rózdny

desc

Polish: różny, rózny, rózdny (Middle Polish)

Silesian: rōżny

Inherited from Proto-Slavic *õrzьnъ. By surface analysis, roz- + -ny. First attested in the 15th century.

Gdysz poth genym ksząszączem thensze lvth rosmagythego alybo rosdnego prawa pozywacz nye ma (diverso iure frui non debeat)

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 56:

(attested in Masovia) manifold, various (having a broad range of different elements)

Apparuerunt illis dispertite, gl. id est diuerse, lingwe tanquam ignis, seditque supra singulos eorum vkazaly sze gym roszny, rozdzelny yęzykowye yako ogyen, szyedzal na kaszdem z nych (Act 2, 3)

1880-1894 [Middle of the fifteenth century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności, volume I, Lviv, page 89:

(attested in Southern Borderlands) separate (apart from)

Pakynąly powod a sząpyerzs szą oth szebye daleko roszdny (sin... actor et reus sunt distantes), tedy nye gynsza dawnoscz obrzeczona powoda zalvyączego o slodzeysthwo othpądza, nysz tylko trzechlethna

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 53:

(attested in Masovia) far apart, spread out (physically not close)

Mi, Ian, […] obaczywschi rosnoscz albo nyesgodąn praw i czlonkow[…], ktorisz przes nasche sandzye rosnich czassow rosno sandzoni s[y]ąn (articulorum[…], qui[…] diversis temporibus diversimode iudicabantur)

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 106:

(attested in Masovia) different (not the same)


krajny

Polish: krajny (obsolete)

Inherited from Proto-Slavic *krajьnъ. By surface analysis, kraj + -ny.

Kv kraynemv ad extremum (egredere in occursum Achaz... ad extremum aquaeductus piscinae superioris Is 7, 3)

1471, Jan Łoś, editor, Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, published 1901:

Ku krajnemu ad extremum (egredere in occursum Achaz... ad extremum aquaeductus piscinae superioris Is 7, 3)


cielestny

/t͡ɕɛlʲɛstnɨː/


wspaniły

Polish: wspaniały

Bolesz[ć] mam w szwogyem szerczv nynye, a tho *pre mogye […] po thobye wyelkye thuszenye y nyewymown[y]e myszlyenye, bocem szluzyla […] *zlycznye y wspanyle lyczka vrodzenye

1915 [1447–1462], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543, page 545:


krechki

>? Polish: krewki

Una tenera, mloda, krechka, puella et deliciosa

1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności, volume V, page 279:

Czyebye proscha, yzesz nalyezyenye zagynaczych, ... droga yesz bladnych, powyschschenye vpadlych, podeprzenye krewkych

1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej, Modlitewnik Nawojki, page 57:


przecharsły

Middle Polish: przecharsły

Precharsli attenuatus

1962 [c. 1420], Stanisław Urbańczyk, editor, Wokabularz trydencki, number 168:


adamaszkowy

Polish: adamaszkowy

From adamaszek + -owy. First attested in 1478.

Nye wzyalam dwv lyethnykow adamaszkowych czyarnych

1895 [1478], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici, volume VIIIa, page 59:

(relational) damask (kind of fabric originating from Damascus)


aksamientowy

From jaksamit + -owy. First attested in 1471.

Postawczewy a. axamyentowy polimitarius (percussit Adeodatus, filius Saltus, polymitarius Bethlehemites, Goliath Gethaeum II Reg 21, 19)

1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 41:


akski

From Middle High German Āche + -ski. First attested in 1496.

Dare tunicam de panno axkye

1927-1930 [1497], Wilhelm Rolny, editor, Najstarsze akta konsystorza lwowskiego. Acta officii consistorialis Leopoliensis antiquissima, volume II, number 1725, Lviv:

Vetus tunica al. axka

1898-2024 [1496], Rocznik Krakowski, volume XVI, Krakow, page 64:

(attested in Southern Borderlands, Lesser Poland) Aachen cloth

attested in Southern Borderlands; Lesser Poland; attested in Southern Borderlands; Lesser Poland


ostrodamski

From Middle Dutch Aemstelredam + -ski. First attested in 1461.

Dwanaszthv lokyeth szvchna ostrodomskye[go]

1950 [1461], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1122, Warsaw:


anjelski

Polish: angielski

Silesian: angelski

From Middle English Engelond + -ski. First attested in 1379–1404.

