حلال

fa-adj

حلال • (halâl) (comparative حلالتَر, superlative حلالتَرین)

halâl (romanization)
حلالتَر (comparative)
حلالتَرین (superlative)


جهاد

fa-noun

جهاد • (jihād / jehâd) (Tajik spelling ҷиҳод)

jihād (romanization)
jehâd (romanization)
spelling ҷиҳод (Tajik)

[d͡ʒe̞.ɦɑ́ːd̪]

[d͡ʒe̞.ɦɑ́ːd̪]

[d͡ʒi.jɔ́ːd̪̥]

[d͡ʒe.ɦɒ́ːd̪̥]

[d͡ʒi.ɦɔ́d̪]


امام

اِمام • (emâm) (plural اَئمه (a'emme), or اِمامان (emâmân))

اِمام (canonical)
emâm (romanization)
اَئمه (plural)

→ Gujarati: ઇમામ (imām)


مؤذن

Borrowed from Arabic مُؤَذِّن (muʔaḏḏin).


ملا

fa-noun

ملا • (mollâ) (plural ملایان (mollâyân), or ملاها)

mollâ (romanization)
ملایان (plural)
ملاها (plural)

Dari: ملا (mullā)

Iranian Persian: ملا (mollâ)

Tajik: мулло (mullo)

→ Arabic: مُلَّا (mullā)

→ Azerbaijani: molla

→ Bengali: মোল্লা (mōlla)

→ English: mullah

→ Hindustani:

Hindi: मुल्ला (mullā)

Urdu: مُلّا (mullā)

→ Indonesian: mullah

→ Japanese: ムッラー (murra)

→ Kazakh: молда (molda)

→ Korean: 물라 (mulla)

→ Kumyk: молла (molla)

→ Kurdish:

Central Kurdish: مەلا (mela)

Northern Kurdish: mela

→ Kyrgyz: молдо (moldo)

→ Punjabi: ਮੁੱਲਾ (mullā)

→ Punjabi: ਸੁੱਲਾ (sullā), ਸੁੱਲੀ (sullī)

→ English: sulla, sulli

→ Serbo-Croatian: mula /мула

→ Spanish: mulá

→ Turkish: molla

→ Ukrainian: мулла́ (mullá)

Borrowed from Arabic مَوْلًى (mawlan). Doublet of مولا (mowlâ).


سلام

سلام • (salâm)

→ Bengali: সেলাম (śelam), সালাম (salam)

→ Gujarati: સલામ (salām)

→ Hindustani:

Hindi: सलाम (salām)

Urdu: سلام (salām)

→ Kazakh: сәлем (sälem)

→ Kyrgyz: салам (salam)

→ Marathi: सलाम (salām)

→ Mazanderani: سلام (selâm)

→ Nepali: सलाम (salām)

→ Punjabi: ਸਲਾਮ (salām)

→ Pashto: سلام (salām)

→ Sindhi: (salāmu)

Arabic script: سَلامُ

Devanagari script: सलामु

→ Telugu: సలాము (salāmu), సలాం (salāṁ)

→ Turkmen: salam, selam

→ Uyghur: سالام (salam)

→ Uzbek: salom

Borrowed from Arabic سَلَام (salām, “peace”).

bor+

(Islam) the salam uttered at the end of prayer


سنت

fa-noun

سُنَّت • (sonnat) (plural سنتها (sonnat-hâ))

سُنَّت (canonical)
sonnat (romanization)
سنتها (plural)

(Islam) circumcision (excising the foreskin from the penis)


کرنا

کرنا • (karnâ)

karnâ (romanization)
کرنای (alternative)
کارنای (alternative)
کرنی (alternative)
کرهنای (alternative)
خرنای (alternative)
قرنا (alternative)

→ Armenian: կառնայ (kaṙnay)

→ Azerbaijani: kərənay

desc

→ Ottoman Turkish: كرنای (kerenay, kürenay)

Turkish: kürenay

→ Uyghur: كاناي (kanay), كارناي (karnay)

→ Uzbek: karnay

→ Kyrgyz: керней (kerney)

→ Kazakh: керней (kernei)

→ Russian: карнай (karnaj)

→ English: kerana, karnay

[kʰʲæɹ.nɒ́ː]

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press

Possibly of Semitic origin. Compare Classical Syriac ܩܪܢܐ (qarnā), Aramaic קרנא (qarnā), Akkadian 𒋛 (qarnum), Arabic قَرْن (qarn), Hebrew קֶרֶן (qéren).
Various native etymologies have also been proposed by Persian lexicographers:
* From کار (kâr) + نای (nây, “flute”), with the کار (kâr) portion being equivalent to the one occurring in کارزار (kârzâr, “battle; battlefield”) and کاروان (kârvân, “convoy”), going back to Old Persian 𐎣𐎠𐎼 (k-a-r /kāra/, “army”).
* From خر (xar, “donkey; large”) + نای (nây, “flute”), either in reference to the size of the instrument or in comparison of its hoarse tone with a donkey's bray.

affix

(music) kerana, kernei, karnay (a long thin brass horn or trumpet)


ر

(music) D, Re (the second note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Re (the second note of the movable-Do solfège scale, i.e. the supertonic)


الله

fa-noun

اَلله • (allâh)

Borrowed from Arabic اَللّٰه (allāh); ultimately from Proto-Semitic *ʾil-.

ای دل از غیر مجو یاری واز خصم مترس
دولت و سلطنت آنست که الله دهد

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 122:

O heart, seek no support from others and fear not the adversary;
Sovereignty and kingship are what is given by Allah.

ay dil az ġayr majō yārī w-az xasm matars
dawlat u saltanat ān ast ki allāh dihad


رمضان

ramazân (romanization)
ramzân (romanization)
رمضون (alternative colloquial)

Borrowed from Arabic رَمَضَان (ramaḍān).


یار

یار • (yār / yâr) (plural یاران (yārān / yârân), Tajik spelling ёр)

yār (romanization)
yâr (romanization)
یاران (plural)
spelling ёр (Tajik)

→ Azerbaijani: yar

→ Bashkir: йәр (yər)

→ Chagatai: يار

Uyghur: يار (yar)

Uzbek: yor / ёр (yor)

→ Gujarati: યાર (yār)

→ Hindustani:

Hindi: यार (yār)

Urdu: یار (yār)

→ Kazakh: жар (jar)

→ Middle Armenian: եար (ear)

Armenian: յար (yar)

Ottoman Turkish: یار (yār)

Turkish: yar

→ Laz: ჲარი (yari)

→ Punjabi: یار (yār) / ਯਾਰ (yār)

→ Marwari: यार (yār)

Contraction of Middle Persian (and archaic New Persian) یاور (yâvar). Akin to Manichaean Middle Persian hyʾr (/hayyār/, “helper, friend”).


سوراخ

fa-noun

سوراخ • (surâx) (plural سوراخها (surâx-hâ))

surâx (romanization)
سوراخها (plural)
سوراخ (singular)
سوراخها، سوراخا (surâx-hấ, surâxấ^△) (colloquial plural)
سوراخ را، سوراخ رو (surâx râ, surâxo^△) (colloquial definite direct-object singular)
سوراخ (ezafe singular)
سوراخی (definite relative singular)
سوراخی (indefinite singular stressed)
سوراخم (first-person possessive singular)
سوراخت (surâxat, surâxet^△) (second-person singular)
سوراخش (surâxaš, surâxeš^△) (possessive singular third-person)
سوراخم (first-person singular)
سوراخیم (first-person plural)
سوراخی (second-person singular)
سوراخید، سوراخین (surâxid, surâxin^△) (colloquial plural second-person)
سوراخ است، سوراخه (surâx ast, surâxe^△) (colloquial singular third-person)
سوراخند، سوراخن (surâxand, surâxan^△) (colloquial plural third-person)
سولاخ (alternative Tehrani dialectal)
سیلاغ (alternative dialectal)

* From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (swlʾh /sūrāx/) from earlier form [Book Pahlavi needed] (swlʾk' /sūrāg/). Ultimately from Proto-Indo-European *ḱouH-r-o- and suffix ـاک (/-āk/)
* Cognate with Avestan 𐬯𐬏𐬭𐬀 (sūra, “hole”) (>*ćuHráh), Northern Luri سیڵا (/siłā/, “hole”) and Classical Persian سوله (/sūla/, “hole”) (>*ćuHrákah).

uder

تیم مورد علاقهات سوراخ شد.


محرم

(Islam) mahram; close family member who cannot be married


محرم

Borrowed from Arabic مُحَرَّم (muḥarram).


عورت

fa-noun

عورت • (awrat / owrat) (Tajik spelling аврат)

awrat (romanization)
owrat (romanization)
spelling аврат (Tajik)

→ Azerbaijani: övrət

→ Bengali: অওরত (oōrot)

→ Garhwali: औरत (aurat)

→ Gujarati: ઓરત (orat)

→ Old Hindi:

Devanagari script: औरत (aurata)

desctree

Arabic script: عَورَت ('vrt)
Braj: औरत (aurat)
Bundeli: औरत (aurat)
Hindustani:
Hindi: औरत (aurat)
Urdu: عَورَت (‘aurat)
Kannauji: अउरत, औरत

→ Ottoman Turkish: عورت

Turkish: avrat

Punjabi: ਅਉਰਤ (aurat)

→ Sindhi: aurata

Arabic script: عَوْرَتَ

Devanagari script: औरत

Khudabadi script: 𑊹𑋙𑋍

→ Uzbek: avrat

(Islam) the pudenda or pudendum, the privy parts; nakedness


میزان

fa-noun

میزان • (mizân)

→ Hindustani:

Hindi: मीज़ान (mīzān)

Urdu: میزان (mīzān)

→ Uzbek: mezon


جامع

fa-adj

جامع • (jâme') (comparative جامعتَر, superlative جامعتَرین)

jâme' (romanization)
جامعتَر (comparative)
جامعتَرین (superlative)

→ Hindustani:

Hindi: जामा (jāmā)

Urdu: جامِع (jāmi')

[d͡ʒɑː.me̞ʔ]

[d͡ʒɑː.me̞ʔ]

Borrowed from Arabic جَامِع (jāmiʕ), from جَمَعَ (jamaʕa).

etymon

(Islam) (of a mosque) congregational or public


محمد

→ Bengali: মুহাম্মদ (muhammod)

→ Dhivehi: މުޙައްމަދ (muḥammad)

→ Gujarati: મુહંમદ (muhammad)

→ Hindustani:

desc

→ Hindi: मोहम्मद (mohammad), मुहम्मद (muhammad)

→ Urdu: مُحَمَّد (muhammad)

→ Kannada: ಮುಹಮ್ಮದ್ (muhammad)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਮੁਹੰਮਦ (muhammad)

Shahmukhi script: مُحَمَّد (muḥammad)

→ Sindhi: مُحَمَّد

→ Sindhi: مُحَمَّد

→ Telugu: మహమ్మద్ (mahammad)

Borrowed from Arabic مُحَمَّد (muḥammad).

bor+

Baháʼí Baháʼí

(Islam, uncountable) Muhammad (the figure who introduced Islam, and the man to whom the Qur'an was revealed; considered a prophet by Muslims and Baháʼís)

(Islam, uncountable) Muhammad (the 47th sura (chapter) of the Qur'an)


جنس

fa-noun

جنس • (jens) (plural اجناس (ajnâs), or جنسها (jens-hâ))

(music) jins (set of stepwise pitches in Islamic music theory)


قطب

قطب • (qotb) (plural قطبها, or اقطاب (aqtâb))

(Sufism) saint; specifically, a high-ranking saint considered the "pole of the world".


پل

پُل (canonical)
pol (romanization)
پلها (plural)

→ Bengali: পুল (pul)

→ Gujarati: પુલ (pul)

→ Romani: phurt

From Middle Persian 𐭯𐭥𐭧𐭫𐭩 (puhl, “bridge”), ultimately from Proto-Indo-European *pértus (“crossing”) (compare English ford, German Furt, and Latin portus).


بسم الله

fa-phrase

بِسْمِ اللّٰه

bismi l-lāh (romanization)
besme l-lâh (romanization)

Borrowed from Arabic بِسْمِ ٱللّٰه (bismi llāh)

bor+

بِسْمِ ٱللّٰه


بیخودی

From بیخود (bixod, “selfless”) + ـی (-i).

(Sufism) selflessness (More than mere selflessness, it describes a state of ecstasy and joyous intoxication resulting from a state of unity with God.)


لا

(music) A, La (the sixth note of the fixed-Do solfège scale)

(music) La (the sixth note of the movable-Do solfège scale, i.e. the submediant)


ابراهیم

head

ابراهیم • (ebrâhim)

fa-proper noun

ابراهیم • (ebrâhim)

Tajik: Иброҳим (Ibrohim)

→ Bengali: ইব্রাহীম (ibrahim)

→ Chagatai: ابراهیم

Uyghur: ئىبراھىم (ibrahim)

Uzbek: Ibrohim

→ Dhivehi: އިބްރާހީމް (ibrāhīm̊)

→ Gujarati: ઇબ્રાહીમ (ibrāhīm)

desc

→ Middle Hindi: ابراہیم (abrahym /ibrāhīm/)

Hindustani: ibrāhīm

Hindi: इब्राहीम

Hindi: इब्राहीम

Urdu: اِبْراہِیم

Urdu: اِبْراہِیم

[ʔɪb.ɾɑː.ɦíːm]

[ʔɪb.ɾɑː.ɦíːm]

[ʔɪb.ɾɑː.jíːm]

[ʔeb.ɹɒː.ɦíːm]

Borrowed from Arabic إِبْرَاهِيم (ʔibrāhīm).

etymon

ar>إِبْرَاهِيم>prophet


دو

(music) C, Do (the first note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Do (the first note of the movable-Do solfège scale, i.e. the tonic)


حج

ای قوم به حج رفته کجایید کجایید
معشوق همین جاست بیایید بیایید

O, you people who have performed hajj, where are you? Where are you?
The beloved is right here, come! Come!


شکر

fa-noun

شکر • (šokr)

شکر کردن

خدا را شکر!

(especially religion) thankfulness, gratitude


حال

حال • (hāl / hâl) (plural حالات (hālāt / hâlât), or احوال (ahwāl / ahvâl))

hāl (romanization)
hâl (romanization)
حالات (plural)

→ Hindi: हाल (hāl)

→ Punjabi: ਹਾਲ (hāl)

→ Urdu: حال (hāl)

(including Sufism) ecstatic or mystical state

condition; state
ecstatic or mystical state


دیو

دیو • (dēw / div) (plural دیوان, or دیوها)

dēw (romanization)
div (romanization)
دیوان (plural)
دیوها (plural)

Dari: دیوْ (dēw)

Iranian Persian: دیوْ (div, “demon”)

→ English: div

Tajik: дев (dev)

→ Bengali: দেও (deō)

→ Hindustani:

Hindi: देव (dev)

Urdu: دیوْ (dev)

→ Kazakh: дәу (däu)

→ Turkmen: döw

desctree

→ Ottoman Turkish: دیو (div)
Turkish: dev, div
→ Serbo-Croatian: div / див

Etymology tree
Proto-Indo-European *dyew-
Proto-Indo-European *-ós
Proto-Indo-European *deywós
Proto-Indo-Iranian *daywás
Proto-Iranian *daywáh
Old Persian 𐎭𐎡𐎺 (d-i-v)
Persian دیو
Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ŠDYA /dēw/, “evil spirit, forces of the Evil One”), from Old Persian 𐎭𐎡𐎺 (daiva-), from Proto-Iranian *daywáh, from Proto-Indo-Iranian *daywás, from Proto-Indo-European *deywós.

inh+

demon, devil, goblin; evil supernatural creature

(Islam) wicked jinn; sometimes contrasted with پری (pari, “fairy, good jinn”).

