سبک هندی

سَبکِ هِندی (canonical)
sabk-e hendi (romanization)

[säb.kʰɪ ʔɪn̪.d̪íː]

the "Indian style" of Persian poetry: the third style of New Persian verse from the fifteenth to the nineteenth centuries, characterized by extravagant use of language and often associated with poets working under the patronage of the Mughals and other South Asian rulers; in modern Iran, it is often criticized for purple prose


سلجوقی

head

سلجوقی • (saljuqi) (plural سلجوقیان (saljuqiyân) or سلاجقه (salâjeqe))

saljuqi (romanization)
سلجوقیان (plural)
سلاجقه (plural)

Borrowed from Arabic سَلْجُوقِيّ (saljūqiyy). By surface analysis, سلجوق (saljuq) + ـی (-i, nisba suffix).

surf

Seljuk (a member of the Seljuk dynasty, a person of their empire)


سنه

sonah (romanization)
sonoh (romanization)

From Proto-Iranian *(s)nušáh, from Proto-Indo-Iranian *snušás, from Proto-Indo-European *snusós (“daughter-in-law”).


عصمت

(Islam) infallibility; protection from sin (e.g. of the Shi'a imams)


دفیله

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press


رختکن

[ɾäχt̪.kʰǽn]

From رخت (raxt, “clothes, garments”) + ـکن (-kan, “suffix indicating place of removal”). Compare کفشکن (kafškan, “shoe rack, shoe cabinet”).


ایران‌شناسی

head

ایرانشناسی • (irân-šenâsi)

fa-noun

ایرانشناسی • (irân-šenâsi)

ایرانشناسی (canonical)
irân-šenâsi (romanization)

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

[ʔeː.ɾɑːn.ʃɪ.nɑː.síː]

From ایران (irân, “Iran”) + شناسی (-šenâsi).


معما

head

مُعَمّا • (mo'ammâ) (plural معماها (mo'ammâ-hâ) or مُعَمّات (mo'ammât))

مُعَمّا (canonical)
mo'ammâ (romanization)
معماها (plural)
مُعَمّات (plural)

→ Azerbaijani: müəmma

→ Ottoman Turkish: معما (mu'ammâ)

Turkish: muamma

Borrowed from Arabic مُعَمًّى (muʕamman), passive participle of عَمَّى (ʕammā, “to conceal, make cryptic”).

bor+

(poetry) very short poem which conceals the name of a person, to be puzzled out through textual clues


ساطور

head

ساطور • (sâtur)

fa-noun

ساطور • (sâtur)

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɑː.t̪ʰúːɾ]

[sɒː.t̪ʰúːɹ]


شریعت

head

شَریعَت • (šari'at) (plural شرائع (šarâ'e'))

شَریعَت (canonical)
šari'at (romanization)
شرائع (plural)

→ Bengali: শরিয়ত (śoriẏot)

→ Hindustani:

Hindi: शरियत (śariyat)

desctree

Urdu: شَرِیعَت (śarī'at)
→ Punjabi:
Gurmukhi script: ਸ਼ਰੀਅਤ (śarīata)
Shahmukhi script: شَرِیعَت (śarīʻat)

→ Rohingya: córiyót

→ Sindhi: شريعت

[ʃä.ɾeː.ʔǽt̪]

[ʃä.ɾeː.ʔǽt̪]

[ʃæ.ɹiː.ʔǽt̪]

[ʃä.ɾi.ʔǽt̪]

در شریعت مر گواهی بنده را
نیست قدری وقت دعوی و قضا

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3813:

In the religious law the testimony of a slave
has no value at the time of litigation and judgement.

dar šarī'at mar guwāh-ē-i banda rā
nist qadr-ē waqt-i da'wā u qazā


واقف

head

واقف • (vâqef)

fa-noun

واقف • (vâqef)


استیضاح

head

استیضاح • (estizâh)

fa-noun

استیضاح • (estizâh)

[ʔɪs.t̪ʰiː.zɑ́ːʱ]

[ʔɪs.t̪ʰiː.zɑ́ːʱ]

[ʔɪs.t̪ʰiː.zɑ́ː]

Borrowed from Arabic اِسْتِيضَاح (istīḍāḥ).


شوشتری

head

شوشتری • (šuštari)

desc

→ Armenian: շո̈ւշտա̈րի (šüštäri)

→ Armenian: շո̈ւշտա̈րի (šüštäri)

→ Azerbaijani: şüştəri

→ Georgian: შუშტარი (šušṭari)


سالک

head

سالک • (sâlek) (plural سالکان (sâlekân))

(Sufism) Sufi devotee; traveler on the mystical path


خلیل

چون خلیلت سبزهای از آتش تر بردمید
رخنهای از کفر در اسلام و ایمان ساختی

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 263:

Like Abraham, your new mustache blossoms fresh from the fire [of your red cheeks];
You have made a crack of [black] disbelief in the [smooth cheeks of] Islam and faith.

čūn xalīlat sabza'ē az ātaš tar bardamīd
raxna'ē az kufr dar islām u īmān sāxtī

خلیل الله
خلیل الله#Persian

(Islam) Short for خلیل الله (xalilo-llâh, title of the prophet Abraham).


طارم

طارم • (târam)

→ Azerbaijani: tarim

→ Turkmen: tärim / тәрим

→ Ottoman Turkish: طارم, تارم

→ Turkish: derim

A Mongolic borrowing: compare Middle Mongol [script needed] (terme, “the wooden grate of the walls of a felt tent”), Kalmyk терм (term, “the wall grate of the kibitka”).
The Mongolic term was borrowed into Turkic: Kipchak terma (terme), Turkish tarma, Tatar тирмә (tirmä), Bashkir тирмә (tirmə), Nogai терме (terme), Kazakh терме (terme), Khakas тирме (tirme), Tuvan тербе (terbe).
The following are ultimately from the same source, acquired via Turkic and/or Persian: Arabic طَارِمَة (ṭārima), Egyptian Arabic طارمة (ṭāṛma), Moroccan Arabic طارمة (ṭāṛma), Andalusian Arabic طَارِمَة (ṭaríma) (whence Catalan tarima, Spanish tarima), Middle Armenian թարմայ (tʻarmay), Armenian թառմա (tʻaṙma).
The spelling with a ط (t) was influenced by the Arabic cognates.

cog

palisade to exclude people from a garden


توپخانه

head

توپخانه • (tupxâne)

fa-noun

توپخانه • (tupxâne)


کعبه

Borrowed from Arabic الْكَعْبَة (al-kaʕba).

bor+

(Islam) Kaaba (the nearly cubical stone temple in Mecca, the holiest place in Islam and site of the great hajj assembly)


جندره

An Indo-Aryan borrowing, ultimately from Sanskrit यन्त्र (yantra).


طوبی

head

طوبی • (tubâ)

fa-proper noun

طوبی • (tubâ)

[t̪ʰuː.bɑ́ː]

[t̪ʰuː.bɑ́ː]

[t̪ʰuː.bɑ́ː]

[t̪ʰuː.bɒ́ː]


راوی

head

راوی • (râvi) (plural رواة (ravât) or راویان (râviyân))

râvi (romanization)
رواة (plural)
راویان (plural)

(literature) narrator (of a novel, etc.)


دوک

→ Khalaj: dûk


نهی

نَهْی • (nahy)

fa-noun

نَهْی • (nahy)


غیب

head

غیب • (ğeyb)

fa-noun

غیب • (ğeyb)

چه گویمت که به میخانه دوش مست و خراب
سروشِ عالمِغیبم چه مژدهها دادست

c. 1390, Hafez, “Ghazal 37”, in دیوان حافظ [The Divan of Hafez]:

How shall I tell you, last night at the tavern, [while I was] drunk and ruined,
What good tidings an angel from the unseen world brought to me?

či gôyam-at ki ba mayxana dôš mast u xarâb
surôš-i âlim-i ğayb-am či muždahâ dâd ast

(especially Islam) the unseen; the mysterious and invisible, known only to God and the prophets and imams


میکائیل

head

میکائیل • (mikâ'il)

fa-proper noun

میکائیل • (mikâ'il)

[miː.kʰɒː.ʔíːl̥]

Borrowed from Arabic مِيكَائِيل (mīkāʔīl), ultimately from Biblical Hebrew מִיכָאֵל.


درون

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dlwn' /drōn/, “consecrated bread; a kind of ritual in which consecrated bread is used”), also attested in Classical Syriac ܕܪܘܢ (drōn, “consecrated bread; a kind of ritual in which consecrated bread is used”) and a derivative ܕܪܘܢܝܐ (drōnāyyā, “a kind of attendant serving sacred bread”).


خرقه

Borrowed from Arabic خِرْقَة (ḵirqa, “rags, tatters”).

bor+

mantle; cloak; habit (usually of a dervish or saint, especially one ragged from asceticism)


صفوی

head

صفوی • (safavi) (plural صفویان (safaviyân))

Borrowed from Arabic صَفَوِيّ (ṣafawiyy).


هاماوران

head

هاماوران • (hâmâvarân)

[ʔɑː.mɑː.wä.ɾɑːn]

[ʔɔː.mɔː.wä.ɾɔːn]

Ultimately from Old South Arabian 𐩢𐩣𐩺𐩧 (ḥmyr).

(Iranian mythology) Hamavaran (a legendary version of Yemen)


طهماسب

طهماسب • (tahmâsb)

fa-proper noun

طهماسب • (tahmâsb)

desc

→ Armenian: Թահմազ (Tʻahmaz), ⇒ Թահմազյան (Tʻahmazyan)

desctree

→ Georgian: თამაზ (tamaz)
→ Ossetian: Таймаз (Tajmaz)

→ Azerbaijani: Təhmasib

[t̪ʰäɦ.mɑ́ːsb]

[t̪ʰäɦ.mɑ́ːsb]

[t̪ʰɑː.mɑ́ːsb]

[t̪ʰɔː.mɔ́ːsb̥]

[t̪ʰæɦ.mɒ́ːsb̥]

From Middle Persian 𐭲𐭧𐭬(𐭩)𐭠𐭮𐭯 (tḥm(y)ʾsp /Tahmāsp/, a male given name, literally “having brave horses”), a bahuvrihi compound for whose constituents see Persian تهم (tahm, “brave”) and اسب (asb, “horse”). Akin to Elamite 𒁹𒎕𒈠𒀾𒁀 (ᵐtam₅-ma-áš-ba /Tammašba/), borrowed from the Old Iranian form of the same name.
The proposed identification with Avestan 𐬙𐬎𐬨𐬁𐬯𐬞𐬀𐬥𐬀 (tumāspana, a given name, literally “with fat horses”), which is from Proto-Indo-European *tum-, should be rejected.

ncog

a male given name, Tahmasb, from Middle Persian

(Iranian mythology) A character in Shahnameh


عنقا

head

عنقا • ('anqâ)

fa-noun

عنقا • ('anqâ)

سیمرغ سیمرغ#Persian

(Iranian mythology) Synonym of سیمرغ (simorğ, a mythical bird).


فرجام

head

فَرجام • (farjâm)

fa-noun

فَرجام • (farjâm)

فَرجام (canonical)
farjâm (romanization)

[fäɾ.d͡ʒɑːm]

[fäɾ.d͡ʒɑːm]

[fäɾ.d͡ʒɑːm]

[fäɾ.d͡ʒɔːm]

[fæɹ.d͡ʒɒːm]

From Middle Persian [script needed] (plcʾm /frazām/), from Proto-Iranian *fra- (from Proto-Indo-Iranian *pra-, from Proto-Indo-European *pro-) + Proto-Iranian *ǰám- (from Proto-Indo-European *gʷem-).

der

from Proto-Indo-European <i class="Latn mention" lang="ine-pro">*gʷem-</i>


شاعره

head

شاعره • (šâ'ere)

fa-noun

شاعره • (šâ'ere)

→ Hindustani:

Hindi: शायरा (śāyrā)

Urdu: شَاعِرَہ (śā'ira)

[ʃɑː.ʔi.ˈɾa]

Borrowed from Arabic شَاعِرَة (šāʕira). By surface analysis, شاعر (šâ'er) + ـه (-e).


