დროშაჲ

დროშაჲ • (drošay)

drošay (romanization)
დროშაკი (alternative)

desctree

Georgian: დროშა (droša)
→ Armenian: դրոշա (droša) — Tbilisi
→ Bats: დროშა (droša)
→ Ossetian: тырыса (tyrysa), туруса (turusa), турусса (turussa), турса (tursa) — Digor

→ Middle Armenian: դրօշայ (drōšay)

Developed from earlier დროშაკი (drošaḳi) (see -აკი (-aḳi)), borrowed from Old Armenian դրօշակ (drōšak), itself from Middle Iranian. An Armenian mediation has to be assumed because of the -ო- (-o-). Doublet of დრაუჟი (drauži), borrowed directly from Iranian.

მაშინ გამოჩნდეს ჯუარი პატიოსანი წინაშე მისსა, ვითარცა დროშაჲ (var. დროშაკი) წინაშე მეფისა, და იხილონ ყოველთა ძალთა ზეცისათა სულიერთა, და შიშით და ძწოლით იწყონ ფრინვით მიგებებად მისა.
mašin gamočndes ǯuari ṗaṭiosani c̣inaše missa, vitarca drošay (var. drošaḳi) c̣inaše mepisa, da ixilon q̇ovelta ʒalta zecisata sulierta, da šišit da ʒc̣olit ic̣q̇on prinvit migebebad misa.


დროშაკი

head

დროშაკი • (drošaḳi)


დრაუჟი

დრაუჟი • (drauži)

drauži (romanization)
დრაოჟი (alternative)
დრაჟი (alternative)
დროჟი (alternative)
დრაუნჯი (alternative)

Borrowed from Middle Iranian. See Persian درفش (derafš) for more. Doublet of დროშაჲ (drošay), borrowed via Armenian.


ხაჭოჲ

ხაჭოჲ • (xač̣oy)

xač̣oy (romanization)
ხაჭუაჲ (alternative)

desc

Georgian: ხაჭო (xač̣o), ღაჭო (ɣač̣o), ღაჭოჲ (ɣač̣oy) — Kakheti, Ingilo, ხაჭოჲ (xač̣oy) — Tusheti, ხაჭვა (xač̣va) — Racha

Akin to Mingrelian ხაჭო (xač̣o). Perhaps an Abkhaz-Abaza borrowing, at times derived from the ancestor of Abkhaz а-хаҷа (a-xačʼa, “cottage cheese”) or, alternatively, from Abkhaz а-хырҵәы́ (a-xərcʷʼə́, literally “sour milk”).


ვაშტი

head

ვაშტი • (vašṭi)

Borrowed from the Iranian source of Old Armenian վաշտ (vašt), which see for more.

გან-თუ-ხვიდოდი შენ წყობად მტერთა შენთა და იხილო მუნ ვაშტი და მჴედრები და გუნდები ერთა მრავალთაჲ უძლიერესი შენსა, ნუ გეშინინ მათგან, რამეთუ უფალი ღმერთი შენ თანა არს, რომელმან გამოგიყვანა შენ ქუეყანით ეგვიპტით.

5th century and later, Bible, Deuteronomy 20.1

Translation by King James Bible
When thou goest out to battle against thine enemies, and seest horses, and chariots, and a people more than thou, be not afraid of them: for the LORD thy God is with thee, which brought thee up out of the land of Egypt.

gan-tu-xvidodi šen c̣q̇obad mṭerta šenta da ixilo mun vašṭi da mqedrebi da gundebi erta mravaltay uʒlieresi šensa, nu gešinin matgan, rametu upali ɣmerti šen tana ars, romelman gamogiq̇vana šen kueq̇anit egviṗṭit.


თირკუმელი

თირკუმელი • (tirḳumeli)

Georgian: თირკმელი (tirḳmeli)


თრთჳლი

desc

Georgian: თრთვილი (trtvili), რთვილი (rtvili), თვირთვილი (tvirtvili) — Pshavi, Khevsureti, Tusheti, Mtiuleti, თრითვილი (tritvili) — Kakheti, თვილი (tvili) — Imereti

According to Fähnrich, a reduplication of *თურ- (*tur-), from Proto-Kartvelian *tur-. Cognate with Svan თუ̂ირ (tûir, “steam, vapour”).
Compare also Mingrelian თილთილი (tiltili, “forst, hoar frost”) (from Georgian?).


