تن‌فروش

head

تنفروش • (tan-foruš) (plural تنفروشان (tan-forušân))

تنفروش (canonical)
tan-foruš (romanization)
تنفروشان (plural)

[t̪ʰäɱ.fʊ.ɾóːʃ]

[t̪ʰäɱ.fʊ.ɾóːʃ]

[t̪ʰäɱ.fʊ.ɾóːʃ]

[t̪ʰäɱ.fu.ɾʊ́ːʃ]

[t̪ʰæɱ.fo.ɹúːʃ]

[t̪ʰäɱ.fu.ɾɵ́ʃ]

From تَن (tan, “body”) + فُروش (foruš, “seller”).


نبیذ

نبید نبید#Persian


لکاته

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press

a female character in Sadegh Hedayat's The Blind Owl.


کون‌مرزی

کونمرزی (canonical)
kun-morzi (romanization)

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (kwnmlc /kūn-marz/, “Sodomite: sodomy”).
Or perhaps from کون (kun, “ass”) + مرزی (morzi, “having sex, fucking”). More at مُرزیدن


چنبره

[t͡ʃʰäm.bä.ɾǽ]

[t͡ʃʰäm.bä.ɾǽ]

[t͡ʃʰäm.bä.ɾǽ]

[t͡ʃʰäm.bä.ɾǽ]

[t͡ʃʰæm.bæ.ɹé]

[t͡ʃʰäm.bä.ɾǽ]

constriction or coiling position of a snake


جق

جق زدن (jaq zadan)

جقی (jaqi)

Syncope of ل (l) in جَلق (jalq). Ultimately from Arabic زَلْق (zalq).


بچه‌کونی

head

بچهکونی • (bačče kuni) (plural بچهکونیها (bačče kuni-hâ))

بچهکونی (canonical)
bačče kuni (romanization)
بچهکونیها (plural)
بچهکونی (singular)
bačče kuní (singular)
بچهکونیها (plural)
bačče kuni-hấ (plural)
بچهکونیا (colloquial plural)
bačče kuniấ (plural)
بچهکونی را (definite direct-object singular)
bačče kuní râ (definite direct-object singular)
بچهکونی رو (colloquial definite direct-object singular)
bačče kuní ro (definite direct-object singular)
بچهکونیها را (definite direct-object plural)
bačče kuni-hấ râ (definite direct-object plural)
بچهکونیا رو (colloquial definite direct-object plural)
bačče kuniấ ro (definite direct-object plural)
بچهکونی (ezafe singular)
bačče kuní-ye (ezafe singular)
بچهکونیهای (ezafe plural)
bačče kuni-hấ-ye (ezafe plural)
بچهکونیای (colloquial ezafe plural)
bačče kuniấ-ye (ezafe plural)
بچهکونی (definite relative singular)
بچهکونی (indefinite singular stressed)
bačče kuní (definite relative singular)
bačče kuní (indefinite singular stressed)
بچهکونیهایی (definite plural relative)
بچهکونیهایی (indefinite plural stressed)
bačče kuni-hấ-yi (definite plural relative)
bačče kuni-hấ-yi (indefinite plural stressed)
بچهکونیایی (colloquial definite plural relative)
بچهکونیایی (colloquial indefinite plural stressed)
bačče kuniấ-yi (definite plural relative)
bačče kuniấ-yi (indefinite plural stressed)
بچهکونیام (first-person predicative singular)
bačče kuni-am (first-person predicative singular)
بچهکونیایم (first-person plural predicative)
bačče kuni-im (first-person plural predicative)
بچهکونیای (predicative second-person singular)
bačče kuni-i (predicative second-person singular)
بچهکونیاید (plural predicative second-person)
bačče kuni-id (plural predicative second-person)
بچهکونیاین (colloquial plural predicative second-person)
bačče kuni-in (plural predicative second-person)
بچهکونی است (predicative singular third-person)
bačče kuni ast (predicative singular third-person)
بچهکونیه (colloquial predicative singular third-person)
bačče kuni-e (predicative singular third-person)
بچهکونیاند (plural predicative third-person)
bačče kuni-and (plural predicative third-person)
بچهکونیان (colloquial plural predicative third-person)
bačče kuni-an (plural predicative third-person)

From بچه (bačče, “kid, boy”) + کون (kun, “ass”) + ـی (i).


بهر

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (bʾhl /bahr/, “share, portion”).

inh+

چو بر دشت مر رخش را یافتند
سوی بند کردنش بشتافتند
گرفتند و بردند پویان به شهر
همی هر یک از رخش جستند بهر

c. 1011, Abu'l-Qāsim Firdawsī, “The tale of Suhrāb”, in شاهنامه [Book of Kings]:

When they found Rakhsh on the plain,
They hastened to bind him.
They took him and brought him to the city trotting,
Each of them all sought their share of Rakhsh.

čū bar dašt mar raxš rā yāftand
sōy-i band kardan-aš bištāftand
giriftand u burdand pūyān ba šahr
hamē har yak az raxš justand bahr

از بهر
از بهر#Persian

sake; usually in از بهر (az bahr-e, “for the sake of”).


مدافع

[mʊ.d̪ɑː.fɪ́ʔ]

[mʊ.d̪ɑː.fɪ́ʔ]

Borrowed from Arabic مُدَافِع (mudāfiʕ).


قفل‌ساز

قفلساز (canonical)
qofl-sâz (romanization)

From قُفل (qofl, “lock”) + ساز (sâz, “maker”).


نارسنگ

head

نارسنگ • (nârsang)

fa-noun

نارسنگ • (nârsang)

[nɔːɾ.sǽŋɡ̥]

[nɒːɹ.sǽɲɡʲ̥]

From نار (nâr, “pommegrenate”) + سَنگ (sang, “stone, pebble”).


کلیدساز

From کِلید (kelid, “key”) + ساز (sâz, “maker”).


پالهنگ

[pʰɑː.lä.ɦǽŋɡ]

[pʰɑːl.hǽŋɡ]

[pʰɑː.lä.ɦǽŋɡ]

[pʰɑːl.hǽŋɡ]

[pʰɑː.lɑːǽŋɡ]

[pʰɔː.lɔːǽŋɡ̥]

[pʰɔː.lǽŋɡ̥]

[pʰɒː.læ.ɦǽɲɡʲ̥]

[pʰɒːl.hǽɲɡʲ̥]

[pʰɔ.lä.ɦǽŋɡ]

From پالا (pâlâ, “horse”) + آهنگ (âhang, “drawing, pulling, attraction”).

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
براسبش بکردار پیلان مَست
گرفت آن زمان پَالَهَنگش بدست
bar asbaš bekerdâr-e pilân-e pilân-e mast
gereft ân zamân pâlahangaš bedast

he grasped the rein of his horse like an elephant in musth.


زادروز

head

زادروز • (zâdruz)

fa-noun

زادروز • (zâdruz)


بیجاده

head

بیجاده • (bijâde)

fa-noun

بیجاده • (bijâde)

Inherited from Middle Persian (cf. Arabic بِجَادَق (bijādaq)), by surface analysis, بی (bi, “without”) + جاده (jâde, “road, (here: streak)”). Compare Old Georgian ბეჭედი (beč̣edi), Armenian պիճատի (pičati), Iranian borrowings.

surf

982, Hudūd al-'Ālam
و اندر بدخشان معدن سیم است و زر و بیجاده و لاجورد.
va andar badaxšân ma'dan-i sêm ast u zar u bîjâde u lâjavard.

and in Badakhshan there are mines of silver, gold, garnet (or maybe ruby), and lapis lazuli.

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
شد آن تخت شاهی و آن دستگاه
زمانه ربودش چو بیجاده کاه
šod ân taxt-e šâhi-yyo ân dastgâh
zamâne robudaš čo bijâde kâh.

the fate snatched his throne and court, just like how the amber attracts straw.


کنداوری

[kʰʊn̪.d̪ɑː.wä.ɾíː]

[kʰʊn̪.d̪ɑː.wä.ɾíː]

[kʰʊn̪.d̪ɑː.wä.ɾíː]

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
چگونه سرآمد به نیکاختری
بر ایشان بر آن روز کُنداوَری
čegune sar âmad be nik-axtari
bar išân bar ân ruze kondâvari.

Behold how the good fortune and valour of the olden kings faded into oblivion.


چکه

čekke (romanization)
čakka (romanization)

[t͡ʃʰäk.kʰǽ]

[t͡ʃʰäk.kʰǽ]

[t͡ʃʰäk.kʰǽ]

[t͡ʃʰäk.kʰǽ]

[t͡ʃʰekʲ.kʰʲé]

[t͡ʃʰäk.kʰǽ]


چکه

→ Turkish: şaka


سکندری

نه هر که چهره برافروخت دلبری داند / نه هر که آینه سازد سکندری داند

(literary) being (high and mighty) like Alexander the Great


نیم‌تاج

head

نیمتاج • (nim-tâj)

fa-noun

نیمتاج • (nim-tâj)

نیمتاج (canonical)
nim-tâj (romanization)

From نیم (nim, “half”) + تاج (tâj, “crown”).


کلاه‌خود

کلاهخود (canonical)
kolâh-xud (romanization)

From کلاه (kolâh, “hat”) + خود (xud, “helmet”).


کلاه‌برداری

head

کلاهبرداری • (kolâh-bardâri)

fa-noun

کلاهبرداری • (kolâh-bardâri)

کلاهبرداری (canonical)
kolâh-bardâri (romanization)

From کُلاه (kolâh, “hat”) + بردار (bardâr, “taker”) + ی (i, “noun-making suffix”).

compound

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press
fa:کلاه‌برداری


دیهیم‌ها

head

دیهیمها • (dayhīm-hā)

fa-noun

دیهیمها • (dayhīm-hā)

دیهیمها (canonical)
dayhīm-hā (romanization)


کلاگیس

From کُلا (kolâ, “hat (short from)”) + گیس (gis, “long hair”).


امیرلشکر

From امیر (amir, “commander”) + لَشکَر (laškar, “division”).

(obsolete) a major general, a commander of a division.


شرزه‌پلنگ

شرزهپلنگ (canonical)
šarze-palang (romanization)

[ʃäɾ.zä.pʰä.lǽŋɡ]

[ʃäɾ.zä.pʰä.lǽŋɡ]

[ʃäɾ.zä.pʰä.lǽŋɡ]

[ʃäɾ.zä.pʰä.lǽŋɡ̥]

[ʃæɹze.pʰæ.lǽɲɡʲ̥]

[ʃäɾ.zä.pʰä.lǽŋɡ]

From شرزه (šarze, “ferocious, raging”) + پلنگ (palang, “leopard”).

af

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
کنون من شوم سوی برزو بجنگ
تو شو سوی هومان چو شرزهپلنگ
konun man šavam suye borzu be jang
to šo suye humân čo šarze-palang
Now I'm going to battle Borzu,
you go and fight Houmān like a ferocious leopard!

(archaic, literary) a ferocious, raging leopard


شرزه‌شیر

head

شرزهشیر • (šarze-šir)

fa-noun

شرزهشیر • (šarze-šir)

شرزهشیر (canonical)
šarze-šir (romanization)

[ʃäɾ.zä.ʃéːɾ]

[ʃäɾ.zä.ʃéːɾ]

[ʃäɾ.zä.ʃéːɾ]

[ʃäɾ.zä.ʃéːɾ]

[ʃæɹze.ʃíːɹ]

[ʃäɾ.zä.ʃéɾ]

From شرزه (šarze, “ferocious, raging”) + شیر (šir, “lion”).

af

1922, Malek osh-Sho'arā Bahār, Damavandiyeh
بگرای چو اژدهای گرزه
بخروش چو شرزهشیر ارغند
begrây čo aždahâye garze
bexruš čo šarze-šire arğand
[O Damavand!] Spring and attack like a viper!

(archaic, literary) a ferocious, raging lion


ناله

→ Azerbaijani: nalə

→ Turkish: nale

1927, Malek osh-Sho'arā Bahār, Morq-e Sahar
مرغ سحر ناله سر کن
داغ مرا تازهتر کن
morğ-e sahar nâle sar kon
dâğ-e marâ tâze-tar kon

O morning bird! Give a moan and restore my old sorrow!


کرگ

کرگدن (kargadan)

From Middle Persian [script needed] (klg /karg/, “rhinoceros; horn”). More at کرگدن.

der

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
چو شب شد شنیدند آواز کرگ
سکندر بپوشید خفتان و ترگ
čo šab šod šenidand âvâze karg
sekandar bepušid xeftân o targ
By nightfall, they heard rhinoceros growling

[as a result,] Alexander put on his armor and helmet.


آلایش

head

آلایش • (âlâyeš)

fa-noun

آلایش • (âlâyeš)

[ʔɑː.lɑː.jɪʃ]

[ʔɑː.lɑː.jɪʃ]

[ʔɑː.lɑː.jɪʃ]

From آلا (âlâ, “adulterate”) + ـیـ (-y-, linking element) + ـِش (-eš, “-tion”).


تصویب

توصیهٔ او تصویب شد.

.قانون مذکور با بیشینهٔ آرا تصویب شد

This law was passed by the majority of votes.

qânun-e mazkur bâ bišine-ye ârâ tasvib šod.


التهاب

head

التهاب • (eltehâb)

fa-noun

التهاب • (eltehâb)

[ʔɪl̪.t̪ʰe̞.ɦɑ́ːb]

[ʔɪl̪.t̪ʰe̞.ɦɑ́ːb]

[ʔel̪.t̪ʰe.ɦɒ́ːb̥]


خباره

Perhaps from Proto-Indo-European *seh₁p- (“to try, to research”). Cognate with Ancient Greek σοφός (sophós), Latin sapiō, Old English sefa (“mind, spirit, mood”).

der

(archaic) an adept, adroit, artful, deft, skilled, skillful, or versed person


بومهین

بومهن بومهن#Persian


خشنسار

head

خشنسار • (xašansâr)

fa-noun

خشنسار • (xašansâr)

[xä.ʃän.sɑ́ːɾ]

[xä.ʃän.sɑ́ːɾ]

[xä.ʃän.sɑ́ːɾ]

[xä.ʃän.sɔ́ːɾ]

[xæ.ʃæn.sɒ́ːɹ]

[χä.ʃän.sɔ́ɾ]

From خَشَن (xašan, “dark blue”) + سار (sâr, “head”).

compound

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
پیاده همی شد ز بهر شکار
خشنسار بد اندر آن رودبار
piyâde hami šod ze bahre šekâr
xašansâr bod andar ân rudbâr
He (Zāl) dismounted [from his horse] to hunt
and there were coots by the riverside.


اشکوب

head

اُشْکوب or اَشْکوب • (oškub or aškub)

fa-noun

اُشْکوب or اَشْکوب • (oškub or aškub)

اُشْکوب (canonical)
اَشْکوب (canonical)
oškub (romanization)
aškub (romanization)

[ʔæʃ.kʰuːb̥]

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾškwp /aškōb/, “root, anything by which something is supported”), from an Old Iranian verb conjectured from derived terms and Sanskrit स्कम्भ् (skambh, “to support”). The similarity to the etyma of Arabic أُسْكُفَّة (ʔuskuffa, “threshold, lintel”) is a coincidence.

noncog

(archaic) level or storey of a structure


برلن

(obsolete) Berlin (the capital and largest city of Germany)


چنگر

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press
fa:چنگر


پرلا

head

پرلا • (parlâ)

fa-noun

پرلا • (parlâ)

Borrowed from Mazanderani پرلا (perelâ).


شهنشاه

head

شهنشاه • (šahanšâh)

fa-noun

شهنشاه • (šahanšâh)

شاهنشاه شاهنشاه#Persian

(Classical Persian) Alternative form of شاهنشاه


یاقوت کبود

head

یاقوتهای کبود

یاقوت کبود • (yâqut-e kabud) (plural یاقوتهای کبود (yâqut-hâ-ye kabud))

fa-noun

یاقوتهای کبود

yâqut-e kabud (romanization)
یاقوتهای کبود (plural)

fa:یاقوت کبود


گشناب

head

گشناب • (gošnâb)

fa-noun

گشناب • (gošnâb)

[ɡ̥oʃ.nɒːb̥]

From گُشن (gošn, “masculine, potent”) + آب (âb, “water”).


فکار

head

فکار • (fakâr)

fa-noun

فکار • (fakâr)

افگار افگار#Persian


فگار

head

فگار • (fagâr)

fa-noun

فگار • (fagâr)

افگار افگار#Persian


اوکار

head

اوکار • (avkâr)

fa-noun

اوکار • (avkâr)

افگار افگار#Persian


فگال

head

فگال • (fagâl)

fa-noun

فگال • (fagâl)

افگار افگار#Persian


دمبک

تنبک تنبک#Persian

Alternative form of تنبک (tonbak, “drum”)


چیلان

head

چیلان • (čilân)

fa-noun

چیلان • (čilân)

From Middle Persian [script needed] (cyl’n' /čēlān/, “dagger”).


جراحت

[d͡ʒɪ.ɾɑː.ɦǽt̪]

[d͡ʒɪ.ɾɑː.ɦǽt̪]

[d͡ʒɪ.ɾɑːǽt̪]

[d͡ʒi.ɾɔːǽt̪]

[d͡ʒe.ɹɒː.ɦǽt̪]

[d͡ʒi.ɾɔ.ɦǽt̪]

11ᵗʰ Centry CE, Nasir Khusraw
گر سرکه چکاندت کسی بر ریش
بر پاش تو بر جراحتش پلپل
gar serke čekânadat kasi bar riš
bar pâš to bar jerâhataš pelpel
If someone poured vinegar on your gash,

you sprinkle his wound with pepper as well!


کبودچشم

head

کبودچشم • (kabud-čašm) (plural کبودچشمها (kabud-čašm-hâ))

kabud-čašm (romanization)
کبودچشمها (plural)


خیودان

خیودان • (xayudân)

fa-noun

خیودان • (xayudân)

From Middle Persian [script needed] (h(’)dwk'd’n' /xayugdān/, “spittoon”), equivalent to خَیو (xayu, “spit”) + دان (dân, “container”) in Modern Persian.

lang

خَیودان یا تُفدان

خَیودان یا تُفدان


بسد

bosad (romanization)
besad (romanization)

→ Arabic: بُسَد (busad)

May be the Aramaic בֻּסְרָא (busrā) / בּוּסְרָא (busrā) / ܒܣܪܐ (*busrā, “unripe grape”), elsewhere known as Slavic бисер / biser “pearl”, with typical Persian consonant switch as in شمشار (šemšâr) → شمشاد (šemšâd, “box”). But compare بستام (bestâm, “coral”), also a known form.