جنگ‌افزار

جنگافزار (canonical)
jang-afzâr (romanization)

[d͡ʒäŋ.ɡäf.zɑːɾ]

[d͡ʒäŋ.ɡäf.zɑːɾ]

[d͡ʒäŋ.ɡäf.zɑːɾ]

[d͡ʒäŋ.ɡäf.zɔːɾ]

[d͡ʒæɲ.ɡʲæf.zɒːɹ]

[d͡ʒäŋ.ɡäf.zɔɾ]

A compound of جنگ (jang, “war, battle”) + افزار (afzâr, “wear, instrument, means, tool”)


تقاضا

head

تقاضا • (taqâzâ)

fa-noun

تقاضا • (taqâzâ)

→ Hindustani:

Hindi: तक़ाज़ा (taqāzā)

Urdu: تقاضا (taqāzā)

→ Pashto: تقاضا (taqāzā)

[t̪ʰä.qɑː.zɑː]

[t̪ʰä.qɑː.zɑː]

[t̪ʰä.qɑː.zɑː]

[t̪ʰä.qɔː.zɔː]

[t̪ʰæ.ʁɒː.zɒː]


تأله

تَأَلُّه (canonical)
ta'alloh (romanization)

[t̪ʰɑːäl.lʊ]

[t̪ʰä.ʔäl.lɵʰ]

Borrowed from Arabic تَأَلُّه (taʔalluh).

bor+

(philosophy, Sufism) theosis; deiformity (becoming Godlike, the ultimate stage of human perfection in certain schools of Islamic philosophy)


ادریس

(Islam) Idris (a prophet in Islam generally held to be identical to the biblical Enoch)


پول‌شویی

head

پولشویی • (pul-šuyi)

fa-noun

پولشویی • (pul-šuyi)

پولشویی (canonical)
pul-šuyi (romanization)


صلی الله علیه وسلم

head

صلی الله علیه وسلم

صلی الله علیه وسلم • (sallâ-llâho 'aleyhe va-sallam)

sallâ-llâho 'aleyhe va-sallam (romanization)

Borrowed from Arabic صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ (ṣallā llāhu ʕalayhi wa-sallama).

bor+

صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

(Islam) God shower blessing and salutation upon him and grant him peace


علیه السلام

Borrowed from Arabic عَلَيْهِ السَّلَامُ (ʕalayhi s-salāmu).

عَلَيْهِ السَّلَامُ


فنا

head

فنا • (fanâ)

fa-noun

فنا • (fanâ)

→ Gujarati: ફના (phanā)

(Sufism) annihilation of the individual by being absorbed into God


قبلتین

→ Hindustani:

Urdu: قبلتین (qiblatain)

Borrowed from Arabic قِبْلَتَيْن (qiblatayn), oblique dual of قِبْلَة (qibla).

bor+

(Islam) the Two Qiblas (Mecca and Jerusalem)


علیها السلام

head

علیها السلام

Borrowed from Arabic عَلَيْهَا السَّلَامُ (ʕalayhā s-salāmu).

bor+

عَلَيْهَا السَّلَامُ


دخمه

→ Azerbaijani: dəxmə

→ Ottoman Turkish: دخمه (dahme)

Turkish: dahme

→ Urdu: دخمہ (daxma)

→ Uzbek: daxma

(Zoroastrianism) dakhma, tower of silence


باولی

head

باولی • (bâvli)

fa-noun

باولی • (bâvli)


آتشدان

head

آتشدان • (âtašdân)

fa-noun

آتشدان • (âtašdân)

→ Gujarati: આતશદાન (ātaśdān)

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.d̪ɑ́ːn]

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.d̪ɑ́ːn]

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.d̪ɑ́ːn]

[ʔɔː.t̪ʰäʃ.d̪ɔ́ːn]

[ʔɒː.t̪ʰæʃ.d̪ɒ́ːn]

[ʔɔ.t̪ʰäʃ.d̪ɔ́n]

From آتش (âtaš, “fire”) + ـدان (-dân, “holder, container”).

af

(Zoroastrianism) fire altar; vessel of the sacred flame


خفیف

fa-adj

خفیف • (xafif) (comparative خفیفتَر (xafif-tar), superlative خفیفتَرین (xafif-tarin))

xafif (romanization)
خفیفتَر (comparative)
خفیفتَرین (superlative)

(poetry) Relating to a certain type of poetic meter, usually found in masnavis.


سرکس

Borrowed from English circus, possibly via Urdu سَرْکَس (sarkas).


شفاخانه

head

شفاخانه • (šafâxâna) (plural یمارستانها)

šafâxâna (romanization)
یمارستانها (plural)

→ Azerbaijani: şəfaxanə

→ Bashkir: шифахана (şifaxana)

→ Ottoman Turkish: شفاخانه (şifâhâne)

> Turkish: şifahane (inherited)

→ Crimean Tatar: şifahane

→ Tatar: шифаханә (şifaxanä)

desc

→ Urdu: شِفا خانَہ (śifā xāna)

→ Urdu: شِفا خانَہ (śifā xāna)

→ Uyghur: شىپاخانا (shipaxana)

→ Uzbek: shifoxona

From شفا (šafâ, “healing”) + ـخانه (xâna, “house of”).


یارب

→ Armenian: յարաբ (yarab), երաբ (erab)

→ Azerbaijani: yarəb

Borrowed from Arabic يَا رَبِّ (yā rabbi).

bor+

(Islam) o Lord; a supplication to God for aid.


یاعلی

head

یاعلی • (yâ'ali)

[jɑː.ʔä.líː]

[jɑː.ʔä.líː]

[jɒː.ʔæ.líː]

Borrowed from Arabic يَا عَلِيُّ (yā ʕaliyyu).

bor+

(Shia Islam) O Ali; a request for intercession from Ali ibn Abi Talib, the first divinely appointed imam in Shi'ism, the sect followed by most Iranians.


آکوستیک

fa-adj

آکوستیک • (âkustik)

[ʔɒː.kʰuːs.t̪ʰíːkʲ]

Borrowed from French acoustique or English acoustic.


تعلیق

[t̪ʰäʔ.líːq]

[t̪ʰäʔ.líːq]

[t̪ʰɑː.líːq]

[t̪ʰæʔ.líːɢ̥]

[t̪ʰæʔ.líːɢ̥]

[t̪ʰæː.líːɢ̥]


ضدماهواره

[zɪd̪.d̪ɪ mɑːɦ.wɑː.ɾä]

[zɪd̪.d̪ɪ mɑːɦ.wɑː.ɾä]

[zɪd̪.d̪ɪ mɑː.wɑː.ɾä]


ضدتانک

[zɪd̪.d̪ɪ.t̪ʰɑːŋk]

[zɪd̪.d̪ɪ.t̪ʰɑːŋk]

[zɪd̪.d̪ɪ.t̪ʰɑːŋk]

مین ضدتانک


اهل سنت

Borrowed from Arabic أَهْل السُّنَّة (ʔahl as-sunna).

bor+

أَهْل السُّنَّة


اباضی

fa-adj

اباضی • (ebâzi)

[ʔɪ.bɑː.zíː]

[ʔɪ.bɑː.zíː]

[ʔɪ.bɑː.zíː]

Borrowed from Arabic إِبَاضِيّ (ʔibāḍiyy). By surface analysis, اباض (ebâz) + ـی (-i).


اباضی

head

اباضی • (ebâzi) (plural اباضیان (ebâziyân))

[ʔɪ.bɑː.zíː]

[ʔɪ.bɑː.zíː]

[ʔɪ.bɑː.zíː]


نقشبندی

[næʁʃ.bæn̪.d̪íː]

From نقشبند (naqšband, “[Baha' al-Din] Naqshband”) + ـی (-i).


اثناعشری

fa-adj

اثناعشری • (esnâ-'ašari)

[ʔɪs.nɑː.ʔä.ʃä.ɾíː]

[ʔɪs.nɑː.ʔä.ʃä.ɾíː]

[ʔɪs.nɑːä.ʃä.ɾíː]

[ʔis.nɔːä.ʃä.ɾí]

[ʔes.nɒː.ʔæ.ʃæ.ɹíː]

From Arabic اِثْنَا عَشَرَ (iṯnā ʕašara, “twelve”) + ـی (-i).

af

ar:اِثْنَا عَشَرَ<t:twelve>


موسیقار

head

موسیقار • (musiqâr)

fa-noun

موسیقار • (musiqâr)

Borrowed from Arabic مُوسِيقَار (mūsīqār, “musician”), from Classical Syriac ܡܘܣܝܩܪܐ (mūsīqārā, “musician”), from Ancient Greek μουσικός (mousikós, “musician”).


مارونی

fa-adj

مارونی • (mâruni)

Borrowed from Arabic مَارُونِيّ (mārūniyy). By surface analysis, مارون (mârun) + ـی (-i).


مارونی

head

مارونی • (mâruni) (plural مارونیان (mâruniyân) or مارونیها (mâruni-hâ))

mâruni (romanization)
مارونیان (plural)
مارونیها (plural)


فرشگرد

[fä.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fɪ.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fä.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fɪ.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fä.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fɪ.ɾäʃ.ɡɪ́ɹd̪]

[fä.ɾäʃ.ɡíɹd̪̥]

[fi.ɾäʃ.ɡíɹd̪̥]

[fæ.ɹæʃ.ɡʲéɹd̪̥]

[fe.ɹæʃ.ɡʲéɹd̪̥]

[fä.ɾäʃ.ɡíɹd̪]

[fi.ɾäʃ.ɡíɹd̪]

From Middle Persian [script needed] (prš(y)gyrd /fraš(a)gird/, “Frashokereti; making wonderful, excellent”), from Avestan 𐬟𐬭𐬀𐬱𐬋𐬐𐬆𐬭𐬆𐬙𐬌 (frašōkər^əti).

der

(Zoroastrianism) Frashokereti, the final renovation of the world, wherein evil is destroyed, and the world is purified


زبان‌شناس

head

زبانشناس • (zabân-šenâs)

زبانشناس (canonical)
zabân-šenâs (romanization)

From زبان (zabân, “language”) + شناس (-šenâs).

af

ـشناس<alt:شناس>


کمپل

Borrowed from Hindustani کمبل / कंबल (kambal).


برخورد

[bäɾ.xʊ́ɹd̪]

[bäɾ.xʊ́ɹd̪]

[bäɾ.xʊ́ɹd̪]

[bæɹ.xóɹd̪̥]

برخورد دو ارتش بزرگ

(military) clash, confrontation, encounter


اباضیه

Borrowed from Arabic إِبَاضِيَّة (ʔibāḍiyya).

bor+

(Islam) Ibadism, the doctrines associated with Ibadis, such as the acceptance of fewer hadiths, and the addition of Jami Sahih as a canonical hadith.


رشن

head

رشن • (rašn)

fa-proper noun

رشن • (rašn)

From Middle Persian lšn (rašn), from Avestan 𐬭𐬀𐬱𐬀𐬥𐬎 (rašnu).

(Zoroastrianism) Rashnu, the yazata of justice and the divine judge


دوبلاژ

head

دوبلاژ • (dublâž)

fa-noun

دوبلاژ • (dublâž)

[duːβ.ˈlɑːʒ]


گراندوک

head

گراندوک • (gerânduk)

fa-noun

گراندوک • (gerânduk)

[ɡʲeɹɒːn̪.d̪úːkʲ]


آرشیدوک

head

آرشیدوک • (âršiduk)

fa-noun

آرشیدوک • (âršiduk)

[ʔɒːɹ.ʃiː.d̪úːkʲ]


مارکی

head

مارکی • (mârki)

fa-noun

مارکی • (mârki)

[mɒːɹ.kʰʲíː]


کنت

کنتنشین

county (land ruled by a count or countess)


شهربانی

head

شهربانی • (šahrbâni)

fa-noun

شهربانی • (šahrbâni)

[ʃæɦɹ.bɒː.níː]


سگدید

[säɡ.d̪íːd̪]

[säɡ.d̪íːd̪]

[säɡ.d̪íːd̪]

[säɡ.d̪íd̪̥]

[sæɡʲ.d̪íːd̪̥]

From سگ (sag, “dog”) + دید (did, “vision”).

