դժրեմ

head

դժրեմ • (džrem)

xcl-verb

դժրեմ • (džrem)

džrem (romanization)
դժրել (infinitive)
դժրեցեալ (participle)
դժրեալ (participle)
դժրեց- (stem)
դժրեմ (first-person indicative present singular)
դժրես (indicative present second-person singular)
դժրէ (indicative present singular third-person)
դժրեմք (first-person indicative plural present)
դժրէք (indicative plural present second-person)
դժրեն (indicative plural present third-person)
դժրէի (first-person imperfect indicative singular)
դժրեի (džrēi, džrei*) (first-person imperfect indicative singular)
դժրէիր (imperfect indicative second-person singular)
դժրեիր (džrēir, džreir*) (imperfect indicative second-person singular)
դժրէր (imperfect indicative singular third-person)
դժրէաք (first-person imperfect indicative plural)
դժրեաք (džrēakʻ, džreakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
դժրէիք (imperfect indicative plural second-person)
դժրեիք (džrēikʻ, džreikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
դժրէին (imperfect indicative plural third-person)
դժրեին (džrēin, džrein*) (imperfect indicative plural third-person)
դժրեցի (aorist first-person indicative singular)
դժրեցեր (aorist indicative second-person singular)
դժրեաց (aorist indicative singular third-person)
դժրեցաք (aorist first-person indicative plural)
դժրեցէք (aorist indicative plural second-person)
դժրեցիք (aorist indicative plural second-person)
դժրեցին (aorist indicative plural third-person)
դժրիցեմ (first-person present singular subjunctive)
դժրիցես (present second-person singular subjunctive)
դժրիցէ (present singular subjunctive third-person)
դժրիցեմք (first-person plural present subjunctive)
դժրիցէք (plural present second-person subjunctive)
դժրիցեն (plural present subjunctive third-person)
դժրեցից (aorist first-person singular subjunctive)
դժրեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
դժրեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
դժրեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
դժրեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
դժրեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
դժրեա՛ (imperative rare singular)
դժրեցէ՛ք (imperative plural rare)
դժրեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
դժրեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ դժրեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ դժրէք (imperative plural prohibitive rare)
դժրել (infinitive)
դժրիլ (džrel, džril*) (infinitive)
դժրեցեալ (participle)
դժրեալ (participle)
դժրեց- (stem)
դժրիմ (first-person indicative present singular)
դժրիս (indicative present second-person singular)
դժրի (indicative present singular third-person)
դժրիմք (first-person indicative plural present)
դժրիք (indicative plural present second-person)
դժրին (indicative plural present third-person)
դժրէի (first-person imperfect indicative singular)
դժրէիր (imperfect indicative second-person singular)
դժրէր (imperfect indicative singular third-person)
դժրիւր (imperfect indicative singular third-person)
դժրէաք (first-person imperfect indicative plural)
դժրէիք (imperfect indicative plural second-person)
դժրէին (imperfect indicative plural third-person)
դժրեցայ (aorist first-person indicative singular)
դժրեցար (aorist indicative second-person singular)
դժրեցաւ (aorist indicative singular third-person)
դժրեցաք (aorist first-person indicative plural)
դժրեցայք (aorist indicative plural second-person)
դժրեցան (aorist indicative plural third-person)
դժրիցիմ (first-person present singular subjunctive)
դժրիցիս (present second-person singular subjunctive)
դժրիցի (present singular subjunctive third-person)
դժրիցիմք (first-person plural present subjunctive)
դժրիցիք (plural present second-person subjunctive)
դժրիցին (plural present subjunctive third-person)
դժրեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
դժրեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
դժրեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
դժրեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
դժրեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
դժրեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
դժրեա՛ց (imperative rare singular)
դժրեցարո՛ւք (imperative plural rare)
դժրեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
դժրեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ դժրիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ դժրիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

դժրեցեալ, դժրեալ

դժրէի, դժրեի*

դժրէիր, դժրեիր*

դժրէաք, դժրեաք*

դժրէիք, դժրեիք*

դժրէին, դժրեին*

դժրեցէք, դժրեցիք

mediopassive

դժրել, դժրիլ*

դժրեցեալ, դժրեալ

դժրէր, դժրիւր


դրժեմ

head

դրժեմ • (držem)

xcl-verb

դրժեմ • (držem)

držem (romanization)
դրժել (infinitive)
դրժեցեալ (participle)
դրժեալ (participle)
դրժեց- (stem)
դրժեմ (first-person indicative present singular)
դրժես (indicative present second-person singular)
դրժէ (indicative present singular third-person)
դրժեմք (first-person indicative plural present)
դրժէք (indicative plural present second-person)
դրժեն (indicative plural present third-person)
դրժէի (first-person imperfect indicative singular)
դրժեի (držēi, držei*) (first-person imperfect indicative singular)
դրժէիր (imperfect indicative second-person singular)
դրժեիր (držēir, držeir*) (imperfect indicative second-person singular)
դրժէր (imperfect indicative singular third-person)
դրժէաք (first-person imperfect indicative plural)
դրժեաք (držēakʻ, držeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
դրժէիք (imperfect indicative plural second-person)
դրժեիք (držēikʻ, držeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
դրժէին (imperfect indicative plural third-person)
դրժեին (držēin, držein*) (imperfect indicative plural third-person)
դրժեցի (aorist first-person indicative singular)
դրժեցեր (aorist indicative second-person singular)
դրժեաց (aorist indicative singular third-person)
դրժեցաք (aorist first-person indicative plural)
դրժեցէք (aorist indicative plural second-person)
դրժեցիք (aorist indicative plural second-person)
դրժեցին (aorist indicative plural third-person)
դրժիցեմ (first-person present singular subjunctive)
դրժիցես (present second-person singular subjunctive)
դրժիցէ (present singular subjunctive third-person)
դրժիցեմք (first-person plural present subjunctive)
դրժիցէք (plural present second-person subjunctive)
դրժիցեն (plural present subjunctive third-person)
դրժեցից (aorist first-person singular subjunctive)
դրժեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
դրժեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
դրժեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
դրժեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
դրժեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
դրժեա՛ (imperative rare singular)
դրժեցէ՛ք (imperative plural rare)
դրժեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
դրժեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ դրժեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ դրժէք (imperative plural prohibitive rare)
դրժել (infinitive)
դրժիլ (držel, držil*) (infinitive)
դրժեցեալ (participle)
դրժեալ (participle)
դրժեց- (stem)
դրժիմ (first-person indicative present singular)
դրժիս (indicative present second-person singular)
դրժի (indicative present singular third-person)
դրժիմք (first-person indicative plural present)
դրժիք (indicative plural present second-person)
դրժին (indicative plural present third-person)
դրժէի (first-person imperfect indicative singular)
դրժէիր (imperfect indicative second-person singular)
դրժէր (imperfect indicative singular third-person)
դրժիւր (imperfect indicative singular third-person)
դրժէաք (first-person imperfect indicative plural)
դրժէիք (imperfect indicative plural second-person)
դրժէին (imperfect indicative plural third-person)
դրժեցայ (aorist first-person indicative singular)
դրժեցար (aorist indicative second-person singular)
դրժեցաւ (aorist indicative singular third-person)
դրժեցաք (aorist first-person indicative plural)
դրժեցայք (aorist indicative plural second-person)
դրժեցան (aorist indicative plural third-person)
դրժիցիմ (first-person present singular subjunctive)
դրժիցիս (present second-person singular subjunctive)
դրժիցի (present singular subjunctive third-person)
դրժիցիմք (first-person plural present subjunctive)
դրժիցիք (plural present second-person subjunctive)
դրժիցին (plural present subjunctive third-person)
դրժեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
դրժեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
դրժեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
դրժեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
դրժեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
դրժեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
դրժեա՛ց (imperative rare singular)
դրժեցարո՛ւք (imperative plural rare)
դրժեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
դրժեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ դրժիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ դրժիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

դրժեցեալ, դրժեալ

դրժէի, դրժեի*

դրժէիր, դրժեիր*

դրժէաք, դրժեաք*

դրժէիք, դրժեիք*

դրժէին, դրժեին*

դրժեցէք, դրժեցիք

mediopassive

դրժել, դրժիլ*

դրժեցեալ, դրժեալ

դրժէր, դրժիւր

→ Armenian: դրժել (držel) (learned)

From earlier *դրուժեմ (*družem), the full form -դրուժ (-druž) seen in the derivatives, borrowed from an Iranian descendant of Proto-Indo-Iranian *dʰruǰʰyáti (“to deceive”).

der

(transitive) to betray, to violate an oath


վիշապաձուկն

head

վիշապաձուկն • (višapajukn)

xcl-noun

վիշապաձուկն • (višapajukn)

višapajukn (romanization)
վիշապաձուկն (nominative singular)
վիշապաձկունք (nominative plural)
վիշապաձկան (genitive singular)
վիշապաձկանց (genitive plural)
վիշապաձկան (dative singular)
վիշապաձկանց (dative plural)
վիշապաձուկն (accusative singular)
վիշապաձկունս (accusative plural)
վիշապաձկանէ (ablative singular)
վիշապաձկանց (ablative plural)
վիշապաձկամբ (instrumental singular)
վիշապաձկամբք (instrumental plural)
վիշապաձկան (locative singular)
վիշապաձկունս (locative plural)

xcl-decl-noun

վիշապաձկունք

վիշապաձկունս

վիշապաձկամբք

վիշապաձկունս

desc

→ Armenian: վիշապաձուկ (višapajuk) (learned)

վիշապ (višap) + -ա- (-a-) + ձուկն (jukn)

affix

Բարւախաւսն ասէ․ է գազան ինչ ի ծովու, որ կոչի վա[հա]նակրեայ․ վիշապաձուկն նման աւազին կղզոյ է․ ձայն նորա՝ չարաձայն գազանի։
Barwaxawsn asē; ē gazan inčʻ i covu, or kočʻi va[ha]nakreay; višapajukn nman awazin kłzoy ē; jayn nora, čʻarajayn gazani.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).20.2–3

Physiologus says: there is a beast in the sea that is called shield-turtle. The dragon-fish is like a sandy island; its voice is of a harsh-voiced beast.


մանրաձուկն

head

մանրաձուկն • (manrajukn)

xcl-noun

մանրաձուկն • (manrajukn)

manrajukn (romanization)
մանրաձուկն (nominative singular)
մանրաձկունք (nominative plural)
մանրաձկան (genitive singular)
մանրաձկանց (genitive plural)
մանրաձկան (dative singular)
մանրաձկանց (dative plural)
մանրաձուկն (accusative singular)
մանրաձկունս (accusative plural)
մանրաձկանէ (ablative singular)
մանրաձկանց (ablative plural)
մանրաձկամբ (instrumental singular)
մանրաձկամբք (instrumental plural)
մանրաձկան (locative singular)
մանրաձկունս (locative plural)

Մանրաձկունս իմա զանհաւատսն, իսկ մեծամեծ եւ կատարեալ ձկունսն չգտանես մաւտ առ վիշապաձուկն։
Manrajkuns ima zanhawatsn, isk mecamec ew katareal jkunsn čʻgtanes mawt aṙ višapajukn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).20.9

Know that the small fish are the unbelievers, and you cannot find big and perfect fish near the sea-dragon.


խռիւ

head

խռիւ • (xṙiw)

xcl-noun

խռիւ • (xṙiw)

xṙiw (romanization)
խռիւ (nominative singular)
խռիւք (nominative plural)
խռուոյ (genitive singular)
խռուոց (genitive plural)
խռուոյ (dative singular)
խռուոց (dative plural)
խռիւ (accusative singular)
խռիւս (accusative plural)
խռուոյ (ablative singular)
խռուոց (ablative plural)
խռուով (instrumental singular)
խռուովք (instrumental plural)
խռիւ (locative singular)
խռիւս (locative plural)

→ Armenian: խռիվ (xṙiv) (learned)

Considered a word of unknown origin. Perhaps from Aramaic חריף / Classical Syriac ܚܪܝܦ (ḥarrīp̄, “sharp”), which also refers to a plant name. On this word see Arabic حِرِّيف (ḥirrīf) and The Comprehensive Aramaic Lexicon Project.

unk

unknown origin

bor

Ի մէջ արձագանգաց գոչեսցեն․ որք ընդ խռուովք վայրենեաւք բնակեալ եին:

Translation by Claude E. Cox
Among the echoes they cry out, who lived under wild bushes

I mēǰ arjagangacʻ gočʻescʻen; orkʻ ənd xṙuovkʻ vayreneawkʻ bnakeal ein:

Եւ ի ժողովելն պաւղոսի խռիւ ինչ բազում եւ դնել ի վերայ խարուկին, իժ մի ի ջերմութենէն ելեալ կալաւ զձեռանէ նորա։

5th century, Bible, Acts of the Apostles 28.3

And when Paul had gathered a bundle of sticks, and laid them on the fire, there came a viper out of the heat, and fastened on his hand.

Ew i žołoveln pawłosi xṙiw inčʻ bazum ew dnel i veray xarukin, iž mi i ǰermutʻenēn eleal kalaw zjeṙanē nora.

[…] ո՞չ նայիցիմք ընդ առաքեալն Աստուծոյ, որպէս և գրեալ է ի պրակս առաքելոցն, թէ՝ մինչ դեռ զխռիւն ժողովէր Պաւղոս՝ իժ մի քարբ կախեցաւ զձեռանէ նորա […]
[…]očʻ nayicʻimkʻ ənd aṙakʻealn Astucoy, orpēs ew greal ē i praks aṙakʻelocʻn, tʻē, minčʻ deṙ zxṙiwn žołovēr Pawłos, iž mi kʻarb kaxecʻaw zjeṙanē nora[…]

5th century, Basil of Caesarea, Yałags Vecʻawreay ararčʻutʻean [Homiliae in Hexaemeron] Homily IX

Translation by Robert W. Thomson
Do we not observe the Apostle of God, as is written in the Acts of the Apostles, how while Paul was gathering brushwood a scorpion hung from his hand […]

Քանզի զաւտարին ձուս գողանայ եւ յիւր բունն տանի․ եւ մինչ չկարէ հանդարտել թխոյն վասն բազում ձագուցն, երթայ կուտէ խռիւ ինչ եւ թոյլ տայ, որ ցամաքի․ եւ այնպէս խռուովն հանդերձ թխէ։
Kʻanzi zawtarin jus gołanay ew yiwr bunn tani; ew minčʻ čʻkarē handartel tʻxoyn vasn bazum jagucʻn, ertʻay kutē xṙiw inčʻ ew tʻoyl tay, or cʻamakʻi; ew aynpēs xṙuovn handerj tʻxē.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).21.3

For it steals the eggs of the others and takes them to its nest; and until it cannot rest sitting on eggs because of many nestlings, it goes, heaps some brushwood and lets it dry up, and thus sits on eggs with the brushwood.


