جنگنده

جنگنده • (jangande) (plural جنگندهها (jangande-hâ))

jangande (romanization)
جنگندهها (plural)

[d͡ʒäŋ.ɡän̪.d̪ǽ]

[d͡ʒæɲ.ɡʲæn̪.d̪é]

From جنگ (jang, present stem of جنگیدن (jangidan, “to fight”)) + ـنده (-ande). Probably a calque of English fighter. Compare the synonym هواپیمای شکاری (havâpeymâ-ye šekâri), calqued from French avion de chasse.

af

جنگ
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">جنگیدن</i> (jangidan, “to fight”)>

همزمان گزارشها از منطقه حاکیست که جنگندهها و هلیکوپترهای اسرائیل بر فراز این اردوگاه در پروازند و از آنجا ستونها دود به هوا خاسته است.

2024 May 14, “انتقادها به حمله به کاروانهای امدادرسان به غزه؛ قطر: مذاکرات آتشبس به بنبست رسیده است”, in bbc.com/persian, BBC Persian:

At the same time, reports from the region indicate that Israeli fighter jets and helicopters are in flight above the camp, and that pillars of smoke are rising there in the air.

hamzamân gozâreš-hâ az mantaqe hâki-st ke jangande-hâ va helikopter-hâ-ye esrâ'il dar farâz-e in ordugâh dar parvâz-and va az ânjâ sotun-hâ dud be havâ xâste ast.


نمک‌سود

نمکسود (canonical)
namak-sud (romanization)

→ Arabic: نَمَكْسُود (namaksūd)

desc

→ Middle Armenian: նամաքսուտ (namakʻsut)

→ Ottoman Turkish: نمكسود (nemeksud)

نمک (namak, “salt”) + سود (sud, “past participle of سودن, to rub”).


اسیدپاشی

head

اسیدپاشی • (asid-pâši) (plural اسیدپاشیها (asid-pâši-hâ))

asid-pâši (romanization)
اسیدپاشیها (plural)

From اسید (asid, “acid”) + پاش (pâš, “spray”) + ی.


جواهرفروشان

head

جواهرفروشان • (javâher-foruš-ân)

جواهرفروش جواهرفروش#Persian

plural of جواهرفروش


جواهر فروش

جواهر فروش • (javâher foruš)

fa-noun

جواهر فروش • (javâher foruš)

جواهرفروش جواهرفروش#Persian


جواهرات

head

جواهرات • (javâher-ât)

جواهر جواهر#Persian


جواهرفروشی

جواهرفروشیها

جواهرفروشی • (javâher-foruši) (plural جواهرفروشیها (javâher-foruši-hâ))

fa-noun

جواهرفروشیها

javâher-foruši (romanization)
جواهرفروشیها (plural)

From جواهر (javâher, “jewellery”) + فروشی (foruši).


خجالتی

fa-adj

خجالتی • (xejâlati) (comparative خجالتیتَر (xejâlati-tar), superlative خجالتیتَرین (xejâlati-tarin))

xejâlati (romanization)
خجالتیتَر (comparative)
خجالتیتَرین (superlative)

[xä.d͡ʒɑː.lä.t̪ʰíː]

[xä.d͡ʒɑː.lä.t̪ʰíː]

[xä.d͡ʒɑː.lä.t̪ʰíː]

[xä.d͡ʒɔː.lä.t̪ʰí]

[χä.d͡ʒɔ.lä.t̪ʰí]


جواهرفروش

head

جَواهِرفُروش

جَواهِرفُروشان

جَواهِرفُروشها

جَواهِرفُروش • (javâherforuš) (plural جَواهِرفُروشان (javâherforuš-ân) or جَواهِرفُروشها (javâherforuš-hâ))

fa-noun

جَواهِرفُروش

جَواهِرفُروشان

جَواهِرفُروشها

جَواهِرفُروش (canonical)
javâherforuš (romanization)
جَواهِرفُروشان (plural)
جَواهِرفُروشها (plural)

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ.fʊ.ɾoːʃ]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ.fʊ.ɾoːʃ]

[d͡ʒä.wɑː.jɪɾ.fʊ.ɾoːʃ]

From جواهر (javâher, “jewellery”) + ـفروش (-foruš).


خجالت

[χä.d͡ʒɔ.lǽt̪]

Pseudo-Arabism, derived from the Arabic root خ ج ل (ḵ-j-l).

embarrassment; shame; bashfulness; shyness


جواهری

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪ.ɾíː]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪ.ɾíː]

[d͡ʒä.wɑː.jɪ.ɾíː]

[d͡ʒæ.vɒː.ɦe.ɹíː]


جواهری

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪ.ɾíː]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪ.ɾíː]

[d͡ʒä.wɑː.jɪ.ɾíː]

[d͡ʒæ.vɒː.ɦe.ɹíː]


بین التعطیلین

a day that falls between two holidays and becomes an unofficial holiday


جواهر

head

جواهر • (javâher) (plural جواهرات (javâher-ât) or جواهرها (javâher-hâ))

javâher (romanization)
جواهرات (plural)
جواهرها (plural)

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.jɪɾ]

[d͡ʒæ.vɒː.ɦeɹ]

Borrowed from Arabic جَوَاهِر (jawāhir), plural of جَوْهَر (jawhar), itself in Classical Persian گوهر (gawhar); جواهر (javâher) has become singular in Persian and so has its own plural forms despite its etymology as a plural form.


جواهر

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.jɪɾ]

[d͡ʒæ.vɒː.ɦeɹ]


جواهر

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.ɦɪɾ]

[d͡ʒä.wɑː.jɪɾ]

[d͡ʒæ.vɒː.ɦeɹ]

جوهر جوهر#Persian


جواهر فروشی

جواهرفروشی جواهرفروشی#Persian


پستون

پستان پستان#Persian

(colloquial-un) Spoken form of پستان (pestân).


دسته چک

دَسْتِهٔ چِک

دَسْتِهٔ چِک • (daste-ye ček) (plural دستههای چک (daste-hâ-ye ček))

fa-noun

دَسْتِهٔ چِک

دَسْتِهٔ چِک (canonical)
daste-ye ček (romanization)
دستههای چک (plural)


مکزیک

head

مِکْزیک • (mekzik)

fa-proper noun

مِکْزیک • (mekzik)

مِکْزیک (canonical)
mekzik (romanization)

(Iran) Mexico (a country in North America)


قوامی

head

قوامی • (qavâmi)

fa-proper noun

قوامی • (qavâmi)


آکورد

head

آکورد • (âkord) (plural آکوردها (âkord-hâ))

[ʔɒː.kʰóɹd̪̥]


اوین

Evin, a neighbourhood in the north of Tehran.


خرک

(music, lutherie) bridge (of a musical instrument)


سمفونی

سمفونی • (samfoni) (plural سمفونیها (samfoni-hâ))

samfoni (romanization)
سمفونیها (plural)


یبوست

Borrowed from Arabic يُبُوسَة (yubūsa, “dryness”).


کوک کردن

head

کوک کردن • (kuk kardan) (present stem کوک کن (kuk kon))

kuk kardan (romanization)
کوک کن (present stem)
کوک کردن (infinitive)
kuk kardán (infinitive)
کوک کن (present stem)
kuk kon (present stem)
کوک کرد (past stem)
kuk kard (past stem)
کوک کننده (participle present)
kuk konandé (participle present)
کوک کرده (participle past)
kuk kardé (participle past)
کوک کنم (aorist first-person indicative singular)
kuk kónam (aorist first-person indicative singular)
کوک کنی (aorist indicative second-person singular)
kuk kóni (aorist indicative second-person singular)
کوک کند (aorist indicative singular third-person)
kuk kónad (aorist indicative singular third-person)
کوک کنیم (aorist first-person indicative plural)
kuk kónim (aorist first-person indicative plural)
کوک کنید (aorist indicative plural second-person)
kuk kónid (aorist indicative plural second-person)
کوک کنند (aorist indicative plural third-person)
kuk kónand (aorist indicative plural third-person)
کوک میکنم (first-person indicative present singular)
kuk mí-konam (first-person indicative present singular)
کوک میکنی (indicative present second-person singular)
kuk mí-koni (indicative present second-person singular)
کوک میکند (indicative present singular third-person)
kuk mí-konad (indicative present singular third-person)
کوک میکنیم (first-person indicative plural present)
kuk mí-konim (first-person indicative plural present)
کوک میکنید (indicative plural present second-person)
kuk mí-konid (indicative plural present second-person)
کوک میکنند (indicative plural present third-person)
kuk mí-konand (indicative plural present third-person)
دارم کوک میکنم (first-person indicative present progressive singular)
dấram kuk mí-konam (first-person indicative present progressive singular)
داری کوک میکنی (indicative present progressive second-person singular)
dấri kuk mí-koni (indicative present progressive second-person singular)
دارد کوک میکند (indicative present progressive singular third-person)
dấrad kuk mí-konad (indicative present progressive singular third-person)
داریم کوک میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
dấrim kuk mí-konim (first-person indicative plural present progressive)
دارید کوک میکنید (indicative plural present progressive second-person)
dấrid kuk mí-konid (indicative plural present progressive second-person)
دارند کوک میکنند (indicative plural present progressive third-person)
dấrand kuk mí-konand (indicative plural present progressive third-person)
کوک کردهام (first-person indicative perfect present singular)
kuk kardé-am (first-person indicative perfect present singular)
کوک کردهای (indicative perfect present second-person singular)
kuk kardé-i (indicative perfect present second-person singular)
کوک کرده است (indicative perfect present singular third-person)
kuk kardé ast (indicative perfect present singular third-person)
کوک کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
kuk kardé-im (first-person indicative perfect plural present)
کوک کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
kuk kardé-id (indicative perfect plural present second-person)
کوک کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
kuk kardé-and (indicative perfect plural present third-person)
کوک کردم (first-person indicative past singular)
kuk kárdam (first-person indicative past singular)
کوک کردی (indicative past second-person singular)
kuk kárdi (indicative past second-person singular)
کوک کرد (indicative past singular third-person)
kuk kard (indicative past singular third-person)
کوک کردیم (first-person indicative past plural)
kuk kárdim (first-person indicative past plural)
کوک کردید (indicative past plural second-person)
kuk kárdid (indicative past plural second-person)
کوک کردند (indicative past plural third-person)
kuk kárdand (indicative past plural third-person)
کوک میکردم (first-person indicative past singular)
kuk mí-kardam (first-person indicative past singular)
کوک میکردی (indicative past second-person singular)
kuk mí-kardi (indicative past second-person singular)
کوک میکرد (indicative past singular third-person)
kuk mí-kard (indicative past singular third-person)
کوک میکردیم (first-person indicative past plural)
kuk mí-kardim (first-person indicative past plural)
کوک میکردید (indicative past plural second-person)
kuk mí-kardid (indicative past plural second-person)
کوک میکردند (indicative past plural third-person)
kuk mí-kardand (indicative past plural third-person)
داشتم کوک میکردم (first-person indicative past progressive singular)
dấštam kuk mí-kardam (first-person indicative past progressive singular)
داشتی کوک میکردی (indicative past progressive second-person singular)
dấšti kuk mí-kardi (indicative past progressive second-person singular)
داشت کوک میکرد (indicative past progressive singular third-person)
dâšt kuk mí-kard (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم کوک میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
dấštim kuk mí-kardim (first-person indicative past plural progressive)
داشتید کوک میکردید (indicative past plural progressive second-person)
dấštid kuk mí-kardid (indicative past plural progressive second-person)
داشتند کوک میکردند (indicative past plural progressive third-person)
dấštand kuk mí-kardand (indicative past plural progressive third-person)
کوک کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
kuk kardé búdam (first-person indicative pluperfect singular)
کوک کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
kuk kardé búdi (indicative pluperfect second-person singular)
کوک کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
kuk kardé bud (indicative pluperfect singular third-person)
کوک کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
kuk kardé búdim (first-person indicative pluperfect plural)
کوک کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
kuk kardé búdid (indicative pluperfect plural second-person)
کوک کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
kuk kardé búdand (indicative pluperfect plural third-person)
کوک خواهم کرد (first-person future indicative singular)
kuk xâhám kard (first-person future indicative singular)
کوک خواهی کرد (future indicative second-person singular)
kuk xâhí kard (future indicative second-person singular)
کوک خواهد کرد (future indicative singular third-person)
kuk xâhád kard (future indicative singular third-person)
کوک خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
kuk xâhím kard (first-person future indicative plural)
کوک خواهید کرد (future indicative plural second-person)
kuk xâhíd kard (future indicative plural second-person)
کوک خواهند کرد (future indicative plural third-person)
kuk xâhánd kard (future indicative plural third-person)
کوک کنم (first-person present singular subjunctive)
kuk konam (first-person present singular subjunctive)
کوک کنی (present second-person singular subjunctive)
kuk koni (present second-person singular subjunctive)
کوک کند (present singular subjunctive third-person)
kuk konad (present singular subjunctive third-person)
کوک کنیم (first-person plural present subjunctive)
kuk konim (first-person plural present subjunctive)
کوک کنید (plural present second-person subjunctive)
kuk konid (plural present second-person subjunctive)
کوک کنند (plural present subjunctive third-person)
kuk konand (plural present subjunctive third-person)
کوک کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
kuk kardé bấšam (first-person past singular subjunctive)
کوک کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
kuk kardé bấši (past second-person singular subjunctive)
کوک کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
kuk kardé bấšad (past singular subjunctive third-person)
کوک کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
kuk kardé bấšim (first-person past plural subjunctive)
کوک کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
kuk kardé bấšid (past plural second-person subjunctive)
کوک کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
kuk kardé bấšand (past plural subjunctive third-person)
کوک کن (imperative second-person singular)
kuk kon (imperative second-person singular)
کوک کنید (imperative plural second-person)
kuk konid (imperative plural second-person)
کوک کردن (infinitive)
kuk kardán (infinitive)
کوک کن (present stem)
kuk kon (present stem)
کوک کرد (past stem)
kuk kard (past stem)
کوک کننده (participle present)
kuk konandé (participle present)
کوک کرده (participle past)
kuk kardé (participle past)
کوک کنم (aorist first-person indicative singular)
kuk kónam (aorist first-person indicative singular)
کوک کنی (aorist indicative second-person singular)
kuk kóni (aorist indicative second-person singular)
کوک کنه (aorist indicative singular third-person)
kuk kóne (aorist indicative singular third-person)
کوک کنیم (aorist first-person indicative plural)
kuk kónim (aorist first-person indicative plural)
کوک کنین (aorist indicative plural second-person)
kuk kónin (aorist indicative plural second-person)
کوک کنن (aorist indicative plural third-person)
kuk kónan (aorist indicative plural third-person)
کوک میکنم (first-person indicative present singular)
kuk mí-konam (first-person indicative present singular)
کوک میکنی (indicative present second-person singular)
kuk mí-koni (indicative present second-person singular)
کوک میکنه (indicative present singular third-person)
kuk mí-kone (indicative present singular third-person)
کوک میکنیم (first-person indicative plural present)
kuk mí-konim (first-person indicative plural present)
کوک میکنین (indicative plural present second-person)
kuk mí-konin (indicative plural present second-person)
کوک میکنن (indicative plural present third-person)
kuk mí-konan (indicative plural present third-person)
دارم کوک میکنم (first-person indicative present progressive singular)
dấram kuk mí-konam (first-person indicative present progressive singular)
داری کوک میکنی (indicative present progressive second-person singular)
dấri kuk mí-koni (indicative present progressive second-person singular)
داره کوک میکنه (indicative present progressive singular third-person)
dấre kuk mí-kone (indicative present progressive singular third-person)
داریم کوک میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
dấrim kuk mí-konim (first-person indicative plural present progressive)
دارین کوک میکنین (indicative plural present progressive second-person)
dấrin kuk mí-konin (indicative plural present progressive second-person)
دارن کوک میکنن (indicative plural present progressive third-person)
dấran kuk mí-konan (indicative plural present progressive third-person)
کوک کردهام (first-person indicative perfect present singular)
kuk kardám (first-person indicative perfect present singular)
کوک کردهای (indicative perfect present second-person singular)
kuk kardí (indicative perfect present second-person singular)
کوک کرده (indicative perfect present singular third-person)
kuk kardé (indicative perfect present singular third-person)
کوک کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
kuk kardím (first-person indicative perfect plural present)
کوک کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
kuk kardín (indicative perfect plural present second-person)
کوک کردهان (indicative perfect plural present third-person)
kuk kardán (indicative perfect plural present third-person)
کوک کردم (first-person indicative past singular)
kuk kárdam (first-person indicative past singular)
کوک کردی (indicative past second-person singular)
kuk kárdi (indicative past second-person singular)
کوک کرد (indicative past singular third-person)
kuk kárd (indicative past singular third-person)
کوک کردیم (first-person indicative past plural)
kuk kárdim (first-person indicative past plural)
کوک کردین (indicative past plural second-person)
kuk kárdin (indicative past plural second-person)
کوک کردن (indicative past plural third-person)
kuk kárdan (indicative past plural third-person)
کوک میکردم (first-person indicative past singular)
kuk mí-kardam (first-person indicative past singular)
کوک میکردی (indicative past second-person singular)
kuk mí-kardi (indicative past second-person singular)
کوک میکرد (indicative past singular third-person)
kuk mí-kard (indicative past singular third-person)
کوک میکردیم (first-person indicative past plural)
kuk mí-kardim (first-person indicative past plural)
کوک میکردین (indicative past plural second-person)
kuk mí-kardin (indicative past plural second-person)
کوک میکردن (indicative past plural third-person)
kuk mí-kardan (indicative past plural third-person)
داشتم کوک میکردم (first-person indicative past progressive singular)
dấštam kuk mí-kardam (first-person indicative past progressive singular)
داشتی کوک میکردی (indicative past progressive second-person singular)
dấšti kuk mí-kardi (indicative past progressive second-person singular)
داشت کوک میکرد (indicative past progressive singular third-person)
dấšt kuk mí-kard (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم کوک میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
dấštim kuk mí-kardim (first-person indicative past plural progressive)
داشتین کوک میکردین (indicative past plural progressive second-person)
dấštin kuk mí-kardin (indicative past plural progressive second-person)
داشتن کوک میکردن (indicative past plural progressive third-person)
dấštan kuk mí-kardan (indicative past plural progressive third-person)
کوک کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
kuk kardé búdam (first-person indicative pluperfect singular)
کوک کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
kuk kardé búdi (indicative pluperfect second-person singular)
کوک کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
kuk kardé bud (indicative pluperfect singular third-person)
کوک کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
kuk kardé búdim (first-person indicative pluperfect plural)
کوک کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
kuk kardé búdin (indicative pluperfect plural second-person)
کوک کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
kuk kardé búdan (indicative pluperfect plural third-person)
کوک کنم (first-person present singular subjunctive)
kuk konam (first-person present singular subjunctive)
کوک کنی (present second-person singular subjunctive)
kuk koni (present second-person singular subjunctive)
کوک کنه (present singular subjunctive third-person)
kuk kone (present singular subjunctive third-person)
کوک کنیم (first-person plural present subjunctive)
kuk konim (first-person plural present subjunctive)
کوک کنین (plural present second-person subjunctive)
kuk konin (plural present second-person subjunctive)
کوک کنن (plural present subjunctive third-person)
kuk konan (plural present subjunctive third-person)
کوک کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
kuk kardé bấšam (first-person past singular subjunctive)
کوک کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
kuk kardé bấši (past second-person singular subjunctive)
کوک کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
kuk kardé bấše (past singular subjunctive third-person)
کوک کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
kuk kardé bấšim (first-person past plural subjunctive)
کوک کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
kuk kardé bấšin (past plural second-person subjunctive)
کوک کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
kuk kardé bấšan (past plural subjunctive third-person)
کوک کن (imperative second-person singular)
kuk kon (imperative second-person singular)
کوک کنین (imperative plural second-person)
kuk konin (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">کوک کردن</i> (kuk kardán) (literary Iranian Persian)