(Zoroastrianism) presentation of a recently deceased body to a dog, whose sight is considered purifying


ضدحمله

head

ضِدِّحَمْله • (zedd-e-hamle) (plural ضدحلات (zedd-e-hamelât) or ضدحملهها (zedd-e-hamle-hâ))

ضِدِّحَمْله (canonical)
zedd-e-hamle (romanization)
ضدحلات (plural)
ضدحملهها (plural)


آموزشگاه

آموزشگاه • (âmuzešgâh) (plural آموزشگاهها (âmuzešgâh-hâ))

âmuzešgâh (romanization)
آموزشگاهها (plural)

[ʔɑː.mʊ.zɪʃ.ɡɑ́ːʱ]

[ʔɑː.mʊ.zɪʃ.ɡɑ́ːʱ]

[ʔɑː.mʊ.zɪʃ.ɡɑ́ː]

[ʔɒː.mo.zeʃ.ɡɒ́ːʰ]

af

آموزش (âmuzeš) + گاه (gâh)

school, college, educational institution


نازیسم

head

نازیسم • (nâzism)

fa-noun

نازیسم • (nâzism)


میتولوژی

head

میتولوژی • (mitoloži)

fa-noun

میتولوژی • (mitoloži)


عایشه

head

عایشه • ('âyše)

fa-proper noun

عایشه • ('âyše)

(Islam) Aisha, Muhammad's third wife and daughter of first caliph Abu Bakr


کتایون

head

کتایون • (katâyun)

fa-proper noun

کتایون • (katâyun)

→ Azerbaijani: Kətayun

desctree

→ Georgian: ქეთევანი (ketevani), ქეთინო (ketino), ქეთი (keti)
→ Armenian: Քեթևան (Kʻetʻewan)
→ Ossetian: Кетеван (Ketevan)
→ Russian: Кетева́нь (Ketevánʹ)

→ Ottoman Turkish: كتایون (Ketâyûn)

[kʰä.t̪ʰɑː.júːn]

[kʰä.t̪ʰɑː.júːn]

[kʰä.t̪ʰɑː.júːn]

[kʰʲæ.t̪ʰɒː.júːn]

(Iranian mythology) Katayun (wife of Goshtasp)


گشتاسپ

head

گشتاسپ • (goštâsp)

fa-proper noun

گشتاسپ • (goštâsp)

desc

→ Arabic: كُشْتَاسْب (kuštāsb), كُشْتَاسْف (kuštāsf)

→ Azerbaijani: Güştasp

→ Gujarati: ગુશતાસ્પ (guśtāsp)

→ Ottoman Turkish: كشتاسب (Güştâsb)

[ɡʊʃ.t̪ʰɑ́ːsp]

[ɡʊʃ.t̪ʰɑ́ːsp]

[ɡʊʃ.t̪ʰɑ́ːsp]

[ɡuʃ.t̪ʰɔ́ːsp]

[ɡ̥oʃ.t̪ʰɒ́ːsp]


کاتولیسیسم

head

کاتولیسیسم • (kâtolisism)

fa-noun

کاتولیسیسم • (kâtolisism)

fa:کاتولیسیسم


مناجات

head

مناجات • (monâjât)

fa-noun

مناجات • (monâjât)

→ Bengali: মোনাজাত (mōnajat)

→ Gujarati: મુનાજાત (munājāt)

→ Kazakh: мінәжат (mınäjat)

→ Ottoman Turkish: مناجات (münacat)

[mʊ.nɑː.d͡ʒɑ́ːt̪]

[mʊ.nɑː.d͡ʒɑ́ːt̪]

[mʊ.nɑː.d͡ʒɑ́ːt̪]

Borrowed from Arabic مُنَاجَاة (munājāh, “intimate conversation”). The religious associations come from Qur'an 19:52, where the verb نَاجَى (nājā) is used to describe God's conversation with Moses, and was popularized by the eleventh-century mystic Abdullah Ansari in his mystical work مناجاتنامه (monâjât-nâme).

bor+

(Islam) intimate individual prayer, often in the form of hymns and poetry

(Zoroastrianism) intimate prayer, often in the form of poetry, in New Persian or Gujarati (as opposed to Avestan or Middle Persian)


عشق مجازی

head

عشق مجازی • (ešq-e majâzi)

fa-noun

عشق مجازی • (ešq-e majâzi)

[ˈɪʃ.qɪ mä.d͡ʒɑː.zíː]

[ˈɪʃ.qɪ mä.d͡ʒɑː.zíː]

[ˈɪʃ.qɪ mä.d͡ʒɑː.zíː]

[ˈeʃ.ɢe mæ.d͡ʒɒː.zíː]

Literally "allegorical love", because love for a human beloved is considered an allegory or stepping stone for love towards God.

Coordinate term: عشق حقیقی (ešq-e haqiqi)

(Sufism) human love; physical love (as opposed to love towards God)


پهلو

→ Hindustani:

Hindi: पहलू (pahlū), पहल (pahal)

Urdu: پہلو (pahlū), پہل (pahal)

desctree

→ Ottoman Turkish: پهلو (pehlû)
Turkish: pehlu

Inherited from Middle Persian [script needed] (pʾhlwk' /pahlūg/), from Old Persian *parθukah, suffixed from Proto-Iranian *párcuš (“rib”). Compare Northern Kurdish parsû (“side”), Sanskrit पर्शु (parśu, “rib”), Russian пе́рси (pérsi, “bosom”).


الفبای آوانگاری بین‌المللی

head

الفبای آوانگاری بینالمللی • (alefbâ-ye âvângâri beyn-olmelali, alefbâ-ye âvângâri beyn-almelali)

الفبای آوانگاری بینالمللی (canonical)
alefbâ-ye âvângâri beyn-olmelali (romanization)
alefbâ-ye âvângâri beyn-almelali (romanization)

[ʔä.lɪf.bɑː.jɪ ʔɑː.wɑːŋ.ɡɑː.ɾiː bäjn.ʔäl.mɪ.lä.liː]

[ʔä.lɪv.bɑː.jɪ ʔɑː.wɑːŋ.ɡɑː.ɾiː bäjn.ʔäl.mɪ.lä.liː]

[ʔä.liv.bɔː.ji ʔɔː.wɔːŋ.ɡɔː.ɾi bäjn.ʔäl.mi.lä.li]

[ʔæ.lef.bɒː.je ʔɒː.vɒːŋ.ɡɒː.ɹiː bejn.ʔæl.me.læ.liː]

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet

en-الفبای_آوانگاری_بین‌المللی-fa-noun-bRo90BM8


ثقت الاسلام

Borrowed from Arabic ثِقَة الْإِسْلَام (ṯiqat al-ʔislām, literally “trustworthy of Islam”).

bor+

ثِقَة الْإِسْلَام


سوفار

head

سوفار • (sōfār)

fa-noun

سوفار • (sōfār)

desctree

→ Ottoman Turkish: سوفار (sufar)
Turkish: sufar

nock, the notch at the rearmost end of an arrow that fits on the bowstring


امپراطور

head

اِمْپِراطور • (emperâtur) (plural امپراطورها (emperâtur-hâ))

اِمْپِراطور (canonical)
emperâtur (romanization)
امپراطورها (plural)

[ʔɪm.pʰä.ɾɑː.t̪ʰúːɾ]

[ʔem.pʰe.ɹɒː.t̪ʰúːɹ]

Ultimately from Latin imperātor, possibly via Ottoman Turkish ایمپراطور (imperator).


متوضا

Borrowed from Arabic مُتَوَضَّأٌ (mutawaḍḍaʔun).

bor+

(Islam) place for ritual ablution (in a mosque)


دالر

head

دالَر • (dālar)

fa-noun

دالَر • (dālar)


ماشاو

head

ماشاو • (māšāv)

fa-noun

ماشاو • (māšāv)

→ Chagatai: ماشاب (maşab)

Suggested from the verb reconstructed in Proto-Balto-Slavic *mezgti (“to twist, to weave, to sew, to entangle etc.”) by Latvian mežģīt, Lithuanian mègzti and Proto-Slavic *mězgyrь (“tarantula”), Proto-Germanic *maskwǭ (“loop, knot; mesh”). See also Old Armenian մաղ (mał, “sieve”).

ماشیوه

māšēva ماشاو māšīva


معاذالله

Borrowed from Arabic مَعَاذَ ٱللّٰهِ (maʕāḏa llāhi).

bor+

مَعَاذَ ٱللّٰهِ


ولیعهد

→ Chagatai: ولی عهد (walī 'ahd)

Uyghur: ۋەلىئەھد (weli'ehd)

Uzbek: valiahd

→ Hindustani:

Hindi: वलीअहद (valīahd)

Urdu: ولی عہد (valī 'ahd)

desc

→ Pashto: ولي عهد

→ Pashto: ولي عهد

→ Punjabi: وَلِی عَہْد (valī ʻahd)

→ Sindhi: ولي عهد

→ Sindhi: ولي عهد

Borrowed from Arabic وَلِيّ عَهْد (waliyy ʕahd). By surface analysis, ولی (vali) + عهد (ahd).

bor+

وَلِيّ عَهْد


قطعنامه

head

قطعنامه • (qat'nâme)

fa-noun

قطعنامه • (qat'nâme)

From قطع (qat', “termination, cutting”) + نامه (nâme, “letter”).

af

قطعنامه شورای امنیت


ببر بیان

From ببر (babr, “tiger”) + بیان (bayân, meaning unknown).

Babr-e Bayan, the leopard-skin armor worn by the hero Rustam


شاکی

head

شاکی • (šâki)

fa-noun

شاکی • (šâki)

→ Pashto: شاکي (šākī)

Coordinate term: متهم (mottaham, “the accused”)


