مضراب

مضراب • (mezrâb)

fa-noun

مضراب • (mezrâb)

Ultimately from Arabic مِضْرَاب (miḍrāb).

(music) mezrab, a small lightweight hammer with a slightly curved end and an inbuilt pick that is used to play the santur (Iranian hammered dulcimer) by striking the strings.


کمونیسم

شبح کمونیسم در حال حکمرانی بر جهان ما
šabah-e komonism dar hâl-e hokomrâni bar jahân-e mâ


شهبانو

head

شهبانو • (šahbânu)

fa-noun

شهبانو • (šahbânu)

→ Bengali: শাহবানু (śahbanu)

→ English: shahbanu


شاهدخت

head

شاهدخت • (šâhdoxt)

fa-noun

شاهدخت • (šâhdoxt)

[ʃɑːɦ.d̪ʊxt̪]

[ʃɑːɦ.d̪ʊxt̪]

[ʃɑː.d̪ʊxt̪]

[ʃɔɦ.d̪uχt̪]


منشار

head

منشار • (menšâr) (plural مناشیر (manâšir) or منشارها (menšâr-hâ))

menšâr (romanization)
مناشیر (plural)
منشارها (plural)


غسل

غسل • (ğosl)

fa-noun

غسل • (ğosl)

→ Bengali: গোসল (gōśol)

→ Hindi: ग़ुसल (ġusal)

(Islam) ghusl (washing required after major ritual impurity)


خلق

→ Chagatai: خلق

Uyghur: خەلق (xelq)

Uzbek: xalq

→ Hindustani:

Hindi: ख़लक़ (xalq)

Urdu: خلق (xalq)

→ Kazakh: халық (xalyq)

→ Kyrgyz: калк (kalk)

→ Pashto: خلک (xalk)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਖਲਕ (khalak)

Shahmukhi script: خلق (xalq)

→ Sindhi:

Arabic script: خَلْقُ (xalqu)

Devanagari script: ख़ल्क़ु (xalqu)

→ Turkmen: halk

جمهوری خلق چین

the [[People's Republic of China|People's Republic of China]]

حزب دموکراتیک خلق افغانستان

People's Democratic Party of Afghanistan


عهد

→ Bengali: আহদ (ahod)

→ Chagatai: عهد

Uyghur: ئەھد (ehd)

Uzbek: ahd

→ Hindustani:

Hindi: अहद (ahad)

Urdu: عَہْد ('ahd), عَہَد ('ahad)

→ Punjabi: عَہْد (ʻahd)

→ Pashto: عهد

→ Sindhi: عهد

→ Turkmen: äht


غلام

head

غُلام • (ğolâm) (plural غلمان)

fa-noun

غُلام • (ğolâm) (plural غلمان)

غُلام (canonical)
ğolâm (romanization)
غلمان (plural)

من غلام موج آن دریای نور
که چنین گوهر بر آرد در ظهور

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume I, verse 3985:

I am the slave of the billow of that Sea of Light
which brings a pearl like this into view.

man ğulām-i mawj ān daryā-i nūr
ki čūnīn gawhar ārad dar zuhūr


دولاب

head

دولاب • (dolâb)

fa-noun

دولاب • (dolâb)

desctree

→ Arabic: دُولَاب (dūlāb)
→ Amharic: ዱላብ (dulab)

→ Armenian: դոլաբ (dolab)

→ Azerbaijani: dolab

desc

→ Central Kurdish: [script needed] (dołab)

→ Northern Kurdish: dolab, dolap, dolav

→ Ottoman Turkish: طولاب (dolab)

Turkish: dolap

→ Albanian: dollap

→ Bulgarian: дола́п (doláp)

→ Romanian: dulap

→ Greek: ντουλάπι (ntoulápi)

→ Ladino: dolap

→ Serbo-Croatian: dòlāp

Perhaps from دو (do, “two”) + لاب (lâb, “split, cleft; half”), the latter a lengthened e-grade of the root underlying لب (lab, “lip; edge”).


فراواقع‌گرایی

head

فراواقعگرایی • (farâ-vâqe'-garâyi)

fa-noun

فراواقعگرایی • (farâ-vâqe'-garâyi)

فراواقعگرایی (canonical)
farâ-vâqe'-garâyi (romanization)

fa:فراواقع‌گرایی


رنده

→ Armenian: ռանդա (ṙanda)

→ Azerbaijani: rəndə

→ Gujarati: રંદો (rando)

desctree

→ Ottoman Turkish: رنده (rende)
Turkish: rende
→ Albanian: rende
→ Armenian: ըռենտե (əṙente), էրենտե (ērente)
→ Aromanian: réndã, rindéauã
→ Bulgarian: ренде́ (rendé)
→ Greek: ρεντές (rentés)
→ Macedonian: ренде (rende)
→ Romanian: rindea, rendea, rândea, rindă
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: рѐнде
Latin script: rènde

→ Uyghur: رەندە (rende)

→ Urdu: رندہ (randā)

→ Ushojo: رندہ (randah)

From Middle Persian *randag, found also in early Classical Arabic as رَنْدَج (randaj), derivative to the verb رَندیدَن (randidan, “to grate, to scrape”).

plane (A tool for smoothing wood by removing thin layers from the surface.)


یکتاپرستی

[jækʲ.t̪ʰɒː.pʰæ.ɹæs.t̪ʰiː]

fa:یکتاپرستی


چندخدایی

head

چندخدایی • (čand-xodâyi)

fa-noun

چندخدایی • (čand-xodâyi)

چند + خدا + ـیی


ندانم‌گرایی

ندانمگرایی (canonical)
nadânam-garâyi (romanization)

ندانمگرا + ـیی

af

ندانمگرا + ـیی

fa-suffix

ندانمگرا + ـیی

fa:ندانم‌گرایی


همه‌خدایی

همهخدایی (canonical)
hame-xodâyi (romanization)

همه + خدا + ـیی


اسفندیار

From Middle Persian [Term?] (/spandadāt/), in turn derived from Avestan 𐬯𐬞𐬆𐬥𐬙𐬋𐬜𐬁𐬙𐬀 (spəntōδāta, literally “given by Amesha Spenta”).

der

a male given name, Esfandiyar, Esfandyar, or Esfandiar.


مردم‌شناسی

مردمشناسی (canonical)
mardom-šenâsi (romanization)

From مردم + ـشناسی.

af

مردم + ـشناسی

fa:مردم‌شناسی


یهود

yahūd (romanization)
yahud (romanization)


ناحیه

head

ناحیه • (nâhiye) (plural ناحیهها (nâhiye-hâ) or نواحی (navâhi))

nâhiye (romanization)
ناحیهها (plural)
نواحی (plural)

→ English: nahiye


معاهده

مُعاهِده • (mo'âhede) (plural معاهدات (mo'âhadât) or معاهدهها (mo'âhede-hâ))

مُعاهِده (canonical)
mo'âhede (romanization)
معاهدات (plural)
معاهدهها (plural)

→ Hindustani:

desctree

Urdu: مُعاہَدَہ (mu'āhada)
→ Phalura: muaahidá

[mo̞.ʔɑː.ɦä.d̪ǽ]

[mo̞.ʔɑː.ɦä.d̪ǽ]


بلوک

Borrowed from Chagatai بولك (bölük), cognate to Ottoman Turkish بلوك (bölük, “part, fraction; squadron”).

cog

ولایت ولایت#Persian

cluster of villages or towns constituting a district under a province (ولایت) (pl. ـات)


موشک

head

موشَک • (mušak) (plural موشکها (mušak-hâ))

موشَک (canonical)
mušak (romanization)
موشکها (plural)

→ Central Kurdish: مۆشەک (moşek)

→ Northern Kurdish: moşek

From موش (muš, “mouse, rat”) + ـک (-ak, diminutive suffix). At first of a kind of firework article that resembled the shape of a mouse. (Modern military missiles may still remotely show that similarity.)


مزار

head

مزار • (mazâr) (plural مزارها (mazâr-hâ))

→ Hindustani:

Hindi: मज़ार (mazār)

Urdu: مَزَار (mazār)


خنجر

خنجر • (xanjar) (plural خنجرها (xanjar-hâ))

desctree

→ Arabic: خَنْجَر (ḵanjar)
→ Czech: chandžar
→ English: khanjar
→ French: kangiar, cangiar, kandjar
→ Polish: chandżar, handżar
→ Portuguese: alfanje, alfange (Portugal), canjar, khanjar
→ Slovak: handžár
→ Spanish: alfanje, janyar
→ Tigre: ከንጀር (känǧär)
→ Thai: กั้นหยั่น (gân-yàn)

desc

→ Middle Armenian: խանճալ (xančal), խանճար (xančar), խանչալ (xančʻal), խանչար (xančʻar), խանջալ (xanǰal), խանջար (xanǰar)

Armenian: խանչալ (xančʻal)

→ Azerbaijani: xəncər

→ Georgian: ხანჯალი (xanǯali), ხანჯარი (xanǯari)

→ Hindustani:

Hindi: ख़ंजर (xañjar)

Urdu: خنجر (xañjar)

→ Kazakh: қанжар (qanjar)

→ Kumyk: хынжал (xınjal)

→ Kyrgyz: канжар (kanjar)

→ Nepali: खञ्जर् (khañjar)

→ Nogai: кынжал (kınjal)

→ Old East Slavic: кончарь (končarĭ), кончакъ (končakŭ), коньчякъ (konĭčjakŭ), концакъ (koncakŭ), коньцакъ (konĭcakŭ), кончѣръ (končěrŭ), кочань (kočanĭ) (via Turkic)

Belarusian: кінжа́л (kinžál)

Russian: кинжа́л (kinžál), канжа́р (kanžár), ханжа́р (xanžár), конче́рь (končérʹ)

Polish: kindżał

Ukrainian: кинджа́л (kyndžál), кінча́к (kinčák)

→ Classical Syriac: ܚܢܓܪܐ (ḥangərā)

→ Crimean Tatar: къанджер, ханджер, гъанджер

→ Tatar: хәнҗәр (xäncär)

desctree

→ Ottoman Turkish: خنجر (hancer), خنچار (hançar), خنچر (hançer)
Turkish: hançer
→ Belarusian: ханджа́р (xandžár)
→ Bulgarian: ханджа́р (handžár)
→ Old Czech: končier
Czech: končíř
Slovak: končiar, končur
→ Hungarian: handzsár
Czech: handžár
→ Italian: canciàro, canciàrro, cangiàro
→ Macedonian: а́нџар (ándžar)
→ Polish: koncerz
→ Romanian: hanger
→ Russian: ханджа́р (xandžár)
→ Serbo-Croatian: hàndžār / ха̀нџа̄р
→ German: Handschar
→ Sicilian: canciarru
→ Ukrainian: ханджа́р (xandžár)
→ Venetan: ganzar

→ Turkmen: hancar

From Middle Persian [Term?]; compare Manichaean Parthian [Manichaean needed] (xnjyr /xenjer/), [Manichaean needed] (hynjyr /henjer/, “dagger”).


رند

head

رِند • (rend) (plural رِندان (rendân) or رُنود (ronud))

رِند (canonical)
rend (romanization)
رِندان (plural)
رُنود (plural)

→ Azerbaijani: rind

desc

→ Armenian: ռինդ (ṙind), ռինտ (ṙint), ըռինտ (əṙint), ռընդ (ṙənd), ռունդ (ṙund), ռունտ (ṙunt), ռոնտ (ṙont), ըռունդ (əṙund), էրոնդ (ērond), էրանդ (ērand)

→ Ottoman Turkish: رند (rind)

Turkish: rint

Unknown. The Arabic broken plural is unetymological. Akin to Northern Kurdish rind.

عاشق و رند و نظربازم و میگویم فاش
تا بدانی که به چندین هنر آراستهام

c. 1390, Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfiẓ, “Ghazal 311”, in The Divān of Hafez:

I am lover and rogue and player-with-glances, and I say so out loud
So that you might know with how many skills I am graced.

'âšiq u rind u nazarbâz-am u mê-gûyam fâš
tâ bidânî ki ba čandîn hunar ârâsta-am

(poetic, Sufism) someone who seems morally debauched, but is pure at heart and superior to those who blindly follow social norms


زرتشتی

[zæɾt̪ʰoʃˈt̪ʰiː]

From زرتشت + ـی.


زرتشتی

head

زرتشتی • (zartošti) (plural زرتشتیان (zartoštiân) or زرتشتیها (zartošti-hâ))

zartošti (romanization)
زرتشتیان (plural)
زرتشتیها (plural)

[zæɾt̪ʰoʃˈt̪ʰiː]

From زرتشت + ـی.


واک

From Proto-Indo-European *wekʷ- (“to speak”). Compare Sanskrit वाच् (vāc, “to speak”).


سوشیانس

سوشیانس • (sošyâns)

fa-noun

سوشیانس • (sošyâns)

From Middle Persian swkšydns (sōšyans), from Avestan 𐬯𐬀𐬊𐬳𐬌𐬌𐬀𐬧𐬝 (saoš́iiaṇt̰).


سوشینت

head

سوشینت • (sošyant)

fa-noun

سوشینت • (sošyant)


سوشیانت

head

سوشیانت • (sošyânt)

fa-noun

سوشیانت • (sošyânt)


جاز

مصنوعاتی که موادّ خامشان – همانها که برشمردم – از همین سوی عالم رفته. یعنی از ممالک در حال رشد! نفت از سواحل خلیج، کنف و ادویه از هند، جاز از افریقا، ابریشم و تریاک از چین، مردمشناسی از جزایر اقیانوسیه جامعهشناسی از افریقا.

1962, Jalal Al-e-Ahmad, غربزدگی [Occidentosis: A Plague from the West]:

The manufactured goods whose raw materials - the very ones that I have enumerated - have come from this very part of the world. That is to say, from the developing countries! Petroleum from the Gulf coast, hemp and spices from India, jazz from Africa, silk and opium from China, anthropology from the islands of Oceania, sociology from Africa.

masnu'âti ke mavâdd-e xâm-ešân - hamân-hâ ke baršomordam - az hamin su-ye âlam rafte. ya'ni az mamâlek-e dar hâl-e rošd! naft az savâhel-e xalij, kanaf o adviye az hend, jâz az afriqâ, abrišam o teryâk az čin, mardom-šenâsi az jazâyer-e oqyânusiye, jâme'e-šenâsi az afriqâ.


هوشنگ

head

هوشنگ • (hušang)

fa-proper noun

هوشنگ • (hušang)

→ Azerbaijani: Huşəng

→ Hindustani:

Hindi: होशंग (hośaṅg)

Urdu: ہوشَنْگ (hośaṅg)

→ Ottoman Turkish: هوشَنْك (Hûşenk)

[huː.ʃæɲɡʲ̥]

From Middle Persian hwšng (Hōšang), from Old Iranian. Akin to Avestan 𐬵𐬀𐬊𐬱𐬌𐬌𐬀𐬢𐬵𐬀 (haošiiaŋha, “Haoshyangha”).


پیشوند

head

پیشوند • (pêšvand)

fa-noun

پیشوند • (pêšvand)


حسین

Borrowed from Arabic حُسَيْن (ḥusayn), from the root ح س ن (ḥ s n).

ar-root

ح س ن (ḥ s n)

(Islam) Husayn, a son of Ali and brother of Hasan; a martyr, and Shi'a Imam.