թխեմ

head

թխեմ • (tʻxem)

xcl-verb

թխեմ • (tʻxem)

tʻxem (romanization)
թխել (infinitive)
թխեցեալ (participle)
թխեալ (participle)
թխեց- (stem)
թխեմ (first-person indicative present singular)
թխես (indicative present second-person singular)
թխէ (indicative present singular third-person)
թխեմք (first-person indicative plural present)
թխէք (indicative plural present second-person)
թխեն (indicative plural present third-person)
թխէի (first-person imperfect indicative singular)
թխեի (tʻxēi, tʻxei*) (first-person imperfect indicative singular)
թխէիր (imperfect indicative second-person singular)
թխեիր (tʻxēir, tʻxeir*) (imperfect indicative second-person singular)
թխէր (imperfect indicative singular third-person)
թխէաք (first-person imperfect indicative plural)
թխեաք (tʻxēakʻ, tʻxeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
թխէիք (imperfect indicative plural second-person)
թխեիք (tʻxēikʻ, tʻxeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
թխէին (imperfect indicative plural third-person)
թխեին (tʻxēin, tʻxein*) (imperfect indicative plural third-person)
թխեցի (aorist first-person indicative singular)
թխեցեր (aorist indicative second-person singular)
թխեաց (aorist indicative singular third-person)
թխեցաք (aorist first-person indicative plural)
թխեցէք (aorist indicative plural second-person)
թխեցիք (aorist indicative plural second-person)
թխեցին (aorist indicative plural third-person)
թխիցեմ (first-person present singular subjunctive)
թխիցես (present second-person singular subjunctive)
թխիցէ (present singular subjunctive third-person)
թխիցեմք (first-person plural present subjunctive)
թխիցէք (plural present second-person subjunctive)
թխիցեն (plural present subjunctive third-person)
թխեցից (aorist first-person singular subjunctive)
թխեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
թխեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
թխեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
թխեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
թխեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
թխեա՛ (imperative rare singular)
թխեցէ՛ք (imperative plural rare)
թխեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
թխեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ թխեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ թխէք (imperative plural prohibitive rare)
թխել (infinitive)
թխիլ (tʻxel, tʻxil*) (infinitive)
թխեցեալ (participle)
թխեալ (participle)
թխեց- (stem)
թխիմ (first-person indicative present singular)
թխիս (indicative present second-person singular)
թխի (indicative present singular third-person)
թխիմք (first-person indicative plural present)
թխիք (indicative plural present second-person)
թխին (indicative plural present third-person)
թխէի (first-person imperfect indicative singular)
թխէիր (imperfect indicative second-person singular)
թխէր (imperfect indicative singular third-person)
թխիւր (imperfect indicative singular third-person)
թխէաք (first-person imperfect indicative plural)
թխէիք (imperfect indicative plural second-person)
թխէին (imperfect indicative plural third-person)
թխեցայ (aorist first-person indicative singular)
թխեցար (aorist indicative second-person singular)
թխեցաւ (aorist indicative singular third-person)
թխեցաք (aorist first-person indicative plural)
թխեցայք (aorist indicative plural second-person)
թխեցան (aorist indicative plural third-person)
թխիցիմ (first-person present singular subjunctive)
թխիցիս (present second-person singular subjunctive)
թխիցի (present singular subjunctive third-person)
թխիցիմք (first-person plural present subjunctive)
թխիցիք (plural present second-person subjunctive)
թխիցին (plural present subjunctive third-person)
թխեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
թխեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
թխեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
թխեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
թխեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
թխեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
թխեա՛ց (imperative rare singular)
թխեցարո՛ւք (imperative plural rare)
թխեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
թխեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ թխիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ թխիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

թխեցեալ, թխեալ

թխէիր, թխեիր*

թխէաք, թխեաք*

թխէիք, թխեիք*

թխէին, թխեին*

թխեցէք, թխեցիք

mediopassive

թխեցեալ, թխեալ

Բարոյախաւսն ասէ զկաքաւէ, թէ զայլոյ ձուս թխէ եւ ձագս հանէ։
Baroyaxawsn asē zkakʻawē, tʻē zayloy jus tʻxē ew jags hanē.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).21.2

Physiologus says about the partridge that it hatches the eggs of another and breeds nestlings.

(transitive) to sit on eggs, to sit brooding, to hatch, to brood


դրժել

head

դրժել • (držel)

držel (romanization)
դրժել (nominative singular uncountable)
դրժելոյ (genitive singular uncountable)
դրժելոյ (dative singular uncountable)
դրժել (accusative singular uncountable)
դրժելոյ (ablative singular uncountable)
դրժելով (instrumental singular uncountable)
դրժել (locative singular uncountable)


ընկուզազարդ

ընկուզազարդ • (ənkuzazard)

xcl-adj

ընկուզազարդ • (ənkuzazard)

ընկոյզ (ənkoyz) + -ա- (-a-) + զարդ (zard)

affix

Բարոյախաւսն ասէ․ զանգեղէ, թէ ի բարձուանդակի եւ ի կարկառս եւ ի քարանձաւս եւ ի կատարս լերանց բնակէ․ եւ յորժամ կամեսցի, երթայ ի հնդիկս եւ առնու զակն դիւրածին․ եւ ակն այն ընկուզազարդ է բոլորակ։
Baroyaxawsn asē; zangełē, tʻē i barjuandaki ew i karkaṙs ew i kʻaranjaws ew i katars lerancʻ bnakē; ew yoržam kamescʻi, ertʻay i hndiks ew aṙnu zakn diwracin; ew akn ayn ənkuzazard ē bolorak.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).22.3–4

Physiologus says about the vulture that it dwells in the heights and on heaps of stones and in the caves and on the summits of mountains. And when it wishes, it goes to India and takes the stone that aids in childbirth; that stone is round in the shape of a nut.


դիւրածին

From դիւր (diwr) + -ա- (-a-) + ծնանիմ (cnanim). Calque of Ancient Greek εὐτόκιος (eutókios).


կարկառ

head

կարկառ • (karkaṙ)

xcl-noun

կարկառ • (karkaṙ)

karkaṙ (romanization)
կարկառ (nominative singular)
կարկառք (nominative plural)
կարկառի (genitive singular)
կարկառաց (genitive plural)
կարկառի (dative singular)
կարկառաց (dative plural)
կարկառ (accusative singular)
կարկառս (accusative plural)
կարկառէ (ablative singular)
կարկառաց (ablative plural)
կարկառաւ (instrumental singular)
կարկառի (locative singular)
կարկառս (locative plural)

xcl-decl-noun

կարկառաւք = կարկառօք

Armenian: կաշկառ (kaškaṙ), (learned) կարկառ (karkaṙ)

desc

→ Old Georgian: კარკარი (ḳarḳari), კარკალი (ḳarḳali, “tall rock”)

The origin is uncertain. Perhaps a reduplication of կառ- (kaṙ-, “to erect, build, fix”), on which see կառչիմ (kaṙčʻim). Has been compared to Ancient Greek κάρχαρος (kárkharos, “biting, sharp, raw”), Hesychian κάρκαροι (kárkaroi, “τραχεῖς”).

cog

Բարոյախաւսն ասէ․ զանգեղէ, թէ ի բարձուանդակի եւ ի կարկառս (var. կակաջս, կակաչս, կանաչս, կականչս) եւ ի քարանձաւս եւ ի կատարս լերանց բնակէ․ եւ յորժամ կամեսցի, երթայ ի հնդիկս եւ առնու զակն դիւրածին․ եւ ակն այն ընկուզազարդ է բոլորակ։
Baroyaxawsn asē; zangełē, tʻē i barjuandaki ew i karkaṙs (var. kakaǰs, kakačʻs, kanačʻs, kakančʻs) ew i kʻaranjaws ew i katars lerancʻ bnakē; ew yoržam kamescʻi, ertʻay i hndiks ew aṙnu zakn diwracin; ew akn ayn ənkuzazard ē bolorak.


ունդակեր

head

ունդակեր • (undaker)

xcl-adj

ունդակեր • (undaker)

From ունդ (und) + -ա- (-a-) + -կեր (-ker, “to eat”). Calque of Ancient Greek ὀσπριοφάγος (ospriophágos).

calque

Բարոյախաւսն ասէ զմրջունառեւծէ, թէ հաւր նորա դեմք առեւծու են եւ մաւրն՝ մրջմանն․ հայրն գիշակեր է եւ մայրն հնդակեր։
Baroyaxawsn asē zmrǰunaṙewcē, tʻē hawr nora demkʻ aṙewcu en ew mawrn, mrǰmann; hayrn gišaker ē ew mayrn hndaker.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).23.2–3

Physiologus says about the ant-lion, that its father has the face of a lion and the mother—of an ant; its father is carnivorous, and the mother—pulse-eater.


մրջիւնառիւծ

head

մրջիւնառիւծ • (mrǰiwnaṙiwc)

xcl-noun

մրջիւնառիւծ • (mrǰiwnaṙiwc)

desc

→ Armenian: մրջնառյուծ (mrǰnaṙyuc) (learned)

From մրջիւն (mrǰiwn) + առիւծ (aṙiwc). Calque of Ancient Greek μυρμηκολέων (murmēkoléōn).

calque

Մրջիւնառիւծն սատակեցաւ առ ի չգոյէ կերակրոյ․ կորիւնք առիւծուց լքին զմիմեանս։

Translation by Claude E. Cox
The ant-lion perished for lack of food; the lions' whelps abandoned one another.

Mrǰiwnaṙiwcn satakecʻaw aṙ i čʻgoyē kerakroy; koriwnkʻ aṙiwcucʻ lkʻin zmimeans.

Ապա ուրեմն բարւոք խաւսեցաւ բարոյախաւսն վասն մրջիւնառեւծուն։
Apa uremn barwokʻ xawsecʻaw baroyaxawsn vasn mrǰiwnaṙewcun.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).23.9

So Physiologus spoke well about the ant-lion.


մրջիւնառևծ

head

մրջիւնառևծ • (mrǰiwnaṙewc)

xcl-noun

մրջիւնառևծ • (mrǰiwnaṙewc)

mrǰiwnaṙewc (romanization)
մրջիւնառևծ (nominative singular)
մրջիւնառևծք (nominative plural)
մրջիւնառևծու (genitive singular)
մրջիւնառևծուց (genitive plural)
մրջիւնառևծու (dative singular)
մրջիւնառևծուց (dative plural)
մրջիւնառևծ (accusative singular)
մրջիւնառևծս (accusative plural)
մրջիւնառևծէ (ablative singular)
մրջիւնառևծուց (ablative plural)
մրջիւնառևծու (instrumental singular)
մրջիւնառևծուք (instrumental plural)
մրջիւնառևծու (locative singular)
մրջիւնառևծս (locative plural)

xcl-decl-noun

մրջիւնառևծու

մրջիւնառևծուց

մրջիւնառևծու

մրջիւնառևծուց

մրջիւնառևծուց

մրջիւնառևծու

մրջիւնառևծուք

մրջիւնառևծու

Alternative form of մրջիւնառիւծ (mrǰiwnaṙiwc)


հնդակեր

հունդ (hund) + -ա- (-a-) + -կեր (-ker, “to eat”)


գիշակեր

head

գիշակեր • (gišaker)

xcl-adj

գիշակեր • (gišaker)

gišaker (romanization)
գիշակեր (nominative singular)
գիշակերք (nominative plural)
գիշակերի (genitive singular)
գիշակերաց (genitive plural)
գիշակերի (dative singular)
գիշակերաց (dative plural)
գիշակեր (accusative singular)
գիշակերս (accusative plural)
գիշակերէ (ablative singular)
գիշակերաց (ablative plural)
գիշակերաւ (instrumental singular)
գիշակերի (locative singular)
գիշակերս (locative plural)

xcl-decl-noun

գիշակերաւք = գիշակերօք

Armenian: գիշակեր (gišaker)

գէշ (gēš) + -ա- (-a-) + -կեր (-ker, “to eat”)


Արցախ

head

Արցախ • (Arcʻax)

xcl-proper noun

Արցախ • (Arcʻax)

Arcʻax (romanization)
Արցախ (nominative singular uncountable)
Արցախայ (genitive singular uncountable)
Արցախայ (dative singular uncountable)
Արցախ (accusative singular uncountable)
Արցախայ (ablative singular uncountable)
Արցախաւ (instrumental singular uncountable)
Արցախ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Արցախ (Arcʻax) (learned)

The ultimate origin is uncertain. Identical with Strabo's Ὀρχιστηνή (Orkhistēnḗ) and with Urartian 𒆳𒌨𒉈𒄭 (ᴷᵁᴿUr-ṭè-ḫi /Urṭeḫi/).

Ապստամբեցին յԱրշակայ արքայէն Հայոց ամուր գաւառն Արձախայ, եւ ամուր գաւառն Տմօրեաց, եւ ամուր աշխարհն Կորդեաց․ ապա եւ տէր գաւառին Կորդուաց չոգաւ եկաց առաջի թագաւորին Պարսից։
Apstambecʻin yAršakay arkʻayēn Hayocʻ amur gawaṙn Arjaxay, ew amur gawaṙn Tmōreacʻ, ew amur ašxarhn Kordeacʻ; apa ew tēr gawaṙin Korduacʻ čʻogaw ekacʻ aṙaǰi tʻagaworin Parsicʻ.
Translation by Nina G. Garsoïan

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] IV.50

The inaccessible district of Arjax revolted against Aršak king of Armenia, and also the inaccessible district of Tmorikʿ, and the inaccessible realm of Kordikʿ.

Սոյնպէս առնէր եւ ընդ ամենայն կողմանս ամրականաց աշխարհին, ի Տմորիսն եւ ի Կորդիսն, յԱրցախ (var. յԱրձախ) եւ յԱղուանսն, ի Վիրս եւ յաշխարհն Խաղտեաց
Soynpēs aṙnēr ew ənd amenayn kołmans amrakanacʻ ašxarhin, i Tmorisn ew i Kordisn, yArcʻax (var. yArjax) ew yAłuansn, i Virs ew yašxarhn Xałteacʻ
Translation by Robert W. Thomson

5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War] Chapter 4

He acted likewise with the garrisons in all regions of the country, in Tmorikʿ and in Kordikʿ, in Artsʿakh and in Albania, in Georgia and in the land of Khaḷtikʿ.