(Zoroastrianism) daeva, a spirit of evil


لواط

fa-noun

لواط • (lavât)

Borrowed from Arabic لِوَاط (liwāṭ); ultimately from لُوط (lūṭ).

(Islam) male homosexual intercourse, sodomy


راست

راست • (râst)

râst (romanization)
راس (alternative colloquial)

→ Armenian: ռաստ (ṙast)

→ Hindustani:

Hindi: रास्त (rāst)

Urdu: راست (rāst)

→ Kazakh: рас (ras)

→ Khalaj: râst

desctree

→ Ottoman Turkish: راست (râst)
Turkish: rast
→ Albanian: rast

→ Uzbek: rost

→ Yagnobi: рост (rost)

From Middle Persian rāst, from Old Persian 𐎼𐎠𐎿𐎫 (rāsta, “right”), from Proto-Iranian *Hraštáh, from Proto-Indo-Iranian *Hraštás, from Proto-Indo-European *h₃reǵtós (“having moved in a straight line”), from *h₃reǵ- (“to straighten, direct”). Cognate with English right.


حرم

حرم امام حسین

حرم مکه

پاسبان حرم دل شدهام شب همه شب
تا در این پرده جز اندیشه او نگذارم

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 324”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

I have become the sentinel of my heart's sanctuary, night-long every night,
So as to let in nothing but thoughts of her beyond this veil.

pāsbān-i haram-i dil šuda-am šab hama šab
tā dar īn parda juz andīša-i ō naguzāram


آدم

head

آدم • (âdam)

fa-proper noun

آدم • (âdam)

(Abrahamism, religion) Adam (the first man and the progenitor of the human race)


ولی

fa-noun

ولی • (walī / vali) (plural اولیاء (awliyā' / owliyâ'))

walī (romanization)
vali (romanization)
اولیاء (plural)

Borrowed from Arabic وَلِيّ (waliyy), from the root و ل ي (w l y).

هر که خواهد همنشینی خدا
تا نشیند در حضور اولیا

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume II, verse 2163:

Whoever wishes to sit with God,
let him sit in the presence of the saints.

har ki xwāhad hamnišīnī-i xudā
tā nišinad dar hozūr-i awliyā


روش

rawiš (romanization)
raveš (romanization)
روشها (plural)

→ Uzbek: ravish

→ Uyghur: رەۋىش (rewish)

From رو (raw /row, present stem of رفتن (raftan, “to go”)) + ـش (-iš /-eš).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">رفتن</i> (raftan, “to go”)

(Sufism) levels of the mystical journey towards God


سی

(music) B, Si (the seventh note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Ti (the seventh note of the movable-Do solfège scale, i.e. the leading note)


ارکستر

orkestr (romanization)
ارکسترها (plural)

رهبر ارکستر


می

Ultimately Borrowed from Latin mīra, either via French mi or English mi.

(music) E, Mi (the third note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Mi (the third note of the movable-Do solfège scale, i.e. the mediant)


پیامبر

fa-noun

پیامبر • (payâmbar) (plural پیامبران, or پیامبرها)

payâmbar (romanization)
پیامبران (plural)
پیامبرها (plural)
پیغمبر (alternative)
پیغامبر (alternative)
پیمبر (alternative)

See پیغمبر (peyġambar).

From earlier پیغامبر (peyġâmbar), from Middle Persian pgtʾmbl (payğāmbar, “messenger, apostle”). Analysable as پیام (payâm, “message”) + ـبر (-bar, “bearer, bringer”).

af

پیامبر اسلام


گاه

→ Azerbaijani: gah

→ Northern Kurdish: geh

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (gʾs), 𐫃𐫀𐫍 (gʾh /gāh/, “place, throne, bed; time”), from Old Persian [script needed] (gāθu-, “place; throne, chair”), from Proto-Iranian *gātu- / *gāθu-, from Proto-Indo-Iranian [Term?], from Proto-Indo-European *gʷem- (“to step”). Cognate with Avestan 𐬔𐬁𐬙𐬎 (gātu, “place, seat, throne”) and Sanskrit गातु (gātú, “going; way; place”). Compare the Iranian borrowings: Old Armenian գահ (gah), Classical Syriac ܓܗܐ (gāhā), Arabic جَاه (jāh). Doublet of جاه (jâh), which passed through Arabic.

cog

(Zoroastrianism) One of the five ritual divisions of a 24-hour day, each with a specific Zoroastrian prayer.


درست

fa-adj

درست • (dorost) (comparative درستتَر, superlative درستتَرین)

dorost (romanization)
درستتَر (comparative)
درستتَرین (superlative)

desc

→ Middle Armenian: դրուստ (drust), տրուստ (trust)

Armenian: դրուստ (drust)

→ Azerbaijani: dürüst

→ Bashkir: дөрөҫ (döröś)

→ Bengali: দুরস্ত (durosto)

→ Gujarati: દુરસ્ત (durast)

→ Hindustani:

Hindi: दुरुस्त (durust)

Urdu: درست (durust)

→ Kazakh: дұрыс (dūrys)

→ Khalaj: durust

→ Kyrgyz: дурус (durus)

→ Marathi: दुरुस्त (durusta)

→ Ottoman Turkish: درست (dürüst)

Turkish: dürüst

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਦਰੁਸਤਾ (darustā)

Shahmukhi script: دَرُست (darust)

→ Tatar: дөрес (döres)

→ Uyghur: دۇرۇس (durus)

From Middle Persian drw(y)st' (drust, “right; well, healthy”), from Old Persian *dᵘruvišta, from Proto-Iranian *druwištah. Compare Baluchi دْراه (drāh, “well, healthy”).

inh

پنجم درست


کلید

fa-noun

کِلید or کَلید • (kelid or kalid) (plural کلیدها)

کِلید (canonical)
کَلید (canonical)
kelid (romanization)
kalid (romanization)
کلیدها (plural)
کیلیت (alternative Tehrani dialectal)
کلیل (alternative)
کلی (alternative Kabuli dialectal)

→ Yagnobi: калит (kalit)

→ Mazanderani: کلی (kli)

→ Central Kurdish: کلیل (kilîl)

→ Northern Kurdish: kilîd

→ Azerbaijani: kilid

→ Kazakh: кілт (kılt)

desctree

→ Ottoman Turkish: كلید (kilid), كلیت (kilit)
Turkish: kilit

→ Uzbek: kalit

Inherited from Middle Persian *kilēd, from Ancient Greek κλείς, κλειδός (kleís, kleidós).

uder

κλείς, κλειδός

کِلیدِ سُل

کِلیدِ فا


پیر

→ Azerbaijani: pir

→ Bengali: পীর (pīr)

→ English: pir

→ Saraiki: پیر (pīr)

→ Sylheti: ꠙꠤꠞ (fir)

→ Urdu: پیر (pīr)

From Middle Persian 𐬞𐬌𐬭 (pyl /pīr/, “old, aged, ancient”), from Proto-Iranian *paru- (“ash-gray, pale gray, hoary”), from Proto-Indo-Iranian *parHušás (“gray”); compare Sanskrit परुष (paruṣa, “spotted, rough”) and English pale.


حرام

fa-adj

حرام • (harâm)

→ Hindustani:

Hindi: हराम (harām)

Urdu: حَرَام (harām)


مهر

مَهْر (canonical)
mahr (romanization)
مهرها (plural)

The first sense borrowed from Arabic مَهْر (mahr, “dowry”), from the verb مَهَرَ (mahara, “to contract, to give a dowry”); see above. The remaining senses inherited from Middle Persian mtr' (mihr, “bond, contract”), from Old Persian 𐎷𐎰𐎼 (mithra), from Avestan 𐬨𐬌𐬚𐬭𐬋 (miθrō, “covenant, contract, oath”), from Proto-Iranian *miθráh, from Proto-Indo-Iranian *mitra (“covenant, treaty, agreement, promise”). Compare Sanskrit मित्र (mitra) and the above for a possible layer of phono-semantic matching with the Semitic root regarding business contracts and reception.

der

(Islam) Mahr, dowry, bride-price or gift; a pre-negotiated gift of monetary or symbolic value which is promised to a bride by a groom upon marriage.


مهر

head

مِهْر • (mehr)

fa-proper noun

مِهْر • (mehr)

→ Armenian: Մհեր (Mher)

From Middle Persian mtr' (Mihr), from Old Persian 𐎷𐎰𐎼 (Miθra), from Avestan 𐬨𐬌𐬚𐬭𐬀 (miθra, “covenant, contract, oath”), from Proto-Indo-Iranian *mitra (“covenant, treaty, agreement, promise”). Compare Sanskrit मित्र (mitra), Ancient Greek μεσίτης (mesítēs). Doublet of میترا (mitrā, personal name).

der

(Zoroastrianism) Mithra, a Zoroastrian deity.


مهر

مُهْر (canonical)
mohr (romanization)
مهرها (plural)

→ Azerbaijani: möhür

→ Ossetian: мыхуыр (myx°yr)

→ Ottoman Turkish: مهر (mühr, mühür)

Turkish: mühür

→ Bulgarian: муху́р (muhúr)

→ Macedonian: мухур (muhur)

→ Serbo-Croatian:

Cyrillic script: му̏хур

Latin script: mȕhūr

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਮੋਹਰ (mohar)

Shahmukhi script: مہر (mohr)

→ Tatar: мөһер (möher)

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (mwdl), 𐫖𐫇𐫍𐫡 (mwhr /muhr/, “seal”) (compare Parthian 𐫖𐫇𐫍𐫡 (mwhr /muhr/, “seal”), and Bactrian μολρο (molro)); possibly cognate with words above, otherwise from Akkadian 𒈬𒊬 (mušarû, “object bearing a royal inscription”), from Sumerian 𒈬𒊬 (mu-sar /musar/), from 𒈬 (mu, “name, fame”) + 𒊬 (sar, “to write”); cf. the many descendants of Sumerian 𒁾 (dub, “tablet; cylinder seal”) including دیوان (divân), دف (daf), دفتر (daftar), Arabic أَدَب (ʔadab), طُوب (ṭūb), طَابَع (ṭābaʕ), ذَبْر (ḏabr, “a writing on palm-leaves, a book”), ذَبَرَ (ḏabara, “to write, to point; to read thoroughly; to understand well”).

cog

(Shia Islam) A prayer-stone, sometimes made from clay from Karbala or Mashhad, which is placed on the ground in front of the worshipper and onto which the forehead is touched during prayer; also known as a turba.


مفتی

fa-noun

مُفْتی • (mofti)

منعم مکن ز عشق وی ای مفتی زمان
معذور دارمت که تو او را ندیدهای

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 424”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

Do not prohibit me from loving him/her, o mufti of the age!
Grant me pardon, since you have not seen him/her.

man'-am ma-kon zi išq-i way ay muftī-yi zamān
ma'zūr dār-am-at ki tu ō rā na-dīda'ī


ابلیس

ابلیس • (iblīs / eblis) (Tajik spelling иблис)

iblīs (romanization)
eblis (romanization)
spelling иблис (Tajik)


امت

امت • (ommat) (plural امتها, or امتان, or امم (omam))

ommat (romanization)
امتها (plural)
امتان (plural)

ای شه بامتان خود اجر عظیم بخش
وانگه شراب عشق بجان سلیم بخش

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 70:

O king [the prophet Muhammad], bestow great recompense to your ummah,
And then bestow the wine of love to the peaceable soul.

ay šah ba-ummatān-i xwad ajr-i azīm baxš
w-āngah šarāb-i išq ba-jān-i salīm baxš


روزه

→ Assamese: ৰোজা (rüza)

→ Bengali: রোজা (rōja)

→ Gujarati: રોજો (rojo)

desctree

→ Old Hindi: रोजा (rojā)
Hindustani: rozā
Hindi: रोज़ा
Urdu: روزَہ (roza)

→ Maithili: rōjā

Devanagari script: रोजा

Tirhuta script: 𑒩𑒼𑒖𑒰

→ Marwari: रोजा (rojā)

→ Old Punjabi: ਰੋਜਾ (rojā)
Punjabi: rozā
Gurmukhi script: ਰੋਜ਼ਾ
Shahmukhi script: روزہ

→ Ottoman Turkish: اوروج (oruc)
Turkish: oruç

→ Sindhi:

Arabic script: روزو

Devanagari script: रोज़ो

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (lwck' /rōzag/), 𐫡𐫇𐫝𐫃 (rwcg /rōzag/, “fast, fasting”), from Proto-Iranian *ráwčakah (“fasting”). Equivalent to روز (ruz, “day”) + ـه (-e). Cognate with Baluchi روچگ (rōčag) and Southern Kurdish ڕووژە (rûje).

inherited

(religion) fast, fasting (abstinence from eating)

من غم روزه خورم و مغبچهها باده ناب
سوختم آه درین شهر مسلمانی هست

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 115:

I suffer the sorrow of fasting, and the Magian children drink pure wine;
I burn in anguish! Alas that there is Islam in this town!

man ġam-i rōza xwaram u muġbačča-hā bāda-yi nāb
sūxtam āh dar īn šahr musalmānī hast

(Islam) sawm (fasting, particularly in Ramadan)

fast, fasting (abstinence from eating)
sawm (fasting, particularly in Ramadan)


عمر

omar (romanization)
spelling Умар (Tajik)

(Islam) Omar bin al-Khattab, second Sunni Islamic caliph and a companion of Muhammad


محصول

→ Gujarati: મહેસૂલ (mahesūl)


فوتبالیست

fa-noun

فوتبالیست • (futbâlist)

(soccer) footballer (British); football player (Britain), soccer player (US, Canada, Australia)


پرده

desc

→ Middle Armenian: փարդայ (pʻarday), փարտայ (pʻartay), փարդէ (pʻardē), փարտէ (pʻartē), փէրտա (pʻērta), փէրտէ (pʻērtē)

Armenian: փարդա (pʻarda), ֆարդա (farda)

→ Azerbaijani: pərdə

→ Bengali: পর্দা (porda)

→ Bashkir: пәрҙә (pərźə)

desctree

→ Georgian: ფარდა (parda)
→ Bats: ფარდ (pard)
→ Mingrelian: ფარო (paro)
→ Svan: ფარდა (parda)

→ Gulf Arabic: پرده

→ Malayalam: പർദ്ദ (paṟdda)

→ Hindustani:

Hindi: परदा (pardā)

Urdu: پردہ (pardah)
→ English: purdah

→ Iraqi Arabic: پرده

→ Kazakh: перде (perde)

→ Punjabi: ਪਰਦਾ (pardā) / پردہ (parda)

→ Ottoman Turkish: پرده (perde)
Turkish: perde
→ Albanian: perde
→ Armenian: փէրտէ (pʻērtē)
→ Bulgarian: перде́ (perdé)
→ Greek: μπερντές (berntés)
→ Laz: ფერდე (perde)
→ Macedonian: перде (perde)
→ Romanian: perdea
→ Serbo-Croatian: перда / perda