داشتیم کوک میکردیم

داشتم کوک میکردم

داشتید کوک میکردید

داشتی کوک میکردی

داشتند کوک میکردند

داشت کوک میکرد

داریم کوک میکنیم

دارم کوک میکنم

دارید کوک میکنید

داری کوک میکنی

دارند کوک میکنند

دارد کوک میکند

کوک کرده است

کوک کرده بودیم

کوک کرده بودم

کوک کرده بودید

کوک کرده بودی

کوک کرده بودند

کوک کرده بود

کوک خواهیم کرد

کوک خواهم کرد

کوک خواهید کرد

کوک خواهی کرد

کوک خواهند کرد

کوک خواهد کرد

کوک کرده باشیم

کوک کرده باشم

کوک کرده باشید

کوک کرده باشی

کوک کرده باشند

کوک کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">کوک کردن</i> (kuk kardán) (colloquial Tehrani)

داشتیم کوک میکردیم

داشتم کوک میکردم

داشتین کوک میکردین

داشتی کوک میکردی

داشتن کوک میکردن

داشت کوک میکرد

داریم کوک میکنیم

دارم کوک میکنم

دارین کوک میکنین

داری کوک میکنی

دارن کوک میکنن

داره کوک میکنه

کوک کرده بودیم

کوک کرده بودم

کوک کرده بودین

کوک کرده بودی

کوک کرده بودن

کوک کرده بود

کوک کرده باشیم

کوک کرده باشم

کوک کرده باشین

کوک کرده باشی

کوک کرده باشن

کوک کرده باشه


عزاداران

head

عزاداران • ('azâ-dâr-ân)

عزادار عزادار#Persian


عزادارها

عزادارها • ('azâ-dâr-hâ)

عزادار عزادار#Persian


عزا دار

عزا دار • ('azâ-dâr)

fa-noun

عزا دار • ('azâ-dâr)

عزادار عزادار#Persian


بهداشتی

fa-adj

بهداشتی • (behdâšti) (comparative بهداشتیتَر (behdâšti-tar), superlative بهداشتیتَرین (behdâšti-tarin))

behdâšti (romanization)
بهداشتیتَر (comparative)
بهداشتیتَرین (superlative)

From بهداشت (behdâšt, “hygiene”) + ـی (i).


عزادار

head

عزادار • ('azâ-dâr) (plural عزاداران ('azâ-dâr-ân) or عزادارها ('azâ-dâr-hâ))

'azâ-dâr (romanization)
عزاداران (plural)
عزادارها (plural)

→ Azerbaijani: əzadar

From عزا ('azâ, “mourning”) + ـدار (-dâr).


نوار بهداشتی

نوار بهداشتی • (navâr behdâšti)

fa-noun

نوار بهداشتی • (navâr behdâšti)

نواربهداشتی نواربهداشتی#Persian


زنجیرزنی

From زنجیر (zanjir, “chain”) + زنی (zani).

Ritual self-flagellation with chains, especially during the mourning period of Muharram.


تامپون

head

تامپون • (tâmpon) (plural تامپونها (tâmpon-hâ))


نواربهداشتی

نواربهداشتی • (navâr behdâšti)

fa-noun

نواربهداشتی • (navâr behdâšti)

From نوار (navâr, “strip, ribbon”) + بهداشتی (behdâšti, “hygienic”).

compound

fa:نواربهداشتی


گرگ و میش

گرگومیش گرگومیش#Persian


گرگ ومیش

گرگومیش گرگومیش#Persian


گرگ‌ومیش

گرگومیش (canonical)
gorg-o-miš (romanization)

گرگ (gorg, “wolf, wolves”) + و (o, “and”) + میش (miš, “ewe, ewes”). Compare French entre chien et loup.


بهداشت

head

بهداشت • (behdâšt)

fa-noun

بهداشت • (behdâšt)

[beɦ.d̪ɒ́ːʃt̪]

به (beh, “good, sound”) + داشت (dâšt, past stem of داشتن (dâštan, “to have, to keep”)).

af

داشت
<pos:past stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">داشتن</i> (dâštan, “to have, to keep”)>


جمهوری‌خواهان

head

جمهوریخواهان • (jomhuri-xâh-ân)

جمهوریخواهان (canonical)
jomhuri-xâh-ân (romanization)

جمهوریخواه جمهوریخواه#Persian

plural of جمهوریخواه


زنجیر زنی

زنجیرزنی زنجیرزنی#Persian


لایک

(Internet) like (the act of showing support for, or approval of, something posted on the Internet by marking it with a vote)


لایک

لایک • (lâyk)


خونریزی

خونریزی • (xunrêzi)

fa-noun

خونریزی • (xunrêzi)

خونریزی داخلی

internal bleeding, internal haemorrhage (UK), internal haemorrhaging (UK)

(pathology) bleeding, a bleed, haemorrhage


مظنونین

مظنون مظنون#Persian


شنگویر

Borrowed from Sanskrit शृङ्गवेर (śṛṅgavēra). Doublet of زنجفیل (zanjefil) and زنجبیل (zanjebil).


پایگاه

head

پایْگاه • (pâygâh)

fa-noun

پایْگاه • (pâygâh)

پایْگاه (canonical)
pâygâh (romanization)

desctree

→ Ottoman Turkish: پیكه (peyke)
Turkish: peyke

[pʰɑːj.ɡɑːʱ]

[pʰɑːj.ɡɑːʱ]

[pʰɒːj.ɡɒːʱ]

From پای (pây, “foot”) + ـگاه (-gâh, “place of”).

af

پایگاه اینترنتی
پایگاه اینترنتی#Persian

(Internet) website, short for پایگاه اینترنتی (pây-gâh-e interneti)


بشردوست

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪ʊ́ːst̪]

[bæ.ʃæɹ.d̪úːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪ɵ́st̪]


بشردوست

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪óːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪ʊ́ːst̪]

[bæ.ʃæɹ.d̪úːst̪]

[bä.ʃäɾ.d̪ɵ́st̪]

a surname, Bashardust or Bashardost; 'Bashardost' reflects the pronunciation in Afghanistan


مظنون

head

مظنون • (maznun) (plural مظنونین (maznunin))


میده

Likely from Classical Persian مَیْدَه (mayda), referring to fine grains of flour.

میده کردن

to break, to smash, to pulverise [anything]


میده

→ Assamese: ময়দা (moyoda)

→ Bengali: ময়দা (moẏda)

→ Gujarati: મેંદો (mendo)

→ Hindustani:

Hindi: मैदा (maidā)

desc

Urdu: مَیدا (maidā), مَیدَہ (maida), میده

→ Maithili: mēdā

Devanagari script: मेदा

Tirhuta script: 𑒧𑒹𑒠𑒰

→ Marathi: मैदा (maidā)

→ Marwari: मैदौ (maidau)

→ Nepali: मैदा (maidā)

→ Odia: ମଇଦା (maidā)

desctree

→ Old Punjabi: ਮੈਦਾ (maidā)
Punjabi:
Gurmukhi script: ਮੈਦਾ (maidā)
Shahmukhi script: مَیدَہ (maidah)

→ Sindhi: maido

Arabic script: مَيْدو

Devanagari script: मैदो

white bread (bread made from refined flour)


میده

a kind of sweetmeat made with grape syrup and starch


میده

head

میده • (mīda)

fa-noun

میده • (mīda)


فوکوشیما

head

فوکوشیما • (fokošimâ)

fa-proper noun

فوکوشیما • (fokošimâ)


پرتوزا

From پرتو (partow, “ray”) + زا (zâ, “generating, -genic”).


نیروگاه هسته‌ای

head

نیروگاههای هَستهای

نیروگاه هستهای • (nirugâh-e haste-'i) (plural نیروگاههای هَستهای (nirugâh-hâ-ye haste-'i))

fa-noun

نیروگاههای هَستهای

نیروگاه هستهای (canonical)
nirugâh-e haste-'i (romanization)
نیروگاههای هَستهای (plural)

nuclear power station
nuclear power station

fa:نیروگاه هسته‌ای


هسته‌ای

هستهای (canonical)
haste'i (romanization)

[häs.t̪ʰä.ʔíː]


عزا

head

عزا • ('azâ)

fa-noun

عزا • ('azâ)

Borrowed from Arabic عَزَاء (ʕazāʔ, “solace, mourning”).


پرتو

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰæɹ.t̪ʰów]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]


پرتو

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]

[pʰæɹ.t̪ʰów]

[pʰäɾ.t̪ʰǽw]


حس

head

حس • (hess) (plural حواس (havâss) or حسها (hess-hâ))

hess (romanization)
حواس (plural)
حسها (plural)

حس لامسه

حس عشق

خیلی حس خوبیه.


ماشین لباس شویی

ماشین لباس شویی • (mâšin-e lebâs-šuyi)

fa-noun

ماشین لباس شویی • (mâšin-e lebâs-šuyi)

ماشین لباسشویی
ماشین لباسشویی#Persian


لرزانک

head

لرزانک • (larzân-ak) (plural لرزانکها (larzân-ak-hâ))

larzân-ak (romanization)
لرزانکها (plural)

From لرزان (larzân, “trembling, shaking”) + ـک (ak, diminutive suffix).


توصیه

head

توصیه • (towsiye) (plural توصیهها (towsiye-hâ))

Borrowed from Arabic تَوْصِيَة (tawṣiya).


سیاه‌چال

head

سیاهچال • (siyâh-čâl)

fa-noun

سیاهچال • (siyâh-čâl)

سیاهچال (canonical)
siyâh-čâl (romanization)

From سیاه (siyâh, “black”) + چال (čâl, “pit”).


فیلیپ

a male given name, Philip, Phillip, Filip, or Philipp


مندل

Ultimately from Sanskrit मण्डल (maṇḍala).


شمر

From Proto-Indo-European *swem(bh)- (“to be unsteady, swim”).


شمر

شمردن شمردن#Persian


شمر

head

شمر • (šemr)

fa-proper noun

شمر • (šemr)

(Islam) Shemr, who is held responsible by followers of Shi'a Islam for the murder of Hussein ibn Ali at the battle of Karbala.


ماشین لباس‌شویی

head

ماشینِ لِباسشویی

ماشینهای لباسشویی

ماشینِ لِباسشویی • (mâšin-e lebâs-šuyi) (plural ماشینهای لباسشویی (mâšin-hâ-ye lebâs-šuyi))

fa-noun

ماشینِ لِباسشویی

ماشینهای لباسشویی

ماشینِ لِباسشویی (canonical)
mâšin-e lebâs-šuyi (romanization)
ماشینهای لباسشویی (plural)

From ماشین (mâšin, “machine”) + ezafe + لباسشویی (lebâs-šuyi, “clothes-washing, laundry”).

compound

fa:ماشین لباس‌شویی


مذاکرات

head

مذاکرات • (mozâkerât)

مذاکره مذاکره#Persian


جداگانه

fa-adj

جداگانه • (jodâ-gâne)

From جدا (jodâ, “isolated, separate”) + ـگانه (-gâne).


جداگانه

fa-adj

جداگانه • (jodâ-gâne)


انتحاری

انتحاری • (entehâri)

From انتحار (entehâr, “suicide”) + ـی (i).


انتحاری

head

انتحاری • (entehâri) (plural انتحاریها (entehâri-hâ))

entehâri (romanization)
انتحاریها (plural)


تخمک

تخمک • (toxm-ak) (plural تخمکها (toxm-ak-hâ))

From تخم (toxm, “egg”) + ـک (ak, “diminutive suffix”).


بمب‌گذار انتحاری

head

بمبگذار انتحاری

بمبگذاران انتحاری

بمبگذار انتحاری • (bomb-gozâr-e entehâri) (plural بمبگذاران انتحاری (bomb-gozâr-ân-e entehâri))

fa-noun

بمبگذار انتحاری

بمبگذاران انتحاری

بمبگذار انتحاری (canonical)
bomb-gozâr-e entehâri (romanization)
بمبگذاران انتحاری (plural)

From بمبگذار (bomb-gozâr, “bomber”) + [Term?] (ezafe) + انتحاری (entehâri, “suicidal, relating to suicide”).

compound

fa:بمب‌گذار انتحاری


تخمک‌گذاری

تخمکگذاری (canonical)
toxm-ak-gozâri (romanization)

From تخمک (toxm-ak, “ovum”) + گذاری (gozâri).

fa:تخمک‌گذاری


فری

fa-adj

فری • (fari) (comparative فریتَر (fari-tar), superlative فریتَرین (fari-tarin))

fari (romanization)
فریتَر (comparative)
فریتَرین (superlative)

From Middle Persian fryh/pryh/pryy (frih, fri, “dear”), from Proto-Iranian *friHáh (compare Avestan 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 (friia, “dear, beloved, affectionate; a friend, a well-wisher”)), from Proto-Indo-Iranian *priHás (compare Sanskrit प्रिय (priya)), from Proto-Indo-European *priH- (“dear”). Cognate with English English friend and free.

uder

SN
همان گاودوشان به فرمانبری
همان تازی اسب رمیده فری
hamān gāvdūšān be farmānbarī
hamān tāzī asb e ramīde farī

Xq
سایه ٔ ذوالجلال بین وز فلک این نداشنو
اینت مجاهد هدی ، اینت مظفر فری


بمب‌گذار

head

بمبگذار • (bomb-gozâr) (plural بمبگذاران (bomb-gozâr-ân))

بمبگذار (canonical)
bomb-gozâr (romanization)
بمبگذاران (plural)

From بمب (bomb, “bomb”) + گذار (gozâr, “placer”).