Իններորդ աշխարհ Սիւնիք, ընդ մէջ կալով Երասխայ, եւ Արձախայ, յելից Այրարատոյ, ունի գաւառս երկոտասան […]
Innerord ašxarh Siwnikʻ, ənd mēǰ kalov Erasxay, ew Arjaxay, yelicʻ Ayraratoy, uni gawaṙs erkotasan[…]
Translation by Robert H. Hewsen
The ninth land, Siwnikʿ, is east of Ayrarat, between the Arax and Arjax. It has twelve districts […]

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography]

Տասներորդ [աշխարհ] Արցախ յերի կալով Սիւնեաց․ ունի գաւառս երկոտասան […]
Tasnerord [ašxarh] Arcʻax yeri kalov Siwneacʻ; uni gawaṙs erkotasan[…]
Translation by Robert H. Hewsen
The tenth, Arcʿax, borders Siwnikʿ. It has twelve districts […]

Ես Վաչագան՝ Աղուանից արքայ, եւ Շուփհաղիշոյ՝ Պարտաւայ արքեպիսկոպոս, Մանասէ՝ Կապաղակայ եպիսկոպոս, Յունան՝ Հաշուայ եպիսկոպոս, Անանիա եւ Սահակ, եւ Ուտոյ Փոդ եպիսկոպոս, Յովսէփ՝ Կաղանկատուաց երէց, Մատթէ՝ Պարտաւայ երէց, Թոմա՝ թագաւորի դրան երէց, Պօղոս՝ Գայեգուճու երէց, Շմաւոն՝ Ցրւոյ քորեպիսկոպոս, Մատթէ՝ Դարահոճոյ երէց, Աբիկազ՝ Բեդայ երէց, Ուրբաթայր՝ Մանուշէից երէց, Յովէլ եւ Պարմիդէ եւ՛ Յակոբ երիցունք, եւ՛ ազատ մարդիկ, եւ՛ նահապետք Արցախայ (var. Արցախա, Արձախայ), Բակուր՝ Կաղանկատուաց նահապետ եւ այլք բազումք, որք միաբան առաջի իմ եկին ի հանդէս ի հովոց՝ ի տեղւոջս յԱղուէն, կարգեցաք այսպէս.
Es Vačʻagan, Ałuanicʻ arkʻay, ew Šupʻhałišoy, Partaway arkʻepiskopos, Manasē, Kapałakay episkopos, Yunan, Hašuay episkopos, Anania ew Sahak, ew Utoy Pʻod episkopos, Yovsēpʻ, Kałankatuacʻ erēcʻ, Mattʻē, Partaway erēcʻ, Tʻoma, tʻagawori dran erēcʻ, Pōłos, Gayeguču erēcʻ, Šmawon, Cʻrwoy kʻorepiskopos, Mattʻē, Darahočoy erēcʻ, Abikaz, Beday erēcʻ, Urbatʻayr, Manušēicʻ erēcʻ, Yovēl ew Parmidē eẃ Yakob ericʻunkʻ, eẃ azat mardik, eẃ nahapetkʻ Arcʻaxay (var. Arcʻaxa, Arjaxay), Bakur, Kałankatuacʻ nahapet ew aylkʻ bazumkʻ, orkʻ miaban aṙaǰi im ekin i handēs i hovocʻ, i tełwoǰs yAłuēn, kargecʻakʻ ayspēs.
1951 translation by C. J. F. Dowsett (with corrections)
I, Vačʻagan, king of Albania, and Šupʻhałišoy, archbishop of Partaw, Manasē, bishop of Kapałak, Yunan, bishop of Hašu, Anania and Sahak, chorepiscopi of Uti (?), Yovsepʿ, priest of Kałankatukʿ, Matʿē, priest of Partaw, Tʿomay, priest of the royal court, Pōłos, priest of Gegač, Šmawon, chorepiscopus of Cʻri, Matʿē, priest of Darahoč, Abikaz, priest of Bed, Urbatʿ, priest of Ayrmanušay, Yovel and Parmidē and Yakob, priests, and the nobles and heads of clans (azgapetkʻ) of Arcʿax, Bakur, head of clan of Kałankatukʿ, and many others who assembled before me in my summer-residence at Ałuēn, ordained thus

7–10th century, Movsēs Kałankatuacʻi, Patmutʻiwn Ałuanicʻ ašxarhi [The History of the Country of Albania] Chapter 23. The canons of Vačʿagan, king of Albania, promulgated in the council held in Ałuēn


պախիմ

paxim (romanization)
պախել (infinitive)
պախիլ (paxel, paxil*) (infinitive)
պախեցեալ (participle)
պախեալ (participle)
պախեցուցանեմ (causative)
պախեց- (stem)
պախիմ (first-person indicative present singular)
պախիս (indicative present second-person singular)
պախի (indicative present singular third-person)
պախիմք (first-person indicative plural present)
պախիք (indicative plural present second-person)
պախին (indicative plural present third-person)
պախէի (first-person imperfect indicative singular)
պախէիր (imperfect indicative second-person singular)
պախէր (imperfect indicative singular third-person)
պախիւր (imperfect indicative singular third-person)
պախէաք (first-person imperfect indicative plural)
պախէիք (imperfect indicative plural second-person)
պախէին (imperfect indicative plural third-person)
պախեցայ (aorist first-person indicative singular)
պախեցար (aorist indicative second-person singular)
պախեցաւ (aorist indicative singular third-person)
պախեցաք (aorist first-person indicative plural)
պախեցայք (aorist indicative plural second-person)
պախեցան (aorist indicative plural third-person)
պախիցիմ (first-person present singular subjunctive)
պախիցիս (present second-person singular subjunctive)
պախիցի (present singular subjunctive third-person)
պախիցիմք (first-person plural present subjunctive)
պախիցիք (plural present second-person subjunctive)
պախիցին (plural present subjunctive third-person)
պախեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
պախեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
պախեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
պախեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
պախեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
պախեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
պախեա՛ց (imperative rare singular)
պախեցարո՛ւք (imperative plural rare)
պախեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
պախեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ պախիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ պախիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

mediopassive

պախել, պախիլ*

պախեցեալ, պախեալ

պախեցուցանեմ

պախէր, պախիւր

Related to պակ-ն-ում (pak-n-um) and Northern Kurdish pax (“fear”), and probably to վախեմ (vaxem). The immediate and ultimate origins are uncertain.

(intransitive) to be frightened at, struck with consternation


զգետնեմ

zgetnem (romanization)
զգետնել (infinitive)
զգետնեցեալ (participle)
զգետնեալ (participle)
զգետնեց- (stem)
զգետնեմ (first-person indicative present singular)
զգետնես (indicative present second-person singular)
զգետնէ (indicative present singular third-person)
զգետնեմք (first-person indicative plural present)
զգետնէք (indicative plural present second-person)
զգետնեն (indicative plural present third-person)
զգետնէի (first-person imperfect indicative singular)
զգետնեի (zgetnēi, zgetnei*) (first-person imperfect indicative singular)
զգետնէիր (imperfect indicative second-person singular)
զգետնեիր (zgetnēir, zgetneir*) (imperfect indicative second-person singular)
զգետնէր (imperfect indicative singular third-person)
զգետնէաք (first-person imperfect indicative plural)
զգետնեաք (zgetnēakʻ, zgetneakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
զգետնէիք (imperfect indicative plural second-person)
զգետնեիք (zgetnēikʻ, zgetneikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
զգետնէին (imperfect indicative plural third-person)
զգետնեին (zgetnēin, zgetnein*) (imperfect indicative plural third-person)
զգետնեցի (aorist first-person indicative singular)
զգետնեցեր (aorist indicative second-person singular)
զգետնեաց (aorist indicative singular third-person)
զգետնեցաք (aorist first-person indicative plural)
զգետնեցէք (aorist indicative plural second-person)
զգետնեցիք (aorist indicative plural second-person)
զգետնեցին (aorist indicative plural third-person)
զգետնիցեմ (first-person present singular subjunctive)
զգետնիցես (present second-person singular subjunctive)
զգետնիցէ (present singular subjunctive third-person)
զգետնիցեմք (first-person plural present subjunctive)
զգետնիցէք (plural present second-person subjunctive)
զգետնիցեն (plural present subjunctive third-person)
զգետնեցից (aorist first-person singular subjunctive)
զգետնեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
զգետնեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
զգետնեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
զգետնեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
զգետնեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
զգետնեա՛ (imperative rare singular)
զգետնեցէ՛ք (imperative plural rare)
զգետնեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
զգետնեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ զգետներ (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ զգետնէք (imperative plural prohibitive rare)
զգետնել (infinitive)
զգետնիլ (zgetnel, zgetnil*) (infinitive)
զգետնեցեալ (participle)
զգետնեալ (participle)
զգետնեց- (stem)
զգետնիմ (first-person indicative present singular)
զգետնիս (indicative present second-person singular)
զգետնի (indicative present singular third-person)
զգետնիմք (first-person indicative plural present)
զգետնիք (indicative plural present second-person)
զգետնին (indicative plural present third-person)
զգետնէի (first-person imperfect indicative singular)
զգետնէիր (imperfect indicative second-person singular)
զգետնէր (imperfect indicative singular third-person)
զգետնիւր (imperfect indicative singular third-person)
զգետնէաք (first-person imperfect indicative plural)
զգետնէիք (imperfect indicative plural second-person)
զգետնէին (imperfect indicative plural third-person)
զգետնեցայ (aorist first-person indicative singular)
զգետնեցար (aorist indicative second-person singular)
զգետնեցաւ (aorist indicative singular third-person)
զգետնեցաք (aorist first-person indicative plural)
զգետնեցայք (aorist indicative plural second-person)
զգետնեցան (aorist indicative plural third-person)
զգետնիցիմ (first-person present singular subjunctive)
զգետնիցիս (present second-person singular subjunctive)
զգետնիցի (present singular subjunctive third-person)
զգետնիցիմք (first-person plural present subjunctive)
զգետնիցիք (plural present second-person subjunctive)
զգետնիցին (plural present subjunctive third-person)
զգետնեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
զգետնեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
զգետնեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
զգետնեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
զգետնեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
զգետնեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
զգետնեա՛ց (imperative rare singular)
զգետնեցարո՛ւք (imperative plural rare)
զգետնեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
զգետնեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ զգետնիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ զգետնիք (imperative plural prohibitive rare)

active

զգետնեցեալ, զգետնեալ

զգետնէի, զգետնեի*

զգետնէիր, զգետնեիր*

զգետնէաք, զգետնեաք*

զգետնէիք, զգետնեիք*

զգետնէին, զգետնեին*

զգետնեցէք, զգետնեցիք

mediopassive

զգետնել, զգետնիլ*

զգետնեցեալ, զգետնեալ

զգետնէր, զգետնիւր

զգետնեցարո՛ւք

→ Armenian: զգետնել (zgetnel) (learned)

Սաստեաց ի նա Յիսուս եւ ասէ․ Պապանձեաց եւ ել ի դմանէ։ Զգետնեաց զնա դեւն ի միջի անդ, եւ ել ի նմանէ, եւ ոչինչ վնասեաց նմա։

And Jesus rebuked him, saying, Hold thy peace, and come out of him. And when the devil had thrown him in the midst, he came out of him, and hurt him not.

Sasteacʻ i na Yisus ew asē; Papanjeacʻ ew el i dmanē. Zgetneacʻ zna dewn i miǰi and, ew el i nmanē, ew očʻinčʻ vnaseacʻ nma.

(transitive) to fling down, to throw on the ground


թէատրոն

head

թէատրոն • (tʻēatron)

xcl-noun

թէատրոն • (tʻēatron)

tʻēatron (romanization)
թէատրոն (nominative singular)
թէատրոնք (nominative plural)
թէատրոնի (genitive singular)
թէատրոնաց (genitive plural)
թէատրոնի (dative singular)
թէատրոնաց (dative plural)
թէատրոն (accusative singular)
թէատրոնս (accusative plural)
թէատրոնէ (ablative singular)
թէատրոնաց (ablative plural)
թէատրոնաւ (instrumental singular)
թէատրոնի (locative singular)
թէատրոնս (locative plural)

xcl-decl-noun

թէատրոնաւք = թէատրոնօք


թատր

head

թատր • (tʻatr)

xcl-noun

թատր • (tʻatr)

tʻatr (romanization)
թատր (nominative singular)
թատերք (nominative plural)
թատեր (genitive singular)
թատերց (genitive plural)
թատերաց (genitive plural)
թատեր (dative singular)
թատերց (dative plural)
թատերաց (dative plural)
թատր (accusative singular)
թատերս (accusative plural)
թատերէ (ablative singular)
թատերց (ablative plural)
թատերաց (ablative plural)
թատերբ (instrumental singular)
թատերբք (instrumental plural)
թատեր (locative singular)
թատերս (locative plural)

xcl-decl-noun

թատերց, թատերաց

թատերց, թատերաց

թատերց, թատերաց

թատերբք, թատերաւք = թատերօք

→ Armenian: թատրոն (tʻatron) (learned)

From Ancient Greek θέατρον (théatron). The forms թէատրոն (tʻēatron), թեատրոն (tʻeatron) are literary transliterations directly from Greek, whereas թատր (tʻatr) is a popular form probably borrowed via Aramaic.


պաճոյճ

head

պաճոյճ • (pačoyč)

xcl-noun

պաճոյճ • (pačoyč)

From Iranian. Compare Sogdian [Term?] (/pʾγwch/, “ornate”), Khotanese [script needed] (bitcūśś-, “ornament, decorate, beautify”).


պաճոյճ

head

պաճոյճ • (pačoyč)

xcl-adj

պաճոյճ • (pačoyč)

→ Armenian: պաճույճ (pačuyč) (learned)


իշխանուհի

head

իշխանուհի • (išxanuhi)

xcl-noun

իշխանուհի • (išxanuhi)

išxanuhi (romanization)
իշխանուհի (nominative singular)
իշխանուհիք (nominative plural)
իշխանուհւոյ (genitive singular)
իշխանուհեաց (genitive plural)
իշխանուհւոյ (dative singular)
իշխանուհեաց (dative plural)
իշխանուհի (accusative singular)
իշխանուհիս (accusative plural)
իշխանուհւոյ (ablative singular)
իշխանուհեաց (ablative plural)
իշխանուհեաւ (instrumental singular)
իշխանուհի (locative singular)
իշխանուհիս (locative plural)

xcl-decl-noun

իշխանուհեաւք = իշխանուհեօք

Armenian: իշխանուհի (išxanuhi)


միեղջիւր

head

միեղջիւր • (miełǰiwr)

xcl-noun

միեղջիւր • (miełǰiwr)

miełǰiwr (romanization)
միեղջիւր (nominative singular)
միեղջիւրք (nominative plural)
միեղջիւրու (genitive singular)
միեղջիւրուց (genitive plural)
միեղջիւրու (dative singular)
միեղջիւրուց (dative plural)
միեղջիւր (accusative singular)
միեղջիւրս (accusative plural)
միեղջիւրէ (ablative singular)
միեղջիւրուց (ablative plural)
միեղջիւրու (instrumental singular)
միեղջիւրուք (instrumental plural)
միեղջիւրու (locative singular)
միեղջիւրս (locative plural)

desc

→ Armenian: միեղջյուր (mieġǰyur) (learned)

From մի (mi) + եղջիւր (ełǰiwr). Calque of Ancient Greek μονόκερως (monókerōs).

calque

Բարոյախաւսն ասէ զմիեղջիւրէ [translating μονόκερως (monókerōs)], թէ այնպիսի բարք ունի. փոքր է նման ուլոյ եւ սաստիկ է գազան յոյժ, եւ մի եղջիւր է ի գլուխն։
Baroyaxawsn asē zmiełǰiwrē [translating μονόκερως (monókerōs)], tʻē aynpisi barkʻ uni. pʻokʻr ē nman uloy ew sastik ē gazan yoyž, ew mi ełǰiwr ē i gluxn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).25.1

Physiologus says about the unicorn that it has the following nature: it is small as a kid and the beast is exceedingly fierce; and it has one horn on the head.