متهم کردن

mottahem kardan (romanization)
متهم کردن (infinitive)
متهم کن (present stem)
متهم کرد (past stem)
متهم کننده (participle present)
متهم کرده (participle past)
متهم کنم (aorist first-person indicative singular)
متهم کنی (aorist indicative second-person singular)
متهم کند (aorist indicative singular third-person)
متهم کنیم (aorist first-person indicative plural)
متهم کنید (aorist indicative plural second-person)
متهم کنند (aorist indicative plural third-person)
متهم میکنم (first-person indicative present singular)
متهم میکنی (indicative present second-person singular)
متهم میکند (indicative present singular third-person)
متهم میکنیم (first-person indicative plural present)
متهم میکنید (indicative plural present second-person)
متهم میکنند (indicative plural present third-person)
دارم متهم میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری متهم میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد متهم میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم متهم میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید متهم میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند متهم میکنند (indicative plural present progressive third-person)
متهم کردهام (first-person indicative perfect present singular)
متهم کردهای (indicative perfect present second-person singular)
متهم کرده است (indicative perfect present singular third-person)
متهم کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
متهم کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
متهم کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
متهم کردم (first-person indicative past singular)
متهم کردی (indicative past second-person singular)
متهم کرد (indicative past singular third-person)
متهم کردیم (first-person indicative past plural)
متهم کردید (indicative past plural second-person)
متهم کردند (indicative past plural third-person)
متهم میکردم (first-person indicative past singular)
متهم میکردی (indicative past second-person singular)
متهم میکرد (indicative past singular third-person)
متهم میکردیم (first-person indicative past plural)
متهم میکردید (indicative past plural second-person)
متهم میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم متهم میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی متهم میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت متهم میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم متهم میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید متهم میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند متهم میکردند (indicative past plural progressive third-person)
متهم کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
متهم کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
متهم کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
متهم کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
متهم کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
متهم کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
متهم خواهم کرد (first-person future indicative singular)
متهم خواهی کرد (future indicative second-person singular)
متهم خواهد کرد (future indicative singular third-person)
متهم خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
متهم خواهید کرد (future indicative plural second-person)
متهم خواهند کرد (future indicative plural third-person)
متهم کنم (first-person present singular subjunctive)
متهم کنی (present second-person singular subjunctive)
متهم کند (present singular subjunctive third-person)
متهم کنیم (first-person plural present subjunctive)
متهم کنید (plural present second-person subjunctive)
متهم کنند (plural present subjunctive third-person)
متهم کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
متهم کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
متهم کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
متهم کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
متهم کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
متهم کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
متهم کن (imperative second-person singular)
متهم کنید (imperative plural second-person)
متهم کردن (infinitive)
متهم کن (present stem)
متهم کرد (past stem)
متهم کننده (participle present)
متهم کرده (participle past)
متهم کنم (aorist first-person indicative singular)
متهم کنی (aorist indicative second-person singular)
متهم کنه (aorist indicative singular third-person)
متهم کنیم (aorist first-person indicative plural)
متهم کنین (aorist indicative plural second-person)
متهم کنن (aorist indicative plural third-person)
متهم میکنم (first-person indicative present singular)
متهم میکنی (indicative present second-person singular)
متهم میکنه (indicative present singular third-person)
متهم میکنیم (first-person indicative plural present)
متهم میکنین (indicative plural present second-person)
متهم میکنن (indicative plural present third-person)
دارم متهم میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری متهم میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره متهم میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم متهم میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین متهم میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن متهم میکنن (indicative plural present progressive third-person)
متهم کردهام (first-person indicative perfect present singular)
متهم کردهای (indicative perfect present second-person singular)
متهم کرده (indicative perfect present singular third-person)
متهم کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
متهم کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
متهم کردهان (indicative perfect plural present third-person)
متهم کردم (first-person indicative past singular)
متهم کردی (indicative past second-person singular)
متهم کرد (indicative past singular third-person)
متهم کردیم (first-person indicative past plural)
متهم کردین (indicative past plural second-person)
متهم کردن (indicative past plural third-person)
متهم میکردم (first-person indicative past singular)
متهم میکردی (indicative past second-person singular)
متهم میکرد (indicative past singular third-person)
متهم میکردیم (first-person indicative past plural)
متهم میکردین (indicative past plural second-person)
متهم میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم متهم میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی متهم میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت متهم میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم متهم میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین متهم میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن متهم میکردن (indicative past plural progressive third-person)
متهم کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
متهم کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
متهم کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
متهم کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
متهم کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
متهم کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
متهم کنم (first-person present singular subjunctive)
متهم کنی (present second-person singular subjunctive)
متهم کنه (present singular subjunctive third-person)
متهم کنیم (first-person plural present subjunctive)
متهم کنین (plural present second-person subjunctive)
متهم کنن (plural present subjunctive third-person)
متهم کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
متهم کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
متهم کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
متهم کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
متهم کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
متهم کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
متهم کن (imperative second-person singular)
متهم کنین (imperative plural second-person)
متهم کردن (infinitive)
متهم کن (present stem)
متهم کرد (past stem)
متهم کننده (participle present)
متهم کرده (participle past)
متهم کنم (aorist first-person indicative singular)
متهم کنی (aorist indicative second-person singular)
متهم کند (aorist indicative singular third-person)
متهم کنیم (aorist first-person indicative plural)
متهم کنید (aorist indicative plural second-person)
متهم کنند (aorist indicative plural third-person)
متهم میکنم (first-person indicative present singular)
متهم میکنی (indicative present second-person singular)
متهم میکند (indicative present singular third-person)
متهم میکنیم (first-person indicative plural present)
متهم میکنید (indicative plural present second-person)
متهم میکنند (indicative plural present third-person)
دارم متهم میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری متهم میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد متهم میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم متهم میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید متهم میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند متهم میکنند (indicative plural present progressive third-person)
متهم کردهام (first-person indicative perfect present singular)
متهم کردهای (indicative perfect present second-person singular)
متهم کرده است (indicative perfect present singular third-person)
متهم کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
متهم کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
متهم کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
متهم کردم (first-person indicative past singular)
متهم کردی (indicative past second-person singular)
متهم کرد (indicative past singular third-person)
متهم کردیم (first-person indicative past plural)
متهم کردید (indicative past plural second-person)
متهم کردند (indicative past plural third-person)
متهم میکردم (first-person indicative past singular)
متهم میکردی (indicative past second-person singular)
متهم میکرد (indicative past singular third-person)
متهم میکردیم (first-person indicative past plural)
متهم میکردید (indicative past plural second-person)
متهم میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم متهم میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی متهم میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت متهم میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم متهم میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید متهم میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند متهم میکردند (indicative past plural progressive third-person)
متهم کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
متهم کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
متهم کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
متهم کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
متهم کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
متهم کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
متهم خواهم کرد (first-person future indicative singular)
متهم خواهی کرد (future indicative second-person singular)
متهم خواهد کرد (future indicative singular third-person)
متهم خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
متهم خواهید کرد (future indicative plural second-person)
متهم خواهند کرد (future indicative plural third-person)
متهم کنم (first-person present singular subjunctive)
متهم کنی (present second-person singular subjunctive)
متهم کند (present singular subjunctive third-person)
متهم کنیم (first-person plural present subjunctive)
متهم کنید (plural present second-person subjunctive)
متهم کنند (plural present subjunctive third-person)
متهم کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
متهم کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
متهم کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
متهم کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
متهم کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
متهم کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
متهم کن (imperative second-person singular)
متهم کنید (imperative plural second-person)
متهم کدن (infinitive)
متهم کو (present stem)
متهم کد (past stem)
متهم کننده (participle present)
متهم کده (participle past)
متهم کنم (aorist first-person indicative singular)
متهم کنی (aorist indicative second-person singular)
متهم کنه (aorist indicative singular third-person)
متهم کنیم (aorist first-person indicative plural)
متهم کنین (aorist indicative plural second-person)
متهم کنن (aorist indicative plural third-person)
متهم میکنم (first-person indicative present singular)
متهم میکنی (indicative present second-person singular)
متهم میکنه (indicative present singular third-person)
متهم میکنیم (first-person indicative plural present)
متهم میکنین (indicative plural present second-person)
متهم میکنن (indicative plural present third-person)
دارم متهم میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری متهم میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره متهم میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم متهم میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین متهم میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن متهم میکنن (indicative plural present progressive third-person)
متهم کدم (first-person indicative perfect present singular)
متهم کدی (indicative perfect present second-person singular)
متهم کداست (indicative perfect present singular third-person)
متهم کدیم (first-person indicative perfect plural present)
متهم کدین (indicative perfect plural present second-person)
متهم کدن (indicative perfect plural present third-person)
متهم کدم (first-person indicative past singular)
متهم کدی (indicative past second-person singular)
متهم کده (indicative past singular third-person)
متهم کدیم (first-person indicative past plural)
متهم کدین (indicative past plural second-person)
متهم کدن (indicative past plural third-person)
متهم میکدم (first-person indicative past singular)
متهم میکدی (indicative past second-person singular)
متهم میکده (indicative past singular third-person)
متهم میکدیم (first-person indicative past plural)
متهم میکدین (indicative past plural second-person)
متهم میکدن (indicative past plural third-person)
داشتم متهم میکدم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی متهم میکدی (indicative past progressive second-person singular)
داشته متهم میکده (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم متهم میکدیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین متهم میکدین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن متهم میکدن (indicative past plural progressive third-person)
متهم کده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
متهم کده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
متهم کده بوده (indicative pluperfect singular third-person)
متهم کده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
متهم کده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
متهم کده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
متهم خوایم کد (first-person future indicative singular)
متهم خوایی کد (future indicative second-person singular)
متهم خوایه کد (future indicative singular third-person)
متهم خواییم کد (first-person future indicative plural)
متهم خوایین کد (future indicative plural second-person)
متهم خواین کد (future indicative plural third-person)
متهم کنم (first-person present singular subjunctive)
متهم کنی (present second-person singular subjunctive)
متهم کنه (present singular subjunctive third-person)
متهم کنیم (first-person plural present subjunctive)
متهم کنین (plural present second-person subjunctive)
متهم کنن (plural present subjunctive third-person)
متهم کده باشم (first-person past singular subjunctive)
متهم کده باشی (past second-person singular subjunctive)
متهم کده باشه (past singular subjunctive third-person)
متهم کده باشیم (first-person past plural subjunctive)
متهم کده باشین (past plural second-person subjunctive)
متهم کده باشن (past plural subjunctive third-person)
متهم کو (imperative second-person singular)
متهم کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">متهم کردن</i> (literary Iranian Persian)

متهم میکردیم

متهم میکردید

متهم میکردند

داشتیم متهم میکردیم

داشتم متهم میکردم

داشتید متهم میکردید

داشتی متهم میکردی

داشتند متهم میکردند

داشت متهم میکرد

داریم متهم میکنیم

دارم متهم میکنم

دارید متهم میکنید

داری متهم میکنی

دارند متهم میکنند

دارد متهم میکند

متهم کردهایم

متهم کردهاید

متهم کردهاند

متهم کرده است

متهم کرده بودیم

متهم کرده بودم

متهم کرده بودید

متهم کرده بودی

متهم کرده بودند

متهم کرده بود

متهم خواهیم کرد

متهم خواهم کرد

متهم خواهید کرد

متهم خواهی کرد

متهم خواهند کرد

متهم خواهد کرد

متهم کرده باشیم

متهم کرده باشم

متهم کرده باشید

متهم کرده باشی

متهم کرده باشند

متهم کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">متهم کردن</i> (colloquial Tehrani)

متهم میکردیم

متهم میکردین

داشتیم متهم میکردیم

داشتم متهم میکردم

داشتین متهم میکردین

داشتی متهم میکردی

داشتن متهم میکردن

داشت متهم میکرد

داریم متهم میکنیم

دارم متهم میکنم

دارین متهم میکنین

داری متهم میکنی

دارن متهم میکنن

داره متهم میکنه

متهم کردهایم

متهم کردهاین

متهم کرده بودیم

متهم کرده بودم

متهم کرده بودین

متهم کرده بودی

متهم کرده بودن

متهم کرده بود

متهم کرده باشیم

متهم کرده باشم

متهم کرده باشین

متهم کرده باشی

متهم کرده باشن

متهم کرده باشه

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">متهم کردن</i> (literary Dari Persian)

متهم میکردیم

متهم میکردید

متهم میکردند

داشتیم متهم میکردیم

داشتم متهم میکردم

داشتید متهم میکردید

داشتی متهم میکردی

داشتند متهم میکردند

داشت متهم میکرد

داریم متهم میکنیم

دارم متهم میکنم

دارید متهم میکنید

داری متهم میکنی

دارند متهم میکنند

دارد متهم میکند

متهم کردهایم

متهم کردهاید

متهم کردهاند

متهم کرده است

متهم کرده بودیم

متهم کرده بودم

متهم کرده بودید

متهم کرده بودی

متهم کرده بودند

متهم کرده بود

متهم خواهیم کرد

متهم خواهم کرد

متهم خواهید کرد

متهم خواهی کرد

متهم خواهند کرد

متهم خواهد کرد

متهم کرده باشیم

متهم کرده باشم

متهم کرده باشید

متهم کرده باشی

متهم کرده باشند

متهم کرده باشد

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">متهم کدن</i> (colloquial Kabuli)