وزوز گوش

From وزوز (vez-vez, “buzz”) + گوش (guš, “ear”).


بیماری قند

From بیماری (bimâri, “illness”) + قند (qand, “sugar”).

fa:بیماری قند


پروستات

porostât (romanization)
prostât (romanization)


عفونت

عفونت قارچی


مثانه

head

مثانه • (masâne)

fa-noun

مثانه • (masâne)


بیماری‌زا

fa-adj

بیماریزا • (bimâri-zâ)

بیماریزا (canonical)
bimâri-zâ (romanization)

From بیماری (bimâri, “illness”) + زا (zâ, “generating, -genic”).


بیماری‌زا

head

بیماریزا • (bimâri-zâ) (plural بیماریزاها (bimâri-zâ-hâ))

بیماریزا (canonical)
bimâri-zâ (romanization)
بیماریزاها (plural)


انتحار

انتحار • (entehâr)

fa-noun

انتحار • (entehâr)

[ʔɪn̪.t̪ʰe̞.ɦɑ́ːɾ]

[ʔɪn̪.t̪ʰe̞.ɦɑ́ːɾ]

[ʔɪn̪.t̪ʰi.jɑ́ːɾ]

[ʔen̪.t̪ʰe.ɦɒ́ːɹ]

Borrowed from Arabic اِنْتِحَار (intiḥār).


ملاطفت

head

ملاطفت • (molâtefat) (plural ملاطفتها (molâtefat-hâ))

molâtefat (romanization)
ملاطفتها (plural)

بهتر است با همسرت با ملاطفت برخورد کنی.

You should behave to your wife with kindness.

Behtar ast ba hamsarat ba molatefat barkhord koni.


چیالک

چیالک • (čiyâlak)

fa-noun

چیالک • (čiyâlak)

Borrowed from Azerbaijani çiyələk (“strawberry”).


آوردگاه

head

آوردگاه • (âvardgâh) (plural آوردگاهها (âvardgâh-hâ))

âvardgâh (romanization)
آوردگاهها (plural)

[ʔɑː.waɾð.ˈɡɑːh]

[ʔɑː.wäɹd̪.ɡɑ́ːʱ]

[ʔɑː.wäɹd̪.ɡɑ́ːʱ]

[ʔɑː.wäɹd̪.ɡɑ́ː]

[ʔɔː.wäɹd̪.ɡɔ́ː]

[ʔɒː.væɹd̪.ɡɒ́ːʰ]

[ʔɔ.väɹd̪.ɡɔ́ʱ]


بواسیر

بواسیر • (bavâsir)

fa-noun

بواسیر • (bavâsir)

→ Azerbaijani: babasil

→ Hindustani:

Hindi: बवासीर (bavāsīr)

Urdu: بَوَاسِیر (bavāsīr)

Borrowed from Arabic بَوَاسِير (bawāsīr), plural of بَاسُور (bāsūr, “haemorrhoids”).


گوگولی مگولی

head

گوگولی مگولیها

گوگولی مگولی • (guguli maguli) (plural گوگولی مگولیها (guguli maguli-hâ))

fa-noun

گوگولی مگولیها

guguli maguli (romanization)
گوگولی مگولیها (plural)

(childish) little one, little darling, sweetie, coochy coo


گوگولی مگولی‌ها

گوگولی مگولیها (canonical)
guguli-maguli-hâ (romanization)

گوگولی مگولی
گوگولی مگولی#Persian

plural of گوگولی مگولی


ادغام

head

ادغام • (edğâm) (plural ادغامها (edğâm-hâ))

[ʔɪd̪.ɣɑ́ːm]

[ʔɪd̪.ɣɑ́ːm]

[ʔɪd̪.ɣɑ́ːm]

[ʔid̪.ɣɔ́ːm]

[ʔed̪.ɢɒ́ːm]

این دو شرکت در هم ادغام شدند.


جواری

جواری • (jovâri)

fa-noun

جواری • (jovâri)

[d͡ʒʊ.wɑː.ɾiː]

[d͡ʒʊ.wɑː.ɾiː]

[d͡ʒʊ.wɑː.ɾiː]

Borrowed from Hindustani جوار / जुवार (juvār).


کوچیک

head

کوچیک • (kučik)

fa-noun

کوچیک • (kučik)

کوچک کوچک#Persian

(colloquial) Spoken form of کوچک (kučak).


وب گاه

وبگاه وبگاه#Persian


اندی

head

اندی • (andê)

From Middle Persian (compare Manichaean Middle Persian ʾnʾy (*anē, “yet, but, otherwise”)). Akin to Bakhtiari اندی (anday, “otherwise”), a Persian loanword.


وب‌گاه

وبگاه (canonical)
veb-gâh (romanization)

وبگاه وبگاه#Persian


وبسایت

وبسایت وبسایت#Persian


وب سایت

وبسایت وبسایت#Persian


پاتریک

head

پاتریک • (pâtrik)

fa-proper noun

پاتریک • (pâtrik)


میزبانی وب

From میزبانی (mizbâni, “hosting”) + وب (veb, “web”).

compound

fa:میزبانی وب


وب‌سایت

وبسایت (canonical)
veb-sâyt (romanization)


سایت

head

سایت • (sâyt)

fa-noun

سایت • (sâyt)


مشاجره

head

مشاجره • (mošâjere) (plural مشاجرات (mošâjerât) or مشاجرهها (mošâjere-hâ))

mošâjere (romanization)
مشاجرات (plural)
مشاجرهها (plural)

[mʊ.ʃɑː.d͡ʒä.ɾǽ]

[mʊ.ʃɑː.d͡ʒä.ɾǽ]

[mʊ.ʃɑː.d͡ʒä.ɾǽ]

[mu.ʃɔː.d͡ʒä.ɾǽ]

Borrowed from Arabic مُشَاجَرَة (mušājara).

bor+

مقرراتی برای مشاجره مشکلات در زندگی مشترک.


ضرب‌الاجل

ضربالاجل (canonical)
zarb-ol-ajal (romanization)


بردگی

[bäɾ.d̪ä.ɡíː]

[bäɾ.d̪ä.ɡíː]

[bäɾ.d̪ä.ɡíː]

[bäɾ.d̪ä.ɡí]

[bæɹd̪e.ɡʲíː]

[bäɾ.d̪ä.ɡí]

From برده (barde, “slave, captive”) + گی (gi, suffix forming a noun from an adjective).


وین

(Iran) Vienna (the capital city of Austria)


حمله

head

حَمْله • (hamle) (plural حملات (hamalât, hamelât) or حملهها (hamle-hâ))

حَمْله (canonical)
hamle (romanization)
حملات (plural)
حملهها (plural)

→ Azerbaijani: həmlə

→ Bengali: হামলা (hamla)

→ Gujarati: હુમલો (humlo)

→ Hindustani:

Hindi: हमला (hamlā)

Urdu: حَمْلَہ (hamlā)

→ Phalura: hamlá

→ Pashto: حمله (hamla)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਹਮਲਾ (hamlā)

Shahmukhi script: حملہ (hamlā)

→ Turkish: hamle

→ Uzbek: hamla

حملهٔ تروریستی

پردلان در جنگ هم از بیم جان، حمله کرده سوی صف دشمنان

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume IV, verse 2918:

The courageous, also from fear for their lives, have charged towards the ranks of the enemy.

pordelân dar jang ham az bim-e jân, hamle kard suy-e saff-e došmanân.


کری

From کر (kar, “deaf”) + ـی (-i, “noun-forming suffix”).


انفجارها

head

انفجارها • (enfejâr-hâ)

انفجار انفجار#Persian


اسرائیلی‌ها

اسرائیلیها • (esrâ'ili-hâ)

اسرائیلیها (canonical)
esrâ'ili-hâ (romanization)

اسرائیلی اسرائیلی#Persian

plural of اسرائیلی


فلسطینی‌ها

فلسطینیها (canonical)
felestini-hâ (romanization)

فلسطینی فلسطینی#Persian


اراضی

اراضی • (arâzi)


انفجاری

fa-adj

انفجاری • (enfejâri)

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑː.ɾíː]

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑː.ɾíː]

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑː.ɾíː]

[ʔeɱ.fe.d͡ʒɒː.ɹíː]

From انفجار (enfejâr, “explosion”) + ـی (i, adjective-forming suffix).


راننده

head

رانَنْدِه • (rânande) (plural رانندگان (rânandegân) or رانندهها (rânande-hâ))

رانَنْدِه (canonical)
rânande (romanization)
رانندگان (plural)
رانندهها (plural)

[ɹɒː.næn̪.d̪é]

Derived from راندن (rândan, “to drive”).


انفجار

انفجار • (enfejâr) (plural انفجارها (enfejâr-hâ))

enfejâr (romanization)
انفجارها (plural)

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑ́ːɾ]

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑ́ːɾ]

[ʔɪɱ.fɪ.d͡ʒɑ́ːɾ]

[ʔiɱ.fi.d͡ʒɔ́ːɾ]

[ʔeɱ.fe.d͡ʒɒ́ːɹ]

Borrowed from Arabic اِنْفِجَار (infijār).


یوسف

yusof (romanization)
yusef (romanization)

Borrowed from Arabic يُوسُف (yūsuf), from Hebrew יוסף (yoséf).

Joseph (eleventh and favourite son of Jacob)

Joseph (12th sura (chapter) of the Quran)

Joseph (Joseph of Arimathea; man who donated his own prepared tomb for the burial of Jesus.)

a male given name, equivalent to English Joseph


نمکدان

head

نمکدان • (namakdân) (plural نمکدانها (namakdân-hâ))

namakdân (romanization)
نمکدانها (plural)

→ Azerbaijani: nəməkdan

⇒ Punjabi: ਨਮਕਦਾਨੀ (namkadānī)

→ Urdu: نمک دان (namak-dān)


آنتی ژن

آنتی ژن • (ânti-žen)

fa-noun

آنتی ژن • (ânti-žen)

آنتیژن آنتیژن#Persian


سلول

head

سلول • (sellul, selul) (plural سلولها (sellul-hâ, selul-hâ))

sellul (romanization)
selul (romanization)
سلولها (plural)

(biology) cell (the basic unit of a living organism)

cell (a room in a prison for one or more inmates)


چارلز

چارلز • (čârlz)

fa-proper noun

چارلز • (čârlz)

Borrowed from English Charles, from French Charles, from Latin Carolus. Doublet of شارل.

A transliteration of the English male given name Charles


آنتی‌ژن

head

آنتیژن • (ânti-žen) (plural آنتیژنها (ânti-žen-hâ))

آنتیژن (canonical)
ânti-žen (romanization)
آنتیژنها (plural)

[ʔɒːn̪.t̪ʰiː.ʒén]


بانکدار

بانکدار • (bânk-dâr) (plural بانکداران (bânk-dâr-ân) or بانکدارها (bânk-dâr-hâ))

bânk-dâr (romanization)
بانکداران (plural)
بانکدارها (plural)

[bɑːŋk.d̪ɑ́ːɾ]

[bɑːŋk.d̪ɑ́ːɾ]

[bɑːŋk.d̪ɑ́ːɾ]

[bɔːŋk.d̪ɔ́ːɾ]

[bɒːɲkʲ.d̪ɒ́ːɹ]

[bɔŋk.d̪ɔ́ɾ]


مازیار

مازیار • (mâziyâr)

fa-proper noun

مازیار • (mâziyâr)

Originally *ماذیار (mâziyâr), from Middle Persian m'tgd'l (mādayār, “steward”).

inh

a male given name, Mazyar, Maziyar, or Maziar


حمله انتحاری

head

حمله انتحاری

حملات انتحاری

حمله انتحاری • (hamle-ye entehâri) (plural حملات انتحاری (hamalât-e entehâri))

fa-noun

حمله انتحاری

حملات انتحاری

hamle-ye entehâri (romanization)
حملات انتحاری (plural)

From حمله (hamle, “attack”) + انتحاری (entehâri, “suicidal, relating to suicide”).

compound

fa:حمله انتحاری


اون ممه رو لولو برد

head

اون ممه رو لولو برد • (un mama ro lulu bord)

Literally: 'that boob has been taken away by the bogeyman'.

Ahmadinejad
آمریکا بدونه اون ممه رو لولو برد!
US should know that the party is over.

that ship has sailed
that ship has sailed

(idiomatic, colloquial, vulgar) that ship has sailed, the party is over

en-اون_ممه_رو_لولو_برد-fa-phrase-ccB0O72w


ممه

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press
fa:ممه

An onomatopoeic baby-talk, common in Indo-European languages. Compare English mammal, Latin mamma, and Ancient Greek μάμμη (mámmē).


مثلن

مثلا مثلا#Persian


ایرا

ایرا • (irâ)

From Middle Persian ʾyd rʾy (ēd rāy, “on account of this, because”), the latter a lexicalization of the locative singular of Proto-Iranian *rād-, from Proto-Indo-Iranian *HraHdʰ-, from Proto-Indo-European *Hreh₁dʰ- (“to think, arrange, accomplish”).

der

(obsolete) herefore, for this reason, because


مسافرها

head

مسافرها • (mosâfer-hâ)

مسافر مسافر#Persian


مسافرین

مسافر مسافر#Persian


فارسی‌زبانان

فارسیزبانان • (farsi-zabân-ân)

فارسیزبانان (canonical)
farsi-zabân-ân (romanization)

فارسیزبان فارسیزبان#Persian

plural of فارسیزبان


ایدر

From Middle Persian 𐫀𐫏𐫅𐫡 (ʾydr /ēdar/, “here”), which is combined from 𐫀𐫏𐫅 (ʾyd /ēd/, “this”) and *𐫡 (*r /-ar/) from Old Persian 𐎡𐎭𐎠 (i-d-a, “here”) from Proto-Indo-Iranian *Hidʰá. Compare with Urdu ادھر (idhar, “here”) and ادھر (udhar, “there”).


اشتون

head

اشتون • (ašton)

fa-proper noun

اشتون • (ašton)


قدسیه

a female given name, Ghodsieh, Qudsiyya, Ghodsiyyeh, Qudsiya, or Ghodsiyeh, from Arabic


ماهی‌تابه

head

ماهیتابه • (mâhi-tâbe)

fa-noun

ماهیتابه • (mâhi-tâbe)

ماهیتابه (canonical)
mâhi-tâbe (romanization)

[mɑː.ɦiː.t̪ʰɑː.bä]

[mɑː.ɦiː.t̪ʰɑː.bä]

From ماهی (mâhi, “fish”) + تابه (tâbe, “frying pan”).
According to folk etymology the name derives from the fact that the shape of the handle resembles that of a fish.


سهل ممتنع

fa-adj

سهل ممتنع • (sahl-e momtane') (comparative سهل ممتنعتَر (sahl-e momtane'-tar), superlative سهل ممتنعتَرین (sahl-e momtane'-tarin))

sahl-e momtane' (romanization)
سهل ممتنعتَر (comparative)
سهل ممتنعتَرین (superlative)

From Arabic سَهْل مُمْتَنِع (sahl mumtaniʕ).

borrowed

سَهْل مُمْتَنِع

بادگیر عنصری سهل ممتنع در معماری ایرانی است.

The windcatcher is a sahl-e-momtane element in Persian architecture.

Difficult or complicated (of thing, concept, or task) while looking easy to comprehend, do, or imitate at first sight.


سهل ممتنع

سَهْل مُمْتَنِع

Something that looks simple or easy, but difficult to imitate.

ویژگی اصلی شعر سعدی سهل ممتنع بودن آن است.

The main feature of the poetry of Saadi is its inimitable simplicity.

(poetry) A poem, verse, or literary work with inimitable simplicity, something that uses easy language, but is difficult to imitate; sahl-e-momtane', sahl-i-mumtani', sahl-e-mumtani', sahl-u-mumtani'.