Decem ulnas de bono panno dicti angelske

1379–1404, Castrensia Biecensia I, volume I, Biecz, page 84:


anjelski

Polish: anielski

Silesian: anielski

From anjoł + -ski. First attested in the second half of the 14th century.

etydate

Glos angelsky ku lyudzom... boga szukayøczym

1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski, Greater Poland, page 106 arg:


Antykrystowy

Polish: antychrystowy

From Antykryst + -owy. First attested in 1449.

Prawda – rzecz Kristowa, lezz – anticristowa

1449, Gałka Jędrzej z Dobczyna (Dobszyna), Pieśń o Wiklefie, Głogówek, line 62:

(relational, Christianity, Islam, attested in Silesia) Antichrist's


apostołów

From apostoł + -ów. First attested in the 15th century.

Priusquam a Deo iudicari incipiemus, ipsi se diiudicemus, quia extunc non iudicabimur testante appostolo podlvg *swaydeczthwa *appostolowa* I ad Cor XI (I Cor 11, 31)

1981-2001 [End of the 15th century], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume IV, page 141:

(relational, Christianity) apostolic (pertaining to apostles or their practice of teaching; pertaining to the apostles of early Christianity or their teachings)


apotekarski

desc

Polish: aptekarski, aptykarski, haptekarski (Middle Polish), aptékarski (Masuria)

Silesian: aptykarski

From apotekarz + -ski. First attested in the 15th cenetury.

Sloszy... kadzydlne rzeczy s wonnych rzeczy przeczystich, dzyalem apotekarskym (opere pigmentarii)

1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 37, 29:

(relational, pharmacy) unguent, pharmacy, pharmacist's; pharmaceutical


apotekarzów

Middle Polish: aptekarzów

From apotekarz + -ów. First attested in the 15th century.

Podle gego dzalal Ananyas, sin apotekarzow (filius pigmentarii)

1930 [c. 1455], “Neh”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 3, 8:


archanjelski

Polish: archanielski

From archanjoł + -ski. First attested in the second half of the 15th century.

etydate

Sdrowa bandz krolyewno nyebyeszka angyelska, archangyelska y wschech nyebyosz

1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej, Modlitewnik Nawojki, page 32:

(relational, Christianity) archangel; archangelic


jardziekanów

From jardziekon + -ów. First attested in 1425.

Yako czso zayøli moy kmyecze dobitek kzandza yardzecanow, tho zayøli w szycze a w løkach we szcodze na mey dzedzine

1960 [1425], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 790, Pyzdry:

(relational, attested in Greater Poland) archdeacon's


hauszperski

From Middle High German (modern German Augsburg) + -ski. First attested in 1472.

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:

Quia tu emisti... barchani Cracouiensis stamina quinquaginta... et sexaginta stamina hansperskye barchani cum aliis rebus mercanciarum

1856-1870 [1472], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, volume II, number 4081:


babczany

Polish: babczany

From babka + -any. First attested in 1475.

Vt laxacio cessaret, que dicitur dissenteria... Bibat aquam paciens plantaginis vlg. bapczana

1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2, number 97:


języczny

Polish: języczny

/jæ̃zɨt͡ʃʲnɨː/

/jæ̃zɨt͡ʃʲnɨ/

From język + -ny. First attested in the first half of the 15th century.

Møz yęzyczny (vir linguosus, Fl: *mosz molwyøczy) nye przespyeye na zyemy

1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski, Greater Poland, pages 139, 12:

(attested in Greater Poland) foul-tongued, slanderous


mieczowy

Polish: mieczowy

/mjɛt͡ʃʲɔvɨː/

/mjɛt͡ʃʲɔvɨ/

From miecz + -owy. First attested in 1399.

Climonth ne byl Clary meczowa glowicza

1856-1870 [1399], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, volume VIII, number 8448:

Paknyąly bądze kyowa a krwawa, thedi yako y sza myeczową reną (sicut pro vulnere gladiali) wykladamy doszycz bicz vczynyono

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 51:


wrzemienny

Jz na bødøce dobro ne glødaiø, iz vremennem dobre lubuiø

c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie, Miechów, page br 16:

(religion, attested in Lesser Poland) mundane, worldly (as opposed to divine or related to the afterlife)


niewierny

Polish: niewierny

Inherited from Proto-Slavic *nevěrьnъ. By surface analysis, nie- + wierny. First attested in 1402.