شبانه‌روز

head

شبانهروز • (šabâne-ruz)

fa-noun

شبانهروز • (šabâne-ruz)

شبانهروز (canonical)
šabâne-ruz (romanization)

[ʃä.bɑː.nä.ɾóːz]

[ʃä.bɑː.nä.ɾóːz]

[ʃä.bɑː.nä.ɾóːz]

[ʃä.bɔː.nä.ɾʊ́ːz]

شبانه روز چند ساعت است؟

شبانه روزی

(as noun) boarding, dormitory; (as adjective) daily and nightly


خیو

From Middle Persian [script needed] (h(’)dwk' /xayug/, “spit, saliva”).


شیروش

head

شیروش • (širvaš)

fa-noun

شیروش • (širvaš)

شیرفَش شیرفش#Persian


اژدهاوش

head

اژدهاوش • (aždahâvaš)

fa-noun

اژدهاوش • (aždahâvaš)

اَژدَهافَش اژدهافش#Persian

Alternative form of اَژدَهافَش (aždahâfaš)


شتر دوکوهانه

شتر دوکوهان
شتر دوکوهان#Persian

Alternative form of شتر دوکوهان (šotor-e do-kuhân)


گشتاور

head

گشتاور • (gaštâvar)

fa-noun

گشتاور • (gaštâvar)

From گشت (gašt, “rotation”) + آور (âvar, “generator (lit. bringer)”).

af

(physics, mechanics) torque, moment of force

fa:گشتاور نیرو


تنجار

head

تنجار • (tanjâr)

fa-noun

تنجار • (tanjâr)

تنج (tanj, present stem of تنجیدن (tanjidan, “to squeeze”)) + ـار (-âr).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تنجیدن</i> (tanjidan, “to squeeze”)


کوهان

head

کوهان • (kuhân)

fa-noun

کوهان • (kuhân)

From کوه (kuh, “mountain”) + ـان (-ân, “-like”).


شتر دوکوهان

[ʃʊ.t̪ʰʊ.ɾɪ d̪uː.kʰoː.ɦɑːn]

[ʃʊ.t̪ʰʊ.ɾɪ d̪uː.kʰoː.ɦɑːn]

[ʃʊ.t̪ʰʊ.ɾɪ d̪uː.kʰoː.wɑːn]

شتر (šotor, “camel”) + دو (do, “double”) + کوهان (kuhân, “hump”), literally "double-humped camel".


ممان

head

ممان • (momân)

fa-noun

ممان • (momân)

(physics, mechanics) toque, moment of force


بومهن

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press
fa:بومهن


اینرسی

من همیشه اینرسیام برای هر نوع تغییری بالاست!

I always have high inertia for any kind of change!

man hamiše inersi 'am barâye har no' tağyiri bâlâst!

resistance to change a situation, due to apathy or complacency


مکانیک سیالات

head

مکانیک سیالات • (mekânik-e sayyâlât)

fa-noun

مکانیک سیالات • (mekânik-e sayyâlât)

From مکانیک + سیالات.

compound

مکانیک + سیالات


سیالات

head

سیالات • (sayyâlât)

fa-noun

سیالات • (sayyâlât)

سیّال سیال#Persian


مکانیک کلاسیک

From مکانیک + کلاسیک.

compound

مکانیک + کلاسیک

(physics, mechanics) classical mechanics


مکانیک کوآنتوم

From مکانیک + کوآنتوم.

مکانیک + کوآنتوم


جامدات

head

جامدات • (jâmedât)

fa-noun

جامدات • (jâmedât)

جامد جامد#Persian


سیال

head

سیال • (sayyâl) (plural سیّالات (sayyâlât))

مایعات و گازها هر دو سیّالند.


مکانیک جامدات

مکانیک جامدات • (mekânik-e jâmedât)

fa-noun

مکانیک جامدات • (mekânik-e jâmedât)

From مکانیک + جامدات.

compound

مکانیک + جامدات


جامد

head

جامد • (jâmed) (plural جامدات (jâmedât))

[d͡ʒɑː.ˈmið]

[d͡ʒɑː.mɪ́d̪]

[d͡ʒɑː.mɪ́d̪]

[d͡ʒɑː.mɪ́d̪]

[d͡ʒɔː.míd̪̥]

[d͡ʒɒː.méd̪̥]

آهن در دمای اتاق یک جامد است.


لزبین‌ها

لزبینها (canonical)
lezbiyan-hâ (romanization)

لزبین لزبین#Persian


تیراژه

تیراژه • (tirâže)

fa-noun

تیراژه • (tirâže)

نیراژه نیراژه#Persian


لزبین

head

لزبین • (lezbiyan) (plural لزبینها (lezbiyan-hâ))

lezbiyan (romanization)
لزبینها (plural)

Borrowed from English lesbian, see there for further information.


مکانیکی

مکانیکی • (mekâniki) (plural مکانیکیها (mekâniki-hâ))

mekâniki (romanization)
مکانیکیها (plural)

From مکانیک + ـی.

ماشینو ببر مکانیکی!


جبین

رضا به داده بده، وز جبین گره بگشای
که بر من و تو درِ اختیار نگشادست

c. 1390, Hafez, “Ghazal 37”, in دیوان حافظ [The Divan of Hafez]:

Grant satisfaction to what you have been granted, and open the frown from your brows; for the door of choice is open to neither you nor me.

rizâ ba dâda bidah, w-az jabîn gira bigušây
ki bar man u tô dar-i ixtiyâr na-gšâd ast


میهمان

میهمان • (mihmân)

fa-noun

میهمان • (mihmân)

مهمان مهمان#Persian


مصادره

Borrowed from Arabic مُصَادَرَة (muṣādara).


برخال

head

برخال • (barxâl) (plural برخالها (barxâl-hâ))

From بَرخ (barx, “fraction”) + ـال (âl, “-like”).


برخ

From Middle Persian [script needed] (b’hl /bahr/, “portion”) with a common metathesis (as in سرخ (sorx) from Middle Persian [Term?] (/suhr/)). Also retained in the forms بهر (bahr) and بهره (bahra).


زنباره

head

زنباره • (zanbâre)

fa-noun

زنباره • (zanbâre)

desctree

→ Ottoman Turkish: زنباره (senbâre), زمپاره (zampara), زنپاره (zenpare)
Turkish: zampara
→ Armenian: զամփարա (zampʻara)

From زن (zan, “woman”) + باره (bâre, “fond”).

که آنجا پیر و برنا شاد خوارند
همه کنغالگی را جان سپارند
جوانان بیشتر زن باره باشند
در آن زن بارگی پر چاره باشد

c. 1030, Fakhr al-Dīn Asʿad Gurgānī, ويس و رامين [Vīs u Rāmīn]:

For the young and old drink alcohol there,
And everyone gives themselves up to whoredom.
The young are mostly womanizers,
Full of tricks in their womanizing.

ki ānjā pīr u burnā šād xwārand
hama kunğalagī rā jān sipārand
jawānān bēštar zan bāra bāšand
dar ān zan bāragi pur čāra bāšand


مراتب

[mä.ɾɑː.t̪ʰɪ́b]

[mä.ɾɑː.t̪ʰɪ́b]

[mä.ɾɑː.t̪ʰɪ́b]

[mä.ɾɔː.t̪ʰíb̥]

[mæ.ɹɒː.t̪ʰéb̥]

مرتبه مرتبه#Persian


قنسولگری

کنسولگری کنسولگری#Persian


قنسول‌خانه

قنسولخانه (canonical)
qonsul-xâne (romanization)

کنسولگری کنسولگری#Persian


سرکنسول

From سر (sar, “head”) + کنسول (konsul, “consul”).


سرکنسولگری

From سَر (sar, “head”) + کنسولگری (konsulgari, “consulate”).


کنسول

(video games) a video game console (e.g. PlayStation, Xbox, etc.)


پر کردن

[pʰʊɾ kʰäɾ.d̪ǽn]

[pʰʊɾ kʰäɾ.d̪ǽn]

[pʰʊɾ kʰäɾ.d̪ǽn]

[pʰoɹ kʰʲæɹ.d̪ǽn]


مه‌بانگ

مهبانگ (canonical)
meh-bâng (romanization)

مهبانگ مهبانگ#Persian

Alternative form of مهبانگ (without a ZWNJ)


نبوغ

head

نبوغ • (nobuğ)

fa-noun

نبوغ • (nobuğ)

نابغه

genius (someone possessing extraordinary intelligence or skill)


مستند

Borrowed from Arabic مُسْتَنَد (mustanad).


پابرهنگان

پابرهنه پابرهنه#Persian


برهنه‌پا

برهنهپا (canonical)
berahne-pâ (romanization)

پابرهنه پابرهنه#Persian


پابرهنه‌ها

head

پابرهنهها • (pâberahne-hâ)

fa-noun

پابرهنهها • (pâberahne-hâ)

پابرهنهها (canonical)
pâberahne-hâ (romanization)

پابرهنه پابرهنه#Persian


کوزه‌گر

head

کوزهگر • (kuze-gar) (plural کوزهگران (kuzegar-ân) or کوزهگرها (kuze-gar-hâ))

کوزهگر (canonical)
kuze-gar (romanization)
کوزهگران (plural)
کوزهگرها (plural)

[kʰʊː.zä.ɡäɾ]

[kʰɵ.zä.ɡäɾ]

From کوزه (kuze, “pot”) + ـگَر (-gar, “-er”).


پابرهنه

پابرهنه • (pâberahne) (plural پابرهنگان (pâberahne-gân) or پابرهنهها (pâberahne-hâ))

pâberahne (romanization)
پابرهنگان (plural)
پابرهنهها (plural)

[pʰɑː.bä.ɾäɦ.nǽ]

[pʰɑː.bä.ɾäɦ.nǽ]

[pʰɑː.bä.ɾɑː.nǽ]

[pʰɔː.bä.ɾɔː.nǽ]

From پا (pâ, “foot”) + بِرَهنه (berahne, “bare”).

compound

او کفشهایش را به پابرهنهای بخشید.

He/she gave his/her shoes to a barefoot person.

'u kafš-hâyaš râ be pâberahne-'i baxšid.

شورشِ پابرهنگان

(figurative, derogatory) an impoverished, destitute person


کوزه‌گری

کوزهگری (canonical)
kuze-gari (romanization)

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press
fa:سفالگری

From کوزه (kuze, “pot”) + ـگَر (-gar, “-er”) + ـی (-i, “-y”).

af

pottery, the potter's craft or art: making vessels from clay


ماجرا

head

ماجَرا • (mâjarâ) (plural ماجراها (mâjarâ-hâ))

ماجَرا (canonical)
mâjarâ (romanization)
ماجراها (plural)

→ Azerbaijani: macəra

→ Bashkir: мажара (majara)

→ Hindustani:

Hindi: माजरा (mājrā)

Urdu: ماجرا (mājrā)

→ Ottoman Turkish: ماجرا

Turkish: macera

[mɑː.d͡ʒa.ɾɑː]

[mɑː.d͡ʒä.ɾɑː]

[mɑː.d͡ʒä.ɾɑː]

[mɑː.d͡ʒä.ɾɑː]

[mɔː.d͡ʒä.ɾɔː]

[mɒː.d͡ʒæ.ɹɒː]

[mɔ.d͡ʒä.ɾɔ]

Borrowed from Arabic مَا جَرَى (mā jarā, literally “what happened”).

bor+

ماجرای دریفوس


کدبانو

head

کدبانو • (kadbânu) (plural کدبانوان (kadbânovân) or کدبانوها (kadbânu-hâ))

kadbânu (romanization)
کدبانوان (plural)
کدبانوها (plural)

From Middle Persian [script needed] (ktkb’nwk' /kadag-bānūg/). Also analysable in Modern Persian as کده (kade, “house”) + بانو (bânu, “lady”).

af

(archaic) the lady of the house, mistress


حاجی

head

حاجی • (hâji) (plural حاجیان (hâjiân) or حاجیها (hâji-hâ) or حجّاج (hojjâj))

hâji (romanization)
حاجیان (plural)
حاجیها (plural)
حجّاج (plural)

[hɑː.ˈd͡ʒiː]

(Islam) a hajji, one who has participated in a hajj.

(figurative) used to address an elderly, usually pious-looking men. Also used as a title.

حاجی امتحان خیلی سخت بود! اصن پشمام ریخته!

Dude, the exam was crazily difficult! I was like, freaked out!

hâji emtehân xeyli saxt bud! asan pašmâm rixte!

(colloquial, in the vocative) dude or mate. Chiefly used to address a young, male, friend.


فیصد

From فی (fi, “in”) + صد (sad, “hundred”).

درصد درصد#Persian

(Dari) Synonym of درصد (darsad, “percent”).


برساخت

برساخت • (barsâxt) (plural برساختها (barsâxt-hâ))

barsâxt (romanization)
برساختها (plural)


چیله

چیله • (čile)

fa-noun

چیله • (čile)


چهار یار

head

چهار یار • (čahâr yâr)

fa-noun

چهار یار • (čahâr yâr)

From چهار (čahâr, “four”) + یار (yâr, “companions”).

affix

The four successors to the Prophet Muhammad


مرشد

Coordinate term: مرید (morid, “disciple, follower”)

ما بخود پا ننهادیم درین ره هرگز
همه جا مرشد توفیق بود رهبر ما

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 107:

I have never set foot on this road on my own;
Everywhere, the spiritual master of divine grace was my guide.

mā ba-xwad pā nanihādēm dar īn rah hargiz
hama jā muršid-i tawfīq būd rahbar-i mā

(religion) spiritual guide, religious master; (Sufism) Sufi shaykh


مه‌مانگ

مهمانگ (canonical)
meh-mâng (romanization)

From مِه (meh, “grand, supreme”) + مانگ (mâng, “moon”).


نشانی

head

نِشانی • (nešâni) (plural نشانیها (nešâni-hâ))

نِشانی (canonical)
nešâni (romanization)
نشانیها (plural)

→ Hindustani:

Hindi: निशानी (niśānī)

Urdu: نِشانی (niśānī)

[nɪ.ʃɑː.níː]

[nɪ.ʃɑː.níː]

[nɪ.ʃɑː.níː]

نِشانیِ اِشْتِباه دادی. (informal, Iranian Persian)

نِشانیِ پُسْتِ اِلِکْتِرونیکِ شُما چیسْت؟ (formal, Iranian Persian)

nešâni-ye post-e elekteronik-e šomâ čist?


تختخواب

تَخْتِخواب • (taxtexâb) (plural تختخوابها (taxtexâb-hâ))

تَخْتِخواب (canonical)
taxtexâb (romanization)
تختخوابها (plural)

[t̪ʰäx.t̪ʰɪ.xɑ́ːb]

[t̪ʰäx.t̪ʰɪ.xɑ́ːb]

[t̪ʰäχ.t̪ʰi.χɔ́b]

From تخت (taxt, “seat, bed”) + خواب (xâb, “sleep”).


عابر

head

عابر • (âber) (plural عابرین (âberin) or عابرها (âber-hâ) or عابران (âberân))

âber (romanization)
عابرین (plural)
عابرها (plural)
عابران (plural)


شخار

شخار • (šaxâr)

fa-noun

شخار • (šaxâr)


جقی

(spoken, vulgar, derogatory) a fapper, a habitual masturbator


ایلغار

head

ایلغار • (ilğâr)

fa-noun

ایلغار • (ilğâr)

→ Middle Hindi: يلغار (ylġar)

Hindustani: yalġār

desc

Hindi: यलग़ार

Hindi: यलग़ार

Urdu: یَلْغار

Urdu: یَلْغار

[ʔiːl.ˈɣɑːɾ]

[ʔiːl.ɣɑ́ːɾ]

[ʔiːl.ɣɑ́ːɾ]

[ʔiːl.ɣɑ́ːɾ]

[ʔiːl.ɢɒ́ːɹ]

Borrowed from Turkic. Compare Ottoman Turkish ایلغار (ılgar), Azerbaijani ilğar, Uzbek ilgʻor, Uyghur ئىلغار (ilghar).

ایلغار مغول


سرند

→ Andalusian Arabic: سرند (sarand)

→ Spanish: zaranda (“shaker”)

→ Portuguese: ciranda (“sieve; a Brazilian dance”)

→ English: ciranda (“a Brazilian dance”)

[sä.ɾän̪d̪̥]

[sæ.ɹæn̪d̪̥]

Borrowed from dialectal Arabic سرند (sarand, “straw basket”), a dissimilated variant of سردا (saridā), itself borrowed from a Northwest Semitic language; compare Hebrew סְרִידָה (sǝrīdāh, “matting, a sieve”).

cog

سرند كردن

to screen, riddle, sift by means of a sreen or riddle


طالبی

head

طالبی • (tâlebi)

fa-noun

طالبی • (tâlebi)

Borrowed from Italian Cantalupo (a place name).


قدومه

Perhaps formed by physicians from the Arabic root ق د م (q-d-m) related to “advancing, pressing forward” – both possible patterns – as medical practitioners employed the seed mucilage of Alyssum homolocarpum to expectorate and purge kidney stones.

Lobularia maritima
Lobularia maritima#Translingual

madwort (Alyssum gen. et spp.; even Acanthophyllum bracteatum alias Alyssum bracteatum, and Lobularia maritima alias Alyssum maritimum)

tumble mustard, hedge mustard (Sisymbrium officinale)


تودری

→ Middle Armenian: թուտարի (tʻutari)

[t̪ʰuː.d̪ä.ɾíː]

[t̪ʰuː.d̪ä.ɾíː]

[t̪ʰuː.d̪ä.ɾíː]

[t̪ʰuː.d̪æ.ɹíː]

From Middle Persian, borrowed into Arabic تُوذَرِيج (tūḏarīj).

cog

Arabic تُوذَرِيج (tūḏarīj)


کاکوتی

head

کاکوتی • (kâkuti)

fa-noun

کاکوتی • (kâkuti)

Borrowed from Ottoman Turkish ككك اوتی (kekik otu, “thyme”), also kek otu.