فرهاد

head

فرهاد • (farhâd)

fa-proper noun

فرهاد • (farhâd)

Azerbaijani: Fərhad

Bengali: ফরহাদ (fôrhad)

Turkish: Ferhat

Uyghur: پەرھات (perhat)

[fäɾ.hɑ́ːd̪]

[fäɾ.hɑ́ːd̪]

[fä.ɾɔ́ːd̪̥]

[fæɹ.hɒ́ːd̪̥]

From Parthian [script needed] (prht /frahāt/), itself from Old Iranian *frahāta- (literally “gained, earned”). Compare Old Armenian Հրահատ (Hrahat), Classical Syriac ܐܦܪܗܛ ('prht), Ancient Greek Ἀφραάτης (Aphraátēs), Φραάτης (Phraátēs) (from which Phraātēs), Φραδάτης (Phradátēs), Iranian borrowings.

der

(Iranian mythology) the unrequited lover of the princess Shirin in the medieval romance Khosrow and Shirin


حکمت

حکمت ارسطو

حکمت اشراق

the philosophy of Illumination; Illuminationism

فلسفه فلسفه#Persian

(historical or Islam) philosophy, theosophy, metaphysics; traditionally a broader and more Islamic category than فلسفه (falsafe), which referred only to Hellenistic philosophy.


سنان

head

سنان • (senân)

fa-noun

سنان • (senân)


رژ لب

Partial calque of French rouge à lèvres.


لیسه

Borrowed from French lycée, while more common in Dari, it was likely borrowed via Iranian Persian. Since Dari does not generally use a he to transcribe a final -e.


رستم

→ Arabic: رُسْتُم (rustum)

→ Azerbaijani: Rüstəm

→ Bashkir: Рөстәм (Röstəm)

→ Chagatai: رستم (Rustäm)

Uyghur: رۇستەم (rustem)

Uzbek: Rustam

→ Georgian: როსტომი (rosṭomi)

desc

→ Gujarati: રૂસ્તમ (rūstam), રુસ્તમ (rustam)

→ Hindustani:

Hindi: रुस्तम (rustam)

Urdu: رستم (rustam)

→ Kazakh: Рүстем (Rüstem)

→ Ottoman Turkish: رستم (Rüstem)

Turkish: Rüstem

→ Albanian: Rustem

→ Russian: Рустем (Rustem)

→ Tatar: Рөстәм (Röstäm)

→ Turkmen: Rüstem

From Middle Persian lwtsthm (/rōdstahm/), from Middle Persian lwd (/rōd/, “river”, whence modern رود (rud)) and stʾhmb (/stahm/, “force, power”, whence ستم (setam, “injustice, tyranny”)), i.e. “strong as a river”. Akin to Old Armenian Առոստոմ (Aṙostom), Ռոստոմ (Ṙostom), Ռաստոմ (Ṙastom), from Middle Iranian.
Firdawsī’s great epic, the Shāhnāma, gives the name a folk etymology from رستم (rastam, “I escaped”), because the hero was born by Caesarean section.

der

whence modern <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">رود</i> (rud)

(Iranian mythology) Rostam, the greatest hero of Iranian mythology

a male given name, Rostam or Rustam, from Middle Persian


ترسا

fa-adj

ترسا • (tarsâ)

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɔ́ː]

[t̪ʰæɹ.sɒ́ː]

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (tlsʾk' /tarsāg/, “Christian”, literally “(God) fearer”), from [Book Pahlavi needed] (tls- /tars-/, “to fear, be afraid”) + [Book Pahlavi needed] (-k' /-ag/). By surface analysis, ترس (tars, present stem of ترسیدن (tarsidan, “to fear, be afraid”)) + ـا (-â, suffix forming adjectives and nouns). Sogdian ܬܪܣܐܩ (trsʾq /tarsāk/) is a Western Iranian borrowing.

surf

ترس
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">ترسیدن</i> (tarsidan, “to fear, be afraid”)>

ـا
<pos:suffix forming adjectives and nouns>


ترسا

head

ترسا • (tarsâ) (plural ترسایان (tarsâyân) or ترساها (tarsâ-hâ))

tarsâ (romanization)
ترسایان (plural)
ترساها (plural)

→ Azerbaijani: tərsa

→ Ottoman Turkish: ترسا (tersâ)

→ Uzbek: tarso

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɑ́ː]

[t̪ʰäɾ.sɔ́ː]

[t̪ʰæɹ.sɒ́ː]

10th AD, Ferdowsi
چو بر جامهٔ ما چلیپا بوَد
نشست اندر آیین ترسا بوَد

13th AD, Rumi
گهی از زلف خود داده به مؤمن نقش حبلالله
ز پیچ جعد خود داده به ترسایان چلیپایی


مچد

مچد • (maččed)

fa-noun

مچد • (maččed)


پی

(architecture) A foundation; the lowest and supporting part or member of a wall, including the base course and footing courses; in a frame house, the whole substructure of masonry.


سهراب

head

سهراب • (sohrâb)

fa-proper noun

سهراب • (sohrâb)

→ Armenian: Զոհրաբ (Zohrab)

desctree

→ Georgian: ზურაბი (zurabi), ზურაბ (zurab) — other widely used form, ზურიკო (zuriḳo) — pet form, ზურა (zura) — diminutive
→ Abkhaz: Жәраб (Ẑʷrab)
→ Armenian: Զուրաբ (Zurab)

[so̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[so̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[soɦ.ɹɒ́ːb̥]


تهمینه

From Classical Persian تهم (taham, “strong”).

a female given name, Tahmina, Tamina, or Tahmineh


آناهیتا

head

آناهیتا • (ânâhitâ)

fa-proper noun

آناهیتا • (ânâhitâ)

[ʔɑː.nɑː.hiː.ˈtɑː]

[ʔɑː.nɑː.ɦiː.t̪ʰɑ́ː]

[ʔɑː.nɑː.ɦiː.t̪ʰɑ́ː]

[ʔɑː.nɑː.jiː.t̪ʰɑ́ː]

[ʔɔː.nɔː.ji.t̪ʰɔ́ː]

[ʔɒː.nɒː.ɦiː.t̪ʰɒ́ː]

[ʔɔ.nɔ.ɦi.t̪ʰɔ́]

Learned borrowing from Old Persian 𐎠𐎴𐏃𐎡𐎫 (Anahita).


کارآگاه

head

کارآگاه • (kâr-âgâh)

fa-noun

کارآگاه • (kâr-âgâh)

From کار + آگاه.

(law enforcement) detective, a police officer who looks for evidence as part of solving a crime; an investigator.


بم

fa-adj

بم • (bam) (comparative بمتَر (bam-tar), superlative بمتَرین (bam-tarin))

bam (romanization)
بمتَر (comparative)
بمتَرین (superlative)


شاهنشاه

head

شاهَنْشاه • (šâhanšâh) (plural شاهنشاهان (šâhanšâhân) or شاهنشاهها (šâhanšâh-hâ))

شاهَنْشاه (canonical)
šâhanšâh (romanization)
شاهنشاهان (plural)
شاهنشاهها (plural)

desc

→ Arabic: شَاهَنْشَاه (šāhanšāh)

→ Arabic: شَاهَنْشَاه (šāhanšāh)

lang

علی صیادانی، وامواژههای فارسی دیوان ابن هانی؛ شاعر شیعه اندلس, پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی، ص ۱۵۵

Andalusian Arabic: شَهَنْشَاه

→ Azerbaijani: şahənşah

→ English: shahanshah

→ Hindustani:

Hindi: शहंशाह (śahañśāh)

desc

Urdu: شَہَنْشاہ (śahanśāh)

Urdu: شَہَنْشاہ (śahanśāh)

→ Middle Armenian: շահնշահ (šahnšah)

Armenian: շահնշահ (šahnšah)

→ Ottoman Turkish: شاهنشاه (şâhenşâh), شاهنشه (şâhenşeh), شهنشاه (şehenşâh), شهنشه (şehenşeh)

Turkish: şehinşah

→ Romanian: șahinșah

→ Polish: szachinszach

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ (śahinśāh)

Shahmukhi script: شَہَنْشاہ (śahanśāh)

[ʃɑː.ɦän.ʃɑːʱ]

[ʃɑː.ɦän.ʃɑːʱ]

[ʃɒː.ɦæn.ʃɒːʱ]

[ʃɔ.ɦän.ʃɔʱ]

From earlier شَاهَانشَاه (šāhān-šāh), from Middle Persian 𐭬𐭫𐭪𐭠𐭭 𐭬𐭫𐭪𐭠 (šāhān šāh, “king of kings”).


ره

[rä.ɦɪ.mä.ɦʊl.lɑ́ːʱ]

[rä.ɦɪ.mä.ɦʊl.lɑ́ːʱ]

رحمه الله
رحمه الله#Persian

(Islam) Initialism of رحمه الله (rahemahollâh).


پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

head

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک • (pendâr-e nik, goftâr-e nik, kerdâr-e nik)

pendâr-e nik (romanization)
goftâr-e nik (romanization)
kerdâr-e nik (romanization)

[pin.dɑː.ɾi neːk ɡuf.tɑː.ɾi neːk kaɾ.dɑː.ɾi neːk]

[pʰɪn̪.d̪ɑː.ɾɪ neːk ɡʊf.t̪ʰɑː.ɾɪ neːk kʰäɾ.d̪ɑː.ɾɪ neːk]

[pʰin̪.d̪ɔː.ɾi neːk ɡuf.t̪ʰɔː.ɾi neːk kʰäɾ.d̪ɔː.ɾi neːk]

[pʰen̪.d̪ɒː.ɹe niːkʲ ɡ̥of.t̪ʰɒː.ɹe niːkʲ kʰʲeɹ.d̪ɒː.ɹe niːkʲ]

[pʰin̪.d̪ɔ.ɾi nek ɡuf.t̪ʰɔ.ɾi nek kʰäɾ.d̪ɔ.ɾi nek]

Calque of Avestan 𐬵𐬎𐬨𐬀𐬙𐬀 𐬵𐬏𐬑𐬙𐬀 𐬵𐬬𐬀𐬭𐬱𐬙𐬀 (humata hūxta hvaršta).

uder

𐬵𐬎𐬨𐬀𐬙𐬀 𐬵𐬏𐬑𐬙𐬀 𐬵𐬬𐬀𐬭𐬱𐬙𐬀

اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک

اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک#Persian

Good thoughts, Good words, Good deeds
Good thoughts, Good words, Good deeds

Alternative form of اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک (andiše-ye nik, goftâr-e nik, kerdâr-e nik, “Good thoughts, Good words, Good deeds”)

اندیشه نیک

en-پندار_نیک،_گفتار_نیک،_کردار_نیک-fa-phrase-ZDie73vj


ارغنون

head

ارغنون • (arğanun) (plural ارغنونها (arğanun-hâ))

arğanun (romanization)
ارغنونها (plural)

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.núːn]

[ʔäɾ.ɣä.nún]

[ʔæɹ.ɢæ.núːn]

[ʔäɾ.ʁä.nún]

1207-1273, Rumi, Masnawī-i Ma'nawī
پس عدم گردم عدم چو ارغنون
گویدم کانا الیه راجعون
pas adam gardam, adam ču arğanūn
gōyadam k'"innā ilayhi rāji'ūn"

(please add an English translation of this quotation)


ارگ

From Middle Persian [script needed] (arg), from Proto-Indo-European *h₂erk-. Cognates include Old Armenian արգել (argel, “obstacle”) and Ancient Greek ἀρκέω (arkéō), Latin arx (“citadel”).

citadel (strong fortress that sits high above a city)


خوشنویسی

خوشنویسی • (xošnevisi)

fa-noun

خوشنویسی • (xošnevisi)

من تصمیم گرفتم یک کلاس خوشنویسی بگذرانم تا خطاطی یاد بگیرم.

I decided to take (lit. spend time at) a calligraphy class in order to learn penmanship.

Man tasmim gereftam yek kelâs-e xošnevisi begozarânam tâ xattâti yâd begiram.


شکسته‌نستعلیق

شکستهنستعلیق (canonical)
šekaste-nasta'liq (romanization)

From شِکَسْتَه (šekaste) + نَسْتَعْلیق (nasta'liq), literally “broken Nastaliq”.

af

(calligraphy) Shikasta Nasta'liq (a style of calligraphy)


دوما

head

دوما • (dumâ)

fa-noun

دوما • (dumâ)

(dialectal, Khesht, Konartakhteh, Dashtestan) bridegroom

(dialectal, Khesht, Konartakhteh, Dashtestan) son-in-law


دلاک

head

دلاک • (dallâk) (plural دلاکان (dallâkân))

→ Armenian: դալլաք (dallakʻ)

→ Azerbaijani: dəllək

→ Georgian: დალაქი (dalaki)

→ Gujarati: દલ્લાક (dallāk)

desc

→ Ottoman Turkish: دلاك (dellak), تلاك (tellak), تلاق (tellak)

Turkish: tellak


محراب

head

محراب • (mehrâb) (plural محرابها (mehrâb-hâ))

→ Urdu: محراب (mihrāb, mehrāb)

[me̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[me̞ɦ.ɾɑ́ːb]

[meɦ.ɹɒ́ːb̥]


قالیچه پرنده

قالیچه پرنده

fa-noun

قالیچه پرنده

fa:قالیچه پرنده


نشانگان آسپرگر

head

نشانگان آسپرگر • (nešânegân-e âsperger)

fa-noun

نشانگان آسپرگر • (nešânegân-e âsperger)

[neʃɒːneˌɡɒːne ɒːspeɾˈɡʲeɾ]

fa:نشانگان آسپرگر


تلمود

Borrowed from Hebrew תַּלְמוּד (talmúd).


طغرا

head

طغرا • (toğrâ) (plural طغراها (toğrâ-hâ))

[t̪ʰʊɣ.ɾɑ́ː]

[t̪ʰʊɣ.ɾɑ́ː]

[t̪ʰʊɣ.ɾɑ́ː]

[t̪ʰuɣ.ɾɔ́ː]

[t̪ʰoɢ.ɹɒ́ː]

Borrowed from Turkic. Attested since Seljuk times in the eleventh century.

(dated) A counter for bills and other signed documents.


کماندار

کماندار • (kamândâr) (plural کمانداران (kamândârân) or کماندارها (kamândâr-hâ))

kamândâr (romanization)
کمانداران (plural)
کماندارها (plural)

→ Gujarati: કમાનદાર (kamāndār)

From کمان (kamân, “bow, arch”) + ـدار (-dâr).
Middle Persian 𐭪𐭬𐭠𐭭𐭣𐭠𐭫 (kamāndār)


آهوپای

آهوپای • (âhupây) (plural آهوپایها (âhupây-hâ))

[ʔɒːhuːˈpʰɒːi̯]


فاعل

فاعل • (fâ'el) (plural فاعلها (fâ'el-hâ))

(sex, law) top, the penetrating partner in a male homosexual intercourse


رودابه

رودابه • (rudâbe)

fa-proper noun

رودابه • (rudâbe)

a female given name, Rudabeh, Roodabeh, or Roudabeh


زال

perhaps from Proto-Indo-European *ǵerh₂- (“to grow old, to mature”)


اتهام

head

اتهام • (ettehâm) (plural اتهامات (ettehâmât))

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑːm]

[ʔɪt̪.t̪ʰe̞.ɦɑːm]

Borrowed from Arabic اِتِّهَام (ittihām).