→ Uyghur: پەردە (perde)

→ Uzbek: parda

From Middle Persian pltk' (pardag), ultimately from Proto-Indo-European *pel- (“to cover, wrap; hide, cloth”). Cognate with Sanskrit पट (paṭa, “piece of cloth”), Northern Kurdish perî, pelhe (“curtain; bridal curtain”) and pate: piece of cloth}}, Central Kurdish پەردوو (perdû, “roofing material, such as leaves, barks, etc.”).
Compare also Old Armenian պարտակ (partak), Classical Syriac ܦܪܕܩܐ (pardəqā), Iranian borrowings.

cog

Rumi, "Ney-nameh", Masnavi-e Ma'navi
... پردههایش پردههای ما درید
... pardehâyaš, pardehâ-ye mâ darid

(please add an English translation of this quotation)

(music) tone, a whole tone (musical interval equal (exactly or approximately) to two semitones)


سل

(music) G, Sol (the fifth note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Sol (the fifth note of the movable-Do solfège scale, i.e. the dominant)


زیر

zir (romanization)
زیرها (plural)
زیل (alternative dialectal)

From Middle Persian [script needed] (hcdl /azēr/, “underneath”), from Old Persian *hacā-adari, equivalent to 𐏃𐎨𐎠 (h-c-a /hacā/, “from”, from Proto-Iranian *háčaH, from Proto-Indo-European *sékʷ-eh₂) + *adari (“under”, from Proto-Iranian *Hadárah, from Proto-Indo-Iranian *Hadʰáras, from Proto-Indo-European *h₁n̥dʰ-ér-o-s, distantly related to English under).
The prepositional usage is a contraction of older در زیرِ (dar zir-e, literally “in the underneath of”) or به زیرِ (be zir-e, literally “at the underneath of”); the full forms are dated in Iran but more common in the eastern lands.

inh

زاری اندر نی ز گفتار منست
زیر چنگ از نالهٔ زار من است

1177, Farīd ud-Dīn ʿAṭṭār, “The tale of the nightingale”, in منطقالطیر [The Conference of the Birds]:

The mystery in the flute is from my speech;
The treble of the harp is from my forlorn cries.

rāzē andar nay zi guftār-i man ast
zēr-i čang az nāla-yi zār-i man ast

(music) high-pitched tune; soprano or treble


میدان

fa-noun

میدان • (maydān / meydân) (plural میدانها (maydān-hā / meydân-hâ), Tajik spelling майдон)

maydān (romanization)
meydân (romanization)
میدانها (plural)
spelling майдон (Tajik)

Tajik: майдон (maydon)

→ Uzbek: maydon

→ Assamese: ময়দান (moyodan)

→ Azerbaijani: meydan

→ Braj: मैदान (maidān)

→ Middle Bengali: ময়দান (moẏdan)

Bengali: ময়দান (moẏdan)

→ Dhivehi: މައިޒާން (maizān̊)

→ Dogri: madān

Devanagari script: मदान

Dogra script: 𑠢𑠛𑠬𑠝

→ Georgian: მოედანი (moedani)

→ Gojri: میدان (maidān)

→ Gujarati: મેદાન (medān)

→ Hindustani:

Hindi: मैदान (maidān)

Urdu: مَیْدَانْ (maidān)

→ Kannada: ಮೈದಾನ (maidāna)

→ Kashmiri: mạ̄dān

Arabic script: مٲدان

Devanagari script: मऻदान

Sharada script: 𑆩𑆳𑆢𑆳𑆤𑇀

→ Kazakh: майдан (maidan)

→ Konkani:

Devanagari script: मैदान (maidān)

Kannada script: ಮಯ್ದಾನ್

Latin script: moidan

→ Kumyk: майдан (maydan)

→ Lezgi: майдан (majdan)

→ Maithili: medān

Devanagari script: मॆदान

Tirhuta script: 𑒧𑒺𑒠𑒰𑒢

→ Malayalam: മൈദാനം (maidānaṁ)

→ Malvi: मेदान (medān)

→ Marathi: maidān

Devanagari script: मैदान

Modi script: 𑘦𑘺𑘟𑘰𑘡

→ Marwari:

Devanagari script: मैदान (maidān)

Mahajani script: 𑅬𑅑𑅥𑅧 (midn)

→ Nepali: मैदान (maidān)

desctree

→ Ottoman Turkish: میدان (meydân)
Turkish: meydan
→ Albanian: mejdan
→ Aromanian: migdane, migdãni, miydane
→ Bulgarian: мегда́н (megdán)
→ Crimean Tatar: meydan
→ Czech: mejdan
→ Greek: μεϊντάνι (meïntáni)
→ Macedonian: мегдан (megdan)
→ Romanian: maidan
→ Serbo-Croatian: mègdān / мѐгда̄н, mèjdān / мѐјда̄н
→ Tatar: мәйдан (mäydan)

→ Odia: ମଇଦାନ (maidāna)

→ Old Punjabi: ਮੈਦਾਨੁ (maidānu)
Punjabi:
Gurmukhi script: ਮੈਦਾਨ (maidān), ਮਦਾਨ (madān)
Shahmukhi script: مَیدان (maidān)

→ Sindhi: maidānu

Arabic script: مَيدانُ

Devanagari script: मैदानु

Khudabadi script: 𑋗𑋦𑋏𑋠𑋑𑋣

→ Telugu: మైదానము (maidānamu)

→ Ukrainian: майдан (majdan) (via a Turkic language)

→ Uyghur: مەيدان (meydan)

→ Uzbek: maydon

→ Khorezmian Turkic: ميدان (mäydan)

→ Zazaki: meydan

Borrowed from Arabic مَيْدَان (maydān), itself an Iranian borrowing. Doublet of میان (miyân).

(Sufism, uncommon) stage of the mystical path


نوح

(religion) Noah (a figure in Abrahamic religions, believed to have built an ark to save his family and members of each species of animal from the Great Flood)


عاشورا

head

عاشورا • ('âšurâ)

fa-proper noun

عاشورا • ('âšurâ)

Borrowed from Arabic عَاشُورَاء (ʕāšūrāʔ).

bor+

(Islam) Ashura, a holy day falling on the 10th day of Muharram, commemorating the martyrdom of Husayn ibn Ali at Karbala in 680 AD.


سرنا

sornâ (romanization)
سرناها (plural)
سورنای (alternative)
سرنای (alternative)
سرنی (alternative)
زرنا (alternative)
سورنا (alternative)
صرنا (alternative)
صرنای (alternative)
سرنائی (alternative)

→ Azerbaijani: zurna

desctree

→ Ottoman Turkish: زورنا (zurnâ), زرنا (zurna)
Turkish: zurna
→ Bulgarian: зурна́ (zurná)
→ Classical Syriac: ܙܘܪܢܐ (zurnā)
→ English: zurna
→ Georgian: ზურნა (zurna)
→ Bats: ზურნ (zurn)
→ Greek: ζουρνάς (zournás)
→ Macedonian: зурла (zurla)
→ Middle Armenian: զուռնայ (zuṙnay), զոռնա (zoṙna)
Armenian: զուռնա (zuṙna)
→ Russian: зурна́ (zurná)
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: зу̑рна
Latin script: zȗrna

→ Kazakh: сырнай (syrnai)

→ Uzbek: surnay

→ Uyghur: سۇناي (sunay)

→ Chinese:

Mandarin: 嗩吶 /唢呐 (suǒnà), 唢呐 (suǒnà)

Borrowed from an unknown, possibly Anatolian, Indo-European cognate of Luwian 𒍪𒌨𒉌 (zurni, “horn”), Sanskrit शृङ्ग (ṡṛṅga, “horn”), Latin cornū, English horn, probably ultimately from Proto-Indo-European *ḱerh₂- (though Kloekhorst disagrees). Folk etymology explains the word as سور (sur, “banquet, feast”) + نای (nây, “pipe, flute, nay”).


دستگاه

fa-noun

دَسْتْگاه • (dastgâh) (plural دَستگاهها)

دَسْتْگاه (canonical)
dastgâh (romanization)
دَستگاهها (plural)
دَسْتْگَه (alternative rare)

→ Armenian: դազգահ (dazgah)

→ Azerbaijani: dəstgah, dəsgah, dəzgah

→ English: dastgah

desctree

→ Georgian: დაზგა (dazga)
→ Bats: დაზგ class dd (dazg)

→ Gujarati: દસ્તગાહ (dastagāh)

→ Ottoman Turkish: دستكاه (destgah), تزكاه (tezgah)
Turkish: tezgâh
→ Albanian: tezgjah
→ Arabic: تَازِجَة (tāzija)
→ Bulgarian: тезгя́х (tezgjáh)
→ Greek: τεζάκι (tezáki), τεζιάκι (teziáki), τεζάχι (tezáchi), τεζιάχι (teziáchi)
→ Macedonian: тезѓа (tezǵa)
→ Romanian: tejghea
→ Serbo-Croatian: tèzga / тѐзга

[d̪äst̪.ɡɑ́ːʱ]

[d̪äst̪.ɡɑ́ːʱ]

[d̪äst̪.ɡɑ́ː]

[d̪äst̪.ɡɔ́ː]

[d̪æst̪.ɡɒ́ːʰ]

[d̪äst̪.ɡɔ́ʱ]


درس

dars (romanization)
درس (singular)
درسها، درسا (dars-hấ, darsấ^△) (colloquial plural)
درس را، درس رو (dars râ, darso^△) (colloquial definite direct-object singular)
درس (ezafe singular)
درسهای، درسای (dars-hấ-ye, darsấ-ye^△) (colloquial ezafe plural)
درسی (definite relative singular)
درسی (indefinite singular stressed)

(agriculture) threshing, act of separation of grain from the straw or husks by mechanical beating, with a flail or machinery.


نفس

fa-noun

نفس • (nafs) (plural نفسها, or نفوس (nofus))

(usually Islam, Sufism) soul, psyche, spirit, mind (split into multiple categories in Sufi psychology)

یار از برای نفس گرفتن طریق نیست
ما نفْس خویشتن بکُشیم از برای یار

c. 1260, Saʿdī, دیوان سعدی [The Divān of Saʿdī]:

It is not the way to have a lover for the sake of concupiscence;
We kill our carnal soul for the sake of the lover.

yār az barā-yi nafs giriftan tarīq nēst
mā nafs-e xwēštan bikušēm az barā-yi yār

(usually Islam, Sufism) the carnal soul, the id, concupiscence


سید

سید • (sayyid / seyyed) (Tajik spelling Сайид, or сайид)

sayyid (romanization)
seyyed (romanization)
spelling Сайид (Tajik)
сайид (Tajik)

(Shia Islam) Sayyid, an honorific title borne by male descendants of the prophet Muhammad.


عود

Borrowed from Arabic عُود (ʕūd, “wood; lute”).


حواری

fa-noun

حواری • (havâri) (plural حواریون (havâriyun))

→ Urdu: حَوَاری (havārī)

[hä.wɑː.ɾíː]

[hä.wɑː.ɾíː]

[ʔä.wɑː.ɾíː]

[hæ.vɒː.ɹíː]

Borrowed from Arabic حَوَارِيّ (ḥawāriyy), from Ge'ez ሐዋርያ (ḥäwarəya, “traveller; messenger, envoy; apostle”).

der

(Christianity, Islam) apostle (of Jesus)


فقاع

فقاع مانند شراب از نجاسات دهگانه بوده و نوشیدن آن حرام است.

foqqâ' mânand-e šarâb az nejâsât-e dah-gâne bude va nušidan-e ân harâm ast.

Beer, like wine, is one of the ten najis substances and drinking it is haram.

هیچ کسی را زهره نبود که شراب خورد و فقاع هم نخوردندی که گفتندی مست کننده است و مستحیل شده.

c. 1060, Nāṣir-i Khusraw, Safarnāma [Book of Travels]:

Nobody had the gall to drink wine, and they did not drink beer either because it was said to be intoxicating and was banned.

hēč kasē rā zahra na-būd ki šarāb xwarad u fuqqā' ham na-xwardandē ki guftandē mast kunanda ast u mustahil šuda.


آبدست

fa-noun

آبدست • (âbdast) (Tajik spelling обдаст)

âbdast (romanization)
spelling обдаст (Tajik)

→ Azerbaijani: abdəst

→ Gujarati: આબદસ્ત (ābadast)

→ Malay: abdas

Indonesian: abdas

→ Northern Kurdish: avdest

→ Zazaki: ewdaz

→ Ottoman Turkish: آبدست (âbdest) (see there for further descendants)

→ Urdu: آبْدَسْت (ābdast)

→ Pashto: اودس (awdas)

From آب (âb, “water”) + دست (dast, “hand”).


موسی

head

موسی • (musâ)

fa-proper noun

موسی • (musâ)

Borrowed from Arabic مُوسَى (mūsā), from Biblical Hebrew.


جبر

جبر و اختیار


جانماز

fa-noun

جانماز • (jânamâz) (plural جانمازها)

jânamâz (romanization)
جانمازها (plural)

→ Gujarati: જાનમાઝ (jānmājh)

→ Punjabi: jānamāz

Gurmukhi script: ਜਾਨਮਾਜ਼

Shahmukhi script: جانماز

→ Urdu: جانَماز (jānamāz)

From جا (jâ, “place, location”) + نماز (namâz, “prayer”).

af

Alternative form: جاینماز (jây-namâz) (alternative spelling)


هارون

head

هارون • (hârun)

fa-proper noun

هارون • (hârun)


بار

→ Armenian: բար (bar)

From Middle Persian bʾl (bār, “load, burden; duty; fruit”), from Proto-Iranian *bāra- (“load”), from Proto-Indo-European *bʰer- (“to bear, carry”).


ارتفاع

fa-noun

ارتفاع • (irtifā' / ertefâ') (plural ارتفاعات (irtifā'āt / ertefâ'ât), Tajik spelling иртифоъ)

irtifā' (romanization)
ertefâ' (romanization)
ارتفاعات (plural)
spelling иртифоъ (Tajik)

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.fɑ́ːʔ]

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.fɑ́ːʔ]

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.fɑ́ː]

[ʔeɹ.t̪ʰe.fɒ́ːʔ]

Borrowed from Arabic اِرْتِفَاع (irtifāʕ).


صفحه‌کلید

صفحهکلید (canonical)
safhe-kelid (romanization)


شاگرد

fa-noun

شاگِرْد • (šâgerd) (plural شاگردان, or شاگردها)

شاگِرْد (canonical)
šâgerd (romanization)
شاگردان (plural)
شاگردها (plural)

→ Azerbaijani: şagird

→ Bashkir: шәкерт (şəkert)

→ Bengali: শাগরেদ (śagred)

→ Georgian: შეგირდი (šegirdi)

→ Gujarati: શાગિર્દ (śāgird)

→ Hindi: शागिर्द (śāgird)

→ Urdu: شاگِرْد (śāgird)

→ Kurdish:

Northern Kurdish: şagirt, şagird

desctree

→ Ottoman Turkish: شاكرد (şâkird)
Turkish: şakirt
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: шѐгрт
Latin script: šègrt

[ʃaː.ˈɡiɾð̪]

[ʃɑː.ɡɪ́ɾd̪̪]

[ʃɑː.ɡɪ́ɾd̪̪]

[ʃɑː.ɡɪ́ɾd̪̪]

[ʃɔː.ɡíɾd̪̪]

[ʃɒː.ɡʲéɹd̪̪̥]

From Middle Persian [script needed] (hšʾklt' /hašāgird/, “disciple, pupil”), from Proto-Iranian *hašā-kr̥táh-. The first component is from Proto-Iranian *hu-šāk-, from Proto-Indo-Iranian *Hsu- (“good”) + Proto-Indo-European *sekʷ- (“to follow”), while the latter component is from Proto-Indo-Iranian *kr̥tás (“done, made”). Akin to Old Armenian աշակերտ (ašakert), Aghwan 𐔰𐕐𐔰𐕙𐕄𐔴𐕜 (ašarḳeṭ), Iranian borrowings.