کافی‌نت

head

کافینت • (kâfi-net) (plural کافینتها (kâfi-net-hâ))

کافینت (canonical)
kâfi-net (romanization)
کافینتها (plural)


نت

نت گرد ― not-e gerd ― semibreve

نت سفید ― not-e sefid ― minim (literally, “white note”)

نت سیاه ― not-e siyâh ― crotchet

نت چنگ

نت دولا چنگ ― not-e dolâ čang ― semiquaver


فا

(music) F, Fa (the fourth note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Fa (the fourth note of the movable-Do solfège scale, i.e. the subdominant)


بی‌بی

بیبی (canonical)
bi-bi (romanization)
بیبی (singular)
bibí (singular)
بیبیها (plural)
bibi-hấ (plural)
بیبیا (colloquial plural)
bibiấ (plural)
بیبی را (definite direct-object singular)
bibí râ (definite direct-object singular)
بیبی رو (colloquial definite direct-object singular)
bibí ro (definite direct-object singular)
بیبیها را (definite direct-object plural)
bibi-hấ râ (definite direct-object plural)
بیبیا رو (colloquial definite direct-object plural)
bibiấ ro (definite direct-object plural)
بیبی (ezafe singular)
bibí-ye (ezafe singular)
بیبیهای (ezafe plural)
bibi-hấ-ye (ezafe plural)
بیبیای (colloquial ezafe plural)
bibiấ-ye (ezafe plural)
بیبی (definite relative singular)
بیبی (indefinite singular stressed)
bibí (definite relative singular)
bibí (indefinite singular stressed)
بیبیهایی (definite plural relative)
بیبیهایی (indefinite plural stressed)
bibi-hấ-yi (definite plural relative)
bibi-hấ-yi (indefinite plural stressed)
بیبیایی (colloquial definite plural relative)
بیبیایی (colloquial indefinite plural stressed)
bibiấ-yi (definite plural relative)
bibiấ-yi (indefinite plural stressed)

→ Bengali: বিবি (bibi)

→ Gujarati: બીબી (bībī)

→ Hindi: बीबी (bībī)
→ English: bibi

→ Khalaj: bîbi

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਬੀਬੀ (bībī)

Shahmukhi script: بیبی (bībī)

→? Romani: bibi

آرامگاهِ بیبی شهربانو ― ârâmgâh-e bi-bi šahrbânu ― Bibi Shahr Banu Shrine


روابط

رابطه رابطه#Persian


خانات

خانات • (xânât)

[xɑː.nɑ́ːt̪]

[xɑː.nɑ́ːt̪]

[xɑː.nɑ́ːt̪]

[xɔː.nɔ́ːt̪]

[xɒː.nɒ́ːt̪]


عوامل

عامل عامل#Persian


جزائر

[d͡ʒä.zɑː.ʔɪɾ]

[d͡ʒä.zɑː.ʔɪɾ]

[d͡ʒä.zɑː.jɪɾ]

[d͡ʒæ.zɒː.ʔeɹ]

جزیره جزیره#Persian


شواهد

شواهد • (šavâhed)

[ʃä.wɑː.ɦɪ́d̪]

[ʃä.wɑː.ɦɪ́d̪]

[ʃä.wɑː.jɪ́d̪]

[ʃä.wɔː.jíd̪̥]

[ʃæ.vɒː.ɦéd̪̥]

[ʃä.vɔ.ɦíd̪]

Borrowed from Arabic شَوَاهِد (šawāhid).

شاهد شاهد#Persian

شاهد شاهد#Persian


رفقاء

[ɹo.fæ.ʁɒ́ːʔ]

Borrowed from Arabic رُفَقَاء (rufaqāʔ).

رفیق رفیق#Persian


مواضع

موضع موضع#Persian


منازل

منزل منزل#Persian


فواتح

Borrowed from Arabic فَوَاتِح (fawātiḥ).

فاتحه فاتحه#Persian


مدارس

Borrowed from Arabic مَدَارِس (madāris).

مدرسه مدرسه#Persian


صدور

صدور ویزا

صدور نفت


شهود

شهود • (šohud)

fa-noun

شهود • (šohud)


مواقع

[mæ.vɒː.ʁéʔ]

موقع موقع#Persian


نویسندگان

نویسنده نویسنده#Persian


فرود

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (plwt' /frōt/, “down, downwards”), from Old Persian [Term?] (/fravata/), from Proto-Iranian *frawata (“below, down”), an extension of *fra-wat- (“going forward”) (a compound of *fra- (“toward, forward”) + *-wánts (“adjectival suffix”)), from Proto-Indo-Iranian *pra-wat- (with the suffix from Proto-Indo-European *-wénts (“adjectival suffix”)). Exact cognate with Sanskrit प्रवत् (pravat, “directed forwards or towards”).


تبلت

head

تبلت • (tablet) (plural تبلتها (tablet-hâ))


گله

From Middle Iranian (compare Middle Persian [script needed] (gāl, “following”)).


گله

→ Azerbaijani: giley

→ Bengali: গিল্লা (gilla)

→ Hindi: गिला (gilā)

From Middle Persian [script needed] (g(y)lk’ /gilag/, “complaint, lamentation”). Compare Baluchi گِلَگ (gilag, “complaint”).


منوچهر

desc

→ Middle Armenian: Մանուչար (Manučʻar), Մանիչար (Maničʻar)

Armenian: Մանուչար (Manučʻar)

From Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬎𐬱𐬗𐬌𐬚𐬭𐬀 (manušciθra). Akin to Old Armenian Մանաճիհր (Manačihr), an Iranian borrowing.

a male given name, Manuchehr, Manouchehr, or Manoochehr


تنبان

head

تنبان • (tonbân) (plural تنبانها (tonbân-hâ))

→ Armenian: թումբան (tʻumban)

→ Kamkata-viri:

Kamviri: tamón

Kativiri: tamón

From earlier توبان (tôbân), from Middle Persian, Lurish تمو (temo). Akin to Arabic تُبَّان (tubbān) from the same. Borrowed early into Turkic, Ottoman Turkish طومان (tuman), Azerbaijani tuman. Ultimately derived as equivalent to تن (tan, “body”) + ـبان (-bân, “-keeper”) – similar to تنوره (tanura, “cuirass, corselet; a part of dress worn by dervishes from their middle”), better known as Arabic تَنُّورَة (tannūra), with a different suffix.


مراد

head

مراد • (morâd) (plural مرادها (morâd-hâ))

[mu.ɾɔ́ːd̪̥]

[mo.ɹɒ́ːd̪̥]


مراد

fa-adj

مراد • (morâd)

[mu.ɾɔ́ːd̪̥]

[mo.ɹɒ́ːd̪̥]


مراد

head

مراد • (morâd)

fa-proper noun

مراد • (morâd)

[mu.ɾɔ́ːd̪̥]

[mo.ɹɒ́ːd̪̥]


مناظر

Borrowed from Arabic مَنَاظِر (manāẓir).

منظر منظر#Persian


مسائل

head

مَسئَله • (mas'ale) (plural مَسائِل (masâ'el) or مَسئَلهها)

مَسئَله (canonical)
mas'ale (romanization)
مَسائِل (plural)
مَسئَلهها (plural)

Borrowed from Arabic مَسْأَلَة (masʔala).


پیکارجویان

head

پیکارجویان • (peykâr-juyân)

پیکارجو پیکارجو#Persian


بازسازی

بازسازی • (bâz-sâzi)

fa-noun

بازسازی • (bâz-sâzi)

From باز (bâz, “again, -re”) + سازی (sâzi).


پیکارجو

head

پیکارجو • (peykâr-ju) (plural پیکارجویان (peykâr-juyân))

peykâr-ju (romanization)
پیکارجویان (plural)


فعال

fa-adj

فعال • (fa'âl) (comparative فعالتَر (fa'âl-tar), superlative فعالتَرین (fa'âl-tarin))

fa'âl (romanization)
فعالتَر (comparative)
فعالتَرین (superlative)

ای نه جمشید و بصدر اندر جمشید سیر
ای نه خورشید و ببزم اندر خورشید فعال

c. 1030, Farrukhī Sīstānī, “Qaṣīda 112”, in دیوان فرخی سیستانی [Dīvān of Farrukhī]:

O you are not Jamshid, but you are [like] a satisfied Jamshid in the seat of honor,
O you are not the sun, but you are [like] the energetic sun in the feast.

ay na jamšēd u ba sadr andar jamšēd-i sēr
ay na xwaršēd u ba bazm andar xwaršēd-i fa'āl


فعال

head

فعال • (fa'âl) (plural فعالان (fa'âlân))

فعال سیاسی

فعال حقوقی


پیروزه

پیروزه • (pērōza)

fa-noun

پیروزه • (pērōza)

→ Hindustani:

Hindi: पीरोज़ा (pīrozā)

Urdu: پِیروزَہ (pīroza)

→ Ottoman Turkish: پیروزه (pîrûze)

Turkish: piruze

Inherited from Middle Persian *pērōzag, from 𐭯𐭩𐭫𐭥𐭰 (pērōz, “victorious”).

فیروزه فیروزه#Persian


جوگی

[d͡ʒuː.ɡʲiː]


پنتاگون

head

پنتاگون • (pentâgon)

fa-proper noun

پنتاگون • (pentâgon)

the Pentagon (the headquarters of the United States of America's Department of Defense)


دی ان ای

دیانای دیانای#Persian


دی‌ان‌ای

دیانای (canonical)
di-en-ey (romanization)


هپاتیت

head

هپاتیت • (hepâtit)

fa-noun

هپاتیت • (hepâtit)

[hepʰɒː.t̪ʰíːt̪]

بیماری هپاتیت


پناهجویان

head

پناهجویان • (panâh-juyân)

پناهجو پناهجو#Persian


دیالیز

دیالیز • (diyâliz)

fa-noun

دیالیز • (diyâliz)


فیروزه‌ای

فیروزهای (canonical)
firuze-'i (romanization)

→ Azerbaijani: firuzəyi

From فیروزه (firuze, “turquoise”) + ـی (-i).


پناهجو

head

پناهجو • (panâh-ju) (plural پناهجویان (panâh-juyân))

panâh-ju (romanization)
پناهجویان (plural)

[pʰä.nɑːɦ.d͡ʒúː]

[pʰä.nɑːɦ.d͡ʒúː]

[pʰä.nɑː.d͡ʒúː]

[pʰä.nɔː.d͡ʒú]

[pʰæ.nɒːɦ.d͡ʒúː]

[pʰä.nɔɦ.d͡ʒú]

پناه (panâh, “asylum”) + جو (ju, present stem of جستن (jostan, “to seek”)).

af

جو
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">جستن</i> (jostan, “to seek”)>


پذیرش

[pʰä.ziː.ɾɪ́ʃ]

[pʰä.ziː.ɾɪ́ʃ]

[pʰä.ziː.ɾɪ́ʃ]

From پذیر (pazir, present stem of پذیرفتن (paziroftan, “to receive or accept”)) + ـش (-eš).

پذیر
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">پذیرفتن</i> (paziroftan, “to receive or accept”)>

غیر قابل پذیرش

reception (the desk of a hotel or office where guests are received), front desk


عصا

Borrowed from Arabic عَصًا (ʕaṣan, “stick”)

bor+

تو عصا کش هر که را که زندگی است
بیعصا و بیعصا کش کور چیست

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3920:

Thou art the Guide of every one that hath life:
what is the blind man without staff and guide?

tū 'asā kaš har ki rā ki zandigī-st
bē-'asa u bē-'asa kaš kūr čīst


سیاه‌پوستان

head

سیاهپوستان • (siyâh-pustân)

سیاهپوستان (canonical)
siyâh-pustân (romanization)

سیاهپوست سیاهپوست#Persian

plural of سیاهپوست


کوکی‌ها

کوکیها • (kuki-hâ)

کوکیها (canonical)
kuki-hâ (romanization)

کوکی کوکی#Persian


سفیدپوستان

سفیدپوست سفیدپوست#Persian

plural of سفیدپوست


سیاه پوست

سیاهپوست سیاهپوست#Persian


کوکی

(computing, browsers) cookie (an HTTP cookie)


سیاه‌پوست‌ها

سیاهپوستها • (siyâh-pust-hâ)

سیاهپوستها (canonical)
siyâh-pust-hâ (romanization)

سیاهپوست سیاهپوست#Persian

plural of سیاهپوست


سفیدپوست‌ها

سفیدپوستها (canonical)
sefid-pust-hâ (romanization)

سفیدپوست سفیدپوست#Persian

plural of سفیدپوست


ماهی‌فروش

ماهیفروش • (mâhi-foruš)

fa-noun

ماهیفروش • (mâhi-foruš)

ماهیفروش (canonical)
mâhi-foruš (romanization)

From ماهی (mâhi, “fish”) + فروش (foruš).


فروش

head

فروش • (forôš)

فروختن فروختن#Persian

present stem form of فروختن (foruxtan, “to sell”)


کتاب‌فروش

کتابفروش • (ketâb-foruš) (plural کتابفروشان (ketâb-forušân))

کتابفروش (canonical)
ketâb-foruš (romanization)
کتابفروشان (plural)

[kʰɪ.t̪ʰɑːb.fʊ.ɾoːʃ]

[kʰɪ.t̪ʰɑːb.fʊ.ɾoːʃ]

[kʰɪ.t̪ʰɑːb.fʊ.ɾoːʃ]

From کتاب (ketâb, “book”) + فروش (foruš).


میوه‌فروش

میوهفروش • (mêve-forôš)

fa-noun

میوهفروش • (mêve-forôš)

میوهفروش (canonical)
mêve-forôš (romanization)

From میوه (mêve, “fruit”) + فروش (forôš).


عمده‌فروش

عمدهفروش (canonical)
'omde-foruš (romanization)


میوه‌جات

head

میوهجات • (mive-jât)

میوهجات (canonical)
mive-jât (romanization)

→ Azerbaijani: meyvəcat

From میوه (mive, “fruit”) + ـجات (-jât, “collective plural suffix”).

af

میوه میوه#Persian

(collective) plural of میوه (mive, “vegetable”), fruits


دادمه

head

دادمه • (dâdme)

fa-noun

دادمه • (dâdme)


دادمه

head

دادمه • (dâdme)

fa-proper noun

دادمه • (dâdme)


زرمان

head

زرمان • (zarmân) (plural زرمانها (zarmân-hâ))

From Middle Persian [script needed] (zlm'n' /zarmān/). Cognate with Sanskrit जरिमन् (jariman, “old age, decrepitude”). from Proto-Indo-European *ǵerh₂- (“to grow old”).


پچین

head

پچین • (pačin) (plural پچینها (pačin-hâ))

[pʰæˈt͡ʃːiːn]

From Middle Persian pcyn' (pa(č)čēn, “copy”); see there for further information.

(rare) copy (result of copying; an identical duplication)


شیرینی‌فروش

شیرینیفروشان

شیرینیفروش • (širini-foruš) (plural شیرینیفروشان (širini-forušân))

fa-noun

شیرینیفروشان

شیرینیفروش (canonical)
širini-foruš (romanization)
شیرینیفروشان (plural)

From شیرینی (širini, “confectionery”) + فروش (foruš).

compound

confectioner, sweet seller, pâtisserie-seller


عبدالله

[ʔäb.d̪ʊl.lɑ́ːʱ]

[ʔäb.d̪ʊl.lɑ́ːʱ]

Borrowed from Arabic عَبْد اللَّٰه (ʕabd allāh).

bor+

عَبْد اللَّٰه

a male given name, Abdollah, from Arabic, meaning “slave of God, servant of God”


مادران

head

مادران • (mâdarân)

مادر مادر#Persian


فرچه

فرچه • (ferče) (plural فرچهها (ferče-hâ))

Borrowed from Ottoman Turkish فرچه (fırça).


گلخانه

head

گُلْخانِه • (golxâne) (plural گلخانهها (golxâne-hâ))

گُلْخانِه (canonical)
golxâne (romanization)
گلخانهها (plural)

From گل (gol, “flower”) + خانه (xâne, “house”).


گاز گلخانه‌ای

head

گازهای گلخانهای

گاز گلخانهای • (gâz-e gol-xâne-'i) (plural گازهای گلخانهای (gâz-hâ-ye gol-xâne-'i))

fa-noun

گازهای گلخانهای

گاز گلخانهای (canonical)
gâz-e gol-xâne-'i (romanization)
گازهای گلخانهای (plural)

From گاز (gâz, “gas”) + گلخانهای (gol-xâne-'i, “of or relating to greenhouses”).

compound

fa:گاز گلخانه‌ای


اثر گلخانه‌ای

اثر گلخانهای (canonical)
asar-e gol-xâne-'i (romanization)

From اثر (asar, “effect”) + گلخانهای (gol-xâne-'i, “of or relating to greenhouses”).

fa:اثر گلخانه‌ای


ابولا

head

ابولا • (ebolâ)

fa-proper noun

ابولا • (ebolâ)

رودخانه ابولا

Democratic Republic of the Congo#English

Ebola (a river in the Democratic Republic of the Congo)


ابولا

head

ابولا • (ebolâ)

fa-noun

ابولا • (ebolâ)

بیماری ابولا

Ebola (shortening for Ebola virus and Ebola fever)


سیستم عامل

head

سیستم عاملها

سیستم عامل • (sistem 'âmel) (plural سیستم عاملها (sistem 'âmel-hâ))

fa-noun

سیستم عاملها

sistem 'âmel (romanization)
سیستم عاملها (plural)

From سیستم (sistem, “system”) + عامل ('âmel).

fa:سیستم عامل


اسپرم‌کش

اسپرمکش (canonical)
esperm-koš (romanization)

From اسپرم (esperm, “sperm”) + ـکش (-koš, “killer”).