Մի եղջիւր միեղջիւրուն [translating μονόκερως (monókerōs)]
Mi ełǰiwr miełǰiwrun [translating μονόκερως (monókerōs)]

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).25.5


պալատն

palatn (romanization)
պալատն (nominative singular)
պալատունք (nominative plural)
պալատան (genitive singular)
պալատանց (genitive plural)
պալատան (dative singular)
պալատանց (dative plural)
պալատն (accusative singular)
պալատունս (accusative plural)
պալատանէ (ablative singular)
պալատանց (ablative plural)
պալատամբ (instrumental singular)
պալատամբք (instrumental plural)
պալատան (locative singular)
պալատունս (locative plural)

Armenian: պալատ (palat)

From Ancient Greek παλάτιον (palátion), παλάτιν (palátin), from Latin palātium.

Կոյս սուրբ տանին ընկենուն առաջի նորա, եւ նա դիմէ ի ծոց կուսին․ եւ կոյսն ջեռուցանէ եւ ածէ ի պաղատ թագաւորին։
Koys surb tanin ənkenun aṙaǰi nora, ew na dimē i cocʻ kusin; ew koysn ǰeṙucʻanē ew acē i pałat tʻagaworin.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).25.3–4

One casts a chaste virgin before it, and it rushes to the virgin's bosom; and the virgin warms and takes it to the king's palace.


կորնգան

desctree

Armenian: կորնգան (korngan)
→ Azerbaijani: qorunqa
→ Georgian: ყორანგალი (q̇orangali), ყორანღალი (q̇oranɣali), ოლანგარი (olangari) — Meskheti
→ Northern Kurdish: qurînge, qorîngan, goringan, koringe, qorînge, qerîngan, kurîngan
→ Turkish: korunga, gorunga, goringe, görünge, görüngel, koringön, koringa, korungal, korangal, koringön, körigen (dialectal)
→ Zazaki: korinkan

An Iranian borrowing. Compare dialectal Persian هرنگل, کرنگال, گرنگال (gorengâl), گل انگار (gol-engâr), گرنگار (gorengâr) (Markazi, Qom, and Lorestan provinces), dialectal Azerbaijani قورنجا (West Azerbaijan), all meaning "common sainfoin, Onobrychis sativa", the components of which are probably corresponding to گوران (gôrân), the plural of گور (gôr, “wild ass, onager”), and گال (gâl, “foxtail millet”). Typologically compare Turkish eşek otu (“sainfoin”, literally “donkey grass”), as well as Ancient Greek ὀνοβρυχίς (onobrukhís), composed as ὄνος (ónos, “ass, donkey”) + βρύχω (brúkhō, “to devour”), because sainfoin is keenly eaten by donkeys. Note also the derivative իշկորնկան (iškornkan, literally “donkey-sainfoin”).

affix

Եթէ հարիւր բարդ խոլըրձան, վեց կորընկան,
մին մանուշակ խրձադիզեալ […]
Եւ այն վեց բարդ կորընկանն՝
վեցօրեայ գործքն ա՟յ
Etʻē hariwr bard xolərjan, vecʻ korənkan,
min manušak xrjadizeal[…]
Ew ayn vecʻ bard korənkann,

10th century, Grigor Narekacʻi, Tałkʻ [Odes]

Գնդածաղիկք եւ կորնգան եւ խոլորձ, առուոյտ կապոյտ եւ սէզ, եւ նմանք սոցին, ծաղր եդեալ զցինկ՝ ասէին, եթէ զի՞ է՝ զի մեք զուարճացեալք կամք, եւ նա ծիւրեալ դեղնութեամբ։

12–13th century, Mxitʻar Goš, Aṙakkʻ [Fables] 33

Translation by Robert Bedrosian
The southern wood, the origan, the orchid, the blue lucerne, the bent grass and others were ridiculing the meadow-rue, saying: “Why is it that we are so full of joy and you just lie about with a yellow hue?”

Gndacaġikkʻ ew korngan ew xolorj, aṙuoyt kapoyt ew sēz, ew nmankʻ socʻin, caġr edeal zcʻink, asēin, etʻē zi ē, zi mekʻ zuarčacʻealkʻ kamkʻ, ew na ciwreal deġnutʻeamb.


վանդել

vandel (romanization)
վանդել (nominative singular uncountable)
վանդելոյ (genitive singular uncountable)
վանդելոյ (dative singular uncountable)
վանդել (accusative singular uncountable)
վանդելոյ (ablative singular uncountable)
վանդելով (instrumental singular uncountable)
վանդել (locative singular uncountable)


մահու

head

մահու • (mahu)


չտես

չտես • (čʻtes)

xcl-adj

չտես • (čʻtes)

čʻtes (romanization)
չտես (nominative singular)
չտեսք (nominative plural)
չտեսի (genitive singular)
չտեսաց (genitive plural)
չտեսի (dative singular)
չտեսաց (dative plural)
չտես (accusative singular)
չտեսս (accusative plural)
չտեսէ (ablative singular)
չտեսաց (ablative plural)
չտեսաւ (instrumental singular)
չտեսաւք = չտեսօք (čʻtesawkʻ = čʻtesōkʻ) (instrumental plural)
չտեսի (locative singular)
չտեսս (locative plural)

xcl-decl-noun

չտեսաւք = չտեսօք

Armenian: չտես (čʻtes)

չ- (čʻ-, “negative prefix”) + տեսանեմ (tesanem, “to see”)

af

ընդ չտեսս առնել

to act as if one cannot see something, turn a blind eye


վանդեմ

vandem (romanization)
վանդել (infinitive)
վանդեցեալ (participle)
վանդեալ (participle)
վանդեց- (stem)
վանդեմ (first-person indicative present singular)
վանդես (indicative present second-person singular)
վանդէ (indicative present singular third-person)
վանդեմք (first-person indicative plural present)
վանդէք (indicative plural present second-person)
վանդեն (indicative plural present third-person)
վանդէի (first-person imperfect indicative singular)
վանդեի (vandēi, vandei*) (first-person imperfect indicative singular)
վանդէիր (imperfect indicative second-person singular)
վանդեիր (vandēir, vandeir*) (imperfect indicative second-person singular)
վանդէր (imperfect indicative singular third-person)
վանդէաք (first-person imperfect indicative plural)
վանդեաք (vandēakʻ, vandeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
վանդէիք (imperfect indicative plural second-person)
վանդեիք (vandēikʻ, vandeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
վանդէին (imperfect indicative plural third-person)
վանդեին (vandēin, vandein*) (imperfect indicative plural third-person)
վանդեցի (aorist first-person indicative singular)
վանդեցեր (aorist indicative second-person singular)
վանդեաց (aorist indicative singular third-person)
վանդեցաք (aorist first-person indicative plural)
վանդեցէք (aorist indicative plural second-person)
վանդեցիք (aorist indicative plural second-person)
վանդեցին (aorist indicative plural third-person)
վանդիցեմ (first-person present singular subjunctive)
վանդիցես (present second-person singular subjunctive)
վանդիցէ (present singular subjunctive third-person)
վանդիցեմք (first-person plural present subjunctive)
վանդիցէք (plural present second-person subjunctive)
վանդիցեն (plural present subjunctive third-person)
վանդեցից (aorist first-person singular subjunctive)
վանդեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
վանդեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
վանդեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
վանդեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
վանդեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
վանդեա՛ (imperative rare singular)
վանդեցէ՛ք (imperative plural rare)
վանդեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
վանդեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ վանդեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ վանդէք (imperative plural prohibitive rare)
վանդել (infinitive)
վանդիլ (vandel, vandil*) (infinitive)
վանդեցեալ (participle)
վանդեալ (participle)
վանդեց- (stem)
վանդիմ (first-person indicative present singular)
վանդիս (indicative present second-person singular)
վանդի (indicative present singular third-person)
վանդիմք (first-person indicative plural present)
վանդիք (indicative plural present second-person)
վանդին (indicative plural present third-person)
վանդէի (first-person imperfect indicative singular)
վանդէիր (imperfect indicative second-person singular)
վանդէր (imperfect indicative singular third-person)
վանդիւր (imperfect indicative singular third-person)
վանդէաք (first-person imperfect indicative plural)
վանդէիք (imperfect indicative plural second-person)
վանդէին (imperfect indicative plural third-person)
վանդեցայ (aorist first-person indicative singular)
վանդեցար (aorist indicative second-person singular)
վանդեցաւ (aorist indicative singular third-person)
վանդեցաք (aorist first-person indicative plural)
վանդեցայք (aorist indicative plural second-person)
վանդեցան (aorist indicative plural third-person)
վանդիցիմ (first-person present singular subjunctive)
վանդիցիս (present second-person singular subjunctive)
վանդիցի (present singular subjunctive third-person)
վանդիցիմք (first-person plural present subjunctive)
վանդիցիք (plural present second-person subjunctive)
վանդիցին (plural present subjunctive third-person)
վանդեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
վանդեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
վանդեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
վանդեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
վանդեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
վանդեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
վանդեա՛ց (imperative rare singular)
վանդեցարո՛ւք (imperative plural rare)
վանդեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
վանդեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ վանդիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ վանդիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

վանդեցեալ, վանդեալ

վանդէի, վանդեի*

վանդէիր, վանդեիր*

վանդէաք, վանդեաք*

վանդէիք, վանդեիք*

վանդէին, վանդեին*

վանդեցէք, վանդեցիք

mediopassive

վանդել, վանդիլ*

վանդեցեալ, վանդեալ

վանդէր, վանդիւր

վանդեցարո՛ւք

The origin is uncertain. Often connected with Proto-Germanic *wundō (“wound”) and derived from Proto-Indo-European, but the anlaut is irregular. An Iranian origin is suspected: compare վանեմ (vanem).

[…] եւ զայլս այլովք հանդերձ կուր առաջի ամենեցուն արկանելով՝ վանդէին գրէթէ մինչեւ իսպառ իսկ։
[…]ew zayls aylovkʻ handerj kur aṙaǰi amenecʻun arkanelov, vandēin grētʻē minčʻew ispaṙ isk.

second half of 5th century or 6th century, Girkʻ Pitoyicʻ [Book of Chries]

(mediopassive, intransitive) to catch a disease


համբաւ

hambaw (romanization)
համբաւ (nominative singular)
համբաւք (nominative plural)
համբաւոյ (genitive singular)
համբաւոց (genitive plural)
համբաւոյ (dative singular)
համբաւոց (dative plural)
համբաւ (accusative singular)
համբաւս (accusative plural)
համբաւոյ (ablative singular)
համբաւոց (ablative plural)
համբաւով (instrumental singular)
համբաւովք (instrumental plural)
համբաւ (locative singular)
համբաւս (locative plural)
համբաւ (nominative singular)
համբաւք (nominative plural)
համբաւու (genitive singular)
համբաւուց (genitive plural)
համբաւու (dative singular)
համբաւուց (dative plural)
համբաւ (accusative singular)
համբաւս (accusative plural)
համբաւէ (ablative singular)
համբաւուց (ablative plural)
համբաւու (instrumental singular)
համբաւուք (instrumental plural)
համբաւու (locative singular)
համբաւս (locative plural)
համբաւ (nominative singular)
համբաւք (nominative plural)
համբաւի (genitive singular)
համբաւաց (genitive plural)
համբաւի (dative singular)
համբաւաց (dative plural)
համբաւ (accusative singular)
համբաւս (accusative plural)
համբաւէ (ablative singular)
համբաւաց (ablative plural)
համբաւաւ (instrumental singular)
համբաւի (locative singular)
համբաւս (locative plural)

xcl-decl-noun

համբաւաւք = համբաւօք

Armenian: համբավ (hambav)

desc

→ Aghwan: 𐕆𐔰𐕌𐔱𐔰𐕡 (hambaw) (or directly from Iranian)

→ Old Georgian: ჰამბავი (hambavi) (or directly from Iranian)

desctree

Georgian: ამბავი (ambavi)
→ Bats: ამბუჲ (ambuy)
→ Laz: ამბარი (ambari)
→ Mingrelian: ამბე (ambe)
→ Svan: ამბა̈უ (ambäu), ამბა̈ (ambä)

Borrowed from an unattested Iranian word prefixed with *ham- and containing a reflex of Proto-Indo-European *bʰeh₂- (“to speak, say”). The formation parallels Sanskrit सभा (sabhā, “assembly, meeting”).


հետահան

Է երէ ինչ, որ կոչի ինքնիմոն, որ թարգմանի հետահան․ թշնամի է վիշապի, թէպէտ եւ սաստիկ իցէ վիշապս։
Ē erē inčʻ, or kočʻi inkʻnimon, or tʻargmani hetahan; tʻšnami ē višapi, tʻēpēt ew sastik icʻē višaps.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).29.1

There is an animal called ichneumon which is translated "tracer." It is the enemy of the dragon, although the dragon is fierce.


ինքնիմոն

head

ինքնիմոն • (inkʻnimon)

xcl-noun

ինքնիմոն • (inkʻnimon)

→ Old Georgian: იქნამონი (iknamoni)

Transliteration of Ancient Greek ἰχνεύμων (ikhneúmōn). Attested only in the Physiologus, translating that Greek word. Glossed with Armenian հետահան (hetahan).

transliteration

Է երէ ինչ, որ կոչի ինքնիմոն (var. իքնիմոն), որ թարգմանի հետահան․ թշնամի է վիշապի, թէպէտ եւ սաստիկ իցէ վիշապս։
Ē erē inčʻ, or kočʻi inkʻnimon (var. ikʻnimon), or tʻargmani hetahan; tʻšnami ē višapi, tʻēpēt ew sastik icʻē višaps.