چاودار

head

چاودار • (čâvdâr)

fa-noun

چاودار • (čâvdâr)

[t͡ʃʰɒːv.d̪ɒːɹ]

Borrowed from Ottoman Turkish چاودار (çavdar) or Azerbaijani çovdar, from Persian جودر (jowdar).


مرمی

Borrowed from Arabic مَرْمِيّ (marmiyy, “thrown, projectile”).


شلف

head

شلف • (šalf)

fa-noun

شلف • (šalf)


غزنه

head

غزنه • (ğazne)

fa-noun

غزنه • (ğazne)

غزنی غزنی#Persian


غزنین

head

غزنین • (ğaznin)

fa-noun

غزنین • (ğaznin)

غزنی غزنی#Persian


متضاد

[mʊ.t̪ʰä.zɑ́ːd̪]

[mʊ.t̪ʰä.zɑ́ːd̪]

[mʊ.t̪ʰä.zɑ́ːd̪]

Borrowed from Arabic مُتَضَادّ (mutaḍādd).


دنباله

head

دنباله • (donbâle)

fa-noun

دنباله • (donbâle)

From دنبال (donbâl, “behind”) + ـه (-e, “nominal suffix”).


ناصح

head

ناصح • (nâseh)

fa-noun

ناصح • (nâseh)

نصیحتی کنمت بشنو و بهانه مگیر
هر آنچه ناصح مشفق بگویدت بپذیر

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 256”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

I shall give you some advice; listen and make no excuses,
Accept all that the gentle advisor says to you.

nasīhatē kunam-at bišnaw u bahāna ma-gīr
har ān-či nāsih-i mušfiq bigūyad-at bipazīr


دمپایی

head

دمپایی • (dampâyi) (plural دمپاییها (dampâyi-hâ))

dampâyi (romanization)
دمپاییها (plural)

From دم (dam, “by, beside, close to”) + پا (pâ, “foot”) + ـی (ye, “attribution suffix”).


رخسار

head

رخسار • (roxsâr)

fa-noun

رخسار • (roxsâr)

→ Bengali: রুখসার (rukhośar)

→ Hindustani:

Hindi: रुख़सार (ruxsār)

Urdu: رُخْسار (ruxsār)

→ Punjabi: ruxsār

Gurmukhi script: ਰੁਖ਼ਸਾਰ

Shahmukhi script: رُخسار

→ Sindhi:

Arabic script: رُخسارُ


اهل ایمان

head

اهل ایمان • (ahl-e imân)

fa-noun

اهل ایمان • (ahl-e imân)

→ Azerbaijani: əhli-iman

→ Hindustani:

Hindi: अहल ईमान (ahal īmān)

desc

Urdu: اہل ایمان

Urdu: اہل ایمان

[ʔäɦ.lɪ ʔiː.mɑːn]

[ʔäɦ.lɪ ʔiː.mɑːn]

[ʔɑː.lɪ ʔiː.mɑːn]

Ezafe of اهل (ahl, “people”) + ایمان (imân, “faith”).

compound

(Islam) Muslim believer, faithful Muslim


تبختر

[t̪ʰä.bäx.t̪ʰʊ́ɾ]

[t̪ʰä.bäx.t̪ʰʊ́ɾ]

[t̪ʰä.bäx.t̪ʰʊ́ɾ]

[t̪ʰä.bäx.t̪ʰúɾ]

[t̪ʰæ.bæx.t̪ʰóɹ]

[t̪ʰä.bäχ.t̪ʰúɾ]

Borrowed from Arabic تَبَخْتُر (tabaḵtur).


سروب

PIE word
 *ḱléwos
Inherited from Middle Persian [script needed] (sarub), from Avestan 𐬯𐬭𐬀𐬎𐬎𐬀 (srauua, “word”), from Proto-Iranian *cráwah (“fame, word”), from Proto-Indo-Iranian *ćráwas (“fame”), ultimately from Proto-Indo-European *ḱléwos (“fame”), from the root *ḱlew- (“to hear”).
Cognate with Sanskrit श्रवस् (śravas, “fame, honor”).


کنترل

head

کنترل • (kontorol) (plural کنترلها (kontorol-hâ))

kontorol (romanization)
کنترلها (plural)

کنترل و پیشگیری بیماری

سعی کنید حرکات بدنی را کنترل کنید.

sa'y konid harakât-e badani râ kontorol konid.


وافور

وافور • (vâfur)

fa-noun

وافور • (vâfur)


دسته‌هونگ

دستههونگ (canonical)
daste-havang (romanization)

From دسته (daste, “handle”) + هونگ (havang, “mortar”).

compound

دستههاون دستههاون#Persian


هونگ

هاون هاون#Persian


حسرت

→ Hindustani:

Hindi: हसरत (hasrat)

Urdu: حسرت (hasrat)


دسته‌هاون

دستههاون (canonical)
daste-hâvan (romanization)

From دسته (daste, “handle”) + هاوَن (hâvan, “mortar”).


دوشک

Borrowed from Turkic. Compare Turkish döşek.


پیشتاز

head

پیشتاز • (pištâz) (plural پیشتازان (pištâzân))

[pʰeːʃ.t̪ʰɑːz]

[pʰeːʃ.t̪ʰɑːz]

[pʰeːʃ.t̪ʰɑːz]

[pʰeːʃ.t̪ʰɔːz]

[pʰiːʃ.t̪ʰɒːz]

پیش (piš, “front”) + تاز (tâz, present stem of تاختن (tâxtan, “to attack”)).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تاختن</i> (tâxtan, “to attack”)


بسته

head

بسته • (baste) (plural بستهها (baste-hâ) or بستگان (bastegân))

baste (romanization)
بستهها (plural)
بستگان (plural)

→ Bengali: বস্তা (bosta)

→ Hindustani:

Hindi: बस्ता (bastā)

Urdu: بستہ

میخواهم این بسته را بفرستم. / درونش چیست؟ (more literary)

I'd like to send this parcel. / What's inside it?

mī-xâham in baste-râ beferestam. / darūn-aš čī-st?

میخوام این بسته رو بفرستم. / توش چیه؟ (more colloquial)

mi-xâm īn baste-ro beferestam. / tū-š čī-ye?


باستان

باستان • (bâstân)

fa-noun

باستان • (bâstân)

[bɑːs.t̪ʰɑ́ːn]

[bɑːs.t̪ʰɑ́ːn]

[bɑːs.t̪ʰɑ́ːn]

[bɔːs.t̪ʰɔ́ːn]

[bɒːs.t̪ʰɒ́ːn]

From Middle Persian 𐭡𐭠𐭮𐭲𐭠𐭭 (bʾstʾn /bāstān/).


گاه‌شماری

head

گاهشماری • (gâh-šomâri)

fa-noun

گاهشماری • (gâh-šomâri)

گاهشماری (canonical)
gâh-šomâri (romanization)

[ɡɑːh.ʃu.mɑː.ˈɾiː]

[ɡɑːɦ.ʃʊ.mɑː.ɾíː]

[ɡɑːɦ.ʃʊ.mɑː.ɾíː]

[ɡɑː.ʃʊ.mɑː.ɾíː]

[ɡɔː.ʃu.mɔː.ɾí]

[ɡ̥ɒːɦ.ʃo.mɒː.ɹíː]

[ɡɔɦ.ʃu.mɔ.ɾí]

From گاه (gâh, “time”) + شماری (šomâri, “counting”).

af

گاهشماری هجری خورشیدی

Hijri solar calendar (calendar used in Iran)

گاهشماری بهائی ― gâh-šomâri-ye bahâ'i ― Baháʼí calendar

گاهشماری بودایی


ویرانه

fa-adj

ویرانه • (virâne)

هر سو نظری کردم، هر کو گذری کرد / خاکستر و خون دیدم، ویرانه به ویرانه.

1980, پرویز بیگی حبیبآبادی, غریبانه [Gharibane]:

Everywhere I looked, every street I passed / I saw ashes and blood, ruin upon ruin.

har su nazari kardam, har ku gozari kardam / xâkestar o xun didam, virâne be virâne.


بهاء

head

بهاء • (bahâ')

fa-noun

بهاء • (bahâ')


مالیات

head

مالیات • (mâliyât)

fa-noun

مالیات • (mâliyât)

Borrowed from Arabic مَالِيَّات (māliyyāt).
Originally the Arabic plural of مالیه (mâliyye, “finance”), taking on the sense of "taxes" only from the Qajar period in the nineteenth century. Largely displaced older باژ (bâž) and خراج (xarâj), which used to be the normal words for taxation.

bor+

مالیات بر درآمد

مالیات بر ارزش زمین

مالیات بر ارث


غنی

head

غَنی • (ğani) (plural اَغنِیاء (ağniyâ'))

غَنی (canonical)
ğani (romanization)
اَغنِیاء (plural)


جریان

جریان • (jariyân) (plural جریانات (jariyânât))

[d͡ʒä.ɾä.jɔ́n]

Borrowed from Arabic جَرَيَان (jarayān).

جریان هوا

جریان خون

عشق در کوی زمین افتادگی است
عشق در انهار جریان سریع

1600s, Fayz-i Kāshānī, “Ghazal 515”, in دیوان فیض کاشانی:

Love means falling prostrate in the alleyway,
Love means a rapid current in the rivers.

išq dar kōy zamīn uftādagī ast
išq dar anhār jiryān-i sarī'

course, flow, current (of liquid, electricity, etc.)

جریان فکری

جریان جنگ

جریان سیاسی

(figurative) trend, flow, course (of events, thoughts, etc.)

جریان چیه؟

در جریان قرار دادن


بازنشستگی

بازنِشَستِگی

بازنِشَستِگی • (bâznešastegi)

fa-noun

بازنِشَستِگی

بازنِشَستِگی • (bâznešastegi)

بازنِشَستِگی (canonical)
bâznešastegi (romanization)

From بازنشسته (bâznešaste, “retired”) + ـگی (-gi).


تدریس

head

تَدریس • (tadris) (plural تَدریسات (tadrisât))

تَدریس (canonical)
tadris (romanization)
تَدریسات (plural)


نگهداری

نِگَهْداری • (negahdâri)

fa-noun

نِگَهْداری • (negahdâri)

نِگَهْداری (canonical)
negahdâri (romanization)

[nɪ.ɡäɦ.d̪ɑː.ɾiː]

[nɪ.ɡäɦ.d̪ɑː.ɾiː]

[nɪ.ɡɑː.d̪ɑː.ɾiː]

[ne.ɡʲæɦ.d̪ɒː.ɹiː]

چون والدینم بیرون خانه کار میکنند، مادربزرگم همیشه از ما نگهداری کرده است.

Because my parents work outside of home, my grandmother has always taken care of us.

čon vâledeyn-am birun-e xâne kâr mi-konand, mâdar-bozorg-am hamiše az mâ negahdâri karde ast.

نگهداری انرژی ― negahdâri-ye enerži ― energy conservation

هزینه نان این خانوادهها، معادل ۳۰۰ هزار تومان در هر ماه است که یک دهم هزینههای نگهداری خودروی آنها نیست.

2021 March 15, “زنگ خطر برای گرانی نان به صدا درآمده/ احکام جدید دیوان عدالت اداری چه تاثیری بر قیمت نان دارد؟”, in ilna.news, Iranian Labour News Agency:

The cost of bread for these families is equivalent to 300 thousand tomans per month, which is not one-tenth of the maintenance cost for their automobiles.

hazine-ye nân-e in xânevâde-hâ, mo'âdel-e 300 hazâr tumân dar har mâh ast ke yek dahom-e hazine-hâ-ye negahdâri-ye xodrow-ye ân-hâ nist.


محیط

→ Azerbaijani: mühit

→ Bashkir: мөхит (möxit)

→ Kazakh: мұхит (mūxit)

→ Uzbek: muhit

با محیط جدید انس گرفت.

حفظ محیط


جندر

May have been obtained by back-formation from جندره (jandara), if Morgenstierne is not right to deny this by reason that the suffix ـه (-a) has not been used in the sense of an instrument employed in handling the thing which the original word denotes; this could be otherwise if, as a consequence of that word’s Indian origin, the present word was considered an Arabism with the suffix ـَة (-a) or a form Iq verbal noun, although even with جَنْدَرَ (jandara, “to renew the figure of”) existing there wouldn’t likely be a noun of place of this form; or if another Iranian language did her part.

place to keep clothes or also other domestic implements


بحریه

Borrowed from Arabic بَحْرِيَّة (baḥriyya).


تسخیر

تَسخیر (canonical)
tasxir (romanization)

سعی در تسخیر دلها کن که چون این دست داد
ملک آب و گل به آسانی مسخر میشود

c. 1670, Ṣāʾib-i Tabrīzī, “Ghazal 2697”, in دیوان [Dīvān]:

Strive in the conquest of hearts, for when this comes to pass,
The kingdom of water and earth [the physical human body] shall be conquered with ease.

sa'y dar tasxīr-i dil-hā kun ki čūn īn dast dād
mulk-i āb u gil ba āsānī musaxxar mē-šawad


دلکو

head

دلکو • (delko) (plural دلکوها (delko-hâ))

A generic trademark, named after Dayton Engineering Laboratories Co (now Delco Electronics), abbreviated as DELCO.

internal combustion engine
internal combustion engine

(automotive, electronics) distributor; a device that distributes electric current, especially to the spark plugs in an internal combustion engine.


سنبه

→ Azerbaijani: sümbə (Şərur)

→ Georgian: ზუმბა (zumba)

→ Hindustani:

Hindi: सुम्ब (sumb), सुंबा (sumbā)

Urdu: سمبا (sumba)

→ Maithili: सुंभा (sumbhā)

desc

→ Marathi: सुंबा (sumbā), सुंभा (sumbhā)

The stem of سفتن (softan) / سفتیدن (softidan) / سنبیدن (sonbidan, “to bore, to penetrate”), which is also an alternative form of سم (som, “hoof”), + ـه (-e).

rammer of a cannon, ramrod of a muzzleloader, sponge-staff


آپاستروف

head

آپاستروف • (âpâstruf) (plural آپاستروفها (âpâstruf-hâ))

âpâstruf (romanization)
آپاستروفها (plural)

[ʔɒː.pʰɒːst̪.ɹuːf]


قرعه‌کشی

قرعهکشی (canonical)
qor'e-kaši (romanization)

[qʊɾ.ʔä.kʰä.ʃiː]

[qʊɾ.ʔä.kʰä.ʃiː]

From قرعه (qor'e, “lot, lottery”) + کشی (kaši).


جیغه

head

جیغه • (jiğa)

→ Armenian: ջղա (ǰġa), ճղա (čġa)

→ Azerbaijani: çığa

desctree

→ Georgian: ჯიღა (ǯiɣa)
→ Armenian: ջիղա (ǰiġa) (Tbilisi)

→ Kazakh: жыға (jyğa)

→ Kyrgyz: жыга (jıga)

→ Ottoman Turkish: جغا (cığa)

Turkish: çığa, cığa

→ Salar: çağu

→ Turkmen: jyga

→ Uzbek: jigʻa

The origin is uncertain. Compare Sanskrit शिखा (śikhā).

a crest with which a wrestler or champion is adorned


جفتک‌چارکش

head

جفتکچارکش • (joftak-čârkoš)

fa-noun

جفتکچارکش • (joftak-čârkoš)

جفتکچارکش (canonical)
joftak-čârkoš (romanization)

From جفتک + چارکُش.

compound

جفتک + چارکُش


سیاح

head

سَیّاح • (sayyâh) (plural سَیّاحان (sayyâhân))

سَیّاح (canonical)
sayyâh (romanization)
سَیّاحان (plural)

سفینه سلیمانی که سیاحان محیط عبودیت را از تصادم بتلاطم انواع امواج بیکران سرگشتگی بساحل نجات تواند رسانید[…]

c. 1688, محمد ربیع بن ابراهیم [Moḥammad Rabiʾ b. Ebrāhim], “Introduction”, in سفینه سلیمانی [Safine-ye Solaymani]:

The ship of Sulaimān, which can deliver the travellers of the ocean of servitude [to God] from collision, through the dashing of ranks of unbounded waves of perplexity, to the coast of salvation […]


کرامت

کَرامَت • (karâmat) (plural کَرامات (karâmât))

کَرامَت (canonical)
karâmat (romanization)
کَرامات (plural)

[kʰä.ɾɑː.mät̪]

[kʰä.ɾɑː.mät̪]

[kʰä.ɾɑː.mät̪]

[kʰä.ɾɔː.mät̪]

[kʰʲæ.ɹɒː.mæt̪]

ببین کرامت بتخانه مرا ای شیخ، که چون خراب شود خانه خدا گردد

1723—1724, Kishan Chand Ikhlās, quoting Dayal Das Parasruri, همیشه بهار [Hamiše Bahâr]:

Behold the miracle of my temple, o Shaykh! [Even] when it is destroyed [by being converted into a mosque], it becomes a house of God.

be-bin karâmat-e bot-xâne-ye ma-râ ey šeyx, ke čon xarâb šavad xâne-ye xodâ gardad

wonder, miraculous act (especially when associated with an Islamic saint or holy man)


برهمن

بَرَهمَن • (barahman) (plural بَرَهمَنان (barahmanân) or بَراهِمه (barâheme))

بَرَهمَن (canonical)
barahman (romanization)
بَرَهمَنان (plural)
بَراهِمه (plural)

Ultimately from Sanskrit ब्राह्मण (brāhmaṇa).

برهمن از لب هندی نژادان نکته میسنجد، زبان پارسی و ترکی و تازی نمیداند.

c. 1650, Čandra Bhān, دیوان برهمن [The Brahman's divan]:

[This] brahman weighs his subtle wits with lips of Hindi lineage; he knows not the Persian nor the Turkish nor the Arabic tongue.

barahman az lab-e hendi nežâdân nokte mi-sanjad, zabân-e pârsi va torki va tâzi ne-mi-dânad.

brahmin (member of Hindu priestly caste)


یار غار

یارِ غار • (yâr-e ğâr)

fa-noun

یارِ غار • (yâr-e ğâr)

یارِ غار (canonical)
yâr-e ğâr (romanization)

[jɑː.ɾi ɣɑːɾ]

[jɑː.ɾɪ ɣɑːɾ]

[jɑː.ɾɪ ɣɑːɾ]

[jɑː.ɾɪ ɣɑːɾ]

[jɔː.ɾi ɣɔːɾ]

[jɒː.ɹe qɒːɹ]

یار (yâr, “friend”) + غار (ğâr, “cave”), with ezâfe marking possession: "friend of the cave." From an episode alluded to in the Qur'an (9:40) and later elaborated by the Islamic tradition, in which the Prophet Muhammad hides with his friend Abu Bakr in a cave when pursued by the pagan tribe of Quraysh.