سوزاک

head

سوزاک • (suzâk)

fa-noun

سوزاک • (suzâk)

Uzbek: soʻzak

By surface analysis, سوز (suz, present stem of سوختن (suxtan, “to burn”)) + ـاک (-âk, noun-forming suffix).

surf

سوز
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">سوختن</i> (suxtan, “to burn”)>


صور

(Islam) the horn blown by the archangel on judgment day


صور

صورت صورت#Persian


کلامیدیا

head

کلامیدیا • (kelâmidiyâ)

fa-noun

کلامیدیا • (kelâmidiyâ)


اسپرم

From Middle Persian [script needed] (splhm /sprahm/), from Proto-Iranian [Term?] (compare Sogdian [script needed] (spʾrγmy /sparaγmē/), whence the Persian type اسپرغم (esparağm)).

cog

and with other variants and also without شاه means costmary and basil

مورد اسفرم and with other variants means box holly


اسپرم

head

اسپرم • (esperm) (plural اسپرمها (esperm-hâ))


اچ‌آی‌وی

اچآیوی • (eč-ây-vi)

fa-noun

اچآیوی • (eč-ây-vi)

اچآیوی (canonical)
eč-ây-vi (romanization)


بیماری آمیزشی

head

بیماریهای آمیزشی

بیماری آمیزشی • (bimâri-ye âmizeši) (plural بیماریهای آمیزشی (bimâri-hâ-ye âmizeši))

fa-noun

بیماریهای آمیزشی

bimâri-ye âmizeši (romanization)
بیماریهای آمیزشی (plural)

From بیماری (bimâri, “illness, disease”) + آمیزشی (âmizeši, “relating to intercourse”).

compound

sexually-transmitted disease
sexually transmitted disease

fa:بیماری آمیزشی


دستمال کاغذی

head

دستمال کاغذی • (dastmâl-kâğazi)

fa-noun

دستمال کاغذی • (dastmâl-kâğazi)

From دستمال (dastmâl, “handkerchief”) + کاغذی (kâğazi, “paper”).


بیماری‌های آمیزشی

head

بیماریهای آمیزشی • (bimâri-hâ-ye âmizeši)

بیماریهای آمیزشی (canonical)
bimâri-hâ-ye âmizeši (romanization)

بیماری آمیزشی
بیماری آمیزشی#Persian

plural of بیماری آمیزشی


تلیسه

Related to تله (tale, “bag”), via possibly Old Armenian թաղ (tʻał, “felt”) of Kartvelian origin, see there for further information.

an oblong piece of cloth which can be either prostrated for a horse blanket or stitched together for a double saddlebag


هپاتیت ویروسی

From هپاتیت (hepâtit, “hepatitis”) + ویروسی (virusi, “viral”).

compound

fa:هپاتیت ویروسی


هپاتیت ب

hepâtit-e bi (romanization)
be (romanization)

From هپاتیت (hepâtit, “hepatitis”) + ب (be, be, “B”).


هپاتیت سی

From هپاتیت (hepâtit, “hepatitis”) + سی (si, “C”).

compound

fa:هپاتیت سی


مالاریا

head

مالاریا • (mâlâriyâ)

fa-noun

مالاریا • (mâlâriyâ)

بیماری مالاریا


سازمان بهداشت جهانی

head

سازمان بهداشت جهانی • (sâzmân or sâzemân-e behdâšt-e jahâni)

sâzmân (romanization)
sâzemân-e behdâšt-e jahâni (romanization)

From سازمان (sâzmân, sâzemân, “organisation”) + بهداشت (behdâšt, “health”) + جهانی (jahâni, “world”).

compound

fa:سازمان بهداشت جهانی


پشه‌بند

پشهبند (canonical)
paše-band (romanization)

From پشه (paše, “mosquito”) + بند (band).


قهرمانان

head

قهرمانان • (qahramânân)

قهرمان قهرمان#Persian


ماموران

ماموران • (ma'murân)

مامور مامور#Persian


مامور

مامور • (ma'mur) (plural ماموران (ma'murân))

مأمور مأمور#Persian


مأموران

مأموران • (ma'murân)

مأمور مأمور#Persian


لیگ قهرمانان

Ezafe of لیگ (lig, “league”) + قهرمانان (qahramânân, “plural of قهرمان (“champion”)”).

compound

fa:لیگ قهرمانان


لیورپول

metropolitan borough
metropolitan borough

Liverpool (a city and metropolitan borough of Merseyside, England)


ورزشگاه

head

ورزشگاه • (varzeš-gâh) (plural ورزشگاهها (varzeš-gâh-hâ))

varzeš-gâh (romanization)
ورزشگاهها (plural)

desc

→ Urdu: ورزش گاہ (warzish-gāh, “gymnasium, place of exercise”)

From ورزش (varzeš, “sport”) + ـگاه (-gâh, “place of”).


سی‌آی‌ای

سیآیای (canonical)
si-ây-ey (romanization)


بارداری

head

بارداری • (bârdâri)

fa-noun

بارداری • (bârdâri)

[bɑːɾ.dɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɔːɾ.d̪ɔː.ɾi]

[bɒːɹ.d̪ɒː.ɹiː]

af

باردار (bârdâr) + ـی (i)


انرژی اتمی

آژانس بینالمللی انرژی اتمی

âžâns-e beyn-olmelali-ye enerži-ye atomi

fa:انرژی اتمی


انرژی جنبشی

From انرژی (enerži, “energy”) + جنبشی (jonbeši, “kinetic”).

compound

fa:انرژی جنبشی


انرژی مکانیکی

From انرژی (enerži, “energy”) + مکانیکی (mekâniki, “mechanical”).

fa:انرژی مکانیکی


پرفروش

fa-adj

پرفروش • (por-foruš) (comparative پرفروشتَر (por-foruš-tar), superlative پرفروشتَرین (por-foruš-tarin))

por-foruš (romanization)
پرفروشتَر (comparative)
پرفروشتَرین (superlative)


کشتارگاه

head

کشتارگاه • (koštâr-gâh) (plural کشتارگاهها (koštâr-gâh-hâ))

koštâr-gâh (romanization)
کشتارگاهها (plural)

کشتار + ـگاه

af

کشتار + ـگاه

fa-suffix

کشتار + ـگاه


یخ‌زده

یخزده (canonical)
yax-zade (romanization)

یخ (yax, “ice”) + زده (zade, “past participle of زدن (zadan)”)


قدرت‌الله

قدرتالله (canonical)
qodratollâh (romanization)

a male given name with many Romanised forms including: Ghodratollah, Ghodrat-ollah, Ghodratullah, Ghodrat-ullah, Qodratollah, Qodrat-ollah, Qudratullah or Qudrat-ullah


ساپورت

head

ساپورت • (sâport)

fa-noun

ساپورت • (sâport)

[sɑː.pʰʊ́ɹt̪]

[sɑː.pʰʊ́ɹt̪]

[sɑː.pʰʊ́ɹt̪]

[sɔː.pʰúɹt̪]

[sɒː.pʰóɹt̪]

(colloquial) support, supporting, taking one's side


لباس زیر

head

لباس زیر • (lebâs-e zir) (plural لباسهای زیر (lebâs-hâ-ye zir))

lebâs-e zir (romanization)
لباسهای زیر (plural)

From لباس (lebâs, “clothing”) + زیر (zir, “underneath”).


شاهنامه آخرش خوشه

head

شاهنامه آخرش خوشه

شاهنامه آخرش خوشه • (šâhnâme âxareš xoš-e)

Literally means “the end of Shahnameh is the pleasant part”. Several etymological theories exist:
* The end of Shahnameh is about Muslim invasion of Persia, death of Rostam Farrokhzād and Yazdegerd III, and collapse of the Sassanian Persian Empire; so it is a sarcastic idiom. The end of the story of Rustam, a major story of the work, is tragic, too.
* According to Mohammad-Ali Eslami Nodooshan, it is not sarcastic, and it refers to the work's “core story”, that is, the war between Iran and Turan, and the eventual Iranian victory. However, this story is in the middle of Shahnameh.
* Another explanation is that it does not refer to the stories of Shahnameh, but the legendary story about Ferdowsi himself and the unexpected behaviour of Sultan Mahmud of Ghazni with him after he finished composing the work.
* There is an old tradition and ceremony between some Persian-speakers, called Shahnameh-Khani, or naqqali (نقالی) (recitation of Shahnameh). The idiom may refer to the rejoicing after full recitation of the poem.

lang

چرا میگویند «شاهنامه آخرش خوشه»؟

چرا میگویند «شاهنامه آخرش خوشه»؟

سجّادآيدنلو. «چرا شاهنامه آخرش خوش است؟». بخارا. سال چهاردهم. شماره 81. خرداد - تیر 1390

he who laughs last laughs best
he who laughs last laughs best

don't judge early: things may unexpectedly end in a bad way; he who laughs last laughs best

Ferdowsi
Mahmud of Ghazni
Mohammad-Ali Eslami Nodooshan
Rostam Farrokhzād
Rustam
Sassanian Empire
Yazdegerd III


ساربانان

head

ساربانان • (sârebânân)

ساربان ساربان#Persian


آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

آژانس بینالمللی انرژی اتمی • (âžâns-e beyno-l-melali-ye enerži-ye atomi)

آژانس بینالمللی انرژی اتمی (canonical)

International Atomic Energy Agency, IAEA

fa:آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

en-آژانس_بین‌المللی_انرژی_اتمی-fa-name-CzELdbbn


ناآرامی

ناآرامی • (nâ-ârâmi) (plural ناآرامیها (nâ-ârâmi-hâ))

nâ-ârâmi (romanization)
ناآرامیها (plural)

suffix

ناآرام (nâ-ârâm) + ـی (-i)


کرانه باختری

head

کَرانِهٔ باخْتَری

کَرانِهٔ باخْتَری • (karâne-ye bâxtari)

fa-proper noun

کَرانِهٔ باخْتَری

کَرانِهٔ باخْتَری • (karâne-ye bâxtari)

کَرانِهٔ باخْتَری (canonical)
karâne-ye bâxtari (romanization)

[kʰä.ɾɑː.nä.jɪ bɑːx.t̪ʰä.ɾiː]

[kʰä.ɾɑː.nä.jɪ bɑːx.t̪ʰä.ɾiː]

[kʰä.ɾɑː.nä.jɪ bɑːx.t̪ʰä.ɾiː]


عثمانی

fa-adj

عثمانی • (osmâni)


عثمانی

head

عثمانی • (osmâni)

fa-noun

عثمانی • (osmâni)

عثمانی در جنگ جهانی اول با امپراتوری آلمان متحد شد.

The Ottomans allied with the German Empire in World War I.

osmâni dar jang-e jahâni-ye avval bâ emperâturi-ye âlmân mottahed šod.


حزب‌الله لبنان

حزبالله لبنان (canonical)
hezbollâh-e lobnân (romanization)

From حزبالله (hezbollâh) + لبنان (lobnân, “Lebanon”).

compound

fa:حزب‌الله لبنان


مین‌روب

head

مینروب • (min-rub) (plural مینروبها (min-rub-hâ))

مینروب (canonical)
min-rub (romanization)
مینروبها (plural)

From مین (min, “mine”) + روب (rub, “present stem of رُفتن, to sweep”). Calque of English minesweeper.


مین‌روب

head

مینروب • (min-rub) (plural مینروبان (min-rubân) or مینروبها (min-rub-hâ))

مینروب (canonical)
min-rub (romanization)
مینروبان (plural)
مینروبها (plural)


هلمند

Borrowed from Pashto هلمند (Helmand), from Old Iranian *haytumants (“with dams”) (compare Avestan 𐬵𐬀𐬉𐬙𐬎𐬨𐬀𐬥𐬝 (haētumant̰)), from *haytu (“dam”) + *-mants (possessive suffix), from Proto-Iranian *hHáytuš (from Proto-Indo-Iranian *sHáytuš (“bridge”); compare Sanskrit सेतु (setu)) and *-mánts (from Proto-Indo-Iranian *-mánts; compare Sanskrit -मत् (-mat)).

com

ولایت هلمند ― velâyat-e helmand ― the province of Helmand, Helmand Province


کندوز

کندز کندز#Persian


حزب‌الله

حزبالله (canonical)
hezbollâh (romanization)

From Arabic حِزْبُ ٱللّٰه (ḥizbu llāh, “party of God”).

uder

حِزْبُ ٱللّٰه

انصار حزبالله (ansâr-e hezbollâh)

حزبالله لبنان (hezbollâh-e lobnân)

شورای هماهنگی حزبالله (šorâ-ye hamâhangi-ye hezbollâh)

'Party of God' (Hezbollah), denoting one of several groups:


وردک

ولایت وردک ― velâyat-e vardak ― the province of Wardak, Wardak Province


بامیان

bâmiyân (romanization)
bâmyân (romanization)

Bamyan (a city in Bamyan, Afghanistan)
Bamyan (a province of Afghanistan)

ولایت بامیان
velâyat-e bâmiyân or bâmyân
the province of Bâmyân, Bâmyân Province


ننگرهار

ولایت ننگرهار ― velâyat-e nangarhâr ― the province of Nangarhar, Nangarhar Province


فاریاب

head

فاریاب • (fâryâb)

fa-proper noun

فاریاب • (fâryâb)

[fɔːɾ.jɔːb̥]

[fɒːɹ.jɒːb̥]

Faryab (the capital city of Faryab County, Kerman Province, Iran)

ولایت فاریاب ― velâyat-e fâryâb ― the province of Faryab, Faryab Province


تخار

head

تخار • (taxâr)

fa-proper noun

تخار • (taxâr)

ولایت تخار ― velâyat-e taxâr ― the province of Takhar, Takhar Province


تخار

Tocharian (a people who inhabited the Tarim Basin and spoke Tocharian)


کندز

ولایت کندز ― wilāyat-i kunduz ― the province of Kunduz, Kunduz Province (Dari)


پکتیکا

head

پکتیکا • (paktikâ)

fa-proper noun

پکتیکا • (paktikâ)

[pʰäk.t̪ʰɪ.kʰɑː]

[pʰäk.t̪ʰɪ.kʰɑː]

[pʰäk.t̪ʰɪ.kʰɑː]

ولایت پکتیکا ― velâyat-e paktikâ ― the province of Paktika, Paktika Province


خوست

ولایت خوست ― velâyat-e xost ― the province of Khost, Khost Province


سرپل

Sar-e Pol (the capital city of Sar-e Pol Province, Afghanistan)

ولایت سرپل ― wilāyat-i sar pul ― the province of Sar-e Pol, Sar-e Pol Province


فراه

head

فراه • (farâh)

fa-proper noun

فراه • (farâh)

Farah (the provincial capital of Farah Province, Afghanistan)

ولایت فراه (Dari) ― wilāyat-i farāh ― the province of Farah, Farah Province


بادغیس

head

بادغیس • (bâdğis)

fa-proper noun

بادغیس • (bâdğis)

[bɑːð.ˈɣiːs]

[bɑːd̪.ɣíːs]

[bɑːd̪.ɣíːs]

[bɑːd̪.ɣíːs]

[bɒːd̪.ɢíːs]

From Middle Persian [script needed] (Wādgēs, “a mount”), from Old Iranian (compare Avestan 𐬬𐬁𐬌𐬙𐬌-𐬔𐬀𐬉𐬯𐬀 (vāⁱti-gaēsa, “a mount”)).

cog

ولایت بادغیس ― velâyat-e bâdğis ― the province of Badghis, Badghis Province


بغلان

head

بغلان • (bağlân)

fa-proper noun

بغلان • (bağlân)

Baghlan (a city in Afghanistan)
Baghlan (a province of Afghanistan)

ولایت بغلان ― velâyat-e bağlân ― the province of Baghlan, Baghlan Province


غزنی

head

غزنی • (ğazni)

fa-proper noun

غزنی • (ğazni)

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press

Through metathesis and apocope (elision of the final sound) of
گنزک (ganzak, “treasury”) (also the name of an ancient town in Azerbaijan). See گنج (ganj, “treasure”) and گنجه (ganje, “Ganja”) (a city in Republic of Azerbaijan) for more. Ultimately from Old Median *ganǰam (“treasure”).