Braly lupi w tich myescyech Gedzuri a Geti y Amalech, bo tich lyvdzi nyewyernich bidlylo pelno z dawna po wszey zemy (hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus)

1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 27, 8:

Czo vczynil Sdzeslaw Micolayowi, tho za yego poczøthkem, kedy yemu rzecl, abi on bil newerni

1920 [1425], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 1612, Zakroczym:

A then Walthko raczsza, then nyewyerny sdraczsza s Greglavem scha radzyly, yakoby gy (leg. ji 'go') zabycz myely

1462-1463, Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego, line 20:

(attested in Masovia) unfaithful; perfidious

Iaco praue Ondrzey vmowil s Micolayem, eze Micolay mal postavicz... trzy swøthky ('świadki') przes othwloky, thedy Micolay, mimo vmowø przida do sødu, vstal newerni rok

1888 [1402], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV, Greater Poland, page 117:

(attested in Greater Poland) false, fake; not real


grochowy

Polish: grochowy

Silesian: grochowy

Inherited from Proto-Slavic *gorxovъ. By surface analysis, groch + -owy. First attested in 1472.

Grochova kyta canderes *stilatum spelta

1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2, number 956:


snadny

zlw-opl-adj

snadny (comparative snadniejszy, derived adverb snadno)

Polish: znadny

Inherited from Proto-Slavic *snadьnъ. By surface analysis, snadź + -ny. First attested in the fifteenth century.

Vczeny snadnyeyszim rzødem (faciliori ritu) poswyøczuyø syø nyszly kaplany

1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 29, 34:


mówięcy

Polish: mówiący

/mɔːvjæ̃t͡sɨː/

From mówić + -ęcy. First attested in the middle of the 15th century.

etydate

Myly Iesukrisczye..., prosą czyebye, nye chodzy do Ierusalem v ten czvartek, boczyem vyelye zlego slyschala o tobye movyączy

Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa, page 496:


omowny

Polish: omowny

From omowa + -ny. First attested in 1474.

Jan... gy sprosnymi, vrągayøczymy, omownimy, przecziwnymi, neczsnymi,... nesprawedliwimi, zlosthliwimi slowmi omovil

1915 [1474], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543, Sieradz, page 540:

(attested in Sieradz-Łęczyca) slanderous


przymowny

Polish: przymowny

From przymowa + -ny. First attested in c. 1455.

Concinnus sgodny, wymowny, przymowny, llaszkawy

1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 492:

(attested in Lesser Poland, Greater Poland) pleasant, polite

attested in Lesser Poland; Greater Poland; attested in Lesser Poland; Greater Poland

Przymowny contumeliosus

1874-1891 [c. 1500], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XLVII, page 356:

Przymowny, affamatus

1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 493:

(attested in Lesser Poland, Greater Poland) famous, well known


niewymowiący

/ɲɛvɨmɔvjɑ̃t͡sɨː/

/ɲɛvɨmɔvjɑ̃t͡sɨ/

From nie- + wymowiać + -ący. First attested in 1444.

Invisibilis (gl. ineffabilis) nyeobesrzanczi, nyewimowianczi

1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXIII, page 306:


niewymówiony

/ɲɛvɨmɔːvjɔnɨː/

From nie- + wymówiony. First attested in the fifteenth century.

O szwathloszczy blogoszlawona, o vczecho nyewymowona, napelny szerdeczna thwogych wyernych wnatrza!

1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXV, Radom, Miłosław, page 201:

(attested in Lesser Poland, Greater Poland) indescribable


wymówiony

From wymówić + -ony. First attested in c. 1428.

Quod si predictas hereditates a predicto Iohanne non exemeremus aczby prerzekoncze dzedzini o[d] wymowyonego […] ne wykupilibichom

1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 482:

(attested in Greater Poland, Masovia) above mentioned

*Vvigatus mihi eris bandzesz wymowyenszy

1885-2024 [Fifteenth century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne, volume III, page 179:


zmowny

Polish: zmowny

From zmowa + -ny. First attested in 1399.

Jako Adam na smowni dzen s listem na szoltistwo przyal do Landa

1959 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 373, Poznań:

(attested in Greater Poland) agreed upon, earlier determined


niedługi

Polish: niedługi

From nie- + długi. First attested in the fifteenth century.

Nescit enim tarda mollimina, nedluge meskane vel vmekczene, spiritus sancti gracia

1956 [Fifteenth century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku, Silesia, page 58r:

(attested in Silesia) short (not lasting a long time)


niekrótki

Polish: niekrótki

From nie- + krótki. First attested in the fifteenth century.