(figurative) intimate friend, loyal friend


سیماب

head

سیماب • (simâb)

fa-noun

سیماب • (simâb)

→ Kazakh: сынап (synap)

→ Kyrgyz: сымап (sımap)

→ Ottoman Turkish: سیماب (sîmâb)

→ Turkmen: simap

→ Uyghur: سىماب (simab)

→ Uzbek: simob

→ Kashmiri: sīmāb

From سیم (sim, “silver”) + آب (âb, “water”). Semantically, compare e.g. Ancient Greek ὑδράργυρος (hudrárguros), Chinese 水銀／水银 (shuǐyín).

zh-l

水銀／水银 (shuǐyín)

زمین از جلوه سرشار مهتاب تموج داشت همچون آب سیماب

1732—1733, Lāla Amānat Rāy, “جلوه ذات [Jelve-ye Zât]”, in Stefano Pellò, transl., Black Curls in a Mirror: The Eighteenth-Century Persian Kṛṣṇa of Lāla Amānat Rāy’s Jilwa-yi ẕāt and the Tongue of Bīdil, International Journal of Hindu Studies (2018) 22:

With the inebriated epiphany of moonlight, the earth made a wave-like movement, resembling quicksilver.

zamin az jelve-ye saršâr-e mahtâb tamavvoj dâšt hamčon âb-e simâb


میویز

مویز مویز#Persian


پرورش

head

پَروَرِش • (parvareš)

fa-noun

پَروَرِش • (parvareš)

پَروَرِش (canonical)
parvareš (romanization)

[pʰäɾ.wä.ɾɪʃ]

[pʰäɾ.wä.ɾɪʃ]

[pʰäɾ.wä.ɾɪʃ]

From پرور (parvar-, present stem of پروردن (parvardan, “to foster”)) + ـش (-eš).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">پروردن</i> (parvardan, “to foster”)

پرورش اسب

شیر داد و پرورش اطفال را، چشمه کرده سینهی هر زال را

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume V, verse 1634:

He [God] hath given milk and nourishment for babes; He hath made the breast of every wife a fountain [of milk].

šir dâd o parvareš-e atfâl-râ, češme karde sine-ye har zâl-râ.

breeding, nourishing, raising (e.g. of an animal)


مویز

maviz (romanization)
meviz (romanization)

desc

→ Azerbaijani: məviz, meviz, meviç, mövüz, standard mövüc

→ Kazakh: мейіз (meiız)

→ Ottoman Turkish: مویز (meviz)

→ Uzbek: mayiz

From Middle Persian *maywēz, from Proto-Iranian *madwī-ča-, analyzable as می (mey, “wine”) + an unknown second element. Compare Northern Kurdish mêwîj (“raisins”) and Mazanderani ممیج (mamij, “raisins”).


ماله

head

ماله • (mâle)

fa-noun

ماله • (mâle)

→ Khalaj: mâla

desctree

→ Ottoman Turkish: ماله (mala)
Turkish: mala
→ Armenian: մալա (mala), մա̈լա̈ (mälä)

From Middle Persian *mālag, whence also Arabic مَالَج (mālaj), مَالَق (mālaq, “trowel”) and مَيْلَق (maylaq, “touchstone, whetstone”); from the stem of مالیدن (mâlidan, “to rub, to smooth, to polish”).

anything with which ground is smoothed; trowel; harrow


بیوگ

(archaic) Alternative form of بیو: a bride


شبیه

head

شبیه • (šabih)

fa-noun

شبیه • (šabih)

(Shia Islam) tazia play; passion play portraying the tribulations of Imam Husayn


سروصدا

سر و صدا
سر و صدا#Persian

Alternative spelling of سر و صدا (sar o sedâ, “noise, tumult”)


معالجه

head

مُعالِجه • (mo'âleje) (plural مُعالِجات (mo'âlejât))

مُعالِجه (canonical)
mo'âleje (romanization)
مُعالِجات (plural)

Borrowed from Arabic مُعَالَجَة (muʕālaja).


توسط

Borrowed from Arabic تَوَسُّط (tawassuṭ). The preposition is short for به توسطِ (be tavassot-e).


سر و صدا

head

سَر و صِدا • (sar o sedâ)

fa-noun

سَر و صِدا • (sar o sedâ)

سَر و صِدا (canonical)
sar o sedâ (romanization)

[säɾ ʔʊ sä.d̪ɑː]

[säɾ ʔʊ sä.d̪ɑː]

[säɾ ʔʊ sä.d̪ɑː]

[säɾ ʔu sä.d̪ɔː]


آب‌وهوا

head

آبوهوا • (âb-o-havâ)

fa-noun

آبوهوا • (âb-o-havâ)

آبوهوا (canonical)
âb-o-havâ (romanization)

آب و هوا
آب و هوا#Persian

Alternative spelling of آب و هوا (âb-o-havâ, “climate”).


خودنویس

خود (xod, “self”) + نویس (nevis, present stem of نوشتن (neveštan, “to write”)).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">نوشتن</i> (neveštan, “to write”)


فرزندخوانده

head

فَرزَندخوانده

فَرزَندخوانده • (farzand-xânde)

fa-noun

فَرزَندخوانده

فَرزَندخوانده • (farzand-xânde)

فَرزَندخوانده (canonical)
farzand-xânde (romanization)

From فَرزَند (farzand, “child”) + خوانده (xânde, “called, invited”).


افراد

head

افراد • (afrâd)

→ Hindustani: afrād

desc

Hindi: अफ़राद

Hindi: अफ़राद

Urdu: اَفْراد

Urdu: اَفْراد


توضیح

تُوضیح (canonical)
towzih (romanization)

[t̪ʰäw.zíːʱ]

[t̪ʰäw.zíːʱ]

خلق توضیح و بینشت اغماض
دهر تحقیق و غفلتت منظور

early 1700s, Abdul-Qādir Bēdil, کلیات بیدل دهلوی:

Creation [is] explanation and your sight [is] blindness,
Fate [is] verification and your negligence [is] what you see.

xalq tawzīh u bēnaš-at eğmâz
dahr tahqīq u ğaflat-at manzūr


معاون

head

مُعاوِن • (mo'âven) (plural مُعاوِنین (mo'âvenin) or مُعاوِنان (mo'âvenân))

مُعاوِن (canonical)
mo'âven (romanization)
مُعاوِنین (plural)
مُعاوِنان (plural)

Borrowed from Arabic مُعَاوِن (muʕāwin).


بازدید

بازدید • (bâzdid)

fa-noun

بازدید • (bâzdid)

باز (bâz, “again”) + دید (did, stem of دیدن (didan, “to see”)).

af

stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">دیدن</i> (didan, “to see”)

2019 April 30, “بازدید رهبر انقلاب اسلامی از نمایشگاه کتاب تهران”, in donya-e-eqtesad.com, Donya-e-Eqtesad:

The Leader of the Islamic Revolution's visit to the Tehran book fair

bâzdid-e rahbar-e enqelâb-e eslâmi az namâyešgâh-e ketâb-e tehrân


برنز

بُرُنز (canonical)
برُنز (canonical)
boronz (romanization)
bronz (romanization)

Borrowed from French bronze, itself from Italian bronzo. See there for further information, but perhaps ultimately a twice-borrowed term from Persian برنج (berenj, “brass”) or Persian پرنگ (pereng, “copper”). Nowadays more common than older مفرغ (mefrağ), from Arabic.


علامت تعجب

head

عَلامَتِ تَعَجُّب

عَلامَتِ تَعَجُّب • ('alâmat-e ta'ajjob)

fa-noun

عَلامَتِ تَعَجُّب

عَلامَتِ تَعَجُّب (canonical)
'alâmat-e ta'ajjob (romanization)

[ʔä.lɑː.mǽ.t̪ʰɪ t̪ʰä.ʔäd͡ʒ.d͡ʒʊ́b]

[ʔä.lɑː.mǽ.t̪ʰɪ t̪ʰä.ʔäd͡ʒ.d͡ʒʊ́b]

[ʔä.lɑː.mǽ.t̪ʰɪ t̪ʰɑːäd͡ʒ.d͡ʒʊ́b]

[ʔä.lɔː.mǽ.t̪ʰi t̪ʰɔːäd͡ʒ.d͡ʒúb̥]

[ʔæ.lɒː.mǽ.t̪ʰe t̪ʰæ.ʔæd͡ʒ.d͡ʒób̥]

[ʔä.lɔ.mǽ.t̪ʰi t̪ʰä.ʔäd͡ʒ.d͡ʒúb]

Borrowed from Arabic عَلَامَة تَعَجُّب (ʕalāmat taʕajjub), equivalent to عَلامَت ('alâmat, “mark”) + تَعَجُّب (ta'ajjob, “astonishment”).

bor+

عَلَامَة تَعَجُّب


کار خانه

head

کار خانه • (kâr xâne)

fa-noun

کار خانه • (kâr xâne)

کارخانه کارخانه#Persian

Alternative spelling of کارخانه (kârxâne, “factory”).


دوره

→ Gujarati: દૌરો (dauro)

→ Khalaj: dovra

→ Hindustani:

Hindi: दौरा (daurā)

Urdu: دَورَہ (daura)

→ Marathi: दौरा (daurā)

→ Nepali: दौरा (daurā)

→ Odia: ଦଉରା (daurā)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਦੌਰਾ (daurā)

Shahmukhi script: دَورَہ (daurah)

→ Sindhi:

Arabic script: دَوْرو

Devanagari script: दौरो

دوره اسب سواری دیدم.


علاوه

عِلاوه (canonical)
عَلاوه (canonical)
'elâve (romanization)
'alâve (romanization)

Borrowed from Arabic عِلَاوَة (ʕilāwa), عَلَاوَة (ʕalāwa).


تخم جن

head

تخم جن • (toxm-e jen) (plural تخمِ جنها)

toxm-e jen (romanization)
تخمِ جنها (plural)

تخم (toxm, “egg, ancestry, descent”) + جن (jen, “jinn, evil fairy, demon”). Literally stands for "of fairy/demon descent".

compound

(offensive, humorous) a disobedient, rogue, or mischievous child


چلوکباب

head

چِلُوکَباب • (čelow-kabâb)

fa-noun

چِلُوکَباب • (čelow-kabâb)

چِلُوکَباب (canonical)
čelow-kabâb (romanization)

From چلو (čelow, “cooked rice”) + کباب (kabâb, “kebab”).

af

چلو کباب کوبیده ― čelow-kabâb-e kubide ― chelow kabab with ground meat

chelow kabab, a popular Iranian kebab dish


تافتان

head

تافتان • (tâftân)

fa-noun

تافتان • (tâftân)

[t̪ʰɒːfˈt̪ʰɒːn]

[t̪ʰɒːfˈt̪ʰuːn]


صورت‌غذا

head

صورتغذا • (surat-ğazâ)

fa-noun

صورتغذا • (surat-ğazâ)

صورتغذا (canonical)
surat-ğazâ (romanization)

From صورت (surat, “list”) + غذا (ğazâ, “food”).


پیش‌غذا

head

پیشغذا • (piš-ğazâ)

fa-noun

پیشغذا • (piš-ğazâ)

پیشغذا (canonical)
piš-ğazâ (romanization)

[pʰeːʃ.ɣä.zɑː]

[pʰeːʃ.ɣä.zɑː]

[pʰeːʃ.ɣä.zɑː]

[pʰeːʃ.ɣä.zɔː]

[pʰiːʃ.ɢæ.zɒː]

From پیش (piš, “front, before”) + غذا (ğazâ, “food”).


نوشیدنی

head

نوشیدنی • (nušidani)

fa-noun

نوشیدنی • (nušidani)

From نوشیدن (nušidan, “to drink”) + ـی (-i).


سالگی

head

سالِگی • (sâlegi)

fa-noun

سالِگی • (sâlegi)

سالِگی (canonical)
sâlegi (romanization)


حماسه‌سرا

head

حَماسهسَرایان

حَماسهسَرا • (hamâse-sarâ) (plural حَماسهسَرایان (hamâse-sarâyân))

fa-noun

حَماسهسَرایان

حَماسهسَرا (canonical)
hamâse-sarâ (romanization)
حَماسهسَرایان (plural)

[ʔä.mɑː.sä.sä.ɾɑː]

[ʔä.mɔː.sä.sä.ɾɔː]

حَماسه (hamâse, “epic”) + سَرا (sarâ, present stem of سُرودَن (sorudan, “to compose”)).

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">سُرودَن</i> (sorudan, “to compose”)


درآمد

head

دَرآمَد • (dar-âmad)

fa-noun

دَرآمَد • (dar-âmad)

دَرآمَد (canonical)
dar-âmad (romanization)

[d̪ä.ɾɑː.mǽd̪]

[d̪ä.ɾɑː.mǽd̪]

[d̪ä.ɾɑː.mǽd̪]

[d̪ä.ɾɔː.mǽd̪̥]

[d̪æ.ɹɒː.mǽd̪̥]

Deverbal from درآمدن (dar-âmadan, “to enter; to be earned”). In the sense of “income”, it largely displaced the Arabic loan عایدات ('âyedât), more common earlier, as part of Pahlavi-era language purification policies.

درآمد ماهیانه

درآمد سرانه

درآمد پایه همگانی


دچار

head

دچار • (dočâr)

fa-noun

دچار • (dočâr)

[du.ˈt͡ʃɑːɾ]

[d̪ʊ.t͡ʃʰɑ́ːɾ]

[d̪ʊ.t͡ʃʰɑ́ːɾ]

[d̪ʊ.t͡ʃʰɑ́ːɾ]

[d̪u.t͡ʃʰɔ́ːɾ]

[d̪o.t͡ʃʰɒ́ːɹ]

[d̪u.t͡ʃʰɔ́ɾ]

دو (do, “two”) + چار (čâr, “four”), apparently because two eyes become four when two people meet.


تدریج

تَدریج (canonical)
tadrij (romanization)

[t̪ʰäd̪.ɾíːd͡ʒ]

[t̪ʰäd̪.ɾíːd͡ʒ]

[t̪ʰäd̪.ɾíːd͡ʒ]

[t̪ʰäd̪.ɾíd͡ʒ̥]

[t̪ʰæd̪.ɹíːd͡ʒ̥]

[t̪ʰäd̪.ɾíd͡ʒ]

شیوع ویروس کرونا موسوم به کووید ۱۹ برای نخستین بار اواسط ماه دسامبر (۲۴ آذر) در شهر «ووهان» واقع چین گزارش شد و بتدریج به سایر کشور های دنیا سرایت کرد.

2021 June 8, “کرونا، مردم و مسوولیتی که نباید فراموش شود”, in irna.ir, Islamic Republic News Agency:

The coronavirus oubtreak known as Covid-19 was reported for the first time in mid-December (Azar 24 [in the Iranian calendar]) in the city of Wuhan, China, and gradually infected the rest of the countries of the world.

šoyu'-e virus-e korunâ mowsum be kowvid 19 barâ-ye noxostin bâr avâset-e mâh-e desâmbr (24 âzar) dar šahr-e "vuhân" vâqe'-e čin gozâreš šod va be-tadrij be sâyer-e kešvar-hâ-ye donyâ serâyat kard.


غرغاو

head

غرغاو • (ğerğâv)

fa-noun

غرغاو • (ğerğâv)


آبکند

head

آبکند • (âbkand)

fa-noun

آبکند • (âbkand)

[ʔɑːb.kʰän̪d̪]

[ʔɑːb.kʰän̪d̪]

[ʔɑːb.kʰän̪d̪]

[ʔɔːb.kʰän̪d̪̥]

[ʔɒːb.kʰʲæn̪d̪̥]


وکالت

head

وِکالَت • (vekâlat)

fa-noun

وِکالَت • (vekâlat)

وِکالَت (canonical)
vekâlat (romanization)

→ Hindi: वकालत (vakālat)

→ Urdu: وَکالَت (vakālat)

→ Malayalam: വക്കാലത്ത് (vakkālattŭ)


دهیار

head

دِهیار • (dehyâr) (plural دِهیاران (dehyârân))

دِهیار (canonical)
dehyâr (romanization)
دِهیاران (plural)

[d̪e̞ɦ.jɑːɾ]

[d̪e̞ɦ.jɑːɾ]

village head, president of the village council


آب و جارو

آب و جارو • (âb o jâru)

fa-noun

آب و جارو • (âb o jâru)

/ɒːbo d͡ʒɒːɾuː/

From آب (âb, “water”) + و (o, “and”) + جارو (jâru, “broom; sweeper”).

af

washing and cleaning, sweeping clean (a building, a house, etc.)


دریافت

head

دَریافت • (daryâft)

fa-noun

دَریافت • (daryâft)

دَریافت (canonical)
daryâft (romanization)

[d̪äɾ.jɑ́ːft̪]

[d̪äɾ.jɑ́ːft̪]

[d̪äɾ.jɑ́ːft̪]

[d̪äɾ.jɔ́ːft̪]

[d̪æɹ.jɒ́ːft̪]


زوبین

A wanderwort of unclear origin: compare Ancient Greek σιβύνη (sibúnē, “hunting spear”), Classical Syriac ܣܘܒܝܢܝܬܐ pl (sōḇīnyāṯā, “spears”), Aramaic סוֹפִינָא (sōp̄īnā, “spear-tip”), Old Armenian սուին (suin, “spear”), Middle Georgian ზუფი (zupi, “javelin”).

unk

unclear


دلاور

head

دِلاوَر • (delâvar) (plural دِلاوَران (delâvarân))

دِلاوَر (canonical)
delâvar (romanization)
دِلاوَران (plural)

From Middle Persian [script needed] (dlʾwl, dylʾwl /dilāwar/, “brave-one, courageous-one”). Related to دلیر (dilēr, “brave”).