ولایت غزنی ― velâyat-e ğazni ― the province of Ghazni, Ghazni Province


شرت

head

شرت • (šort)

fa-noun

شرت • (šort)

شورت شورت#Persian


پروان

head

پروان • (parvân)

fa-proper noun

پروان • (parvân)

ولایت پروان ― velâyat-e parvân ― the province of Parwan, Parwan Province


بلخ

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (Balx), transposed from [Book Pahlavi needed] (bʾhl /Baxl/), apparently the Sogdian form 𐫁𐫆𐫓 (bẖl /Baxl/, “Bactria”) of Old Persian 𐎲𐎠𐎧𐎫𐎼𐎡𐏁 (b-a-x-t-r-i-š /Bāxtriš/, “Bactria”).

بلخ بامی

Balkh the Ancient; a title used when referring to the city

Balkh (a town in Balkh, province of Afghanistan, historically an ancient city and centre of Buddhism, Islam, and Zoroastrianism and capital of Bactria.)

Balkh (a province of Afghanistan, named after the ancient city)

ولایت بلخ ― velâyat-e balx ― the province of Balkh, Balkh Province


دایکندی

head

دایکندی • (dâykondi)

fa-proper noun

دایکندی • (dâykondi)

[d̪ɑːj.kʰʊn̪.d̪íː]

[d̪ɑːj.kʰʊn̪.d̪íː]

[d̪ɑːj.kʰʊn̪.d̪íː]

ولایت دایکندی ― velâyat-e dâykondi ― the province of Daykundi, Daykundi Province


لغمان

head

لغمان • (lağmân)

fa-proper noun

لغمان • (lağmân)

ولایت لغمان ― velâyat-e lağmân ― the province of Laghman, Laghman Province


اروزگان

head

اروزگان • (orozgân)

fa-proper noun

اروزگان • (orozgân)

ولایت اروزگان ― velâyat-e orozgân ― the province of Urozgan, Urozgan Province


کنر

Kunar (a river in Afghanistan and Pakistan)

Kunar (a valley in Afghanistan and Pakistan)

ولایت کنر ― velâyat-e konar ― the province of Kunar, Kunar Province


سمنگان

[sä.mäŋ.ɡɑ́ːn]

[sä.mäŋ.ɡɑ́ːn]

[sä.mäŋ.ɡɑ́ːn]

[sä.mäŋ.ɡɔ́ːn]

[sæ.mæŋ.ɡɒ́ːn]

ولایت سمنگان ― wilāyat-i samangān ― the province of Samangan, Samangan Province


پکتیا

ولایت پکتیا ― velâyat-e paktiyâ ― the province of Paktia, Paktia Province


کاپیسا

head

کاپیسا • (kâpisâ)

fa-proper noun

کاپیسا • (kâpisâ)

[kʰɑː.pʰiː.sɑ́ː]

[kʰɑː.pʰiː.sɑ́ː]

[kʰɑː.pʰiː.sɑ́ː]

[kʰɒː.pʰiː.sɒ́ː]

ولایت کاپیسا ― wilāyat-i kāpīsā ― the province of Kapisa, Kapisa Province


بوزه

→ Indonesian: bozah

desctree

→ Ottoman Turkish: بوزا (boza), بوزه (boza)
Turkish: boza
→ Albanian: bozë
→ Arabic: بُوظَة (būẓa), بُوظَا (būẓā, bōẓā), بُوزَة (būza, bōza)
→ Armenian: պօզա (pōza)
→ Bulgarian: боза́ (bozá)
→ Greek: μποζάς (bozás)
→ Macedonian: боза (boza)
→ Romanian: boza
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: бо́за
Latin script: bóza

Related to بوزک (bowzak, “yeast; mould”), from Proto-Indo-European *bew- (“to blow, inflate, swell”).


لوگر

Logar (a river in Logar province)
Logar (a province of Afghanistan)

وِلَایَتِ لوگَر ― wilāyat-i lōgar ― the province of Logar, Logar Province


جوزجان

head

جوزجان • (jowzjân)

fa-proper noun

جوزجان • (jowzjân)

[d͡ʒʊːz.d͡ʒɔːn]

Arabicised form of Persian گوزگان (gowzgân, “land of walnuts”), from گوز (gowz, “walnut”) + ـگان (-gân, “relational suffix”).

af

ولایت جوزجان ― velâyat-e jowzjân ― the province of Jowzjan, Jowzjan Province


پنجشیر

panjšir (romanization)
panjšêr (romanization)

→ English: Panjshir

→ Urdu: پنج شیر (panjśer)

[pʰänd͡ʒ.ʃéːɾ]

[pʰänd͡ʒ.ʃéːɾ]

[pʰänd͡ʒ.ʃéːɾ]

[pʰänd͡ʒ.ʃéːɾ]

[pʰænd͡ʒ.ʃíːɹ]

[pʰänd͡ʒ.ʃéɾ]

From پنج (panj, “five”) + شیر (šir, “lion”), literally “five lions”.

ولایت پنجشیر ― wilāyat-i panjšēr ― the province of Panjshir, Panjshir Province


گروگانان

head

گروگانان • (gerogânân)

گروگان گروگان#Persian


گروگان‌ها

گروگانها • (gerogân-hâ)

گروگانها (canonical)
gerogân-hâ (romanization)

گروگان گروگان#Persian


گروگانگیر

گروگانگیر گروگانگیر#Persian


گروگانگیری

گروگانگیری گروگانگیری#Persian


گروگان‌گیرها

گروگانگیرها • (gerogân-gir-hâ)

گروگانگیرها (canonical)
gerogân-gir-hâ (romanization)

گروگانگیر گروگانگیر#Persian

plural of گروگانگیر


گروگان‌گیران

گروگانگیران • (gerogân-girân)

گروگانگیران (canonical)
gerogân-girân (romanization)

گروگانگیر گروگانگیر#Persian

plural of گروگانگیر


زابل

زابل • (zâbol)

fa-proper noun

زابل • (zâbol)

Sistan and Baluchestan
Sistan and Baluchestan#English

Zabol (a city in Sistan and Baluchestan province, Iran)

ولایت زابل ― velâyat-e zâbol ― the province of Zabul, Zabul Province

(archaic) Zabol, a region of the eastern Iranian Plateau now known as Sistan.


گروگان گیری

گروگانگیری گروگانگیری#Persian


گروگان گیر

گروگانگیر گروگانگیر#Persian


مخالفان

head

مخالفان • (moxâlefân)

مخالف مخالف#Persian


نورستان

نورستان • (nurestân)

fa-proper noun

نورستان • (nurestân)

Since 1895 known as "the land of illumination, light," equivalent to نور (“light”) + ـستان.

af

نور (“light”) + ـستان

ولایت نورستان ― wilāyat-e nūristān ― the province of Nuristan, Nuristan Province


جدید

fa-adj

جدید • (jadid) (comparative جدیدتَر (jadid-tar), superlative جدیدتَرین (jadid-tarin))

jadid (romanization)
جدیدتَر (comparative)
جدیدتَرین (superlative)

→ Hindustani:

Hindi: जदीद (jadīd)

Urdu: جَدِید (jadīd)

→ Punjabi: jadīd

Gurmukhi script: ਜਦੀਦ

Shahmukhi script: جَدِید

→ Sindhi: jadīdu

Arabic script: جَدِيدُ

Devanagari script: जदीदु

[d͡ʒa.ˈðiːð]

[d͡ʒä.d̪íːd̪]

[d͡ʒä.d̪íːd̪]

[d͡ʒä.d̪íːd̪]

[d͡ʒä.d̪íd̪̥]

[d͡ʒæ.d̪íːd̪̥]

[d͡ʒä.d̪íd̪]

میخوام یه زبان جدید یاد بگیرم. (colloquial Iranian)


دانش‌آموزان

head

دانشآموزان • (dâneš-âmuzân)

دانشآموزان (canonical)
dâneš-âmuzân (romanization)

دانشآموز دانشآموز#Persian

plural of دانشآموز


گیله

Turkish: giləmeyvə

Cognate with گیلک (giyalak, “hawthorn”).


زائران

زائران • (zâ'erân)

زائر زائر#Persian


پلم

palem (romanization)
palam (romanization)


پلم

From Proto-Indo-European *pel- (“dust, powder”).


پلوپز

پلو (polo, “rice”) + پز (paz, “present stem of پختن, to cook”)


الم

هر یکی از ما مسیح عالمی است
هر الم را در کف ما مرهمی است

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 47:

Each of us is a Messiah of a world [of people]: in our hands is a medicine for every pain.

har yakē az mā masīh-i ālamē ast
har alam rā dar kaff-i mā marhamē ast


الم

Setaria viridis
Setaria viridis#Translingual

(archaic or dialectal) millet; green foxtail millet, wild foxtail millet (Setaria viridis)


طالبان

head

طالبان • (tâlebân)

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

طالب طالب#Persian


طالبان

طالبان • (tâlebân)

fa-proper noun

طالبان • (tâlebân)

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

[t̪ʰɑː.lɪ.bɑ́ːn]

Taliban (a Deobandi Islamist and largely Pashtun religious political movement founded in Afghanistan in 1994 by mullah Mohammad Omar, which has governed the country from 1996 to 2001 and since 2021)


امن

fa-adj

امن • (amn) (comparative امنتَر (amn-tar), superlative امنتَرین (amn-tarin))

amn (romanization)
امنتَر (comparative)
امنتَرین (superlative)

Borrowed from Arabic أَمْن (ʔamn, “security, safety”, noun).

bor+

secure; safe, especially against attacks, crime, etc.


همسران

همسر همسر#Persian


ناپاز

fa-adj

ناپاز • (nâpâz) (comparative ناپازتَر (nâpâz-tar), superlative ناپازتَرین (nâpâz-tarin))

nâpâz (romanization)
ناپازتَر (comparative)
ناپازتَرین (superlative)


غور

head

غور • (ğowr)

fa-noun

غور • (ğowr)

(obsolete) profound reflection or contemplation


غور

ولایت غور ― wilāyat-i ğōr ― the province of Ghor, Ghor Province


سکالیدن

سگالیدن سگالیدن#Persian


فرناد

head

فرناد • (farnâd) (plural فرنادها (farnâd-hâ))

[fäɾ.nɑ́ːd̪]

[fäɾ.nɑ́ːd̪]

[fäɾ.nɑ́ːd̪]

[fäɾ.nɔ́ːd̪̥]

[fæɹ.nɒ́ːd̪̥]


بی‌کاری

بیکاری • (bi-kâri)

fa-noun

بیکاری • (bi-kâri)

بیکاری (canonical)
bi-kâri (romanization)

بیکاری بیکاری#Persian


بیکاران

head

بیکاران • (bikârân)

بیکار بیکار#Persian


بی‌کار

fa-adj

بیکار • (bi-kâr)

بیکار بیکار#Persian


بیکار

بیکار • (bikâr)

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɔ́ːɾ]

[biː.kʰɒ́ːɹ]

From بیـ (bi-, “without”) + کار (kâr, “work, occupation, things to do”).


بیکار

head

بیکار • (bikâr) (plural بیکاران (bikârân))

→ Armenian: բեքար (bekʻar)

→ Bengali: বেকার (bekar)

→ Hindustani:

Hindi: बेकार (bekār)

Urdu: بے کار (be-kār)

→ Kazakh: бекер (beker)

→ Ottoman Turkish: بیكار (bekâr)

→ Albanian: beqar, bekar — Gheg

→ Aromanian: bichear

desc

→ Bulgarian: бекя́р (bekjár), бекя́рин (bekjárin)

→ Greek: μπεκιάρης (bekiáris)

desctree

→ Hungarian: betyár
→ Czech: beťar
→ Polish: baciar, batiar, baciarz
→ Slovak: beťar
→ Ukrainian: батя́р (batjár), ба́цяр (bácjar), бе́тяр (bétjar)

→ Romanian: becher

→ Macedonian: беќар (beḱar)

→ Serbo-Croatian:

Cyrillic script: бећар

Latin script: bećar

→ Punjabi: ਬੇਕਾਰ (bekār)

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɑ́ːɾ]

[beː.kʰɔ́ːɾ]

[biː.kʰɒ́ːɹ]


بابانوئل

head

بابانوئل • (bâbâ no'el)

fa-proper noun

بابانوئل • (bâbâ no'el)

بابا نوئل
بابا نوئل#Persian


بابا نوئل

head

بابا نوئِل • (bâbâ no'el)

fa-proper noun

بابا نوئِل • (bâbâ no'el)

بابا نوئِل (canonical)
bâbâ no'el (romanization)


اتحاد شوروی

head

اِتِّحادِ شورَوی

اِتِّحادِ شورَوی • (ettehâd-e šuravi)

fa-proper noun

اِتِّحادِ شورَوی

اِتِّحادِ شورَوی • (ettehâd-e šuravi)

اِتِّحادِ شورَوی (canonical)
ettehâd-e šuravi (romanization)

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑː.d̪ɪ ʃuː.ɾä.wiː]

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑː.d̪ɪ ʃuː.ɾä.wiː]

(history) Soviet Union (a former country in Eastern Europe and Asia, existing from 1922 to 1991)


اتحاد

head

اِتِّحاد • (ettehâd)

fa-noun

اِتِّحاد • (ettehâd)

اِتِّحاد (canonical)
ettehâd (romanization)

→ Bengali: ইত্তিহাদ (ittihad)

→ Hindustani:

Hindi: इत्तिहाद (ittihād)

Urdu: اِتِّحاد (ittihād)

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑːd̪]

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑːd̪]

[ʔet̪.t̪ʰe.ɦɒːd̪̥]

Borrowed from Arabic اِتِّحَاد (ittiḥād).

bor+

اِتِّحادِ شورَوی


وسط

head

وَسَط • (vasat) (plural اواسط (avâset) or وسطها (vasat-hâ))

وَسَط (canonical)
vasat (romanization)
اواسط (plural)
وسطها (plural)

→ Hindustani:

Hindi: औसत (ausat)

Urdu: وَسَط (vasat)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਵਸਤ (vasat)

Shahmukhi script: وَسَط (vasat̤)

q

Turkish: vasat (check ancestor whether Arabic or Persian)

وسط بهار ― vasat-e bahâr ― middle of spring

در وسط اصفهان

وسط کار


پازش

head

پازش • (pâzeš)

fa-noun

پازش • (pâzeš)

From Middle Persian pʾcyšn (pāzišn, “purification”).


برازیدن

head

برازیدن • (barâzidan) (present stem براز (barâz))

barâzidan (romanization)
براز (present stem)

From Middle Persian brʾcytn' (brāzidan, “to shine, gleam”), from Proto-Indo-European *bʰreh₁ǵ- (“to gleam, shine”). See also Proto-Albanian *bardza, English bright, Lithuanian brékšti (“to dawn”), Slovene brẹ̑sk (“dawn”).


نرخ بهره

(finance) interest rate, rate of interest


نرخ

نرخ بیکاری

نرخ تورم

بر کاکل ار بستی گره جان از چه دارند اهل حال
ور سنبلت نگشوده نرخ دل ارزان از چه شد

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 152:

If you have knotted your bangs of hair, how can the wise ones of today still be alive [and not die of love for you]?
And if you have not opened your hyacinth[-like hair], how can the market price of the heart be [so] cheap?

bar kākul ar bastī girih jān az či dārand ahl-i hāl
w-ar sunbulat na-gušūda nirx-i dil arzān az či šud


والد

head

والِد • (vâled)

fa-noun

والِد • (vâled)

→ Bengali: ওয়ালেদ (ōẇaled)

→ Gujarati: વાલિદ (vālid)

→ Hindustani:

Hindi: वालिद (vālid)

Urdu: والِد (vālid)

Borrowed from Arabic وَالِد (wālid), from وَلَدَ (walada), from Proto-Semitic *walad-.