Moraliter per asinam, que domita, powolna, crotka, erat et pondera in se portabat, populus Iudeorum designatur, per pullum autem lascivum vlg. plochy et liberum, ny[e]crothke, nerobothne, gentilis populus designatur

1981-2001 [Fifteenth century], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume IV, page 113:


spowiedniczy

Polish: spowiedniczy

From spowiednik + -y. First attested in the fifteenth century.

Koor szpowyednyczy y wdowy y panyenszky czyebye oszoblywie chwaly

1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski, Krakow, Brodnia, page 94a:

(relational, Christianity, attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) follower of Christ


wypowiedny

From wypowiedzieć + -ny. Compare Polish wypowiedni. First attested in 1435.

K tobie wolamy, wipowiedny synowe Ewy

1435, Hymn Salve Regina (Zdrowa krolewno miłosierdzia), number 3:


zapowiedny

Polish: zapowiedni

From zapowiedzieć + -ny. First attested in 1391.

Wtenczasz poydø synowye gego z pola a vszliszawszy tø przygodø, barzo syø rozgnyewaly, przeto ze... popelnyl (sc. Sychem) skutek zapowyedni (eo quod... rem illicitam perpetrasset)

1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 34, 7:

prohibited, banned (not allowed to be done)

Jacom ia w[ø]szøl Grzimkowi dzyeczi w gayu zapowyednim w mey *dzedziney

1897 [1409], Teki Adolfa Pawińskiego, volume IV, number 1646, Łęczyca Land:

(attested in Sieradz-Łęczyca) prohibited, banned (not allowed to be used)

Przeto zapowyedz polozono o thy zapowyedne pyenadze (occasione allocutionis pecunia reposita fuerat) v gednego dobrego czlowyeka k wyerney rącze

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 65, 3:

Podrosznym ludzem... maya gorączy sąnd osą[n]dzycz o dlug albo o gydacze gymyenye..., yle w zapowyedny czasz (sit diebus feriatis) […]

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 27, 3:

(of days, law) non-court (not having court take place during the day)


wszech

inflection of wiesz:
genitive/locative plural

inflection of wiesz:
personal accusative plural


człeczy

/t͡ʃʲɫɛt͡ʃʲɨː/

/t͡ʃʲɫɛt͡ʃʲɨ/

From człek + -y. First attested in 1449.

Gedno *czlocza (tentatio vos non apprehendat nisi humana I Cor 10, 13)

1874-1891 [1449], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXV, page 166:


człowiecki

Inherited from Proto-Slavic *čelověčьskъ. By surface analysis, człowiek + -cki. First attested in the 15th century.

ref

Bańkowski, Andrzej (2000) “człowiecki”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)

Powidz mi, synku miły, jako twą śmiercią odkupisz... plemie człowieckie (quomodo per tuam liberabis mortem genus hominum)?

Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa, page 168:


człowieczeński

Middle Polish: człowieczeński

/t͡ʃʲɫɔvjɛt͡ʃʲɛɲskiː/

/t͡ʃʲɫɔvjɛt͡ʃʲɛɲski/

From człowieczeństwo + -ski. First attested in 1496.

Jaco mnye Stanislaus Parznyewsky vynovath XX-ti grossos, kthore my rzekl slowem szwym czlovyeczenskym placzycz

1950 [1496], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1773, Warsaw:

(attested in Masovia) humane; fit for a person; honest; decent


nakładny

Polish: nakładny

From nakład + -ny. First attested in 1546.

A curru impositorio (sc. salis) al. nakladni grossum... Nyemyrza subcamerarius et sui successores legitimi tollere et levare in perpetuum omnimodam habebunt facultatem (1427)

1962-1975 [1546], Stanisław Kuraś, Irena Sułkowska-Kuraś, editors, Zbiór dokumentów małopolskich [A collection of documents from Lesser Poland], volume II, Lesser Poland, page 81:

(of carriages, attested in Greater Poland) load-bearing


nieotkładny

Polish: nieodkładny

From nie- + otkładać + -ny. First attested in 1467.

Nobilis Das[zko]... proposuit super... [Dy]mithr... et [Kalinik]... pro fideiussoria iuxta citacionem non reposicionalem al. podlu[g] poszw nyeothkladnego

1868 [1467], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego, volume XV, page 77:


podkładający

From podkładać + -ący. First attested in c. 1455.