داشتیم متهم میکدیم

داشتم متهم میکدم

داشتین متهم میکدین

داشتی متهم میکدی

داشتن متهم میکدن

داشته متهم میکده

داریم متهم میکنیم

دارم متهم میکنم

دارین متهم میکنین

داری متهم میکنی

دارن متهم میکنن

داره متهم میکنه

متهم کده بودیم

متهم کده بودم

متهم کده بودین

متهم کده بودی

متهم کده بودن

متهم کده بوده

متهم خواییم کد

متهم خوایم کد

متهم خوایین کد

متهم خوایی کد

متهم خواین کد

متهم خوایه کد

متهم کده باشیم

متهم کده باشم

متهم کده باشین

متهم کده باشی

متهم کده باشن

متهم کده باشه

[mʊt̪.t̪ʰä.ɦǽm kʰäɾ.d̪än]

[mʊt̪.t̪ʰä.ɦǽm kʰäɾ.d̪än]

[mʊt̪.t̪ʰɑːǽm kʰäɾ.d̪än]


سوپرمارکت

head

سوپِرْمارْکِت

سوپِرْمارْکِت • (supermârket) (plural سوپرمارکتها (supermârket-hâ))

fa-noun

سوپِرْمارْکِت

سوپِرْمارْکِت (canonical)
supermârket (romanization)
سوپرمارکتها (plural)


هم‌معنی

هممعنی (canonical)
ham-ma'ni (romanization)

[ʔäm.mɑː.nɑ́ː]

[ʔäm.mɔː.nɔ́ː]


مراجعه

[mʊ.ɾɑː.d͡ʒä.ʔǽ]

[mʊ.ɾɑː.d͡ʒä.ʔǽ]

[mʊ.ɾɑː.d͡ʒɑːǽ]

[mu.ɾɔː.d͡ʒɔːǽ]

Borrowed from Arabic مُرَاجَعَة (murājaʕa). Doublet of مراجعت (morâje'at).


باند

head

باند • (bând)

fa-noun

باند • (bând)

Borrowed from French bande or English band, ultimately from Proto-Indo-European *bʰendʰ-. Doublet of بند (band).


کیلین

head

کیلین • (kēlīn)

fa-noun

کیلین • (kēlīn)


غیبه

head

غیبه • (ğayba)

fa-noun

غیبه • (ğayba)


دوال

head

دوال • (davâl)

fa-noun

دوال • (davâl)

From earlier دوبال (dō-bāl), from دو (dō, “two”) + بال (bāl, “wing”).


رکود

[ɹo.kʰúːd̪̥]

نشریه «فردای اقتصاد» که در حوزه بازارهای مالی فعال است، با ۵۰ اقتصاددان برجسته ایرانی در خصوص وضعیت اقتصادی سال ۱۴۰۲ مصاحبه کرده و تقریبا تمامی اقتصاددانان رکود اقتصادی سنگین را برای این سال پیش بینی کردند.

2023 April 18, “چشمانداز تاریک اقتصاد ایران در سال پیشرو؛ ترکیب دشوار تورم و رکود و بیپولی”, in bbc.com/persian, BBC Persian:

The journal Fardâ-ye Eqtesâd, which is active in the property market sphere, has interviewed 50 prominent Iranian economists regarding the economic situation of the [Iranian] year 1404. Almost all of the economists predicted a severe economic slump for this year.

našriye-ye "fardâ-ye eqtesâd" ke dar howze-ye bâzâr-hâ-ye mâli fa'âl ast, bâ 50 eqtesâddânân-e barjaste-ye irâni dar xosus-e va'ziyat-e eqtesâdi-ye sâl-e 1404 mosâhebe karde o taqriban tamâmi-ye eqtesâddânân rokud-e eqtesâd-e sangin râ barâ-ye in sâl piš bini kardand.


پولونز

head

پولونز • (polonez) (plural پولونزها (polonez-hâ))

polonez (romanization)
پولونزها (plural)


ترکیب‌بند

ترکیببند (canonical)
tarkib-band (romanization)

[t̪ʰæɹ.kʰʲiːb.bǽn̪d̪̥]

From تَرْکِیب (tarkib, “combination”) + بَنْد (band, “link, bond”).

af

ترجیعبند ترجیعبند#Persian

(poetry) A form of classical Persian poetry, composed of multiple stanzas which each have their own rhyme, with a different rhyming couplet between each stanza. When the same couplet is repeated like a refrain between every stanza instead of there being a different couplet between each stanza, it is called a ترجیعبند (tarji'-band) instead.


خردسال

head

خردسال • (xordsâl)

fa-noun

خردسال • (xordsâl)

From خرد (xurd, “small, little”) + سال (sâl, “year”).

af

که دانست کاین کودک خردسال
شود با بزرگان چنین بدسگال

1194, Niẓāmī Ganjavī}, “شرفنامه”, in اسکندرنامه:

Who knew that this child of tender years
Would become so wicked-minded with the nobles?

ki dānist k-īn kōdak-i xurdsāl
šawad bā buzurgān čunīn badsigāl

(now law) minor, underage; (originally) youth of tender years


حماسه

head

حماسه • (hamâse)

fa-noun

حماسه • (hamâse)

Borrowed from Arabic حَمَاسَة (ḥamāsa, “enthusiasm”), in reference to the Kitāb al-Ḥamāsa or Book of Enthusiasm, a ninth-century collection of early Arabic epic poems. However, the term was coined recently. Classical poets classified poetry according to rhyme rules and not content; all epic poems would then belong to the مثنوی (masnavi) form, but that includes all narrative poems (e.g. romances) and not just epics.


هفت اورنگ

[häft̪ ʔäw.ɾǽŋɡ]

[häft̪ ʔäw.ɾǽŋɡ]

[ʔäft̪ ʔäw.ɾǽŋɡ]

[ʔäft̪ ʔäw.ɾǽŋɡ̥]

[hæft̪ ʔow.ɹǽɲɡʲ̥]

[häft̪ ʔäw.ɾǽŋɡ]

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hṕtwlng /haftōring/, “the Big Dipper”), borrowed from Avestan 𐬵𐬀𐬞𐬙𐬋𐬌𐬭𐬌𐬧𐬔𐬀 (haptōⁱriṇga), compound of 𐬵𐬀𐬞𐬙𐬀 (hapta, “seven”) + Avestan -𐬌𐬭𐬌𐬧𐬔𐬀 (-iriṇga, apparently "sign", cognate with Sanskrit लिङ्ग (liṅga)): "[constellation of] seven signs".
However, reanalyzed in New Persian as هفت (haft, “seven”) + اورنگ (owrang, “throne”): "[constellation of] the Seven Thrones".

cog

apparently "sign", cognate with Sanskrit <i class="Deva mention" lang="sa">लिङ्ग</i> (liṅga)

af

Haft Awrang, the seven masnavis of the fifteenth-century poet Jami


فیلمنامه

head

فیلمنامه • (filmnâme)

fa-noun

فیلمنامه • (filmnâme)

فیلم (film, “film”) + نامه (nâme, “(in compounds) book”).


ناخودآگاه

fa-adj

ناخودآگاه • (nâxodâgâh)

[nɒː.xo.d̪ɒː.ɡɒ́ːʰ]

From ناـ (nâ-) + خودآگاه (xodâgâh, “conscious”).

af

شاید ناخودآگاه من میخواستم که باور کنم که این عشق در نگاه اول بود؟

Maybe I unconsciously wanted to believe that this was love at first sight.

šâyad nâxodâgâh man mi-xâstam ke bâvar konam ke in ešq dar negâh-e avval bud?


ناخودآگاه

head

ناخودآگاه • (nâxodâgâh)

fa-noun

ناخودآگاه • (nâxodâgâh)

[nɒː.xo.d̪ɒː.ɡɒ́ːʰ]


دادخواه

head

دادخواه • (dâdxâh)

fa-noun

دادخواه • (dâdxâh)

[dɑːð.ˈxʷɑːh]

[d̪ɑːd̪.xɑ́ːʱ]

[d̪ɑːd̪.xɑ́ːʱ]

[d̪ɑːd̪.xɑ́ː]

[d̪ɔːd̪.ˈxɔː]

[d̪ɒːd̪.xɒ́ːʰ]

[d̪ɔd̪.χɔ́ʱ]

داد (dâd, “justice”) + خواه (xâh, present stem of خواستن (xâstan, “to want, to ask for”)).

af

خواه
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">خواستن</i> (xâstan, “to want, to ask for”)>


اوورتور

[ʔuːveɹ.t̪ʰúːɹ]


ماژور

fa-adj

ماژور • (mâžor)


بکار

head

بکار • (bekâr)

fa-noun

بکار • (bekâr)


حسابرس

حساب (hesâb, “account”) + رس (ras, present stem of رسیدن (rasidan, “to reach”).)

af

رس
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">رسیدن</i> (rasidan, “to reach”).>


محکوم له

head

مَحْکُومٌ لَه

مَحْکُومٌ لَه • (mahkumon lah)

fa-noun

مَحْکُومٌ لَه

مَحْکُومٌ لَه • (mahkumon lah)

مَحْکُومٌ لَه (canonical)
mahkumon lah (romanization)

Borrowed from Arabic مَحْكُومٌ لَه (maḥkūmun lah).

bor+

مَحْكُومٌ لَه


محکوم علیه

head

مَحْکُومٌ عَلَیْه

مَحْکُومٌ عَلَیْه • (mahkumon aleyh)

fa-noun

مَحْکُومٌ عَلَیْه

مَحْکُومٌ عَلَیْه • (mahkumon aleyh)

مَحْکُومٌ عَلَیْه (canonical)
mahkumon aleyh (romanization)

Borrowed from Arabic مَحْكُومٌ عَلَيْه (maḥkūmun ʕalayh).

bor+

مَحْكُومٌ عَلَيْه


خصوصی‌سازی

خصوصیسازی (canonical)
xosusi-sâzi (romanization)

خصوصی (xosusi, “private”) + ساز (sâz, present stem of ساختن (sâxtan, “to make”)) + ـی (-i).

af

ساز
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">ساختن</i> (sâxtan, “to make”)>


انحصار

head

انحصار • (enhesâr)

fa-noun

انحصار • (enhesâr)

[ʔɪn.hɪ.sɑ́ːɾ]

[ʔɪn.hɪ.sɑ́ːɾ]

[ʔɪ.nɪ.sɑ́ːɾ]

Borrowed from Arabic اِنْحِصَار (inḥiṣār).


علیه الصلات والسلام

head

علیه الصلات والسلام • (aleyhe s-salâto va-s-salâm)

aleyhe s-salâto va-s-salâm (romanization)

Borrowed from Arabic عَلَيْهِ ٱلصَّلَاةُ وَٱلسَّلَامُ (ʕalayhi ṣ-ṣalātu was-salāmu).

bor+

عَلَيْهِ ٱلصَّلَاةُ وَٱلسَّلَامُ


موسیقی‌شناس

head

موسیقیشناس • (musiqi-šenâs)

fa-noun

موسیقیشناس • (musiqi-šenâs)

موسیقیشناس (canonical)
musiqi-šenâs (romanization)

From موسیقی (musiqi, “music”) + شناس (-šenâs).

af

ـشناس<alt:شناس>


ارض اقدس

[ʔǽɾ.zɪ ʔäq.d̪ǽs]

[ʔǽɾ.zɪ ʔäq.d̪ǽs]

[ʔǽɹzɪ ʔäq.d̪ǽs]

[ʔǽɹ.ze ʔæʁ.d̪ǽs]

(Shia Islam) the sanctuary of Imam Reza at Mashhad


زهدان

head

زهدان • (zehdân)

fa-noun

زهدان • (zehdân)


فرنگیس

[fä.ɾäŋ.ɡíːs]

[fä.ɾäŋ.ɡíːs]

[fä.ɾäŋ.ɡíːs]

[fä.ɾäŋ.ɡís]

[fæ.ɹæɲ.ɡʲíːs]

[fä.ɾäŋ.ɡís]

A very early manuscript error—influenced by فرنگ (farang, “European”)?—in the Shahnameh for *فریگیس (farīgīs), attested as فَرِيكِيس (farīkīs) in an early translation of the Shahnameh into Arabic. *فریگیس (farīgīs) is itself from a reversal of the constituents of Middle Persian [Term?] (/wispān-fryā/), from Old Median *vispafryā (literally “she who is dear to all”).

der

Farangis (wife of Siyavush in the Shahnameh)


حاکمیت

Borrowed from Arabic حَاكِمِيَّة (ḥākimiyya), but it may be an Arabic-based coinage from Ottoman Turkish حاكمیت (hâkimiyet). By surface analysis, حاکم (hâkem) + ـیت (-iyyat).