Herpestes ichneumon
Herpestes ichneumon#Translingual


շնջրի

head

շնջրի • (šnǰri)

xcl-noun

շնջրի • (šnǰri)

šnǰri (romanization)
շնջրի (nominative singular)
շնջրիք (nominative plural)
շնջրւոյ (genitive singular)
շնջրեաց (genitive plural)
շնջրւոյ (dative singular)
շնջրեաց (dative plural)
շնջրի (accusative singular)
շնջրիս (accusative plural)
շնջրւոյ (ablative singular)
շնջրեաց (ablative plural)
շնջրեաւ (instrumental singular)
շնջրի (locative singular)
շնջրիս (locative plural)

xcl-decl-noun

շնջրեաւք = շնջրեօք

post-classically the genitive / dative / ablative singular can be <i class="Armn mention" lang="xcl">շնջրոյ</i> (šnǰroy)

շուն (šun, “dog”) + ջրի (ǰri, “aquatic”)

affix

շնջրիք (var. շնճրիք) եւ աղուէսք եւ նապաստակք մի՛ մեռցին։
šnǰrikʻ (var. šnčrikʻ) ew ałuēskʻ ew napastakkʻ mí meṙcʻin.

5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War] Chapter 2

Translation by Robert W. Thomson
Otters, foxes, and hares shall not be killed.

Քանզի ոչ եթէ միայն, որ անուանեալ կոչին քսիւփիէ, պրիոնէ, եւ շնջրիք, եւ կեփաղք, եւ զիգն իցեն ահագինք եւ ահարկուք, այլ եւ խայթոցք տրիգոնին, որ է ձուկն ծովուն, որ եւ յետ մահու իւրոյ մեղանչական է։

5th century, Basil of Caesarea, Yałags Vecʻawreay ararčʻutʻean [Homiliae in Hexaemeron]

Translation by Robert W. Thomson
Not only those called swordfish, saw-fish, otters, and whales, and hammer-shark are awesome and fearsome, but also the sting-ray, which is a fish of the sea that even after its death is harmful.

Kʻanzi očʻ etʻē miayn, or anuaneal kočʻin kʻsiwpʻiē, prionē, ew šnǰrikʻ, ew kepʻałkʻ, ew zign icʻen ahaginkʻ ew aharkukʻ, ayl ew xaytʻocʻkʻ trigonin, or ē jukn covun, or ew yet mahu iwroy mełančʻakan ē.

իբրեւ գիտէ շնջրին, թաւալի ի տիղմ տեղի, եւ յորժամ ցամաքի կաւն, եւ դիմէ ի բերան կոկորդիլոսին եւ զամենայն փորն եւ զաղիսն ուտէ։
ibrew gitē šnǰrin, tʻawali i tiłm tełi, ew yoržam cʻamakʻi kawn, ew dimē i beran kokordilosin ew zamenayn pʻorn ew załisn utē.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).28.4

When the otter learns [this], it rolls in a muddy place, and when the clay dries up, it rushes into the crocodile's mouth and devours all its entrails and bowels.

Ապա բարւոք ասաց բարոյախաւսն զշնջրոյ գետոյն։
Apa barwokʻ asacʻ baroyaxawsn zšnǰroy getoyn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).28.9

So Physiologus spoke well about the otter of the river.


Արձախ

Arjax (romanization)
Արձախ (nominative singular uncountable)
Արձախայ (genitive singular uncountable)
Արձախայ (dative singular uncountable)
Արձախ (accusative singular uncountable)
Արձախայ (ablative singular uncountable)
Արձախաւ (instrumental singular uncountable)
Արձախ (locative singular uncountable)


պերեդիքսոն

head

պերեդիքսոն • (peredikʻson)

xcl-noun

պերեդիքսոն • (peredikʻson)

desc

→ Old Georgian: პირიდექსიონ (ṗirideksion), პირდექსიონ (ṗirdeksion)

Attested only in the Physiologus, transliterating Ancient Greek περιδέξιον (peridéxion)․

Է ծառ, որ կոչի պերեդիքսոն (var. պերիդիքսիոն, պերիքոն, պետրիքոն, պորդոքսոն), որ թարգմանի կշտապանակ։ Եւ է ի Հնդիկս․ եւ պտուղ ծառոյն քաղցր է, քան զամենայն քաղցրութիւն։
Ē caṙ, or kočʻi peredikʻson (var. peridikʻsion, perikʻon, petrikʻon, pordokʻson), or tʻargmani kštapanak. Ew ē i Hndiks; ew ptuł caṙoyn kʻałcʻr ē, kʻan zamenayn kʻałcʻrutʻiwn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).30.1–2

There is a tree called peridexion which is translated "side-cover." And it is in India; and the fruit of the tree is sweeter than any sweetness.


միայնայր

From միայն (miayn) + այր (ayr). Found only in the Physiologus, translating and calquing Ancient Greek μόνανδρος (mónandros). The reading միայնայր (miaynayr) is a conjecture by Marr, supported by ერთ ხოლო მამალი არნ (ert xolo mamali arn) in the Old Georgian version.

Բարոյախաւսն ասէ զագռաւէ, եթէ միայնայր (var. ի միաւորութենէ) է։ Եւ թէ մեռանի վարուժանն, էգն յայլ վարուժան չհպի։
Baroyaxawsn asē zagṙawē, etʻē miaynayr (var. i miaworutʻenē) ē. Ew tʻē meṙani varužann, ēgn yayl varužan čʻhpi.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).31.2–3

Physiologus says about the crow that it is monogamous, and if the male dies, the female does not touch other male.


յաղթամարմին

head

յաղթամարմին • (yałtʻamarmin)

xcl-adj

յաղթամարմին • (yałtʻamarmin)

Armenian: հաղթամարմին (haġtʻamarmin)

յաղթ (yałtʻ) + -ա- (-a-) + մարմին (marmin)

affix

այլ եւ զջրասուզակ մամռախնդիր խօզակեր մեծանձունք եւ յաղթամարմինք հաւքն, փորն եւ թանձրն եւ սագն, եւ կամ այլ բազում եւ անհամար ցամաքայնոցն եւ ջրայնոցն ջոկք թռչնոցն։

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 7

Translation by Robert W. Thomson
and the large and powerful aquatic birds that seek out weeds and feed on moss—the swan, duck, and goose, and many other numberless coveys of birds, terrestrial or aquatic.

ayl ew zǰrasuzak mamṙaxndir xōzaker mecanjunkʻ ew yałtʻamarminkʻ hawkʻn, pʻorn ew tʻanjrn ew sagn, ew kam ayl bazum ew anhamar cʻamakʻaynocʻn ew ǰraynocʻn ǰokkʻ tʻṙčʻnocʻn.


թոնձ

head

թոնձ • (tʻonj)

xcl-noun

թոնձ • (tʻonj)

unk

unknown

Արդ զսոսա վասն զի քակել անհնա՛ր էր, որ ասին թոնձք, (լս. պեղականք) դիւրահնարաբար կլանեն յառաջագոյն, զի կոկորդին ջերմութեամբ հալեսցի, որ զպատեանսն պինդ պահէ սինձն, եւ սակաւ թուլացեալ արձակեսցին աղխքն
Ard zsosa vasn zi kʻakel anhnár ēr, or asin tʻonjkʻ, (ls. pełakankʻ) diwrahnarabar klanen yaṙaǰagoyn, zi kokordin ǰermutʻeamb halescʻi, or zpateansn pind pahē sinjn, ew sakaw tʻulacʻeal arjakescʻin ałxkʻn

6th century, Philo of Alexandria, Yałags ban unel ew anasun kendaneacʻd, aṙ Liwsimakʻos [De Animalibus]

Translation by Abraham Terian
It is impossible to pry open what are called shellfish [in the margin glossed with "pelicans"]. Whatever is snared is absorbed easily, since it dissolves by the warmth of the gullet. What keeps the shells tight is an elastic, which when relaxed, releases the clasp, so that they open wide to engulf food.


շաւիւղ

head

շաւիւղ • (šawiwł)

xcl-noun

շաւիւղ • (šawiwł)

šawiwł (romanization)
շաւիւղ (nominative singular)
շաւիւղք (nominative plural)
շաւիղի (genitive singular)
շաւիղաց (genitive plural)
շաւիղի (dative singular)
շաւիղաց (dative plural)
շաւիւղ (accusative singular)
շաւիւղս (accusative plural)
շաւիղէ (ablative singular)
շաւիղաց (ablative plural)
շաւիղաւ (instrumental singular)
շաւիղի (locative singular)
շաւիւղս (locative plural)

xcl-decl-noun

շաւիղաւք = շաւիղօք


շաւեղ

head

շաւեղ • (šaweł)

xcl-noun

շաւեղ • (šaweł)

šaweł (romanization)
շաւեղ (nominative singular)
շաւեղք (nominative plural)
շաւեղի (genitive singular)
շաւեղաց (genitive plural)
շաւեղի (dative singular)
շաւեղաց (dative plural)
շաւեղ (accusative singular)
շաւեղս (accusative plural)
շաւեղէ (ablative singular)
շաւեղաց (ablative plural)
շաւեղաւ (instrumental singular)
շաւեղի (locative singular)
շաւեղս (locative plural)

xcl-decl-noun

շաւեղաւք = շաւեղօք


շաւիղ

head

շաւիղ • (šawił)

xcl-noun

շաւիղ • (šawił)

šawił (romanization)
շաւիղ (nominative singular)
շաւիղք (nominative plural)
շաւղի (genitive singular)
շաւղաց (genitive plural)
շաւղի (dative singular)
շաւղաց (dative plural)
շաւիղ (accusative singular)
շաւիղս (accusative plural)
շաւղէ (ablative singular)
շաւղաց (ablative plural)
շաւղաւ (instrumental singular)
շաւղաւք = շաւղօք (šawławkʻ = šawłōkʻ) (instrumental plural)
շաւղի (locative singular)
շաւիղս (locative plural)

xcl-decl-noun

շաւղաւք = շաւղօք

→ Armenian: շավիղ (šaviġ) (learned)

Մի զշաւիղն յաւիտենական պահեսցես, զոր կոխեցին արք արդարք

Translation by Claude E. Cox
You will not keep the ageless way that just men trod

Mi zšawiłn yawitenakan pahescʻes, zor koxecʻin arkʻ ardarkʻ


ցամաքային

head

ցամաքային • (cʻamakʻayin)

xcl-adj

ցամաքային • (cʻamakʻayin)

cʻamakʻayin (romanization)
ցամաքային (nominative singular)
ցամաքայինք (nominative plural)
ցամաքայնոյ (genitive singular)
ցամաքայնոց (genitive plural)
ցամաքայնոյ (dative singular)
ցամաքայնոց (dative plural)
ցամաքային (accusative singular)
ցամաքայինս (accusative plural)
ցամաքայնոյ (ablative singular)
ցամաքայնոց (ablative plural)
ցամաքայնով (instrumental singular)
ցամաքայնովք (instrumental plural)
ցամաքային (locative singular)
ցամաքայինս (locative plural)

Armenian: ցամաքային (cʻamakʻayin)


ջրային

head

ջրային • (ǰrayin)

xcl-adj

ջրային • (ǰrayin)

ǰrayin (romanization)
ջրային (nominative singular)
ջրայինք (nominative plural)
ջրայնոյ (genitive singular)
ջրայնոց (genitive plural)
ջրայնոյ (dative singular)
ջրայնոց (dative plural)
ջրային (accusative singular)
ջրայինս (accusative plural)
ջրայնոյ (ablative singular)
ջրայնոց (ablative plural)
ջրայնով (instrumental singular)
ջրայնովք (instrumental plural)
ջրային (locative singular)
ջրայինս (locative plural)

Armenian: ջրային (ǰrayin)


ջրասուզակ

head

ջրասուզակ • (ǰrasuzak)

xcl-adj

ջրասուզակ • (ǰrasuzak)

Armenian: ջրասուզակ (ǰrasuzak)


բոլորակաշէն

head

բոլորակաշէն • (bolorakašēn)

xcl-adj

բոլորակաշէն • (bolorakašēn)

բոլորակ (bolorak) + -ա- (-a-) + շինեմ (šinem)

affix

Բարոյախաւսն ասէ․ զանգեղէ, թէ ի բարձուանդակի եւ ի կարկառս եւ ի քարանձաւս եւ ի կատարս լերանց բնակէ․ եւ յորժամ կամեսցի, երթայ ի հնդիկս եւ առնու զակն դիւրածին․ եւ ակն այն ընկուզազարդ է բոլորակ (var. ամենեւին բոլորակաշէն է)։
Baroyaxawsn asē; zangełē, tʻē i barjuandaki ew i karkaṙs ew i kʻaranjaws ew i katars lerancʻ bnakē; ew yoržam kamescʻi, ertʻay i hndiks ew aṙnu zakn diwracin; ew akn ayn ənkuzazard ē bolorak (var. amenewin bolorakašēn ē).

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).22.3–4

Physiologus says about the vulture that it dwells in the heights and on heaps of stones and in the caves and on the summits of mountains. And when it wishes, it goes to India and takes the stone that aids in childbirth; that stone is round in the shape of a nut.

hy:Ժողովածու (2174)


կոխեմ

koxem (romanization)
կոխել (infinitive)
կոխեցեալ (participle)
կոխեալ (participle)
կոխեց- (stem)
կոխեմ (first-person indicative present singular)
կոխես (indicative present second-person singular)
կոխէ (indicative present singular third-person)
կոխեմք (first-person indicative plural present)
կոխէք (indicative plural present second-person)
կոխեն (indicative plural present third-person)
կոխէի (first-person imperfect indicative singular)
կոխեի (koxēi, koxei*) (first-person imperfect indicative singular)
կոխէիր (imperfect indicative second-person singular)
կոխեիր (koxēir, koxeir*) (imperfect indicative second-person singular)
կոխէր (imperfect indicative singular third-person)
կոխէաք (first-person imperfect indicative plural)
կոխեաք (koxēakʻ, koxeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
կոխէիք (imperfect indicative plural second-person)
կոխեիք (koxēikʻ, koxeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
կոխէին (imperfect indicative plural third-person)
կոխեին (koxēin, koxein*) (imperfect indicative plural third-person)
կոխեցի (aorist first-person indicative singular)
կոխեցեր (aorist indicative second-person singular)
կոխեաց (aorist indicative singular third-person)
կոխեցաք (aorist first-person indicative plural)
կոխեցէք (aorist indicative plural second-person)
կոխեցիք (aorist indicative plural second-person)
կոխեցին (aorist indicative plural third-person)
կոխիցեմ (first-person present singular subjunctive)
կոխիցես (present second-person singular subjunctive)
կոխիցէ (present singular subjunctive third-person)
կոխիցեմք (first-person plural present subjunctive)
կոխիցէք (plural present second-person subjunctive)
կոխիցեն (plural present subjunctive third-person)
կոխեցից (aorist first-person singular subjunctive)
կոխեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
կոխեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
կոխեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
կոխեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
կոխեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
կոխեա՛ (imperative rare singular)
կոխեցէ՛ք (imperative plural rare)
կոխեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
կոխեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ կոխեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ կոխէք (imperative plural prohibitive rare)
կոխել (infinitive)
կոխիլ (koxel, koxil*) (infinitive)
կոխեցեալ (participle)
կոխեալ (participle)
կոխեց- (stem)
կոխիմ (first-person indicative present singular)
կոխիս (indicative present second-person singular)
կոխի (indicative present singular third-person)
կոխիմք (first-person indicative plural present)
կոխիք (indicative plural present second-person)
կոխին (indicative plural present third-person)
կոխէի (first-person imperfect indicative singular)
կոխէիր (imperfect indicative second-person singular)
կոխէր (imperfect indicative singular third-person)
կոխիւր (imperfect indicative singular third-person)
կոխէաք (first-person imperfect indicative plural)
կոխէիք (imperfect indicative plural second-person)
կոխէին (imperfect indicative plural third-person)
կոխեցայ (aorist first-person indicative singular)
կոխեցար (aorist indicative second-person singular)
կոխեցաւ (aorist indicative singular third-person)
կոխեցաք (aorist first-person indicative plural)
կոխեցայք (aorist indicative plural second-person)
կոխեցան (aorist indicative plural third-person)
կոխիցիմ (first-person present singular subjunctive)
կոխիցիս (present second-person singular subjunctive)
կոխիցի (present singular subjunctive third-person)
կոխիցիմք (first-person plural present subjunctive)
կոխիցիք (plural present second-person subjunctive)
կոխիցին (plural present subjunctive third-person)
կոխեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
կոխեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
կոխեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
կոխեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
կոխեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
կոխեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
կոխեա՛ց (imperative rare singular)
կոխեցարո՛ւք (imperative plural rare)
կոխեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
կոխեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ կոխիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ կոխիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

կոխեցեալ, կոխեալ

կոխէի, կոխեի*

կոխէիր, կոխեիր*

կոխէաք, կոխեաք*

կոխէիք, կոխեիք*

կոխէին, կոխեին*

կոխեցէք, կոխեցիք

mediopassive

կոխել, կոխիլ*

կոխեցեալ, կոխեալ

կոխէր, կոխիւր

Armenian: կոխել (koxel)

Together with Ossetian къах (k’ax, “foot, leg”) probably borrowed from a Northeast Caucasian language: compare Proto-Nakh *koḳ (“foot, leg”).