جماعت

جَماعَت (canonical)
jamâ'at (romanization)
جماعات (plural)

Tajik: ҷамоат (jamoat)

→ Azerbaijani: camaat

→ Hindustani:

Hindi: जमात (jamāt)

Urdu: جَماعَت (jamā'at)

desctree

→ Ottoman Turkish: جماعت (cemaʼat)
Turkish: cemaat
→ Albanian: xhemat
→ Georgian: ჯამაათი (ǯamaati)
→ Bats: ჯამაათ (ǯamaat)
→ Serbo-Croatian: džèmāt /џѐма̄т

[d͡ʒä.mɑː.ʔǽt̪]

[d͡ʒä.mɑː.ʔǽt̪]

[d͡ʒä.mɑːǽt̪]

[d͡ʒä.mɔːǽt̪]

[d͡ʒæ.mɒː.ʔǽt̪]

[d͡ʒä.mɔ.ʔǽt̪]


هجرت

→ Bengali: হিজরত (hijrot)

[hɪd͡ʒ.ɾǽt̪]

[hɪd͡ʒ.ɾǽt̪]

[ʔɪd͡ʒ.ɾǽt̪]

[ʔid͡ʒ.ɾǽt̪]


خاطب

fa-noun

خاطب • (xâteb)

[xɑː.t̪ʰɪ́b]

[xɑː.t̪ʰɪ́b]

[xɑː.t̪ʰɪ́b]

[xɔː.t̪ʰíb̥]

[xɒː.t̪ʰéb̥]


چادر شب

چادر شب • (čâdar-e šab)

desc

→ Ottoman Turkish: چادر شب (çâdır-ı şeb)

desctree

⇒ Ottoman Turkish: چارشف (çârşaf), چارشاف (çârşaf)
Turkish: çarşaf
→ Albanian: çarçaf, çarshaf
→ Arabic: شَرْشَف (šaršaf)
→ Armenian: չարշաֆ (čʻaršaf), չարշավ (čʻaršav), չարսաֆ (čʻarsaf), չարսավ (čʻarsav), չարսափ (čʻarsapʻ), շարշափ (šaršapʻ)
→ Aromanian: circeafe, cirshafe
→ Bashkir: шаршау (şarşaw)
→ Bulgarian: чарша́ф (čaršáf)
→ Greek: τσαρτσάφι (tsartsáfi)
→ Northern Kurdish: çarşef, çarşev
→ Macedonian: чаршаф (čaršaf)
→ Romanian: cearșaf, cearceaf
→ Serbo-Croatian: čàršaf / ча̀ршаф

[t͡ʃʰɑː.d̪ä.ɾɪ ʃäb]

[t͡ʃʰɑː.d̪ä.ɾɪ ʃäb]

[t͡ʃʰɑː.d̪ä.ɾɪ ʃäb]

[t͡ʃʰɔː.d̪ä.ɾi ʃäb̥]

[t͡ʃʰɒː.d̪æ.ɹe ʃæb̥]

[t͡ʃʰɔ.d̪ä.ɾi ʃäb]

From چادر (čâdor, čâdar, “covering”) + شب (šab, “night”).


کنسرت

fa-noun

کُنْسِرْت • (konsert) (plural کنسرتها (konsert-hâ))

کُنْسِرْت (canonical)
konsert (romanization)
کنسرتها (plural)


دروند

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (druwand /dlwnd/, “sinful, unrighteous [one]”), borrowed from Avestan 𐬛𐬭𐬎𐬎𐬀𐬧𐬙 (druuaṇt), 𐬛𐬭𐬆𐬔𐬎𐬎𐬀𐬧𐬙 (drəguuaṇt), from Proto-Iranian *dráwgah-wánts (“follower of the Lie”). Compare Sanskrit द्रुह्वन् (druhvan).


دروند

→ Gujarati: દુરવંદ (durvand)

(Zoroastrianism, archaic) infidel, non-Zoroastrian; (usually) Muslim


مفعول

(sex, law) bottom, the receptive partner in a male homosexual intercourse


دستور

دَسْتور (canonical)
dastur (romanization)
دستورها (plural)

desctree

→ Arabic: دُسْتُور (dustūr)
→ Ottoman Turkish: دستور (düstur)
Turkish: düstur
→ Swahili: desturi

→ Bengali: দস্তুর (dostur)

→ English: dastur

→ Georgian: დასტური (dasṭuri)

→ Hindustani:

Hindi: दस्तूर (dastūr)

Urdu: دَسْتُور (dastūr)

→ Kazakh: дәстүр (dästür)

→ Kurdish:

Central Kurdish: دەستور (destur)

Northern Kurdish: destûr

→ Middle Armenian: դաստուր (dastur)

Armenian: դաստուր (dastur)

→ Ottoman Turkish: دستور (destur)

→ Punjabi: ਦਸਤੂਰ (dastūr)

→ Uyghur: دەستۇر (destur)

Multiple origins have been proposed:
* From دست (dast, “hand”) and اور (ur, “fist”).
* From Proto-Iranian *dasta-bara-, from Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰástas (“hand”) + Proto-Indo-European *bʰer- (“to bear, carry”).
* Alternatively, from Proto-Iranian *danh- (“to teach, instruct”), from Proto-Indo-European *dens- (“to become skillful; to instruct, teach”), and cognate with Ancient Greek διδάσκω (didáskō, “to teach”) and Hittite [script needed] (dassu-, “strong”).


گوشه

guše (romanization)
گوشهها (plural)
گوشه (singular)
گوشهها، گوشها (guše-hấ, gušeấ^△) (colloquial plural)
گوشه را، گوشه رو (gušé râ, gušá ro^△) (colloquial definite direct-object singular)
گوشهٔ (ezafe singular)
گوشهای (definite relative singular)
گوشهای (indefinite singular stressed)
گوشهام، گوشم (gušé-am, gušám^△) (colloquial first-person possessive singular)
گوشهات، گوشت (gušé-at, gušát^△) (colloquial second-person singular)
گوشهاش، گوشش (gušé-aš, gušáš^△) (colloquial possessive singular third-person)

→ Azerbaijani: güşə

From Middle Persian [script needed] (gwšk' /gōšag/, “corner”), which appears to be a suffixed formation from the word found now as گوش (guš, “ear”), in the sense of a lappet or protruding end of something.

inh

fa:گوشه (موسیقی)


ذوالفقار

zūlfaqār (romanization)
zūlfiqar (romanization)

→ Bengali: যুলফিকার (julphikar)

Borrowed from Arabic ذُو الْفَقَار (ḏū l-faqār).

bor+

ذُو الْفَقَار


مقام

fa-noun

مقام • (maqām / maġâm) (plural مقامها (maqām-hā / maġâm-hâ), Tajik spelling мақом)

maqām (romanization)
maġâm (romanization)
مقامها (plural)
spelling мақом (Tajik)

→ Assamese: মোকাম (mükam)

desctree

→ Middle Bengali: মোকাম (mōkam)
Bengali: মোকাম (mōkam)

→ Gujarati: મુકામ (mukām)

→ Old Hindi: मुकांम (mukā̃ma)
Hindustani:
Hindi: मुक़ाम (muqām), मक़ाम (maqām)
Urdu: مقَام

→ Maithili: mokām

Devanagari script: मोकाम

Tirhuta script: 𑒧𑒽𑒏𑒰𑒧

→ Marathi: मुक्काम (mukkām)

→ Marwari:

Devanagari script: मुकांन (mukā̃n), मुकांम (mukā̃m)

Mahajani script: 𑅬𑅒𑅕𑅧𑅧 (muknn), 𑅬𑅒𑅕𑅧𑅬 (muknm)

→ Odia: ମୁକାମ (mukāma)

→ Ottoman Turkish: مقام (makam)

→ Turkish: makam

→ Old Punjabi: ਮੁਕਾਮੁ (mukāmu)
Punjabi: muqām
Gurmukhi script: ਮੁਕ਼ਾਮ
Shahmukhi script: مُقام

→ Sindhi:

Arabic script: مُقامُ

Devanagari script: मुक़ामु

Khudabadi script: 𑋗𑋣𑊺𑋩𑋠𑋗𑋣 (muqāmu)

→ Telugu: మకాము (makāmu)

→ Uyghur: مۇقام (muqam)

→ Chinese: 木卡姆 (mùkǎmǔ)


داور

fa-noun

داور • (dâvar) (plural داوران, or داورها)

dâvar (romanization)
داوران (plural)
داورها (plural)

→ Classical Azerbaijani: davər

From Middle Persian [script needed] (dʾtwbl /dādwar/, “judge”) By surface analysis, داد (dâd, “justice”) + ـور (-var).


قهرمان

fa-noun

قهرمان • (qahramân) (plural قهرمانان (qahramânân), or قهرمانها (qahramân-hâ))

qahramân (romanization)
قهرمانان (plural)

→ Azerbaijani: qəhrəman

→ Chagatai: قهرمان

Uyghur: قەھرىمان (qehriman)

Uzbek: qahramon

→ Hindustani:

Hindi: क़हरमान (qaharmān)

Urdu: قہرمان (qahrmān)

→ Georgian: ყარამანი (q̇aramani)

→ Kazakh: қаһарман (qaharman)

→ Ottoman Turkish: قهرمان

Turkish: kahraman

→ Turkmen: gahryman

[qäɦ.ɾä.mɑ́ːn]

[qäɦ.ɾä.mɑ́ːn]

[qɑː.ɾä.mɑ́ːn]

[qɔː.ɾä.mɔ́ːn]

[qæɦ.ɹæ.mɒ́ːn]

From original کهرمان (kahramân), from a dialectal form of Middle Persian [Book Pahlavi needed] (kʾlplmʾn /kārframān/, “overseer, manager”), from Old Median *karhramāna-. The form with initial q- by association with Arabic قَهْر (qahr, “conquest, subjugation, violence, wrath”).

der

قهرمان شنا


اهورامزدا

head

اهورامزدا • (ahurâ-mazdâ)

fa-proper noun

اهورامزدا • (ahurâ-mazdâ)

[ʔä.ɦuː.ɾɑ́ː.mäz.d̪ɑ́ː]

[ʔä.ɦuː.ɾɑ́ː.mäz.d̪ɑ́ː]

[ʔä.wuː.ɾɑ́ː.mäz.d̪ɑ́ː]

[ʔä.wu.ɾɔ́ː.mäz.d̪ɔ́ː]

[ʔæ.ɦuː.ɹɒ́ː.mæz.d̪ɒ́ː]

[ʔä.ɦu.ɾɔ́.mäz.d̪ɔ́]


کلام

fa-noun

کَلام • (kalâm)

[kʰʲæ.lɒ́ːm]

علم کلام
علم کلام#Persian

(Islam, theology) scholastic theology; short for علم کلام (elm-e kalâm)


آخرت

آخِرَت • (âxerat)

آخِرَت (canonical)
âxerat (romanization)

→ Bashkir: әхирәт (əxirət)

→ Gujarati: આખિરત (ākhirat)

→ Hindustani:

Hindi: आख़िरत (āxirat)

Urdu: آخِرَت (āxirat)

→ Kazakh: ақырет (aqyret)

[ʔɑː.xɪ.ɾǽt̪]

[ʔɑː.xɪ.ɾǽt̪]

[ʔɑː.xɪ.ɾǽt̪]

[ʔɔ.χi.ɾǽt̪]

Borrowed from Arabic الْآخِرَة (al-ʔāḵira, “the hereafter”).


سوفیا

head

سوفیا • (sofiyâ)

fa-proper noun

سوفیا • (sofiyâ)


دمیورژ

fa-noun

دمیورژ • (demiurž)

demiurž (romanization)
دمیورگ (alternative uncommon)


مضراب

مضراب • (mezrâb)

Ultimately from Arabic مِضْرَاب (miḍrāb).

(music) mezrab, a small lightweight hammer with a slightly curved end and an inbuilt pick that is used to play the santur (Iranian hammered dulcimer) by striking the strings.


غسل

غسل • (ġosl)

→ Bengali: গোসল (gōśol)

→ Hindi: ग़ुसल (ġusal)

(Islam) ghusl (washing required after major ritual impurity)


رند

رِند • (rend) (plural رِندان (rendân), or رُنود (ronud))

رِند (canonical)
rend (romanization)
رِندان (plural)

→ Azerbaijani: rind

desc

→ Armenian: ռինդ (ṙind), ռինտ (ṙint), ըռինտ (əṙint), ռընդ (ṙənd), ռունդ (ṙund), ռունտ (ṙunt), ռոնտ (ṙont), ըռունդ (əṙund), էրոնդ (ērond), էրանդ (ērand)

→ Ottoman Turkish: رند (rind)

Turkish: rint

Unknown. The Arabic broken plural is unetymological. Akin to Northern Kurdish rind.

عاشق و رند و نظربازم و میگویم فاش
تا بدانی که به چندین هنر آراستهام

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 311”, in The Divān of Hafez:

I am lover and rogue and ogler, and I say so out loud
So that you might know with how many skills I am graced.

'âšiq u rind u nazarbâz-am u mê-gûyam fâš
tâ bidânî ki ba čandîn hunar ârâsta-am

(poetic, Sufism) someone who seems morally debauched, but is pure at heart and superior to those who blindly follow social norms


سوشیانس

fa-noun

سوشیانس • (sōšyāns / sošyâns or sušiyâns)

sōšyāns (romanization)
sošyâns (romanization)
sušiyâns (romanization)
سوشیانت (alternative)

From Middle Persian swkšydns (sōšyans), from Avestan 𐬯𐬀𐬊𐬳𐬌𐬌𐬀𐬧𐬝 (saoš́iiaṇt̰).


سوشینت

سوشینت • (sošyant)

sošyant (romanization)
سوشیانس (alternative)
سوشیانت (alternative)


سوشیانت

سوشیانت • (sōšyānt / sošyânt or sušiyânt)

sōšyānt (romanization)
sošyânt (romanization)
sušiyânt (romanization)
سوشیانس (alternative)

[sʊːʃ.jɔːn̪t̪]


بانگ

بانگ • (bâng)

→ Chinese: 邦克 (bāngkè)

→ Gujarati: બાંગ (bāṅg)

→ Hindustani:

Urdu: بانگ (bāṅg)

Hindi: बाँग (bāṅg)

→ Punjabi: bāṉg

Gurmukhi script: ਬਾਂਗ

Shahmukhi script: بانگ

→ Malay: bang

Indonesian: bang

→ Ottoman Turkish: بانگ

→ Tausug: bāng

From Middle Persian 𐭥𐭠𐭭𐭢 (ʿʾng /vāng/), probably from Proto-Indo-European *wṓkʷs (“voice, speech”). Akin to Old Armenian վանգ (vang), an Iranian borrowing.