مناسبت

head

مُناسِبَت • (monâsebat) (plural مُناسِبات (monâsebât))

مُناسِبَت (canonical)
monâsebat (romanization)
مُناسِبات (plural)

Borrowed from Arabic مُنَاسَبَة (munāsaba).


سوغات

head

سوغات • (sowğât) (plural سوغاتها (sowğât-hâ))

→ Gulf Arabic: صوغة (ṣōġa)

→ Gujarati: સૌઘાત (saughāt)

→ Hindustani:

Hindi: सौग़ात (sauġāt)

Urdu: سوغات (sauġāt)

[säw.ɣɑ́ːt̪]

[säw.ɣɑ́ːt̪]

[säw.ɣɑ́ːt̪]

[säw.ɣɔ́ːt̪]


پالان

پالان • (pâlân)

fa-noun

پالان • (pâlân)

→ Azerbaijani: palan

→ Old Georgian: პალანი (ṗalani)

desc

Georgian: პალანი (ṗalani), ფალანი (palani)

→ Middle Armenian: պաղան (paġan)

desctree

→ Ottoman Turkish: پالان (palan)
Turkish: palan
→ Armenian: փալան (pʻalan)

[pʰɑː.lɑ́ːn]

[pʰɑː.lɑ́ːn]

[pʰɑː.lɑ́ːn]

[pʰɔː.lɔ́ːn]

[pʰɒː.lɒ́ːn]

Inherited from Proto-Iranian *pari-dāna- (literally “around-placed”), from *pari- (“around”) and a derivative of Proto-Indo-European *dʰeh₁- (“to put, place”); cognate with Sogdian 𐫛𐫏𐫡𐫔𐫗 (pyrδn, “saddle”).

m+

آن یکی خر داشت، پالانش نبود
یافت پالان گرگ خر را در ربود

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 41:

A certain man had an ass but no pack-saddle: [as soon as] he got a saddle, the wolf carried away his ass.

ān yakē xar dāšt, pālān-aš na-būd
yāft pālān gurg xar rā dar rubūd


قیصر

head

قَیصَر • (qeysar) (plural قَیاصِره (qayâsere))

قَیصَر (canonical)
qeysar (romanization)
قَیاصِره (plural)

Tajik: қайсар (qaysar)

desc

→ Ottoman Turkish: قیصر (kayser), قیاصره pl (kayâsıra)

Turkish: kayser

→ Hindustani:

Hindi: क़ैसर (qaisar)

Urdu: قَیصَر (qaisar)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਕ਼ੈਸਰ (qaisar)

Shahmukhi script: قَیصَر (qaiṣar)

تو به بغدادی و در روم از هجوم لشکرت
هست قیصر مستمند و لشکر او سوگوار

c. 1100, Amīr Mu'izzī, “Qaṣīda 226”, in دیوان امیر معزی:

You are in Baghdad, and in Byzantium, due to your army's attack,
The Emperor is in distress and his army is mournful.

tu ba bağdād-ī u dar rūm az hujūm-i laškar-at
hast qaysar mustmand u laškar-i ō sōgwār


تعظیم

تَعظیم (canonical)
ta'zim (romanization)

→ Marwari: ताजीम (tājīm)

→ Urdu: تعظیم (ta'zīm)

ابلهان تعظیم مسجد میکنند / در جفای اهل دل جد میکنند

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume II, verse 3109:

Fools venerate the mosque and endeavour to destroy them that have the heart [in which God dwells].

ablahân ta'zim-e masjed mi-konand / dar jafâ-ye ahl-e del jed mi-konand


سپردیس

From سپر (separ, “shield”) + ـدیس (dis, “-shaped”), literally “shield-shaped”. Coined by the Academy of Persian Language and Literature in 2005 through a Persian calque of Ancient Greek θῠρεοειδής (thureoeidḗs, “shield-shaped”).


پلاو

head

پلاو • (pelâv)

fa-noun

پلاو • (pelâv)


شهربندان

head

شهربندان • (šahrbandân)

fa-noun

شهربندان • (šahrbandân)

From شهر (šahr, “city”) + بندان (bandân, “blockade”).

com

lockdown (confinement of people as a security measure)


عفریت

head

عِفْرِیت • ('ifrīt)

fa-noun

عِفْرِیت • ('ifrīt)

عِفْرِیت (canonical)
'ifrīt (romanization)

→ Hindustani:

Urdu: عِفْرِیت ('ifrīt)

Hindi: इफ़्रीत (ifrīt)

→ Ottoman Turkish: عفریت ('ifrīt)

Turkish: ifrit

→ Punjabi: عِفْرِیت (ifrīt)


شخصیت

شَخصیَت (canonical)
šaxsiyyat (romanization)

→ Azerbaijani: şəxsiyyət

→ Hindustani:

Hindi: शख़्सियत (śaxsiyat)

Urdu: شخصیت (śaxsiyat)

Borrowed from Arabic شَخْصِيَّة (šaḵṣiyya).

bor+

شخصیت اصلی


طی

Alternative spelling of تی (tey, “mop, squeegee”).


بوغچه

head

بوغچه • (bôğča)

fa-noun

بوغچه • (bôğča)

بوقچه بوقچه#Persian

Alternative form of بوقچه (bôqča, “bundle”)


باریجه

head

باریجه • (bârije)

fa-noun

باریجه • (bârije)


لوترا

head

لوتَرا • (lutrâ)

fa-noun

لوتَرا • (lutrâ)

مردم استرآباد به دو زبان سخن گویند: یکی به لوترا استرآبادی و دیگری به پارسی کردانی.

10th century, حدود العالم من المشرق الی المغرب [The Boundaries of The World from The East to the West"]:

The people of Astarabad speak in two languages: one is the secret language of Astarabad and the other is the Persian of Kurdān.

mardom-e astarâbâd be do zabân saxon guyand: yek-i be lutrâ[-ye] astarâbâdi va digar-i be pârsi-ye kordâni.

secret language, code language, argot, language known only to its speakers


درمنه

deramne (romanization)
dermane (romanization)

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dlmnk' /dramanag/, “wormwood”), formed + [Book Pahlavi needed] (-k' /-ag/) from a Proto-Iranian term for this plant *dramanah m.


فاخره

head

فاخره • (fâxere)

fa-noun

فاخره • (fâxere)

Sichuan pepper (any of the spice plants under the Zanthoxylum genus and their produce)


جال

Borrowed from Hindustani جال / जाल (jāl), from Sanskrit जाल (jāla).


اولو

olu (romanization)
ulu (romanization)
اولی (Arabic oblique)


شیب

head

شیب • (šêb, šib)

fa-noun

شیب • (šêb, šib)

bottom, base, lower part
fundament, bottom of human anatomy

bottom, base, lower part
base of a shield

wet ground made unequal and rugged by man tramping


احتیاج

head

احتیاج • (ehtiyâj) (plural احتیاجات (ehtiyâjât))

ehtiyâj (romanization)
احتیاجات (plural)

[ʔe̞ɦ.t̪ʰi.jɑːd͡ʒ]

[ʔe̞ɦ.t̪ʰi.jɑːd͡ʒ]

[ʔɪ.t̪ʰi.jɑːd͡ʒ]

Borrowed from Arabic اِحْتِيَاج (iḥtiyāj).

bor+

مست ترا به هیچ میی احتیاج نیست
رنج مرا ز هیچ طبیبی علاج نیست

c. 1320, Amīr Khusraw Dihlavī, “Ghazal 288”, in دیوانِ امیرخسرو دهلوی [Divan of Amīr Khusraw]:

Drunk, you have no need for any wine;
Anguished, I have no cure from any doctor.

mast tu-râ ba hêč may-ê ihtiyâj nêst
ranj ma-râ zi hêč tabîb-ê 'ilâj nêst


اندیشکده

head

اندیشکده • (andiškade) (plural اندیشکدهها (andiškade-hâ))

andiškade (romanization)
اندیشکدهها (plural)

From اندیش (andiš, “think”) + ـکده (-kade, “place, house”).


خوربار

head

خوربار • (xôrbâr)

خواربار خواربار#Persian


خواربار

خواربار • (xvârbâr)

[xʷɑːɾ.ˈbɑːɾ]

[xɑːɾ.bɑ́ːɾ]

[xɑːɾ.bɑ́ːɾ]

[xɑːɾ.bɑ́ːɾ]

[xɔːɾ.bɔ́ːɾ]

[xɒːɹ.bɒ́ːɹ]

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hwʾlbʾl /xwārbār/, “food and drink”), a compound of [Book Pahlavi needed] (hwʾl /xwār/, “food”) + [Book Pahlavi needed] (bʾl /bār/, “fruit”); compare Manichaean Middle Persian 𐫟𐫇𐫀𐫡 𐫀𐫇𐫅 𐫁𐫀𐫡 (xwʾr ʾwd bʾr /xwār ud bār/, “food of all kinds”). Akin to Old Armenian խորբար (xorbar), Old Georgian ხუარბალი (xuarbali), Georgian ხორბალი (xorbali), Iranian borrowings.

cog

𐫟𐫇𐫀𐫡 𐫀𐫇𐫅 𐫁𐫀𐫡


تجهیزات

head

تجهیزات • (tajhizât)

fa-noun

تجهیزات • (tajhizât)

[t̪ʰäd͡ʒ.hiː.zɑ́ːt̪]

[t̪ʰäd͡ʒ.hiː.zɑ́ːt̪]

[t̪ʰä.d͡ʒiː.zɑ́ːt̪]

[t̪ʰä.d͡ʒi.zɔ́ːt̪]

[t̪ʰæd͡ʒ.hiː.zɒ́ːt̪]

Borrowed from Arabic تَجْهِيزَات (tajhīzāt).

bor+

تجهیزات مناسب

تجهیزات پزشکی

تجهیزات ایمنی

به گزارش ایرنا عبدالله حبیبی روز چهارشنبه در آیین توزیع تجهیزات ورزشی در بین مدارس مناطق کم برخوردار استان بیان کرد: توجه به مناطق کم برخوردار و ایجاد فرصتهای برابر آموزشی و تربیتی یکی از اولویتهای مجموعه تعلیم و تربیت استان است و بر این اساس امروز تجهیزات ورزشی در بین مدارس مناطق کم برخوردار استان توزیع شد.

2024 May 29, “توزیع ۳۰ میلیارد ریال تجهیزات ورزشی در بین مدارس مناطق کم برخوردار خوزستان”, in irna.ir, Islamic Republic News Agency:

According to IRNA, on the occasion of the distribution of exercise equipment in schools in the province's underprivileged regions, Abdollah Habibi announced on Wednesday: "Concern for the underprivileged regions and the creation of equal educational and training opportunities is one of the priorities of the province's educational and training system, and on this basis, exercise equipment was distributed between schools in the province's underprivileged regions."

be gozâreš-e irnâ abdollâh habibi ruz-e čahâršambe dar âyin-e towzi'-e tajhizât-e varzeši dar beyn-e madâres-e manâteq-e kam barxordâr-e ostân bayân kard: tavajjoh be manâteq-e kam barxordâr va ijâd-e forsat-hâ-ye barâbar-e âmuzeši va tarbiyati yeki az owlaviyyat-hâ-ye majmu'e-ye ta'lim va tartib-e ostân ast va bar in asâs emruz tajhizât-e varzeši dar beyn-e madâres-e manâteq-e kam barxordâr-e ostân towzi' šod.

تجهیز تجهیز#Persian


قابلیت

Borrowed from Arabic قَابِلِيَّة (qābiliyya).


ترشه

head

ترشه • (torše)

fa-noun

ترشه • (torše)

ترشک ترشک#Persian

Alternative form of ترشک (toršak, “sorrel, dock”)


ترشک

→ Azerbaijani: turşəng

→ Uzbek: turshak (“dried apricots”)

[t̪ʰoɹ.ʃǽkʲ]

From ترش (torš, “sour”) + ـک (-ak). Compare Armenian թրթնջուկ (tʻrtʻnǰuk, “sorrel”).


وبا

head

وبا • (vabâ)

fa-noun

وبا • (vabâ)

همهگیری وبا

واکسن وبا

(obsolete) epidemic, plague (in general)


تخصص

Borrowed from Arabic تَخَصُّص (taḵaṣṣuṣ).

bor+

در تشخیص و درمان بیماریهای پوست، مو و ناخن تخصص دارد.

He specializes in diagnosing and curing skin, hair, and nail diseases.

dar tašxis va darmân-e bimâri-hâ-ye pust, mu o nâxon taxassos dârad.


منافع

Borrowed from Arabic مَنَافِع (manāfiʕ).

منفعت منفعت#Persian


دریچه

head

دریچه • (dariče) (plural دریچهها (dariče-hâ))

dariče (romanization)
دریچهها (plural)
دریچه (singular)
daričé (singular)
دریچهها (plural)
dariče-hấ (plural)
دریچها (colloquial plural)
daričeấ (plural)
دریچه را (definite direct-object singular)
daričé râ (definite direct-object singular)
دریچه رو (colloquial definite direct-object singular)
daričá ro (definite direct-object singular)
دریچهها را (definite direct-object plural)
dariče-hấ râ (definite direct-object plural)
دریچها رو (colloquial definite direct-object plural)
daričeấ ro (definite direct-object plural)
دریچهٔ (ezafe singular)
daričé-ye (ezafe singular)
دریچههای (ezafe plural)
dariče-hấ-ye (ezafe plural)
دریچهای (colloquial ezafe plural)
daričeấ-ye (ezafe plural)
دریچهای (definite relative singular)
دریچهای (indefinite singular stressed)
daričé-i (definite relative singular)
daričé-i (indefinite singular stressed)
دریچههایی (definite plural relative)
دریچههایی (indefinite plural stressed)
dariče-hấ-yi (definite plural relative)
dariče-hấ-yi (indefinite plural stressed)
دریچهایی (colloquial definite plural relative)
دریچهایی (colloquial indefinite plural stressed)
daričeấ-yi (definite plural relative)
daričeấ-yi (indefinite plural stressed)

→ Arabic: درقة (daraqa)

→ Andalusian Arabic: دَارْقَة (dārqa)

→ Catalan: darga

→ Portuguese: adarga

→ Spanish: adarga

→ Gulf Arabic: دريشة (darīša)

→ Somali: dariishad

→ Swahili: dirisha

→ Kikuyu: ndirica

→ Bashkir: тәҙрә (təźrə)

→ Chulym: täräčä

→ Gujarati: દરીચા (darīcā)

→ Hindustani:

→ Hindi: दरीचा (darīcā)

→ Urdu: دریچہ (darīcah)

→ Kalmyk: терз (terz)

→ Kholosi: daliča

→ Kazakh: терезе (tereze)

→ Kumyk: терезе (tereze)

→ Karachay-Balkar: терезе (tereze)

→ Kyrgyz: терезе (tereze)

→ Old Anatolian Turkish: دریچه

→ Ottoman Turkish: دریچه (derîçe)

→ Turkish: deriçe

→ Punjabi:

→ Gurmukhi script: ਦਰੀਚਾ (darīcā)

→ Shahmukhi script: دریچہ (darīcah)

→ Sindhi:

→ Devanagari script: दरी (darī)

→ Arabic script: دري (darī)

→ Tatar: тәрәзә (täräzä)

→ Uyghur: دېرىزە (dërize)

→ Uzbek: deraza

→ Tajik: тиреза (tireza)

[d̪ä.ɾiː.t͡ʃʰǽ]

[d̪ä.ɾiː.t͡ʃʰǽ]

[d̪ä.ɾiː.t͡ʃʰǽ]

[d̪ä.ɾi.t͡ʃʰǽ]

[d̪æ.ɹiː.t͡ʃʰé]

[d̪ä.ɾi.t͡ʃʰǽ]

From در (dar, “door”) + ـچه (-če, diminutive suffix), ultimately from Proto-Indo-European *dʰwer-.

small door, shutter; (small) window; a small hole for the admission of light; panel, pane; lid, cover for an opening; wicket; valve; a mold in which goldsmiths cast gold and silver


رخصت

رُخْصَت • (roxsat)

fa-noun

رُخْصَت • (roxsat)

رُخْصَت (canonical)
roxsat (romanization)


مدنیت

مَدَنِیَّت (canonical)
madaniyyat (romanization)

Borrowed from Ottoman Turkish مدنیت (medeniyet). By surface analysis, مدنی (madani) + ـیت (-iyyat).


دادار

head

دادار • (dâdâr)

fa-noun

دادار • (dâdâr)

[d̪ɑː.d̪ɑːɾ]

[d̪ɑː.d̪ɑːɾ]

[d̪ɑː.d̪ɑːɾ]

[d̪ɔː.d̪ɔːɾ]

[d̪ɒː.d̪ɒːɹ]


تجزیه

Borrowed from Arabic تَجْزِئَة (tajziʔa).

bor+

تَجْزِیِهٔ اِمْپِرَاتوریِ عُثْمَانی


گندلاش

gandalâš (romanization)
gandlâš (romanization)

desc

→ Armenian: քանդալաշ (kʻandalaš, “elder”)

desctree

→ Azerbaijani: gəndalaş (“elder”), gəndal (Zangilan), geηgəlaş (Oghuz)
→ Budukh: гандалаш (gandalaš)
→ Khinalug: гандалаш (gandalaš)
→ Udi: гандалаш (gandalaš)

Contains گند (gand, “stink, stench, bad smell, fetid smell”) as the first element, as also گندنا (gandanâ, “leek”).
Related to Judeo-Tat kongoluş, Talysh qandalaş (“elder”).
For the development of the sense "elder" note that elder has a bad smell. Its berries are used to make a dye.