Բարոյախաւսն ասէ վասն եղջերուոյ, թէ կարի թշնամի է աւձի. յորժամ փախչի աւձն եւ մտանէ ի ծակն, երթայ եղջերուն, լնու զամանն իւր ջրով եւ գայ ի ծակն, ուր աւձն մտաւ։ Եւ արկանէ ի ծակն աւձին, մինչեւ հանէ զաւձն, կոխէ եւ սպանանէ զնա։
Baroyaxawsn asē vasn ełǰeruoy, tʻē kari tʻšnami ē awji. yoržam pʻaxčʻi awjn ew mtanē i cakn, ertʻay ełǰerun, lnu zamann iwr ǰrov ew gay i cakn, ur awjn mtaw. Ew arkanē i cakn awjin, minčʻew hanē zawjn, koxē ew spananē zna.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).34.2–3

Physiologus says about the deer that it is very hostile to the serpent; when the serpent escapes and goes into a hole, it goes and fills its vessel with water and comes to the hole which the serpent entered; and pours it into the serpent's hole until it draws the serpent out, tramples and kills it.


կոտիկ

desc

Armenian: կոտիկ (kotik), կուտիկ (kutik), կօտէգ^յ (kōtēgʸ) — Karabakh, dialectological notation

Borrowed from an Middle Iranian word of the shape *kōtik, which is the same with the Iranian source of կոտակ (kotak) but with a different suffix. See Persian کودک (kudak) for more.

[…] յորժամ ծնանի զկոտիկն մեռեալ […]
[…]yoržam cnani zkotikn meṙeal[…]

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] S Recension.2.15

[…] when [the lioness] gives birth to a dead whelp […]


բոլորակ

bolorak (romanization)
բոլորակ (nominative singular)
բոլորակք (nominative plural)
բոլորակի (genitive singular)
բոլորակաց (genitive plural)
բոլորակի (dative singular)
բոլորակաց (dative plural)
բոլորակ (accusative singular)
բոլորակս (accusative plural)
բոլորակէ (ablative singular)
բոլորակաց (ablative plural)
բոլորակաւ (instrumental singular)
բոլորակի (locative singular)
բոլորակս (locative plural)

xcl-decl-noun

բոլորակաւք = բոլորակօք

Armenian: բոլորակ (bolorak)


կոխել

koxel (romanization)
կոխել (nominative singular uncountable)
կոխելոյ (genitive singular uncountable)
կոխելոյ (dative singular uncountable)
կոխել (accusative singular uncountable)
կոխելոյ (ablative singular uncountable)
կոխելով (instrumental singular uncountable)
կոխել (locative singular uncountable)


աւազան

awazan (romanization)
աւազան (nominative singular)
աւազանք (nominative plural)
աւազանի (genitive singular)
աւազանաց (genitive plural)
աւազանի (dative singular)
աւազանաց (dative plural)
աւազան (accusative singular)
աւազանս (accusative plural)
աւազանէ (ablative singular)
աւազանաց (ablative plural)
աւազանաւ (instrumental singular)
աւազանի (locative singular)
աւազանս (locative plural)

աւազանաւք = աւազանօք

Middle Armenian: ավզալ (avzal)

→ Armenian: ավազան (avazan) (learned)

→ Aghwan: 𐔰𐕛𐔰𐔵𐔰𐕎 (avazan)

→ Armeno-Kipchak: աւազան (awazan)

desctree

→ Old Georgian: ავაზანი (avazani)
Georgian: ავაზანი (avazani)
→ Turkish: ağzan, avzon, avazan

An Iranian borrowing. See Persian آبزن (âbzan, “bath, pool”) for more.


հիւանդանալ

hiwandanal (romanization)
հիւանդանալ (nominative singular uncountable)
հիւանդանալոյ (genitive singular uncountable)
հիւանդանալոյ (dative singular uncountable)
հիւանդանալ (accusative singular uncountable)
հիւանդանալոյ (ablative singular uncountable)
հիւանդանալով (instrumental singular uncountable)
հիւանդանալ (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

հիւանդանալոյ

հիւանդանալոյ

հիւանդանալոյ

հիւանդանալով


կշտապանակ

head

կշտապանակ • (kštapanak)

xcl-noun

կշտապանակ • (kštapanak)

kštapanak (romanization)
կշտապանակ (nominative singular)
կշտապանակք (nominative plural)
կշտապանակի (genitive singular)
կշտապանակի (dative singular)
կշտապանակ (accusative singular)
կշտապանակս (accusative plural)
կշտապանակէ (ablative singular)
կշտապանակի (locative singular)
կշտապանակս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

Literally, "side-guardian" or "side-sover", wholly borrowed from an unattested Iranian compound equivalent to կուշտ (kušt) + -ապանակ (-apanak). Old Georgian კუშტაბანი (ḳušṭabani, “buttonhole”) is from the same source.

cog

եւ զմատանիս եւ զկշտապանակս նոցա, զդիպակս եւ զճեղանակս

ew zmatanis ew zkštapanaks nocʻa, zdipaks ew zčełanaks

Է ծառ, որ կոչի պերեդիքսոն, որ թարգմանի կշտապանակ։
Ē caṙ, or kočʻi peredikʻson, or tʻargmani kštapanak.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).30.1

There is a tree called peridexion which is translated "side-cover."

a kind of jewelry worn one one's arm or side


ոսոխութիւն

head

ոսոխութիւն • (osoxutʻiwn)

xcl-noun

ոսոխութիւն • (osoxutʻiwn)

osoxutʻiwn (romanization)
ոսոխութիւն (nominative singular)
ոսոխութիւնք (nominative plural)
ոսոխութեան (genitive singular)
ոսոխութեանց (genitive plural)
ոսոխութեան (dative singular)
ոսոխութեանց (dative plural)
ոսոխութիւն (accusative singular)
ոսոխութիւնս (accusative plural)
ոսոխութենէ (ablative singular)
ոսոխութեանց (ablative plural)
ոսոխութեամբ (instrumental singular)
ոսոխութեամբք (instrumental plural)
ոսոխութեան (locative singular)
ոսոխութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

ոսոխութեամբք

desc

→ Armenian: ոսոխություն (osoxutʻyun) (learned)


հիւանդանամ

hiwandanam (romanization)
հիւանդանալ (infinitive)
հիւանդացեալ (participle)
հիւանդացուցանեմ (causative)
հիւանդաց- (stem)
հիւանդանամ (first-person indicative present singular)
հիւանդանաս (indicative present second-person singular)
հիւանդանայ (indicative present singular third-person)
հիւանդանամք (first-person indicative plural present)
հիւանդանայք (indicative plural present second-person)
հիւանդանան (indicative plural present third-person)
հիւանդանայի (first-person imperfect indicative singular)
հիւանդանայիր (imperfect indicative second-person singular)
հիւանդանայր (imperfect indicative singular third-person)
հիւանդանայաք (first-person imperfect indicative plural)
հիւանդանայիք (imperfect indicative plural second-person)
հիւանդանային (imperfect indicative plural third-person)
հիւանդացայ (aorist first-person indicative singular)
հիւանդացար (aorist indicative second-person singular)
հիւանդացաւ (aorist indicative singular third-person)
հիւանդացաք (aorist first-person indicative plural)
հիւանդացայք (aorist indicative plural second-person)
հիւանդացան (aorist indicative plural third-person)
հիւանդանայցիմ (first-person present singular subjunctive)
հիւանդանայցիս (present second-person singular subjunctive)
հիւանդանայցի (present singular subjunctive third-person)
հիւանդանայցիմք (first-person plural present subjunctive)
հիւանդանայցիք (plural present second-person subjunctive)
հիւանդանայցին (plural present subjunctive third-person)
հիւանդացայց (aorist first-person singular subjunctive)
հիւանդացցիս (aorist second-person singular subjunctive)
հիւանդացցի (aorist singular subjunctive third-person)
հիւանդացցուք (aorist first-person plural subjunctive)
հիւանդացջիք (aorist plural second-person subjunctive)
հիւանդացցին (aorist plural subjunctive third-person)
հիւանդացի՛ր (imperative rare singular)
հիւանդացարո՛ւք (imperative plural rare)
հիւանդացջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
հիւանդացջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ հիւանդանար (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ հիւանդանայք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

mediopassive

հիւանդացուցանեմ

հիւանդանայիր

հիւանդանայաք

հիւանդանայիք

հիւանդանային

հիւանդացցուք

հիւանդանայցիմ

հիւանդանայցիս

հիւանդանայցի

հիւանդանայցիմք

հիւանդանայցիք

հիւանդանայցին

հիւանդացարո՛ւք

հիւանդացջի՛ր

հիւանդացջի՛ք

մի՛ հիւանդանար

մի՛ հիւանդանայք

Armenian: հիվանդանալ (hivandanal)

Suffixed verb: հիւանդ (hiwand) + -ան- (-an-).


կինամոն

kinamon (romanization)
կինամոն (nominative singular)
կինամոնք (nominative plural)
կինամոնոյ (genitive singular)
կինամոնոց (genitive plural)
կինամոնոյ (dative singular)
կինամոնոց (dative plural)
կինամոն (accusative singular)
կինամոնս (accusative plural)
կինամոնոյ (ablative singular)
կինամոնոց (ablative plural)
կինամոնով (instrumental singular)
կինամոնովք (instrumental plural)
կինամոն (locative singular)
կինամոնս (locative plural)
կինամոն (nominative singular)
կինամոնք (nominative plural)
կինամոնի (genitive singular)
կինամոնաց (genitive plural)
կինամոնի (dative singular)
կինամոնաց (dative plural)
կինամոն (accusative singular)
կինամոնս (accusative plural)
կինամոնէ (ablative singular)
կինամոնաց (ablative plural)
կինամոնաւ (instrumental singular)
կինամոնի (locative singular)
կինամոնս (locative plural)

xcl-decl-noun

կինամոնաւք = կինամոնօք

Alternative form of կինամոմոն (kinamomon)


կինամոմոն

kinamomon (romanization)
կինամոմոն (nominative singular)
կինամոմոնք (nominative plural)
կինամոմոնոյ (genitive singular)
կինամոմոնոց (genitive plural)
կինամոմոնոյ (dative singular)
կինամոմոնոց (dative plural)
կինամոմոն (accusative singular)
կինամոմոնս (accusative plural)
կինամոմոնոյ (ablative singular)
կինամոմոնոց (ablative plural)
կինամոմոնով (instrumental singular)
կինամոմոնովք (instrumental plural)
կինամոմոն (locative singular)
կինամոմոնս (locative plural)
կինամոմոն (nominative singular)
կինամոմոնք (nominative plural)
կինամոմոնի (genitive singular)
կինամոմոնաց (genitive plural)
կինամոմոնի (dative singular)
կինամոմոնաց (dative plural)
կինամոմոն (accusative singular)
կինամոմոնս (accusative plural)
կինամոմոնէ (ablative singular)
կինամոմոնաց (ablative plural)
կինամոմոնաւ (instrumental singular)
կինամոմոնի (locative singular)
կինամոմոնս (locative plural)

կինամոմոնովք

կինամոմոնաւք = կինամոմոնօք

desc

→ Armenian: կինամոն (kinamon), կինամոմոն (kinamomon) — rare (learned)

desctree

→? Old Georgian: კინამოჲ (ḳinamoy), კინამომაჲ (ḳinamomay)
Middle Georgian: კინამო (ḳinamo)
Georgian: კინამო (ḳinamo)

From Ancient Greek κιννάμωμον (kinnámōmon), κίνναμον (kínnamon).

Եւ դու ա՛ռ քեզ խունկս անուշունս, ծաղիկ ընտիր զմռնենեաց հինգ հարեւր սիկղ, եւ կինամոմոն զանոյշ զկէս այնորիկ՝ երկերիւր եւ յիսուն, եւ զխունկեղէգն զանոյշ՝ երկերիւր եւ յիսուն
Ew du áṙ kʻez xunks anušuns, całik əntir zmṙneneacʻ hing harewr sikł, ew kinamomon zanoyš zkēs aynorik, erkeriwr ew yisun, ew zxunkełēgn zanoyš, erkeriwr ew yisun

Do thou also take sweet herbs, the flower of choice myrrh five hundred shekels, and the half of this two hundred and fifty shekels of sweet-smelling cinnamon, and two hundred and fifty shekels of sweet-smelling calamus

Translation by Brenton Septuagint Translation


սատան

satan (romanization)
սատան (nominative singular)
սատանք (nominative plural)
սատանի (genitive singular)
սատանից (genitive plural)
սատանի (dative singular)
սատանից (dative plural)
սատան (accusative singular)
սատանս (accusative plural)
սատանէ (ablative singular)
սատանից (ablative plural)
սատանիւ (instrumental singular)
սատանիւք (instrumental plural)
սատանի (locative singular)
սատանս (locative plural)

Borrowed from Ancient Greek Σατάν (Satán), from Biblical Hebrew שָׂטָן (śāṭān).