Ad obiecta naprzeczywko pothcladayączym

1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 490:

(attested in Lesser Poland, Greater Poland) underlaid


pokładający

From pokładać + -ący. First attested in 1466.

Deus... oblatas, pokladayączych, ex eis, gl. sc. furtis vsuris, victimas aspernatur

1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXII, Łęczyca, page 12:

(attested in Sieradz-Łęczyca) sacrificed


układły

From układać + -ły. First attested in c. 1500.

Innixa super dilectum suum, gl. innixa, id est polegla vel vkladla (quae est ista, quae ascendit de deserto deliciis affluens, innixa super dilectum suum)

1977 [c. 1500], Julian Wojtkowski, editor, Glosy i drobne teksty polskie do 1500 roku, Trzemeszno, page 39:

(attested in Greater Poland) supported, propped up


wykładny

Polish: wykładny

From wykład + -ny. First attested in the end of the fifteenth century.

etydate

Gloza interlinearis vykladna

1981-2001 [XV p. post.], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume IV, page 139:


zakładny

Polish: zakładny

From zakład + -ny. First attested in the fifteenth century.

Trzecya strona (sc. z was) bødze w broni, gesz to slowye zakladna (ad portam, quae appellatur fundamenti)

1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 23, 5:

Zakladnich pigneratis (super vestimentis pignoratis accubuerunt Am 2, 8)

1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie, Lubin, page 247:

(relational, attested in Greater Poland) pledge

Zakladnych pyenyandzy

1921 [1455], Kazimierz Tymieniecki, editor, Procesy twórcze formowania się społeczeństwa polskiego w wiekach średnich, page 252:

(relational) repayable loan granted by a lord to a peasant for management of their household

Jsze pany Febronya... ne vrabyla poltorasta przerabli przeze *dcztir, dww zaclathnu y dwu branynu (leg. braninnu) gwaltowne,... yedno tu, gdzez [j]ey wsdano na wedercow

1959 [1435], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1451, Poznań:

(relational, attested in Greater Poland) first large ice hole for launching a seine


nieskładny

From nie- + składny. First attested in c. 1420.

W pątek pirwey godzini wedzon do Pilatha, tamo nan powedzano swadeczstwo neskladne

1874-1891 [c. 1420], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXV, page 229:


rodzony

Polish: rodzony

Etymology tree
Proto-Balto-Slavic *rádīˀtei
Proto-Slavic *rodìti
Old Polish rodzić
Proto-Slavic *-onъ
Old Polish -ony
Old Polish rodzony
From rodzić + -ony. First attested in 1423.

etymon

Yze brath rodzony tey dzewky dal yą s tim possagem w oną zemyą

1967 [1423], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 973, Kościan:

Germana schwester oder eyn deutzsche fraw rodzona

c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 57r:

Germanus eyn bruder oder eyn deutzscher rodzony

(attested in Greater Poland) sibling (of the same mother and father)

Jaco moy synowyecz rodzony, Wawrzinyecz, nye wyschethschy s mego domv... any zabil... czlowyeka

1922 [1471], “Sądownictwo w sprawach kmiecych a ustalanie się stanów na Mazowszu pod koniec wieków średnich”, in Kazimierz Tymieniecki, editor, Prace Komisji Hisorycznej, volume 3, Masovia, page 15:

Kto chce z braceey gego, viplaczi gy: stry y stryny brat, rodzoni y bliszni

1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 25, 49:

(attested in Masovia) related (connected by blood; in the same family)


oczwisty

Polish: oczywisty
Kashubian: òczëwisti

Silesian: ôczywisty

From oczy + Proto-Slavic *vistъ. First attested in 1431.

Habent (sc. nobiles) terminum personalem oczwisti hic in castro feria quarta proxima post incepcionem terminorum terrestrium, quando clamabuntur iudicare

1856-1870 [1431], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, volume VII, number 342:


obiecny

Middle Polish: obiecny

Inherited from Proto-Slavic *obьťьnъ. By surface analysis, obiec + -ny. First attested in 1446–1475.

Wyerze w... swientu *czierkaw obiecznu (catholicam)


tkacski

Polish: tkacki

Silesian: tkacki

From tkacz + -cki. First attested in the 15th century.

Myal kopye iako tkaczsky nawoy (ut liciatorium texentium)

1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 11, 23:


miejscski

Polish: miejski

Silesian: miyjski

From miasto + -ski. First attested in 1258. Compare Old Czech městský.