حسین

Borrowed from Arabic حُسَيْن (ḥusayn), from the root ح س ن (ḥ s n).

ar-root

ح س ن (ḥ s n)

(Islam) Husayn, a son of Ali and brother of Hasan; a martyr, and Shi'a Imam.


حکمت

fa-noun

حکمت • (hikmat / hekmat) (plural حکم (hikam / hekam))

hikmat (romanization)
hekmat (romanization)
حکم (plural)

حکمت ارسطو

حکمت اشراق

the philosophy of Illumination; Illuminationism

فلسفه فلسفه#Persian

(historical or Islam) philosophy, theosophy, metaphysics; traditionally a broader and more Islamic category than فلسفه (falsafe), which referred only to Hellenistic philosophy.


بم

fa-adj

بم • (bam) (comparative بمتَر, superlative بمتَرین)

bam (romanization)
بمتَر (comparative)
بمتَرین (superlative)


ره

[rä.ɦɪ.mä.ɦʊl.lɑ́ːʱ]

[rä.ɦɪ.mä.ɦʊl.lɑ́ːʱ]

رحمه الله
رحمه الله#Persian

(Islam) initialism of رحمه الله (rahemahollâh)


ارغنون

fa-noun

ارغنون • (arġanun) (plural ارغنونها)

arġanun (romanization)
ارغنونها (plural)

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.nún]

[ʔæɹ.ɢæ.núːn]

[ʔäɾ.ʁä.nún]

1207-1273, Rumi, Masnawī-i Ma'nawī
پس عدم گردم عدم چو ارغنون
گویدم کانا الیه راجعون
pas adam gardam, adam ču arġanūn
gōyadam k'"innā ilayhi rāji'ūn"


محراب

→ Urdu: محراب (mihrāb, mehrāb)

[me̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[me̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[meɦ.ɹɒ́ːb̥]


کماندار

کماندار • (kamândâr) (plural کمانداران, or کماندارها)

kamândâr (romanization)
کمانداران (plural)
کماندارها (plural)
کماندار (alternative)

→ Gujarati: કમાનદાર (kamāndār)

From کمان (kamân, “bow, arch”) + ـدار (-dâr).
Middle Persian 𐭪𐭬𐭠𐭭𐭣𐭠𐭫 (kamāndār)


فاعل

(sex, law) top, the penetrating partner in a male homosexual intercourse


مهدی

Borrowed from Arabic مَهْدِي (mahdī, “guided”), derived from the passive participle of هَدَى (hadā, “to guide”), from the root ه د ي (h d y), related to guiding. Compare Classical Syriac ܗܕܝ (“to lead”).


برزخ

Borrowed from Arabic بَرْزَخ (barzaḵ), from Parthian *bwrz-ʾxw (/burz-axw/), from Parthian bwrz (/burz/, “high”) + ʾxw (/axw/, “world”).


تقیه

Borrowed from Arabic تَقِيَّة (taqiyya).


انسان کامل

fa-noun

انسان کامل • (ensân-e kâmel)

desc

Ottoman Turkish: انسان كامل (insan-ı kâmil)

Turkish: insan-ı kâmil

Urdu: انسان کامل (insān-i kāmil)


شهادت

fa-noun

شهادت • (šahâdat) (plural شهادتها)

[ʃä.ɦɑː.d̪ǽt̪]

[ʃä.ɦɑː.d̪ǽt̪]

[ʃɑːɑː.d̪ǽt̪]

[ʃɔːɔː.d̪ǽt̪]

[ʃæ.ɦɒː.d̪ǽt̪]

[ʃä.ɦɔ.d̪ǽt̪]

Etymology tree
Arabic شَهِدَ (šahida)
Arabic شَهَادَة (šahāda)bor.
Persian شهادت
Borrowed from Arabic شَهَادَة (šahāda), from شَهِدَ (šahida).


سنتور

santur (romanization)
سنتورها (plural)
سنتور (singular)
سنتورها، سنتورا (santur-hấ, santurấ^△) (colloquial plural)
سنتور (ezafe singular)
سنتوری (definite relative singular)
سنتوری (indefinite singular stressed)
سنتورم (first-person possessive singular)
سنتورت (santúrat, santúret^△) (second-person singular)
سنتورش (santúraš, santúreš^△) (possessive singular third-person)

desc

→ Armenian: սանթուր (santʻur), սանթուռ (santʻuṙ)

→ English: santur, santūr, santour, santouri, santoor, santir

→ Ottoman Turkish: سانطور (santur)

Turkish: santur

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúɾ]

[sæn̪.t̪ʰúːɹ]

[sän̪.t̪ʰúɾ]

Sometimes suggested to be from Ancient Greek ψαλτήριον (psaltḗrion, “psaltery”).

der

(music) santur (type of hammered dulcimer played in Persian music)


عباسی

→ Abaza: апасы (apasə)

→ Adyghe: абас (abas)

desc

→ Armenian: աբասի (abasi), ըբասի (əbasi), բազի (bazi)

→ Avar: гӏабаси (ʻabasi)

→ Azerbaijani: abbası, abası

→ Russian: абаси́ (abasí), абасы (abasy), абаса (abasa), абас (abas)

→ English: abbasi, abas

→ Georgian: აბაზი (abazi)

→ Abkhaz: абаз (abaz)

→ Chechen: эппаз (eppaz)

→ English: abazi

→ Ingush: аьпӏаьз (äpʼäz)

→ Ossetian: аба́зи (abázi)

→ Russian: аба́з (abáz) (via Ingush or Chechen)

→ Kabardian: апэсы (apɛsə)

→ Nogai: апас (apas)

→ Northern Kurdish: abasî

From عباس ('abbâs) + ـی (-i, suffix forming adjectives). The coins are named after the Safavid shah Abbās I (1581–1629) who first issued them.

af

ـی
<id:adjective><pos:suffix forming adjectives>


مغ

fa-noun

مُغ • (moġ) (plural مُغان (moġân), or مُغها (moġ-hâ))

مُغ (canonical)
moġ (romanization)
مُغان (plural)

→ Azerbaijani: muğ

From Middle Persian 𐭬𐭢𐭥 (mgw /mow/), from Old Persian 𐎶𐎦𐎢𐏁 (m-gu-u-š /maguš/).

توشعار ملت اسلامیان بگذار اگر خواهی، که در دیر مغان آیی و اسرار نهان بینی.

c. 1585, عرفی شیرازی ('Orfi Shirazi), “Poem 56”, in قصیدهها:

Put aside the customs of the Muslim people if you wish, that you may enter the temples of the magi and see [their] arcane secrets.

še'âr-e mellat-e eslâmiyân bogzâr agar xâhi, ke dar deyr-e moġân âyi o asrâr-e nehân bini.


احمد

(Islam) Another name of the Prophet Muhammad.


تقیه کردن

taqiye kardan (romanization)
تقیه کردن (infinitive)
تقیه کن (present stem)
تقیه کرد (past stem)
تقیه کننده (participle present)
تقیه کرده (participle past)
تقیه کنم (aorist first-person indicative singular)
تقیه کنی (aorist indicative second-person singular)
تقیه کند (aorist indicative singular third-person)
تقیه کنیم (aorist first-person indicative plural)
تقیه کنید (aorist indicative plural second-person)
تقیه کنند (aorist indicative plural third-person)
تقیه میکنم (first-person indicative present singular)
تقیه میکنی (indicative present second-person singular)
تقیه میکند (indicative present singular third-person)
تقیه میکنیم (first-person indicative plural present)
تقیه میکنید (indicative plural present second-person)
تقیه میکنند (indicative plural present third-person)
دارم تقیه میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری تقیه میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد تقیه میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم تقیه میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید تقیه میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند تقیه میکنند (indicative plural present progressive third-person)
تقیه کردهام (first-person indicative perfect present singular)
تقیه کردهای (indicative perfect present second-person singular)
تقیه کرده است (indicative perfect present singular third-person)
تقیه کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
تقیه کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
تقیه کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
تقیه کردم (first-person indicative past singular)
تقیه کردی (indicative past second-person singular)
تقیه کرد (indicative past singular third-person)
تقیه کردیم (first-person indicative past plural)
تقیه کردید (indicative past plural second-person)
تقیه کردند (indicative past plural third-person)
تقیه میکردم (first-person indicative past singular)
تقیه میکردی (indicative past second-person singular)
تقیه میکرد (indicative past singular third-person)
تقیه میکردیم (first-person indicative past plural)
تقیه میکردید (indicative past plural second-person)
تقیه میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم تقیه میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی تقیه میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت تقیه میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم تقیه میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید تقیه میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند تقیه میکردند (indicative past plural progressive third-person)
تقیه کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
تقیه کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
تقیه کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
تقیه کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
تقیه کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
تقیه کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
تقیه خواهم کرد (first-person future indicative singular)
تقیه خواهی کرد (future indicative second-person singular)
تقیه خواهد کرد (future indicative singular third-person)
تقیه خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
تقیه خواهید کرد (future indicative plural second-person)
تقیه خواهند کرد (future indicative plural third-person)
تقیه کنم (first-person present singular subjunctive)
تقیه کنی (present second-person singular subjunctive)
تقیه کند (present singular subjunctive third-person)
تقیه کنیم (first-person plural present subjunctive)
تقیه کنید (plural present second-person subjunctive)
تقیه کنند (plural present subjunctive third-person)
تقیه کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
تقیه کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
تقیه کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
تقیه کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
تقیه کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
تقیه کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
تقیه کن (imperative second-person singular)
تقیه کنید (imperative plural second-person)
تقیه کردن (infinitive)
تقیه کن (present stem)
تقیه کرد (past stem)
تقیه کننده (participle present)
تقیه کرده (participle past)
تقیه کنم (aorist first-person indicative singular)
تقیه کنی (aorist indicative second-person singular)
تقیه کنه (aorist indicative singular third-person)
تقیه کنیم (aorist first-person indicative plural)
تقیه کنین (aorist indicative plural second-person)
تقیه کنن (aorist indicative plural third-person)
تقیه میکنم (first-person indicative present singular)
تقیه میکنی (indicative present second-person singular)
تقیه میکنه (indicative present singular third-person)
تقیه میکنیم (first-person indicative plural present)
تقیه میکنین (indicative plural present second-person)
تقیه میکنن (indicative plural present third-person)
دارم تقیه میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری تقیه میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره تقیه میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم تقیه میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین تقیه میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن تقیه میکنن (indicative plural present progressive third-person)
تقیه کردهام (first-person indicative perfect present singular)
تقیه کردهای (indicative perfect present second-person singular)
تقیه کرده (indicative perfect present singular third-person)
تقیه کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
تقیه کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
تقیه کردهان (indicative perfect plural present third-person)
تقیه کردم (first-person indicative past singular)
تقیه کردی (indicative past second-person singular)
تقیه کرد (indicative past singular third-person)
تقیه کردیم (first-person indicative past plural)
تقیه کردین (indicative past plural second-person)
تقیه کردن (indicative past plural third-person)
تقیه میکردم (first-person indicative past singular)
تقیه میکردی (indicative past second-person singular)
تقیه میکرد (indicative past singular third-person)
تقیه میکردیم (first-person indicative past plural)
تقیه میکردین (indicative past plural second-person)
تقیه میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم تقیه میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی تقیه میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت تقیه میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم تقیه میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین تقیه میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن تقیه میکردن (indicative past plural progressive third-person)
تقیه کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
تقیه کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
تقیه کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
تقیه کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
تقیه کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
تقیه کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
تقیه کنم (first-person present singular subjunctive)
تقیه کنی (present second-person singular subjunctive)
تقیه کنه (present singular subjunctive third-person)
تقیه کنیم (first-person plural present subjunctive)
تقیه کنین (plural present second-person subjunctive)
تقیه کنن (plural present subjunctive third-person)
تقیه کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
تقیه کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
تقیه کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
تقیه کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
تقیه کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
تقیه کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
تقیه کن (imperative second-person singular)
تقیه کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تقیه کردن</i> (literary Iranian Persian)

تقیه میکردیم

تقیه میکردید

تقیه میکردند

داشتیم تقیه میکردیم

داشتم تقیه میکردم

داشتید تقیه میکردید

داشتی تقیه میکردی

داشتند تقیه میکردند

داشت تقیه میکرد

داریم تقیه میکنیم

دارم تقیه میکنم

دارید تقیه میکنید

داری تقیه میکنی

دارند تقیه میکنند

دارد تقیه میکند

تقیه کردهایم

تقیه کردهاید

تقیه کردهاند

تقیه کرده است

تقیه کرده بودیم

تقیه کرده بودم

تقیه کرده بودید

تقیه کرده بودی

تقیه کرده بودند

تقیه کرده بود

تقیه خواهیم کرد

تقیه خواهم کرد

تقیه خواهید کرد

تقیه خواهی کرد

تقیه خواهند کرد

تقیه خواهد کرد

تقیه کرده باشیم

تقیه کرده باشم

تقیه کرده باشید

تقیه کرده باشی

تقیه کرده باشند

تقیه کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تقیه کردن</i> (colloquial Tehrani)

تقیه میکردیم

تقیه میکردین

داشتیم تقیه میکردیم

داشتم تقیه میکردم

داشتین تقیه میکردین

داشتی تقیه میکردی

داشتن تقیه میکردن

داشت تقیه میکرد

داریم تقیه میکنیم

دارم تقیه میکنم

دارین تقیه میکنین

داری تقیه میکنی

دارن تقیه میکنن

داره تقیه میکنه

تقیه کردهایم

تقیه کردهاین

تقیه کرده بودیم

تقیه کرده بودم

تقیه کرده بودین

تقیه کرده بودی

تقیه کرده بودن

تقیه کرده بود

تقیه کرده باشیم

تقیه کرده باشم

تقیه کرده باشین

تقیه کرده باشی

تقیه کرده باشن

تقیه کرده باشه

[tʰæɣiˌje kʲæɾˈdæn]


حالت

fa-noun

حالت • (hâlat) (plural حالتها, or حالات (hâlât))

→ Bengali: হালত (halot)

→ Hindi: हालत (hālat)

→ Punjabi: ਹਾਲਤ (hālat)

→ Urdu: حالَت (hālat)

دلا خوبا جفا کن ز آنکه در عشق رخ خوبان
وفا دیباچه هجرست و حالت در جفا بودست

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 118:

O heart, o beauty! Make me suffer, because in the love for the faces of beauties
Loyalty is the preface to separation, and there has been rapture in suffering.

dilā xūbā jafā kun zi ānki dar išq-i rux-i xūbān
wafā dībāča-yi hajr ast u hālat dar jafā būdast

(including Sufism) rapture, spiritual ecstasy


کرته

→ Hijazi Arabic: كُرْتَة (kurta)

→ Hindustani:

Hindi: कुरता (kurtā)

Urdu: کُرْتَا (kurtā)

→ Punjabi:

desc

Gurmukhi script: ਕੁੜਤਾ (kuṛtā), ਕੁਰਤਾ (kurtā)

Shahmukhi script: کُڑتا (kuṛtā)

Borrowed from Sogdian [script needed] (kwrδʾk), ܟܪܝܬܝ (/kurθē/). Cognate with Ossetian курӕт (kuræt). Compare also Classical Persian کرتک (kurtak), Northern Kurdish kurtek, kurtik, and the Iranian borrowings: Arabic قُرطَق (qurṭaq), Armenian կոռտիկ (koṙtik), քուրտիկ (kʻurtik), Georgian კურტაკი (ḳurṭaḳi), ქურთუკი (kurtuḳi).