(Astara) velvet maple, Persian maple (Acer velutinum)

گندل گندل#Persian

a malodorous kind of herb, from which Baḵtīārīs make the dye گندل (gandal)


عطا

head

عطا • (atâ) (plural عطاها (atâ-hâ) or اعطیه (a'tiye))

atâ (romanization)
عطاها (plural)
اعطیه (plural)

هر لحظه دارد ابروی شوخت کرشمهای
شرمندهام بسی ز عطاهای بیمرش

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 76:

Her mischievous eyebrows bear a flirtatious glance at every moment;
I am much abash from her limitless gifts.

har lahza dārad abrū-yi šōxat kirišma'ē
šarmanda'am basē zi atāhā-yi bēmaraš


نهال

nehâl (romanization)
nahâl (romanization)

Inherited from Middle Persian [script needed] (nhʾl /nihāl/, “sapling”), equivalent to نه (neh-) + ـال (-âl).

suf

نهادن<alt:نه>

عشق در عالم معنی ست نهالی شاداب
خوش نهالی ست و لیکن ثمرش جز غم نیست

c. 1911, Mohammad Hossein Âğuli Torki-ye Shirâzi, دیوان ترکی شیرازی:

The meaning of love in the world is a well-watered sapling;
It is a pretty sapling, but its fruit is naught but grief.

ešq dar âlam ma'ni-st nahâli šâdâb
xoš nahâli-st va likan samr-aš joz ğam nist


لای

→ Azerbaijani: lay

Alternative form of لا (lâ, “fold, ply etc.”)


لای

Tajik: лой (loy)

→ Chagatai: لای (lay)

Uyghur: لاي (lay)

Uzbek: loy

→ Kalmyk: лай (lay), ла (la), лаг (lag)

→ Kazakh: лай (lai)

→ Tatar: лай (lay)

→ Armenian: լայ (lay)

→ Ottoman Turkish: لای (lay)

→ Turkmen:

Cyrillic script: лай

Latin script: laý

Compare لجن (lajan, “mud on the bottom; blockhead, stupid fellow”), and Icelandic leðja.


لای

The stem of لائیدن (lâ'idan), لاییدن (lâyidan), better known as نالیدن (nâlidan, “to talk idly; to complain, to talk snappishly; to moan, to groan, to whimper”).


زیلو

zilu (romanization)
zêlu (romanization)
zaylu (romanization)

desc

→ Arabic: زُولِيَّة (zūliyya), زُلِيَّة (zuliyya), زِلِّيَّة (zilliyya), زُلِيّ (zuliyy), زِلِيّ (ziliyy) — obsolete, uncommon

→ Azerbaijani: zili (Ağdam, Borçalı, Qazax)

→ Lezgi: зили (zili)

→ Ottoman Turkish: زیلو (zilu)


لحد

آه و فریاد که از چشم حسود مه چرخ
در لحد ماه کمان ابرویِ من منزل کرد

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 134”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

Woe and alas that the moon of heaven's envious eye
Has made the grave the dwelling of my bow-browed moon [the beloved with eyebrows curved like bows].

āh u faryād ki az čašm-i husūd-i mah-i čarx
dar lahd māh-i kamān abrū-yi man manzil kard


تکواژ

head

تکواژ • (takvâž)

fa-noun

تکواژ • (takvâž)

[t̪ʰäk.wɑːʒ]

[t̪ʰäk.wɑːʒ]

[t̪ʰäk.wɑːʒ]

[t̪ʰäk.wɔːʒ]

[t̪ʰækʲ.vɒːʒ]


نشست

نشست مجمع عمومی سازمان ملل

nešast-e majma'-e omumi-ye sâzmân-e melal

نشست دیوار

نشست ساختمان


ختو

Tenth century, via Karakhanid خُتُو (χutū) from Middle Chinese 骨咄 (MC kwot twot|twat), from Khitan 榾柮犀 (MC kwot twot|dzwat sej) recorded in the History of Liao.

horn of narwhal, walrus and certain such animals


ایتلاف

ائتلاف ائتلاف#Persian

unhamzated form of ائتلاف (i'tilāf／e'telâf)


ارتباط

head

ارتباط • (ertebât) (plural ارتباطات (ertebâtât))

ertebât (romanization)
ارتباطات (plural)

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.bɑ́ːt̪]

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.bɑ́ːt̪]

[ʔɪɾ.t̪ʰɪ.bɑ́ːt̪]

Borrowed from Arabic اِرْتِبَاط (irtibāṭ).

bor+

ارتباط مستقیم

در ارتباط با

برقرار کردن ارتباط با دیگران

اما در جمله این مقدار بدان که روا باشد که چیزهای بسیار باشد لکن آن چیزها را به یک دیگر نوعی از ارتباط بود که بدان ارتباط چون یک چیز شود.

1105, Abū Ḥāmid Muḥammad al-Ghazalī, کیمیای سعادت [The Alchemy of Happiness]:

Yet know that although it is possible that there exist many things within all this magnitude, those things have a sort of connection to each other, by which connection they become like one thing.

ammā dar jumla-yi īn miqdār bidān ki rawā bāšad ki čīz-hā-yi bisyār bāšad lākin ān čīz-hā rā ba yak dīgar naw'ī az irtibāt buwad ki bad-ān irtibāt čūn yak čīz šawad.

وسائل ارتباط


مصوت

Borrowed from Arabic مُصَوِّت (muṣawwit).


تعیین

[t̪ʰäʔ.jíːn]

[t̪ʰäʔ.jíːn]

[t̪ʰɑː.jíːn]

[t̪ʰæʔ.jíːn]

appointment (to a post, a responsibility)

تعیین وقت برای تحویل


آهنربا

head

آهنربا • (âhanrobâ) (plural آهنرباها (âhanrobâhâ))

âhanrobâ (romanization)
آهنرباها (plural)

[ʔɑː.ˈhan.ɾu.ˈβɑː]

[ʔɑː.ɦǽn.ɾʊ.bɑ́ː]

[ʔɑː.ɦǽn.ɾʊ.bɑ́ː]

[ʔɑːǽnɾʊ.bɑ́ː]

[ʔɔːǽnɾu.bɔ́ː]

[ʔɒː.ɦǽn.ɹo.bɒ́ː]

From آهن (âhan, “iron”) + ربا (robâ, “robbing, attracting”).


مواجهه

[mʊ.wɑː.d͡ʒä.ɦǽ]

[mʊ.wɑː.d͡ʒä.ɦǽ]

[mʊ.wɑː.d͡ʒɑːǽ]

Borrowed from Arabic مُوَاجَهَة (muwājaha).

bor+

مواجهه با افراد جدید


شفا

head

شفا • (šafâ)

fa-noun

شفا • (šafâ)

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

شفاء شفاء#Persian

unhamzated form of شفاء (“medicine, healing, remedy”)


تبلیغ

head

تبلیغ • (tabliğ) (plural تبلیغات (tabliğât))

[t̪ʰäb.líːɣ]

[t̪ʰäb.líːɣ]

[t̪ʰäb.líːɣ]

[t̪ʰæb.líːɢ̥]

تبلیغات انتخاباتی

propagation; promotion; advertisement; advocacy

تبلیغات تجاری

تبلیغ مسیحیت


اولاد

اولاد • (awlād)

fa-noun

اولاد • (awlād)

[ʔäw.lɑ́ːd̪]

[ʔäw.lɑ́ːd̪]

[ʔäw.lɑ́ːd̪]

[ʔäw.lɔ́ːd̪̥]

Borrowed from Arabic أَوْلَاد (ʔawlād), plural of وَلَد (walad, “child”).


گردونه

[ɡʲæɹ.d̪uː.né]


ارابه

head

ارابه • (arâbe)

fa-noun

ارابه • (arâbe)

[ʔa.ɾɑː.ˈβa]

Maybe from Arabic (see عربة), but the formal differences make it improbable.


شگرد

head

شِگِرد • (šegerd)

fa-noun

شِگِرد • (šegerd)

شِگِرد (canonical)
šegerd (romanization)
شگردم (first-person possessive singular)
šegerdam (first-person possessive singular)
شگردهایم (first-person possessive singular)
šegerd-hấyam (first-person possessive singular)
شگردهام، شگردام (colloquial first-person possessive singular)
šegerdấm (first-person possessive singular)
شگردت (possessive second-person singular)
šegerdat (possessive second-person singular)
Term? (colloquial possessive second-person singular)
šegerdet (possessive second-person singular)
شگردهایت (possessive second-person singular)
šegerd-hấyat (possessive second-person singular)
شگردهات، شگردات (colloquial possessive second-person singular)
šegerdất (possessive second-person singular)
شگردش (possessive singular third-person)
šegerdaš (possessive singular third-person)
Term? (colloquial possessive singular third-person)
šegerdeš (possessive singular third-person)
شگردهایش (possessive singular third-person)
šegerd-hấyaš (possessive singular third-person)
شگردهاش، شگرداش (colloquial possessive singular third-person)
šegerdấš (possessive singular third-person)
شگردمان (first-person plural possessive)
šegerdemân (first-person plural possessive)
شگردمون (colloquial first-person plural possessive)
šegerdemun (first-person plural possessive)
شگردهایمان (first-person plural possessive)
šegerd-hấyemân (first-person plural possessive)
شگردهامون، شگردامون (colloquial first-person plural possessive)
šegerdấmun (first-person plural possessive)
شگردتان (plural possessive second-person)
šegerdetân (plural possessive second-person)
شگردتون (colloquial plural possessive second-person)
šegerdetun (plural possessive second-person)
شگردهایتان (plural possessive second-person)
šegerd-hấyetân (plural possessive second-person)
شگردهاتون، شگرداتون (colloquial plural possessive second-person)
šegerdấtun (plural possessive second-person)
شگردشان (plural possessive third-person)
šegerdešân (plural possessive third-person)
شگردشون (colloquial plural possessive third-person)
šegerdešun (plural possessive third-person)
شگردهایشان (plural possessive third-person)
šegerd-hấyešân (plural possessive third-person)
شگردهاشون، شگرداشون (colloquial plural possessive third-person)
šegerdấšun (plural possessive third-person)

[ʃe.ɡʲeɹd̪̥]

Related to شاگِرد (šâgerd, “pupil, student, disciple”).

(dialectal, Khorasan) turn (Using (something) shared in sequence with others.)


گردون

From the verb گَشتَن (gaštan, “to rotate, turn, revolve”). Equivalent to گرد (gard) + ـون (-un).

[ɡʲæɹ.d̪uːn]

wheel (Any circular device which rotates on its axis.)

عدل توزیم و عبادت آوریم
باز هر شب سوی گردون بر پریم

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3423:

We will deal justice and perform worship
and every night we will fly up again to Heaven

'adl tûzîm u 'ibâdat âvardîm
bâz har šab sôy-i-gardûn bar parîm


گردون

From Middle Persian [script needed] (wardyūn).

inh

[ɡʲæɹ.d̪uːn]


امارت

head

امارت • (emârat) (plural امارات (emârât))

→ Hindustani:

Hindi: इमारत (imārat)

Urdu: اِمارَت (imārat)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਇਮਾਰਤ (imārat)

Shahmukhi script: اِمارَت (imārat)

[ʔɪ.mɑː.ɾät̪]

[ʔɪ.mɑː.ɾät̪]

[ʔɪ.mɑː.ɾät̪]

Borrowed from Arabic إِمَارَة (ʔimāra), from أَمَرَ (ʔamara).


کاغد

kâğad (romanization)
kâğed (romanization)
کاغذها (plural)

[kʰɔː.ɣäd̪̥]

[kʰɔː.ɣid̪̥]

[kʰɒː.ɢæd̪̥]

[kʰɒː.ɢed̪̥]

کاغذ کاغذ#Persian


نهور

Possibly related to Northern Kurdish نهارتن (nihartin, “to look, watch, glance”) and Feyli Southern Kurdish نووڕین (nûrrîn), which are cognates to Persian نِگَر (negar) and نِگاه (negâh, “look, glance”); see there for further information.


خلفا

Borrowed from Arabic خُلَفَاء (ḵulafāʔ).

خلیفه خلیفه#Persian


سرپرستی

سَرپَرَستی (canonical)
sarparasti (romanization)


اعماق

head

اعماق • (a'mâq)

[ʔæʔ.mɒ́ːɢ̥]

اعماق دریا

plural of عُمق ('omq, “depth, deepness”)


هیئت

هَیئَت • (hey'at) (plural هَیآت (hey'ât))

هَیئَت (canonical)
hey'at (romanization)
هَیآت (plural)

سفیر کشور همسایه عراق و هیئت همراهش

ambassador of the neighbor nation of Iraq and his accompanying mission

safir-e kešvar-e hamsâye-ye 'erâq va hey'at-e hamrâh-eš

commission, committee, board; group of people for a task


پیری‌شناسی

پیریشناسی • (piri-šenâsi)

fa-noun

پیریشناسی • (piri-šenâsi)

پیریشناسی (canonical)
piri-šenâsi (romanization)

From پیری + ـشناسی.

af

پیری + ـشناسی


پوست‌شناسی

head

پوستشناسی • (pust-šenâsi)

fa-noun

پوستشناسی • (pust-šenâsi)

پوستشناسی (canonical)
pust-šenâsi (romanization)

From پوست + ـشناسی.

af

پوست + ـشناسی


اقلیم‌شناسی

head

اقلیمشناسی • (eqlim-šenâsi)

fa-noun

اقلیمشناسی • (eqlim-šenâsi)

اقلیمشناسی (canonical)
eqlim-šenâsi (romanization)


دیوشناسی

head

دیوشناسی • (div-šenâsi)

fa-noun

دیوشناسی • (div-šenâsi)


موسیقی‌شناسی

head

موسیقیشناسی • (musiqi-šenâsi)

fa-noun

موسیقیشناسی • (musiqi-šenâsi)

موسیقیشناسی (canonical)
musiqi-šenâsi (romanization)

From موسیقی (musiqi, “music”) + شناسی (-šenâsi).

af

ـشناسی<alt:شناسی>


طراز

head

طراز • (terâz)

fa-noun

طراز • (terâz)

[t̪ʰɪ.ɾɑ́ːz]

[t̪ʰɪ.ɾɑ́ːz]

[t̪ʰɪ.ɾɑ́ːz]

[t̪ʰi.ɾɔ́ːz]

[t̪ʰe.ɹɒ́ːz]

Arabic respelling of a word which is originally a Persian loan into Arabic.

تراز تراز#Persian

Alternative spelling of تراز (terâz, “embroidery, embroidered ornament”).


پولیس

head

پولیس • (pōlīs)

fa-noun

پولیس • (pōlīs)


بتکده

head

بُتکَده • (botkade) (plural بُتکَدهها)

fa-noun

بُتکَده • (botkade) (plural بُتکَدهها)

بُتکَده (canonical)
botkade (romanization)
بُتکَدهها (plural)


پاستا

head

پاستا • (pâstâ) (plural پاستاها (pâstâ-hâ))

[pʰɑːs.t̪ʰɑ́ː]

[pʰɒːs.t̪ʰɒ́ː]


مرحله

مرحله • (marhale) (plural مراحل (marâhel))

Borrowed from Arabic مَرْحَلَة (marḥala).

bor+

مراحل دشوار زندگی او


منظومه

head

منظومه • (manzume) (plural منظومهها (manzume-hâ))

manzume (romanization)
منظومهها (plural)

Borrowed from Arabic مَنْظُومَة (manẓūma).


آئورت

head

آئورت • (â'ort)

fa-noun

آئورت • (â'ort)

[ʔɒː.ˈ(ʔ)oɹt̪]


برآورد

Assyrian Neo-Aramaic: ܘܵܪܵܘܘܼܪܕ (varavurd)

Azerbaijani: varavurd

desc

→ Udi: ваьраьвуьрд (värävürd)

→ Udi: ваьраьвуьрд (värävürd)

→ Lezgi: веревирд (verevird)

[bä.ɾɑː.wǽɹd̪]

[bä.ɾɑː.wǽɹd̪]

[bä.ɾɑː.wǽɹd̪]

[bä.ɾɔː.wǽɹd̪̥]

[bæ.ɹɒː.vǽɹd̪̥]

Made from بر (“on, upon”, preposition) + آورد (“borne”, adjective)


ازاله

head

ازاله • (ezâle) (plural ازالهها (ezâle-hâ))


دین‌داری

دینداری • (din-dâri)

fa-noun

دینداری • (din-dâri)

دینداری (canonical)
din-dâri (romanization)


الحاق

head

الحاق • (elhâq) (plural الحاقات (elhâqât))

[ʔel.hɒ́ːɢ̥]


تمثیل

→ Dhivehi: ތަމްސީލު (tam̊sīlu)

→ Kazakh: тәмсіл (tämsıl)

→ Uyghur: تەمسىل (temsil)


هیأت

هیئت هیئت#Persian

Alternative form of هیئت (hay'at／hey'at)


ضامن

ضامن • (zâmen)

fa-noun

ضامن • (zâmen)


معامله

head

معامله • (mo'âmele) (plural معاملات (mo'âmelât))

mo'âmele (romanization)
معاملات (plural)

Borrowed from Arabic مُعَامَلَة (muʕāmala).

bor+

دو طرف معامله

معاملات اعتباری

مدام هزار کشتی در حوالی شهر بسته باشد از آن بازرگانان و نیز از آن سلطان بسیار باشد چه هرچه به کار آید همه بدین شهر باید آورد که آنجا هیچ چیز نباشد و چون جزیرهای است تمامت معاملات به کشتی باشد.

c. 1060, Nāṣir-i Khusraw, Safarnāma [Book of Travels]:

A thousand ships are always docked in the city's environs. Both the merchants' and the sultan's ships are many. Whatever is earned must all be sent to this city, since there is nothing here and it is an island, and all the buying and selling is done by ship.

mudām hazār kaštī dar hawalī-yi šahr basta bāšad az ān-i bāzargānān u nēz az ān-i sultān bisyār bāšad či harči ba kār āyad hama bad-īn šahr bāyad āwardan ki ānjā hēč čīz na-bāšad u čōn jazīra-yē ast tamāmat-i mu'āmalāt ba kaštī bāšad.

حکیمان گفتهاند، عبادت خداوندی سه گونه است[…]سه - آن چه جهت زندگانی مشترک در جامعه واجب آمده است چون معاملات، کشاورزی، ازدواج، باز پس دادن امانات، و اندرز دادن بیکدیگر و انواع همکاریها و ستیز با دشمن و دفاع از حریم و حمایت از نواحی.

The wise have said that divine worship is of three kinds […] Third, that which is necessary to carry out together in groups for the sake of livelihood, like commercial transactions, agriculture, marriage, the returning of deposits, giving advice to one another, and the [other] kinds of cooperation, and fighting with enemies, defending the inviolable, and supporting one's neighborhood.

hakīmān gufta'and, ibādat-i xudāwandī si gōna ast […] si - ān či jihat-i zindagānī muštarik dar jāmi'a wājib āmada ast čūn mu'āmalāt, kišāvarzī, izdiwāj, bāz pas dādan-i amānāt, u andarz dādan ba yak-dīgar u anwā'-i hamkārī-hā u sitēz bā dušman u difā' az harīm u himāyat az nawāhī.