آیه

head

آیه • (âye) (plural آیهها (âye-hâ) or آیات (âyât))

âye (romanization)
آیهها (plural)
آیات (plural)

verse (of a holy book, such as the Qur'an or Bible)


مهدی

Borrowed from Arabic مَهْدِي (mahdī, “guided”), derived from the passive participle of هَدَى (hadā, “to guide”), from the root ه د ي (h d y), related to guiding. Compare Classical Syriac ܗܕܝ (“to lead”).


برزخ

Borrowed from Arabic بَرْزَخ (barzaḵ), from Parthian *bwrz-ʾxw (/burz-axw/), from Parthian bwrz (/burz/, “high”) + ʾxw (/axw/, “world”).


شاعرانه

fa-adj

شاعرانه • (šâ'erâne) (comparative شاعرانهتَر (šâ'erâne-tar), superlative شاعرانهتَرین (šâ'erâne-tarin))

šâ'erâne (romanization)
شاعرانهتَر (comparative)
شاعرانهتَرین (superlative)
شاعرانهام (first-person predicative singular)
šâ'erâné-am (first-person predicative singular)
شاعرانهام، شاعرانم (colloquial first-person predicative singular)
šâ'erânám (first-person predicative singular)
شاعرانهایم (first-person plural predicative)
šâ'erâné-im (first-person plural predicative)
شاعرانهای (predicative second-person singular)
šâ'erâné-i (predicative second-person singular)
شاعرانهاید (plural predicative second-person)
šâ'erâné-id (plural predicative second-person)
شاعرانهاین (colloquial plural predicative second-person)
šâ'erâné-in (plural predicative second-person)
شاعرانه است (predicative singular third-person)
šâ'erâné ast (predicative singular third-person)
شاعرانهئه، شاعرانس (colloquial predicative singular third-person)
šâ'erâné-e, šâ'erânás (predicative singular third-person)
شاعرانهاند (plural predicative third-person)
šâ'erâné-and (plural predicative third-person)
شاعرانهان، شاعرانن (colloquial plural predicative third-person)
šâ'erâné-an, šâ'erânán (plural predicative third-person)

→ Azerbaijani: şairanə

→ Hindustani:

desc

Urdu: شاعِرانَہ (śā'irāna)

Urdu: شاعِرانَہ (śā'irāna)

→ Ottoman Turkish: شاعرانه (şâirâne)

Turkish: şairane

→ Uzbek: shoirona

[ʃɑː.ʔi.ɾɑː.ˈna]

[ʃɑː.ʔɪ.ɾɑː.nǽ]

[ʃɑː.ʔɪ.ɾɑː.nǽ]

[ʃɑː.jɪ.ɾɑː.nǽ]

[ʃɒː.ʔe.ɹɒː.né]

From شاعر (šâ'er, “poet”) + ـانه (-âne).


سیا

head

سیا • (siyâ)

fa-proper noun

سیا • (siyâ)


فریدون

desc

→ Assyrian Neo-Aramaic: ܦ̮ܪܵܝܕܘܿܢ (frāydōn)

→ Turkish: Feridun

→ Azerbaijani: Firudin

From Middle Persian plytwn' (Frēdōn), from Proto-Iranian *Θraitauna-, from Proto-Indo-Iranian. Cognate to Avestan 𐬚𐬭𐬀𐬉𐬙𐬀𐬊𐬥𐬀 (θraētaona), Lurish فرێدۆ (ferıdø). Akin to Old Armenian Հրուդէն (Hrudēn), a Parthian loanword.

(Iranian mythology) Fereydun/Fredon, Thraitauna/Thraetaona


مقطع

head

مقطع • (maqta') (plural مقطعها (maqta'-hâ) or مقاطع (maqâte'))

maqta' (romanization)
مقطعها (plural)
مقاطع (plural)

→ Ottoman Turkish: مقطع

→ Turkish: makta

(poetry) the last line of a qasida or ghazal


شیعی

fa-adj

شیعی • (ši'i)

Borrowed from Arabic شِيعِيّ (šīʕiyy). By surface analysis, شیعه (ši'e) + ـی (-i).


شیعی

بیشتر شیعیان دوازدهامامی در هند, ایران، عراق، آذربایجان، لبنان، افغانستان، پاکستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند یمن و بحرین زندگی میکنند.

Most Twelver Shi'ites live in India, Iran, Iraq, Azerbaijan, Lebanon, Afghanistan, Pakistan and Arab countries of the Persian Gulf like Yemen and Bahrain.

bištar-e ši'iyân-e davâzdah-emâmi dar hend, irân, 'erâq, âzarbâyjân, lobnân, afğânestân, pâkestân va kešvar-hâ-ye hâšiye-ye xalij-e fârs mânand-e yaman va bahreyn zendegi mi-konand.


جمشید

head

جمشید • (jamšid)

fa-proper noun

جمشید • (jamšid)

→ Armenian: Ջումշուդ (J̌umšud)

→ Gujarati: જમશીદ (jamśīd)

→ Kurdish:

Central Kurdish: جەمشید (ǰamšīd)

Northern Kurdish: Cemşîd (J̌amšīd)

→ Hindustani: jamśed

Hindi: जमशेद

desc

Urdu: جَمْشید

Urdu: جَمْشید

→ Mewati: जमसेद (jamsed)

→ Uzbek: Jamshid

[d͡ʒäm.ʃeːd̪̥]

[d͡ʒæm.ʃiːd̪̥]

Inherited from Middle Persian [script needed] (jamšēd), a Persian formation of Avestan 𐬫𐬌𐬨𐬀-𐬑𐬱𐬀𐬉𐬙𐬀 (yima-xšaēta), from Proto-Iranian *yamHáh (“Yama; twin, pair”) + *xšaytah (“bright, shining”), ultimately from Proto-Indo-European *yemHós.

af

a male given name, Jamshid or Jamsheed, from Middle Persian


رئیس‌جمهور

head

رَئیسجُمْهور

رَئیسجُمْهور • (ra'is-jomhur) (plural رئیسجمهوران (ra'is-jomhurân) or رئیسجمهورها (ra'is-jomhur-hâ))

fa-noun

رَئیسجُمْهور

رَئیسجُمْهور (canonical)
ra'is-jomhur (romanization)
رئیسجمهوران (plural)
رئیسجمهورها (plural)


خسته‌خانه

head

خستهخانه • (xaste-xâne) (plural خستهخانهها (xaste-xâne-hâ))

خستهخانه (canonical)
xaste-xâne (romanization)
خستهخانهها (plural)
خستهخانه
xaste-xâné
خستهخانهٔ (ezafe)
xaste-xâné-ye (ezafe)
خستهخانهای (definite relative)
خستهخانهای (indefinite stressed)
xaste-xâné-i (definite relative)
xaste-xâné-i (indefinite stressed)
خستهخانهام (first-person possessive singular)
xaste-xâné-am (first-person possessive singular)
Term? (colloquial first-person possessive singular)
xaste-xânám (first-person possessive singular)
خستهخانهمان (first-person plural possessive)
xaste-xâné-ye-mân (first-person plural possessive)
Term? (colloquial first-person plural possessive)
xaste-xâné-mân, xaste-xânámun (first-person plural possessive)
خستهخانهات (possessive second-person singular)
xaste-xâné-at (possessive second-person singular)
Term? (colloquial possessive second-person singular)
xaste-xânát (possessive second-person singular)
خستهخانهتان (plural possessive second-person)
xaste-xâné-ye-tân (plural possessive second-person)
Term? (colloquial plural possessive second-person)
xaste-xâné-tân, xaste-xânátun (plural possessive second-person)
خستهخانهاش (possessive singular third-person)
xaste-xâné-aš (possessive singular third-person)
Term? (colloquial possessive singular third-person)
xaste-xânáš (possessive singular third-person)
خستهخانهشان (plural possessive third-person)
xaste-xâné-ye-šân (plural possessive third-person)
Term? (colloquial plural possessive third-person)
xaste-xâné-šân, xaste-xânášun (plural possessive third-person)
خستهخانهام (first-person predicative singular)
xaste-xâné-am (first-person predicative singular)
خستهخانهام، خستهخانم (colloquial first-person predicative singular)
xaste-xânám (first-person predicative singular)
خستهخانهایم (first-person plural predicative)
xaste-xâné-im (first-person plural predicative)
خستهخانهای (predicative second-person singular)
xaste-xâné-i (predicative second-person singular)
خستهخانهاید (plural predicative second-person)
xaste-xâné-id (plural predicative second-person)
خستهخانهاین (colloquial plural predicative second-person)
xaste-xâné-in (plural predicative second-person)
خستهخانه است (predicative singular third-person)
xaste-xâné ast (predicative singular third-person)
خستهخانهئه، خستهخانس (colloquial predicative singular third-person)
xaste-xâné-e, xaste-xânás (predicative singular third-person)
خستهخانهاند (plural predicative third-person)
xaste-xâné-and (plural predicative third-person)
خستهخانهان، خستهخانن (colloquial plural predicative third-person)
xaste-xâné-an, xaste-xânán (plural predicative third-person)

Tajik: хастахона (xastaxona)

→ Azerbaijani: xəstəxana

desc

→ Northern Kurdish: xestexane /خەستەخانە

desctree

→ Ottoman Turkish: خستهخانه (hastahane)
Turkish: hastane
→ Iraqi Arabic: خَسْتَخَانَة (ḵastaḵāna)
→ North Levantine Arabic: خَسْتَخَانَة (ḵastaḵāna)
→ Armenian: հաստաանէ (hastaanē), խաստախանա (xastaxana)
→ Crimean Tatar: hastahane

[χäs.t̪ʰä.χɔ.nä]


رباعی

head

رباعی • (robâ'i) (plural رباعیات (robâ'iyyât))

[ɾu.βɑː.ˈʔiː]

[rʊ.bɑː.ʔíː]

[rʊ.bɑː.ʔíː]

[ɹo.bɒː.ʔíː]

Borrowed from Arabic رُبَاعِيّ (rubāʕiyy), related to أَرْبَعَة (ʔarbaʕa, “four”).


تقیه

Borrowed from Arabic تَقِيَّة (taqiyya).


انسان کامل

head

انسان کامل • (ensân-e kâmel)

fa-noun

انسان کامل • (ensân-e kâmel)

desc

Ottoman Turkish: انسان كامل (insan-ı kâmil)

Turkish: insan-ı kâmil

Urdu: انسان کامل (insān-i kāmil)


شهادت

head

شهادت • (šahâdat) (plural شهادتها (šahâdat-hâ))

[ʃä.ɦɑː.d̪ǽt̪]

[ʃä.ɦɑː.d̪ǽt̪]

[ʃɑːɑː.d̪ǽt̪]

[ʃɔːɔː.d̪ǽt̪]

[ʃæ.ɦɒː.d̪ǽt̪]

[ʃä.ɦɔ.d̪ǽt̪]

Etymology tree
Arabic شَهِدَ (šahida)
Arabic شَهَادَة (šahāda)bor.
Persian شهادت
Borrowed from Arabic شَهَادَة (šahāda), from شَهِدَ (šahida).


سنتور

head

سنتور • (santur) (plural سنتورها (santur-hâ))

santur (romanization)
سنتورها (plural)
سنتور (singular)
سنتورها، سنتورا (santur-hấ, santurấ^△) (colloquial plural)
سنتور (ezafe singular)
سنتوری (definite relative singular)
سنتوری (indefinite singular stressed)
سنتورم (first-person possessive singular)
سنتورت (second-person singular)
سنتورش (possessive singular third-person)

desc

→ Armenian: սանթուր (santʻur), սանթուռ (santʻuṙ)

→ English: santur, santūr, santour, santouri, santoor, santir

→ Ottoman Turkish: سانطور (santur)

Turkish: santur

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúːɾ]

[sän̪.t̪ʰúɾ]

[sæn̪.t̪ʰúːɹ]

[sän̪.t̪ʰúɾ]

Sometimes suggested to be from Ancient Greek ψαλτήριον (psaltḗrion, “psaltery”).

der

(music) santur (type of hammered dulcimer played in Persian music)


سه‌تار

head

سهتار • (se-târ) (plural سهتارها (se-târ-hâ))

سهتار (canonical)
se-târ (romanization)
سهتارها (plural)
سهتار (singular)
سهتارها، سهتارا (se-târ-hấ, se-târấ^△) (colloquial plural)
سهتار (ezafe singular)
سهتاری (definite relative singular)
سهتاری (indefinite singular stressed)
سهتارم (first-person possessive singular)
سهتارت (second-person singular)
سهتارش (possessive singular third-person)

→ English: setar

→ Hindustani:

Hindi: सितार (sitār)

Urdu: ستار (sitār)

desctree

→ Uyghur: ساتار (satar)
Chinese: 薩塔爾 /萨塔尔 (sàtǎ'ěr), 薩它爾 /萨它尔 (sàtā'ěr)

[se̞ɦ.t̪ʰɑːɾ]

[se̞ɦ.t̪ʰɑːɾ]

Etymology tree
Proto-Indo-European *tréyes
Proto-Indo-Iranian *tráyas
Proto-Iranian *θráyah
Old Persian 𐏂 (ç)
Persian سه
Proto-Indo-European *ten-
Persian تار
Persian سهتار
From سه (se, “three”) + تار (târ, “string”).


تنبور

head

تنبور • (tanbur) (plural تنبورها (tanbur-hâ))

tanbur (romanization)
تنبورها (plural)
تنبور (singular)
تنبورها، تنبورا (tanbur-hấ, tanburấ^△) (colloquial plural)
تنبور (ezafe singular)
تنبوری (definite relative singular)
تنبوری (indefinite singular stressed)
تنبورم (first-person possessive singular)
تنبورت (second-person singular)
تنبورش (possessive singular third-person)

From Middle Persian tmbwl, tnbwl (tambūr) (Manichaean Middle Persian tmbwr (tambūr)). According to Watkins, possibly (with metathesis of consonants) from Ancient Greek πανδοῦρα (pandoûra, “three-stringed lute”).


تنبک

head

تنبک • (tonbak) (plural تنبکها (tonbak-hâ))

tonbak (romanization)
تنبکها (plural)
تنبک (singular)
تنبکها، تنبکا (tonbak-hấ, tonbakấ^△) (colloquial plural)
تنبک را، تنبک رو (tonbak râ, tonbako^△) (colloquial definite direct-object singular)
تنبک (ezafe singular)
تنبکی (definite relative singular)
تنبکی (indefinite singular stressed)
تنبکم (first-person possessive singular)
تنبکت (second-person singular)
تنبکش (possessive singular third-person)

desc

→ Ottoman Turkish: دنبك (dümbek), تنبك (tümbek)

Turkish: dümbek, tümbek

desctree

⇒ Ottoman Turkish: دمبلك (dümbelek), دنبلك (dümbelek), تومبلك (tümbelek)
Turkish: dümbelek
→ Greek: τουμπελέκι (toumpeléki), τουμπερλέκι n (toumperléki), ντουμπελέκι n (ntoumpeléki)
→ English: toubeleki

→ Swahili: dumbaki, kidumbaki

From Middle Persian [script needed] (twmbk' /tumbag/, “drum”), according to Watkins, of imitative origin. Akin to Old Armenian թմբուկ (tʻmbuk), and plausibly also Arabic دَرْبُوكَة (darbūka) and the Aramaic forms listed there.

onomatopoeic

imitative


کی‌قباد

کیقباد (canonical)
key-qobâd (romanization)

Bengali: কায়কোবাদ (kaẏkōbad)

Turkish: Keykubad


عباسی

→ Abaza: апасы (apasə)

→ Adyghe: абас (abas)

desc

→ Armenian: աբասի (abasi), ըբասի (əbasi), բազի (bazi)

→ Avar: гӏабаси (ʻabasi)

→ Azerbaijani: abbası, abası

→ Russian: абаси́ (abasí), абасы (abasy), абаса (abasa), абас (abas)

→ English: abbasi, abas

→ Georgian: აბაზი (abazi)

→ Abkhaz: абаз (abaz)

→ Chechen: эппаз (eppaz)

→ English: abazi

→ Ingush: аьпӏаьз (äpʼäz)

→ Ossetian: аба́зи (abázi)

→ Russian: аба́з (abáz) (via Ingush or Chechen)

→ Kabardian: апэсы (apɛsə)

→ Nogai: апас (apas)

→ Northern Kurdish: abasî

From عباس ('abbâs) + ـی (i). The coins are named after the Safavid shah Abbās I (1581–1629) who first issued them.