مجدد

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

Borrowed from Arabic مُجَدِّد (mujaddid).

(Islam, specifically) person said to be sent by God every century to reinvigorate the Islamic faith


گشایش

fa-noun

گشایش • (gošâyêš)

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡu.ʃɔː.jíʃ]

[ɡ̥o.ʃɒː.jéʃ]

opening; act of becoming open
(music) exposition

opening; act of becoming open
exposition


ارباب

ارباب • (arbâb) (plural اربابان)

[ʔäɾ.bɔ́ːb̥]

[ʔæɹ.bɒ́ːb̥]

Borrowed from Arabic أَرْبَاب (ʔarbāb), originally the plural of رَبّ (rabb, “lord”).


افطار

افطار • (eftâr)

→ Gujarati: ઇફતાર (iphatār)

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔif.t̪ʰɔ́ːɾ]

[ʔef.t̪ʰɒ́ːɹ]

[ʔif.t̪ʰɔ́ɾ]

(Islam) Iftar, the evening meal that breaks each day's fast during Ramadan.


فاطمه

head

فاطمه • (fâteme)

fa-proper noun

فاطمه • (fâteme)


سیلاس

head

سیلاس • (silâs)

fa-proper noun

سیلاس • (silâs)

Ultimately from Ancient Greek Σίλας (Sílas).


شمر

head

شمر • (šemr)

fa-proper noun

شمر • (šemr)

(Islam) Shemr, who is held responsible by followers of Shi'a Islam for the murder of Hussein ibn Ali at the battle of Karbala.


سمفونی

fa-noun

سمفونی • (samfoni) (plural سمفونیها (samfoni-hâ))

samfoni (romanization)
سمفونیها (plural)


خرک

(music, lutherie) bridge (of a musical instrument)


حمله

حَمْله • (hamle) (plural حملات (hamalât, hamelât), or حملهها)

حَمْله (canonical)
hamle (romanization)
حملات (plural)
حملهها (plural)

→ Azerbaijani: həmlə

→ Bengali: হামলা (hamla)

→ Gujarati: હુમલો (humlo)

→ Hindustani:

Hindi: हमला (hamlā)

Urdu: حَمْلَہ (hamlā)

→ Phalura: hamlá

→ Pashto: حمله (hamla)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਹਮਲਾ (hamlā)

Shahmukhi script: حملہ (hamlā)

→ Turkish: hamle

→ Uzbek: hamla

حملهٔ تروریستی

پردلان در جنگ هم از بیم جان، حمله کرده سوی صف دشمنان

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume IV, verse 2918:

The courageous, also from fear for their lives, have charged towards the ranks of the enemy.

pordelân dar jang ham az bim-e jân, hamle kard suy-e saff-e došmanân.


نت

نت گرد

نت سفید

نت سیاه

نت چنگ

نت دولا چنگ


فا

(music) F, Fa (the fourth note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Fa (the fourth note of the movable-Do solfège scale, i.e. the subdominant)


صور

(Islam) the horn blown by the archangel on judgment day


اسماعیل

head

اسماعیل • (esmâ'il)

fa-proper noun

اسماعیل • (esmâ'il)

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

From Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl), from Hebrew יִשְׁמָעֵאל (yishma'él, yišmāʿēl).

borrowed

Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl)

derived

(Judaism, Christianity, Islam) Ishmael (eldest son of Abraham)


صالح

head

صالح • (sâleh)

fa-proper noun

صالح • (sâleh)


مبلغ

fa-noun

مبلغ • (moballeġ) (plural مبلغین (moballeġin), or مبلغها)

moballeġ (romanization)
مبلغین (plural)
مبلغها (plural)

Borrowed from Arabic مُبَلِّغ (muballiḡ).


راک

(music, uncountable) rock, rock and roll


رحمن

fa-adj

رَحمٰن • (rahmân)

رَحمٰن (canonical)
rahmân (romanization)
رَحمان (alternative)

desc

Dari: رَحْمٰن (rahmān), رَحْمَان (rahmān)

Iranian Persian: رَحْمٰن (rahmân), رَحْمان (rahmân)

Tajik: раҳмон (rahmon)

→ Bengali: রহমান (rohoman)

→ Hindustani:

Hindi: रहमान (rahmān)

Urdu: رَحْمٰن (rahmān)

→ Malayalam: റഹ്മാൻ (ṟahmāṉ)

→ Tamil: ரகுமான் (rakumāṉ)

ای خداوند رحمن

(Islam) merciful, all-merciful, most merciful; used only of God.


حصار

fa-noun

حصار • (hesâr) (plural حصارها (hesâr-hâ))

(archaic, music) a variant of Persian traditional music


حاج

حاج حسین

(Islam, title) a title given to people who have performed the pilgrimage to Mecca (hajj).


پاپ

pâp (romanization)
پاب (alternative)
پاپا (alternative)

موسیقی پاپ

آهنگ پاپ


محو

(Sufism) absorption of the human self into God


توجه

تَوَجُّه • (tavajjoh) (plural تَوَجُّهات (tavajjohât))

تَوَجُّه (canonical)
tavajjoh (romanization)
تَوَجُّهات (plural)

→ Gujarati: તવજ્જોહ (tavajjoh)

→ Hindustani:

Hindi: तवज्जो (tavajjo)

Urdu: تَوَجُّہ (tavajjo)

→ Punjabi: tavajjo

Gurmukhi script: ਤਵੱਜੋ

Shahmukhi script: تَوَجّو

→ Sindhi:

Arabic script: تَوَجَهَ

Devanagari script: तवज्जह

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒo̞ʱ]

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒo̞ʱ]

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒʊ]

[t̪ʰæ.væd͡ʒ.d͡ʒoʱ]

[t̪ʰä.väd͡ʒ.d͡ʒɵʰ]

Borrowed from Arabic تَوَجُّه (tawajjuh).

bor+

(Sufism) inward concentration on God or a spiritual master


نورد

Prefixed form of Middle Persian [script needed] (wlt- /ward-/, “to turn”), whence گرد (gard, “round; circular”). See there for more. Compare Sogdian [script needed] (nwrt- /nəwart-/, “to turn thither”).

cog

cylindrical tool used in rolling things:


غلو

fa-noun

غُلُوّ • (ġolovv)

غُلُوّ (canonical)
ġolovv (romanization)

(Shia Islam) heretical elevation of the status of the Imams, e.g. claiming that they were divine


عثمان

osmân (romanization)
spelling Усмон (Tajik)

Dari: عُثْمَان (usmān)

Iranian Persian: عُثْمان (osmân)

Tajik: Усмон (Usmon)

→ Bengali: উসমান (uśoman)

→ Hindustani:

Hindi: उसमान (usmān)

Urdu: عُثْمان ('usmān)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਉਸਮਾਨ (usamān)

Shahmukhi script: عُثْمان (ʻus̱mān)

→ Sindhi: عثمان

(Islam) Uthman ibn Affan, third Sunni Islamic caliph and a companion of Muhammad


ابوبکر

head

ابوبکر • (abu-bakr) (Tajik spelling [Term?])

abu-bakr (romanization)
spelling [Term?] (Tajik)

Borrowed from Arabic أَبُو بَكْر (ʔabū bakr).

bor+

(Islam) Abu Bakr, first Islamic caliph. Successor and father-in-law of the prophet Muhammad. Father of Aisha. Confidant and companion or sahaba to Muhammad.


عید فطر

(Islam) Eid al-Fitr (the religious celebration at the end of Ramadan, on the first day of the tenth month of the Muslim lunar calendar)


گام ماژور

fa-noun

گامهای ماژور

گام ماژور • (gâm-e mâžor) (plural گامهای ماژور (gâm-hâ-ye mâžor))

gâm-e mâžor (romanization)
گامهای ماژور (plural)

fa:گام ماژور


گام مینور

گامهای مینور

گام مینور • (gâm-e minor) (plural گامهای مینور (gâm-hâ-ye minor))

gâm-e minor (romanization)
گامهای مینور (plural)

fa:گام مینور


ریتم

ریتم ۴/۴

ریتم ۶/۸


اکتاو

اکتاو • (oktâv) (plural اکتاوها)


دجال

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɔ́ːl̥]

[d̪æd͡ʒ.d͡ʒɒ́ːl̥]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɔ́l]

(Christianity, Islam) Antichrist, false Messiah, dajjal


بمل

سی بمل


دیز

دو دیز


نت سیاه

Calque of French noire (“quarter note”, literally “black”).


نت دولا چنگ

(music) semiquaver or sixteenth note (US)


کسر میزان

fa:کسر میزان


صهیون

head

صهیون • (sahyūn /sahyun) (Tajik spelling Саҳюн)

sahyūn (romanization)
sahyun (romanization)
spelling Саҳюн (Tajik)

→ Urdu: صیہون (saīhūn), صہیون (sahyūn)

Borrowed from Arabic صَهْيُون (ṣahyūn), from Classical Syriac ܨܸܗܝܘܿܢ (ṣɛhyōn), from Biblical Hebrew צִיּוֹן (ṣiyyôn)

(biblical) Zion (a hill in Jerusalem, Israel, on which ancient Jerusalem was partly built; a centrepiece to Biblical accounts of old days and future eschatological events)


پنجم درست

fa:پنجم درست


چهارم درست

fa:چهارم درست


کرن

سی کرن

B lowered by an interval broadly corresponding to a quarter tone

لا کرن

A lowered by an interval broadly corresponding to a quarter tone

نتهای کرن

notes lowered by an interval broadly corresponding to a quarter-tone in Iranian traditional music

(music, especially Iranian traditional music) koron, a symbol used to lower a note by an interval smaller than a semitone and broadly corresponding to a quarter tone. It is used to show an effect on pitch in a similar way to a sharp or a flat.


نیم پرده

fa-noun

نیم پرده • (nim-parde) (plural نیم پردهها)

nim-parde (romanization)
نیم پردهها (plural)


دوازده‌امامی

fa-adj

دوازدهامامی • (davâzdah-emâmi)

دوازدهامامی (canonical)
davâzdah-emâmi (romanization)

From دوازده (davâzdah, “twelve”) and امام (emâm, “imam”).