որդեսէր

head

որդեսէր • (ordesēr)

xcl-adj

որդեսէր • (ordesēr)

ordesēr (romanization)
որդեսէր (nominative singular)
որդեսէրք (nominative plural)
որդեսիրի (genitive singular)
որդեսիրաց (genitive plural)
որդեսիրի (dative singular)
որդեսիրաց (dative plural)
որդեսէր (accusative singular)
որդեսէրս (accusative plural)
որդեսիրէ (ablative singular)
որդեսիրաց (ablative plural)
որդեսիրաւ (instrumental singular)
որդեսիրի (locative singular)
որդեսէրս (locative plural)

xcl-decl-noun

որդեսիրաւք = որդեսիրօք

Armenian: որդեսեր (ordeser)

From որդի (ordi) + -ա- (-a-) + սիրեմ (sirem). Calque of Ancient Greek φιλότεκνος (philóteknos).

calque

Բարուախաւսն ասէ զհաւալուսն, թէ կարի որդեսէր է․ եւ յորժամ հանէ զձագսն, եւ սակաւիկ մի աճեն, ապտակեն զերեսս հաւրն եւ մաւրն։
Baruaxawsn asē zhawalusn, tʻē kari ordesēr ē; ew yoržam hanē zjagsn, ew sakawik mi ačen, aptaken zeress hawrn ew mawrn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).7.2–3

Physiologus says about the pelican that it is an extraordinary lover of its young. And when it brings forth nestlings and they grow a bit, they slap their father and mother on the face.


նոյնպէս

head

նոյնպէս • (noynpēs)

xcl-adv

նոյնպէս • (noynpēs)

Armenian: նույնպես (nuynpes)

Նոյնպէս եւ Տէր մեր կենարարն յարեաւ ի մեռելոց, եւ հոտ անոյշից բուրեաց մեզ՝ «հեռաւորաց եւ մերձաւորաց», եւ արար խաղաղութիւն յերկինս եւ յերկրի․ որպէս եւ առաքեալ ասէ, բազմածաղիկ իմանալի իմաստութիւն Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի, ողորմութիւն, կուսութիւն, հաւատք, խաղաղութիւն, միաբանութիւն եւ երկայնմտութիւն։
Noynpēs ew Tēr mer kenararn yareaw i meṙelocʻ, ew hot anoyšicʻ bureacʻ mez, “heṙaworacʻ ew merjaworacʻ”, ew arar xałałutʻiwn yerkins ew yerkri; orpēs ew aṙakʻeal asē, bazmacałik imanali imastutʻiwn Teaṙn meroy Yisusi Kʻristosi, ołormutʻiwn, kusutʻiwn, hawatkʻ, xałałutʻiwn, miabanutʻiwn ew erkaynmtutʻiwn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).19.10–11

Likewise our Lord the Saviour arose from the dead, and exhaled aromatic odours for us "who were far off and who were near" and caused peace in heaven [and] on the earth, as the Apostle says, "the manifold intelligible wisdom of our Lord Jesus Christ," mercy, virginity, faithfulness, peace, unanimity and [patience].


որդեգրութիւն

head

որդեգրութիւն • (ordegrutʻiwn)

xcl-noun

որդեգրութիւն • (ordegrutʻiwn)

ordegrutʻiwn (romanization)
որդեգրութիւն (nominative singular)
որդեգրութիւնք (nominative plural)
որդեգրութեան (genitive singular)
որդեգրութեանց (genitive plural)
որդեգրութեան (dative singular)
որդեգրութեանց (dative plural)
որդեգրութիւն (accusative singular)
որդեգրութիւնս (accusative plural)
որդեգրութենէ (ablative singular)
որդեգրութեանց (ablative plural)
որդեգրութեամբ (instrumental singular)
որդեգրութեամբք (instrumental plural)
որդեգրութեան (locative singular)
որդեգրութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

որդեգրութիւն

որդեգրութիւնք

որդեգրութեան

որդեգրութեանց

որդեգրութեան

որդեգրութեանց

որդեգրութիւն

որդեգրութիւնս

որդեգրութենէ

որդեգրութեանց

որդեգրութեամբ

որդեգրութեամբք

որդեգրութեան

որդեգրութիւնս

desc

որդեգրություն

Armenian: որդեգրություն (ordegrutʻyun)

Սոյնպէս տէր մեր Յիսուս Քրիստոս սիրեաց զմեզ, որ նստէաք ի խաւարի եւ ի ստուերս մահու․ զժողովուրդս հեթանոսաց առաւել քան զհրէից, որոց որդէգրութիւնն էր եւ աւետիք հարցն։
Soynpēs tēr mer Yisus Kʻristos sireacʻ zmez, or nstēakʻ i xawari ew i stuers mahu; zžołovurds hetʻanosacʻ aṙawel kʻan zhrēicʻ, orocʻ ordēgrutʻiwnn ēr ew awetikʻ harcʻn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).8.2

Likewise our Lord Jesus Christ loved us, "who sit in darkness and in the shadow of death", the peoples of the Gentiles rather than the Jews, that had the adoption and the promise of the fathers.

adoption (process whereby a person assumes the parenting of another)


երամակապան

eramakapan (romanization)
երամակապան (nominative singular)
երամակապանք (nominative plural)
երամակապանի (genitive singular)
երամակապանաց (genitive plural)
երամակապանի (dative singular)
երամակապանաց (dative plural)
երամակապան (accusative singular)
երամակապանս (accusative plural)
երամակապանէ (ablative singular)
երամակապանաց (ablative plural)
երամակապանաւ (instrumental singular)
երամակապանի (locative singular)
երամակապանս (locative plural)

xcl-decl-noun

երամակապանաց

երամակապանաց

երամակապանաց

երամակապանաւ

երամակապանաւք = երամակապանօք

From երամակ (eramak) + -ապան (-apan). Calque of Ancient Greek ἀγελάρχης (agelárkhēs).

calque

Բարոյախաւսն ասէ վասն ցռուց, թէ իշավայրն երամակապան է։ Յորժամ ծնանիցին մատակքն արու մտրուկ, հայրն ծամէ զկարեւորսն նորա, զի մի ի սերմն եւ ի զարմ բազմանայցէ։
Baroyaxawsn asē vasn cʻṙucʻ, tʻē išavayrn eramakapan ē. Yoržam cnanicʻin matakkʻn aru mtruk, hayrn camē zkareworsn nora, zi mi i sermn ew i zarm bazmanaycʻē.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).12.2–3

Physiologus says about the onager that the wild ass is leader of a herd. When the females bring forth a male colt, the father chews its genitals, so that it is not propagated by seed and stock.

Իսկ փաղանունք ասին, որ են զոյգ անուանք․ անիւ և ճղուղ, առեղ և աւարտք, հեւան եւ դանդանք, կունդք եւ ականոց, հեց եւ բոյթ, կապերտ եւ գորգ, ձի եւ դզի, երամակապան եւ կուտպան, բիր եւ մահակ, որոց բնութիւն մի եւ անուանք այլ։

8th century, Stepʻannos Siwnecʻi, Meknutʻiwn Kʻerakanin [Commentary on Grammar]

Isk pʻałanunkʻ asin, or en zoyg anuankʻ; aniw ew čłuł, aṙeł ew awartkʻ, hewan ew dandankʻ, kundkʻ ew akanocʻ, hecʻ ew boytʻ, kapert ew gorg, ji ew dzi, eramakapan ew kutpan, bir ew mahak, orocʻ bnutʻiwn mi ew anuankʻ ayl.


միաբանութիւն

head

միաբանութիւն • (miabanutʻiwn)

xcl-noun

միաբանութիւն • (miabanutʻiwn)

miabanutʻiwn (romanization)
միաբանութիւն (nominative singular)
միաբանութիւնք (nominative plural)
միաբանութեան (genitive singular)
միաբանութեանց (genitive plural)
միաբանութեան (dative singular)
միաբանութեանց (dative plural)
միաբանութիւն (accusative singular)
միաբանութիւնս (accusative plural)
միաբանութենէ (ablative singular)
միաբանութեանց (ablative plural)
միաբանութեամբ (instrumental singular)
միաբանութեամբք (instrumental plural)
միաբանութեան (locative singular)
միաբանութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

միաբանութիւն

միաբանութիւնք

միաբանութեան

միաբանութեանց

միաբանութեան

միաբանութեանց

միաբանութիւն

միաբանութիւնս

միաբանութենէ

միաբանութեանց

միաբանութեամբ

միաբանութեամբք

միաբանութեան

միաբանութիւնս

desc

միաբանություն

Armenian: միաբանություն (miabanutʻyun)


կուսութիւն

head

կուսութիւն • (kusutʻiwn)

xcl-noun

կուսութիւն • (kusutʻiwn)

kusutʻiwn (romanization)
կուսութիւն (nominative singular)
կուսութիւնք (nominative plural)
կուսութեան (genitive singular)
կուսութեանց (genitive plural)
կուսութեան (dative singular)
կուսութեանց (dative plural)
կուսութիւն (accusative singular)
կուսութիւնս (accusative plural)
կուսութենէ (ablative singular)
կուսութեանց (ablative plural)
կուսութեամբ (instrumental singular)
կուսութեամբք (instrumental plural)
կուսութեան (locative singular)
կուսութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

կուսութեամբք

Armenian: կուսություն (kusutʻyun)


ողորմութիւն

head

ողորմութիւն • (ołormutʻiwn)

xcl-noun

ողորմութիւն • (ołormutʻiwn)

ołormutʻiwn (romanization)
ողորմութիւն (nominative singular)
ողորմութիւնք (nominative plural)
ողորմութեան (genitive singular)
ողորմութեանց (genitive plural)
ողորմութեան (dative singular)
ողորմութեանց (dative plural)
ողորմութիւն (accusative singular)
ողորմութիւնս (accusative plural)
ողորմութենէ (ablative singular)
ողորմութեանց (ablative plural)
ողորմութեամբ (instrumental singular)
ողորմութեամբք (instrumental plural)
ողորմութեան (locative singular)
ողորմութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

ողորմութիւնք

ողորմութեանց

ողորմութեանց

ողորմութիւնս

ողորմութեանց

ողորմութեամբ

ողորմութեամբք

ողորմութիւնս

desc

ողորմություն

Armenian: ողորմություն (oġormutʻyun)


երկայնմտութիւն

head

երկայնմտութիւն • (erkaynmtutʻiwn)

xcl-noun

երկայնմտութիւն • (erkaynmtutʻiwn)

erkaynmtutʻiwn (romanization)
երկայնմտութիւն (nominative singular)
երկայնմտութիւնք (nominative plural)
երկայնմտութեան (genitive singular)
երկայնմտութեանց (genitive plural)
երկայնմտութեան (dative singular)
երկայնմտութեանց (dative plural)
երկայնմտութիւն (accusative singular)
երկայնմտութիւնս (accusative plural)
երկայնմտութենէ (ablative singular)
երկայնմտութեանց (ablative plural)
երկայնմտութեամբ (instrumental singular)
երկայնմտութեամբք (instrumental plural)
երկայնմտութեան (locative singular)
երկայնմտութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

երկայնմտութիւն

երկայնմտութիւնք

երկայնմտութեան

երկայնմտութեանց

երկայնմտութեան

երկայնմտութեանց

երկայնմտութիւն

երկայնմտութիւնս

երկայնմտութենէ

երկայնմտութեանց

երկայնմտութեամբ

երկայնմտութեամբք

երկայնմտութեան

երկայնմտութիւնս

desc

երկայնամտություն

Armenian: երկայնամտություն (erkaynamtutʻyun)

From երկայնամիտ (erkaynamit) + -ութիւն (-utʻiwn). Calque of Ancient Greek μακροθυμία (makrothumía).


բազմածաղիկ

head

բազմածաղիկ • (bazmacałik)

xcl-adj

բազմածաղիկ • (bazmacałik)

Armenian: բազմածաղիկ (bazmacaġik)

բազում (bazum) + -ա- (-a-) + ծաղիկ (całik)


սովամահ

Armenian: սովամահ (sovamah)

Ոչ սովամահ առնէ Տէր զանձն արդարոյ, եւ զկեանս ամպարշտաց կործանեսցէ։
Očʻ sovamah aṙnē Tēr zanjn ardaroy, ew zkeans amparštacʻ korcanescʻē.

The Lord will not famish a righteous soul: but he will overthrow the life of the ungodly.

Երկրորդ բարք մրջմանն․ յորժամ համբարեսցէ զհատսն յորջսն, ընդ մէջ կտրէ, թէ գուցէ ձմեռն գա, եւ անձրեւք լինին, եւ բուսանին հատքն, եւ սովամահ լինիցին։
Erkrord barkʻ mrǰmann; yoržam hambarescʻē zhatsn yorǰsn, ənd mēǰ ktrē, tʻē gucʻē jmeṙn ga, ew anjrewkʻ linin, ew busanin hatkʻn, ew sovamah linicʻin.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).15.6

The second custom of the ant: when it stores up the grain in its nest, it cuts it in the middle, so that when winter comes and it rains, lest the grain germinate and it starve to death


ճարտարագէտ

head

ճարտարագէտ • (čartaragēt)

xcl-adj

ճարտարագէտ • (čartaragēt)

Armenian: ճարտարագետ (čartaraget)

ճարտար (čartar) + -ա- (-a-) + գիտեմ (gitem)


թևաբոյս

From թեւ (tʻew) + -ա- (-a-) + բուսանիմ (busanim). Calque of Ancient Greek πτεροφυέω (pterophuéō).

calque

Այ՟ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբո՛յս լինին՝ վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալք եւ բաղձացեալք։

6th century, Philo of Alexandria, Aynocʻik or yElsn ē xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Exodum] 2.65

Translation by Ralph Marcus
All the powers of God are winged, striving for and desiring the path upward to the Father.