Denarium iuris civitatis al. meske prawo

1877-1999 [1258], Franciszek Piekosiński, Antoni Gąsiorowski, Henryk Kowalewicz, Ryszard Walczak, Tomasz Jasiński, Izabela Skierska, editors, Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. Codex diplomaticus Maioris Poloniae [Diplomatic Code of Greater Poland], volume I, Greater Poland, page 308:

Lot syedzal w myeszczskyey bronye (in foribus civitatis)

1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 19, 1:

(relational, attested in Greater Poland) city; urban


śrzedni

Polish: średni

⇒ Silesian: postrzedni

Inherited from Proto-Slavic *serdьňь. By surface analysis, śrzoda + -ni. First attested in 1446.

Iurscha... nobili Syeczech... vendidit piscinam mediocrem al. srzedny in villa Kuropathniki

1868 [1450], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego, volume XIV, page 299:

Kon gnyady, strzelczy, srzedny

1894 [1471], Konstanty Górski, editor, Historia jazdy polskiej, page 272:

Iohannes mediocris al. szrzedny presentes fide[iubet] pro Iohanne iuniori

1868 [1446], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego, volume XII, page 150:

Indifferens turbacio, id est media, szrednya, czusz nec bona nec mala

1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXIV, page 360:

average (constituting or relating to the average)


szczytowy

Polish: szczytowy

/ʃʲt͡ʃʲɨtɔvɨː/

/ʃʲt͡ʃʲɨtɔvɨ/

From szczyt + -owy. First attested in the fifteenth century. Compare Old Czech ščítový.

Potem ge zasyø przinosyly do chowatedlnyce odzenya sczitowego (ad armamentarium scutariorum)

1930 [c. 1455], “III Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 14, 28:


czterdziesiąty

⇒ Polish: czterdziesty

⇒ Silesian: sztyrdziesty

/t͡ʃʲtɛːrd͡ʑɛɕɑ̃tɨː/

/t͡ʃʲterd͡ʑɛɕɑ̃tɨ/

From czterdzieści + -y, modelled on dziesiąty. First attested in the fifteenth century.

Vmarl lata czterdzeszøtego viscza synow israelskich z Egipta (mortuus est anno quadragesimo egressionis filiorum Israel ex Aegypto)

1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 33, 38:


winowaty

Polish: winowaty

Silesian: winowaty

From wina + -owaty. First attested in 1399.

Ku they zapowyedzy mylczal ten wynowathy czlowyek (vir debitorius)

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 59, 3:

Mozely ten wynowathy dokazacz, aby on ten dlug zaplaczyl?

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 73, 3:

Wynowathly slachczicz (si tenetur miles), ... then sam zaplacz szwego gymyenya

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 70:

Iaco mne Margorzata winowata iescze dwadzescza groszi

1920 [1403], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 271, Płońsk:

Potem masz y zoną zastawyly to gymyenye y za tho yesczye wynowaczy (invadiaverunt pro pecunia, quam ipsi tenentur)

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, page 87,2:

Jaco mu vynovacy ny grzywny dlugu sukennego sza starą Bor[z]uyewską

1959 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1083, Poznań:

Ysz Ramsz ne uinouat w itch (pro tich) trzid[ze]szce zlotich ani w tem postawczu

1959 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 406, Poznań:

+obj

(attested in Masovia, Greater Poland) indebted (owing something to someone), [with accusative ‘what is owed’], [with dative ‘to whom’], [with o (+ accusative) ‘what title of obligation’], [with za (+ accusative) ‘for whom/what’], [with w (+ locative) ‘how much’]

attested in Masovia; Greater Poland; attested in Masovia; Greater Poland

Eze mi casal vanceg robicz, niszem winowatha

1950 [1427], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 2744, Warsaw:

Yaco praue Marczin przeprzal o tan chasbø *vinovatheco czloveka

1888 [1401], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV, Greater Poland, page 116:

Ktho thy pyenądze powynyen dacz po ten ortel: przyszasznyczy-ly, powod-ly, wynowathyly (reus)?