پیوند

→ Azerbaijani: peyvənd


استخاره کردن

estexâre kardan (romanization)
استخاره کردن (infinitive)
استخاره کن (present stem)
استخاره کرد (past stem)
استخاره کننده (participle present)
استخاره کرده (participle past)
استخاره کنم (aorist first-person indicative singular)
استخاره کنی (aorist indicative second-person singular)
استخاره کند (aorist indicative singular third-person)
استخاره کنیم (aorist first-person indicative plural)
استخاره کنید (aorist indicative plural second-person)
استخاره کنند (aorist indicative plural third-person)
استخاره میکنم (first-person indicative present singular)
استخاره میکنی (indicative present second-person singular)
استخاره میکند (indicative present singular third-person)
استخاره میکنیم (first-person indicative plural present)
استخاره میکنید (indicative plural present second-person)
استخاره میکنند (indicative plural present third-person)
دارم استخاره میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری استخاره میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد استخاره میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم استخاره میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید استخاره میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند استخاره میکنند (indicative plural present progressive third-person)
استخاره کردهام (first-person indicative perfect present singular)
استخاره کردهای (indicative perfect present second-person singular)
استخاره کرده است (indicative perfect present singular third-person)
استخاره کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
استخاره کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
استخاره کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
استخاره کردم (first-person indicative past singular)
استخاره کردی (indicative past second-person singular)
استخاره کرد (indicative past singular third-person)
استخاره کردیم (first-person indicative past plural)
استخاره کردید (indicative past plural second-person)
استخاره کردند (indicative past plural third-person)
استخاره میکردم (first-person indicative past singular)
استخاره میکردی (indicative past second-person singular)
استخاره میکرد (indicative past singular third-person)
استخاره میکردیم (first-person indicative past plural)
استخاره میکردید (indicative past plural second-person)
استخاره میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم استخاره میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی استخاره میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت استخاره میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم استخاره میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید استخاره میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند استخاره میکردند (indicative past plural progressive third-person)
استخاره کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
استخاره کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
استخاره کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
استخاره کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
استخاره کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
استخاره کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
استخاره خواهم کرد (first-person future indicative singular)
استخاره خواهی کرد (future indicative second-person singular)
استخاره خواهد کرد (future indicative singular third-person)
استخاره خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
استخاره خواهید کرد (future indicative plural second-person)
استخاره خواهند کرد (future indicative plural third-person)
استخاره کنم (first-person present singular subjunctive)
استخاره کنی (present second-person singular subjunctive)
استخاره کند (present singular subjunctive third-person)
استخاره کنیم (first-person plural present subjunctive)
استخاره کنید (plural present second-person subjunctive)
استخاره کنند (plural present subjunctive third-person)
استخاره کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
استخاره کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
استخاره کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
استخاره کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
استخاره کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
استخاره کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
استخاره کن (imperative second-person singular)
استخاره کنید (imperative plural second-person)
استخاره کردن (infinitive)
استخاره کن (present stem)
استخاره کرد (past stem)
استخاره کننده (participle present)
استخاره کرده (participle past)
استخاره کنم (aorist first-person indicative singular)
استخاره کنی (aorist indicative second-person singular)
استخاره کنه (aorist indicative singular third-person)
استخاره کنیم (aorist first-person indicative plural)
استخاره کنین (aorist indicative plural second-person)
استخاره کنن (aorist indicative plural third-person)
استخاره میکنم (first-person indicative present singular)
استخاره میکنی (indicative present second-person singular)
استخاره میکنه (indicative present singular third-person)
استخاره میکنیم (first-person indicative plural present)
استخاره میکنین (indicative plural present second-person)
استخاره میکنن (indicative plural present third-person)
دارم استخاره میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری استخاره میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره استخاره میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم استخاره میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین استخاره میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن استخاره میکنن (indicative plural present progressive third-person)
استخاره کردهام (first-person indicative perfect present singular)
استخاره کردهای (indicative perfect present second-person singular)
استخاره کرده (indicative perfect present singular third-person)
استخاره کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
استخاره کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
استخاره کردهان (indicative perfect plural present third-person)
استخاره کردم (first-person indicative past singular)
استخاره کردی (indicative past second-person singular)
استخاره کرد (indicative past singular third-person)
استخاره کردیم (first-person indicative past plural)
استخاره کردین (indicative past plural second-person)
استخاره کردن (indicative past plural third-person)
استخاره میکردم (first-person indicative past singular)
استخاره میکردی (indicative past second-person singular)
استخاره میکرد (indicative past singular third-person)
استخاره میکردیم (first-person indicative past plural)
استخاره میکردین (indicative past plural second-person)
استخاره میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم استخاره میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی استخاره میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت استخاره میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم استخاره میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین استخاره میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن استخاره میکردن (indicative past plural progressive third-person)
استخاره کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
استخاره کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
استخاره کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
استخاره کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
استخاره کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
استخاره کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
استخاره کنم (first-person present singular subjunctive)
استخاره کنی (present second-person singular subjunctive)
استخاره کنه (present singular subjunctive third-person)
استخاره کنیم (first-person plural present subjunctive)
استخاره کنین (plural present second-person subjunctive)
استخاره کنن (plural present subjunctive third-person)
استخاره کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
استخاره کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
استخاره کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
استخاره کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
استخاره کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
استخاره کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
استخاره کن (imperative second-person singular)
استخاره کنین (imperative plural second-person)
استخاره کردن (infinitive)
استخاره کن (present stem)
استخاره کرد (past stem)
استخاره کننده (participle present)
استخاره کرده (participle past)
استخاره کنم (aorist first-person indicative singular)
استخاره کنی (aorist indicative second-person singular)
استخاره کند (aorist indicative singular third-person)
استخاره کنیم (aorist first-person indicative plural)
استخاره کنید (aorist indicative plural second-person)
استخاره کنند (aorist indicative plural third-person)
استخاره میکنم (first-person indicative present singular)
استخاره میکنی (indicative present second-person singular)
استخاره میکند (indicative present singular third-person)
استخاره میکنیم (first-person indicative plural present)
استخاره میکنید (indicative plural present second-person)
استخاره میکنند (indicative plural present third-person)
دارم استخاره میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری استخاره میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد استخاره میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم استخاره میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید استخاره میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند استخاره میکنند (indicative plural present progressive third-person)
استخاره کردهام (first-person indicative perfect present singular)
استخاره کردهای (indicative perfect present second-person singular)
استخاره کرده است (indicative perfect present singular third-person)
استخاره کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
استخاره کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
استخاره کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
استخاره کردم (first-person indicative past singular)
استخاره کردی (indicative past second-person singular)
استخاره کرد (indicative past singular third-person)
استخاره کردیم (first-person indicative past plural)
استخاره کردید (indicative past plural second-person)
استخاره کردند (indicative past plural third-person)
استخاره میکردم (first-person indicative past singular)
استخاره میکردی (indicative past second-person singular)
استخاره میکرد (indicative past singular third-person)
استخاره میکردیم (first-person indicative past plural)
استخاره میکردید (indicative past plural second-person)
استخاره میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم استخاره میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی استخاره میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت استخاره میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم استخاره میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید استخاره میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند استخاره میکردند (indicative past plural progressive third-person)
استخاره کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
استخاره کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
استخاره کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
استخاره کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
استخاره کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
استخاره کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
استخاره خواهم کرد (first-person future indicative singular)
استخاره خواهی کرد (future indicative second-person singular)
استخاره خواهد کرد (future indicative singular third-person)
استخاره خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
استخاره خواهید کرد (future indicative plural second-person)
استخاره خواهند کرد (future indicative plural third-person)
استخاره کنم (first-person present singular subjunctive)
استخاره کنی (present second-person singular subjunctive)
استخاره کند (present singular subjunctive third-person)
استخاره کنیم (first-person plural present subjunctive)
استخاره کنید (plural present second-person subjunctive)
استخاره کنند (plural present subjunctive third-person)
استخاره کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
استخاره کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
استخاره کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
استخاره کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
استخاره کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
استخاره کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
استخاره کن (imperative second-person singular)
استخاره کنید (imperative plural second-person)
استخاره کدن (infinitive)
استخاره کو (present stem)
استخاره کد (past stem)
استخاره کننده (participle present)
استخاره کده (participle past)
استخاره کنم (aorist first-person indicative singular)
استخاره کنی (aorist indicative second-person singular)
استخاره کنه (aorist indicative singular third-person)
استخاره کنیم (aorist first-person indicative plural)
استخاره کنین (aorist indicative plural second-person)
استخاره کنن (aorist indicative plural third-person)
استخاره میکنم (first-person indicative present singular)
استخاره میکنی (indicative present second-person singular)
استخاره میکنه (indicative present singular third-person)
استخاره میکنیم (first-person indicative plural present)
استخاره میکنین (indicative plural present second-person)
استخاره میکنن (indicative plural present third-person)
دارم استخاره میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری استخاره میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره استخاره میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم استخاره میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین استخاره میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن استخاره میکنن (indicative plural present progressive third-person)
استخاره کدم (first-person indicative perfect present singular)
استخاره کدی (indicative perfect present second-person singular)
استخاره کداست (indicative perfect present singular third-person)
استخاره کدیم (first-person indicative perfect plural present)
استخاره کدین (indicative perfect plural present second-person)
استخاره کدن (indicative perfect plural present third-person)
استخاره کدم (first-person indicative past singular)
استخاره کدی (indicative past second-person singular)
استخاره کده (indicative past singular third-person)
استخاره کدیم (first-person indicative past plural)
استخاره کدین (indicative past plural second-person)
استخاره کدن (indicative past plural third-person)
استخاره میکدم (first-person indicative past singular)
استخاره میکدی (indicative past second-person singular)
استخاره میکده (indicative past singular third-person)
استخاره میکدیم (first-person indicative past plural)
استخاره میکدین (indicative past plural second-person)
استخاره میکدن (indicative past plural third-person)
داشتم استخاره میکدم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی استخاره میکدی (indicative past progressive second-person singular)
داشته استخاره میکده (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم استخاره میکدیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین استخاره میکدین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن استخاره میکدن (indicative past plural progressive third-person)
استخاره کده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
استخاره کده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
استخاره کده بوده (indicative pluperfect singular third-person)
استخاره کده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
استخاره کده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
استخاره کده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
استخاره خوایم کد (first-person future indicative singular)
استخاره خوایی کد (future indicative second-person singular)
استخاره خوایه کد (future indicative singular third-person)
استخاره خواییم کد (first-person future indicative plural)
استخاره خوایین کد (future indicative plural second-person)
استخاره خواین کد (future indicative plural third-person)
استخاره کنم (first-person present singular subjunctive)
استخاره کنی (present second-person singular subjunctive)
استخاره کنه (present singular subjunctive third-person)
استخاره کنیم (first-person plural present subjunctive)
استخاره کنین (plural present second-person subjunctive)
استخاره کنن (plural present subjunctive third-person)
استخاره کده باشم (first-person past singular subjunctive)
استخاره کده باشی (past second-person singular subjunctive)
استخاره کده باشه (past singular subjunctive third-person)
استخاره کده باشیم (first-person past plural subjunctive)
استخاره کده باشین (past plural second-person subjunctive)
استخاره کده باشن (past plural subjunctive third-person)
استخاره کو (imperative second-person singular)
استخاره کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">استخاره کردن</i> (literary Iranian Persian)

استخاره کردن

استخاره کرده

استخاره کننده

استخاره کردم

استخاره کردی

استخاره کردیم

استخاره کردید

استخاره کردند

استخاره کنیم

استخاره کنید

استخاره کنند

استخاره میکردیم

استخاره میکردم

استخاره میکردید

استخاره میکردی

استخاره میکردند

استخاره میکرد

استخاره میکنیم

استخاره میکنم

استخاره میکنید

استخاره میکنی

استخاره میکنند

استخاره میکند

داشتیم استخاره میکردیم

داشتم استخاره میکردم

داشتید استخاره میکردید

داشتی استخاره میکردی

داشتند استخاره میکردند

داشت استخاره میکرد

داریم استخاره میکنیم

دارم استخاره میکنم

دارید استخاره میکنید

داری استخاره میکنی

دارند استخاره میکنند

دارد استخاره میکند

استخاره کردهایم

استخاره کردهام

استخاره کردهاید

استخاره کردهای

استخاره کردهاند

استخاره کرده است

استخاره کرده بودیم

استخاره کرده بودم

استخاره کرده بودید

استخاره کرده بودی

استخاره کرده بودند

استخاره کرده بود

استخاره خواهیم کرد

استخاره خواهم کرد

استخاره خواهید کرد

استخاره خواهی کرد

استخاره خواهند کرد

استخاره خواهد کرد

استخاره کرده باشیم

استخاره کرده باشم

استخاره کرده باشید

استخاره کرده باشی

استخاره کرده باشند

استخاره کرده باشد

استخاره کنیم

استخاره کنید

استخاره کنند

استخاره کنید

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">استخاره کردن</i> (colloquial Tehrani)

استخاره کردن

استخاره کرده

استخاره کننده

استخاره کردیم

استخاره کردم

استخاره کردین

استخاره کردی

استخاره کردن

استخاره کنیم

استخاره کنین

استخاره میکردیم

استخاره میکردم

استخاره میکردین

استخاره میکردی

استخاره میکردن

استخاره میکرد

استخاره میکنیم

استخاره میکنم

استخاره میکنین

استخاره میکنی

استخاره میکنن

استخاره میکنه

داشتیم استخاره میکردیم

داشتم استخاره میکردم

داشتین استخاره میکردین

داشتی استخاره میکردی

داشتن استخاره میکردن

داشت استخاره میکرد

داریم استخاره میکنیم

دارم استخاره میکنم

دارین استخاره میکنین

داری استخاره میکنی

دارن استخاره میکنن

داره استخاره میکنه

استخاره کردهایم

استخاره کردهام

استخاره کردهاین

استخاره کردهای

استخاره کردهان

استخاره کرده

استخاره کرده بودیم

استخاره کرده بودم

استخاره کرده بودین

استخاره کرده بودی

استخاره کرده بودن

استخاره کرده بود

استخاره کرده باشیم

استخاره کرده باشم

استخاره کرده باشین

استخاره کرده باشی

استخاره کرده باشن

استخاره کرده باشه

استخاره کنیم

استخاره کنین

استخاره کنین

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">استخاره کردن</i> (literary Dari Persian)

استخاره کردن

استخاره کرده

استخاره کننده

استخاره کردم

استخاره کردی

استخاره کردیم

استخاره کردید

استخاره کردند

استخاره کنیم

استخاره کنید

استخاره کنند

استخاره میکردیم

استخاره میکردم

استخاره میکردید

استخاره میکردی

استخاره میکردند

استخاره میکرد

استخاره میکنیم

استخاره میکنم

استخاره میکنید

استخاره میکنی

استخاره میکنند

استخاره میکند

داشتیم استخاره میکردیم

داشتم استخاره میکردم

داشتید استخاره میکردید

داشتی استخاره میکردی

داشتند استخاره میکردند

داشت استخاره میکرد

داریم استخاره میکنیم

دارم استخاره میکنم

دارید استخاره میکنید

داری استخاره میکنی

دارند استخاره میکنند

دارد استخاره میکند

استخاره کردهایم

استخاره کردهام

استخاره کردهاید

استخاره کردهای

استخاره کردهاند

استخاره کرده است

استخاره کرده بودیم

استخاره کرده بودم

استخاره کرده بودید

استخاره کرده بودی

استخاره کرده بودند

استخاره کرده بود

استخاره خواهیم کرد

استخاره خواهم کرد

استخاره خواهید کرد

استخاره خواهی کرد

استخاره خواهند کرد

استخاره خواهد کرد

استخاره کرده باشیم

استخاره کرده باشم

استخاره کرده باشید

استخاره کرده باشی

استخاره کرده باشند

استخاره کرده باشد

استخاره کنیم

استخاره کنید

استخاره کنند

استخاره کنید

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">استخاره کدن</i> (colloquial Kabuli)

استخاره کننده

استخاره کدیم

استخاره کدین

استخاره کنیم

استخاره کنین

استخاره میکدیم

استخاره میکدم

استخاره میکدین

استخاره میکدی

استخاره میکدن

استخاره میکده

استخاره میکنیم

استخاره میکنم

استخاره میکنین

استخاره میکنی

استخاره میکنن

استخاره میکنه

داشتیم استخاره میکدیم

داشتم استخاره میکدم

داشتین استخاره میکدین

داشتی استخاره میکدی

داشتن استخاره میکدن

داشته استخاره میکده

داریم استخاره میکنیم

دارم استخاره میکنم

دارین استخاره میکنین

داری استخاره میکنی

دارن استخاره میکنن

داره استخاره میکنه

استخاره کدیم

استخاره کدین

استخاره کداست

استخاره کده بودیم

استخاره کده بودم

استخاره کده بودین

استخاره کده بودی

استخاره کده بودن

استخاره کده بوده

استخاره خواییم کد

استخاره خوایم کد

استخاره خوایین کد

استخاره خوایی کد

استخاره خواین کد

استخاره خوایه کد

استخاره کده باشیم

استخاره کده باشم

استخاره کده باشین

استخاره کده باشی

استخاره کده باشن

استخاره کده باشه

استخاره کنیم

استخاره کنین

استخاره کنین

[ʔɪs.t̪ʰɪ.xɑː.ɾä kʰäɾ.d̪än]

[ʔɪs.t̪ʰɪ.xɑː.ɾä kʰäɾ.d̪än]

[ʔɪs.t̪ʰɪ.xɑː.ɾä kʰä.d̪än]


مهرگان

desctree

→ Arabic: مِهْرَجان (mihrajān)
South Levantine Arabic: مهرجان (mahrajān)

[me̞ɦ.ɾä.ɡɑ́ːn]

[me̞ɦɾ.ɡɑ́ːn]

[me̞ɦ.ɾä.ɡɑ́ːn]

[me̞ɦɾ.ɡɑ́ːn]

[mɪ.ɾä.ɡɑ́ːn]

[meɦɹ.ɡɒ́ːn]

From Middle Persian [script needed] (mihragān). By surface analysis, مهر (mehr, the first month of autumn in the Zoroastrian calendar) + ـگان (-gân, relational suffix).

surf

مهر
<id:mihr><pos:the first month of autumn in the Zoroastrian calendar>

(Zoroastrianism) Mehregan (festival held in the month of Mehr)


چرخش

fa-noun

چرخش • (čarxeš) (plural چرخشها (čarxeš-hâ))

چرخش نشسته

چرخش ایستاده

چرخش افقی

آن اسکیتباز همهٔ چرخشهاش را انجام داد

ân eskeyt-bâz hame-ye čarxeš-hâš râ anjâm dâd

(skating) spin (movement on ice involving spinning on the spot)


صحنه

Borrowed from Ottoman Turkish صحنه (sahne, “scene”), from Arabic صَحْن (ṣaḥn, “yard, field”).


هویت

Borrowed from Arabic هُوِيَّة (huwiyya).

(Islam, theology, philosophy) the essence of God; the "He-ness" of God


ترانه‌سرا

fa-noun

ترانهسرا • (tarâne-sarâ) (plural ترانهسرایان, or ترانهسراها)

ترانهسرا (canonical)
tarâne-sarâ (romanization)
ترانهسرایان (plural)
ترانهسراها (plural)
ترانه سرا (alternative)


راک اند رول

راک اند رول • (râk and rol)

fa:راک اند رول


شرک

شرک • (šerk)

→ Bengali: শিরক (śirok)

fa:شرک_(دین)


ثواب

ثواب • (savâb)

→ Gujarati: સવાબ (savāb)

گفتم از خدمتش جزا چه برم
گفت ازو زرّ و از خدای ثواب

early 1000s, ʿUnṣurī, “Qaṣīda 3”, in دیوان عنصری:

I said, "What recompense will I win from serving him?"
He said, "Gold from him, and from God, divine reward."

guftam az xidmat-aš jazā či baram
guft az ō zarr u az xudāy sawāb

آفرین بر دل نرم تو که از بهر ثواب
کشتهٔ غمزهٔ خود را به نماز آمدهای

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 422”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

Praise upon your tender heart! For the sake of divine reward
You have begun to pray for those who were killed by your flirtatiousness.