گلشیفته

head

گلشیفته • (golšifte)

fa-proper noun

گلشیفته • (golšifte)

From گل (gol, “rose”) + شیفته (šifte, “infatuated”).

compound

گلشیفته فراهانی ― golšifte-ye farâhâni ― Golshifteh Farahani

a female given name, Golshifteh or Golshifte


باستان‌شناس

head

باستانشناس • (bâstân-šenâs)

fa-noun

باستانشناس • (bâstân-šenâs)

باستانشناس (canonical)
bâstân-šenâs (romanization)

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

af

باستان (bâstân) + ـشناس (šenâs)


باستان‌شناسی

head

باستانشناسی • (bâstân-šenâsi)

fa-noun

باستانشناسی • (bâstân-šenâsi)

باستانشناسی (canonical)
bâstân-šenâsi (romanization)

From باستان + ـشناسی.

af

باستان + ـشناسی

fa:باستان‌شناسی


آلومینیوم

âluminiyom (romanization)
âlominiyom (romanization)

fa:آلومینیوم


فیزیک هسته‌ای

head

فیزیک هستهای

fa-noun

فیزیک هستهای

فیزیک هستهای (canonical)
fizik-e haste-'i (romanization)

fa:فیزیک هسته‌ای


گداخت هسته‌ای

head

گداخت هستهای

fa-noun

گداخت هستهای

گداخت هستهای (canonical)
godâxt-e haste-'i (romanization)

fa:گداخت هسته‌ای


شیمی هسته‌ای

شیمی هستهای (canonical)
šimi-ye haste-'i (romanization)

fa:شیمی هسته‌ای


رآکتور هسته‌ای

head

رآکتورهای هستهای

رآکتور هستهای • (re-âktor-e haste-'i) (plural رآکتورهای هستهای (re-âktor-hâ-ye haste-'i))

fa-noun

رآکتورهای هستهای

رآکتور هستهای (canonical)
re-âktor-e haste-'i (romanization)
رآکتورهای هستهای (plural)

fa:رآکتور هسته‌ای


جنگ‌افزار هسته‌ای

head

جنگافزار هستهای

جنگافزار هستهای • (jang-afzâr-e haste-'i)

fa-noun

جنگافزار هستهای

جنگافزار هستهای (canonical)
jang-afzâr-e haste-'i (romanization)

fa:جنگ‌افزار هسته‌ای


سلاح هسته‌ای

سلاح هستهای (canonical)
selâh-e haste-'i (romanization)

fa:سلاح هسته‌ای


کنشگران

head

کنشگران • (konešgarân)

کنشگر کنشگر#Persian


کنشگر

کنشگر • (konešgar) (plural کنشگران (konešgarân))

konešgar (romanization)
کنشگران (plural)

[kʰʊ.nɪʃ.ɡǽɾ]

[kʰʊ.nɪʃ.ɡǽɾ]

[kʰʊ.nɪʃ.ɡǽɾ]


مامایی

مامایی • (mâmâyi)

fa-noun

مامایی • (mâmâyi)


ام‌آرآی

head

امآرآی • (em-âr-ây)

fa-noun

امآرآی • (em-âr-ây)

امآرآی (canonical)
em-âr-ây (romanization)

دستگاه امآرآی


بیمارستان‌ها

head

بیمارستانها • (bimârestân-hâ)

بیمارستانها (canonical)
bimârestân-hâ (romanization)

بیمارستان بیمارستان#Persian

plural of بیمارستان


نوجوانان

نوجوانان • (nowjavânân)

نوجوان نوجوان#Persian


تست بارداری

تست بارداری • (test-e bârdâri)

fa-noun

تست بارداری • (test-e bârdâri)


خروج اضطراری

From خروج (xoruj, “exit”) + اضطراری (ezterâri, “emergency”).

compound

fa:خروج اضطراری


فوتبال آمریکایی

head

فوتبال آمریکایی • (futbâl âmrikâyi)

fa-noun

فوتبال آمریکایی • (futbâl âmrikâyi)

fa:فوتبال آمریکایی


تولید ناخالص داخلی

head

تولید ناخالص داخلی • (tolid-e nâxâles-e dâxeli)

gross domestic product
gross domestic product

fa:تولید ناخالص داخلی


تولید ناخالص ملی

تولید ناخالص ملی • (tolid-e nâxâles-e melli)

gross national product
gross national product

fa:تولید ناخالص ملی


قارچی

fa-adj

قارچی • (qârči)

[qɑːɾ.ˈt͡ʃiː]

[qɑːɾ.t͡ʃʰíː]

[qɑːɾ.t͡ʃʰíː]

[qɑːɾ.t͡ʃʰíː]

[qɔːɾ.t͡ʃʰí]

[qɒːɹ.t͡ʃʰíː]

بیماری قارچی

عفونت قارچی

fungal, of or pertaining to fungi or mushrooms


آلفتن

Possibly from Proto-Indo-European *lewbʰ-. If so cognate with English love.


صندوق بین‌المللی پول

head

صندوق بینالمللی پول

صندوق بینالمللی پول • (sanduq-e beyna-l-melali-ye pul)

fa-proper noun

صندوق بینالمللی پول

صندوق بینالمللی پول (canonical)
sanduq-e beyna-l-melali-ye pul (romanization)

International Monetary Fund
International Monetary Fund

fa:صندوق بین‌المللی پول


خروج

[xo.ɹúːd͡ʒ̥]

خروج اضطراری


نوجوان

head

نوجوان • (nowjavân) (plural نوجوانان (nowjavânân))

nowjavân (romanization)
نوجوانان (plural)

From نو (now, “new”) + جوان (javân, “young person”).


بساک

head

بساک • (basâk)

fa-noun

بساک • (basâk)

From Middle Persian 𐫛𐫇𐫘𐫃 (pwsg /pusag, pūsag/, “garland”). Cognate with Parthian 𐫛𐫇𐫘𐫃 (pwsg /pusag, pūsag/), Sogdian [script needed] (ʾpsʾk), Avestan 𐬞𐬏𐬯𐬀 (pūsa, “plait, head dress”), Sanskrit पुट (puṭa, “plait”), Old Armenian պսակ (psak), Tocharian A [Term?] (psuk), Tocharian B [Term?] (pässakw).


داخلی

fa-adj

داخلی • (dâxeli)

Borrowed from Arabic دَاخِلِيّ (dāḵiliyy). By surface analysis, داخل (dâxel) + ـی (-i).

surf

تولید ناخالص داخلی

domestic, of or pertaining to the interior


کفشدوزک‌ها

head

کفشدوزکها • (kafšduzak-hâ)

کفشدوزکها (canonical)
kafšduzak-hâ (romanization)

کفشدوزک کفشدوزک#Persian


کفش‌دوزک

کفشدوزک (canonical)
kafš-duzak (romanization)

کفشدوزک کفشدوزک#Persian


کفش دوزک

کفشدوزک کفشدوزک#Persian


یوز

From Middle Persian ywc (yōz); see there for further information.


ایستگاه قطار

ایسْتْگاهِ قَطار

ایسْتْگاهِ قَطار • (istgâh-e qatâr)

fa-noun

ایسْتْگاهِ قَطار

ایسْتْگاهِ قَطار • (istgâh-e qatâr)

ایسْتْگاهِ قَطار (canonical)
istgâh-e qatâr (romanization)

[ʔiːst̪.ɡɑ́ː.ɦɪ qä.t̪ʰǽɾ]

[ʔiːst̪.ɡɑ́ː.ɦɪ qä.t̪ʰǽɾ]

[ʔiːst̪.ɡɑː.́ɪ qä.t̪ʰǽɾ]

[ʔist̪.ɡɔː.́i qä.t̪ʰǽɾ]

[ʔiːst̪.ɡɒ́ː.he qæ.t̪ʰǽɹ]

[ʔist̪.ɡɔ́.ɦi qä.t̪ʰǽɾ]


بطری

head

بطری • (botri) (plural بطریها (botri-hâ))

Steingass and Dehkhoda both state that it is borrowed from English bottle, but corrupted. A similar corruption of /l/ > /r/ can be seen in other English-derived words in Persian, such as کتری (ketri) from kettle.
Dehkhoda says that it was borrowed from English merchants active in the Persian Gulf and not by Western-educated elites like most nineteenth-century European loans. Compare Gulf Arabic بُطُل (buṭuḷ) for the choice of the letter ط to represent English t, which is highly unusual for a direct loan into Persian; the letter ت would be expected.

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
Persian Gulf
University of Tehran Press
fa:بطری


زیستگاه‌ها

زیستگاهها • (zistgâh-hâ)

زیستگاهها (canonical)
zistgâh-hâ (romanization)

زیستگاه زیستگاه#Persian


زیستگاه

زیستگاه • (zistgâh) (plural زیستگاهها (zistgâh-hâ))

zistgâh (romanization)
زیستگاهها (plural)

زیست (zist, “existence”) + ـگاه (gâh, “place of”)


ممنوعیت

مَمنوعِیَّت (canonical)
mamnu'iyyat (romanization)

Borrowed from Arabic مَمْنُوعِيَّة (mamnūʕiyya). By surface analysis, ممنوع (mamnu', “banned”) + ـیت (-iyyat).

bor+

مَمْنُوعِيَّة

surf

ممنوعیت شکار

ممنوعیت خروج از کشور

ممنوعیت الکل در ایالات متحده

prohibition of alcohol in the United States

mamnu'iyyat-e alkol dar eyâlât-e mottahede


ایالات

head

ایالات • (eyâlât)

ایالت ایالت#Persian


جنوری

→ Urdu: جنوری (janvarī)

[d͡ʒän.wä.ɾíː]


ایالات متحده

اِیالاتِ مُتَّحِدِه

اِیالاتِ مُتَّحِدِه • (eyâlât-e mottahede)

fa-proper noun

اِیالاتِ مُتَّحِدِه

اِیالاتِ مُتَّحِدِه (canonical)
eyâlât-e mottahede (romanization)

[ʔi.jɑː.lɑ́ː.t̪ʰɪ mʊt̪.t̪ʰä.ɦɪ.d̪ǽ]

[ʔi.jɑː.lɑ́ː.t̪ʰɪ mʊt̪.t̪ʰä.ɦɪ.d̪ǽ]

[ʔi.jɑː.lɑ́ː.t̪ʰɪ mʊt̪.t̪ʰä.jɪ.d̪ǽ]

United States (a country in North America)


خیانت‌کار

head

خیانتکار • (xiyânat-kâr) (plural خیانتکاران (xiyânat-kârân))

خیانتکار (canonical)
xiyânat-kâr (romanization)
خیانتکاران (plural)

From خیانت (xiyânat, “treason”) + کار (kâr).


مارچ

مارچ • (mārč)

fa-noun

مارچ • (mārč)


خیانت

→ Bengali: খেয়ানত (kheẏanot)

Borrowed from Arabic خِيَانَة (ḵiyāna, “treason, betrayal”).

bor+

betrayal, including:
treason, treachery (to a country)

betrayal, including:
cheating (on a spouse)

یاران را گفتی از دروغ و خیانت و غیبت دور باشید و جز این آنچه خواهید کنید.

mid-11th century, Abū ʿAlī ʿUsmanī, برگردان رسالهٔ قشیریه [Translation of the Qushayriyyan Epistle]:

He would tell his friends, "Refrain from lies, betrayal, and slander, and besides these, do what you want."

yārān rā guftē az durōğ u xiyānat u ğaybat dūr bāšēd u juz īn ānči xwāhēd kunēd.


نومبر

head

نُوِمبَر or نَوِمبَر • (nuwimbar or nawimbar)

نُوِمبَر (canonical)
نَوِمبَر (canonical)
nuwimbar (romanization)
nawimbar (romanization)


زایمان

زایمان • (zâymân)

fa-noun

زایمان • (zâymân)

زای (zây, “present stem of زادن, to give birth”) + مان (mân, “like, similar”).


سردبیران

سردبیر سردبیر#Persian


روزنامه نگار

head

روزنامه نگار • (ruz-nâme-negâr)

fa-noun

روزنامه نگار • (ruz-nâme-negâr)

روزنامهنگار روزنامهنگار#Persian


آرپی‌جی

آرپیجی (canonical)
âr-pi-ji (romanization)

rocket-propelled grenade
rocket-propelled grenade

(weaponry) RPG, rocket-propelled grenade


کاریکاتوریست

head

کاریکاتوریستها

کاریکاتوریست • (kârikâtorist) (plural کاریکاتوریستها (kârikâtorist-hâ))

fa-noun

کاریکاتوریستها

kârikâtorist (romanization)
کاریکاتوریستها (plural)

fa:کاریکاتوریست


همبسته‌گی

همبستهگی (canonical)
hambasta-gi (romanization)

همبستگی همبستگی#Persian


آتش‌زا

fa-adj

آتشزا • (âtaš-zâ)

آتشزا (canonical)
âtaš-zâ (romanization)

From آتش (âtaš, “fire”) + زا (zâ, “generating, -genic”).


سردبیر

head

سردبیر • (sar-dabir) (plural سردبیران (sar-dabirân))

sar-dabir (romanization)
سردبیران (plural)

[säɾ.d̪ä.bíːɾ]

[sæɹ.d̪æ.bíːɹ]


بمب آتش‌زا

بمب آتشزا • (bomb-e âtaš-zâ)

fa-noun

بمب آتشزا • (bomb-e âtaš-zâ)

بمب آتشزا (canonical)
bomb-e âtaš-zâ (romanization)

fa:بمب آتش‌زا


بوتل

head

بوتل • (bōtal)

fa-noun

بوتل • (bōtal)

Borrowed from Hindustani بوتَل (botal) / बोतल (botal), from Portuguese botelha.


همبستگی

همبستگی جزئی


نقاب‌دار

fa-adj

نقابدار • (neqâb-dâr)

نقابدار (canonical)
neqâb-dâr (romanization)

[nɪ.qɑːb.d̪ɑ́ːɾ]

[nɪ.qɑːb.d̪ɑ́ːɾ]

[nɪ.qɑːb.d̪ɑ́ːɾ]

[ne.ʁɒːb.d̪ɒ́ːɹ]

From نقاب (neqâb, “mask”) + ـدار (-dâr).

مردان نقابدار


قربانی

head

قربانی • (qorbâni) (plural قربانیان (qorbâniân) or قربانیها (qorbâni-hâ))

qorbâni (romanization)
قربانیان (plural)
قربانیها (plural)

قربانیان حمله تروریستی

قربانیان اسیدپاشی


قربانی

قربانی • (qorbâni)

fa-proper noun

قربانی • (qorbâni)


قربانیان

head

قربانیان • (qorbâniân)

قربانی قربانی#Persian


ظاهراً

ظاهراً • (zâheran)

ظاهرا ظاهرا#Persian


کلاشنیکف

کلاشنیکف • (kelâšnikof)

fa-noun

کلاشنیکف • (kelâšnikof)

کلاشینکف کلاشینکف#Persian


کلاشینکف

head

کلاشینکف • (kelâšinkof)

fa-noun

کلاشینکف • (kelâšinkof)

Ultimately from Russian Кала́шников (Kalášnikov), possibly via a third or fourth language. Note the change in pronunciation to 'kelâšinkof'.

مسلح به کلاشینکف

Kalashnikov (model of Russian assault rifle)


شلیک

shot (result of launching a projectile or bullet)


اقتصاددانان

head

اقتصاددانان • (eqtesâd-dânân)

اقتصاددان اقتصاددان#Persian

plural of اقتصاددان


منطقه یورو

mantaqe-ye yuro (romanization)
yoro (romanization)

کشورهای منطقه یورو ― kešvar-hâ-ye mantaqe-ye yuro ― Eurozone countries

fa:منطقه یورو


سود سهام

سود سهام • (sud-e sahâm) (plural سودهای سهام)

sud-e sahâm (romanization)
سودهای سهام (plural)

From سود (sud, “profit, gain”) + سهام (sahâm, “shares”).

compound

(finance) dividend (a pro rata payment of money by a company to its shareholders)


آزبست

head

آزبست • (âzbest)

fa-noun

آزبست • (âzbest)


کلر

گاز کلر


پشک

Compare similar terms such as colloquial Persian پیشی (piši) (various regions), Gilaki پیچا (pičā) and Pashto پیشو (pišo), Turkish pişik, Baluchi پشی (piši), Kohistani Shina پشی (pušay).


بانک مرکزی اروپا

head

بانک مرکزی اروپا • (bânk-e markazi-ye orupâ)

European Central Bank
European Central Bank

fa:بانک مرکزی اروپا


ظاهرن

ظاهرا ظاهرا#Persian


اقتصاددان

اقتصاددان • (eqtesâd-dân) (plural اقتصاددانان (eqtesâd-dânân))

eqtesâd-dân (romanization)
اقتصاددانان (plural)

[ʔɪq.t̪ʰɪ.sɑːd̪.d̪ɑ́ːn]

[ʔɪq.t̪ʰɪ.sɑːd̪.d̪ɑ́ːn]

[ʔɪq.t̪ʰɪ.sɑːd̪.d̪ɑ́ːn]

From اقتصاد (eqtesâd, “economy”) + ـدان (-dân).

af

fa:اقتصاددان


سهام‌دار

head

سهامدار • (sahâm-dâr) (plural سهامداران (sahâm-dârân) or سهامدارها (sahâm-dâr-hâ))

سهامدار (canonical)
sahâm-dâr (romanization)
سهامداران (plural)
سهامدارها (plural)

[sä.ɦɑːm.d̪ɑːɾ]

[sä.ɦɑːm.d̪ɑːɾ]

[sɑːɑːm.d̪ɑːɾ]

[sɔːɔːm.d̪ɔːɾ]

[sæ.ɦɒːm.d̪ɒːɹ]

From سهام (sahâm, “shares”) + ـدار (-dâr).