ردیف

radīf (romanization)
radif (romanization)

→ English: radif


ماشین ظرف‌شویی

head

ماشینِ ظَرْفشویی

ماشینهای ظرفشویی

ماشینِ ظَرْفشویی • (mâšin-e zarf-šuyi) (plural ماشینهای ظرفشویی (mâšin-hâ-ye zarf-šuyi))

fa-noun

ماشینِ ظَرْفشویی

ماشینهای ظرفشویی

ماشینِ ظَرْفشویی (canonical)
mâšin-e zarf-šuyi (romanization)
ماشینهای ظرفشویی (plural)


اشم وهو

[ʔæ.ʃém vo.ɦúː]

Borrowed from Avestan 𐬀𐬴𐬆𐬨 𐬬𐬊𐬵𐬏 (aṣ̌əm vohū).

bor+

(Zoroastrianism) Ashem Vohu, one of the four great Avestan mantras


اشم

head

اشم • (ašem)

fa-noun

اشم • (ašem)

سوی جنت چو خواهد رفت جانم
اشم آری در آن دم بر زبانم

1599, Bahman-i Kay Kubād, قصه سنجان [Qissa-yi Sanjān]:

When my soul departs towards Heaven,
May You bring the ashem upon my tongue at that moment.

sōy-i jannat čū xwāhad raft jān-am
ašim ārī dar ān dam bar zabān-am

اشم وهو
اشم وهو#Persian

(Zoroastrianism) Short for اشم وهو (ašem vohu).


گنامینو

head

گنامینو • (ganāmīnō)

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (gnʾk' mynwk /gannāk mēnōg/, “the Stinking Spirit”).

inh+

وزان پس هم گنامینو گجسته
مر این ره را دگر باره شکسته

And after that too, the accursed Stinking Spirit
Broke this road a second time.

w-az ān pas ham ganāmīnō gujasta
mar īn rah rā digar bāra šikasta

(Zoroastrianism, obsolete) Ahriman, Angra Mainyu (the evil spirit)


جددین

→ Gujarati: જુદ્દીન (juddīn)

[d͡ʒʊd̪.d̪íːn]

[d͡ʒʊd̪.d̪íːn]

[d͡ʒʊd̪.d̪íːn]

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ywdt dyn' /jud-dēn/, literally “[those of] anti-religion”).

inh

بکرده دور سه فرسنگ جددین
نمانده کس درو جز مرد بهدین

The infidels were driven out three leagues away,
Nobody remained there except for men of the Good Faith.

bakarda dūr si farsang juddīn
na-mānda kas dar ō juz mard-i bihdīn


یشتن

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (yštn' /yaštan/), borrowed from Avestan 𐬫𐬀𐬰𐬀𐬌𐬙𐬌 (yazaⁱti, “to worship, to venerate”), from Proto-Indo-Iranian *Hyáȷ́ati, from Proto-Indo-European *h₁yaǵ-.

der

به چندان روز و ماه یشت و یزشها
بیشتند و بسی کردند تخشا

For so many days and months, they performed rites and rituals and were very diligent.

ba čandān rōz u māh yašt u yaziš-hā
biyaštand u basē kardand taxšā

(Zoroastrianism, obsolete) to worship, to perform Zoroastrian rituals


معصوم

(religion) impeccable, infallible, incapable of sin


جنگ جهانی دوم

head

جَنْگِ جَهانیِ دُوُّم

جَنْگِ جَهانیِ دُوُّم • (jang-e jahâni-ye dovvom)

fa-noun

جَنْگِ جَهانیِ دُوُّم

جَنْگِ جَهانیِ دُوُّم (canonical)
jang-e jahâni-ye dovvom (romanization)

[d͡ʒǽŋ.ɡɪ d͡ʒä.ɦɑː.ní.jɪ d̪ʊ.wʊ́m]

[d͡ʒǽŋ.ɡɪ d͡ʒä.ɦɑː.ní.jɪ d̪ʊ.wʊ́m]

[d͡ʒǽŋɡɪ d͡ʒɑːɑː.ní.jɪ d̪ʊ.wʊ́m]


مزمور

head

مَزْمور • (mazmur) (plural مزامیر (mazâmir))

مَزْمور (canonical)
mazmur (romanization)
مزامیر (plural)


راهبه

راهبه • (râhebe)

fa-noun

راهبه • (râhebe)

Borrowed from Arabic رَاهِبَة (rāhiba). Equally analysable as راهب (râheb) + ـه (-e).


خویدوده

head

خویدوده • (xidude)

fa-noun

خویدوده • (xidude)

Learned borrowing from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hwytw(k)ds /xwēdodah/), borrowed from Avestan 𐬓𐬀𐬉𐬙𐬎𐬎𐬀𐬛𐬀𐬚𐬀 (xᵛaētuuadaθa). The earlier Persian Revayats do not use this spelling but rather خیتودت (xitudat), خویدیودت (xidyudat), خویتودث (xitudas), etc.

lbor

(Zoroastrianism) xwedodah; close-kin marriage


روضه

Borrowed from Arabic رَوْضَة (“garden”). The religious sense is generalized from the title of the book روضة الشهدا (rowzat-osh-shohadâ, “Garden of the Martyrs”), an extremely popular work describing the tragedy at Karbala written by Husayn Kâshefi (lived 1436—1504).

روضه شب عاشورا ― rowze-ye šab-e âšurâ ― eulogy of the night of Ashura

(Shia Islam) eulogy of the Battle of Karbala

روضه بهشت

بزمگاهی دلنشان، چون قصر فردوس برین
گلشنی پیرامنش چون روضهٔ دارالسلام

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 309”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

A banquet place which soothes the heart, like the castle of highest paradise,
A rose field whose surroundings are like the garden of the Abode of Peace.

bazm-gāhē dil-nišān, čūn qasr-i firdaws-e barīn
gulšanē pērāmun-aš čūn rawza-yi dār-os-salām


ارد

Inherited from Middle Persian 𐭠𐭫𐭲𐭩 (ʾlty /ard/), from Old Persian 𐎠𐎼𐎫 (a-r-t /r̥taʰ/), from Proto-Iranian *Hr̥táh, from Proto-Indo-Iranian *Hr̥tás. Cognate with Avestan 𐬀𐬴𐬀 (aṣ̌a, “truth”), Sanskrit ऋत (ṛtá, “fixed order, truth”).

inh+

نهم عزیز چو ارد ایزد و دهم اشتاد
بهوش باش که گفتم اگر تو نادانی

1800s?, کی بهرام, در صفت دوازده امام و چهارده معصوم گویم, published 1942:

Since the ninth dear one is the divine Ard and the tenth is Ashtad,
Be aware that I have told you, if you did not know!

nohom aziz čo ard izad o dahom aštâd
be huš bâš ke goftam agar to nâdân-i

(Zoroastrianism) Ard, a goddess and divine assistant of Spenta Armaiti, thought to preside over the twenty-fifth day


مناظره

head

مناظره • (monâzare or monâzere) (plural مناظرات (monâzarât))

monâzare (romanization)
monâzere (romanization)
مناظرات (plural)

Borrowed from Arabic مُنَاظَرَة (munāẓara).

bor+

(poetry) poetic disputation (a genre of poetry)


مصا

head

مصا • (masâ)

fa-noun

مصا • (masâ)


آموسنی

head

آموسنی • (āmūsnī or āmwisnī)

fa-noun

آموسنی • (āmūsnī or āmwisnī)

āmūsnī (romanization)
āmwisnī (romanization)

Borrowed from a Northwestern Iranian or Central Iranian term descending from Proto-Iranian *hapáθniH (“co-wife”).


فعلی

Borrowed from Arabic فِعْلِيّ (fiʕliyy). By surface analysis, فعل (fe'l) + ـی (-i).


گاوسار

head

گاوسار • (gâvsâr) (plural گاوسارها (gâvsâr-hâ))

[ɡɑːw.ˈsɑːɾ]

[ɡɑːw.sɑ́ːɾ]

[ɡɑːw.sɑ́ːɾ]

[ɡɑːw.sɑ́ːɾ]

[ɡ̥ɒːv.sɒ́ːɹ]

From گاو (gâv, “cow, ox”) + سار (sâr, variant of سر (sar, “head”)).

af

سار
<pos:variant of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">سر</i> (sar, “head”)>

فریدونش را نیز با گاوسار
بفرمود کردن برانجا نگار

c. 1011, Abu'l-Qāsim Firdawsī, “The reign of Gushtāsp”, in شاهنامه [Book of Kings]:

He ordered that they paint on there
Fereydun as well, with his ox-headed mace.

firēdūn-aš rā nēz bā gāwsār
bifarmūd kardan bar ānjā nigār

(historical) mace adorned with the head of an ox


فاتحه

head

فاتحه • (fâtehe)

Borrowed from Arabic الْفَاتِحَة (al-fātiḥa).

bor+

[fɑː.t̪ʰe̞.ɦǽ]

[fɑː.t̪ʰe̞.ɦǽ]

فاتحهای چو آمدی بر سر خستهای بخوان
لب بگشا که میدهد لعل لبت به مرده جان

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 382”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

When you arrive, read out a Fātiḥa on the head of the wounded one;
Open your lips, for the ruby of your lips gives life to the corpse.

fātiha'ē čū āmadī bar sar-i xasta'ē bixwān
lab bugšā ki mē-dihad la'l-i lab-at ba murda jān

al-Fātiḥa, the first chapter of the Quran


قدسی

Borrowed from Arabic قُدْسِيّ (qudsiyy). By surface analysis, قدس (qods) + ـی (-i).

surf

(Islam, of a hadith) transmitting words of God not found in the Quran


استحکامات

head

استحکامات • (estehkâmât)

fa-noun

استحکامات • (estehkâmât)

[ʔɪs.t̪ʰe̞ɦ.kʰɑː.mɑ́ːt̪]

Arabic plural of استحکام (estehkâm), from Arabic اِسْتِحْكَام (istiḥkām, “intensification, becoming fortified”). Probably a calque of French fortification, likely via Ottoman Turkish استحكامات (istihkamat).

bor

اِسْتِحْكَام

(military) fortification (especially one that fully encircles the defended position)


مصلا

Borrowed from Arabic مُصَلًّى (muṣallan).

bor+

از تائبی سر تافته صد توبه برهم بافته
چون بوی زلفش یافته می بر مصلا ریخته

early 1200s, Farīd ud-Dīn ʿAṭṭār, “Ghazal 706”, in دیوان عطار:

The head turned away from piety, a hundred repentances entangled,
When the scent of her locks was found, wine poured on the prayer rug.

az tā'ibī sar tāfta sad tawba bar-ham bāfta
čūn bōy-i zulf-aš yāfta may bar musallā rēxta

زاهد چه کشی اینهمه بر دوش مصلا
بردار سبوی من و رندانه نگه دار

c. 1580, Vahshī Bāfqī, “Ghazal 225”, in گزیده اشعار [Selected Poems]:

Ascetic, why haul a prayer rug on your shoulders all this time?
Pick up my wine pitcher and look around like a villain!

zāhid či kašī īnhama bar dōš musallā
bardār sabō-yi man u rindāna nigah dār


دستان

head

دستان • (dastân)

fa-noun

دستان • (dastân)

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɔ́ːn]

[d̪æs.t̪ʰɒ́ːn]

داستان داستان#Persian

Alternative form of داستان (dâstân, “story, tale”).