āfarīn bar dil-i narm-i tu ki az bahr-i sawāb
kušta-yi ġamza-yi xwad rā ba namāz āmada'ī

(religion) divine reward, remuneration (for a good deed)


نهاوند

From Middle Persian [Term?], probably from Old Persian *Niθāvanta-, related to Old Persian [script needed] (n-i-s-a-y /Nisāya-/), from the prefix [Term?] (/ni-/, “down”). For the second component, compare Avestan [Term?] (/√say/), [Term?] (/√si/, “lie down”).


اورمزد

urmazd (romanization)
اورمزدم (first-person singular)
اورمزدمان (Urmazdemân, Urmazdemun^△) (first-person plural)
اورمزدت (Urmazdat, Urmazdet^△) (second-person singular)
اورمزدتان (Urmazdetân, Urmazdetun^△) (plural second-person)
اورمزدش (Urmazdaš, Urmazdeš^△) (singular third-person)
اورمزدشان (Urmazdešân, Urmazdešun^△) (plural third-person)
ارمزد (alternative)
هرمزد (alternative)
هورمز (alternative)
هرمز (alternative)

[ʔʊːɾ.mǽzd̪̥]

From Middle Persian 𐭠𐭥𐭧𐭥𐭬𐭦𐭣 (Ōhrmazd). Compare Parthian 𐭀𐭇𐭅𐭓𐭌𐭆𐭃 (ʾḥwrmzd).


شات

šât (romanization)
شات (singular)
شاتها، شاتا (šât-hấ, šâtấ^△) (colloquial plural)
شات را، شات رو (šât râ, šâto^△) (colloquial definite direct-object singular)
شات (ezafe singular)
شاتهای، شاتای (šât-hấ-ye, šâtấ-ye^△) (colloquial ezafe plural)
شاتی (definite relative singular)
شاتی (indefinite singular stressed)


تکیه

→ Azerbaijani: təkyə

→ Bengali: তাকিয়া (takiẏa)

→ Chagatai: تَكیه

Uyghur: تەكيە (tekye)

Uzbek: takya

→ English: takya, takyeh, takyé

→ Gujarati: તકિયો (takiyo)

→ Hindustani:

Hindi: तकिया (takiyā)

Urdu: تَکْیَہ (takya)

→ Malayalam: തക്യാവ് (takyāvŭ)

→ Nepali: तकिया (takiyā)

→ Odia: ତକିଆ (takiā)

→ Ottoman Turkish: تَكیه (tekye) (see there for further descendants)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਤਕੀਆ (takīā)

Shahmukhi script: تَکْیَہ (takyah)

→ Sindhi: تَڪْيو (takyo)

From the Arabic verb إتكأ (itakâ, “leaned on”). This root has also spawned متکا (motakâ, “bolster pillow”) from Arabic مُتَّكَأ (muttakaʔ, “a place where one reclines; pad, bolster, cushion”) and expresses religious symbolism associated with it through the life-sustaining concept of “leaning upon God”.

m+

(original sense, obsolete in Iran) place for Sufi gatherings

building where Shia Muslims gather to mourn the martyrdom of Husayn ibn Ali in the month of Muharram; husayniyya


اهل بیت

→ Azerbaijani: əhli-beyt

Calque of Arabic أَهْل البَيْت (ʔahl al-bayt).

calque

أَهْل البَيْت


تحریر

[t̪ʰäɦ.ɾíːɾ]

[t̪ʰäɦ.ɾíːɾ]

[t̪ʰɑː.ɾíːɾ]

[t̪ʰæɦ.ɹíːɹ]


میزد

Borrowed from Avestan 𐬨𐬌𐬌𐬀𐬰𐬛𐬀 (miiazda). Compare Middle Persian [script needed] (mēzd), also from Avestan.


مرجع

fa-noun

مرجع • (marja') (plural مراجع (marâje'))

مرجع تقلید
مرجع تقلید#Persian

(Shia Islam) short for مرجع تقلید (marja'-e taqlid)


گروه مرگ

گروه مرگ • (goruh-e marg) (plural گروههای مرگ)

goruh-e marg (romanization)
گروههای مرگ (plural)


حدیث

حدیث • (hadis) (plural احادیث (ahâdis), Tajik spelling ҳадис)

hadis (romanization)
احادیث (plural)
spelling ҳадис (Tajik)

→ Assamese: হাদিছ (hadis)

→ Bengali: হদিস (hodiś), হাদিস (hadiś)

→ Chagatai: حدیث

Uyghur: ھەدىس (hedis)

Uzbek: hadis

→ Gujarati: હદીસ (hadīs)

→ Hindustani:

Hindi: हदीस (hadīs)

Urdu: حَدِیث (hadīs)

→ Kazakh: хадис (xadis)

→ Kyrgyz: хадис (hadis)

→ Marathi: हदीस (hadīs)

→ Odia: ହଦୀଶ (hadiśa), ହଦୀଶ୍ (hadiś)

→ Ottoman Turkish: حدیث (hadis)

Turkish: hadis

→ Polish: hadis

→ Pashto: حديث (hadis)

→ Russian: хади́с (xadís)

→ Tamil: ஹதீஸ் (hatīs)


بدعت

بدعت • (bed'at) (plural بدعتها, or بدعات (bed'ât))

(Islam) bidʿah, deviation, transgression, the opposite of Sunnah


دانگ

دانگ • (dâng)

From Middle Persian [Term?] (/dānag/), from Old Persian [Term?], ultimately from a derivative of the root reflected in دانه (dâne, “grain, seed”). Akin to the Iranian borrowings: Old Armenian դանգ (dang), Old Georgian დანგი (dangi), Classical Syriac ܕܳܢܩܳܐ (dānqā), Arabic دَانَق (dānaq), Ancient Greek δανάκη (danákē).


پنالتی

پنالتی • (penâlti) (plural پنالتیها)

penâlti (romanization)
پنالتیها (plural)


آفساید

آفساید • (âfsâyd)

[ʔɑːf.sɑ́ːjd̪]

[ʔɒːf.sɒ́ːjd̪̥]


داربی

داربی • (dârbi) (plural داربیها)

dârbi (romanization)
داربیها (plural)
دربی (alternative)

(soccer) derby (a sports match between local rival teams)


سیم‌گیر

سیمگیر (canonical)
sim-gir (romanization)
سیمگیرها (plural)

(music, lutherie) tailpiece, or something which secures a string or wire


شیطانک

شیطانک • (šeytânak) (plural شیطانکها)

šeytânak (romanization)
شیطانکها (plural)


آلتو

[ʔɒːl̪.t̪ʰó]

کمانچه آلتو

صدای آلتو


صیغه

Borrowed from Arabic صِيغَة (ṣīḡa). In the sense of a marriage-like arrangement originally referring to the formula of the contract, then generalised.

(Shia Islam) mutʿah (temporary) marriage


کشک

کشک • (kašk)

(Iranian cuisine) Kashk, a range of dairy products made from dried drained yogurt or dried sour milk.


ابابیل

ابابیل • (abâbil)

[ʔæ.bɒː.bíːl̥]

Borrowed from Arabic أَبَابِيل (ʔabābīl), a Quranic hapax legomena.

bor+

(Islam) ʾabābīl, the flock of birds that destroyed the army of Abraha in the Year of the Elephant (often said to be swallows)


سروش

head

سروش • (sorôš)

fa-proper noun

سروش • (sorôš)

→ Azerbaijani: süruş

→ Udi: соруш (soruš)

→ Urdu: سروش (saroš)

Inherited from Middle Persian slwš (/Srōš/), from Avestan 𐬯𐬀𐬭𐬊𐬱𐬀 (sraoša, “Sraosha”).

inh+

(Islam, poetry) A messenger angel who brings good news from God, an Islamization of the Zoroastrian figure; often considered a Persian name or title of the archangel Gabriel.

(Zoroastrianism, Iranian mythology) Sraosha, yazata of conscience


ازل

→ Hindustani:

Hindi: अज़ल (azal)

Urdu: ازل (azal)

Borrowed from Arabic أَزَل (ʔazal), from Middle Persian 𐭫𐭠𐭮 (ʾsl /asar/, “endless”), from 𐭠 (ʾ- /a-/, “un-, without”) + 𐭫𐭮 (sl /sar/, “head; end”, whence modern سر (sar)).

der

در ازل پرتوِ حسنت ز تجلی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 152”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

In pre-eternity, your beauty's ray let out a breath from epiphany;
Love emerged and set fire to the entire world.

dar azal partaw-i husn-at zi tajalli dam zad
išq paydā šud u ātiš ba hama ālam zad

(Islam, Sufism) pre-eternity, eternity without beginning; the era before God created space and time


اسحاق

head

اسحاق • (eshâq)

fa-proper noun

اسحاق • (eshâq)

Tajik: Исҳоқ (Ishoq)

→ Chagatai: اسحاق

Uyghur: ئىسھاق (ishaq)

Uzbek: Ishoq

→ Hindustani:

Hindi: इसहाक़ (ishāq)

Urdu: اِسْحاق (ishāq)

→ Pashto: اسحاق

→ Punjabi:

Shahmukhi script: اِسحاق (īsḥāq)

→ Sindhi: اسحاق

[ʔes.hɒ́ːɢ̥]

Borrowed from Arabic إِسْحَاق (ʔisḥāq), borrowed from Biblical Hebrew יִצְחָק.


خونیرث

xuniras (romanization)
خونیرس (alternative)
هنیره (alternative)
خنیرس (alternative)
خنیرث (alternative)

From Middle Persian [script needed] (hwnyls’ /xwanīrah/, “Xwanirah”), with the influence of Avestan 𐬓𐬀𐬥𐬌𐬭𐬀𐬚𐬀 (xᵛaniraθa).

inh

(Zoroastrianism) Xwanirah, the central and largest of the continents in Zoroastrianism and Old Iranian Mythology, believed to be the region where the most advanced civilizations on earth reside.


زورا

head

زورا • (zowrâ)

fa-proper noun

زورا • (zowrâ)

Borrowed from Arabic الزَّوْرَاء (az-zawrāʔ).

bor+

(Islam, archaic) Zawra' (the cities of Tehran (capital of Iran) and Ray (near Tehran))


مزوره

Borrowed from Arabic مُزَوَّرَة (muzawwara).

(Islam, archaic) Muzawwara (the city of Baghdad, the capital city of Iraq)


اعتدال

fa-noun

اعتدال • (e'tedâl)

[ʔe̞ʔ.t̪ʰɪ.d̪ɑːl]

[ʔe̞ʔ.t̪ʰɪ.d̪ɑːl]

[ʔeː.t̪ʰɪ.d̪ɑːl]

Borrowed from Arabic اِعْتِدَال (iʕtidāl).


دست‌نماز

fa-noun

دَسْتْنَمَاز

دستنماز • (dast-namāz / dast-namâz) (Tajik spelling дастнамоз)

دستنماز (canonical)
dast-namāz (romanization)
dast-namâz (romanization)
spelling дастнамоз (Tajik)

→ Azerbaijani: dəstəmaz

From دست (dast, “hand”) + نماز (namâz, “prayer”).

af

(Islam) wudu (ritual washing before prayer)


خانقاه

fa-noun

خانقاه • (xânaqâh) (plural خانقاهها)

xânaqâh (romanization)
خانقاهها (plural)
خانگاه (alternative)

[xɑː.nä.qɑ́ːʱ]

[xɑː.nä.qɑ́ːʱ]

[xɒː.næ.ʁɒ́ːʰ]

[χɔ.nä.qɔ́ʱ]

Borrowed from Arabic خَانَقَاه (ḵānaqāh), from Classical Persian خَانَگَاه (xānagāh), from خَانَه (xāna, “house”) + ـگَاه (-gāh).


وضو

(Islam) wudu (washing required after minor ritual impurity)


جمع‌الجمع

fa-noun

جَمْعُالْجَمْع

جمعالجمع • (jam'u-l-jam' / jam'o-l-jam') (plural جمعالجمعها (jam'u-l-jam'-hā / jam'o-l-jam'-hâ), Tajik spelling ҷамъулҷамъ)

جمعالجمع (canonical)
jam'u-l-jam' (romanization)
jam'o-l-jam' (romanization)
جمعالجمعها (plural)
spelling ҷамъулҷамъ (Tajik)
جمع الجمع (alternative)


زکات

زکات • (zakât)

From Arabic زَكَاة (zakāh, “almsgiving, zakat”).

der

(Islam) zakat, one of the five pillars of Islam.


مجاور

fa-noun

مجاور • (mojâver) (plural مجاورها, or مجاوران)

mojâver (romanization)
مجاورها (plural)
مجاوران (plural)

[mʊ.d͡ʒɑː.wɪ́ɾ]

[mʊ.d͡ʒɑː.wɪ́ɾ]

[mʊ.d͡ʒɑː.wɪ́ɾ]

Borrowed from Arabic مُجَاوِر (mujāwir).

ای کمتر خادمان بزمت
بهتر ز مجاوران کعبه

late 1100s, Khāqānī, “Qaṣīda 188”, in دیوان خاقانی:

O, the least of the servants at your feast
Are better than the attendants of the Kaaba.

ay kamtar-i xādimān-i bazm-at
bihtar zi mujāwirān-i ka'ba


عتبات

head

عتبات • (atabât)

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɔ́ːt̪]

[ʔæ.t̪ʰæ.bɒ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɔ́t̪]

Borrowed from Arabic عَتَبَات (ʕatabāt).

عتبات عالیات
عتبات عالیات#Persian

(Shia Islam) short for عتبات عالیات (atabât-e âliyât)


عابد

fa-noun

عابد • (âbed) (plural عابدان, or عابدها, or عباد (obbâd))

âbed (romanization)
عابدان (plural)
عابدها (plural)

از دست زاهد کردیم توبه
و از فعل عابد استغفرالله

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 417”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

I make repentance from the hand of the ascetic,
And I seek God's pardon for the acts of the devotee.

az dast-i zāhid kardēm tawba
wa az fa'l-i ābid astaġfirullāh

(religion) worshipper, pious devotee, religious ascetic


عابد

fa-adj

عابد • (âbed)


وحی

وحی الهی


براق

head

براق • (borâq)

Borrowed from Arabic البُرَاق (al-burāq).

bor+

(Islam) the Buraq, the steed of the Prophet Muhammad in his heavenly ascent


حاجی

fa-noun

حاجی • (hājī / hâji) (plural حاجیان (hājīyān / hâjiyân), or حاجیها (hājī-hā / hâji-hâ), or حجّاج (hojjâj), Tajik spelling ҳоҷӣ)

hājī (romanization)
hâji (romanization)
حاجیان (plural)
spelling ҳоҷӣ (Tajik)

(Islam) a hajji, one who has participated in a hajj.


مرشد

Coordinate term: مرید (morid, “disciple, follower”)

ما بخود پا ننهادیم درین ره هرگز
همه جا مرشد توفیق بود رهبر ما

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 107:

I have never set foot on this road on my own;
Everywhere, the spiritual master of divine grace was my guide.

mā ba-xwad pā nanihādēm dar īn rah hargiz
hama jā muršid-i tawfīq būd rahbar-i mā

(religion) spiritual guide, religious master; (Sufism) Sufi shaykh