ღლიაჲ

head

ღლიაჲ • (ɣliay)

desctree

Georgian: იღლია (iɣlia), ღლია (ɣlia) — Kartli, Imereti, Javakheti, Chveneburi, ღლიავი (ɣliavi) — Guria, Imereti
→ Mingrelian: რღია (rɣia)

Inherited from Proto-Kartvelian *ɣel-. Cognate with Svan ლა-ღელ-ი-ა̈შ (la-ɣel-i-äš), Laz ღალ-ა-ჯიჯ-ა (ğal-a-cic-a).

cog

ლა-ღელ-ი-ა̈შ

armpit (cavity beneath the junction of the arm and shoulder)


შფოთი

head

შფოთი • (špoti)

Together with Old Armenian շփոթ (špʻotʻ) borrowed from Iranian. See the Armenian entry for more.


მხულივი

desc

Georgian: (Chveneburi) ხლივი (xlivi), ⇒ ხვლიკი (xvliḳi), ხლუ̈კ (xlüḳ) — Ingilo, ხლიკი (xliḳi) — Fereydan, ფხლიკვი̆ (pxliḳvĭ) — Tusheti, სხვლიკი (sxvliḳi) — Imereti, contaminated with სვლიკი (svliḳi), ხლუკი (xluḳi) — Mtiuleti

Inherited from Proto-Kartvelian *m-xul-.


სუელი

Georgian: სველი (sveli), სუ̂ელი (sûeli) — Khevsureti, სო̈ლი (söli) — Khevi, სო̈ლ (söl) — Ingilo, სელი (seli), სეილი (seili) — Fereydan

Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wel-.


ჰარკ

head

ჰარკ • (harḳ)

Borrowed from Old Armenian հարկ (hark), from Iranian. Doublet of ხარკი (xarḳi).


ხევსი

Georgian: ხემსი (xemsi), ხეფსი (xepsi)

→ Mingrelian: ხეცა (xeca)

→ Svan: ხეუ̂ს (xeûs, “breakfast”)

Unknown. Considering the root shape, the term is almost certainly not native. Akin to Old Armenian խիւս (xiws); see it for more.


კუტალი

კუტალი • (ḳuṭali)

ḳuṭali (romanization)
კუტალაჲ (alternative)

desc

Georgian: კუტალი (ḳuṭali), (dialectal) კუნტალი (ḳunṭali)

→ Armenian: կուտալ (kutal) — Tbilisi

→ Bats: კუტალ (ḳuṭal)

→ Mingrelian: კუტალი (ḳuṭali)

→ Svan: კუტა̈ლ (ḳuṭäl, “wine-cup”)

Probably from Byzantine Greek κουτάλα (koutála, “ladle, large spoon”), κουτάλιν (koutálin, “spoon”), whence Greek κουτάλι (koutáli). See the latter for more.


ბაგჱ

head

ბაგჱ • (bagē)

Georgian: ბაგე (bage)

A Nakh borrowing, compare Chechen бага (baga), Ingush баге (bage), Bats ბაქ (bak).


ფარეხი

desctree

Georgian: ფარეხი (parexi), ფარახი (paraxi) — Khevi
→ Bats: ფარეხ (parex)
→ Bezhta: парахи (paraxi)
→ Hunzib: парахи (paraxi)
→ Laz: ფარეხი (parexi, a toponym)
→ Mingrelian: ფარეხი (parexi, “wasp nest”)

→ Old Armenian: փարախ (pʻarax)

According to Ǯanašvili, related to ფარა (para, “flock (of sheep)”) and together with it derived from the verb ფარვა (parva, “to cover”).

და აწ შენ ესრე ჰრქვა მონასა ჩემსა დავითს: ესრე იტყჳს უფალი ყოვლისა მპყრობელი: გამოგიყვანე შენ ფარეხთაგან სამწყსოთასა და გყავ შენ წინამძღუარ ერისა ჩემისა ისრაჱლისა.

5th century and later, Bible, 2 Kings (Mtskheta manuscript) 7.8

[…] I took thee from the sheepcote, from following the sheep […]

da ac̣ šen esre hrkva monasa čemsa davits: esre iṭq̇wis upali q̇ovlisa mṗq̇robeli: gamogiq̇vane šen parextagan samc̣q̇sotasa da gq̇av šen c̣inamʒɣuar erisa čemisa israēlisa.

sheepfold (an enclosure for keeping sheep)