ساعاتی پس از امضای قرارداد ۱۰ ساله ایران و هند برای تجهیز و بهرهبرداری از بندر شهید بهشتی چابهار، ایالات متحده آمریکا درباره احتمال تحریم هر کشوری هشدار داد که به معامله تجاری با ایران بیندیشد.

2024 May 14, “واکنش آمریکا به قرارداد ایران و هند برای توسعه بندر شهید بهشتی چابهار: احتمال تحریم هست”, in bbc.com/persian, BBC Persian:

A few hours after the signing of the ten-year agreement between Iran and India to equip and commercialize Chabahar's Shahid Beheshti Port, the United States of America gave a warning about the possibility of sanctions on any country which considers having commercial transactions with Iran.

sâ'âti pas az emzâ-ye qarârdâd-e 10 sâle-ye irân o hend barâ-ye tajhiz o bohre-bardâri az bandar-e šahid-e behešti-ye čâbahâr, eyâlât-e mottahede-ye âmrikâ darbâre-ye ehtemâl-e tahrim-e har kešvari hošdâr dâd ke be mo'âmele-ye tejâri bâ irân biyandišad.

transaction; dealing; commercial exchange


تعمیر

head

تعمیر • (ta'mir) (plural تعمیرات (ta'mirât))

[t̪ʰäʔ.míːɾ]

[t̪ʰäʔ.míːɾ]

[t̪ʰɑː.míːɾ]

[t̪ʰæʔ.míːɹ]


حکایت

حِکایَت • (hekâyat) (plural حکایات (hekâyât) or حکایتها (hekâyat-hâ))

حِکایَت (canonical)
hekâyat (romanization)
حکایات (plural)
حکایتها (plural)

→ Hindustani:

Hindi: हिकायत (hikāyat)

Urdu: حِکایَت (hikāyat)

→ Punjabi: حِکایَت (ḥikāyat)

→ Russian: хикая́т (xikaját)

→ Ukrainian: хікая́т (xikaját)

[ʔɪ.kʰɑː.jǽt̪]


مسافت

مَسافَت • (masâfat) (plural مَسافات (masâfât))

مَسافَت (canonical)
masâfat (romanization)
مَسافات (plural)

مسافت پرواز

مسافت حدود پنج کیلومتر


گنبذ

گنبد گنبد#Persian


کفن

→ Gujarati: કફન (kaphan)

→ Hindustani:

Hindi: कफ़न (kafan)

Urdu: کفن (kafan)

کسی کاو بود مهتر انجمن
کفن بهتر او را ز فرمان زن

c. 1011, Abu'l-Qāsim Firdawsī, “The tale of Siyāwush”, in شاهنامه [Book of Kings]:

For a person who is at the head of the warband,
The shroud is better than [obeying] a woman's command.

kasē k-ō buwad mihtar-i anjuman
kafan bihtar ō rā zi farmān-i zan


جام زهر

جامِ زَهر • (jâm-e zahr)

fa-noun

جامِ زَهر • (jâm-e zahr)

جامِ زَهر (canonical)
jâm-e zahr (romanization)

[d͡ʒɒː.me zæɦɹ]

Referencing a 1988 speech by Ruhollah Khomeini regarding Iran's agreement that year to end the Iran–Iraq War, having made no gains despite extensive casualties:
:
و بدا به حال من که هنوز ماندهام و جام زهرآلود قبول قطعنامه را سر کشیدهام، و در برابر عظمت و فداکاری این ملت بزرگ احساس شرمساری میکنم[…]
va badâ be hâl-e man ke hanuz mânde-am va jâm-e zahr-âlud-e qabul-e qat'nâme râ sar kešide-am, va dar barâbar-e 'azamat o fedâkâri-ye in mellat-e bozorg ehsâs-e šarmsâri mi-konam […]
And woe to me that I am still alive and have quaffed the poison-filled chalice of accepting the resolution, and I feel shame facing the grandeur and the sacrifices of this great nation […]

ux

و بدا به حال من که هنوز ماندهام و جام زهرآلود قبول قطعنامه را سر کشیدهام، و در برابر عظمت و فداکاری این ملت بزرگ احساس شرمساری میکنم […]

(Iran, politics) "poisoned chalice"; difficult decision which goes against one's beliefs or ideology, but must be made nonetheless


سبک هندی

سَبکِ هِندی (canonical)
sabk-e hendi (romanization)

[säb.kʰɪ ʔɪn̪.d̪íː]

the "Indian style" of Persian poetry: the third style of New Persian verse from the fifteenth to the nineteenth centuries, characterized by extravagant use of language and often associated with poets working under the patronage of the Mughals and other South Asian rulers; in modern Iran, it is often criticized for purple prose


سبک عراقی

head

سَبکِ عِراقی

سَبکِ عِراقی • (sabk-e 'erâqi)

fa-noun

سَبکِ عِراقی

سَبکِ عِراقی • (sabk-e 'erâqi)

سَبکِ عِراقی (canonical)
sabk-e 'erâqi (romanization)

[säb.kʰɪ ʔɪ.ɾɑː.qíː]

[säb.kʰɪ ʔɪ.ɾɑː.qíː]

[säb.kʰɪ ʔɪ.ɾɑː.qíː]

[sæb.kʰʲe ʔe.ɹɒː.ʁíː]

the "Iraqi style" of Persian poetry: the second style of New Persian verse from the twelfth to the fifteenth centuries, characterized by greater use of specialized vocabulary and mystical themes and exemplified by poets from western Iran such as Sa'adi and Hafez


سبک خراسانی

head

سَبکِ خُراسانی

سَبکِ خُراسانی • (sabk-e xorâsâni)

fa-noun

سَبکِ خُراسانی

سَبکِ خُراسانی • (sabk-e xorâsâni)

سَبکِ خُراسانی (canonical)
sabk-e xorâsâni (romanization)

the "Khorasani style" of Persian poetry: the earliest style of New Persian verse, associated with poets from Khorasan and Transoxiana of the ninth to the twelfth centuries (such as Rudaki or Ferdowsi) and characterized by a rarity of Arabic loanwords


بهائم

head

بَهائِم • (bahâ'em)

بَهائِم (canonical)
bahâ'em (romanization)

بهیمه بهیمه#Persian


رکورد

رِکُورد (canonical)
rekowrd (romanization)

رکورد جدید جهان


نکاح

نکاح • (nekâh)

fa-noun

نکاح • (nekâh)


سلجوقی

head

سلجوقی • (saljuqi) (plural سلجوقیان (saljuqiyân) or سلاجقه (salâjeqe))

saljuqi (romanization)
سلجوقیان (plural)
سلاجقه (plural)

Borrowed from Arabic سَلْجُوقِيّ (saljūqiyy). By surface analysis, سلجوق (saljuq) + ـی (-i, nisba suffix).

surf

Seljuk (a member of the Seljuk dynasty, a person of their empire)


مود

تو مودش نیستم


غارت

غارَت (canonical)
ğârat (romanization)
غارات (plural)


هم گیمی

(neologism) companion on the road, companion refugee, literally those who play the game together (against the government)


همشهری

[häm.ʃäɦ.ɾíː]

[häm.ʃäɦ.ɾíː]

[ʔäm.ʃɑː.ɾíː]

[ʔäm.ʃɔː.ɾí]

[hæm.ʃæɦ.ɹíː]

[häm.ʃäɦ.ɾí]


دلق

dalaq (romanization)
dalq (romanization)


گروهبان

head

گروهبان • (goruhbân)

fa-noun

گروهبان • (goruhbân)


اسم فامیل

head

اِسمِ فامیل • (esm-e fâmil)

fa-noun

اِسمِ فامیل • (esm-e fâmil)

اِسمِ فامیل (canonical)
esm-e fâmil (romanization)


سنه

sonah (romanization)
sonoh (romanization)

From Proto-Iranian *(s)nušáh, from Proto-Indo-Iranian *snušás, from Proto-Indo-European *snusós (“daughter-in-law”).


سنه

(obsolete) malediction, imprecation, curse


شی

See the etymology of the corresponding lemma form.


نیشتر

head

نیشتر • (ništar)

fa-noun

نیشتر • (ništar)

→ Assyrian Neo-Aramaic: ܢܫܬܪ (naštār)

→ Azerbaijani: neştər

→ Georgian: ნესტარი (nesṭari)

→ Kurdish:

desc

Northern Kurdish: niştir, neşter, niştir, nişter, niştêr

Central Kurdish: نەشتەر (neşter)

→ Middle Armenian: նշտար (nštar)

Armenian: նշտար (nštar)

desctree

→ Ottoman Turkish: نیشتر (nişter), نشتر (neşter)
Turkish: neşter
→ Albanian: neshter
→ Armenian: նէշտէր (nēštēr)
→ Greek: νυστέρι (nystéri)
→ Romanian: nișter

→ Pashto: نشتر (naštár), نيشتر (ništár)

desc

→ Udi: ништӏар (nišṭar)

→ Udi: ништӏар (nišṭar)

[niːʃ.t̪ʰǽɾ]

[niːʃ.t̪ʰǽɾ]

[niːʃ.t̪ʰǽɾ]

[niːʃ.t̪ʰǽɹ]

Formed with a base ultimately going back to Proto-Indo-Iranian *náyȷ́žʰam.
Akin to Middle Iranian borrowings: Old Armenian նիշտր (ništr), նշտրակ (nštrak), and Classical Syriac ܐܫܬܪܟܐ (/ˀštrkˀ/) to be emended to ܢܫܬܪܟܐ* (/*nštrkˀ/).


چریک

head

چریک • (čerik)

[t͡ʃʰɪ.ɾiːk]

[t͡ʃʰä.ɾiːk]

[t͡ʃʰɪ.ɾiːk]

[t͡ʃʰä.ɾiːk]

[t͡ʃʰɪ.ɾiːk]

[t͡ʃʰä.ɾiːk]

[t͡ʃʰæ.ɹiːkʲ]

Borrowed from a Turkic language, ultimately from Proto-Turkic *čerig, now an Inner Asian wanderwort. Compare Azerbaijani çəri (“army”), Turkish çeri (“soldier”), Uyghur چېرىك (chërik, “soldier”), Uzbek cherik (“army”), Chagatai چریک (çerik, “soldier”), Kyrgyz черик (cerik, “soldier”), Mongolian цэрэг (cereg, “soldier”), Hungarian sereg (“army”).

چریکهای کمونیست

(historical) auxiliary soldier (in the Mongol armies, etc.)


آفتابپرست

آفتابپرست • (âftâbparast) (plural آفتابپرستها (âftâbparast-hâ))

âftâbparast (romanization)
آفتابپرستها (plural)

آفتابپرست آفتابپرست#Persian

Alternative spelling of آفتابپرست (âftâb-parast)


مبادرت

Borrowed from Arabic مُبَادَرَة (mubādara).

bor+

setting about (to do something); taking upon (a task)


تشرین

head

تِشرین • (tešrin)

fa-noun

تِشرین • (tešrin)

تِشرین (canonical)
tešrin (romanization)

[t̪ʰɪʃ.ɾíːn]

[t̪ʰɪʃ.ɾíːn]

[t̪ʰɪʃ.ɾíːn]

[t̪ʰeʃ.ɹíːn]

Borrowed from Arabic تِشْرِين (tišrīn), from Classical Syriac ܬܫܪܝܢ (tišrīn, “autumn month”), ultimately from Akkadian 𒌚𒇯 (tišritum).

der

جنگ تشرین

تِشرینِ اوّل
تشرین اول#Persian

Only used in تِشرینِ اوّل (tešrin-e avval, “October”) or in ellipses thereof

تِشرینِ ثانی
تشرین ثانی#Persian

Only used in تِشرینِ ثانی (tešrin-e sâni, “November”)


همبازی

head

همبازی • (hambâzi) (plural همبازیان (hambâziyân))

hambâzi (romanization)
همبازیان (plural)

From هم (ham, “together”) + بازی (bâzi, “game”).

af

teammate (in a game); fellow actor (in a performance)


عصمت

(Islam) infallibility; protection from sin (e.g. of the Shi'a imams)

زن با عصمت

من از آن حسن روزافزون که یوسف داشت دانستم
که عشق از پرده عصمت برون آرد زلیخا را

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 3”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

I have learnt, from that daily-increasing beauty that Joseph had,
That Love will bring Zoleykha out from behind the curtain of modesty.

man az ān husn-i rōz-afzūn ki yūsuf dāšt dānistam
ki išq az parda-yi ismat birūn ārad zulayxā rā


نصیحت

head

نصیحت • (nasihat) (plural نصایح (nasâye'))

→ Bashkir: нәсихәт (nəsixət)

→ Kazakh: насихат (nasixat)

→ Hindustani:

Hindi: नसीहत (nasīhat)

Urdu: نصیحت (nasīhat)

→ Pashto: نصيحت (nasihát)

→ Punjabi: ਨਸੀਹਤ (nasīhat)

→ Uyghur: نەسىھەت (nesihet)


اندازه

اندازه • (andâze)

fa-noun

اندازه • (andâze)

→ Armenian: անդազա (andaza)

→ Azerbaijani: əndazə

→ Dhivehi: އަންދާސާ (an̊dāsā)

→ Dogri: andāzā

Devanagari script: अंदाज़ा

Dogra script: 𑠀𑠷𑠛𑠬𑠑𑠺𑠬

→ Georgian: ანდაზა (andaza)

→ Gojri: اندازو (andāzo)

→ Gujarati: અંદાજે (andāje)

→ Hindustani:

Hindi: अंदाज़ा (andāzā)

desc

Urdu: اَنْدَازَہ (andāzā)

Urdu: اَنْدَازَہ (andāzā)

→ Kannada: ಅಂದಾಜು (andāju)

→ Malvi: अंदाजो (andājo)

→ Marathi: अंदाज़े (andāj̈e)

→ Marwari:

Devanagari script: अंदाजौ (andājau)

Mahajani script: 𑅐𑅧𑅥𑅛𑅒 (andju)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਅੰਦਾਜ਼ਾ (andāzā)

Shahmukhi script: اندازَہ

→ Sindhi: andāzo

Arabic script: اَندازو

Devanagari script: अंदाज़ो

Khudabadi script: 𑊰𑋟𑋏𑋠𑋂𑋩𑋧

→ Telugu: అందాజు (andāju)

→ Uzbek: andoza

[ʔän̪.d̪ɑː.zǽ]

[ʔän̪.d̪ɑː.zǽ]

[ʔän̪.d̪ɑː.zǽ]

[ʔän̪.d̪ɔː.zǽ]

[ʔæn̪.d̪ɒː.zé]

From Middle Persian [script needed] (hndʾck' /handāzag/, “measure, manner”), from the verb [script needed] (hndʾhtn' /handāxtan/, “to plan, allot, reckon, judge”). Related to انداختن (andâxtan, “to throw”); see there for more.

inh

اندازهٔ پنجره

پست میگویم به اندازهی عقول
عیب نبود این بود کار رسول

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3811:

I speak low according to the measure of (their) understandings:
’tis no fault, this is the practice of the Prophet.

past mē-gōyam ba andaza-i 'uqūl
'ayb na-buwad īn buwad kār-i rasūl

میتوانی من را به اندازهٔ او دوست داشته باشی؟

mi-tavâni man râ be andâze-ye u dust dâšte bâši?


کمک‌ها

کمکها (canonical)
komak-hâ (romanization)


اجانب

head

اجانب • (ajâneb)

[ʔä.d͡ʒɑː.nɪ́b]

[ʔä.d͡ʒɑː.nɪ́b]

[ʔä.d͡ʒɑː.nɪ́b]

[ʔä.d͡ʒɔː.níb̥]

[ʔæ.d͡ʒɒː.néb̥]

اجنبی اجنبی#Persian


فقرا

فُقَرا • (foqarâ)

فُقَرا (canonical)
foqarâ (romanization)

فقیر فقیر#Persian


تهیه

تهیه • (tahiyye) (plural تهیات (tahiyyât) or تهیهها (tahiyye-hâ))

tahiyye (romanization)
تهیات (plural)
تهیهها (plural)

Borrowed from Arabic تَهْيِئَة (tahyiʔa).


آجیل

head

آجیل • (âjil)

fa-noun

آجیل • (âjil)

[ʔɑː.ˈd͡ʒiːl]

[ʔɑː.d͡ʒíːl]

[ʔɑː.d͡ʒíːl]

[ʔɑː.d͡ʒíːl]

[ʔɔː.d͡ʒíl̥]

[ʔɒː.d͡ʒíːl̥]

nuts and dried seeds (e.g. pistachios, walnuts, pumpkin seeds)


آسایش

head

آسایش • (âsâyeš)

fa-noun

آسایش • (âsâyeš)

→ Azerbaijani: asayiş

→ Northern Kurdish: asayîş

→ Ottoman Turkish: آسایش (āsāyiş)

> Turkish: asayiş (inherited)

→ Uyghur: ئاسايىش (asayish)

[ʔɑː.sɑː.ˈjiʃ]

[ʔɑː.sɑː.jɪ́ʃ]

[ʔɑː.sɑː.jɪ́ʃ]

[ʔɑː.sɑː.jɪ́ʃ]

[ʔɔː.sɔː.jíʃ]

[ʔɒː.sɒː.jéʃ]

From آسا (âsâ-, the present stem of آسودن (âsudan, “to relax”)) + ـش (-eš).

af

the present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">آسودن</i> (âsudan, “to relax”)

آسایش دادن


تحویل

[t̪ʰäɦ.wíːl]

[t̪ʰäɦ.wíːl]

[t̪ʰɑː.wíːl]

[t̪ʰɔː.wíl̥]

[t̪ʰæɦ.víːl̥]

تحویل سال


مرتبه

head

مرتبه • (martabe) (plural مراتب (marâteb))

→ Hindustani:

Hindi: मर्तबा (martabā)

Urdu: مرتبہ (martabā)

Borrowed from Arabic مَرْتَبَة (martaba).

bor+

خلعتش داد مرا مرتبه و جاه و جلال
صلتش کرد دل دشمن من زیر و زبر

c. 1030, Farrukhī Sīstānī, “Qaṣīda 64”, in دیوان فرخی سیستانی [Dīvān of Farrukhī]:

His robe of honor gave me rank and status and glory,
His flashing sword made my enemy's heart flutter up and down.

xal'at-aš dād ma-rā martaba u jāh u jalāl
salt-aš kard dil-i dušman-i man zēr u zabar

سایهٔ تاج تو را مرتبهٔ خورشید است
پایهٔ تخت تو را پایگه پروین است

c. 1100, Amīr Mu'izzī, “Qaṣīda 67”, in دیوان امیر معزی:

The shadow of your crown has the rank of the Sun,
The foot of your throne has the standing of the Pleiades.

sāya-yi tāj-i tu rā martaba-yi xwaršēd ast
pāya-yi taxt-i tu rā pāygah-i parwīn ast

یک مرتبه

سه مرتبه


دشنام

head

دشنام • (došnâm) (plural دشنامها (došnâm-hâ))

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dwšnʾm /dušnām/), from Proto-Iranian *dušHnā́ma (“insult”), from Proto-Indo-European *dus- (“bad”) + *h₁nómn̥ (“name”). Within Persian, compare دشمن (došman, “enemy”), نام (nâm, “name”).

inh

اگر دشنام فرمایی و گر نفرین دعا گویم
جواب تلخ میزیبد لب لعل شکرخا را

late 14th century, Xāja Shams-ud-Dīn Moḥammad Ḥāfeẓ-e Shīrāzī, “اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را (Shirazi Turk)”, in دیوان حافظ [Divān of Ḥāfeẓ]:

Even if you speak harshly, and even if you curse me, I am grateful;
A bitter answer beautifies a ruby-red sugar-chewing lip.

agar došnâm farmâyi va gar nefrin do'â guyam
javâb-e talx mi-zibad lab-e la'l-e šekarxâ râ


ارسلان

head

ارسلان • (arsalân)

fa-noun

ارسلان • (arsalân)

[ʔäɾ.sä.lɑ́ːn]

[ʔäɾ.sä.lɑ́ːn]

[ʔäɾ.sä.lɑ́ːn]

[ʔäɾ.sä.lɔ́ːn]

[ʔæɹ.sæ.lɒ́ːn]


قطره

→ Hindustani:

Hindi: क़तरा (qatrā)

Urdu: قطرہ (qat̤rah)

desc

→ Punjabi: ਕ਼ਤਰਾ (qatrā), قطرہ (qat̤rah)

قطره آب

قطره باران ― qatre-ye bârân ― raindrop


آمیتیست

head

آمیتیست • (âmitist)

fa-noun

آمیتیست • (âmitist)

[ʔɑː.miː.t̪ʰíːst̪]

[ʔɑː.miː.t̪ʰíːst̪]

[ʔɑː.miː.t̪ʰíːst̪]

[ʔɒː.miː.t̪ʰíːst̪]

Borrowed from French améthyste, ultimately from Ancient Greek ἀμέθυστος (améthustos, “not drunk”), from ἀ- (a-, “not”) + μεθύω (methúō, “I am drunk”), from μέθυ (méthu, “wine”).


یاقوت ارغوانی

head

یاقوت ارغوانی • (yâqut-e arğavâni)

fa-noun

یاقوت ارغوانی • (yâqut-e arğavâni)

[jɑː.qúː.t̪ʰɪ ʔäɾ.ɣä.wɑː.níː]

[jɑː.qúː.t̪ʰɪ ʔäɾ.ɣä.wɑː.níː]

[jɑː.qúː.t̪ʰɪ ʔäɾ.ɣä.wɑː.níː]

[jɔː.qú.t̪ʰi ʔäɾ.ɣä.wɔː.ní]

[jɒː.ʁúː.t̪ʰe ʔæɹ.ɢæ.vɒː.níː]

From یاقوت (yâqut, “ruby”) + ارغوانی (arğavâni, “amethystine, purple”).


مچ دست

From مچ (moč, “joint”) + دست (dast, “hand”), literally “joint of hand”.


بادبزن

bâdbezan (romanization)
بادبزنم (first-person possessive singular)
bâdbezanam (first-person possessive singular)
بادبزنهایم (first-person possessive singular)
bâdbezan-hấyam (first-person possessive singular)
بادبزنهام، بادبزنام (colloquial first-person possessive singular)
bâdbezanấm (first-person possessive singular)
بادبزنت (possessive second-person singular)
bâdbezanat (possessive second-person singular)
Term? (colloquial possessive second-person singular)
bâdbezanet (possessive second-person singular)
بادبزنهایت (possessive second-person singular)
bâdbezan-hấyat (possessive second-person singular)
بادبزنهات، بادبزنات (colloquial possessive second-person singular)
bâdbezanất (possessive second-person singular)
بادبزنش (possessive singular third-person)
bâdbezanaš (possessive singular third-person)
Term? (colloquial possessive singular third-person)
bâdbezaneš (possessive singular third-person)
بادبزنهایش (possessive singular third-person)
bâdbezan-hấyaš (possessive singular third-person)
بادبزنهاش، بادبزناش (colloquial possessive singular third-person)
bâdbezanấš (possessive singular third-person)
بادبزنمان (first-person plural possessive)
bâdbezanemân (first-person plural possessive)
بادبزنمون (colloquial first-person plural possessive)
bâdbezanemun (first-person plural possessive)
بادبزنهایمان (first-person plural possessive)
bâdbezan-hấyemân (first-person plural possessive)
بادبزنهامون، بادبزنامون (colloquial first-person plural possessive)
bâdbezanấmun (first-person plural possessive)
بادبزنتان (plural possessive second-person)
bâdbezanetân (plural possessive second-person)
بادبزنتون (colloquial plural possessive second-person)
bâdbezanetun (plural possessive second-person)
بادبزنهایتان (plural possessive second-person)
bâdbezan-hấyetân (plural possessive second-person)
بادبزنهاتون، بادبزناتون (colloquial plural possessive second-person)
bâdbezanấtun (plural possessive second-person)
بادبزنشان (plural possessive third-person)
bâdbezanešân (plural possessive third-person)
بادبزنشون (colloquial plural possessive third-person)
bâdbezanešun (plural possessive third-person)
بادبزنهایشان (plural possessive third-person)
bâdbezan-hấyešân (plural possessive third-person)
بادبزنهاشون، بادبزناشون (colloquial plural possessive third-person)
bâdbezanấšun (plural possessive third-person)

From باد (bâd, “wind”) + بزن (bezan, “hit”), from زدن (zadan, “to hit”).


مزایده

head

مُزایِده • (mozâyede) (plural مزایدهها (mozâyede-hâ) or مزایدات (mozâyedât))

مُزایِده (canonical)
mozâyede (romanization)
مزایدهها (plural)
مزایدات (plural)

Borrowed from Arabic مُزَايَدَة (muzāyada).


یوسه

(archaic, rare) a saw, especially for cutting wood or cutting down trees.


زیرسیگاری

head

زیرسیگاری • (zirsigâri) (plural زیرسیگاریها (zirsigâri-hâ))

zirsigâri (romanization)
زیرسیگاریها (plural)

[ziːɹ.siː.ɡɒː.ɹíː]


آرایشگاه

آرایشگاه • (ârâyešgâh) (plural آرایشگاهها (ârâyešgâh-hâ))

ârâyešgâh (romanization)
آرایشگاهها (plural)

[ʔɑː.ɾɑː.jiʃ.ɡɑːh]

[ʔɑː.ɾɑː.jɪʃ.ɡɑːʱ]

[ʔɑː.ɾɑː.jɪʃ.ɡɑːʱ]

[ʔɑː.ɾɑː.jɪʃ.ɡɑː]

[ʔɔː.ɾɔː.jiʃ.ɡɔː]

[ʔɒː.ɹɒː.jeʃ.ɡɒːʱ]

[ʔɔ.ɾɔ.jiʃ.ɡɔʱ]

af

آرایش (ârâyeš) + ـگاه (-gâh)


آموزه

head

آموزه • (âmôze)

fa-noun

آموزه • (âmôze)

[ʔɔː.mʊː.zǽ]

From the verb آموختن (âmôxtan, “to learn”).


سروده

From the verb سرودن (sorudan, “to recite, compose”).


سکولار

head

سکولار • (sekulâr)

fa-noun

سکولار • (sekulâr)


رختکن

[ɾäχt̪.kʰǽn]

From رخت (raxt, “clothes, garments”) + ـکن (-kan, “suffix indicating place of removal”). Compare کفشکن (kafškan, “shoe rack, shoe cabinet”).


پرسمان

From پرس (pors, “stem of پرسیدن (porsidan, “to inquire”)”) + ـمان (-mân).

stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">پرسیدن</i> (porsidan, “to inquire”)


نشدنی

From نـ (na-) + شدن (šodan) + ـی (-i), literally “unbecome-able, unhappenable”.


ایران‌شناسی

head

ایرانشناسی • (irân-šenâsi)

fa-noun

ایرانشناسی • (irân-šenâsi)

ایرانشناسی (canonical)
irân-šenâsi (romanization)

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

From ایران (irân, “Iran”) + شناسی (-šenâsi).


ناسزا

head

ناسزا • (nâsazâ)

fa-noun

ناسزا • (nâsazâ)

Compound of ناـ (na-, “un-”) + سزا (sazâ, “desert, merit”)


باقالی

head

باقالی • (bâqâli)

fa-noun

باقالی • (bâqâli)


دادرسی

[d̪ɑːd̪.ɾä.síː]

[d̪ɑːd̪.ɾä.síː]

[d̪ɑːd̪.ɾä.síː]

[d̪ɔːd̪.ɾä.sí]

[d̪ɒːd̪.ɹæ.síː]


سرکوبگر

[säɾ.kʰʊːb.ɡǽɾ]

[sæɹ.kʰuːb.ɡʲǽɹ]

[säɾ.kʰɵb.ɡǽɾ]


رونمایی

head

رونمایی • (runamâyi)

fa-noun

رونمایی • (runamâyi)

From رو (ru, “face”) + نما (namâ, present stem of نمودن (namudan, “to show”)) + ـیی (-yi).

af

نما
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">نمودن</i> (namudan, “to show”)>

رونمایی وبسایت

رونمایی از کتاب جدید

debut, unveiling, launch (e.g. of an art piece)


آغوز

head

آغوز • (âğuz)

fa-noun

آغوز • (âğuz)

Borrowed from Turkic, Ottoman Turkish آغز (ağız), ultimately Proto-Turkic *aguŕ.


پشتیبانی

head

پشتیبانی • (poštibâni)

fa-noun

پشتیبانی • (poštibâni)

From Middle Persian [script needed] (puštībānīh, “support, protection”), equivalent to Modern Persian پشتیبان (poštibân, “supportive”) + ـی (-i, “noun suffix”).


پشتیبان

head

پشتیبان • (poštibân)

fa-noun

پشتیبان • (poštibân)

From Middle Persian [script needed] (puštībān, “supporter, bodyguard”), analyzable in New Persian as پشت (pošt, “back”) + بان (bân, “keeper, support, guard”).

af

پشتیبانی کردن

پشتیبانی (poštibâni)


سازه

head

سازه • (sâze)

fa-noun

سازه • (sâze)

From the verb ساختن (sâxtan, “to build, construct”).

سازههای آبی شوشتر

system, composition (A collection of organized things; a whole composed of relationships among its members.)


تنقید

head

تنقید • (tanqid) (plural تنقیدات (tanqidât))

→ Azerbaijani: tənqid

→ Bashkir: тәнҡит (tənqit)

→ Chagatai: تنقید (tanqīd)

Uyghur: تەنقىد (tenqid)

Uzbek: tanqid

→ Hindustani:

Hindi: तन्क़ीद (tanqīd)

Urdu: تنقید (tanqīd)

desctree

→ Ottoman Turkish: تنقید (tenkîd)
Turkish: tenkit

→ Pashto: تنقيد (tanqíd)

→ Turkmen: tankyt

[t̪ʰäɴ.qíːd̪]

[t̪ʰäɴ.qíːd̪]

[t̪ʰäɴ.qíːd̪]

[t̪ʰäɴ.qíd̪̥]

[t̪ʰæɴ.ɢíːd̪̥]

[t̪ʰäɴ.qíd̪]

Pseudo-Arabism from the root ن ق د (n-q-d).


باسن

head

باسن • (bâsan)

fa-noun

باسن • (bâsan)


محافظه

Borrowed from Arabic مُحَافَظَة (muḥāfaẓa). Doublet of محافظت.


صلاحیت

Borrowed from Arabic صَلَاحِيَّة (ṣalāḥiyya). By surface analysis, صلاح (salâh) + ـیت (-iyyat).


تباهی

head

تباهی • (tabâhi)

fa-noun

تباهی • (tabâhi)

[t̪ʰä.bɑː.ɦíː]

[t̪ʰä.bɑː.ɦíː]

[t̪ʰä.bɑː.jíː]

[t̪ʰæ.bɒː.ɦíː]

[t̪ʰä.bɔ.ɦí]


صحابت

[sɑːɑː.bǽt̪]

[sɔːɔː.bǽt̪]


تخته سیاه

تختهٔ سیاه (canonical)
taxte-ye siyâh (romanization)


صاحبان

head

صاحبان • (sâhebân)

fa-noun

صاحبان • (sâhebân)

صاحب صاحب#Persian


معما

head

مُعَمّا • (mo'ammâ) (plural معماها (mo'ammâ-hâ) or مُعَمّات (mo'ammât))

مُعَمّا (canonical)
mo'ammâ (romanization)
معماها (plural)
مُعَمّات (plural)

→ Azerbaijani: müəmma

→ Ottoman Turkish: معما (mu'ammâ)

Turkish: muamma

Borrowed from Arabic مُعَمًّى (muʕamman), passive participle of عَمَّى (ʕammā, “to conceal, make cryptic”).

bor+

(poetry) very short poem which conceals the name of a person, to be puzzled out through textual clues


جویبار

head

جویبار • (juybâr)

fa-noun

جویبار • (juybâr)

[d͡ʒoːj.ˈbɑːɾ]

[d͡ʒoːj.bɑ́ːɾ]

[d͡ʒoːj.bɑ́ːɾ]

[d͡ʒoːj.bɑ́ːɾ]

[d͡ʒʊːj.bɔ́ːɾ]

[d͡ʒuːj.bɒ́ːɹ]

[d͡ʒɵj.bɔ́ɾ]

میخواهم بروم ببینم آخرِ جویبار کجاست.

1967, Samad Behrangi, ماهی سیاه کوچولو [The Little Black Fish]:

I want to go and see where the end of the stream is.

mi-xâham be-ravam be-binam âxar-e juybâr kojâ-st.


ساطور

head

ساطور • (sâtur)

fa-noun

ساطور • (sâtur)

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɒː.t̪ʰúːɹ]


ذلت

→ Hindustani:

Hindi: ज़िल्लत (zillat)

Urdu: ذِلَّت (zillat)

suffering, hardship, abjection, prostration


پیامک

head

پیامک • (payâmak) (plural پیامکها (payâmak-hâ))

From پیام (payâm, “message”) + ـک (-ak, diminutive suffix).


منظور

etymon

ar>مَنْظُور>seen

منظورت چیست؟
manzurat čist?
What do you mean?


شریعت

head

شَریعَت • (šari'at) (plural شرائع (šarâ'e'))

شَریعَت (canonical)
šari'at (romanization)
شرائع (plural)

→ Bengali: শরিয়ত (śoriẏot)

→ Hindustani:

Hindi: शरियत (śariyat)

desctree

Urdu: شَرِیعَت (śarī'at)
→ Punjabi:
Gurmukhi script: ਸ਼ਰੀਅਤ (śarīata)
Shahmukhi script: شَرِیعَت (śarīʻat)

→ Rohingya: córiyót

→ Sindhi: شريعت

[ʃä.ɾeː.ʔǽt̪]

[ʃä.ɾeː.ʔǽt̪]

[ʃæ.ɹiː.ʔǽt̪]

[ʃä.ɾi.ʔǽt̪]

در شریعت مر گواهی بنده را
نیست قدری وقت دعوی و قضا

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3813:

In the religious law the testimony of a slave
has no value at the time of litigation and judgement.

dar šarī'at mar guwāh-ē-i banda rā
nist qadr-ē waqt-i da'wā u qazā


عزیزان

head

عزیزان • ('azizân)

عزیز عزیز#Persian


دستی

→ Arabic: دَسْتِيَّة (dastiyya) (rare)

[d̪äs.t̪ʰíː]

[d̪äs.t̪ʰíː]

[d̪äs.t̪ʰíː]

[d̪æs.t̪ʰíː]

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dastīg, “-handed”), also borrowed in Arabic دَسْتِيج (dastīj), and as well newly formed from دست (dast, “hand”) + ـی (-i, “attributive suffix”).

af

Certain vessels, dishes, or containers that have handles on both sides such as baskets, pots, etc. (usage varies by region)


نگین

Of Iranian origin. Compare Parthian [script needed] (ng’n /nigān/, “treasure”) , [script needed] (ng’n kwn-, “to bury”), and Middle Persian [script needed] (ny’n /niyān/, “treasure, store”), [script needed] (nigān, “buried”).

cog

gemstone, gem (specially one that is used to make rings and other ornamental jewelry)

زیر نگین آمدن

to obey the king/monarchy (literally, “to come under the (king’s) sigil”)

تاج و نگین ― tâj o negin ― monarchy


نزاکت

nazâkat (romanization)
nezâkat (romanization)

→ Azerbaijani: nəzakət

→ Chagatai: نزاکت

Uzbek: nazokat

→ Hindustani:

Hindi: नज़ाकत (nazākat)

Urdu: نَزاکَت (nazākat)

→ Punjabi:

Shahmukhi script: نَزاکَت (nazākat)

Pseudo-Arabism from نازک (nâzok) using the Arabic pattern فَعالة (faʕāla), which often forms abstract nouns.


تحصن

[t̪ʰɑːäs.sʊ́n]

Borrowed from Arabic تَحَصُّن (taḥaṣṣun).

bor+

(archaic) defending oneself, fortifying oneself