Ay. amenayn zōrutʻiwnkʻn tʻewabóys linin, verin aṙ hayrn čanaparhi cʻankacʻealkʻ ew bałjacʻealkʻ.

that has grown feathers or wings; winged


բարեպաշտութիւն

head

բարեպաշտութիւն • (barepaštutʻiwn)

xcl-noun

բարեպաշտութիւն • (barepaštutʻiwn)

barepaštutʻiwn (romanization)
բարեպաշտութիւն (nominative singular)
բարեպաշտութիւնք (nominative plural)
բարեպաշտութեան (genitive singular)
բարեպաշտութեանց (genitive plural)
բարեպաշտութեան (dative singular)
բարեպաշտութեանց (dative plural)
բարեպաշտութիւն (accusative singular)
բարեպաշտութիւնս (accusative plural)
բարեպաշտութենէ (ablative singular)
բարեպաշտութեանց (ablative plural)
բարեպաշտութեամբ (instrumental singular)
բարեպաշտութեամբք (instrumental plural)
բարեպաշտութեան (locative singular)
բարեպաշտութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

բարեպաշտութիւն

բարեպաշտութիւնք

բարեպաշտութեան

բարեպաշտութեանց

բարեպաշտութեան

բարեպաշտութեանց

բարեպաշտութիւն

բարեպաշտութիւնս

բարեպաշտութենէ

բարեպաշտութեանց

բարեպաշտութեամբ

բարեպաշտութեամբք

բարեպաշտութեան

բարեպաշտութիւնս

desc

բարեպաշտություն

Armenian: բարեպաշտություն (barepaštutʻyun)

From բարեպաշտ (barepašt) + -ութիւն (-utʻiwn). Calque of Ancient Greek εὐσέβεια (eusébeia).


նախածին

naxacin (romanization)
նախածին (nominative singular)
նախածինք (nominative plural)
նախածնի (genitive singular)
նախածնաց (genitive plural)
նախածնի (dative singular)
նախածնաց (dative plural)
նախածին (accusative singular)
նախածինս (accusative plural)
նախածնէ (ablative singular)
նախածնաց (ablative plural)
նախածնաւ (instrumental singular)
նախածնի (locative singular)
նախածինս (locative plural)
նախածին (nominative singular)
նախածինք (nominative plural)
նախածնի (genitive singular)
նախածնից (genitive plural)
նախածնի (dative singular)
նախածնից (dative plural)
նախածին (accusative singular)
նախածինս (accusative plural)
նախածնէ (ablative singular)
նախածնից (ablative plural)
նախածնիւ (instrumental singular)
նախածնիւք (instrumental plural)
նախածնի (locative singular)
նախածինս (locative plural)

xcl-decl-noun

նախածնաւք = նախածնօք

→ Armenian: նախածին (naxacin) (learned)

որ է պատկեր Աստուծոյ անտեսանելոյ, նախծին ամենայն արարածոյ, զի նովաւ շինեցաւ ամենայն զ՚ ի յերկինս և զ՚ ի վերայ երկրիս […] եւ ինքն է գլուխ մարմնոյ եկեղեցւոյ, որ է սկիզբն, նախծին ի մեռելոց
or ē patker Astucoy antesaneloy, naxcin amenayn araracoy, zi novaw šinecʻaw amenayn z’ i yerkins ew z’ i veray erkris […] ew inkʻn ē glux marmnoy ekełecʻwoy, or ē skizbn, naxcin i meṙelocʻ

6th century, Timothy Aelurus, Hakačaṙutʻiwn [Against the Definition of the Council of Chalcedon]

created, born or produced first; firstborn


մայրասպան

mayraspan (romanization)
մայրասպան (nominative singular)
մայրասպանք (nominative plural)
մայրասպանի (genitive singular)
մայրասպանաց (genitive plural)
մայրասպանի (dative singular)
մայրասպանաց (dative plural)
մայրասպան (accusative singular)
մայրասպանս (accusative plural)
մայրասպանէ (ablative singular)
մայրասպանաց (ablative plural)
մայրասպանաւ (instrumental singular)
մայրասպանի (locative singular)
մայրասպանս (locative plural)

մայրասպանաւք = մայրասպանօք

մայր (mayr) + -ա- (-a-) + սպանանեմ (spananem)

affix

Եւ այնպէս հայրասպանք եւ մայրասպանք լինին։
Ew aynpēs hayraspankʻ ew mayraspankʻ linin.
Translation by Gohar Muradyan

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).13.6


անուշահոտութիւն

head

անուշահոտութիւն • (anušahotutʻiwn)

xcl-noun

անուշահոտութիւն • (anušahotutʻiwn)

anušahotutʻiwn (romanization)
անուշահոտութիւն (nominative singular)
անուշահոտութիւնք (nominative plural)
անուշահոտութեան (genitive singular)
անուշահոտութեանց (genitive plural)
անուշահոտութեան (dative singular)
անուշահոտութեանց (dative plural)
անուշահոտութիւն (accusative singular)
անուշահոտութիւնս (accusative plural)
անուշահոտութենէ (ablative singular)
անուշահոտութեանց (ablative plural)
անուշահոտութեամբ (instrumental singular)
անուշահոտութեամբք (instrumental plural)
անուշահոտութեան (locative singular)
անուշահոտութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

անուշահոտութիւն

անուշահոտութիւնք

անուշահոտութեան

անուշահոտութեանց

անուշահոտութեան

անուշահոտութեանց

անուշահոտութիւն

անուշահոտութիւնս

անուշահոտութենէ

անուշահոտութեանց

անուշահոտութեամբ

անուշահոտութեամբք

անուշահոտութեան

անուշահոտութիւնս

desc

անուշահոտություն

→ Armenian: անուշահոտություն (anušahotutʻyun) (learned)

From անուշահոտ (anušahot) + -ութիւն (-utʻiwn). Calque of Ancient Greek εὐωδία (euōdía).


նուագերգութիւն

head

նուագերգութիւն • (nuagergutʻiwn)

xcl-noun

նուագերգութիւն • (nuagergutʻiwn)

nuagergutʻiwn (romanization)
նուագերգութիւն (nominative singular)
նուագերգութիւնք (nominative plural)
նուագերգութեան (genitive singular)
նուագերգութեանց (genitive plural)
նուագերգութեան (dative singular)
նուագերգութեանց (dative plural)
նուագերգութիւն (accusative singular)
նուագերգութիւնս (accusative plural)
նուագերգութենէ (ablative singular)
նուագերգութեանց (ablative plural)
նուագերգութեամբ (instrumental singular)
նուագերգութեամբք (instrumental plural)
նուագերգութեան (locative singular)
նուագերգութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

նուագերգութիւն

նուագերգութիւնք

նուագերգութեան

նուագերգութեանց

նուագերգութեան

նուագերգութեանց

նուագերգութիւն

նուագերգութիւնս

նուագերգութենէ

նուագերգութեանց

նուագերգութեամբ

նուագերգութեամբք

նուագերգութեան

նուագերգութիւնս

desc

նվագերգություն

→ Armenian: նվագերգություն (nvagergutʻyun) (learned)

From նուագերգեմ (nuagergem) + -ութիւն (-utʻiwn). Calque of Ancient Greek μελῳδία (melōidía).

calque

Պահք զարբեցութիւն բժշկեսցեն, սաղմոս՝ զգարշելի նուագերգութիւն

6th–7th centuries, Basil of Caesarea, Zarbecʻołacʻ [In ebriosos]

Pahkʻ zarbecʻutʻiwn bžškescʻen, sałmos, zgaršeli nuagergutʻiwn


հայրասպան

hayraspan (romanization)
հայրասպան (nominative singular)
հայրասպանք (nominative plural)
հայրասպանի (genitive singular)
հայրասպանաց (genitive plural)
հայրասպանի (dative singular)
հայրասպանաց (dative plural)
հայրասպան (accusative singular)
հայրասպանս (accusative plural)
հայրասպանէ (ablative singular)
հայրասպանաց (ablative plural)
հայրասպանաւ (instrumental singular)
հայրասպանի (locative singular)
հայրասպանս (locative plural)

xcl-decl-noun

հայրասպանաւք = հայրասպանօք

հայր (hayr) + -ա- (-a-) + սպանանեմ (spananem)


բարեպաշտ

head

բարեպաշտ • (barepašt)

xcl-adj

բարեպաշտ • (barepašt)

barepašt (romanization)
բարեպաշտ (nominative singular)
բարեպաշտք (nominative plural)
բարեպաշտի (genitive singular)
բարեպաշտից (genitive plural)
բարեպաշտի (dative singular)
բարեպաշտից (dative plural)
բարեպաշտ (accusative singular)
բարեպաշտս (accusative plural)
բարեպաշտէ (ablative singular)
բարեպաշտից (ablative plural)
բարեպաշտիւ (instrumental singular)
բարեպաշտիւք (instrumental plural)
բարեպաշտի (locative singular)
բարեպաշտս (locative plural)
բարեպաշտ (nominative singular)
բարեպաշտք (nominative plural)
բարեպաշտի (genitive singular)
բարեպաշտաց (genitive plural)
բարեպաշտի (dative singular)
բարեպաշտաց (dative plural)
բարեպաշտ (accusative singular)
բարեպաշտս (accusative plural)
բարեպաշտէ (ablative singular)
բարեպաշտաց (ablative plural)
բարեպաշտաւ (instrumental singular)
բարեպաշտի (locative singular)
բարեպաշտս (locative plural)

xcl-decl-noun

բարեպաշտաւք = բարեպաշտօք

Armenian: բարեպաշտ (barepašt)

From բարի (bari) + -ա- (-a-) + պաշտեմ (paštem). Calque of Ancient Greek εὐσεβής (eusebḗs).


մահաբեր

mahaber (romanization)
մահաբեր (nominative singular)
մահաբերք (nominative plural)
մահաբերի (genitive singular)
մահաբերաց (genitive plural)
մահաբերի (dative singular)
մահաբերաց (dative plural)
մահաբեր (accusative singular)
մահաբերս (accusative plural)
մահաբերէ (ablative singular)
մահաբերաց (ablative plural)
մահաբերաւ (instrumental singular)
մահաբերի (locative singular)
մահաբերս (locative plural)
մահաբեր (nominative singular)
մահաբերք (nominative plural)
մահաբերի (genitive singular)
մահաբերից (genitive plural)
մահաբերի (dative singular)
մահաբերից (dative plural)
մահաբեր (accusative singular)
մահաբերս (accusative plural)
մահաբերէ (ablative singular)
մահաբերից (ablative plural)
մահաբերիւ (instrumental singular)
մահաբերիւք (instrumental plural)
մահաբերի (locative singular)
մահաբերս (locative plural)

xcl-decl-noun

մահաբերաւք = մահաբերօք

Armenian: մահաբեր (mahaber)

From մահ (mah) + -ա- (-a-) + բերեմ (berem). Calque of Ancient Greek θανατήφορος (thanatḗphoros).

calque

Բարոյախաւսն ասաց զուշկապարկաց, էթէ մահաբերք են եւ ի ծովու են
Baroyaxawsn asacʻ zuškaparkacʻ, ētʻē mahaberkʻ en ew i covu en

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).16.2

Physiologus says about the Sirens that they cause death and are in the sea


այլափառ

head

այլափառ • (aylapʻaṙ)

xcl-adj

այլափառ • (aylapʻaṙ)

aylapʻaṙ (romanization)
այլափառ (nominative singular)
այլափառք (nominative plural)
այլափառի (genitive singular)
այլափառաց (genitive plural)
այլափառի (dative singular)
այլափառաց (dative plural)
այլափառ (accusative singular)
այլափառս (accusative plural)
այլափառէ (ablative singular)
այլափառաց (ablative plural)
այլափառաւ (instrumental singular)
այլափառի (locative singular)
այլափառս (locative plural)
այլափառ (nominative singular)
այլափառք (nominative plural)
այլափառի (genitive singular)
այլափառից (genitive plural)
այլափառի (dative singular)
այլափառից (dative plural)
այլափառ (accusative singular)
այլափառս (accusative plural)
այլափառէ (ablative singular)
այլափառից (ablative plural)
այլափառիւ (instrumental singular)
այլափառիւք (instrumental plural)
այլափառի (locative singular)
այլափառս (locative plural)

xcl-decl-noun

այլափառաւք = այլափառօք

desc

→ Armenian: այլափառ (aylapʻaṙ) (learned)

From այլ (ayl) + -ա- (-a-) + փառք (pʻaṙkʻ). Calque of Ancient Greek ἑτερόδοξος (heteródoxos).

calque

Ընդէ՞ր ասէ, Զաստուածս ո՛չ հայհոյեսցես։ Եւ արդ ևս մեղադրե՞ն զա՟ծային օրէնս, իբրու թէ զայլոց սովորութիւնս քակեն․ քանզի ահա՛ ոչ միայն հաստատութիւն մատուցանեն այլափառացն, յընդունելութիւն և ի պատիւ այնոցիկ՝ զորս ի սկզբանէն կարծեցին թէ են ա՟ծք․ այլ և զիւրեանց աշակերտեալսն ըմբերանեն և սանձեն, ոչ տուեալ թոյլ արձակ լեզուով բամբասել զնոսա, լաւ զբարեհամբաւ գովութիւն համարեալք։

6th century, Philo of Alexandria, Aynocʻik or yElsn ē xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Exodum] 2.5

Translation by Ralph Marcus
Why does (Scripture) say, "gods thou shalt not revile"? Do they then still accuse the divine Law of breaking down the customs of others? For, behold, not only does it offer support to those of different opinion by accepting and honouring those whom they have from the beginning believed to be gods, but it also muzzles and restrains its own disciples, not permitting them to revile these with a loose tongue, for it believes that well-spoken praise is better.

Əndēr asē, Zastuacs óčʻ hayhoyescʻes. Ew ard ews meładren za.cayin ōrēns, ibru tʻē zaylocʻ sovorutʻiwns kʻaken; kʻanzi ahá očʻ miayn hastatutʻiwn matucʻanen aylapʻaṙacʻn, yəndunelutʻiwn ew i patiw aynocʻik, zors i skzbanēn karcecʻin tʻē en a.ckʻ; ayl ew ziwreancʻ ašakertealsn əmberanen ew sanjen, očʻ tueal tʻoyl arjak lezuov bambasel znosa, law zbarehambaw govutʻiwn hamarealkʻ.


հաստատութիւն

head

հաստատութիւն • (hastatutʻiwn)

xcl-noun

հաստատութիւն • (hastatutʻiwn)

hastatutʻiwn (romanization)
հաստատութիւն (nominative singular)
հաստատութիւնք (nominative plural)
հաստատութեան (genitive singular)
հաստատութեանց (genitive plural)
հաստատութեան (dative singular)
հաստատութեանց (dative plural)
հաստատութիւն (accusative singular)
հաստատութիւնս (accusative plural)
հաստատութենէ (ablative singular)
հաստատութեանց (ablative plural)
հաստատութեամբ (instrumental singular)
հաստատութեամբք (instrumental plural)
հաստատութեան (locative singular)
հաստատութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

հաստատութիւն

հաստատութիւնք

հաստատութեան

հաստատութեանց

հաստատութեան

հաստատութեանց

հաստատութիւն

հաստատութիւնս

հաստատութենէ

հաստատութեանց

հաստատութեամբ

հաստատութեամբք

հաստատութեան

հաստատութիւնս

desc

հաստատություն

Armenian: հաստատություն (hastatutʻyun)