پایه

pâye (romanization)
پایهها (plural)
پایه (singular)
پایهها، پایها (pâye-hấ, pâyeấ^△) (colloquial plural)
پایه را، پایه رو (pâyé râ, pâyá ro^△) (colloquial definite direct-object singular)
پایهٔ (ezafe singular)
پایهای (definite relative singular)
پایهای (indefinite singular stressed)
پایهام، پایم (pâyé-am, pâyám^△) (colloquial first-person possessive singular)
پایهات، پایت (pâyé-at, pâyát^△) (colloquial second-person singular)
پایهاش، پایش (pâyé-aš, pâyáš^△) (colloquial possessive singular third-person)


تصوف

Borrowed from Arabic تَصَوُّف (taṣawwuf).


آرش

head

آرش • (âraš)

fa-proper noun

آرش • (âraš)


نریمان

head

نریمان • (narimân)

fa-proper noun

نریمان • (narimân)

→ Armenian: Նարիման (Nariman)

→ Gujarati: નરિમાન (narimān)

→ Ottoman Turkish: نریمان (Neriman)

Turkish: Neriman

/næɾeːˈmɒːn/

From Middle Persian (compare Manichaean Middle Persian nrymʾn (narēmān)), from Avestan 𐬥𐬀𐬌𐬭𐬈⸱𐬨𐬀𐬥𐬀𐬢𐬵 (naⁱre.manaŋh, “manly-hearted”), compound of 𐬥𐬀𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 (naⁱriia, “brave, manly”) and 𐬨𐬀𐬥𐬀𐬢𐬵 (manaŋh, “thought, mind”).

der

𐬥𐬀𐬌𐬭𐬈⸱𐬨𐬀𐬥𐬀𐬢𐬵

a male given name, Nariman, Nareeman, Narreeman, Narriman, or Neriman, from Avestan


دوالی

head

دوالی • (devâli)

fa-proper noun

دوالی • (devâli)

Borrowed from Hindustani دوالی / दिवाली (divālī), ultimately from Sanskrit दीपावलि (dīpāvali). Doublet of دیپاولی (dipâvali).


مجرد

head

مجرد • (mojarrad) (plural مجردها (mojarrad-hâ) or مجردان (mojarradân))

mojarrad (romanization)
مجردها (plural)
مجردان (plural)
مجرد (singular)
مجرد (ezafe singular)
مجردی (definite relative singular)
مجردی (indefinite singular stressed)
مجردم (first-person possessive singular)
مجردت (second-person singular)
مجردش (possessive singular third-person)
مجردم (first-person singular)
mojarradam (first-person singular)
مجردیم (first-person plural)
mojarradim (first-person plural)
مجردی (second-person singular)
mojarradi (second-person singular)
مجردید (plural second-person)
mojarradid (plural second-person)
مجردین (colloquial plural second-person)
mojarradin (plural second-person)
مجرد است (singular third-person)
mojarrad ast (singular third-person)
مجرده (colloquial singular third-person)
mojarrade (singular third-person)
مجردند (plural third-person)
mojarradand (plural third-person)
مجردن (colloquial plural third-person)
mojarradan (plural third-person)

/mod͡ʒæɾˈɾæd/


نسبی‌گرایی فرهنگی

نسبیگرایی فرهنگی • (nesbi-garâyi-ye farhangi)

نسبیگرایی فرهنگی (canonical)
nesbi-garâyi-ye farhangi (romanization)

نسبیگرایی فرهنگی نظریاست که میگوید باورها از فرهنگ تأثیر پذیرد و بهترین راه فهمیدن آنها در بستر فرهنگ است.

Cultural relativism is the view that says beliefs receive influence from culture and the best way to understand them is in the context of the culture.

nesbi-garâyi-ye farhangi nazar-ist ke mi-guyad bâvar-hâ az farhang ta'sir pazirad o behtarin râh-e fahmidan-e ânhâ dar bestar-e farhang ast.

fa:نسبی‌گرایی فرهنگی


انسان‌شناسی

انسانشناسی • (ensân-šenâsi)

fa-noun

انسانشناسی • (ensân-šenâsi)

انسانشناسی (canonical)
ensân-šenâsi (romanization)

From انسان + ـشناسی.

af

انسان + ـشناسی

fa:انسان‌شناسی


انسان‌شناس

head

انسانشناس • (ensân-šenâs) (plural انسانشناسان (ensân-šenâsân))

انسانشناس (canonical)
ensân-šenâs (romanization)
انسانشناسان (plural)


انسان‌شناسی فرهنگی

انسانشناسی فرهنگی

انسانشناسی فرهنگی • (ensân-šenâsi-ye farhangi)

fa-noun

انسانشناسی فرهنگی

انسانشناسی فرهنگی (canonical)
ensân-šenâsi-ye farhangi (romanization)

cultural anthropology
cultural anthropology

fa:انسان‌شناسی فرهنگی


مغ

head

مُغ • (moğ) (plural مُغان (moğân) or مُغها (moğ-hâ))

مُغ (canonical)
moğ (romanization)
مُغان (plural)
مُغها (plural)

→ Azerbaijani: muğ

From Middle Persian 𐭬𐭢𐭥 (mgw /mow/), from Old Persian 𐎶𐎦𐎢𐏁 (m-gu-u-š /maguš/).

توشعار ملت اسلامیان بگذار اگر خواهی، که در دیر مغان آیی و اسرار نهان بینی.

c. 1585, عرفی شیرازی ('Orfi Shirazi), “Poem 56”, in قصیدهها:

Put aside the customs of the Muslim people if you wish, that you may enter the temples of the magi and see [their] arcane secrets.

še'âr-e mellat-e eslâmiyân bogzâr agar xâhi, ke dar deyr-e moğân âyi o asrâr-e nehân bini.


تسبیح

تسبیح • (tasbih) (plural تسبیحها (tasbih-hâ))

→ Armenian: թազբեհ (tʻazbeh)

→ Bashkir: тиҫбе (tiśbe)

→ Bengali: তসবীহ (tosbiho)

→ Dongxiang: tesibihha

→ Uyghur: تەسۋى (teswi)

→ Hindustani:

Hindi: तसबीह (tasbīh)

Urdu: تَسْبِیح (tasbīh)

→ Kazakh: тәсбих (täsbix)

→ Kyrgyz: теспе (tespe)

→ Salar: tesbiha

→ Uzbek: tasbeh

[t̪ʰäs.bíːʱ]

[t̪ʰäs.bíːʱ]

[t̪ʰæs.bíːʰ]


زایچه

زایچه • (zâyče) (plural زایچهها (zâyče-hâ))

Arabic: زَايْجَة (zāyja)

Ottoman Turkish: زیج (zâyiçe)

Turkish: zayiçe

Tatar: зайичә (zayiçä)

Urdu: زائچہ (zaicha)


پاره

fa-adj

پاره • (pâre) (comparative پارهتَر (pâre-tar), superlative پارهتَرین (pâre-tarin))

pâre (romanization)
پارهتَر (comparative)
پارهتَرین (superlative)

From Middle Persian [script needed] (pʾlk' /pārag/, “piece, part, portion”), also meaning "gift, offering, bribe".
In the sense of "gift": from Proto-Iranian *pāraka (“gift, offering”), from *pāra- (“giving”) + *-ka (“suffix”), from Proto-Indo-European *perh₃- (“to give, provide”). Cognate with Sanskrit पॄ (pṝ, “to grant, bestow”), Ancient Greek ἔπορον (époron, “give, grant”), Old Irish ernaid (“to bestow, grant”).
In the sense of "piece": from Proto-Iranian *pāraka (“piece, part”), from Proto-Iranian *par- (“to separate, divide into parts”), from Proto-Indo-European *per- (“to sell, exchange”), and cognate with Latin pars (“part, portion”).

der

لباس پاره

پاکت را پاره کردم.


گمرک

Borrowed from Ottoman Turkish كمرك ,گومروك (gümrük), from Byzantine Greek κομμέρκιον (kommérkion), from Latin commercium.

bor+

كمرك ,گومروك

<i class="Latn mention" lang="tr">gümrük</i>


یاسا

From Middle Mongol ᠶᠣᠰᠤ (yosu, “rule, statute”), compare with modern Mongolian ёс (jos). Compare Ottoman Turkish یاساق (yasaq), Turkish yasak, yasa, Northern Kurdish yasa (“law, statute”), Central Kurdish یاسا (yasa, “law, statute”).


سنج

head

سنج • (senj, sanj) (plural سنجها (senj-hâ, sanj-hâ))

senj (romanization)
sanj (romanization)
سنجها (plural)


احمد

(Islam) Another name of the Prophet Muhammad.


بیژن

بیژن • (bêžan)

fa-proper noun

بیژن • (bêžan)

a male given name, Bijan, Bizhhan, Bejan, or Bezhan, from Parthian


خط کرسی

head

خط کرسی • (xatt-e korsi) (plural خطوط کرسی (xotut-e korsi) or خطهای کرسی (xat-hâ-ye korsi))

xatt-e korsi (romanization)
خطوط کرسی (plural)
خطهای کرسی (plural)


ناخدا

ناخدا • (nâxodâ) (plural ناخداها (nâxodâ-hâ) or ناخدایان (nâxodâyân))

nâxodâ (romanization)
ناخداها (plural)
ناخدایان (plural)

desctree

→ Arabic: نَاخُوذَاة (nāḵūḏāh), نَاخُوذَة (nāḵūḏa)
→ Swahili: nahodha

→ Bengali: নাখোদা (nakhōda)

→ Gulf Arabic: نوخذة (nōḵiḏa)

→ Hindustani:

Hindi: नाख़ुदा (nāxudā)

Urdu: نَاخُدَا (nāxudā)

→ Malay: nakhoda
Indonesian: nakhoda

→ Ottoman Turkish: ناخدا (nahuda)

From earlier ناوخدا (nâvxodâ), compound of ناو (nâv, “boat, ship”) + خدا (xodâ, “master, lord, chief”). Compare Ancient Greek ναύκληρος (naúklēros), Latin nauclērus for the formation.

af

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]


ناخدا

→ Ottoman Turkish: ناخدا (nahuda)

From ناـ (nâ-, “un-, non-”) + خدا (xodâ, “god”). The latter is the same noun as that under etymology 1 above.

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]

[nɑː.xʊ.d̪ɑ́ː]


سی‌ان‌جی

سیانجی (canonical)
si-en-ji (romanization)


سلیمان

Borrowed from Arabic سُلَيْمَان (sulaymān).

bor+

a male given name, Soleyman, Soleiman, Solayman, or Sulayman, equivalent to English Solomon


افسر

head

افسر • (afsar) (plural افسرها (afsar-hâ))

→ Azerbaijani: əfsər

→ Ottoman Turkish: افسر (efser)

Turkish: efser

Inherited from Middle Persian [script needed] (’p̄ysl /aꞵesar/). Further possibly containing a deformed prefix to سر (sar, “head”) and a clipped ending after a Proto-Iranian *upasarah.

inh+

10th Century CE, Ferdowsi, Shahnameh
که جاوید باد افسر و تخت او
ز خورشید تابندهتر بخت او
ke jâvid bâd afsar o taxte 'u
ze xoršid tâbande-tar baxte 'u
May his crown and throne be ever-lasting

May his fortune be brighter than the sun


افسر

head

افسر • (afsar) (plural افسران (afsarân))


کازه

کازه • (kâze)

fa-noun

کازه • (kâze)

Borrowed from Sogdian [script needed] (kʾzʾk, “little house”). Cognate with Khotanese khāśā̮na- (“abode, place”), etc.


تقیه کردن

taqiye kardan (romanization)
تقیه کردن (infinitive)
تقیه کن (present stem)
تقیه کرد (past stem)
تقیه کننده (participle present)
تقیه کرده (participle past)
تقیه کنم (aorist first-person indicative singular)
تقیه کنی (aorist indicative second-person singular)
تقیه کند (aorist indicative singular third-person)
تقیه کنیم (aorist first-person indicative plural)
تقیه کنید (aorist indicative plural second-person)
تقیه کنند (aorist indicative plural third-person)
تقیه میکنم (first-person indicative present singular)
تقیه میکنی (indicative present second-person singular)
تقیه میکند (indicative present singular third-person)
تقیه میکنیم (first-person indicative plural present)
تقیه میکنید (indicative plural present second-person)
تقیه میکنند (indicative plural present third-person)
دارم تقیه میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری تقیه میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد تقیه میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم تقیه میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید تقیه میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند تقیه میکنند (indicative plural present progressive third-person)
تقیه کردهام (first-person indicative perfect present singular)
تقیه کردهای (indicative perfect present second-person singular)
تقیه کرده است (indicative perfect present singular third-person)
تقیه کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
تقیه کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
تقیه کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
تقیه کردم (first-person indicative past singular)
تقیه کردی (indicative past second-person singular)
تقیه کرد (indicative past singular third-person)
تقیه کردیم (first-person indicative past plural)
تقیه کردید (indicative past plural second-person)
تقیه کردند (indicative past plural third-person)
تقیه میکردم (first-person indicative past singular)
تقیه میکردی (indicative past second-person singular)
تقیه میکرد (indicative past singular third-person)
تقیه میکردیم (first-person indicative past plural)
تقیه میکردید (indicative past plural second-person)
تقیه میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم تقیه میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی تقیه میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت تقیه میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم تقیه میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید تقیه میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند تقیه میکردند (indicative past plural progressive third-person)
تقیه کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
تقیه کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
تقیه کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
تقیه کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
تقیه کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
تقیه کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
تقیه خواهم کرد (first-person future indicative singular)
تقیه خواهی کرد (future indicative second-person singular)
تقیه خواهد کرد (future indicative singular third-person)
تقیه خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
تقیه خواهید کرد (future indicative plural second-person)
تقیه خواهند کرد (future indicative plural third-person)
تقیه کنم (first-person present singular subjunctive)
تقیه کنی (present second-person singular subjunctive)
تقیه کند (present singular subjunctive third-person)
تقیه کنیم (first-person plural present subjunctive)
تقیه کنید (plural present second-person subjunctive)
تقیه کنند (plural present subjunctive third-person)
تقیه کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
تقیه کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
تقیه کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
تقیه کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
تقیه کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
تقیه کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
تقیه کن (imperative second-person singular)
تقیه کنید (imperative plural second-person)
تقیه کردن (infinitive)
تقیه کن (present stem)
تقیه کرد (past stem)
تقیه کننده (participle present)
تقیه کرده (participle past)
تقیه کنم (aorist first-person indicative singular)
تقیه کنی (aorist indicative second-person singular)
تقیه کنه (aorist indicative singular third-person)
تقیه کنیم (aorist first-person indicative plural)
تقیه کنین (aorist indicative plural second-person)
تقیه کنن (aorist indicative plural third-person)
تقیه میکنم (first-person indicative present singular)
تقیه میکنی (indicative present second-person singular)
تقیه میکنه (indicative present singular third-person)
تقیه میکنیم (first-person indicative plural present)
تقیه میکنین (indicative plural present second-person)
تقیه میکنن (indicative plural present third-person)
دارم تقیه میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری تقیه میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره تقیه میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم تقیه میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین تقیه میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن تقیه میکنن (indicative plural present progressive third-person)
تقیه کردهام (first-person indicative perfect present singular)
تقیه کردهای (indicative perfect present second-person singular)
تقیه کرده (indicative perfect present singular third-person)
تقیه کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
تقیه کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
تقیه کردهان (indicative perfect plural present third-person)
تقیه کردم (first-person indicative past singular)
تقیه کردی (indicative past second-person singular)
تقیه کرد (indicative past singular third-person)
تقیه کردیم (first-person indicative past plural)
تقیه کردین (indicative past plural second-person)
تقیه کردن (indicative past plural third-person)
تقیه میکردم (first-person indicative past singular)
تقیه میکردی (indicative past second-person singular)
تقیه میکرد (indicative past singular third-person)
تقیه میکردیم (first-person indicative past plural)
تقیه میکردین (indicative past plural second-person)
تقیه میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم تقیه میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی تقیه میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت تقیه میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم تقیه میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین تقیه میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن تقیه میکردن (indicative past plural progressive third-person)
تقیه کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
تقیه کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
تقیه کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
تقیه کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
تقیه کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
تقیه کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
تقیه کنم (first-person present singular subjunctive)
تقیه کنی (present second-person singular subjunctive)
تقیه کنه (present singular subjunctive third-person)
تقیه کنیم (first-person plural present subjunctive)
تقیه کنین (plural present second-person subjunctive)
تقیه کنن (plural present subjunctive third-person)
تقیه کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
تقیه کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
تقیه کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
تقیه کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
تقیه کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
تقیه کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
تقیه کن (imperative second-person singular)
تقیه کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تقیه کردن</i> (literary Iranian Persian)

تقیه میکردیم

تقیه میکردید

تقیه میکردند

داشتیم تقیه میکردیم

داشتم تقیه میکردم

داشتید تقیه میکردید

داشتی تقیه میکردی

داشتند تقیه میکردند

داشت تقیه میکرد

داریم تقیه میکنیم

دارم تقیه میکنم

دارید تقیه میکنید

داری تقیه میکنی

دارند تقیه میکنند

دارد تقیه میکند

تقیه کردهایم

تقیه کردهاید

تقیه کردهاند

تقیه کرده است

تقیه کرده بودیم

تقیه کرده بودم

تقیه کرده بودید

تقیه کرده بودی

تقیه کرده بودند

تقیه کرده بود

تقیه خواهیم کرد

تقیه خواهم کرد

تقیه خواهید کرد

تقیه خواهی کرد

تقیه خواهند کرد

تقیه خواهد کرد

تقیه کرده باشیم

تقیه کرده باشم

تقیه کرده باشید

تقیه کرده باشی

تقیه کرده باشند

تقیه کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">تقیه کردن</i> (colloquial Tehrani)

تقیه میکردیم

تقیه میکردین

داشتیم تقیه میکردیم

داشتم تقیه میکردم

داشتین تقیه میکردین

داشتی تقیه میکردی

داشتن تقیه میکردن

داشت تقیه میکرد

داریم تقیه میکنیم

دارم تقیه میکنم

دارین تقیه میکنین

داری تقیه میکنی

دارن تقیه میکنن

داره تقیه میکنه

تقیه کردهایم

تقیه کردهاین

تقیه کرده بودیم

تقیه کرده بودم

تقیه کرده بودین

تقیه کرده بودی

تقیه کرده بودن

تقیه کرده بود

تقیه کرده باشیم

تقیه کرده باشم

تقیه کرده باشین

تقیه کرده باشی

تقیه کرده باشن

تقیه کرده باشه

[tʰæɣiˌje kʲæɾˈdæn]


حالت

head

حالت • (hâlat) (plural حالتها (hâlat-hâ) or حالات (hâlât))

hâlat (romanization)
حالتها (plural)
حالات (plural)

→ Bengali: হালত (halot)

→ Hindi: हालत (hālat)

→ Punjabi: ਹਾਲਤ (hālat)

→ Urdu: حالَت (hālat)

حالت برایی ― hâlat-e barâyi ― genitive case

دلا خوبا جفا کن ز آنکه در عشق رخ خوبان
وفا دیباچه هجرست و حالت در جفا بودست

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 118:

O heart, o beauty! Make me suffer, because in the love for the faces of beauties
Loyalty is the preface to separation, and there has been rapture in suffering.

dilā xūbā jafā kun zi ānki dar išq-i rux-i xūbān
wafā dībāča-yi hajr ast u hālat dar jafā būdast

(including Sufism) rapture, spiritual ecstasy


نیزه

نیزه • (neyze) (plural نیزهها (neyze-hâ))

Azerbaijani: nizə

From Middle Persian 𐭭𐭩𐭰𐭪𐭩 (nycky) / nyck' (/nēzag/), from Old Persian *𐎴𐎡𐏀𐎣 (naizaka-), borrowed from Old Median *náyzakam, from Proto-Iranian *náyjakam, derived from Proto-Iranian *náyjam, from Proto-Indo-Iranian *náyȷ́žʰam. Compare Avestan 𐬥𐬀𐬉𐬰𐬀 (naēza, “tip, especially of a needle”) and borrowings from Iranian: Classical Syriac ܢܝܙܟܐ (nayzkāʾ), Old Armenian նիզակ (nizak), and Arabic نَيْزَك (nayzak).


گودرز

From Middle Iranian *Gōdarz, according to MacKenzie from Old Iranian *Gau-tarza- (literally “Ox-crusher”), with the constituents ultimately going back to Proto-Indo-European *gʷṓws (whence Persian گاو (gâv, “cow”)) and *teleǵʰ- (“to beat, to crush”) (whence Sanskrit तृह् (tṛh, “to beat, to crush”)); see Pokorny for the latter root. The stem *tarza- is not attested in Old Iranian, unless Bailey is right in seeing it in Khotanese [script needed] (ustairṣṭai, “you tore”) ← *us-tarz-.
Akin to Parthian 𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆 (Gōtarz), 𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆𐭊 (Gōtarzak), and the Iranian borrowings: Ancient Greek Γωτάρζης (Gōtárzēs), Γωτέρζης (Gōtérzēs), Latin Gotarzes, Old Armenian Գոտորզ (Gotorz), Georgian გოდერძი (goderʒi) and Akkadian 𒄖𒋻𒍝𒀀 (Gu-tar-za-a /Gutarzâ/).

a male given name, Goodarz, Goudarz, or Gudarz, from Middle Iranian


افراسیاب

head

افراسیاب • (afrâsiyâb)

fa-proper noun

افراسیاب • (afrâsiyâb)

→ Gujarati: અફરાસિયાબ (apharāsiyāb)

From Middle Persian plʾsy̲d̲ʾp̄' (frāsiyāb), plʾsyʾk' (frāsiyāg). Compare Avestan 𐬟𐬭𐬀𐬢𐬭𐬀𐬯𐬌𐬌𐬀𐬥 (fraŋrasiian) and Old Armenian loanword Հրասեակ (Hraseak).

a male given name, Afrasiyab or Afrasiab, from Middle Persian


سپهسالار

head

سپهسالار • (sepahsâlâr)

fa-noun

سپهسالار • (sepahsâlâr)

[sɪ.pʰäɦ.sɑː.lɑ́ːɾ]

[sɪ.pʰäɦ.sɑː.lɑ́ːɾ]

[sɪ.pʰɑː.sɑː.lɑ́ːɾ]

From earlier سپاهسالار (sepâhsâlâr), from Middle Persian 𐬯𐬞𐬁𐬵⸱𐬯𐬁𐬮𐬁𐬭 (spāh-sālār).


سردار

head

سردار • (sardâr) (plural سردارها (sardâr-hâ) or سرداران (sardârân))

sardâr (romanization)
سردارها (plural)
سرداران (plural)

Armenian: սարդար (sardar)

Azerbaijani: sərdar

Bengali: সর্দার (śordar)

English: Sardar

Georgian: სარდალი (sardali)

Gulf Arabic: سردال (sirdāl)

→ Hindustani:

Hindi: सरदार (sardār)

Urdu: سردار (sardār)

Kazakh: сардар (sardar)

Northern Kurdish: Serdar

Ottoman Turkish: سردار (serdâr)

Arabic: سِرْدار (sirdār)

English: sirdar

English: serdar

Turkish: serdar

Uzbek: sardor

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɔ́ːɾ]

[sæɹ.d̪ɒ́ːɹ]

Probably borrowed from Parthian [Term?]. Doublet of سالار (sâlâr), which is from Middle Persian [script needed] (srdʾl /sālār/), a genuine Persian development.


سردار

head

سردار • (sardâr)

fa-proper noun

سردار • (sardâr)

Turkish: Serdar

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɑ́ːɾ]

[säɾ.d̪ɔ́ːɾ]

[sæɹ.d̪ɒ́ːɹ]


طاق

→ Armenian: թաղ (tʻaġ)

→ Azerbaijani: tağ

Borrowed from Arabic طَاق (ṭāq), itself borrowed from Middle Persian 𐫤𐫀𐫃 (tʾg /tāg/, “arch”), possibly from Proto-Indo-European *(s)teg-, whence also English thatch, Ancient Greek στέγος (stégos, “roof”).

چشمم منورست ز محراب ابرویت
از طاق زینت است بلی آبگینه را

c. 1520, Selim I of the Ottoman Empire, edited by Benedek Péri, The Persian Dīvān of Yavuz Sulṭān Selīm, Budapest, Hungary: Research Centre for the Humanities, Eötvös Loránd Research Network, →ISBN, page 105:

My eyes are shining from the mihrab of your eyebrows;
Yes, the beauty of the glass comes from the vault.

čašmam munawwar ast zi mihrāb-i abrūyat
az tāq zīnat ast balē ābgīna rā


صرف

→ Punjabi: ਸਰਫ਼ (saraf)


فرانک

Azerbaijani:

Latin script: Fəranək

Arabic script: فرانک

Turkish: Feranek

Possibly from a variant of Middle Persian plwʾnk' (parwānag). Compare Iranian borrowings Arabic فُرَانِق (furāniq, “courier's guide”) and Old Armenian Փառնակ (Pʻaṙnak).


فرانک

head

فرانک • (ferânk)

fa-noun

فرانک • (ferânk)

[fe.ɹɒ́ːɲkʲ]


فلاخن

head

فلاخن • (falâxan) (plural فلاخنها (falâxan-hâ))

From Old Iranian (compare Avestan 𐬟𐬭𐬀𐬛𐬀𐬑𐬴𐬀𐬥𐬁 (fradaxṣ̌anā, “sling”)), probably via Bactrian.


فشنگ

head

فشنگ • (fešang) (plural فشنگها (fešang-hâ))

→ Azerbaijani: fişəng

→ Turkmen: peşeň

desctree

→ Ottoman Turkish: فشك (fişek), فشنك (fişenk)
Turkish: fişek
Crimean Tatar: fişenk
→ Albanian: fishek
→ Arabic: فَشَك (fašak)
→ Armenian: ֆիշենկ (fišenk), ֆշանգ (fšang), ֆշանք (fšankʻ), փշանգ (pʻšang)
→ Bulgarian: фише́к (fišék)
→ Greek: φυσέκι (fyséki), φισέκι (fiséki)
Kurdish:
→ Northern Kurdish: fîşek
→ Central Kurdish: فیشەک (fîşek)
→ Macedonian: фишек (fišek)
→ Romanian: fișic
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: фѝшек
Latin script: fìšek

* From فش (feš, “(archaic) a sibilant or hissing sound”).
* According to Dehkhoda, possibly from گلفهشنگ (galafahšang, golfahšang, “stalagmite”).
* According to Mo'in Dictionary, via Arabic, supposedly from پشنگ (pašang, “splash”)
* A common narrative in the West derives from Ancient Greek φυσίγγη (phusíngē), φῦσιγξ (phûsinx), whence Modern Greek φυσίγγιο (fysíngio).


مجدد

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

[mʊ.d͡ʒäd̪.d̪ɪ́d̪]

Borrowed from Arabic مُجَدِّد (mujaddid).

bor+

(Islam, specifically) person said to be sent by God every century to reinvigorate the Islamic faith


افرنگ

[ʔæf.ɹæɲɡʲ̥]

From Middle Persian [script needed] (ʾplng /abrang/, “splendour”), from Proto-Iranian *abi-ra(n)ǰ- (“to color, dye”), from Proto-Indo-European *(s)reg-. Cognate with Ancient Greek ῥέζω (rhézō, “I dye, paint”) and Persian رنگ (rang) itself; also a doublet of اورنگ (abranjan, “bracelet”).


گشایش

head

گشایش • (gošâyêš)

fa-noun

گشایش • (gošâyêš)

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡʊ.ʃɑː.jɪ́ʃ]

[ɡu.ʃɔː.jíʃ]

[ɡ̥o.ʃɒː.jéʃ]

opening; act of becoming open
(music) exposition

opening; act of becoming open
exposition


ناچخ

head

ناچخ • (nâčax)

fa-noun

ناچخ • (nâčax)

desctree

→ Ottoman Turkish: ناجاق (nacak), نجق (nacak)
Turkish: nacak
→ Bats: ნაჯაჴ (naǯaq)
→ Belarusian: нажда́к (naždák)
→ Bulgarian: наджа́к (nadžák)
→ Gagauz: nacak
→ Georgian: ნაჯახი (naǯaxi)
→ Laz: ნაჯაღი (nacaği)
→ Macedonian: наџак (nadžak)
→ Middle Armenian: նաճախ (načax)
Armenian: նաջախ (naǰax), նաճախ (načax)
→ Russian: нажда́к (naždák)
→ Serbo-Croatian:
Cyrillic script: на̀џак
Latin script: nàdžak
→ Ukrainian: нажда́к (naždák)

[nɑː.t͡ʃʰǽx]

[nɑː.t͡ʃʰǽx]

[nɑː.t͡ʃʰǽx]

[nɔː.t͡ʃʰǽx]

[nɒː.t͡ʃʰǽx]


منیژه

head

منیژه • (maniže)

fa-proper noun

منیژه • (maniže)

a female given name, Manije, Manizhe, Manizha, Manija, Manijeh, Manizheh, Manizhah, or Manijah, from Parthian


هژیر

hožir (romanization)
hažir (romanization)

a male given name, Hojir, Hozhir, Hajir, or Hazhir, from Parthian or the Iranian epic Shahnameh


ملافه

head

ملافه • (malâfe)

fa-noun

ملافه • (malâfe)


تزار

head

تزار • (tezâr) (plural تزارها (tezâr-hâ))


آرشه

bow (used for playing various stringed musical instruments)


افطار

افطار • (eftâr)

fa-noun

افطار • (eftâr)

→ Gujarati: ઇફતાર (iphatār)

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔɪf.t̪ʰɑ́ːɾ]

[ʔif.t̪ʰɔ́ːɾ]

[ʔef.t̪ʰɒ́ːɹ]

[ʔif.t̪ʰɔ́ɾ]

(Islam) Iftar, the evening meal that breaks each day's fast during Ramadan.


افسردگی

[ʔäf.sʊɾ.d̪ä.ɡíː]

[ʔäf.sʊɾ.d̪ä.ɡíː]

[ʔäf.sʊɾ.d̪ä.ɡíː]

داروهای ضد افسردگی


افسرده

→ Hindi: अफ़सुरदा (afsurdā)

The stem of the verb افسردن (afsordan) + ـه (-e).


رباب

head

رباب • (robâb)

fa-noun

رباب • (robâb)


ویولنسل

head

ویولنسل • (viyolonsel) (plural ویولنسلها (viyolonsel-hâ))

viyolonsel (romanization)
ویولنسلها (plural)


سنبله

Borrowed from Arabic سُنْبُلَة (sunbula).


سند

head

سَنَد • (sanad) (plural اَسْناد (asnâd))

سَنَد (canonical)
sanad (romanization)
اَسْناد (plural)


گردنا

From Middle Persian [Manichaean needed] (grdynʾg, grdnʾg /gardēnāg/), suffixing the verb behind گردیدن (gardīdan).


داعش

head

داعش • (dâ'eš)

fa-proper noun

داعش • (dâ'eš)


نخست‌وزیر

head

نُخُستوزیرَ or نَخُستوزیرَ • (noxost-vazir or naxost-vazir) (plural نخستوزیران (noxost-vazirân))

نُخُست وزیرَ (canonical)
نَخُست وزیرَ (canonical)
noxost-vazir (romanization)
naxost-vazir (romanization)
نخستوزیران (plural)


سام

From Proto-Indo-Iranian *ćyaHmás, from Proto-Indo-European *ḱyeh₁-mó-s (“black, dark”), from Proto-Indo-European *(s)ḱeh₃- (“darkness, shadow”). Cognate with Avestan 𐬯𐬁𐬨𐬀 (sāma, “black”), Sanskrit श्याम (śyāma). Related to سیاه (siyâh, “black”), and سیاوش (siyâvaš).


سیاوش

head

سیاوش • (siyâvaš)

fa-proper noun

سیاوش • (siyâvaš)

desctree

→ Old Georgian: შიოშ (šioš), შიო (šio), სიაოშ (siaoš)
Georgian: შიოშ (šioš), შიოში (šioši), შიო (šio)
→ Armenian: Շիոշ (Šioš)
→ Middle Armenian: Բիուաբ (Biuab) (an incorrect transliteration due to orthographic confusion)

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (syyʾwhš /siyāwaxš/), borrowed from Avestan 𐬯𐬌𐬌𐬁𐬎𐬎𐬀𐬭𐬱𐬀𐬥- (siiāuuaršan-, literally “having black stallions”). Akin to Parthian 𐫢𐫏𐫏𐫀𐫇𐫢 (šyyʾwš /siyāwaš/), Khwarezmian 𐿃𐾰𐾶𐿃 (šʾwš), Elamite 𒅆𒅀𒈥𒃻 (ši-ia-mar-šá), Old Armenian Շաւարշ (Šawarš), Arabic سِيَاوَش (siyāwaš).

der

𐬯𐬌𐬌𐬁𐬎𐬎𐬀𐬭𐬱𐬀𐬥-

a male given name, Siyavash, Siavash, or Syavash


سندان

head

سندان • (sendân)

fa-noun

سندان • (sendân)

→ Armenian: զնդան (zndan)

Akin to Classical Syriac ܣܕܢܐ (seddānā), Arabic سَنْدَان (sandān, “anvil”) and perhaps Old Armenian սանդ (sand, “pounding-mortar”), Iranian borrowings.


فاطمه

head

فاطمه • (fâteme)

fa-proper noun

فاطمه • (fâteme)


جبهه

head

جبهه • (jebhe) (plural جبههها (jebhe-hâ) or جباه)

jebhe (romanization)
جبههها (plural)
جباه (plural)


سکه

سِکّه • (sekke) (plural سِکّهها (sekke-hâ))

سِکّه (canonical)
sekke (romanization)
سِکّهها (plural)

→ Hindustani:

Hindi: सिक्का (sikkā)

Urdu: سِکَّہ (sikka)


موسیقی‌دان

موسیقیدان • (musiqi-dân) (plural موسیقیدانان (musiqi-dânân) or موسیقیدانها (musiqi-dân-hâ))

موسیقیدان (canonical)
musiqi-dân (romanization)
موسیقیدانان (plural)
موسیقیدانها (plural)

From موسیقی (musiqi, “music”) + ـدان (-dân).

fa:موسیقی‌دان


پیانو

پیانو • (piâno)

fa-noun

پیانو • (piâno)


دروازه

head

دروازه • (darvâze) (plural دروازهها (darvâze-hâ))

darvâze (romanization)
دروازهها (plural)

→ Assamese: দৰ্জা (dorza)

desc

→ Armenian: դարվազ (darvaz), դարվազա (darvaza)

→ Azerbaijani: darvaza

→ Bengali: দরওয়াজা (dorōẇaja)

⇒ Bengali: দরজা (dorja)

→ Chagatai: داروازە

Uzbek: darvoza

Uyghur: دەرۋازا (derwaza)

→ Gujarati: દરવાજો (darvājo)

→ Hindustani:

Hindi: दरवाज़ा (darvāzā)

desctree

Urdu: دَرْوَازَہ (darwāzah, darvāzah)
→ Gulf Arabic: دِرْوَازَة (dirwāza)

→ Kashmiri:

desc

Sharada script: 𑆢𑆫𑆮𑆳𑆘𑇊𑇋𑆶 (darwāzụ, darvāzụ)

Devanagari script: दरवाज़ॖ (darwāzụ, darvāzụ)

Arabic script: دَروازٕ (darwāzụ, darvāzụ)

→ Kazakh: дарбаза (darbaza)

→ Marathi: दरवाजा (darvāj̈ā)

→ Pashto: دروازه (darwāzə)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਦਰਵਾਜ਼ਾ (darvāzā)

Shahmukhi script: دَرْوازہ (darwāzah, darvāzah)

→ Sindhi:

Devanagari script: दरवाज़ो (darwāzō)

Arabic script: دروازو (darwāzō)

→ Turkmen: derweze

Etymology tree
Proto-Indo-European *dʰwer-
Old Persian 𐎯𐎺𐎼𐎹𐎠 (du-v-r-y-a)
Middle Persian 𐭡𐭡𐭠 (bbʾ)
Persian دَر?
Middle Persian 𐫀𐫁𐫀𐫝 (ʾbʾc)
Persian وَاز?
Persian دروازه
Has been explained as coming from در (dar, “door”) + واز (wāz, “open”), with the later word واز (wāz) (Archaic in Iranian Persian) coming from Middle Persian 𐫀𐫁𐫀𐫝 (ʾbʾc /abāz/, “back, again, re-”).
Though it may have other origins, compare similar words in Semitic: Akkadian 𒉣𒇬 (tarbāṣu, “cowshed; courtyard”), Aramaic תַּרְחִּיצָא (tarbīṣā) / תַּרְחָּצָא (ṭarbāṣā) / ܬܰܪܒܳܨܳܐ (ṭarbāṣā, “courtyard”), Ugaritic 𐎚𐎗𐎁𐎕 (trbṣ, “stable”), which is a formation that belongs to the Proto-Semitic verb *rabaṣ́- used for the sitting of an animal, on which root see Arabic ر ب ض (r b ḍ).
Possibly connected to Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dlpʾs /darbās/, “palace”) and the Iranian borrowings: Old Armenian դարպաս (darpas), դարապաս (darapas), Georgian დარბაზი (darbazi, “palace”).

cog

תַּרְחִּיצָא

Aramaic תַּרְחִּיצָא (tarbīṣā)

ar-root

ر ب ض (r b ḍ)


آتش‌نشانی

head

آتشنشانی • (âtaš-nešâni) (plural آتشنشانیها (âtaš-nešâni-hâ))

آتشنشانی (canonical)
âtaš-nešâni (romanization)
آتشنشانیها (plural)

compound

آتش (âtaš) + نشانی (nešâni)


آتش‌نشان

head

آتشنشان • (âtaš-nešân) (plural آتشنشانان (âtaš-nešân-ân) or آتشنشانها (âtaš-nešân-hâ))

آتشنشان (canonical)
âtaš-nešân (romanization)
آتشنشانان (plural)
آتشنشانها (plural)

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.nɪ.ʃɑːn]

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.nɪ.ʃɑːn]

[ʔɑː.t̪ʰäʃ.nɪ.ʃɑːn]

[ʔɔː.t̪ʰäʃ.ni.ʃɔːn]

[ʔɒː.t̪ʰæʃ.ne.ʃɒːn]

From آتش (âtaš, “fire”) + نشان (nešân, “to show”).

compound

(firefighting) firefighter, fireman, firewoman


تیان

head

تیان • (tiyân)

fa-noun

تیان • (tiyân)


لوید

Akin to Mazanderani [script needed] (lavi, “pot”). Compare Jewish Literary Aramaic לַפּׅיד (lappīḏ), לאפיס (lappīs), לפס, אלפס, אילפס, Jewish Palestinian Aramaic לפצה, לפצא, absolute state לפיץ, לפדיא m sg, לפדין m sg, Mishnaic Hebrew לַפּׅיד (lappīḏ), לֶפֶס (lepes), all meaning a pot or pan.


باله

head

باله • (bâle)

fa-noun

باله • (bâle)


سیلاس

head

سیلاس • (silâs)

fa-proper noun

سیلاس • (silâs)

Ultimately from Ancient Greek Σίλας (Sílas).


جنگنده

head

جنگنده • (jangande) (plural جنگندهها (jangande-hâ))

jangande (romanization)
جنگندهها (plural)

[d͡ʒäŋ.ɡän̪.d̪ǽ]

[d͡ʒæɲ.ɡʲæn̪.d̪é]

From جنگ (jang, present stem of جنگیدن (jangidan, “to fight”)) + ـنده (-ande). Probably a calque of English fighter. Compare the synonym هواپیمای شکاری (havâpeymâ-ye šekâri), calqued from French avion de chasse.

af

جنگ
<pos:present stem of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">جنگیدن</i> (jangidan, “to fight”)>

همزمان گزارشها از منطقه حاکیست که جنگندهها و هلیکوپترهای اسرائیل بر فراز این اردوگاه در پروازند و از آنجا ستونها دود به هوا خاسته است.

2024 May 14, “انتقادها به حمله به کاروانهای امدادرسان به غزه؛ قطر: مذاکرات آتشبس به بنبست رسیده است”, in bbc.com/persian, BBC Persian:

At the same time, reports from the region indicate that Israeli fighter jets and helicopters are in flight above the camp, and that pillars of smoke are rising there in the air.

hamzamân gozâreš-hâ az mantaqe hâki-st ke jangande-hâ va helikopter-hâ-ye esrâ'il dar farâz-e in ordugâh dar parvâz-and va az ânjâ sotun-hâ dud be havâ xâste ast.


شمر

head

شمر • (šemr)

fa-proper noun

شمر • (šemr)

(Islam) Shemr, who is held responsible by followers of Shi'a Islam for the murder of Hussein ibn Ali at the battle of Karbala.


دسته چک

head

دَسْتِهٔ چِک

دَسْتِهٔ چِک • (daste-ye ček) (plural دستههای چک (daste-hâ-ye ček))

fa-noun

دَسْتِهٔ چِک

دَسْتِهٔ چِک (canonical)
daste-ye ček (romanization)
دستههای چک (plural)


سمفونی

head

سمفونی • (samfoni) (plural سمفونیها (samfoni-hâ))

samfoni (romanization)
سمفونیها (plural)


آکورد

آکورد • (âkord) (plural آکوردها (âkord-hâ))

[ʔɒː.kʰóɹd̪̥]


کوک کردن

کوک کردن • (kuk kardan) (present stem کوک کن (kuk kon))

kuk kardan (romanization)
کوک کن (present stem)
کوک کردن (infinitive)
کوک کن (present stem)
کوک کرد (past stem)
کوک کننده (participle present)
کوک کرده (participle past)
کوک کنم (aorist first-person indicative singular)
کوک کنی (aorist indicative second-person singular)
کوک کند (aorist indicative singular third-person)
کوک کنیم (aorist first-person indicative plural)
کوک کنید (aorist indicative plural second-person)
کوک کنند (aorist indicative plural third-person)
کوک میکنم (first-person indicative present singular)
کوک میکنی (indicative present second-person singular)
کوک میکند (indicative present singular third-person)
کوک میکنیم (first-person indicative plural present)
کوک میکنید (indicative plural present second-person)
کوک میکنند (indicative plural present third-person)
دارم کوک میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری کوک میکنی (indicative present progressive second-person singular)
دارد کوک میکند (indicative present progressive singular third-person)
داریم کوک میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارید کوک میکنید (indicative plural present progressive second-person)
دارند کوک میکنند (indicative plural present progressive third-person)
کوک کردهام (first-person indicative perfect present singular)
کوک کردهای (indicative perfect present second-person singular)
کوک کرده است (indicative perfect present singular third-person)
کوک کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
کوک کردهاید (indicative perfect plural present second-person)
کوک کردهاند (indicative perfect plural present third-person)
کوک کردم (first-person indicative past singular)
کوک کردی (indicative past second-person singular)
کوک کرد (indicative past singular third-person)
کوک کردیم (first-person indicative past plural)
کوک کردید (indicative past plural second-person)
کوک کردند (indicative past plural third-person)
کوک میکردم (first-person indicative past singular)
کوک میکردی (indicative past second-person singular)
کوک میکرد (indicative past singular third-person)
کوک میکردیم (first-person indicative past plural)
کوک میکردید (indicative past plural second-person)
کوک میکردند (indicative past plural third-person)
داشتم کوک میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی کوک میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت کوک میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم کوک میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتید کوک میکردید (indicative past plural progressive second-person)
داشتند کوک میکردند (indicative past plural progressive third-person)
کوک کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
کوک کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
کوک کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
کوک کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
کوک کرده بودید (indicative pluperfect plural second-person)
کوک کرده بودند (indicative pluperfect plural third-person)
کوک خواهم کرد (first-person future indicative singular)
کوک خواهی کرد (future indicative second-person singular)
کوک خواهد کرد (future indicative singular third-person)
کوک خواهیم کرد (first-person future indicative plural)
کوک خواهید کرد (future indicative plural second-person)
کوک خواهند کرد (future indicative plural third-person)
کوک کنم (first-person present singular subjunctive)
کوک کنی (present second-person singular subjunctive)
کوک کند (present singular subjunctive third-person)
کوک کنیم (first-person plural present subjunctive)
کوک کنید (plural present second-person subjunctive)
کوک کنند (plural present subjunctive third-person)
کوک کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
کوک کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
کوک کرده باشد (past singular subjunctive third-person)
کوک کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
کوک کرده باشید (past plural second-person subjunctive)
کوک کرده باشند (past plural subjunctive third-person)
کوک کن (imperative second-person singular)
کوک کنید (imperative plural second-person)
کوک کردن (infinitive)
کوک کن (present stem)
کوک کرد (past stem)
کوک کننده (participle present)
کوک کرده (participle past)
کوک کنم (aorist first-person indicative singular)
کوک کنی (aorist indicative second-person singular)
کوک کنه (aorist indicative singular third-person)
کوک کنیم (aorist first-person indicative plural)
کوک کنین (aorist indicative plural second-person)
کوک کنن (aorist indicative plural third-person)
کوک میکنم (first-person indicative present singular)
کوک میکنی (indicative present second-person singular)
کوک میکنه (indicative present singular third-person)
کوک میکنیم (first-person indicative plural present)
کوک میکنین (indicative plural present second-person)
کوک میکنن (indicative plural present third-person)
دارم کوک میکنم (first-person indicative present progressive singular)
داری کوک میکنی (indicative present progressive second-person singular)
داره کوک میکنه (indicative present progressive singular third-person)
داریم کوک میکنیم (first-person indicative plural present progressive)
دارین کوک میکنین (indicative plural present progressive second-person)
دارن کوک میکنن (indicative plural present progressive third-person)
کوک کردهام (first-person indicative perfect present singular)
کوک کردهای (indicative perfect present second-person singular)
کوک کرده (indicative perfect present singular third-person)
کوک کردهایم (first-person indicative perfect plural present)
کوک کردهاین (indicative perfect plural present second-person)
کوک کردهان (indicative perfect plural present third-person)
کوک کردم (first-person indicative past singular)
کوک کردی (indicative past second-person singular)
کوک کرد (indicative past singular third-person)
کوک کردیم (first-person indicative past plural)
کوک کردین (indicative past plural second-person)
کوک کردن (indicative past plural third-person)
کوک میکردم (first-person indicative past singular)
کوک میکردی (indicative past second-person singular)
کوک میکرد (indicative past singular third-person)
کوک میکردیم (first-person indicative past plural)
کوک میکردین (indicative past plural second-person)
کوک میکردن (indicative past plural third-person)
داشتم کوک میکردم (first-person indicative past progressive singular)
داشتی کوک میکردی (indicative past progressive second-person singular)
داشت کوک میکرد (indicative past progressive singular third-person)
داشتیم کوک میکردیم (first-person indicative past plural progressive)
داشتین کوک میکردین (indicative past plural progressive second-person)
داشتن کوک میکردن (indicative past plural progressive third-person)
کوک کرده بودم (first-person indicative pluperfect singular)
کوک کرده بودی (indicative pluperfect second-person singular)
کوک کرده بود (indicative pluperfect singular third-person)
کوک کرده بودیم (first-person indicative pluperfect plural)
کوک کرده بودین (indicative pluperfect plural second-person)
کوک کرده بودن (indicative pluperfect plural third-person)
کوک کنم (first-person present singular subjunctive)
کوک کنی (present second-person singular subjunctive)
کوک کنه (present singular subjunctive third-person)
کوک کنیم (first-person plural present subjunctive)
کوک کنین (plural present second-person subjunctive)
کوک کنن (plural present subjunctive third-person)
کوک کرده باشم (first-person past singular subjunctive)
کوک کرده باشی (past second-person singular subjunctive)
کوک کرده باشه (past singular subjunctive third-person)
کوک کرده باشیم (first-person past plural subjunctive)
کوک کرده باشین (past plural second-person subjunctive)
کوک کرده باشن (past plural subjunctive third-person)
کوک کن (imperative second-person singular)
کوک کنین (imperative plural second-person)

fa-conj-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">کوک کردن</i> (literary Iranian Persian)

داشتیم کوک میکردیم

داشتم کوک میکردم

داشتید کوک میکردید

داشتی کوک میکردی

داشتند کوک میکردند

داشت کوک میکرد

داریم کوک میکنیم

دارم کوک میکنم

دارید کوک میکنید

داری کوک میکنی

دارند کوک میکنند

دارد کوک میکند

کوک کرده است

کوک کرده بودیم

کوک کرده بودم

کوک کرده بودید

کوک کرده بودی

کوک کرده بودند

کوک کرده بود

کوک خواهیم کرد

کوک خواهم کرد

کوک خواهید کرد

کوک خواهی کرد

کوک خواهند کرد

کوک خواهد کرد

کوک کرده باشیم

کوک کرده باشم

کوک کرده باشید

کوک کرده باشی

کوک کرده باشند

کوک کرده باشد

fa-conj-colloq-head

Conjugation of <i class="Arab fa-Arab mention" lang="fa">کوک کردن</i> (colloquial Tehrani)

داشتیم کوک میکردیم

داشتم کوک میکردم

داشتین کوک میکردین

داشتی کوک میکردی

داشتن کوک میکردن

داشت کوک میکرد

داریم کوک میکنیم

دارم کوک میکنم

دارین کوک میکنین

داری کوک میکنی

دارن کوک میکنن

داره کوک میکنه

کوک کرده بودیم

کوک کرده بودم

کوک کرده بودین

کوک کرده بودی

کوک کرده بودن

کوک کرده بود

کوک کرده باشیم

کوک کرده باشم

کوک کرده باشین

کوک کرده باشی

کوک کرده باشن

کوک کرده باشه


خرک

(music, lutherie) bridge (of a musical instrument)


زنجیرزنی

From زنجیر (zanjir, “chain”) + زنی (zani).

Ritual self-flagellation with chains, especially during the mourning period of Muharram.


مندل

Ultimately from Sanskrit मण्डल (maṇḍala).


ماشین لباس‌شویی

head

ماشینِ لِباسشویی

ماشینهای لباسشویی

ماشینِ لِباسشویی • (mâšin-e lebâs-šuyi) (plural ماشینهای لباسشویی (mâšin-hâ-ye lebâs-šuyi))

fa-noun

ماشینِ لِباسشویی

ماشینهای لباسشویی

ماشینِ لِباسشویی (canonical)
mâšin-e lebâs-šuyi (romanization)
ماشینهای لباسشویی (plural)

From ماشین (mâšin, “machine”) + ezafe + لباسشویی (lebâs-šuyi, “clothes-washing, laundry”).

compound

fa:ماشین لباس‌شویی


حمله

head

حَمْله • (hamle) (plural حملات (hamalât, hamelât) or حملهها (hamle-hâ))

حَمْله (canonical)
hamle (romanization)
حملات (plural)
حملهها (plural)

→ Azerbaijani: həmlə

→ Bengali: হামলা (hamla)

→ Gujarati: હુમલો (humlo)

→ Hindustani:

Hindi: हमला (hamlā)

Urdu: حَمْلَہ (hamlā)

→ Phalura: hamlá

→ Pashto: حمله (hamla)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਹਮਲਾ (hamlā)

Shahmukhi script: حملہ (hamlā)

→ Turkish: hamle

→ Uzbek: hamla

حملهٔ تروریستی

پردلان در جنگ هم از بیم جان، حمله کرده سوی صف دشمنان

c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume IV, verse 2918:

The courageous, also from fear for their lives, have charged towards the ranks of the enemy.

pordelân dar jang ham az bim-e jân, hamle kard suy-e saff-e došmanân.


ماهی‌تابه

ماهیتابه • (mâhi-tâbe)

fa-noun

ماهیتابه • (mâhi-tâbe)

ماهیتابه (canonical)
mâhi-tâbe (romanization)

[mɑː.ɦiː.t̪ʰɑː.bä]

[mɑː.ɦiː.t̪ʰɑː.bä]

From ماهی (mâhi, “fish”) + تابه (tâbe, “frying pan”).
According to folk etymology the name derives from the fact that the shape of the handle resembles that of a fish.


سهل ممتنع

From Arabic سَهْل مُمْتَنِع (sahl mumtaniʕ).

borrowed

سَهْل مُمْتَنِع

ویژگی اصلی شعر سعدی سهل ممتنع بودن آن است.

The main feature of the poetry of Saadi is its inimitable simplicity.

Something that looks simple or easy, but difficult to imitate.

(poetry) A poem, verse, or literary work with inimitable simplicity, something that uses easy language, but is difficult to imitate; sahl-e-momtane', sahl-i-mumtani', sahl-e-mumtani', sahl-u-mumtani'.


نت

نت گرد ― not-e gerd ― semibreve

نت سفید ― not-e sefid ― minim (literally, “white note”)

نت سیاه ― not-e siyâh ― crotchet

نت چنگ

نت دولا چنگ ― not-e dolâ čang ― semiquaver


فا

(music) F, Fa (the fourth note of the fixed-Do solfège scale)

(music) Fa (the fourth note of the movable-Do solfège scale, i.e. the subdominant)


صور

(Islam) the horn blown by the archangel on judgment day


منوچهر

desc

→ Middle Armenian: Մանուչար (Manučʻar), Մանիչար (Maničʻar)

Armenian: Մանուչար (Manučʻar)

From Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬎𐬱𐬗𐬌𐬚𐬭𐬀 (manušciθra). Akin to Old Armenian Մանաճիհր (Manačihr), an Iranian borrowing.

a male given name, Manuchehr, Manouchehr, or Manoochehr


بارداری

head

بارداری • (bârdâri)

fa-noun

بارداری • (bârdâri)

[bɑːɾ.dɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɑːɾ.d̪ɑː.ɾiː]

[bɔːɾ.d̪ɔː.ɾi]

[bɒːɹ.d̪ɒː.ɹiː]

af

باردار (bârdâr) + ـی (i)


اسپرم‌کش

اسپرمکش (canonical)
esperm-koš (romanization)

From اسپرم (esperm, “sperm”) + ـکش (-koš, “killer”).


سی‌آی‌ای

سیآیای (canonical)
si-ây-ey (romanization)


پلوپز

پلو (polo, “rice”) + پز (paz, “present stem of پختن, to cook”)


بابا نوئل

head

بابا نوئِل • (bâbâ no'el)

fa-proper noun

بابا نوئِل • (bâbâ no'el)

بابا نوئِل (canonical)
bâbâ no'el (romanization)


والد

head

والِد • (vâled)

fa-noun

والِد • (vâled)

→ Bengali: ওয়ালেদ (ōẇaled)

→ Gujarati: વાલિદ (vālid)

→ Hindustani:

Hindi: वालिद (vālid)

Urdu: والِد (vālid)

Borrowed from Arabic وَالِد (wālid), from وَلَدَ (walada), from Proto-Semitic *walad-.


نرخ بهره

(finance) interest rate, rate of interest


باستان‌شناسی

head

باستانشناسی • (bâstân-šenâsi)

fa-noun

باستانشناسی • (bâstân-šenâsi)

باستانشناسی (canonical)
bâstân-šenâsi (romanization)

From باستان + ـشناسی.

af

باستان + ـشناسی

fa:باستان‌شناسی


باستان‌شناس

head

باستانشناس • (bâstân-šenâs)

fa-noun

باستانشناس • (bâstân-šenâs)

باستانشناس (canonical)
bâstân-šenâs (romanization)

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

[bɑːs.t̪ʰɑːn ʃɪ.nɑ́ːs]

af

باستان (bâstân) + ـشناس (šenâs)


سلاح هسته‌ای

سلاح هستهای (canonical)
selâh-e haste-'i (romanization)

fa:سلاح هسته‌ای


جنگ‌افزار هسته‌ای

head

جنگافزار هستهای

جنگافزار هستهای • (jang-afzâr-e haste-'i)

fa-noun

جنگافزار هستهای

جنگافزار هستهای (canonical)
jang-afzâr-e haste-'i (romanization)

fa:جنگ‌افزار هسته‌ای


مامایی

head

مامایی • (mâmâyi)

fa-noun

مامایی • (mâmâyi)


تست بارداری

head

تست بارداری • (test-e bârdâri)

fa-noun

تست بارداری • (test-e bârdâri)


تولید ناخالص داخلی

head

تولید ناخالص داخلی • (tolid-e nâxâles-e dâxeli)

gross domestic product
gross domestic product

fa:تولید ناخالص داخلی


تولید ناخالص ملی

تولید ناخالص ملی • (tolid-e nâxâles-e melli)

gross national product
gross national product

fa:تولید ناخالص ملی


خیانت

→ Bengali: খেয়ানত (kheẏanot)

Borrowed from Arabic خِيَانَة (ḵiyāna, “treason, betrayal”).

bor+

betrayal, including:
treason, treachery (to a country)


آرپی‌جی

آرپیجی (canonical)
âr-pi-ji (romanization)

rocket-propelled grenade
rocket-propelled grenade

(weaponry) RPG, rocket-propelled grenade


کلاشینکف

head

کلاشینکف • (kelâšinkof)

fa-noun

کلاشینکف • (kelâšinkof)

Ultimately from Russian Кала́шников (Kalášnikov), possibly via a third or fourth language. Note the change in pronunciation to 'kelâšinkof'.

مسلح به کلاشینکف

Kalashnikov (model of Russian assault rifle)


سود سهام

head

سود سهام • (sud-e sahâm) (plural سودهای سهام)

sud-e sahâm (romanization)
سودهای سهام (plural)

From سود (sud, “profit, gain”) + سهام (sahâm, “shares”).

compound

(finance) dividend (a pro rata payment of money by a company to its shareholders)


آتنا

head

آتنا • (âtenâ)

fa-proper noun

آتنا • (âtenâ)

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɑː.t̪ʰɪ.nɑː]

[ʔɔː.t̪ʰi.nɔː]

[ʔɒː.t̪ʰe.nɒː]

Ultimately from Ancient Greek Ἀθηνᾶ (Athēnâ).

(Greek mythology) Athena (goddess of wisdom)


اسماعیل

head

اسماعیل • (esmâ'il)

fa-proper noun

اسماعیل • (esmâ'il)

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

[ʔɪs.mɑː.ʔíːl]

From Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl), from Hebrew יִשְׁמָעֵאל (yishma'él, yišmāʿēl).

borrowed

Arabic إِسْمَاعِيل (ʔismāʕīl)

derived

(Judaism, Christianity, Islam) Ishmael (eldest son of Abraham)


صالح

head

صالح • (sâleh)

fa-proper noun

صالح • (sâleh)


کوس

→ Arabic: كُوس (kūs)

desctree

→ Middle Armenian: գոս (gos), քօզ (kʻōz)
→ Armenian: գոս (gos)

→ Ottoman Turkish: كوس (küs)
Turkish: kös

Cognate with Sogdian [script needed] (kws, “drum”), Khotanese kūsa- (“vessel; drum”), etc.

fa:کوس_(ساز)

Kus, a large ancient Persian drum akin to a timpani.


کوس

fa:کوس_(ساز)

(vulgar, slang) Alternative form of کس (kos)


کوس

Ultimately from Ancient Greek Κῶς (Kôs).

fa:کوس_(ساز)

جزیره کوس

Kos or Cos (Greek island of the Dodecanese)


مدخل

(linguistics) lemma, dictionary form of a word


سرهنگ

head

سرهنگ • (sarhang) (plural سرهنگها (sarhang-hâ) or سرهنگان (sarhangân))

sarhang (romanization)
سرهنگها (plural)
سرهنگان (plural)

→ Azerbaijani: sərhəng

Persian: هنگ (hang, “regiment”)

[sæɹ.hæɲɡʲ̥]


مبلغ

مبلغ • (moballeğ) (plural مبلغین (moballeğin) or مبلغها (moballeğ-hâ))

moballeğ (romanization)
مبلغین (plural)
مبلغها (plural)

Borrowed from Arabic مُبَلِّغ (muballiḡ).


راک

(music, uncountable) rock, rock and roll


لخت

desctree

→ Middle Armenian: լախտ (laxt)
Armenian: լախտ (laxt)

→ Georgian: ლახტი (laxṭi)

Related to लकुट (lakuṭa, “club”) and لگد (“kick; recoil”).


خز

→ Arabic: خَزّ (ḵazz)

From Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hz /xaz/, “marten”). See also Armenian ախազ (axaz).


رحمن

fa-adj

رَحمٰن • (rahmân)

رَحمٰن (canonical)
rahmân (romanization)

desc

Dari: رَحْمٰن (rahmān), رَحْمَان (rahmān)

Iranian Persian: رَحْمٰن (rahmân), رَحْمان (rahmân)

Tajik: раҳмон (rahmon)

→ Bengali: রহমান (rohoman)

→ Hindustani:

Hindi: रहमान (rahmān)

Urdu: رَحْمٰن (rahmān)

→ Malayalam: റഹ്മാൻ (ṟahmāṉ)

→ Tamil: ரகுமான் (rakumāṉ)

ای خداوند رحمن

(Islam) merciful, all-merciful, most merciful; used only of God.


حصار

head

حصار • (hesâr) (plural حصارها (hesâr-hâ))

(archaic, music) a variant of Persian traditional music


حاج

حاج حسین ― hâj hoseyn ― Hajj Hossein

(Islam, title) a title given to people who have performed the pilgrimage to Mecca (hajj).

Dehkhoda Dictionary
Dehkhoda Dictionary Institute
University of Tehran Press


رمال

desc

→ Middle Armenian: ռամալ (ṙamal), ըռամալ (əṙamal)

Armenian: ռամալ (ṙamal)

→ Azerbaijani: rəmmal

→ Ottoman Turkish: رمال (remmal)


پاپ

موسیقی پاپ

آهنگ پاپ


سلفی

سلفیگری


سلفی

head

سلفی • (salafi) (plural سلفیها (salafi-hâ) or سلفیان (salafiyân))

salafi (romanization)
سلفیها (plural)
سلفیان (plural)


سلفی

عکس سلفی ― 'aks-e selfi ― selfie

سلفی گرفتن

(informal) selfie (a photographic self-portrait)


محو

(Sufism) absorption of the human self into God


تخمدان

تخمدان • (toxm-dân) (plural تخمدانها (toxm-dân-hâ))

toxm-dân (romanization)
تخمدانها (plural)

تخم (toxm, “ovum, egg”) + ـدان (-dân, “container”)

af

کیست تخمدان ― kist-e toxm-dân ― ovarian cyst

سرطان تخمدان


تسنن

Borrowed from Arabic تَسَنُّن (tasannun).

bor+

Coordinate term: تشیع (tašayyo')


تهاجم

[t̪ʰä.ɦɑː.d͡ʒʊ́m]

[t̪ʰä.ɦɑː.d͡ʒʊ́m]

[t̪ʰɑːɑː.d͡ʒʊ́m]

[t̪ʰɔːɔː.d͡ʒúm]

[t̪ʰæ.ɦɒː.d͡ʒóm]

[t̪ʰä.ɦɔ.d͡ʒúm]

Borrowed from Arabic تَهَاجُم (tahājum).


توجه

head

تَوَجُّه • (tavajjoh) (plural تَوَجُّهات (tavajjohât))

تَوَجُّه (canonical)
tavajjoh (romanization)
تَوَجُّهات (plural)

→ Gujarati: તવજ્જોહ (tavajjoh)

→ Hindustani:

Hindi: तवज्जो (tavajjo)

Urdu: تَوَجُّہ (tavajjo)

→ Punjabi: tavajjo

Gurmukhi script: ਤਵੱਜੋ

Shahmukhi script: تَوَجّو

→ Sindhi:

Arabic script: تَوَجَهَ

Devanagari script: तवज्जह

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒo̞ʱ]

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒo̞ʱ]

[t̪ʰä.wäd͡ʒ.d͡ʒʊ]

[t̪ʰæ.væd͡ʒ.d͡ʒoʱ]

[t̪ʰä.väd͡ʒ.d͡ʒɵʰ]

Borrowed from Arabic تَوَجُّه (tawajjuh).

bor+

(Sufism) inward concentration on God or a spiritual master


رع

Transcription of Egyptian r:a-ra (rꜥ, “the sun; Ra”).


نثر

Coordinate term: شعر (še'r, “verse”)

تبدیل نظم به نثر

کمتر از نثر باشد آن نظمی
که بر او مدح میر زیور نیست

early 1000s, ʿUnṣurī, “Qaṣīda 7”, in دیوان عنصری:

Worse than prose is the verse
Which is not adorned with praise for the prince.

kamtar az nasr bāšad ān nazmē
ki bar ō madh-i mīr zēwar nēst

تا سواران نظم و نثر در میدان بلاغت درآیند و جولانهای غریب نمایند، چنانکه پیشینگان را دست در خاک مالند[…]

c. 1075, Abu'l-Fażl Muḥammad ibn Ḥusayn Bayhaqī, تاریخ بیهقی [Tārīkh-i Bayhaqī]:

tā sawārān-i nazm u nasr dar maydān-i balāğat dar-āyand u jawalān-hā ğarīb namāyand, čunānki pēšēnagān rā dast dar xāk māland […]


غلو

head

غُلُوّ • (ğolovv)

fa-noun

غُلُوّ • (ğolovv)

غُلُوّ (canonical)
ğolovv (romanization)

(Shia Islam) heretical elevation of the status of the Imams, e.g. claiming that they were divine


دعوا

head

دعوا • (da'vâ)

fa-noun

دعوا • (da'vâ)


داس و چکش

head

داس و چکش • (dâs-o-čakoš)

fa-noun

داس و چکش • (dâs-o-čakoš)

fa:داس و چکش


وام‌دهنده

head

وامدهنده • (vâm-dahande) (plural وامدهندگان (vâm-dahandegân))

وامدهنده (canonical)
vâm-dahande (romanization)
وامدهندگان (plural)

From وام (vâm, “loan”) + دهنده (dahande).


عثمان

عثمان • ('osmân)

fa-proper noun

عثمان • ('osmân)

(Islam) Uthman bin Affan, third Sunni Islamic caliph and a companion of Muhammad


ابوبکر

Borrowed from Arabic أَبُو بَكْر (ʔabū bakr).

bor+

(Islam) Abu Bakr, first Islamic caliph. Successor and father-in-law of the prophet Muhammad. Father of Aisha. Confidant and companion or sahaba to Muhammad.


پناهندگی

[pʰä.nɑː.ɦän̪.d̪ä.ɡíː]

[pʰä.nɑː.ɦän̪.d̪ä.ɡíː]

[pʰä.nɑːän̪.d̪ä.ɡíː]

[pʰä.nɔːän̪.d̪ä.ɡí]

[pʰæ.nɒː.ɦæn̪.d̪e.ɡʲíː]

[pʰä.nɔ.ɦän̪.d̪ä.ɡí]

پناهندگی سیاسی


گرافیتی

head

گرافیتی • (gerâfiti)

fa-noun

گرافیتی • (gerâfiti)

[ɡʲe.ɹɒː.fiː.t̪ʰíː]


فعل مرکب

head

فعل مرکب • (fe'l-e morakkab) (plural افعال مرکب)

fe'l-e morakkab (romanization)
افعال مرکب (plural)


عید فطر

(Islam) Eid al-Fitr (the religious celebration at the end of Ramadan, on the first day of the tenth month of the Muslim lunar calendar)


قاچاقچی

قاچاقچی • (qâčâqči) (plural قاچاقچیان (qâčâqčiân))

qâčâqči (romanization)
قاچاقچیان (plural)

[qɑː.t͡ʃɑːq.ˈt͡ʃiː]

[qɑː.t͡ʃʰɑːq.t͡ʃʰíː]

[qɑː.t͡ʃʰɑːq.t͡ʃʰíː]

[qɑː.t͡ʃʰɑːq.t͡ʃʰíː]

[qɔː.t͡ʃʰɔːq.t͡ʃʰí]

[qɒː.t͡ʃʰɒːx.t͡ʃʰíː]

[qɔ.t͡ʃʰɔq.t͡ʃʰí]

Borrowed from Ottoman Turkish قاچاقجی (kaçakçı) or Azerbaijani qaçaqçı. Analyzable as قاچاق (qâčâq, “smuggling”) + ـچی (-či, “occupational suffix”). Compare Urdu قاچاقی (qāčāqī).

m+

Urdu قاچاقی (qāčāqī)

قاچاقچیان انسان


آب‌های بین‌المللی

head

آبهای بینالمللی

آبهای بینالمللی • (âb-hâ-ye beyn-olmelali)

fa-noun

آبهای بینالمللی

آبهای بینالمللی (canonical)
âb-hâ-ye beyn-olmelali (romanization)

international waters
international waters

(international law) international waters

fa:آب‌های بین‌المللی


گام ماژور

head

گامهای ماژور

گام ماژور • (gâm-e mâžor) (plural گامهای ماژور (gâm-hâ-ye mâžor))

fa-noun

گامهای ماژور

gâm-e mâžor (romanization)
گامهای ماژور (plural)

fa:گام ماژور


گام مینور

head

گامهای مینور

گام مینور • (gâm-e minor) (plural گامهای مینور (gâm-hâ-ye minor))

fa-noun

گامهای مینور

gâm-e minor (romanization)
گامهای مینور (plural)

fa:گام مینور


آرپژ

head

آرپژ • (ârpež) (plural آرپژها (ârpež-hâ))


ریتم

ریتم ۴/۴

ریتم ۶/۸


اکتاو

اکتاو • (oktâv) (plural اکتاوها (oktâv-hâ))


دجال

دجال • (dajjâl) (plural دجالان (dajjâlân))

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɑ́ːl]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɔ́ːl̥]

[d̪æd͡ʒ.d͡ʒɒ́ːl̥]

[d̪äd͡ʒ.d͡ʒɔ́l]

(Christianity, Islam) Antichrist, false Messiah, dajjal


موشک بالیستیک

موشکهای بالستیک

موشک بالیستیک • (mušak-e bâlestik) (plural موشکهای بالستیک (mušak-hâ-ye bâlestik))

fa-noun

موشکهای بالستیک

mušak-e bâlestik (romanization)
موشکهای بالستیک (plural)

fa:موشک بالیستیک


بمل

سی بمل ― si bemol ― B-flat, B♭


دیز

دو دیز ― do diyez ― C-sharp, C♯.


نت سیاه

Calque of French noire (“quarter note”, literally “black”).


نت دولا چنگ

(music) semiquaver or sixteenth note (US)


کسر میزان

fa:کسر میزان


خواننده اپرا

head

خوانندگان اپرا

خواننده اپرا • (xânande-ye operâ) (plural خوانندگان اپرا (xânandegân-e operâ))

fa-noun

خوانندگان اپرا

xânande-ye operâ (romanization)
خوانندگان اپرا (plural)

fa:خواننده اپرا


پنجم درست

fa:پنجم درست


چهارم درست

fa:چهارم درست


کرن

سی کرن

B lowered by an interval broadly corresponding to a quarter tone

لا کرن

A lowered by an interval broadly corresponding to a quarter tone

نتهای کرن

notes lowered by an interval broadly corresponding to a quarter-tone in Iranian traditional music

(music, especially Iranian traditional music) koron, a symbol used to lower a note by an interval smaller than a semitone and broadly corresponding to a quarter tone. It is used to show an effect on pitch in a similar way to a sharp or a flat.


نیم پرده

head

نیم پرده • (nim-parde) (plural نیم پردهها (nim-parde-hâ))

nim-parde (romanization)
نیم پردهها (plural)


پروتستان

پروتستان • (porotestân) (plural پروتستانها (porotestân-hâ))

porotestân (romanization)
پروتستانها (plural)


پروتستانی

From پروتستان (porotestân, “Protestant”, noun) + ـی (-i).


ارتدکس

مسیحیت ارتدکس

مسیحی ارتدکس

مسیحیان ارتدکس

یهودیت ارتدکس

یهودی ارتدکس

یهودیان ارتدکس


ارتدکس

head

ارتدکس • (ortodoks) (plural ارتدکسها (ortodoks-hâ))

ortodoks (romanization)
ارتدکسها (plural)


دوازده‌امامی

fa-adj

دوازدهامامی • (davâzdah-emâmi)

دوازدهامامی (canonical)
davâzdah-emâmi (romanization)

From دوازده (davâzdah, “twelve”) and امام (emâm, “imam”).


اورانوس

head

اورانوس • (urânus)

fa-proper noun

اورانوس • (urânus)

From Latin Uranus, from Ancient Greek Οὐρανός (Ouranós).

planets of the Solar System: سیارههای منظومه شمسی: تیر · ناهید · زمین · مریخ · مشتری · زحل · اورانوس · نپتون [edit]


خراسانی

head

خراسانی • (xorâsâni)

fa-proper noun

خراسانی • (xorâsâni)

[xʊ.ɾɑː.sɑː.níː]

[xʊ.ɾɑː.sɑː.níː]

[xʊ.ɾɑː.sɑː.níː]

(architecture) Khorasani style or tradition


سپهبد

head

سپهبد • (sepahbod) (plural سپهبدها (sepahbod-hâ) or سپهبدان (sepahbodân))

sepahbod (romanization)
سپهبدها (plural)
سپهبدان (plural)

From Middle Persian 𐭮𐭯𐭠𐭧𐭯𐭲𐭩 (spāhbed), from Proto-Iranian *spādapati-, from Proto-Iranian *cwaHdaHpatiš (“commander of the army”). By surface analysis, سپاه (sepâh, “army”) + ـبد (-bod, “lord, master”).

surf

sepahbod; a rank in Iranian army equivalent to lieutenant general


زرادشت

head

زرادشت • (zarâdošt)

fa-proper noun

زرادشت • (zarâdošt)

زردشت زردشت#Persian


فارغ‌التحصیل

head

فارِغُالتَّحْصیل

فارغالتحصیلان

فارِغُالتَّحْصیل • (fâreğ-ot-tahsil) (plural فارغالتحصیلان (fâreğ-ot-tahsilân))

fa-noun

فارِغُالتَّحْصیل

فارغالتحصیلان

فارِغُالتَّحْصیل (canonical)
fâreğ-ot-tahsil (romanization)
فارغالتحصیلان (plural)

[fɑː.ɾɪ.ɣʊt̪.t̪ʰäɦ.síːl]

[fɑː.ɾɪ.ɣʊt̪.t̪ʰäɦ.síːl]

[fɑː.ɾɪ.ɣʊt̪.t̪ʰɑː.síːl]

From Arabic فَارِغ (fāriḡ) + Arabic التَّحْصِيل (at-taḥṣīl).

com

graduate (person who is recognized by a university as having completed the requirements of a degree studied at the institution)