هر مرغ به دستانی در گلشن شاه آمد
بلبل به نواسازی حافظ به غزلگویی

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 495”, in دیوان حافظ [The Divān of Ḥāfiẓ]:

Every bird has come to the king's rose garden with a melody;
The nightingale by singing tunes, Ḥāfiẓ by uttering love poems.

har murğ ba dastānē dar gulšan-i šāh āmad
bulbul ba nawāsāzī hāfiz ba ğazal-gūyī


دستان

head

دستان • (dastân)

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɑ́ːn]

[d̪äs.t̪ʰɔ́ːn]

[d̪æs.t̪ʰɒ́ːn]

(Iranian mythology) Alternative name of the hero زال (zâl).


حسینیه

حسینیه • (hoseyniyye) (plural حسینیهها (hoseyniyye-hâ))

hoseyniyye (romanization)
حسینیهها (plural)

Borrowed from Arabic حُسَيْنِيَّة (ḥusayniyya)

bor+

حُسَيْنِيَّة


تکیه‌خانه

head

تکیهخانه • (takye-xâne) (plural تکیهخانهها (takye-xâne-hâ))

تکیهخانه (canonical)
takye-xâne (romanization)
تکیهخانهها (plural)

→ Uzbek: takyaxona

تکیه تکیه#Persian


حماسی

fa-adj

حماسی • (hamâsi)

[ʔä.mɑː.síː]

Borrowed from Arabic حَمَاسِيّ (ḥamāsiyy).


توییت کردن

head

توییت کردن • (tuit kardan) (present stem توییت کن (tuit kon))

tuit kardan (romanization)
توییت کن (present stem)
توییت کردن (infinitive)
توییت کن (present stem)
توییت کرد (past stem)
توییت کننده (participle present)
توییت کرده (participle past)
توییت کنم (aorist first-person indicative singular)
توییت کنی (aorist indicative second-person singular)
توییت کند (aorist indicative singular third-person)
توییت کنیم (aorist first-person indicative plural)
توییت کنید (aorist indicative plural second-person)
توییت کنند (aorist indicative plural third-person)
توییت میکنم (first-person indicative present singular)
توییت میکنی (indicative present second-person singular)
توییت میکند (indicative present singular third-person)
توییت میکنیم (first-person indicative plural present)
توییت میکنید (indicative plural present second-person)
توییت میکنند (indicative plural present third-person)
دارم توییت میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری توییت میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد توییت میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم توییت میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید توییت میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند توییت میکنند (indicative plural present progressive third-person)
توییت کردهام (first-person indicative perfect present singular)
توییت کردهای (indicative perfect present second-person singular)
توییت کرده است (indicative perfect present singular third-person)
توییت کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
توییت کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
توییت کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
توییت کردم (first-person indicative past singular)
توییت کردی (indicative past second-person singular)
توییت کرد (indicative past singular third-person)
توییت کردیم (first-person indicative past plural)
توییت کردید (indicative past plural second-person)
توییت کردند (indicative past plural third-person)
توییت میکردم (first-person indicative past singular)
توییت میکردی (indicative past second-person singular)
توییت میکرد (indicative past singular third-person)
توییت میکردیم (first-person indicative past plural)
توییت میکردید (indicative past plural second-person)
توییت میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم توییت میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی توییت میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت توییت میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم توییت میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید توییت میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند توییت میکردند (indicative past plural progressive third-person)
توییت کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
توییت کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
توییت کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
توییت کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
توییت کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
توییت کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
توییت خواهم کرد (first-person future indicative singular)
توییت خواهی کرد (future indicative second-person singular)
توییت خواهد کرد (future indicative singular third-person)
توییت خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
توییت خواهید کرد (future indicative plural second-person)
توییت خواهند کرد (future indicative plural third-person)
توییت کنم (first-person present singular subjunctive)
توییت کنی (present second-person singular subjunctive)
توییت کند (present singular subjunctive third-person)
توییت کنیم (first-person plural present subjunctive)
توییت کنید (plural present second-person subjunctive)
توییت کنند (plural present subjunctive third-person)
توییت کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
توییت کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
توییت کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
توییت کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
توییت کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
توییت کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
توییت کن (imperative second-person singular)
توییت کنید (imperative plural second-person)
توییت کردن (infinitive)
توییت کن (present stem)
توییت کرد (past stem)
توییت کننده (participle present)
توییت کرده (participle past)
توییت کنم (aorist first-person indicative singular)
توییت کنی (aorist indicative second-person singular)
توییت کنه (aorist indicative singular third-person)
توییت کنیم (aorist first-person indicative plural)
توییت کنین (aorist indicative plural second-person)
توییت کنن (aorist indicative plural third-person)
توییت میکنم (first-person indicative present singular)
توییت میکنی (indicative present second-person singular)
توییت میکنه (indicative present singular third-person)
توییت میکنیم (first-person indicative plural present)
توییت میکنین (indicative plural present second-person)
توییت میکنن (indicative plural present third-person)
دارم توییت میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری توییت میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره توییت میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم توییت میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین توییت میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن توییت میکنن (indicative plural present progressive third-person)
توییت کردهام (first-person indicative perfect present singular)
توییت کردهای (indicative perfect present second-person singular)
توییت کرده (indicative perfect present singular third-person)
توییت کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
توییت کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
توییت کردهان (indicative perfect plural present third-person)
توییت کردم (first-person indicative past singular)
توییت کردی (indicative past second-person singular)
توییت کرد (indicative past singular third-person)
توییت کردیم (first-person indicative past plural)
توییت کردین (indicative past plural second-person)
توییت کردن (indicative past plural third-person)
توییت میکردم (first-person indicative past singular)
توییت میکردی (indicative past second-person singular)
توییت میکرد (indicative past singular third-person)
توییت میکردیم (first-person indicative past plural)
توییت میکردین (indicative past plural second-person)
توییت میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم توییت میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی توییت میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت توییت میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم توییت میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین توییت میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن توییت میکردن (indicative past plural progressive third-person)
توییت کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
توییت کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
توییت کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
توییت کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
توییت کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
توییت کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
توییت کنم (first-person present singular subjunctive)
توییت کنی (present second-person singular subjunctive)
توییت کنه (present singular subjunctive third-person)
توییت کنیم (first-person plural present subjunctive)
توییت کنین (plural present second-person subjunctive)
توییت کنن (plural present subjunctive third-person)
توییت کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
توییت کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
توییت کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
توییت کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
توییت کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
توییت کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
توییت کن (imperative second-person singular)
توییت کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">توییت کردن</i> (literary Iranian Persian)

توییت میکردیم

توییت میکردم

توییت میکردید

توییت میکردی

توییت میکردند

توییت میکنیم

توییت میکنید

توییت میکنند

داشتیم توییت میکردیم

داشتم توییت میکردم

داشتید توییت میکردید

داشتی توییت میکردی

داشتند توییت میکردند

داشت توییت میکرد

داریم توییت میکنیم

دارم توییت میکنم

دارید توییت میکنید

داری توییت میکنی

دارند توییت میکنند

دارد توییت میکند

توییت کردهایم

توییت کردهام

توییت کردهاید

توییت کردهای

توییت کردهاند

توییت کرده است

توییت کرده بودیم

توییت کرده بودم

توییت کرده بودید

توییت کرده بودی

توییت کرده بودند

توییت کرده بود

توییت خواهیم کرد

توییت خواهم کرد

توییت خواهید کرد

توییت خواهی کرد

توییت خواهند کرد

توییت خواهد کرد

توییت کرده باشیم

توییت کرده باشم

توییت کرده باشید

توییت کرده باشی

توییت کرده باشند

توییت کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">توییت کردن</i> (colloquial Tehrani)

توییت میکردیم

توییت میکردم

توییت میکردین

توییت میکردی

توییت میکردن

توییت میکنیم

توییت میکنین

داشتیم توییت میکردیم

داشتم توییت میکردم

داشتین توییت میکردین

داشتی توییت میکردی

داشتن توییت میکردن

داشت توییت میکرد

داریم توییت میکنیم

دارم توییت میکنم

دارین توییت میکنین

داری توییت میکنی

دارن توییت میکنن

داره توییت میکنه

توییت کردهایم

توییت کردهام

توییت کردهاین

توییت کردهای

توییت کردهان

توییت کرده بودیم

توییت کرده بودم

توییت کرده بودین

توییت کرده بودی

توییت کرده بودن

توییت کرده بود

توییت کرده باشیم

توییت کرده باشم

توییت کرده باشین

توییت کرده باشی

توییت کرده باشن

توییت کرده باشه

(transitive, intransitive, social media) To post an update to Twitter, to tweet


کمین

از شبیخون و کمین ننگ آید او را روز جنگ
دوست دارد جنگ لیکن بی شبیخون و کمین

c. 1030, Farrukhī Sīstānī, “Qaṣīda 153”, in دیوان فرخی سیستانی [Dīvān of Farrukhī]:

He is ashamed of night attacks and ambushes on the day of war;
He loves war, but without night attacks and ambushes.

az šabīxūn u kamīn nang āyad ō rā rōz-i jang
dōst dārad jang lēkin bē šabīxūn u kamīn


ابرقدرت

head

ابرقدرت • (abarqodrat) (plural ابرقدرتها (abarqodrat-hâ))

abarqodrat (romanization)
ابرقدرتها (plural)

[ʔæ.bæɹ.ɢod̪.ɹǽt̪]


ضرب و شتم

مورد ضرب و شتم قرار میگیرد و در بازداشت جان خود را از دست میدهد.

2024 May 1, “آخرین لحظات نیکا؛ مستند تحقیقی بیبیسی بر اساس اسناد محرمانه درباره کشتهشدن نیکا شاکرمی”, in YouTube, BBC Persian:

She is subject to physical abuse, and loses her life while being detained.

mowred-e zarb o šatm qarâr mi-girad va dar bâzdâšt jân-e xod râ az dast mi-dehad.

(law, sometimes proscribed) battery (physical abuse)


ترمیم

[t̪ʰäɾ.míːm]

[t̪ʰäɾ.míːm]

[t̪ʰäɾ.míːm]

[t̪ʰæɹ.míːm]

ترمیم کابینه


سنگر

→ Azerbaijani: səngər

→ Central Kurdish: سەنگەر (senger)

→ English: sangar

→ Georgian: სანგარი (sangari)

→ Northern Kurdish: senger

→ Pashto: سنګر (sangar)

(military) fortification, redoubt, fortified spot


فتان

[fät̪.t̪ʰɑ́ːn]

[fät̪.t̪ʰɑ́ːn]

[fät̪.t̪ʰɑ́ːn]

[fät̪.t̪ʰɔ́ːn]

[fæt̪.t̪ʰɒ́ːn]


وصیت

→ Bengali: অসিয়ত (ośiẏot)

→ Hindustani:

Hindi: वसीयत (vasīyat)

Urdu: وصیت (wasīyat)

Borrowed from Arabic وَصِيَّة (waṣiyya).


مولوی

→ Bengali: মৌলবী (mōulbi)

→ Hindustani: maulvī

Hindi: मौलवी

Urdu: مولوی

Borrowed from Arabic مَوْلَوِيّ (mawlawiyy).


دواخانه

head

دواخانه • (dawāxāna)

fa-noun

دواخانه • (dawāxāna)

→ Bengali: দাওয়াখানা (daōẇakhana)

→ Gujarati: દવાખાનું (davākhānũ)

→ Hindustani:

Hindi: दवाख़ाना (davāxānā)

Urdu: دَواخانَہ (davāxāna)

→ Kannada: ದವಾಖಾನೆ (davākhāne)

→ Marathi: दवाखाना (davākhānā)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਦਵਾਖ਼ਾਨਾ (davāxānā)

Shahmukhi script: دَواخانَہ (davāxāna)

From دوا + خانه.


خانه خدا

head

خانهٔ خدا • (xâne-ye xodâ)

خانهٔ خدا (canonical)
xâne-ye xodâ (romanization)

Calque of Arabic بَيْت الله (bayt allāh).

clq

(Islam) "the House of God"; a title for the Ka'ba.


عده

(Islamic law) waiting period upon a woman after her marriage has ended until she can remarry


قران

head

قران • (qerân)

fa-noun

قران • (qerân)

گر ندیدید مه و مهر قران کرده بهم
چشم دارید در آن عارض و غبغب نگرید

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 174:

If you have not seen the sun and moon in conjunction with each other,
Cast your sight on that face and look at the double chin!

gar na-dīdēd mah u mihr qirān karda ba-ham
čašm dārēd dar ān āriz u ğabğab nigarēd


مرسل

پیغمبر مرسل

بحق آنکه چنین صورت آفرید ز نور
بحق احمد مرسل بخواجه قنبر

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 74:

[I swear] by the truth that He created such a visage from light,
By the truth of Muhammad, sent [by God], and by [Ali,] the master of Qanbar.

ba-haqq-i ān-ki čunīn sūrat āfarīd zi nūr
ba-haqq-i ahmad-i mursal ba-xwāja-yi qanbar

dispatched, sent; (Islam) especially of prophets


سیاهی لشکر

head

سیاهی لشکر • (siyâhi laškar)

fa-noun

سیاهی لشکر • (siyâhi laškar)

[si.jɒː.ɦíː.læʃ.kʰʲǽɹ]

From سیاهی لشکر (siyâhi-ye laškar, “large military host; multitude of troops”).

فیلمهایی که بیشترین سیاهی لشکر را داشتند

the films which featured the most extras

filmhâyi ke bištarin siyâhi laškar râ dâštand

(cinematography) extra, background actor


کونین

Borrowed from Arabic كَوْنَيْن (kawnayn), dual of كَوْن (kawn).

bor+

چنان خواهم سلیمی کز همه کونین باشم فرد
میان عاشقان باری چنین مفرد کنم خود را

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 96:

I, Selim, desire to be solitary in all the two existences;
In short, in the midst of lovers, I shall single myself out like this.

čunān xwāham salīmī k-az hama kawnayn bāšam fard
miyān-i āšiqān bārē čunīn mufrad kunam xwad rā

(Islam) the two kinds of existence: the material world and the spiritual world


میکده

head

میکده • (meykade) (plural میکدهها (meykade-hâ))

→ Azerbaijani: meygədə, meykədə

→ Hindustani:

Hindi: मयकदा (maykadā)

Urdu: مَیْکَدَہ (maykada)

→ Ottoman Turkish: میكده (meykede)


کوهکن

کوه (kuh, “mountain”) + کن (kan, present stem of کندن (kandan, “to dig”)).
In the medieval romance Khosrow and Shirin, the heroine Shirin tells Farhad that she will accept his love if he can achieve the impossible feat of cutting a hole through a mountain for her. He accomplishes this difficult feat, but Shirin's husband Khosrow lies to him that Shirin has died in the meantime, driving him to commit suicide.

af

کن
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">کندن</i> (kandan, “to dig”)>

فرهاد فرهاد#Persian

(poetic, Iranian mythology) "Digger of Mountains": an epithet of فرهاد (farhâd).


هیربد

head

هیربد • (hirbod) (plural هیربدان (hirbodân))

[ʔeːɾ.bʊ́d̪]

[ʔeːɾ.búd̪̥]

[ʔeːɾ.bǽd̪̥]

Inherited from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hylpt' /hērbed/, “religious scholar”), borrowed from Avestan 𐬀𐬉𐬚𐬭𐬀𐬞𐬀𐬌𐬙𐬌 (aēθrapaⁱti, “teacher priest”). By surface analysis, هیر (hir, “fire; worship, obedience”) + ـبد (-bod, “lord, master”).

surf

اینکه موبدان و دستوران و ردان و هیربدان را نشاید که همه کس را پهلوی آموزند که زردشت از هورمزد پرسید که پهلوی آموختن مر کسان را شاید هورمزد به افزونی جواب داد که هر که از نسل تو باشد موبد و دستور و هیربدی که خردمند باشد. دیگر هیچ کس را نشاید جز از اینکه گفتهام اگر دیگران را آموزند او را عظیم گناه باشد اگر بسیار کار کرفه کرده باشد فرجام او را بدوزخ بود.

That the mowbeds and dasturs and rads and herbods [orders of Zoroastrian priests] must not let everybody learn Pahlavi, for Zoroaster asked Ahura Mazda whether learning Pahlavi was suitable for people, and Ahura Mazda answered extensively, "Everyone descended from you who are mowbeds and dasturs and herbods who are wise. Nobody else should [learn the Pahlavi language], except for those who I have mentioned. If it is taught to others, it is a great sin. [Even] if his good deeds are many, his end will be in Hell."

īn-ki mūbidān u dastūrān u radān u hērbudān rā na-šāyad ki hama kas rā pahlawī amōzand ki zardušt az hūrmazd porsīd ki pahlawī āmōxtan mar kasān rā šāyad hūrmazd ba afzūnī jawāb dād ki har ki az nasl-i tō bāšad mūbid u dastūr u hērbudē ki xiradmand bāšad. dīgar hēč kas rā na-šāyad juz az īn-ki gufta'am agar dīgarān rā āmōzand ō rā azīm gunāh bāšad agar bisyār kār-i kirfa karda bāšad farjām-i ō rā ba dōzax buwad.

(Zoroastrianism) lowest-ranking Zoroastrian priest


چلیپا

head

چلیپا • (čalipâ)

fa-noun

چلیپا • (čalipâ)

[t͡ʃʰä.liː.pʰɑ́ː]

[t͡ʃʰä.liː.pʰɑ́ː]

[t͡ʃʰä.liː.pʰɑ́ː]

[t͡ʃʰä.li.pʰɔ́ː]

[t͡ʃʰæ.liː.pʰɒ́ː]

Borrowed from Classical Syriac ܨܠܝܒܐ (ṣəlīḇā) or some other Aramaic form, perhaps via Sogdian ܨܠܝܒܐ (clybʾ, “Cross, crucifix”). Aramaic /ṣ/ is often borrowed as /č/ in Middle Iranian. Doublet of صلیب (salib).

bor

(calligraphy) Chalipa (calligraphic panel)

something cruciform or crooked:
Chalipa (calligraphic panel)


ملکوت

Borrowed from Arabic مَلَكُوت (malakūt).

مرغ باغ ملکوتم نیم از عالم خاک
دو سه روزی قفسی ساختهاند از بدنم

c. 1300, Humām-i Tabrīzī, “Ghazal 142”, in دیوان همام تبریزی:

I am a bird from the garden of malakūt, not from the world of earth!
They [only] built a cage out of my body for two or three days.

murğ-i bāğ-i malakūt-am niyam az ālam-i xāk
du si rōzē qafasē saxta-and az badan-am

(Islam, Sufism) Malakut, a cosmic plane between the angelic and imaginal realms


وردنه

desctree

→ Ottoman Turkish: مردانه (merdane)
Turkish: merdane, merdene
→ Armenian: մէրտէնէ (mērtēnē)
→ Bulgarian: мердене́ (merdené)
→ Romanian: merdenea


پریخوان

head

پریخوان • (parixân)

fa-noun

پریخوان • (parixân)

پری (pari, “supernatural being”) + خوان (xân, “present stem of خواندن (xândan, “to read”)”)

af

present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">خواندن</i> (xândan, “to read”)


عتبات عالیات

head

عتبات عالیات • (atabât-e âliyât)

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ː.t̪ʰɪ ʔɑː.li.jɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ː.t̪ʰɪ ʔɑː.li.jɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɑ́ː.t̪ʰɪ ʔɑː.li.jɑ́ːt̪]

[ʔä.t̪ʰä.bɔ́ː.t̪ʰi ʔɔː.li.jɔ́ːt̪]

[ʔæ.t̪ʰæ.bɒ́ː.t̪ʰe ʔɒː.li.jɒ́ːt̪]

(Shia Islam) the shrines of the Twelve Imams in Iraq


درمسال

Borrowed from Punjabi ਧਰਮਸਾਲਾ (dharmasālā).


گودواره

head

گودواره • (gūdwāra /gudvâre) (plural گودوارهها (gūdwāra /gudvâre-hâ))

gūdwāra (romanization)
gudvâre (romanization)
گودوارهها (plural)

[ɡuːd̪.wɑː.ɾǽ]

[ɡ̥uːd̪.vɒː.ɹé]

Borrowed from Punjabi ਗੁਰਦੁਆਰਾ (gurduārā).


سحرگاهی

⇒ Gujarati: સરગી (sargī)

⇒ Punjabi:

Gurmukhi script: ਸਰਘੀ (sarghī)

Shahmukhi script: سَرگھی (sarghī)


ابدال

head

ابدال • (abdâl)

fa-noun

ابدال • (abdâl)

[ʔäb.d̪ɑ́ːl]

[ʔäb.d̪ɑ́ːl]

[ʔäb.d̪ɑ́ːl]

[ʔäb.d̪ɔ́ːl̥]

[ʔæb.d̪ɒ́ːl̥]

Borrowed from Arabic أَبْدَال (ʔabdāl), plural of بَدَل (badal, “subsitute”).

(collective, Sufism) saints (often said to be forty) for whose sake God maintains the world


تنیدگی

[t̪ʰæ.niːd̪e.ɡʲíː]

(psychology) tension, being somewhat anxious


شمایل

head

شمایل • (šamâyel)

fa-noun

شمایل • (šamâyel)

Borrowed from Arabic شَمَائِل (šamāʔil).

(Christianity, Shia Islam) icon; visual representation of a holy figure


تعزیر

[t̪ʰäʔ.zíːɾ]

[t̪ʰäʔ.zíːɾ]

[t̪ʰɑː.zíːɾ]

[t̪ʰæʔ.zíːɹ]


همگونی

ام این بازی در اصل قایمباشک است؛ قایم + باش + پسوند اسمسازِ «ک». طی فرایندی به نام همگونی (به دلیل سهولت تلفظ)، حرف «ب» باشک در کنار «م» قایم تبدیل به ماشک شده است.

2024 January 30, Neda Valipour, “«قایمموشک» در اصل چه بوده است؟ [What was "hide and seek" originally called?]”, in Iranian Students' News Agency:

The original name of this game is qaim-bashak; Qaim + bash + the noun-forming suffix 'k'. Through a process called assimilation (due to ease of pronunciation), the letter 'b' in 'bashak' and the 'm' in 'qaim' turned into 'mashk'.


ارجاع

head

ارجاع • (erjâ')

(linguistics) anaphora (An expression that can refer to virtually any referent)


تجاهل‌العارف

تجاهلالعارف (canonical)
tajâholo-l-'âref (romanization)

[t̪ʰä.d͡ʒɑː.ɦʊ.lʊl.ʔɑː.ɾɪ́f]

[t̪ʰä.d͡ʒɑː.ɦʊ.lʊl.ʔɑː.ɾɪ́f]

[t̪ʰä.d͡ʒɑː.wʊ.lʊ.lɑː.ɾɪ́f]

Unadapted borrowing from Arabic تَجَاهُل الْعَارِف (tajāhul al-ʕārif, literally “the feigned ignorance of one who is knowledgeable”).

ubor

تَجَاهُل الْعَارِف

feigned ignorance (as a rhetorical device)