سهامداران شرکت گازپروم


شکسته‌گی

شکستهگی (canonical)
šekasta-gi (romanization)

شکستگی شکستگی#Persian


آتنا

آتنا • (âtenâ)

fa-proper noun

آتنا • (âtenâ)

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɔː.t̪ʰi.nɔː]

[ʔɒː.t̪ʰe.nɒː]

Ultimately from Ancient Greek Ἀθηνᾶ (Athēnâ).

(Greek mythology) Athena (goddess of wisdom)


مرکزی

[mæɹ.kʰʲæ.zíː]

Borrowed from Arabic مَرْكَزِيّ (markaziyy). By surface analysis, مرکز (markaz, “center”) + ـی (-i).

surf

central (of or pertaining to the centre)


لارژ

fa-adj

لارژ • (lârž) (comparative لارژتَر (lârž-tar), superlative لارژتَرین (lârž-tarin))

lârž (romanization)
لارژتَر (comparative)
لارژتَرین (superlative)


اسماعیل

head

اسماعیل • (esmâ'il)

fa-proper noun

اسماعیل • (esmâ'il)

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

From Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl), from Hebrew יִשְׁמָעֵאל (yishma'él, yišmāʿēl).

borrowed

Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl)

derived

(Judaism, Christianity, Islam) Ishmael (eldest son of Abraham)

a male given name, Esmaeil, Esmail or Ismail


آذربایجان شرقی

head

آذربایجان شرقی • (âzarbâyjân-e šarqi)

fa-proper noun

آذربایجان شرقی • (âzarbâyjân-e šarqi)

[ʔɑː.ðaɾ.bɑːj.ˈd͡ʒɑː.ni ʃaɾ.ˈqiː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ʃäɾ.qíː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ʃäɾ.qíː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ʃäɾ.qíː]

[ʔɔː.zäɾ.bäj.d͡ʒɔ́ː.ni ʃäɾ.qí]

[ʔɒː.zæɹ.bɒːj.d͡ʒɒ́ː.ne ʃæɹ.ɢíː]

استان آذربایجان شرقی

East Azerbaijan
East Azerbaijan#English:_Q176081


آذربایجان غربی

head

آذربایجان غربی • (âzarbâyjân-e ğarbi)

fa-proper noun

آذربایجان غربی • (âzarbâyjân-e ğarbi)

[ʔɑː.ðaɾ.bɑːj.ˈd͡ʒɑː.ni ɣaɾ.ˈbiː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ɣäɾ.bíː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ɣäɾ.bíː]

[ʔɑː.zäɾ.bɑːj.d͡ʒɑ́ː.nɪ ɣäɾ.bíː]

[ʔɔː.zäɾ.bäj.d͡ʒɔ́ː.ni ɣäɾ.bí]

[ʔɒː.zæɹ.bɒːj.d͡ʒɒ́ː.ne qæɹ.bíː]

استان آذربایجان غربی

fa:آذربایجان غربی


سوخاری

head

سوخاری • (soxâri)

fa-noun

سوخاری • (soxâri)


سوخاری

fa-adj

سوخاری • (soxâri)


بخیدن

Cognate with خیدن (xidan); both with wrong meaning in Persian dictionaries due to a misunderstanding of the reading of Persian old texts.


دسمبر

→ Urdu: دسمبر (disambar)


واخیدن

head

واخیدن • (vâxidan)

fa-verb

واخیدن • (vâxidan)


زویج

zevij (romanization)
zavij (romanization)


لکانه

head

لکانه • (lakâne)

fa-noun

لکانه • (lakâne)

Arabic: لقانق (laqāniq)

From the older form نکانک (nakânak), possibly influenced by Greek λουκάνικο (loukániko).


شخودن

head

شخودن • (šexudan) (present stem شخا (šexâ))

šexudan (romanization)
شخا (present stem)

11th Century CE, Nasir Khusraw, Diwan
می بکار آید هرچیز بجای خویش
تری از آب و شخودن از شخار آید
mê ba-kâr âyad harčîz bajây-i xwêš
tarrî az âb u šaxûdan az šaxâr âyad

(please add an English translation of this quotation)


نکانک

Borrowed from Aramaic נוקניק (nūqānīq), variant of לוקניק (lūqānīq), from Byzantine Greek λουκάνικον (loukánikon), λουκάνικα (loukánika), from Latin lūcānica (“sausage from Lūcānia”). Cognate to Greek λουκάνικο (loukániko), Arabic نُقَانِق (nuqāniq), لُقَانِق (luqāniq), Hebrew נַקְנִיק (naqnīq).


استخدام

استخدام • (estexdâm)

fa-noun

استخدام • (estexdâm)

[ʔɪs.t̪ʰɪx.d̪ɑ́ːm]

[ʔɪs.t̪ʰɪx.d̪ɑ́ːm]

[ʔɪs.t̪ʰɪx.d̪ɑ́ːm]

Borrowed from Arabic اِسْتِخْدَام (istiḵdām).

bor+

اِسْتِخْدَام

قرارداد استخدام


هیور

(Dari) brother-in-law (one's husband's brother)


تأويل

head

تأويل • (ta'vil) (plural تأویلات (ta'vilât))

[t̪ʰäʔ.wíːl]

[t̪ʰäʔ.wíːl]

[t̪ʰɑː.wíːl]

[t̪ʰɔː.wíl̥]

[t̪ʰæʔ.víːl̥]

[t̪ʰæʔ.víːl̥]

[t̪ʰæː.víːl̥]

ز آن که تاویل است وا داد عطا
چون که بیند آن حقیقت را خطا

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3742:

Because interpretation (alteration of the meaning) is a rejection of the gift,
 since he (the interpreter) regards that real meaning as faulty.

za ān ki ta'wīl ast wā-dād 'atā
čōn ki bi-bīnad ān haqiqat rā xatā

paraphrase, commentary, explanation, interpretation


استعمار

استعمار • (este'mâr)

fa-noun

استعمار • (este'mâr)

[ʔɪs.t̪ʰe̞ʔ.mɑ́ːɾ]

[ʔɪs.t̪ʰe̞ʔ.mɑ́ːɾ]

[ʔɪs.t̪ʰeː.mɑ́ːɾ]

Borrowed from Arabic اِسْتِعْمَار (istiʕmār).

bor+

اِسْتِعْمَار


انقضاء

head

انقضاء • (enqezâ')

fa-noun

انقضاء • (enqezâ')

[ʔɪɴ.qɪ.zɑ́ːʔ]

[ʔɪɴ.qɪ.zɑ́ːʔ]

[ʔɪɴ.qɪ.zɑ́ː]

[ʔeɴ.ɢe.zɒ́ːʔ]

Borrowed from Arabic اِنْقِضَاء (inqiḍāʔ).

bor+

تاریخ انقضاء


التماس

head

التماس • (eltemâs)

fa-noun

التماس • (eltemâs)

[ʔɪl̪.t̪ʰɪ.mɑ́ːs]

[ʔɪl̪.t̪ʰɪ.mɑ́ːs]

[ʔɪl̪.t̪ʰɪ.mɑ́ːs]

Borrowed from Arabic اِلْتِمَاس (iltimās).


انتهاء

head

انتهاء • (entehâ) (plural انتهاها)

fa-noun

انتهاء • (entehâ) (plural انتهاها)

entehâ (romanization)
انتهاها (plural)
انتها
انتهاء
entehâ', entehâ
انتهاء (ezafe)
entehâ-e (ezafe)
انتهائی (definite relative)
انتهائی (indefinite stressed)
entehâ-i (definite relative)
entehâ-i (indefinite stressed)

[ʔɪn̪.t̪ʰe̞.ɦɑːʔ]

[ʔɪn̪.t̪ʰe̞.ɦɑːʔ]

[ʔen̪.t̪ʰe.ɦɒːʔ]

Borrowed from Arabic اِنْتِهَاء (intihāʔ).


استقرار

head

استقرار • (esteqrâr)

fa-noun

استقرار • (esteqrâr)

[ʔɪs.t̪ʰɪq.ɾɑ́ːɾ]

[ʔɪs.t̪ʰɪq.ɾɑ́ːɾ]

[ʔɪs.t̪ʰɪq.ɾɑ́ːɾ]

[ʔes.t̪ʰeʁ.ɹɒ́ːɹ]

Borrowed from Arabic اِسْتِقْرَار (istiqrār).

bor+

اِسْتِقْرَار


مذاق

head

مذاق • (mazâq)

fa-noun

مذاق • (mazâq)

غربزدگی میگویم همچون وبازدگی. و اگر به مذاق خوش آیند نیست بگوییم همچون گرمازدگی یا سرمازدگی؛ امّا نه. دستکم چیزی است در حدود سنزدگی.

1962, Jalal Al-e-Ahmad, غربزدگی [Occidentosis: A Plague from the West]:

I say that being struck by the West ["occidentosis"] is like being struck by cholera. And if this is not in good taste [to say], let us say that it is like being struck by the heat or the cold; but no. It is at least something approximately like wheat being struck by weevils.

ğarb-zadegi mi-guyam ham-čun vabâ-zadegi. va agar be mazâq-e xoš âyand nist beguyim ham-čun garmâ-zadegi yâ sarmâ-zadegi; ammâ na. dast-e kam čizi ast dar hodud-e senn-zadegi.


توبة

tawbat (romanization)
tawba (romanization)

توبه توبه#Persian


حضور

خیال در همه عالم برفت و بازآمد
که از حضور تو خوشتر ندید جایی را

c. 1260, Saʿdī, “Ghazal 21”, in دیوان سعدی [The Divān of Saʿdī]:

My reveries set off for the whole world and came back,
For it had seen no place better than your side.

xayāl dar hama ālam biraft u bāz āmad
ki az huzūr-i tu xwaštar na-dīd jāyē rā


دوام

head

دَوام • (davâm)

fa-noun

دَوام • (davâm)

خانه با دوام

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریدهٔ عالم دوام ما

c. 1390, Hafez, “Ghazal 11”, in دیوان حافظ [The Divān of Hafez]:

He whose heart lives in love shall never die;
On the world’s account-book, our immortality is registered.

hargiz na-mîrad ân ki dil-aš zinda šud ba išq
sabt ast bar jarîda-yi âlam dawâm-i mâ

enduring; persisting; immortality through time


طراح

head

طراح • (tarâh)

fa-noun

طراح • (tarâh)


علو

Alternative spelling of الو (alow, “flame”)


خطاب

head

خطاب • (xetâb)

fa-noun

خطاب • (xetâb)

[xɪ.t̪ʰɑ́ːb]

[xɪ.t̪ʰɑ́ːb]

[xɪ.t̪ʰɑ́ːb]

خطابی به من

کسی را مورد خطاب قرار دادن


خطاب

[xʊt̪.t̪ʰɑ́ːb]

[xʊt̪.t̪ʰɑ́ːb]

[xʊt̪.t̪ʰɑ́ːb]

خاطب خاطب#Persian


عبوس

همه میدانند
که من و تو از آن روزنهٔ سرد عبوس
باغ را دیدیم
و از آن شاخهٔ بازیگر دور از دست
سیب را چیدیم

1963, Forugh Farrokhzad, “فتح باغ”, in تولدی دیگر [Another Birth]:

everyone knows
that you and I saw the garden
out of that cold, grim peephole
and that we plucked the apple
from that playful branch far from our hands

hame mi-dânand
ke man o to az ân rowzane-ye sard-e abus
bâğ râ didam
va az ân šâxe-ye bâzigar-e dur az dast
sib râ čidam


خلاء

head

خلاء • (xalâ')

fa-noun

خلاء • (xalâ')

خلاء امید

خلاء عاری از ماده است.


زوال

head

زوال • (zavâl)

fa-noun

زوال • (zavâl)

→ Hindustani:

Hindi: ज़वाल (zavāl)

Urdu: زوال (zvāl)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਜ਼ਵਾਲ (zavāl)

Shahmukhi script: زوال (zavāl)

گل اگرچه هست بس صاحب جمال
حسن او در هفتهای گیرد زوال

1177, Farīd ud-Dīn ʿAṭṭār, “The tale of the nightingale”, in منطقالطیر [The Conference of the Birds]:

Though the rose possesses much beauty,
Its prettiness finds ruin in one week.

gul agarči hast bas sāhib-i jamāl
husn-i ō dar hafta'ē gīrad zawāl

بردگانتان را همه بفروختهاید
که بردهداری
نشان زوال و تباهی است.

1972, احمد شاملو, آیدا، درخت و خنجر و خاطره:

Sell away all your slaves,
For slaveholding
Is the sign of ruin and devastation.

bardegân-etân râ hame beforuxte'id
ke barde-dâri
nešân-e zavâl o tabâhi ast.

decadence, decline, dissolution, downfall


قبال

head

قبال • (qebâl)

fa-noun

قبال • (qebâl)


شعور

head

شعور • (šo'ur)

fa-noun

شعور • (šo'ur)


سماع

head

سماع • (samâ')

fa-noun

سماع • (samâ')


مرور

با مرور زمان

مرور درس دوره


فقدان

feqdân (romanization)
foqdân (romanization)

Borrowed from Arabic فِقْدَان (fiqdān), فُقْدَان (fuqdān).


مطلب

head

مطلب • (matlab) (plural مطالب (matâleb))

→ Bengali: মতলব (motlob)

→ Hindustani:

Hindi: मतलब (matlab)

Urdu: مطلب (matlab)


قمار

قمار • (qemâr)

fa-noun

قمار • (qemâr)


نفاق

head

نفاق • (nifāq)

fa-noun

نفاق • (nifāq)

واگشایم هفت سوراخ نفاق
در ضیای ماه بیخسف و محاق

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3533:

I will lay bare the seven rifts (sins) of hypocrisy
in the light of the moon that suffers no eclipse or waning.

wāgušāyam haft sūrax-i-nifāq
dar ziyā-i-māh bē-xasf u mahāq


لحاظ

head

لحاظ • (lehâz)

Borrowed from Arabic لِحَاظ (liḥāẓ), plural of لَحْظ (laḥẓ).


لحاظ

لحاظ • (lehâz)

fa-noun

لحاظ • (lehâz)

از لحاظ کشاورزی


بروز

emergence, appearance (act of appearing)


معاش

head

معاش • (ma'āš／ma'âš)

fa-noun

معاش • (ma'āš／ma'âš)

Tajik: маъош (maʾoš), маош (maoš)

→ Chagatai:

Uyghur: مائاش (ma'ash), مۇئاش (mu'ash)

Uzbek: maosh

→ Hindustani:

Urdu: مَعَاش (ma'āś)

→ Pashto: معاش (ma'āš)

→ Turkmen: مۇئاش

Borrowed from Arabic مَعَاش (maʕāš), from عَاشَ (ʕāša).

etymon

livelihood, subsistence, means of living


محور

مِحوَر (canonical)
mehvar (romanization)

محور چرخش


قربان

head

قربان • (qorbân)

fa-noun

قربان • (qorbân)


قربان

fa-adj

قربان • (qorbân)

Dari: قربان (qurbān)

Iranian Persian: قربان (qorbân)

Tajik: қурбон (qurbon)

desc

→ Bengali: কুরবান (kurban), কোরবান (kōrban)

→ Gujarati: કુરબાન (kurbān)

→ Hindustani:

Hindi: क़ुरबान (qurbān)

Urdu: قربان (qurbān)

desctree

→ Ottoman Turkish: قربان (kurban)
Turkish: kurban
→ Albanian: kurban
→ Aromanian: curbani／curbane
→ Bulgarian: курба́н (kurbán)
→ Greek: κουρμπάνι (kourmpáni)
→ Macedonian: курбан (kurban)
→ Pontic Greek: γουρπάν (gourpán)
→ Romanian: curban
→ Serbo-Croatian: kùrbān／ку̀рба̄н

→ Pashto: قربان (qurbān)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਕ਼ੁਰਬਾਨ (qurbān)

Shahmukhi script: قربان (qurbān)


دوم

From دو (do, “two”) + ـم (-om, “-th, -nd (ordinal number suffix))”).


بناء

بناءً (canonical)
benâ'an (romanization)

Borrowed from Arabic بِنَاءً (bināʔan), adverbial accusative of بِنَاء (bināʔ). By surface analysis, بنا (benâ) + ـاً (-an).

surf

بناءً علی هٰذا
بناء علی هذا#Persian

Only used in بناءً علی هٰذا (benâ'an 'alâ hâzâ)


دستگاه گلژی

head

دستگاه گلژی • (dastgâh e golži)

fa-noun

دستگاه گلژی • (dastgâh e golži)


برای این‌که

برای اینکه (canonical)
barâye in-ke (romanization)

برای خواهرم چندتا کتاب خریدم برای اینکه میدونم از خوندن خوشش میآد.

I bought some books for my sister because I know she likes reading.

Barâye xâharam čand-tâ ketâb xaridam barâye inke mi-dunam az xundan xošeš mi-âd.