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 59, 4:

Thymsze obyczayeem chczemi bicz pozew, gdze przes dowynyenya... panova bylibi kmyecze... wynowaczy (culpabiles) a dowynyeny

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 26:

Yszye Andrzey nye gesth prziczina ku smyerczy Pyothrowey... any gesth wynowath thego obwynyenya kszaszego

1937 [1464], Adam Wolff, editor, Mazowieckie zapiski herbowe z XV i XVI wieku, Masovia, page 49:

Ten, czo gy zabyl, nye bandze w them wynowath (non erit reus sanguinis Ex 22, 2)

1882 [End of the 15th century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts, page 284:

(attested in Greater Poland, Masovia) guilty; having sinned; accused [with accusative] or [with w (+ locative) ‘of what’]

Nyekthore personi volne... mogą zalowacz... o rzeczy a dzedzyny gym wynowathe (super rebus et hereditatibus ipsis debitis)

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 54:


bazyliszków

Polish: bazyliszkowy

From bazyliszek + -ów. First attested in 1419.

Baziliscow lapis lincis

1900 [1419], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2, number 5318:


kłuzki

Borrowed from Old Czech kluzký. Cognate with Old East Slavic кользъкъ (kolĭzŭkŭ).

Presentis evi lubrica condicio, [k]luskye bydlyenye, cunctas hominum acciones... in oblivionis abissum... demergere consuevit

1895 [mid 15th century], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici, volume I, page 233:

(figurative) slimy, slick, slippery; tricky


dziewiątynaćcie

/d͡ʑɛvjɑ̃tɨːnat͡ɕt͡ɕɛ/

/d͡ʑɛvjɑ̃tɨnat͡ɕt͡ɕɛ/

From dziewiąty + -naćcie. First attested in the fifteenth century.

Y wiszedl pyrui lyos Ioiarib..., dzewyøtinaczcye Fateyas (exivit autem sors prima Joiarib..., decima nona Pheteia)

1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 24, 16:


skomroszny

zlw-opl-adj

skomroszny (comparative skomroszniejszy, derived adverb skomrosznie)

. First attested in the 15th century. Compare Old East Slavic скоморохъ (skomoroxŭ).

Iuvenalis etas magis est lascivia mlodoscz scomroszneysza

1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXV, page 151:

Presertim filias custodire..., si sunt multivole et lubrice vlg. skomroszne

1915 [Middle of the 15th century], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543, page 516:


tesny

Middle Polish: teskny

Polish: tęskny

Inherited from Proto-Slavic *tъsknъ. First attested in the 14th century.

Teszny (anxiatus) byl we *me duch moy, we mne zamøczone gest sercze moge

1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 142, 4:

(attested in Lesser Poland) concerned, frightened, anxious


drużny

Inherited from Proto-Slavic *družьnъ. By surface analysis, drug + -ny.

Bødzcye drusznego syercza (nolite timere), dobrscye poczøly, dobrze doskonaycye, za krotkø møkø wyeszmyecye wyeczne wyesyele

1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,, page 322:


słzawy

Polish: łzawy

Billibi (sc. człowiek)... garbowati albo slzawi, albo byelmo mayøczi na oczv..., nye przistøpy offyerowacz panv (si lippus, sc. fuerit, ... non accedet offerre hostias domino)

1930 [c. 1455], chapter 21, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), section 20:


słezny

From słza + -ny. Compare Old Czech slezný /sluzný. First attested in 1450.

K tobye wszdichamy lkayøcz y placzøc w them tho szleznem (SalveReg 1–2. 4–7. 9. 11. 13. 15–17. 19: szlesz, 3: lzym) padole (ad te suspiramus gementes et flentes in hac lacrimarum valle)

1450, Hymn Salve Regina (Zdrowa krolewno miłosierdzia), number 8:


baranowy

Masovian Polish: baranowy

From baran + -owy. First attested in the 14th century.

Poczty oslodczone dam tobe s kadzydlem baranowim

1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 65, 14:

(relational, attested in Lesser Poland) ram (male sheep)


barańczy

From baranek /baraniec + -y. First attested in the 14th century.

Przinescze gospodnu sini bosze, przinescze gospodnu syni barancze

1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 28, 1:

(relational, attested in Lesser Poland) lamb; ram


barłożny

Middle Polish: barłożny

/barɫɔʒʲnɨː/

From barłóg + -ny. First attested in 1440.

Particulam hereditatis al. barloszna plossa

1921 [1440], Kazimierz Tymieniecki, editor, Procesy twórcze formowania się społeczeństwa polskiego w wiekach średnich, page 231:


bruski

Inter que stamina fuit pannus lunsky brunathny, machelsky rubeus..., brusky et polbruczsky noui coloris

1856-1870 [1466], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, volume II, number 3858:


barwiony

From barwić + -ony. First attested in the 15th century.

Barvyoną a. brunathnym pomyeszaną polimitam

1901 [15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 19:


baworski

Bauaria est nomen prouincie bayerlant bavorska zyemya

c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 18r:

(attested in Greater Poland, relational) Bavarian


bawołowy

Polish: bawołowy (obsolete)

From bawół + -owy. First attested in the 14th century.

Rozdzelyl... czøscz myøsa pyeczonego bawolowego

1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka), 16, 3:


bażyliszków

/baʒʲɨlʲiʃʲkɔːf/


bezdrożny

Polish: bezdrożny

From bez- + droga + -ny. First attested in c. 1500.

Sed ad falsa deuius, beszdroszny, error abducit

1992 [c. 1500], Julian Wojtkowski, editor, Glosy i drobne teksty polskie do 1550 r., Śrem, page 33:

(attested in Greater Poland) wayless (astray)


bezdzięczny

/bɛzd͡ʑæ̃t͡ʃʲnɨː/

/bɛzd͡ʑæ̃t͡ʃʲnɨ/

From bez- + dzięka + -ny. First attested in 1470.

Talis pauper benivolus cicius aufugit iram, sed pauper *bezdzącczny... irascitur et comovetur

1991 [1470], Elżbieta Belcarzowa, editor, XV-wieczne polonica w zbiorach Państwowej Biblioteki Publicznej im. Sałtykowa-Szczedrina w Leningradzie, page 23:


bezmiłościwy

From bezmiłość + -iwy. First attested in c. 1420.

Wymislil czenszke manky, *iosch to *bismiloscziwy kasal mancziczy

c. 1420, Legenda o św. Dorocie, page 169:


bezprawy

From bez- + prawo + -y. First attested in the 15th century.

Gdy woyth foldruge o glowa, czyaszkye rany albo o ktorakoly bezprawą rzecz syrothną

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 21, 1:


bezprzezpieczny

From bez- + przezpieczny. First attested in 1471.

Kv bezprzespyecznemv *przewodą in comitatu tutele

1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 54:


bezszkodny

From bez- + szkoda + -ny. First attested in 1448–1450.

Tego dlya, abi yeden drugego besschodnego czvl zachowacz, vstawyami

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 99:


bezwinny

From bez- + wina + -ny. First attested in the 14th century.

S møszem bezwinnim bezvinni bødzesz

1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 17, 28:

(attested in Lesser Poland) innocent (not guilty)


bokowy

Polish: bokowy

From bok + -owy. First attested in the 15th century.

niemoc bokowa

Nyemocz bokowa colica

1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne, volume III, Wrocław, page 290:

(hapax, relational, attested in Silesia) side


pieprzowy

Polish: pieprzowy

From pieprz + -owy. First attested in 1472.

Pyeprowy oley piperis albi

1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2, number 1165:


pośrzedni

Polish: pośredni

Silesian: postrzedni

Inherited from Proto-Slavic *poserdьnjь. By surface analysis, pośrzód + -ny. First attested in 1421.

Piscina mediata dicta posrzedny

1421, Rękopiśmienne luźne ekscerpty z ksiąg sądowych grodzkich i ziemskich, volume VII, Krakow, Biecz, and Czchów, pages 128, 34:

Powloky poyrzednyey lateris medii

1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 43:

medium (neither large nor small in size)


poczesny

Polish: poczesny

/pɔt͡ʃʲɛsnɨː/

/pɔt͡ʃʲɛsnɨ/

From poczcić + -ny. First attested in the 14th century.

Naklad na riczerzskye rzeczy poczesszny yest

1874-1891 [XV p. post.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume I, page XXXIX:

Poczestne ymø gich przed nim

1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 71, 14:

(attested in Lesser Poland) honorable, esteemed, venerable, respected

Dokonali sza syąn kszangi praw... vilozone s laczynskyego w polsky viklad przes poczestnego xandza Maczieya

1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 113:

(attested in Masovia) used as a title of respect; honorable, esteemed

attested in Lesser Poland; attested in Masovia; attested in Masovia

[W] posczyw dzyevycza Maryya byla szylno smyerna a barzo poczesna

Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa, page 22:

Currite, filie..., adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum, w poczesną, sororis vestre cu[bu]biculum losznyczą

1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności, volume V, page 272:

A then szye gyey podyal opyekaldnykyem bycz, a nye vczynyl poczeszna lyczba

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 28, 4:

Gdy masz bydlil szwoyą zoną poczeszną w malzenstwe

1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 31, 2: