Ատրներսեհ

Atrnerseh (romanization)
Ատրներսեհ (nominative singular uncountable)
Ատրներսեհի (genitive singular uncountable)
Ատրներսեհի (dative singular uncountable)
Ատրներսեհ (accusative singular uncountable)
Ատրներսեհէ (ablative singular uncountable)
Ատրներսեհիւ (instrumental singular uncountable)
Ատրներսեհի (locative singular uncountable)

→ Armenian: Ատրներսեհ (Atrnerseh)

From Iranian. Compare Persian آذرنرسه (Adur Narseh). Equivalent to ատր- (atr-) + Ներսեհ (Nerseh). The same name is seen in Georgian ადარნასე (adarnase), Ancient Greek Ἀδαρνάσης (Adarnásēs), Ἀδανάρσης (Adanársēs). Used among Armenians in the 1–11th centuries.


Սևադայ

Sewaday (romanization)
Սևադայ (nominative singular uncountable)
Սևադայի (genitive singular uncountable)
Սևադայի (dative singular uncountable)
Սևադայ (accusative singular uncountable)
Սևադայէ (ablative singular uncountable)
Սևադայի (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

the instrumental singular is not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

→ Armenian: Սեւադա (Sewada)

An Arabic name from سَوَاد (sawād, “blackness, black”). Borne by Sawada ibn Abd al-Hamid al-Jahhafi, an Arab governor of Armenia, and by a Persian prince who married an Armenian Bagratuni princess, both from the 9th century. Among Armenians used in the 10–14th centuries.


դահանակ

Middle Armenian: դահակն (dahakn)

→ Armenian: դահանակ (dahanak)

Borrowed from a Middle Iranian cognate of Persian دهنه (dahana).

Եւ ոսկի երկրին այնորիկ ազնիւ․ եւ անդ է սուտակն եւ ակն դահանակ։

And the gold of that land is good, there also is sutakn and dahanak.

Ew oski erkrin aynorik azniw; ew and ē sutakn ew akn dahanak.

Եւ ամենայն հրապարակքն Երուսաղեմի բիւրեղ եւ դահանակ եւ սարդիոն ակամբք կազմեսցին։

And the streets of Jerusalem shall be paved with beryl and dahanak and sardion.

Ew amenayn hraparakkʻn Erusałemi biwreł ew dahanak ew sardion akambkʻ kazmescʻin.

a gem resembling an emerald, probably malachite


արշաւեմ

head

արշաւեմ • (aršawem)

xcl-verb

արշաւեմ • (aršawem)

aršawem (romanization)
արշաւել (infinitive)
արշաւեցեալ (participle)
արշաւեալ (participle)
արշաւեցուցանեմ (causative)
արշաւեց- (stem)
արշաւեմ (first-person indicative present singular)
արշաւես (indicative present second-person singular)
արշաւէ (indicative present singular third-person)
արշաւեմք (first-person indicative plural present)
արշաւէք (indicative plural present second-person)
արշաւեն (indicative plural present third-person)
արշաւէի (first-person imperfect indicative singular)
արշաւեի (aršawēi, aršawei*) (first-person imperfect indicative singular)
արշաւէիր (imperfect indicative second-person singular)
արշաւեիր (aršawēir, aršaweir*) (imperfect indicative second-person singular)
արշաւէր (imperfect indicative singular third-person)
արշաւէաք (first-person imperfect indicative plural)
արշաւեաք (aršawēakʻ, aršaweakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
արշաւէիք (imperfect indicative plural second-person)
արշաւեիք (aršawēikʻ, aršaweikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
արշաւէին (imperfect indicative plural third-person)
արշաւեին (aršawēin, aršawein*) (imperfect indicative plural third-person)
արշաւեցի (aorist first-person indicative singular)
արշաւեցեր (aorist indicative second-person singular)
արշաւեաց (aorist indicative singular third-person)
արշաւեցաք (aorist first-person indicative plural)
արշաւեցէք (aorist indicative plural second-person)
արշաւեցիք (aorist indicative plural second-person)
արշաւեցին (aorist indicative plural third-person)
արշաւիցեմ (first-person present singular subjunctive)
արշաւիցես (present second-person singular subjunctive)
արշաւիցէ (present singular subjunctive third-person)
արշաւիցեմք (first-person plural present subjunctive)
արշաւիցէք (plural present second-person subjunctive)
արշաւիցեն (plural present subjunctive third-person)
արշաւեցից (aorist first-person singular subjunctive)
արշաւեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
արշաւեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
արշաւեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
արշաւեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
արշաւեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
արշաւեա՛ (imperative rare singular)
արշաւեցէ՛ք (imperative plural rare)
արշաւեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
արշաւեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ արշաւեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ արշաւէք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

արշաւեցեալ, արշաւեալ

արշաւեցուցանեմ

արշաւէի, արշաւեի*

արշաւէիր, արշաւեիր*

արշաւէաք, արշաւեաք*

արշաւէիք, արշաւեիք*

արշաւէին, արշաւեին*

արշաւեցէք, արշաւեցիք

→ Armenian: արշավել (aršavel)

From Northwestern Iranian *aδ-šaw-. For the constituents see Sanskrit अति (áti, “over, beyond”) and Persian شدن (šodan, “to go”).

Եւ ունէին զրահս իբրեւ զզրահս երկաթի․ եւ ձայն թեւոց նոցա իբրեւ զձայն կառավար ձիոց բազմաց որ արշաւեն ի պատերազմ։

And they had breastplates, as it were breastplates of iron; and the sound of their wings [was] as the sound of chariots of many horses running to battle.

Ew unēin zrahs ibrew zzrahs erkatʻi; ew jayn tʻewocʻ nocʻa ibrew zjayn kaṙavar jiocʻ bazmacʻ or aršawen i paterazm.

to run with an intention to attack; to raid, invade


հարկուտի

head

հարկուտի • (harkuti)

xcl-noun

հարկուտի • (harkuti)

Unknown. Found only in a medieval Arabic–Armenian botanical dictionary. Both the Arabic term and its Armenian translation are unclear.

unk

Unknown

Շիրամշուճ (manuscript variants: շիրամշուջ, շիրամղուճ)· հարկուտի։
Širamšuč (manuscript variants: širamšuǰ, širamłuč)· harkuti.

9th or 10th century, with changes and additions in later centuries, Tʻargmanutʻiwn dełocʻ zor əntrel en imastasērkʻn ew kargeal yayl lezuacʻ [A Medieval Arabic–Armenian Botanical Dictionary]


Պապ

Pap (romanization)
Պապ (nominative singular uncountable)
Պապայ (genitive singular uncountable)
Պապայ (dative singular uncountable)
Պապ (accusative singular uncountable)
Պապայ (ablative singular uncountable)
Պապաւ (instrumental singular uncountable)
Պապ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Պապ (Pap)

From Middle Iranian. Compare Middle Persian 𐭯𐭠𐭯𐭩 (pʾpy /Pāb/, literally “father”). See պապ (pap) for more. Related to Middle Armenian Պապաք (Papakʻ), Պապա (Papa), Classical Syriac ܦܦܐ (ppʾ /Pāpā/).


վաղամեռուկ

head

վաղամեռուկ • (vałameṙuk)

xcl-noun

վաղամեռուկ • (vałameṙuk)

Middle Armenian: վաղմեռուկ (vaġmeṙuk)

վաղ (vał, “early”) + -ա- (-a-) + մեռանիմ (meṙanim, “to die”)

affix

Ադխար = վաղամեռուկ։
Adxar = vałameṙuk.
Arabic إِذْخِر (ʔiḏḵir) = vałameṙuk


ցիրդ

head

ցիրդ • (cʻird)

xcl-noun

ցիրդ • (cʻird)

Middle Armenian: ցիրտ (cʻirt)

The origin is unknown. Petersson compares to Sanskrit सिध्रक (sidhraka, “a kind of tree”) and derives from Proto-Indo-European *sḱidʰ-ro-. Perhaps somehow connected to Ancient Greek κέδρος (kédros).

unk

unknown

cog

Սակայն եւ ոչ այն ինչ վնասեաց․ քանզի յոյժ ի բացեայ պահէր ցիրդն։

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] Book III.Chapter 45

Translation by Robert Thomson
But this brought no harm because the brambles kept it well away.

Sakayn ew očʻ ayn inčʻ vnaseacʻ; kʻanzi yoyž i bacʻeay pahēr cʻirdn.

Juniperus sabina
Juniperus sabina#Translingual


ցրդենի

head

ցրդենի • (cʻrdeni)

xcl-noun

ցրդենի • (cʻrdeni)

cʻrdeni (romanization)
ցրդենի (nominative singular)
ցրդենիք (nominative plural)
ցրդենւոյ (genitive singular)
ցրդենեաց (genitive plural)
ցրդենւոյ (dative singular)
ցրդենեաց (dative plural)
ցրդենի (accusative singular)
ցրդենիս (accusative plural)
ցրդենւոյ (ablative singular)
ցրդենեաց (ablative plural)
ցրդենեաւ (instrumental singular)
ցրդենի (locative singular)
ցրդենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցրդենեաւք = ցրդենեօք

Armenian: ցրդենի (cʻrdeni)

Աբհուլ (var. աբլուհ)· ցրթնի պտուղ։
Abhul (var. abluh)· cʻrtʻni ptuł.
Arabic أَبْهُل (ʔabhul) = fruit of the savin


ձագի դեղ

head

ձագի դեղ • (jagi deł)

xcl-noun

ձագի դեղ • (jagi deł)

From a post-classical genitive of ձագ (jag, “young of an animal; in modern dialects also swarm of bees”) + դեղ (deł, “herb”). For the sense development compare Turkish oğul otu (“lemon balm”), from oğul (“son; descendant; swarm of bees”) and ot (“grass, herb”). Note that the plant's scientific name Melissa is derived from the Greek word meaning "honeybee", owing to the abundance of nectar in the flower. See also ձագախոտ (jagaxot).

Աթրունջան՝ ձագի դեղ (var. ձագի տեղ)։
Atʻrunǰan, jagi deł (var. jagi teł).
التُّرُنْجَان (at-turunjān) = jagi deł

Melissa officinalis
Melissa officinalis#Translingual


ցրդի

head

ցրդի • (cʻrdi)

xcl-noun

ցրդի • (cʻrdi)

cʻrdi (romanization)
ցրդի (nominative singular)
ցրդիք (nominative plural)
ցրդւոյ (genitive singular)
ցրդեաց (genitive plural)
ցրդւոյ (dative singular)
ցրդեաց (dative plural)
ցրդի (accusative singular)
ցրդիս (accusative plural)
ցրդւոյ (ablative singular)
ցրդեաց (ablative plural)
ցրդեաւ (instrumental singular)
ցրդեաւք = ցրդեօք (cʻrdeawkʻ = cʻrdeōkʻ) (instrumental plural)
ցրդի (locative singular)
ցրդիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցրդեաւք = ցրդեօք

desctree

Armenian: ցրդի (cʻrdi), ցրդՙի (cʻrdʻi) — Akn, Kharberd, ցրթի (cʻrtʻi) — Sivas, Malatya, Khotorjur, ծրթի (crtʻi) — Arapgir
→ Laz: ცელთი (ʒelti)
→ Turkish: çırti, çirti, çırçi, çırçı, çortu, çerti

Middle Armenian: ձրթի (jrtʻi)

Եւ փոխանակ ցրդւոյն [translating στοιβή (stoibḗ)] նոճ բուսցի, եւ փոխանակ դժնկին՝ մուրտ ելցէ․ եւ եղիցի Տեառն յանուն եւ ի նշան յաւիտենից, եւ մի՛ պակասեսցէ։
Ew pʻoxanak cʻrdwoyn [translating στοιβή (stoibḗ)] noč buscʻi, ew pʻoxanak džnkin, murt elcʻē; ew ełicʻi Teaṙn yanun ew i nšan yawitenicʻ, ew mí pakasescʻē.

And instead of the cʻrdi shall come up the cypress, and instead of the nettle shall come up the myrtle: and the Lord shall be for a name, and for an everlasting sign, and shall not fail.


ոփի

head

ոփի • (opʻi)

xcl-noun

ոփի • (opʻi)

opʻi (romanization)
ոփի (nominative singular)
ոփիք (nominative plural)
ոփւոյ (genitive singular)
ոփեաց (genitive plural)
ոփւոյ (dative singular)
ոփեաց (dative plural)
ոփի (accusative singular)
ոփիս (accusative plural)
ոփւոյ (ablative singular)
ոփեաց (ablative plural)
ոփեաւ (instrumental singular)
ոփեաւք = ոփեօք (opʻeawkʻ = opʻeōkʻ) (instrumental plural)
ոփի (locative singular)
ոփիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ոփեաւք = ոփեօք

desc

Armenian: հուփփէ (hupʻpʻē), հուփէ (hupʻē), հուփփի (hupʻpʻi), հուպպի (huppi, “poplar”) (dialectal)

→ Georgian: ოფი (opi)

From Proto-Indo-European *Hops- (“aspen”) + -ի (-i). Cognate with Proto-Germanic *aspō, Latvian apse, Lithuanian ẽpušė, ãpušė, Polish osa, Russian оси́на (osína, “aspen”).
հոփի (hopʻi, “laurel”) found only in a medieval dictionary translating Arabic ալխար (alxar) may be unrelated or may result from confusion. It is usually assumed that ալխար (alxar) transcribes الْغَار (al-ḡār, “laurel”), but perhaps it should be understood as الْحَوْر (al-ḥawr, “poplar”) or الْغَرَب (al-ḡarab, “Euphrates poplar”).

Ըստ որմէ եւ երկրորդն դաս երեւէր կարգեալ յարմարակայ յօրինուածով՝ զայնպիսիս ունելով ծառսն ի փայտիցն, ոյք թէեւ հեռի ի պտղաբերութեանն շահից գային, բայց առ յոյժ ուղղաձիգ բարձրութեանցն եւ ողորկատարր բնութեանն եւ առոյգութեանն դիւրայարմարք մատուցանելոյ ի պէտս շինողացն փութոյ էին տունկք ոփեացն եւ կաղամախեացն եւ հաւասարաց նոցունց ցուցելոց։

second half of 5th century or 6th century, Girkʻ Pitoyicʻ [Book of Chries]

Əst ormē ew erkrordn das erewēr kargeal yarmarakay yōrinuacov, zaynpisis unelov caṙsn i pʻayticʻn, oykʻ tʻēew heṙi i ptłaberutʻeann šahicʻ gayin, baycʻ aṙ yoyž ułłajig barjrutʻeancʻn ew ołorkatarr bnutʻeann ew aṙoygutʻeann diwrayarmarkʻ matucʻaneloy i pēts šinołacʻn pʻutʻoy ēin tunkkʻ opʻeacʻn ew kałamaxeacʻn ew hawasaracʻ nocʻuncʻ cʻucʻelocʻ.

poplar, aspen, probably specifically white poplar, Populus alba

Ալխար (vars. աղխար, հապալխատ) = հոփի։
Alxar (vars. ałxar, hapalxat) = hopʻi.
الْغَار (al-ḡār) = laurel


Գազաւոն

Gazawon (romanization)
Գազաւոն (nominative singular uncountable)
Գազաւոնի (genitive singular uncountable)
Գազաւոնի (dative singular uncountable)
Գազաւոն (accusative singular uncountable)
Գազաւոնէ (ablative singular uncountable)
Գազաւոնիւ (instrumental singular uncountable)
Գազաւոնի (locative singular uncountable)

→ Armenian: Գազավոն (Gazavon)

The origin is unknown. Used in the Kamsarakan family during the 4–6th centuries.

unk

unknown


սատփիլ

head

սատփիլ • (satpʻil)

xcl-noun

սատփիլ • (satpʻil)

Unknown. Found only in a medieval Arabic–Armenian botanical dictionary. Both the Arabic term and its Armenian translation are unclear. Greppin tentatively identifies the Arabic with أَسْقْلِيفِيَاس (ʔasqlīfiyās) (Ancient Greek ἀσκληπιάς (asklēpiás)) and the Armenian with սատիլ (satil).

unk

Unknown

ասլունաթար = սատփիլ (var. աստփիլ)
aslunatʻar = satpʻil (var. astpʻil)


տատասկ

tatask (romanization)
տատասկ (nominative singular)
տատասկք (nominative plural)
տատասկի (genitive singular)
տատասկաց (genitive plural)
տատասկի (dative singular)
տատասկաց (dative plural)
տատասկ (accusative singular)
տատասկս (accusative plural)
տատասկէ (ablative singular)
տատասկաց (ablative plural)
տատասկաւ (instrumental singular)
տատասկի (locative singular)
տատասկս (locative plural)

xcl-decl-noun

տատասկաւք = տատասկօք

desc

Middle Armenian: տատաշկ (tatašk), տատաշ (tataš)

Armenian: տատաշ (tataš)

→ Georgian: ტატაში (ṭaṭaši)

→ Armenian: տատասկ (tatask)

Probably from a reduplicated Iranian cognate of Middle Persian 𐫤𐫢𐫐 (tšk /tašk/, “thistles”), which is likely from Proto-Iranian *tṛška-, ultimately from Proto-Indo-European *ters- (“dry”). Note the Middle Armenian and dialectal forms with a -շ- (-š-).

cog

տիրբոլոս (vars. տիրիսփողոս, տրիոքողու, տիրոբողոս, տրիսբողոս) = տատասկ (vars. տատակ, տատասկն)
tirbolos (vars. tirispʻołos, triokʻołu, tirobołos, trisbołos) = tatask (vars. tatak, tataskn)
τρίβολος (tríbolos) = tatask

6th–12th? centuries, Baṙkʻ Gałianosi [The Greek–Armenian Dictionary to Galen]

ասաքոհիճ = եւ կուտք տատասկ (var. տատասկք)
asakʻohič = ew kutkʻ tatask (var. tataskkʻ)
الشَكُوهَج (aš-šakūhaj) = seed of tatask

Tribulus terrestris
Tribulus terrestris#Translingual

puncture vine, caltrop, Tribulus terrestris


մանանիխ

mananix (romanization)
մանանիխ (nominative singular)
մանանիխք (nominative plural)
մանանխոյ (genitive singular)
մանանխոց (genitive plural)
մանանխոյ (dative singular)
մանանխոց (dative plural)
մանանիխ (accusative singular)
մանանիխս (accusative plural)
մանանխոյ (ablative singular)
մանանխոց (ablative plural)
մանանխով (instrumental singular)
մանանխովք (instrumental plural)
մանանիխ (locative singular)
մանանիխս (locative plural)

Armenian: մանանեխ (mananex)

desctree

Middle Armenian: մաննեխ (mannex), մաննիխ (mannix)
Armenian: մա̈նիխ (mänix) — Svedia

The origin is unknown. Has a shape comparable to the Hurro-Urartian անանուխ (ananux).

unk

unknown

Այլ առակ արկ առ նոսա՝ եւ ասէ․ նմանէ արքայութիւն երկնից հատոյ մանանխոյ․ զոր առեալ մարդոյ՝ սերմանեաց յագարակի իւրում։

He told them another parable: The kingdom of heaven is like a mustard seed, which a man took and planted in his field.

Ayl aṙak ark aṙ nosa, ew asē; nmanē arkʻayutʻiwn erknicʻ hatoy mananxoy; zor aṙeal mardoy, sermaneacʻ yagaraki iwrum.


բածին

The origin is unknown.
The meaning is uncertain. Found in Mandakuni in a list of foods allowed during նաւակատիք (nawakatikʻ) and possibly referring to a kind of fish or dairy product. Also found in medieval dictionaries as an equivalent of ատիարդիոն (atiardion) and սապարթիոն (sapartʻion). According to Norayr, the first of these is corrupted, whereas the second is the Ancient Greek σαπέρδιον (sapérdion), σαπέρδης (sapérdēs, “name of a fish brought from the Black Sea and salted”); based on this he explains բածին (bacin) as "a kind of salted fish".

unknown

Այլ գինի և իւղ, ձու, ձուկն, պանիր, կոգի, կաղտի, բածին (vars. բաին, բաձին), շճուկ, կաթն, խեր, և ձկանմորէ, զայս բնաւ ամենևին չէ օրէն և ոչ վայել է ճաշակել ամենայն ումեք, մեծի և փոքու, արդարոյ և մեղաւորի։
Ayl gini ew iwł, ju, jukn, panir, kogi, kałti, bacin (vars. bain, bajin), ščuk, katʻn, xer, ew jkanmorē, zays bnaw amenewin čʻē ōrēn ew očʻ vayel ē čašakel amenayn umekʻ, meci ew pʻokʻu, ardaroy ew meławori.

5th century, Yovhan Mandakuni, Čaṙkʻ [Sermons]

ատիարդիոն (var. ատիարտիոն) = բածին
atiardion (var. atiartion) = bacin

բածին, որ է սապարթիոն

1614 – 1622, Asar Sebastacʻi, Girkʻ bžškakan arhesti [Book of Medical Art]


կատուականջ

head

կատուականջ • (katuakanǰ)

xcl-noun

կատուականջ • (katuakanǰ)

From կատու (katu, “cat”) + ականջ (akanǰ, “ear”).
The meaning is uncertain. Found only in a medieval dictionary glossing Arabic آذَان الْفَأْر (ʔāḏān al-faʔr, “Myosotis stricta”, literally “mouse ear”), which is called մկնականջ (mknakanǰ, literally “mouse ear”) in Armenian. Perhaps the Arabic should be corrected to آذَان الْقَطّ (ʔāḏān al-qaṭṭ, literally “cat's ear”), which is found in Amirdovlatʿ as ազան ըլ ղըթ (azan əl ġətʻ) and explained as زَرَاوَنْد مُدَحْرَج (zarāwand mudaḥraj, “Aristolochia rotunda”).

cog

آذَان الْفَأْر

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:

forget-me-not, scorpion-grass (Myosotis gen. and spp.)

ադանալփար (vars. արդանալփար, արտանալփար) = կատուականջ
adanalpʻar (vars. ardanalpʻar, artanalpʻar) = katuakanǰ
آذَان الْفَأْر (ʔāḏān al-faʔr) = katuakanǰ


օշինդր

head

օշինդր • (ōšindr)

xcl-noun

օշինդր • (ōšindr)

ōšindr (romanization)
օշինդր (nominative singular uncountable)
օշնդեր (genitive singular uncountable)
օշնդեր (dative singular uncountable)
օշինդր (accusative singular uncountable)
օշնդրէ (ablative singular uncountable)
օշնդերբ (*ōšnderb) (instrumental singular uncountable)
օշնդեր (locative singular uncountable)

→ Armenian: օշինդր (ōšindr)

The older spelling is աւշինդր (awšindr), borrowed from an unidentified Iranian word related to Ancient Greek ἀψίνθιον (apsínthion).

unk

unidentified

աստին (var. ափաթին) = աւշինտր (var. աւշիմդր, օշինտր, օշինդր, աւշմիդր)
astin (var. apʻatʻin) = awšintr (var. awšimdr, ōšintr, ōšindr, awšmidr)
ἀψίνθιον (apsínthion) = wormwood

ափսոնդին (vars. ափսոսթին, ափսոդին) = օշինտր
apʻsondin (vars. apʻsostʻin, apʻsodin) = ōšintr
أَفْسِنْتِين (ʔafsintīn) = wormwood

Ա՛ռ շահմի հանդալ Ա դրամ, պորայ Ա դանկ, կղբու ձու եւ զրեւանդ եւ աւշնտրի քամուքսն եւ մաշի եւ ղուստ Ա Ա դրամ եւ կէս, աֆիոն Ա դանկ․ զամէնն մանր ծեծէ՛ եւ շաղվէ՛ պախրու լեղով եւ ժմուն տրորէ նշի ձիթով եւ ականջն կաթեցու․ օգտէ։

1466 – 1469, Amirdovlatʻ Amasiacʻi, Ogut bžškutʻean [The Benefits of Medicine] 77

Áṙ šahmi handal A dram, poray A dank, kġbu ju ew zrewand ew awšntri kʻamukʻsn ew maši ew ġust A A dram ew kēs, afion A dank; zamēnn manr cecḗ ew šaġvḗ paxru leġov ew žmun trorē nši jitʻov ew akanǰn katʻecʻu; ōgtē.

Artemisia absinthium
Artemisia absinthium#Translingual


Շաւարշ

head

Շաւարշ • (Šawarš)

xcl-proper noun

Շաւարշ • (Šawarš)

Šawarš (romanization)
Շաւարշ (nominative singular uncountable)
Շաւարշայ (genitive singular uncountable)
Շաւարշայ (dative singular uncountable)
Շաւարշ (accusative singular uncountable)
Շաւարշայ (ablative singular uncountable)
Շաւարշաւ (instrumental singular uncountable)
Շաւարշ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Շավարշ (Šavarš)

From Middle Iranian. See Persian سیاوش (siyâvaš) for more. For the problem of the initial consonant see Շաւասպ (Šawasp).


նկրտել

nkrtel (romanization)
նկրտել (nominative singular uncountable)
նկրտելոյ (genitive singular uncountable)
նկրտելոյ (dative singular uncountable)
նկրտել (accusative singular uncountable)
նկրտելոյ (ablative singular uncountable)
նկրտելով (instrumental singular uncountable)
նկրտել (locative singular uncountable)


լայնտերևի

լայն (layn, “broad”) + տերեւ (terew, “leaf”) + -ի (-i, “botanical suffix”)

affix

[…]ew očʻ sōsi ew noči očʻ bazum, ew šoči, ew laynterewi sakaw tʻerews gacʻē okʻ[…]

6th century, Plato, Yałags ōrinacʻ ew ōrēnsdrutʻeancʻ [Laws] :https://books.google.am/books?id=H7IpAAAAYAAJ&pg=PA118&dq=%22+%D5%A5%D6%82+%D5%AC%D5%A1%D5%B5%D5%B6%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%A5%D6%82%D5%AB+%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%82%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjS8v-c4cfnAhXmkIsKHdKFDeUQ6AEIPTAC […] եւ ոչ սօսի և նոճի ոչ բազում, եւ շոճի, եւ լայնտերեւի սակաւ թերեւս գացէ ոք […]

Acer pseudoplatanus
Acer pseudoplatanus#Translingual


մամխի

mamxi (romanization)
մամխի (nominative singular)
մամխիք (nominative plural)
մամխւոյ (genitive singular)
մամխեաց (genitive plural)
մամխւոյ (dative singular)
մամխեաց (dative plural)
մամխի (accusative singular)
մամխիս (accusative plural)
մամխւոյ (ablative singular)
մամխեաց (ablative plural)
մամխեաւ (instrumental singular)
մամխի (locative singular)
մամխիս (locative plural)

xcl-decl-noun

մամխեաւք = մամխեօք

Armenian: մամխի (mamxi)

From *մամուխ (*mamux) + -ի (-i). See Armenian մամուխ (mamux) for more.

Ապա գնայր մարդպետն Հայր ի սուրբ տեղեացն, եւ էջ յափն գետոյն հոսանացն Եփրատու, ի հովիտսն թանձրախուռն անտառին, ի գետախառնունսն երկուց գետոցն, ի թաւութ խարձիցն մամխեացն, որ ի տեղւոջն ի հնոցն իմն շինած քաղաք՝ զոր շինեալ Սանատրուկ արքայի, որում անուն տեղւոյն Մծուրք կոչի։
Apa gnayr mardpetn Hayr i surb tełeacʻn, ew ēǰ yapʻn getoyn hosanacʻn Epʻratu, i hovitsn tʻanjraxuṙn antaṙin, i getaxaṙnunsn erkucʻ getocʻn, i tʻawutʻ xarjicʻn mamxeacʻn, or i tełwoǰn i hnocʻn imn šinac kʻałakʻ, zor šineal Sanatruk arkʻayi, orum anun tełwoyn Mcurkʻ kočʻi.
Translation by Nina G. Garsoïan
Then the hayr-mardpet left the holy places and went down to the bank of the Epʿrat River, to a heavily wooded valley, a thicket of reeds and blackthorn [incorrectly translated as buckthorn] at the junction of two rivers. [This was] the place where a city had been built in antiquity by King Sanatruk, and the name of the place was Mcurn.

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] IV.14

Prunus spinosa
Prunus spinosa#Translingual


Բատ

Bat (romanization)
Բատ (nominative singular uncountable)
Բատայ (genitive singular uncountable)
Բատայ (dative singular uncountable)
Բատ (accusative singular uncountable)
Բատայ (ablative singular uncountable)
Բատաւ (instrumental singular uncountable)
Բատ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Բատ (Bat)

From Iranian. Compare Inscriptional Parthian 𐭁𐭀𐭕𐭉 (bʾty /Bāt/), Manichaean Parthian 𐫁𐫀𐫤 (bʾt /Bāt/), which probably are the short forms of 𐭁𐭂𐭃𐭕 (bgdt /Bagdāt/). Doublet of Բագարատ (Bagarat).

Իսկ յորժամ եհաս եկաց Մանուէլն ի փառս տէրութեան իւրոյ, նախ առանց հրամանի թագաւորին Վարազդատայ յինքն յափշտակեաց զզօրավարութեանն զսպարապետութիւնն, զի այն ինչ որ իւրոց նախնեացն ի բնէն կալեալ էր ի սկզբանէ, զոր արքայն Վարազդատ շնորհ առնէր իւրում դայեկին Բատայ, զայն Մանուէլ յինքն հանեալ ունէր զիշխանութիւնն։
Isk yoržam ehas ekacʻ Manuēln i pʻaṙs tērutʻean iwroy, nax aṙancʻ hramani tʻagaworin Varazdatay yinkʻn yapʻštakeacʻ zzōravarutʻeann zsparapetutʻiwnn, zi ayn inčʻ or iwrocʻ naxneacʻn i bnēn kaleal ēr i skzbanē, zor arkʻayn Varazdat šnorh aṙnēr iwrum dayekin Batay, zayn Manuēl yinkʻn haneal unēr zišxanutʻiwnn.
Translation by Nina G. Garsoïan

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] V.37

And when Manuēl had attained the glory of his lordship, he first seized the office of sparapet and commander-in-chief without an order from King Varazdat. Manuēl took back for himself the authority that his ancestors had naturally wielded from the very beginning and which King Varazdat had granted to his tutor, Bat.


արատայ

The origin is uncertain. Perhaps a corruption of Latin ardea.

Բոյն արագլի, սիմաքոս՝ արիովդ արատայ տուն է նորա
Boyn aragli, simakʻos, ariovd aratay tun ē nora

13th century, Vardan Arewelcʻi, Meknutʻiwn Sałmosacʻ Dawtʻi [Commentary on Psalms of David] 103

(The) nest of a stork: Symmachus (says) ariovd aratay is his home


լոք

head

լոք • (lokʻ)

xcl-noun

լոք • (lokʻ)

Armenian: լոք (lokʻ)

desctree

→ Georgian: ლოქო (loko)
→ Armenian: լոքո (lokʻo)
→ Northern Kurdish: loko
→ Bezhta: локо (loko, “barbel”)
→ Hunzib: локо (loko)
→ Mingrelian: ლოქო (loko)
→ Ossetian: локо (loko)
→ Svan: ლოქო (loko)

The origin is unknown.
Note that Karabakh dialect լօ̈ք^յ (lökʻʸ) and Georgian ლოქო (loko) mean both "catfish" and "sluggish, clumsy, doltish", the latter sense being comparable to Chagatai لوك (lük, “fat, heavy; one-humped camel”), Turkish lök (“heavy, awkward; male camel”), Persian لوک (lok, “a sort of burden-bearing camel having very little hair; weak, silly, mean, contemptible; one who crawls on hands and knees”). Note also Georgian ლოხი (loxi, “unidentified large salmon-like fish; (in Javakheti) lazy, idle”), Khotorjur Armenian լոխո (loxo, “sluggish”).
Possibly related to Kazakh лақа (laqa), Uzbek laqqa / лаққа (laqqa), Karakalpak ылақа (ylaqa), Turkmen лакга / lakga, Azerbaijani naqqa, naxa, Tajik лаққа (laqqa), Mongolian лах (lax, “catfish”) and various other Eurasian names for large fish.
Catfish is found in the river Araks and other rivers of the Ararat Plain. It is the largest fish of Armenia.

unk

unknown

cog

Լոք (var. լոկ) մի կալան ի Մարմետի ի գետն յԵրասխ․ եւ ես կշռեցի զնա եւ գտաւ գլուխն չորս մասն ամենայն կշռոյն եւ տուտն Զ, եւ մէջքն ՃԽ լիտր։ Արդ գիտեա՛, թէ ընդ ամենայն քանի՞ լիտր էր։
Lokʻ (var. lok) mi kalan i Marmeti i getn yErasx; ew es kšṙecʻi zna ew gtaw gluxn čʻors masn amenayn kšṙoyn ew tutn Z, ew mēǰkʻn ČX litr. Ard giteá, tʻē ənd amenayn kʻani litr ēr.
They caught a catfish in Marmet in the river Araxes; I weighed it and the head was the fourth part of the total weight and the tail the sixth [part] and the middle part [was] 140 լիտր (litr). Now find out how many լիտր (litr) was it in total.

7th century, Anania Širakacʻi, Yałags harcʻman ew lucman [On Questions and Solutions] Exercise 10

Լեալ էր լոքն (var. լոք) ՄԽ լիտր։
Leal ēr lokʻn (var. lokʻ) MX litr.
The catfish was 240 լիտր (litr).

7th century, Anania Širakacʻi, Yałags harcʻman ew lucman [On Questions and Solutions] Solution of Exercise 10

Իսկ առասական է, այսինքն, տեսակաւոր անուն, որ զհասարակական ինչ էութիւն ասէ, որպէս մարդ կամ ձի կամ ոչխար կամ արջառ եւ այսպիսիք ամենայն ազգ կենդանեաց, աճականաց, եւ անաճից։ Եւ վասն այնորիկ ասէ հասարակական զայսոսիկ, զի ի սոցանէ բաժանին մի մի անհատ գոյացութիւնք՝ Մարկոս, Ադամ, հայր, որդի, թոռն, խնձորի, տանձի, մանուշակ, շուշան, տլփին, սղոցն, դալն, լոքն, բիլն, կապոյտն, ովկի<ա>ն։ Իսկ սեռականաւ իմն այս ի բազումս կոտորի, որք են առասականք, եւ այսք են սեռքն․ կենդանի, տունկ, բոյս, ոչ կենդանի, աճական, անաճ, ցամաքային, ջրային, երկնային, հրային, աւդային, թեւաւոր, թռչուն, գազան, չորքոտանի, սողուն, լուղակ, զեռուն, խոտաբուտ, ձեռնընդեղ, վայրենի, քանզի ամենեքին սոքա ի բազում տեսակս բաժանին, զորս առասական ասէ։
Isk aṙasakan ē, aysinkʻn, tesakawor anun, or zhasarakakan inčʻ ēutʻiwn asē, orpēs mard kam ji kam očʻxar kam arǰaṙ ew ayspisikʻ amenayn azg kendaneacʻ, ačakanacʻ, ew anačicʻ. Ew vasn aynorik asē hasarakakan zaysosik, zi i socʻanē bažanin mi mi anhat goyacʻutʻiwnkʻ, Markos, Adam, hayr, ordi, tʻoṙn, xnjori, tanji, manušak, šušan, tlpʻin, słocʻn, daln, lokʻn, biln, kapoytn, ovki<ա>n. Isk seṙakanaw imn ays i bazums kotori, orkʻ en aṙasakankʻ, ew ayskʻ en seṙkʻn; kendani, tunk, boys, očʻ kendani, ačakan, anač, cʻamakʻayin, ǰrayin, erknayin, hrayin, awdayin, tʻewawor, tʻṙčʻun, gazan, čʻorkʻotani, sołun, lułak, zeṙun, xotabut, jeṙnəndeł, vayreni, kʻanzi amenekʻin sokʻa i bazum tesaks bažanin, zors aṙasakan asē.

8th century, Stepʻannos Siwnecʻi, Meknutʻiwn Kʻerakanin [Commentary on Grammar]

Silurus glanis
Silurus glanis#Translingual


խադ

Probably a Semitic borrowing: compare Aramaic חַדד (/ḥdd/), Hebrew חַד (ḥad), Arabic حَادّ (ḥādd, “sharp”). The same Semitic root may be attested as Phoenician 𐤇𐤃 (ḥd, “sword”), but other understandings of the passage are possible.

Փաղանուն է որ ի զանազան անուանս զնոյն ցուցանէ․ որգոն խադ, դալապր, մարտացու, վաղակաւոր, սուսեր, նրան։

6th century, Dionysius Thrax, The Art of Grammar

Pʻałanun ē or i zanazan anuans znoyn cʻucʻanē; orgon xad, dalapr, martacʻu, vałakawor, suser, nran.

[…] եւ այս դարձեալ՝ կամ ըստ անուան հաղորդին եւ ըստ իրաց զանազանին՝ եւ գոյանան հոմանունքն, եւ կամ ըստ իրաց հաղորդին եւ ըստ անուան զանազանին՝ եւ լինին բազմանունքն՝ որպէս խադ, դալապր, մարտացու, վաղակաւոր, սուսեր, նրան։
[…]ew ays darjeal, kam əst anuan hałordin ew əst iracʻ zanazanin, ew goyanan homanunkʻn, ew kam əst iracʻ hałordin ew əst anuan zanazanin, ew linin bazmanunkʻn, orpēs xad, dalapr, martacʻu, vałakawor, suser, nran.

6th century, Dawitʻ Anyałtʻ, Meknutʻiwn storogutʻeancʻn Aristoteli [Commentary on Aristotle’s Categories]

Եւ ոչ զայնոցիկ, որք զբազմանուանսն փաղանունս կոչեն․ որպէս խադ, դաղապր, մարտացու, վաղակաւոր, սուսեր, նրան։

Ew očʻ zaynocʻik, orkʻ zbazmanuansn pʻałanuns kočʻen; orpēs xad, dałapr, martacʻu, vałakawor, suser, nran.


Խադ

Xad (romanization)
Խադ (nominative singular uncountable)
Խադայ (genitive singular uncountable)
Խադայ (dative singular uncountable)
Խադ (accusative singular uncountable)
Խադայ (ablative singular uncountable)
Խադաւ (instrumental singular uncountable)
Խադ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Խադ (Xad)

From խադ (xad, “a kind of sword”). Typologically compare the names Old Armenian Սուր (Sur), Turkish Kılıç, Arabic سَيْف (sayf), all from the word for "sword".

Բայց ի ժամանակեան միոջ եկին գողք, եւ գողացան զեզինս եկեղեցւոյն սրբոյ զԽադայ եպիսկոպոսին, առին եւ գնացին։ Իսկ ի միում աւուր աչք կուրացեալ եղեն գողոցն, եւ ինքեանք յանիմաստս առ խարխափս եկին ածին ի դուրս սրբոյն Խադայ զամենայն եզինսն։
Baycʻ i žamanakean mioǰ ekin gołkʻ, ew gołacʻan zezins ekełecʻwoyn srboy zXaday episkoposin, aṙin ew gnacʻin. Isk i mium awur ačʻkʻ kuracʻeal ełen gołocʻn, ew inkʻeankʻ yanimasts aṙ xarxapʻs ekin acin i durs srboyn Xaday zamenayn ezinsn.

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] IV.12

And on one occasion thieves came, stole and carried off oxen belonging to the church of the holy bishop Xad, but on the next day the eyes of the thieves were blinded so that they groped their way senselessly and themselves brought all the oxen to the door of St. Xad.


դալապր

From Vulgar Latin dalabra, from Latin dolābra (“pickaxe”), perhaps via Ancient Greek: compare δηλάβρα (dēlábra) attested in Diocletian's Edict on Maximum Prices and which matches the vocalism of դեղատր (dełatr) (misspelling for *դեղապր (*dełapr)). Greek δολάβρα (dolávra) is probably a modern borrowing from Latin and is not relevant. The -պր- (-pr-) instead of expected -բր- (-br-) reflects a regional pronunciation. Closely related to Georgian დალაბრა (dalabra) borrowed from the same source.

Փաղանուն է որ ի զանազան անուանս զնոյն ցուցանէ․ որգոն խադ, դալապր, մարտացու, վաղակաւոր, սուսեր, նրան։
Pʻałanun ē or i zanazan anuans znoyn cʻucʻanē; orgon xad, dalapr, martacʻu, vałakawor, suser, nran.

A synonym is a noun which, by several designations, signifies the same thing, as dalapr, martacʻu, vałakawor, suser, nran.

Առ բազմանուանութիւն՝ յորժամ ընդդէմ այնր նշանակեալ լինի մի՝ իցէ եւ անուանք բազումք, որզան սուսեր, դալապր։

6th century, Aelius Theon, Progymnasmata

Aṙ bazmanuanutʻiwn, yoržam ənddēm aynr nšanakeal lini mi, icʻē ew anuankʻ bazumkʻ, orzan suser, dalapr.

Այլ մեք զքերդողացն տեսցուք աստ, որ փաղանուն ասեն զայն, որ մի իր գոլով բազում անուանս ունի և ի զանազան անուանս զնոյն իրս ցուցանէ, որպէս՝ սուսեր, զի կոչի «խարբ», «դալապր», «մարտացու», «վաղակաւոր», «սուսեր», «նրան» և այլ եւս։

1260s–1338, Esayi Nčʻecʻi, Verlucutʻiwn kʻerakanutʻean [Analysis of Grammar]

Ayl mekʻ zkʻerdołacʻn tescʻukʻ ast, or pʻałanun asen zayn, or mi ir golov bazum anuans uni ew i zanazan anuans znoyn irs cʻucʻanē, orpēs, suser, zi kočʻi “xarb”, “dalapr”, “martacʻu”, “vałakawor”, “suser”, “nran” ew ayl ews.

Իսկ բազմանունն այն է՝ որ մին իրացն բազում անուն տամք․ որպէս սուսեր՝ նրան՝ դալապր՝ մարտացու՝ վաղակաւոր։

14th century, Grigor Tatʻewacʻi, Girkʻ kʻarozutʻean or kočʻi Jmeṙan hator [Sermons, Winter Part] 142

Isk bazmanunn ayn ē, or min iracʻn bazum anun tamkʻ; orpēs suser, nran, dalapr, martacʻu, vaġakawor.


տառատոկ

head

տառատոկ • (taṙatok)

xcl-noun

տառատոկ • (taṙatok)

taṙatok (romanization)
տառատոկ (nominative singular)
տառատոկք (nominative plural)
տառատոկի (genitive singular)
տառատոկաց (genitive plural)
տառատոկի (dative singular)
տառատոկաց (dative plural)
տառատոկ (accusative singular)
տառատոկս (accusative plural)
տառատոկէ (ablative singular)
տառատոկաց (ablative plural)
տառատոկաւ (instrumental singular)
տառատոկի (locative singular)
տառատոկս (locative plural)

xcl-decl-noun

տառատոկաւք = տառատոկօք

→ Armenian: տառատոկ (taṙatok)

unk

unknown

Եւ արար իւր Աւովդ սուր երկսայրի՝ թզաւ յերկայնութիւն, եւ եդ յաջոյ ազդեր իւրում ընդ տառատոկաւն (var. տառոտակաւն, տառիովկտաւն) եւ գնաց։
Ew arar iwr Awovd sur erksayri, tʻzaw yerkaynutʻiwn, ew ed yaǰoy azder iwrum ənd taṙatokawn (var. taṙotakawn, taṙiovktawn) ew gnacʻ.

And Aod made himself a dagger of two edges, of a span long, and he girded it under his cloak upon his right thigh.

Translation by Brenton Septuagint Translation

Տառովտակ (var. տառովակ) = զգեստ, կամ գրատ։
Taṙovtak (var. taṙovak) = zgest, kam grat.
Taṙovtak = garment or grat.

16–17th centuries, Eremia Mełrecʻi, Baṙgirkʻ hayocʻ [Armenian Dictionary] Տ.60


տառեղն

head

տառեղն • (taṙełn)

xcl-noun

տառեղն • (taṙełn)

taṙełn (romanization)
տառեղն (nominative singular)
տառեղունք (nominative plural)
տառեղան (genitive singular)
տառեղանց (genitive plural)
տառեղան (dative singular)
տառեղանց (dative plural)
տառեղն (accusative singular)
տառեղունս (accusative plural)
տառեղանէ (ablative singular)
տառեղանց (ablative plural)
տառեղամբ (instrumental singular)
տառեղամբք (instrumental plural)
տառեղան (locative singular)
տառեղունս (locative plural)

→ Armenian: տառեղ (taṙeġ)

The origin is uncertain. Possibly related to Hittite [script needed] (tarla-, “a type of bird”) and either borrowed from Anatolian or together with Hittite inherited from Proto-Indo-European *(s)ter-, whence Proto-Germanic *sturkaz (“stork”).

cog

Առ այսորիկ ընդդիմաբանելով ասեմք, թէ եւ այլ կենդանիք են ծիծաղական, որպէս վիպէ Արիստոտէլ «Յաղագս կենդանեաց», յորոց մի է եւ տառեղն:
Aṙ aysorik ənddimabanelov asemkʻ, tʻē ew ayl kendanikʻ en cicałakan, orpēs vipē Aristotēl “Yałags kendaneacʻ”, yorocʻ mi ē ew taṙełn:

6th century, Dawitʻ Anyałtʻ, Verlucʻutʻiwn neracutʻeann Porpʻiwri [Commentary on Porphyry’s Isagoge] 28.15

Against this we say, contradicting them, that other animals too are capable of laughter, as Aristotle tells in the History of Animals one of which is the heron.

Յորս որջանան թռչունք, որոց տառեղանն բոյն առաջնորդէ […] Որոց առաջնորդէ տառեղանն բոյն
Yors orǰanan tʻṙčʻunkʻ, orocʻ taṙełann boyn aṙaǰnordē[…] Orocʻ aṙaǰnordē taṙełann boyn

8th century, Gregory of Nyssa, Meknutʻiwn Ergocʻ ergoyn Sołomoni [Commentary on Song of Songs]

Բայց այժմ շէնք աւերակք եւ ամայիք եւ անմարդիք, եւ նոցա ոչ գոյ տեղի բնակութեան․ զի ո՞ւր տառեղունքն բոյն կառուցանեն, եւ ո՞ւր տկարք ի թռչնոց ի նոսա ապաւինին ըստ սաղմոսին ձայնի․ եւ կամ ո՛ւր ծիծառն զիւր վարանից բունիկն յարդարէ՝ աներկիւղ սնուցանելով զառ ի յինքենէ ծնեալսն։

11th century, Aristakēs Lastivertcʻi, Patmutʻiwn [History] 28

Translation by Robert Bedrosian
Presently the cultivated places are in ruins, desolate, depopulated, and lacking places of habitation. Where do the storks build their nests? Where may the weaker birds find refuge in them, as is said in the Psalms. Where does the swallow in agitation fashion a nest to fearlessly raise her chicks?

Baycʻ ayžm šēnkʻ awerakkʻ ew amayikʻ ew anmardikʻ, ew nocʻa očʻ goy tełi bnakutʻean; zi ur taṙełunkʻn boyn kaṙucʻanen, ew ur tkarkʻ i tʻṙčʻnocʻ i nosa apawinin əst sałmosin jayni; ew kam úr cicaṙn ziwr varanicʻ bunikn yardarē, anerkiwł snucʻanelov zaṙ i yinkʻenē cnealsn.

[…] բնաբար ի բարս ունելով […] զարդարութիւն՝ տառեղն, որ զծերացեալ ծնօղն կերակրեն
[…] bnabar i bars unelov […] zardarutʻiwn, taṙełn, or zceracʻeal cnōłn kerakren

Translation by John A. C. Greppin
the stork, which nourishes his aged parent, is naturally behaving in an upright way

Եւ եղեւ ի հանել նոցա ձագ, սողաց օձ առնուլ ի նոցանէ․ և տեսեալ տառեղան՝ եհար աատակեաց զօձն․ և շրջէր եւս շուրջ ի սահմանսն, միանգամայն աատակել զօձսն յաղագս փրկութեան նոցա։

12–13th century, Mxitʻar Goš, Aṙakkʻ [Fables] 122

Translation by Robert Bedrosian
Now it happened that when [the sparrows] had hatched chicks, a snake creeped by to take from among them. When the stork saw this, it struck at and killed the snake; then it flew once around it borders simultaneously killing snakes, for the preservation [of the sparrows].

Ew eġew i hanel nocʻa jag, soġacʻ ōj aṙnul i nocʻanē; ew teseal taṙeġan, ehar aatakeacʻ zōjn; ew šrǰēr ews šurǰ i sahmansn, miangamayn aatakel zōjsn yaġags pʻrkutʻean nocʻa.

stork (bird of the family Ciconiidae) or heron (bird of the family Ardeidae)


բորակ

borak (romanization)
բորակ (nominative singular)
բորակք (nominative plural)
բորակի (genitive singular)
բորակաց (genitive plural)
բորակի (dative singular)
բորակաց (dative plural)
բորակ (accusative singular)
բորակս (accusative plural)
բորակէ (ablative singular)
բորակաց (ablative plural)
բորակաւ (instrumental singular)
բորակի (locative singular)
բորակս (locative plural)

xcl-decl-noun

բորակաւք = բորակօք

Armenian: բորակ (borak)

From Middle Iranian *bōrak. See Persian بوره (bure) for more.

Եթէ լուասցիս բարակաւ, եւ յաճախեսցես քեզ աճառ, սակայն ծրդեալ կաս յանիրաւութիւնս քո առաջի իմ, ասէ Տէր Տէր։
Etʻē luascʻis barakaw, ew yačaxescʻes kʻez ačaṙ, sakayn crdeal kas yanirawutʻiwns kʻo aṙaǰi im, asē Tēr Tēr.

Though thou shouldest wash thyself with nitre, and multiply to thyself soap, still thou art stained by thine iniquities before me, saith the Lord.

Ես ետ հրաման բերել աղ եւ բորակ եւ բարկ քացախ, եւ ընկենուլ զնա յորսայս, եւ դնել փող եղեգան ի քիթս նորա, եւ արկանել զայն ընդ քիթս նորա։

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 106

Translation by R. W. Thomson
And he ordered salt and borax and rough vinegar to be brought, and for him to be turned on his back, his head to be placed in a carpenter's vice, and a reed tube to be put in his nose, and this liquid to be poured down his nose.

Es et hraman berel ał ew borak ew bark kʻacʻax, ew ənkenul zna yorsays, ew dnel pʻoł ełegan i kʻitʻs nora, ew arkanel zayn ənd kʻitʻs nora.

նիտրոն = բորակ
nitron = borak
νίτρον (nítron) = borak

6th–12th? centuries, Baṙkʻ Gałianosi [The Greek–Armenian Dictionary to Galen]


պարէտ

head

պարէտ • (parēt)

xcl-noun

պարէտ • (parēt)

parēt (romanization)
պարէտ (nominative singular)
պարէտք (nominative plural)
պարիտի (genitive singular)
պարիտաց (genitive plural)
պարիտի (dative singular)
պարիտաց (dative plural)
պարէտ (accusative singular)
պարէտս (accusative plural)
պարիտէ (ablative singular)
պարիտաց (ablative plural)
պարիտաւ (instrumental singular)
պարիտի (locative singular)
պարէտս (locative plural)

xcl-decl-noun

պարիտաւք = պարիտօք

→ Armenian: պարետ (paret)

From Middle Iranian *upa-δēt (literally “overseer”), composed of *upa- and the etymon of դէտ (dēt).

Քիղոն յեօթանց իմաստնոցն պարէտ ղակեդմոնացւոց եղեւ։
Kʻiłon yeōtʻancʻ imastnocʻn parēt łakedmonacʻwocʻ ełew.

5th century, Eusebius of Caesarea, Chronicon

Chilon from the Seven Sages became ephor the Lacedaemonians.

Իմաստունն առաքինութեամբ վարի՝ պարիտաւ եւ հրեշտակաւ իրաց․

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim]

Imastunn aṙakʻinutʻeamb vari, paritaw ew hreštakaw iracʻ;


պարետ

paret (romanization)
պարետ (nominative singular)
պարետք (nominative plural)
պարետի (genitive singular)
պարետաց (genitive plural)
պարետի (dative singular)
պարետաց (dative plural)
պարետ (accusative singular)
պարետս (accusative plural)
պարետէ (ablative singular)
պարետաց (ablative plural)
պարետաւ (instrumental singular)
պարետի (locative singular)
պարետս (locative plural)

պարետաւք = պարետօք


գումարիմ

head

գումարիմ • (gumarim)


Բակուր

Բակուր • (Bakur)

xcl-proper noun

Բակուր • (Bakur)

Bakur (romanization)
Բակուր (nominative singular uncountable)
Բակրոյ (genitive singular uncountable)
Բակրոյ (dative singular uncountable)
Բակուր (accusative singular uncountable)
Բակրոյ (ablative singular uncountable)
Բակրով (instrumental singular uncountable)
Բակուր (locative singular uncountable)
Բակուր (nominative singular uncountable)
Բակուրայ (genitive singular uncountable)
Բակուրայ (dative singular uncountable)
Բակուր (accusative singular uncountable)
Բակուրայ (ablative singular uncountable)
Բակուրաւ (instrumental singular uncountable)
Բակուր (locative singular uncountable)

→ Armenian: Բակուր (Bakur) (learned)

desctree

→ Old Georgian: ბაკურ (baḳur)
Georgian: ბაკური (baḳuri)
→ Ancient Greek: Βακούριος (Bakoúrios)
→ Latin: Bacurius

Borrowed from Parthian 𐭐𐭊𐭅𐭓 (pkwr /Pakur/), influenced by Parthian 𐫁𐫃𐫛𐫇𐫍𐫡 (bgpwhr /βaγpuhr/).

bor+

Եւ եղեւ յաւուր միում կոչել զնա յընթրիս Բակրոյ նահապետին Սիւնեաց․

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 2.63

Translation by Robert W. Thomson
It happened one day that Bakur, the prince of Siunik‘, invited him to a banquet.

Ew ełew yawur mium kočʻel zna yəntʻris Bakroy nahapetin Siwneacʻ;

Յաղագս Բակուրայ բդեշխի, որ ապստամբեաց յարքայէն Հայոց […]
Yałags Bakuray bdešxi, or apstambeacʻ yarkʻayēn Hayocʻ[…]
Translation by Nina G. Garsoïan
Concerning the bdeašx Bakur, who revolted against the king of Armenia […]

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] III.9

Յազգէն Սիւնեաց երկու եղբարք Բաբգէն և Բակուր […]
Yazgēn Siwneacʻ erku ełbarkʻ Babgēn ew Bakur[…]
Translation by Robert W. Thomson
From the house of Siunik‘: the two brothers Babgēn and Bakur […]

5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War]

[…] ի տոհմէն Սիւնեաց երկու եղբարք՝ Բաբկէն եւ Բակուր […]
[…]i tohmēn Siwneacʻ erku ełbarkʻ, Babkēn ew Bakur[…]
Translation by Robert W. Thomson
[…] two brothers from the family of Siwnikʿ, Babkēn and Bakur […]

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 47

Ես Վաչագան՝ Աղուանից արքայ, եւ Շուփհաղիշոյ՝ Պարտաւայ արքեպիսկոպոս, Մանասէ՝ Կապաղակայ եպիսկոպոս, Յունան՝ Հաշուայ եպիսկոպոս, Անանիա եւ Սահակ, եւ Ուտոյ Փոդ եպիսկոպոս, Յովսէփ՝ Կաղանկատուաց երէց, Մատթէ՝ Պարտաւայ երէց, Թոմա՝ թագաւորի դրան երէց, Պօղոս՝ Գայեգուճու երէց, Շմաւոն՝ Ցրւոյ քորեպիսկոպոս, Մատթէ՝ Դարահոճոյ երէց, Աբիկազ՝ Բեդայ երէց, Ուրբաթայր՝ Մանուշէից երէց, Յովէլ եւ Պարմիդէ եւ՛ Յակոբ երիցունք, եւ՛ ազատ մարդիկ, եւ՛ նահապետք Արցախայ, Բակուր՝ Կաղանկատուաց նահապետ եւ այլք բազումք, որք միաբան առաջի իմ եկին ի հանդէս ի հովոց՝ ի տեղւոջս յԱղուէն, կարգեցաք այսպէս
Es Vačʻagan, Ałuanicʻ arkʻay, ew Šupʻhałišoy, Partaway arkʻepiskopos, Manasē, Kapałakay episkopos, Yunan, Hašuay episkopos, Anania ew Sahak, ew Utoy Pʻod episkopos, Yovsēpʻ, Kałankatuacʻ erēcʻ, Mattʻē, Partaway erēcʻ, Tʻoma, tʻagawori dran erēcʻ, Pōłos, Gayeguču erēcʻ, Šmawon, Cʻrwoy kʻorepiskopos, Mattʻē, Darahočoy erēcʻ, Abikaz, Beday erēcʻ, Urbatʻayr, Manušēicʻ erēcʻ, Yovēl ew Parmidē eẃ Yakob ericʻunkʻ, eẃ azat mardik, eẃ nahapetkʻ Arcʻaxay, Bakur, Kałankatuacʻ nahapet ew aylkʻ bazumkʻ, orkʻ miaban aṙaǰi im ekin i handēs i hovocʻ, i tełwoǰs yAłuēn, kargecʻakʻ ayspēs
1951 translation by C. J. F. Dowsett (with corrections)
I, Vačʻagan, king of Albania, and Šupʻhałišoy, archbishop of Partaw, Manasē, bishop of Kapałak, Yunan, bishop of Hašu, Anania and Sahak, chorepiscopi of Uti (?), Yovsepʿ, priest of Kałankatukʿ, Matʿē, priest of Partaw, Tʿomay, priest of the royal court, Pōłos, priest of Gegač, Šmawon, chorepiscopus of Cʻri, Matʿē, priest of Darahoč, Abikaz, priest of Bed, Urbatʿ, priest of Ayrmanušay, Yovel and Parmidē and Yakob, priests, and the nobles and heads of clans (azgapetkʻ) of Arcʿax, Bakur, head of clan of Kałankatukʿ, and many others who assembled before me in my summer-residence at Ałuēn, ordained thus

7–10th century, Movsēs Kałankatuacʻi, Patmutʻiwn Ałuanicʻ ašxarhi [The History of the Country of Albania] Chapter 23. The canons of Vačʿagan, king of Albania, promulgated in the council held in Ałuēn

և զԽորանձէ՝ զքոյր իւր զաւագ՝ ետ ի կնութիւն Հայոց բդեշխին՝ Բակուրայ։
ew zXoranjē, zkʻoyr iwr zawag, et i knutʻiwn Hayocʻ bdešxin, Bakuray.
Translation by Robert W. Thomson

13th century, Patmutʻiwn vracʻ [The History of Georgians] 14

He gave his eldest sister Xoranjē in marriage to the bdeašx of Armenia, Bakur.


Ասանեթ

head

Ասանեթ • (Asanetʻ)

xcl-proper noun

Ասանեթ • (Asanetʻ)

Asanetʻ (romanization)
Ասանեթ (nominative singular uncountable)
Ասանեթայ (genitive singular uncountable)
Ասանեթայ (dative singular uncountable)
Ասանեթ (accusative singular uncountable)
Ասանեթայ (ablative singular uncountable)
Ասանեթաւ (instrumental singular uncountable)
Ասանեթ (locative singular uncountable)


Ասանէթ

head

Ասանէթ • (Asanētʻ)

xcl-proper noun

Ասանէթ • (Asanētʻ)

Asanētʻ (romanization)
Ասանէթ (nominative singular uncountable)
Ասանեթայ (genitive singular uncountable)
Ասանեթայ (dative singular uncountable)
Ասանէթ (accusative singular uncountable)
Ասանեթայ (ablative singular uncountable)
Ասանեթաւ (instrumental singular uncountable)
Ասանէթ (locative singular uncountable)
Ասանէթ (nominative singular uncountable)
Ասանէթայ (genitive singular uncountable)
Ասանէթայ (dative singular uncountable)
Ասանէթ (accusative singular uncountable)
Ասանէթայ (ablative singular uncountable)
Ասանէթաւ (instrumental singular uncountable)
Ասանէթ (locative singular uncountable)


Ասենեթ

head

Ասենեթ • (Asenetʻ)

xcl-proper noun

Ասենեթ • (Asenetʻ)

Asenetʻ (romanization)
Ասենեթ (nominative singular uncountable)
Ասենեթայ (genitive singular uncountable)
Ասենեթայ (dative singular uncountable)
Ասենեթ (accusative singular uncountable)
Ասենեթայ (ablative singular uncountable)
Ասենեթաւ (instrumental singular uncountable)
Ասենեթ (locative singular uncountable)

Եւ կոչեաց փարաւոն զանուն Յովսեփայ Փսոմփթոմփանէ, եւ ետ նմա զԱսանէթ դուստր Պետափրեայ քրմի Արեգ քաղաքի կնութեան․
Ew kočʻeacʻ pʻarawon zanun Yovsepʻay Pʻsompʻtʻompʻanē, ew et nma zAsanētʻ dustr Petapʻreay kʻrmi Areg kʻałakʻi knutʻean;

And Pharao called the name of Joseph, Psonthomphanech; and he gave him Aseneth, the daughter of Petephres, priest of Heliopolis, to wife.

Պատմութիւն Ասենեթայ (vars. Ասենեթա, Ասանեթայ?)
Patmutʻiwn Asenetʻay (vars. Asenetʻa, Asanetʻay?)

10/11th century?, Joseph and Aseneth Title

Translation by J. Issaverdens
The History of Assaneth


գումարեմ

head

գումարեմ • (gumarem)

xcl-verb

գումարեմ • (gumarem)

gumarem (romanization)
գումարել (infinitive)
գումարեցեալ (participle)
գումարեալ (participle)
գումարեց- (stem)
գումարեմ (first-person indicative present singular)
գումարես (indicative present second-person singular)
գումարէ (indicative present singular third-person)
գումարեմք (first-person indicative plural present)
գումարէք (indicative plural present second-person)
գումարեն (indicative plural present third-person)
գումարէի (first-person imperfect indicative singular)
գումարեի (gumarēi, gumarei*) (first-person imperfect indicative singular)
գումարէիր (imperfect indicative second-person singular)
գումարեիր (gumarēir, gumareir*) (imperfect indicative second-person singular)
գումարէր (imperfect indicative singular third-person)
գումարէաք (first-person imperfect indicative plural)
գումարեաք (gumarēakʻ, gumareakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
գումարէիք (imperfect indicative plural second-person)
գումարեիք (gumarēikʻ, gumareikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
գումարէին (imperfect indicative plural third-person)
գումարեին (gumarēin, gumarein*) (imperfect indicative plural third-person)
գումարեցի (aorist first-person indicative singular)
գումարեցեր (aorist indicative second-person singular)
գումարեաց (aorist indicative singular third-person)
գումարեցաք (aorist first-person indicative plural)
գումարեցէք (aorist indicative plural second-person)
գումարեցիք (aorist indicative plural second-person)
գումարեցին (aorist indicative plural third-person)
գումարիցեմ (first-person present singular subjunctive)
գումարիցես (present second-person singular subjunctive)
գումարիցէ (present singular subjunctive third-person)
գումարիցեմք (first-person plural present subjunctive)
գումարիցէք (plural present second-person subjunctive)
գումարիցեն (plural present subjunctive third-person)
գումարեցից (aorist first-person singular subjunctive)
գումարեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
գումարեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
գումարեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
գումարեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
գումարեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
գումարեա՛ (imperative rare singular)
գումարեցէ՛ք (imperative plural rare)
գումարեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
գումարեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ գումարեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ գումարէք (imperative plural prohibitive rare)
գումարել (infinitive)
գումարիլ (gumarel, gumaril*) (infinitive)
գումարեցեալ (participle)
գումարեալ (participle)
գումարեց- (stem)
գումարիմ (first-person indicative present singular)
գումարիս (indicative present second-person singular)
գումարի (indicative present singular third-person)
գումարիմք (first-person indicative plural present)
գումարիք (indicative plural present second-person)
գումարին (indicative plural present third-person)
գումարէի (first-person imperfect indicative singular)
գումարէիր (imperfect indicative second-person singular)
գումարէր (imperfect indicative singular third-person)
գումարիւր (imperfect indicative singular third-person)
գումարէաք (first-person imperfect indicative plural)
գումարէիք (imperfect indicative plural second-person)
գումարէին (imperfect indicative plural third-person)
գումարեցայ (aorist first-person indicative singular)
գումարեցար (aorist indicative second-person singular)
գումարեցաւ (aorist indicative singular third-person)
գումարեցաք (aorist first-person indicative plural)
գումարեցայք (aorist indicative plural second-person)
գումարեցան (aorist indicative plural third-person)
գումարիցիմ (first-person present singular subjunctive)
գումարիցիս (present second-person singular subjunctive)
գումարիցի (present singular subjunctive third-person)
գումարիցիմք (first-person plural present subjunctive)
գումարիցիք (plural present second-person subjunctive)
գումարիցին (plural present subjunctive third-person)
գումարեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
գումարեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
գումարեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
գումարեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
գումարեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
գումարեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
գումարեա՛ց (imperative rare singular)
գումարեցարո՛ւք (imperative plural rare)
գումարեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
գումարեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ գումարիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ գումարիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

գումարեցեալ, գումարեալ

գումարէի, գումարեի*

գումարէիր, գումարեիր*

գումարէաք, գումարեաք*

գումարէիք, գումարեիք*

գումարէին, գումարեին*

գումարեցէք, գումարեցիք

գումարեսցուք

գումարեսջի՛ր

գումարեսջի՛ք

մի՛ գումարեր

մի՛ գումարէք

mediopassive

գումարել, գումարիլ*

գումարեցեալ, գումարեալ

գումարէր, գումարիւր

գումարեսցուք

գումարեցարո՛ւք

գումարեսջի՛ր

գումարեսջի՛ք

մի՛ գումարիր

մի՛ գումարիք

→ Armenian: գումարել (gumarel)

գումարեաց եդ ի ձեռին որդւոյն իւրում Նաբուկոդրոսորայ, որ այնուհետեւ ի չափ իսկ հասակի հասեալ էր, մասն ինչ ի զօրացն

5th century, Eusebius of Caesarea, Chronicon I.65–66

Translation by Robert Bedrosian
he put part of the troops he had assembled under the control of his son, Nebuchadnezzar, who had reached maturity

gumareacʻ ed i jeṙin ordwoyn iwrum Nabukodrosoray, or aynuhetew i čʻapʻ isk hasaki haseal ēr, masn inčʻ i zōracʻn

(transitive) to assemble; to convoke; to gather together

(mediopassive, intransitive) to assemble together, gather together

(mediopassive, intransitive) to be astonished, amazed, surprised, confused


Նաբուքոդոնոսոր

head

Նաբուքոդոնոսոր • (Nabukʻodonosor)

xcl-proper noun

Նաբուքոդոնոսոր • (Nabukʻodonosor)

Nabukʻodonosor (romanization)
Նաբուքոդոնոսոր (nominative singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսորայ (genitive singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսորայ (dative singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսոր (accusative singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսորայ (ablative singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսորաւ (instrumental singular uncountable)
Նաբուքոդոնոսոր (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

Նաբուքոդոնոսոր

Նաբուքոդոնոսորայ

Նաբուքոդոնոսորայ

Նաբուքոդոնոսոր

Նաբուքոդոնոսորայ

Նաբուքոդոնոսորաւ

Նաբուքոդոնոսոր

desc

Նաբուքոդոնոսոր

→ Armenian: Նաբուքոդոնոսոր (Nabukʻodonosor) (learned)

From Ancient Greek Ναβουχοδονόσορ (Naboukhodonósor).

bor

Ναβουχοδονόσορ

Յաւուրս նորա ել Նաբուքոդոնոսոր արքայ Բաբելոնի, եւ եղեւ նորա ծառայ Յովակիմ ամս երիս, եւ դարձաւ վտարանջեաց ի նմանէ:
Yawurs nora el Nabukʻodonosor arkʻay Babeloni, ew ełew nora caṙay Yovakim ams eris, ew darjaw vtaranǰeacʻ i nmanē:

In his days went up Nabuchodonosor king of Babylon, and Joakim became his servant three years; and then he turned and revolted from him.


Պետափրէ

head

Պետափրէ • (Petapʻrē)

xcl-proper noun

Պետափրէ • (Petapʻrē)

Petapʻrē (romanization)
Պետափրէ (nominative singular uncountable)
Պետափրեայ (genitive singular uncountable)
Պետափրեայ (dative singular uncountable)
Պետափրէ (accusative singular uncountable)
Պետափրեայ (ablative singular uncountable)
Պետափրեաւ (instrumental singular uncountable)
Պետափրէ (locative singular uncountable)

Alternative form of Պետափրէս (Petapʻrēs)


Հռեբեկա

head

Հռեբեկա • (Hṙebeka)

xcl-proper noun

Հռեբեկա • (Hṙebeka)

Hṙebeka (romanization)
Հռեբեկա (nominative singular uncountable)
Հռեբեկայ (genitive singular uncountable)
Հռեբեկայ (dative singular uncountable)
Հռեբեկա (accusative singular uncountable)
Հռեբեկայ (ablative singular uncountable)
Հռեբեկաւ (instrumental singular uncountable)
Հռեբեկա (locative singular uncountable)


Հռաքէլ

head

Հռաքէլ • (Hṙakʻēl)

xcl-proper noun

Հռաքէլ • (Hṙakʻēl)

Hṙakʻēl (romanization)
Հռաքէլ (nominative singular uncountable)
Հռաքելի (genitive singular uncountable)
Հռաքելի (dative singular uncountable)
Հռաքէլ (accusative singular uncountable)
Հռաքելէ (ablative singular uncountable)
Հռաքելիւ (instrumental singular uncountable)
Հռաքելի (locative singular uncountable)


Ռաքէլ

head

Ռաքէլ • (Ṙakʻēl)

xcl-proper noun

Ռաքէլ • (Ṙakʻēl)

Ṙakʻēl (romanization)
Ռաքէլ (nominative singular uncountable)
Ռաքելայ (genitive singular uncountable)
Ռաքելայ (dative singular uncountable)
Ռաքէլ (accusative singular uncountable)
Ռաքելայ (ablative singular uncountable)
Ռաքելաւ (instrumental singular uncountable)
Ռաքէլ (locative singular uncountable)

Armenian: Ռաքել (Ṙakʻel)

Եւ սա ոչ ինչ նմանութիւն ունէր յինքեան զդստերացն Եգիպտացւոց, այլ էր ամենևին նմանեալ դստերացն Եբրայեցւոց․ մեծ էր իբրև զՍառա և գեղեցիկ իբրև զՌեբեկա և վայելուչ քան զՌաքէլ։

10/11th century?, Joseph and Aseneth 1.5

Translation by J. Issaverdens
She bore no resemblance at all to the daughters of the Egyptians, but was like unto the daughters of the Hebrews. She was tall as Sarah, and fair-looking as Rebekah, and more graceful than Rachel.

Ew sa očʻ inčʻ nmanutʻiwn unēr yinkʻean zdsteracʻn Egiptacʻwocʻ, ayl ēr amenewin nmaneal dsteracʻn Ebrayecʻwocʻ; mec ēr ibrew zSaṙa ew gełecʻik ibrew zṘebeka ew vayelučʻ kʻan zṘakʻēl.


Ռեբեկա

head

Ռեբեկա • (Ṙebeka)

xcl-proper noun

Ռեբեկա • (Ṙebeka)

Ṙebeka (romanization)
Ռեբեկա (nominative singular uncountable)
Ռեբեկայ (genitive singular uncountable)
Ռեբեկայ (dative singular uncountable)
Ռեբեկա (accusative singular uncountable)
Ռեբեկայ (ablative singular uncountable)
Ռեբեկաւ (instrumental singular uncountable)
Ռեբեկա (locative singular uncountable)

Armenian: Ռեբեկա (Ṙebeka)

Rebekah (Isaac's wife, the mother of Jacob and Esau)


Փարաւոն

head

Փարաւոն • (Pʻarawon)

xcl-proper noun

Փարաւոն • (Pʻarawon)

Pʻarawon (romanization)
Փարաւոն (nominative singular uncountable)
Փարաւոնի (genitive singular uncountable)
Փարաւոնի (dative singular uncountable)
Փարաւոն (accusative singular uncountable)
Փարաւոնէ (ablative singular uncountable)
Փարաւոնիւ (instrumental singular uncountable)
Փարաւոնի (locative singular uncountable)
Փարաւոն (nominative singular uncountable)
Փարաւոնի (genitive singular uncountable)
Փարաւոնի (dative singular uncountable)
Փարաւոն (accusative singular uncountable)
Փարաւոնէ (ablative singular uncountable)
Փարաւոնաւ (instrumental singular uncountable)
Փարաւոնի (locative singular uncountable)

Armenian: փարավոն (pʻaravon)

From Ancient Greek Φαραών (Pharaṓn), Φαραώ (Pharaṓ).

առաքեաց Փարաւոն զՅովսէփ շրջել ընդ ամենայն երկիրն Եգիպտացւոց

10/11th century?, Joseph and Aseneth 1.1

Translation by J. Issaverdens
Pharaoh sent Joseph to make a tour throughout all the land of the Egyptians

aṙakʻeacʻ Pʻarawon zYovsēpʻ šrǰel ənd amenayn erkirn Egiptacʻwocʻ


Արեգ քաղաք

head

Արեգ քաղաք • (Areg kʻałakʻ)

xcl-proper noun

Արեգ քաղաք • (Areg kʻałakʻ)

Areg kʻałakʻ (romanization)
Արեգ քաղաք (nominative singular uncountable)
Արեգ քաղաքի (genitive singular uncountable)
Արեգ քաղաքի (dative singular uncountable)
Արեգ քաղաք (accusative singular uncountable)
Արեգ քաղաքէ (ablative singular uncountable)
Արեգ քաղաքաւ (instrumental singular uncountable)
Արեգ քաղաքի (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

Արեգ քաղաքաւ

Literally, “Sun's city”, calque of Ancient Greek Ἡλίου πόλις (Hēlíou pólis).

calque

Եւ խորտակեսցէ զսիւնս արեգ քաղաքի որ է յերկրիդ եգիպտացւոց, եւ զմեհեանս դից նոցա այրեսցէ՛ հրով։

And he shall crush the pillars of Heliopolis, that is in the land of Egypt, and the shrines of their gods he shall burn down with fire.

Ew xortakescʻē zsiwns areg kʻałakʻi or ē yerkrid egiptacʻwocʻ, ew zmeheans dicʻ nocʻa ayrescʻḗ hrov.

Է թռչուն ինչ ի հնդիկս, որ կոչի փիւնիքս։ Ըստ հինգհարիւր ամին գայ ի ծառսն Լիբանանու եւ լնու զերկոսին թեւսն իւր խնկաւք. եւ երթայ ազդ առնէ քրմին Արեգ քաղաքի ի յամսեան պայեմոդի կամ ի փարմոդի, այսինքն արեգ կամ ի կանխոց։
Ē tʻṙčʻun inčʻ i hndiks, or kočʻi pʻiwnikʻs. Əst hinghariwr amin gay i caṙsn Libananu ew lnu zerkosin tʻewsn iwr xnkawkʻ. ew ertʻay azd aṙnē kʻrmin Areg kʻałakʻi i yamsean payemodi kam i pʻarmodi, aysinkʻn areg kam i kanxocʻ.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).10.2–3

There is a bird in India called phoenix. Every five hundred years it comes to the trees of Lebanon and fills both its wings with incense, and goes to inform the priest of Heliopolis, in the month Phamenoth or Pharmuthi, that is Areg or the preceding months [i.e. Meheki].

եկն Յովսէփ […] ի սահմանս Արեգ քաղաքի
ekn Yovsēpʻ […] i sahmans Areg kʻałakʻi

10/11th century?, Joseph and Aseneth 1.2

Translation by J. Issaverdens
Joseph reached the territory of the town of Heliopolis

Heliopolis (an ancient city in Lower Egypt, near modern Cairo, Egypt)


նմանութիւն

head

նմանութիւն • (nmanutʻiwn)

xcl-noun

նմանութիւն • (nmanutʻiwn)

nmanutʻiwn (romanization)
նմանութիւն (nominative singular)
նմանութիւնք (nominative plural)
նմանութեան (genitive singular)
նմանութեանց (genitive plural)
նմանութեան (dative singular)
նմանութեանց (dative plural)
նմանութիւն (accusative singular)
նմանութիւնս (accusative plural)
նմանութենէ (ablative singular)
նմանութեանց (ablative plural)
նմանութեամբ (instrumental singular)
նմանութեամբք (instrumental plural)
նմանութեան (locative singular)
նմանութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

նմանութեամբք

Armenian: նմանություն (nmanutʻyun)

Ամենաբարւոք եւ առանց ստութեան այս հրաման պատասխանոյ յա՟յ ելեալ է․ քանզի մահկանացու ոչինչ կերպարանիլ ի նմանութիւն առ վերնագոյնն եւ առ հայրն ամենեցուն կարէր, այլ առ երկրորդն ա՟ծ՝ որ է նորա բան։ Քանզի պարտ է բանականին մարդկան ոգւոյ՝ տիպ ա՟ծային բանին ձեւանալ․ վասն զի առաջին բանին՝ ա՟ծ վեհագոյն է, ամենաբանական բնութիւնն․ իսկ այն որ ի վեր քան զբանն է, ի լաւագունին եւ յառանձինն իմն անցեալ կայ ի տեսակի, զի՞նչ պարտ էր եղելոյ նման նորա բերել։ Բայց սակայն կամի եւ զայն ազդել, զի իրաւագոյն ա՟ծ վրէժ խնդրէ, զաստեացն եւ զճահաւորաց, վասն կրելոյ իմն այսմ առ նորա բանն զընտանութիւն․ որոյ է եւ մարդկային միտքն նմանութիւն եւ կերպարան։

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim] 2.62

Translation by Ralph Marcus
Most excellently and veraciously this oracle was given by God. For nothing mortal can be made in the likeness of the most high One and Father of the universe but (only) in that of the second God, who is His Logos. For it was right that the rational (part) of the human soul should be formed as an impression by the divine Logos, since the pre-Logos God is superior to every rational nature. But He who is above the Logos (and) exists in the best and in a special form—what thing that comes into being can rightfully bear His likeness? Moreover, Scripture wishes also to show that God most justly avenges the virtuous and decent men because they have a certain kinship with His Logos, of which the human mind is a likeness and image.

Amenabarwokʻ ew aṙancʻ stutʻean ays hraman patasxanoy ya.y eleal ē; kʻanzi mahkanacʻu očʻinčʻ kerparanil i nmanutʻiwn aṙ vernagoynn ew aṙ hayrn amenecʻun karēr, ayl aṙ erkrordn a.c, or ē nora ban. Kʻanzi part ē banakanin mardkan ogwoy, tip a.cayin banin jewanal; vasn zi aṙaǰin banin, a.c vehagoyn ē, amenabanakan bnutʻiwnn; isk ayn or i ver kʻan zbann ē, i lawagunin ew yaṙanjinn imn ancʻeal kay i tesaki, zinčʻ part ēr ełeloy nman nora berel. Baycʻ sakayn kami ew zayn azdel, zi irawagoyn a.c vrēž xndrē, zasteacʻn ew zčahaworacʻ, vasn kreloy imn aysm aṙ nora bann zəntanutʻiwn; oroy ē ew mardkayin mitkʻn nmanutʻiwn ew kerparan.


Պետափրէս

head

Պետափրէս • (Petapʻrēs)

xcl-proper noun

Պետափրէս • (Petapʻrēs)

Petapʻrēs (romanization)
Պետափրէս (nominative singular uncountable)
Պետափրեայ (genitive singular uncountable)
Պետափրեայ (dative singular uncountable)
Պետափրէս (accusative singular uncountable)
Պետափրեայ (ablative singular uncountable)
Պետափրեաւ (instrumental singular uncountable)
Պետափրէս (locative singular uncountable)

From Ancient Greek Πετεφρῆς (Petephrês).

Եւ անուն էր առնս այսորիկ Պետափրէ քուրմ Արեգ քաղաքի

10/11th century?, Joseph and Aseneth 1.3

Translation by J. Issaverdens
and his name was Poti-pherah. He was a priest of the town of Heliopolis

Ew anun ēr aṙns aysorik Petapʻrē kʻurm Areg kʻałakʻi


Գրիգորիս

Grigoris (romanization)
Գրիգորիս (nominative singular uncountable)
Գրիգորիսի (genitive singular uncountable)
Գրիգորիսի (dative singular uncountable)
Գրիգորիս (accusative singular uncountable)
Գրիգորիսէ (ablative singular uncountable)
Գրիգորիսիւ (instrumental singular uncountable)
Գրիգորիսի (locative singular uncountable)


Սառա

head

Սառա • (Saṙa)

xcl-proper noun

Սառա • (Saṙa)

Saṙa (romanization)
Սառա (nominative singular uncountable)
Սառայի (genitive singular uncountable)
Սառայի (dative singular uncountable)
Սառա (accusative singular uncountable)
Սառայէ (ablative singular uncountable)
Սառայիւ (instrumental singular uncountable)
Սառայի (locative singular uncountable)

From Ancient Greek Σάρρα (Sárrha), Σάρα (Sára).

Sarah (wife of Abraham and mother of Isaac in the Bible)

a female given name, equivalent to English Sarah


րամել

ramel (romanization)
րամել (nominative singular uncountable)
րամելոյ (genitive singular uncountable)
րամելոյ (dative singular uncountable)
րամել (accusative singular uncountable)
րամելոյ (ablative singular uncountable)
րամելով (instrumental singular uncountable)
րամել (locative singular uncountable)


եգիպտացի

head

եգիպտացի • (egiptacʻi)

xcl-noun

եգիպտացի • (egiptacʻi)

egiptacʻi (romanization)
եգիպտացի (nominative singular)
եգիպտացիք (nominative plural)
եգիպտացւոյ (genitive singular)
եգիպտացւոց (genitive plural)
եգիպտացւոյ (dative singular)
եգիպտացւոց (dative plural)
եգիպտացի (accusative singular)
եգիպտացիս (accusative plural)
եգիպտացւոյ (ablative singular)
եգիպտացւոց (ablative plural)
եգիպտացւով (instrumental singular)
եգիպտացւովք (instrumental plural)
եգիպտացի (locative singular)
եգիպտացիս (locative plural)


եգիպտացի

head

եգիպտացի • (egiptacʻi)

xcl-adj

եգիպտացի • (egiptacʻi)

Armenian: եգիպտացի (egiptacʻi)


նուաղել

head

նուաղել • (nuałel)

nuałel (romanization)
նուաղել (nominative singular uncountable)
նուաղելոյ (genitive singular uncountable)
նուաղելոյ (dative singular uncountable)
նուաղել (accusative singular uncountable)
նուաղելոյ (ablative singular uncountable)
նուաղելով (instrumental singular uncountable)
նուաղել (locative singular uncountable)


տիրաշօշափ

տիրաշօշափ • (tirašōšapʻ)

xcl-adj

տիրաշօշափ • (tirašōšapʻ)

տէր (tēr) + -ա- (-a-) + շօշափեմ (šōšapʻem)

affix

Ոհ թէ այն պահն, որ զքեզ տեսնէի,
Զաջդ տիրաշօշափ ես համբուրէի,
Ժամ մի դէմ երեսիդ աչօք հայէի,
Ապա զհոգիս մարմնոյս իմ աւանդէի։
Oh tʻē ayn pahn, or zkʻez tesnēi,
Zaǰd tirašōšapʻ es hamburēi,
Žam mi dēm eresid ačʻōkʻ hayēi,

Translation by S. Peter Cowe
O for the moment when I'd see you,
Kiss your right hand that touched the Lord,
That for a time I'd gaze upon your face with my eyes,
Then would I yield up the ghost from my body.


շօշափել

head

շօշափել • (šōšapʻel)

šōšapʻel (romanization)
շօշափել (nominative singular uncountable)
շօշափելոյ (genitive singular uncountable)
շօշափելոյ (dative singular uncountable)
շօշափել (accusative singular uncountable)
շօշափելոյ (ablative singular uncountable)
շօշափելով (instrumental singular uncountable)
շօշափել (locative singular uncountable)


Հագար

Hagar (romanization)
Հագար (nominative singular uncountable)
Հագարու (genitive singular uncountable)
Հագարու (dative singular uncountable)
Հագար (accusative singular uncountable)
Հագարէ (ablative singular uncountable)
Հագարու (instrumental singular uncountable)
Հագարու (locative singular uncountable)

Armenian: Հագար (Hagar)

From Ancient Greek Ἅγαρ (Hágar), Ἄγαρ (Ágar).


րամեալ

rameal (romanization)
րամեալ (nominative singular)
րամեալք (nominative plural)
րամելոյ (genitive singular)
րամելոց (genitive plural)
րամելոյ (dative singular)
րամելոց (dative plural)
րամեալ (accusative singular)
րամեալս (accusative plural)
րամելոյ (ablative singular)
րամելոց (ablative plural)
րամելով (instrumental singular)
րամելովք (instrumental plural)
րամեալ (locative singular)
րամեալս (locative plural)


անյաղթ

անյաղթ • (anyałtʻ)

xcl-adj

անյաղթ • (anyałtʻ)

anyałtʻ (romanization)
անյաղթ (nominative singular)
անյաղթք (nominative plural)
անյաղթի (genitive singular)
անյաղթից (genitive plural)
անյաղթի (dative singular)
անյաղթից (dative plural)
անյաղթ (accusative singular)
անյաղթս (accusative plural)
անյաղթէ (ablative singular)
անյաղթից (ablative plural)
անյաղթիւ (instrumental singular)
անյաղթիւք (instrumental plural)
անյաղթի (locative singular)
անյաղթս (locative plural)

Armenian: անհաղթ (anhaġtʻ)

Առ յոտըս երջանիկ րաբունապետի՝
Գրիգորիոս անուն արթուն հըսկողի,
Քաջ հըռետոր անյաղթ փիլիսոփայի
Եւ երիցս երանեալ մեծ վարժապետի։
Aṙ yotəs erǰanik rabunapeti,
Grigorios anun artʻun həskoġi,
Kʻaǰ həṙetor anyaġtʻ pʻilisopʻayi

16th century, Grigoris Ałtʻamarcʻi, Tałer [Poems]

Translation by S. Peter Cowe
At the feet of fortunate rabunapet
The vigilant watchful one, Grigoris by name
The excellent rhetorician, the invincible philosopher,
And thrice-blessed great teacher.


շաւշափել

head

շաւշափել • (šawšapʻel)

šawšapʻel (romanization)
շաւշափել (nominative singular uncountable)
շաւշափելոյ (genitive singular uncountable)
շաւշափելոյ (dative singular uncountable)
շաւշափել (accusative singular uncountable)
շաւշափելոյ (ablative singular uncountable)
շաւշափելով (instrumental singular uncountable)
շաւշափել (locative singular uncountable)

Alternative spelling of շօշափել (šōšapʻel)


ողջունեմ

ողջունեմ • (ołǰunem)

xcl-verb

ողջունեմ • (ołǰunem)

ołǰunem (romanization)
ողջունել (infinitive)
ողջունեցեալ (participle)
ողջունեալ (participle)
ողջունեց- (stem)
ողջունեմ (first-person indicative present singular)
ողջունես (indicative present second-person singular)
ողջունէ (indicative present singular third-person)
ողջունեմք (first-person indicative plural present)
ողջունէք (indicative plural present second-person)
ողջունեն (indicative plural present third-person)
ողջունէի (first-person imperfect indicative singular)
ողջունեի (ołǰunēi, ołǰunei*) (first-person imperfect indicative singular)
ողջունէիր (imperfect indicative second-person singular)
ողջունեիր (ołǰunēir, ołǰuneir*) (imperfect indicative second-person singular)
ողջունէր (imperfect indicative singular third-person)
ողջունէաք (first-person imperfect indicative plural)
ողջունեաք (ołǰunēakʻ, ołǰuneakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
ողջունէիք (imperfect indicative plural second-person)
ողջունեիք (ołǰunēikʻ, ołǰuneikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
ողջունէին (imperfect indicative plural third-person)
ողջունեին (ołǰunēin, ołǰunein*) (imperfect indicative plural third-person)
ողջունեցի (aorist first-person indicative singular)
ողջունեցեր (aorist indicative second-person singular)
ողջունեաց (aorist indicative singular third-person)
ողջունեցաք (aorist first-person indicative plural)
ողջունեցէք (aorist indicative plural second-person)
ողջունեցիք (aorist indicative plural second-person)
ողջունեցին (aorist indicative plural third-person)
ողջունիցեմ (first-person present singular subjunctive)
ողջունիցես (present second-person singular subjunctive)
ողջունիցէ (present singular subjunctive third-person)
ողջունիցեմք (first-person plural present subjunctive)
ողջունիցէք (plural present second-person subjunctive)
ողջունիցեն (plural present subjunctive third-person)
ողջունեցից (aorist first-person singular subjunctive)
ողջունեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
ողջունեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ողջունեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ողջունեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ողջունեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ողջունեա՛ (imperative rare singular)
ողջունեցէ՛ք (imperative plural rare)
ողջունեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ողջունեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ողջուներ (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ողջունէք (imperative plural prohibitive rare)
ողջունել (infinitive)
ողջունիլ (ołǰunel, ołǰunil*) (infinitive)
ողջունեցեալ (participle)
ողջունեալ (participle)
ողջունեց- (stem)
ողջունիմ (first-person indicative present singular)
ողջունիս (indicative present second-person singular)
ողջունի (indicative present singular third-person)
ողջունիմք (first-person indicative plural present)
ողջունիք (indicative plural present second-person)
ողջունին (indicative plural present third-person)
ողջունէի (first-person imperfect indicative singular)
ողջունէիր (imperfect indicative second-person singular)
ողջունէր (imperfect indicative singular third-person)
ողջունիւր (imperfect indicative singular third-person)
ողջունէաք (first-person imperfect indicative plural)
ողջունէիք (imperfect indicative plural second-person)
ողջունէին (imperfect indicative plural third-person)
ողջունեցայ (aorist first-person indicative singular)
ողջունեցար (aorist indicative second-person singular)
ողջունեցաւ (aorist indicative singular third-person)
ողջունեցաք (aorist first-person indicative plural)
ողջունեցայք (aorist indicative plural second-person)
ողջունեցան (aorist indicative plural third-person)
ողջունիցիմ (first-person present singular subjunctive)
ողջունիցիս (present second-person singular subjunctive)
ողջունիցի (present singular subjunctive third-person)
ողջունիցիմք (first-person plural present subjunctive)
ողջունիցիք (plural present second-person subjunctive)
ողջունիցին (plural present subjunctive third-person)
ողջունեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
ողջունեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
ողջունեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
ողջունեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ողջունեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ողջունեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
ողջունեա՛ց (imperative rare singular)
ողջունեցարո՛ւք (imperative plural rare)
ողջունեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ողջունեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ողջունիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ողջունիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

ողջունեցեալ, ողջունեալ

ողջունէի, ողջունեի*

ողջունէիր, ողջունեիր*

ողջունէաք, ողջունեաք*

ողջունէիք, ողջունեիք*

ողջունէին, ողջունեին*

ողջունեցէք, ողջունեցիք

ողջունեսցուք

ողջունեսջի՛ր

ողջունեսջի՛ք

մի՛ ողջուներ

մի՛ ողջունէք

mediopassive

ողջունել, ողջունիլ*

ողջունեցեալ, ողջունեալ

ողջունէր, ողջունիւր

ողջունեսցուք

ողջունեցարո՛ւք

ողջունեսջի՛ր

ողջունեսջի՛ք

մի՛ ողջունիր

մի՛ ողջունիք

Armenian: ողջունել (oġǰunel)

Րամեալ սիրով սիրտ իմ ցընծայ,
Հեռաստանէ առ քեզ խայտեայ,
Եւ ողջունեալ քեզ համբոյր տայ,
Սիրով ի սէր քո կապեցա։
Rameal sirov sirt im cʻəncay,
Heṙastanē aṙ kʻez xayteay,
Ew oġǰuneal kʻez hamboyr tay,

Translation by S. Peter Cowe
Filled with love, my heart rejoices,
From afar it rushes toward you,
And, greeting you, offers a kiss,
In love I am bound to your love.


երկնակառոյց

head

երկնակառոյց • (erknakaṙoycʻ)

xcl-adj

երկնակառոյց • (erknakaṙoycʻ)

desc

երկնակառույց

Armenian: երկնակառույց (erknakaṙuycʻ)

երկինք (erkinkʻ) + -ա- (-a-) + կառուցանեմ (kaṙucʻanem)

affix

զգեղեցկայարմար շրթունսն. զերկնակառոյց բազուկն, եւ զշնորհաբաշխ աջն. զպնտակազմ անդամսն, եւ զանսահելի ոտսն. զօձահալած գարշապարն, եւ զերկնաթռիչ գնացսն

1350 – 1425, Aṙakʻel Siwnecʻi, Eulogy on Grigor Tatʿewacʿi

Translation by S. Peter Cowe
beautifully shaped lips, his arm of heavenly construction, his right hand distributing favors, his firmly formed limbs and unwavering legs, his heel which trod on serpents, and his steps soaring heavenward

zgeġecʻkayarmar šrtʻunsn. zerknakaṙoycʻ bazukn, ew zšnorhabašx aǰn. zpntakazm andamsn, ew zansaheli otsn. zōjahalac garšaparn, ew zerknatʻṙičʻ gnacʻsn

founded in heaven, constructed in heaven


գեղեցկայարմար

head

գեղեցկայարմար • (gełecʻkayarmar)

xcl-adj

գեղեցկայարմար • (gełecʻkayarmar)

desc

գեղեցկահարմար

Armenian: գեղեցկահարմար (geġecʻkaharmar)

գեղեցիկ (gełecʻik) + -ա- (-a-) + յարմարեմ (yarmarem)


օձահալած

head

օձահալած • (ōjahalac)

xcl-adj

օձահալած • (ōjahalac)


հագարացի

head

հագարացի • (hagaracʻi)

xcl-noun

հագարացի • (hagaracʻi)

hagaracʻi (romanization)
հագարացի (nominative singular)
հագարացիք (nominative plural)
հագարացւոյ (genitive singular)
հագարացւոց (genitive plural)
հագարացւոյ (dative singular)
հագարացւոց (dative plural)
հագարացի (accusative singular)
հագարացիս (accusative plural)
հագարացւոյ (ablative singular)
հագարացւոց (ablative plural)
հագարացւով (instrumental singular)
հագարացւովք (instrumental plural)
հագարացի (locative singular)
հագարացիս (locative plural)

Armenian: հագարացի (hagaracʻi)

եւ զօրացան ի վերայ նոցա, եւ տուան ի ձեռս նոցա Հագարացիքն եւ ամենայն խորանք նոցա

and they prevailed against them: and the Agaraeans were given into their hands, they and all their tents

Հագարացիք օրինօք թիւր
Զազգըս խանձեն որպէս ըզհուր։
Hagaracʻikʻ ōrinōkʻ tʻiwr

Translation by S. Peter Cowe
The Hagarites with perverted laws
Sear my nation like fire.


զաւրութիւն

head

զաւրութիւն • (zawrutʻiwn)

xcl-noun

զաւրութիւն • (zawrutʻiwn)

zawrutʻiwn (romanization)
զաւրութիւն (nominative singular)
զաւրութիւնք (nominative plural)
զաւրութեան (genitive singular)
զաւրութեանց (genitive plural)
զաւրութեան (dative singular)
զաւրութեանց (dative plural)
զաւրութիւն (accusative singular)
զաւրութիւնս (accusative plural)
զաւրութենէ (ablative singular)
զաւրութեանց (ablative plural)
զաւրութեամբ (instrumental singular)
զաւրութեամբք (instrumental plural)
զաւրութեան (locative singular)
զաւրութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

զաւրութեամբք

Alternative form of զօրութիւն (zōrutʻiwn)


բարեչափութիւն

head

բարեչափութիւն • (barečʻapʻutʻiwn)

xcl-noun

բարեչափութիւն • (barečʻapʻutʻiwn)

barečʻapʻutʻiwn (romanization)
բարեչափութիւն (nominative singular)
բարեչափութիւնք (nominative plural)
բարեչափութեան (genitive singular)
բարեչափութեանց (genitive plural)
բարեչափութեան (dative singular)
բարեչափութեանց (dative plural)
բարեչափութիւն (accusative singular)
բարեչափութիւնս (accusative plural)
բարեչափութենէ (ablative singular)
բարեչափութեանց (ablative plural)
բարեչափութեամբ (instrumental singular)
բարեչափութեամբք (instrumental plural)
բարեչափութեան (locative singular)
բարեչափութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

բարեչափութիւն

բարեչափութիւնք

բարեչափութեան

բարեչափութեանց

բարեչափութեան

բարեչափութեանց

բարեչափութիւն

բարեչափութիւնս

բարեչափութենէ

բարեչափութեանց

բարեչափութեամբ

բարեչափութեամբք

բարեչափութեան

բարեչափութիւնս

բարի (bari) + -ա- (-a-) + չափ (čʻapʻ) + -ութիւն (-utʻiwn)

affix

ի զօրութենէ մարմնոյ, ի բարեչափութենէ հասակի, ի գեղեցկամասնութենէ անդամոց […] Իսկ որ ի ներքուստ զբարեմասնութեանն սովորեցին նկարագրել զգեղ, այլ իմն ընդդիմակօք զքաջահաճութիւնն ստորագրեն
i zōrutʻenē marmnoy, i barečʻapʻutʻenē hasaki, i geġecʻkamasnutʻenē andamocʻ[…] Isk or i nerkʻust zbaremasnutʻeann sovorecʻin nkaragrel zgeġ, ayl imn ənddimakōkʻ zkʻaǰahačutʻiwnn storagren

13th century, Grigor Skewṙacʻi, Nerbołean i Surbn Nersēs Lambronacʻi [Eulogy of St. Nersēs Lambronacʻi]

Translation by S. Peter Cowe
[the eulogy should begin with] bodily strength, height of good stature, the beautiful proportion of the limbs […] But those accustomed to describe the beauty of inner comeliness, portray this attractiveness as something under [the form of] masks


համբուրեմ

head

համբուրեմ • (hamburem)

xcl-verb

համբուրեմ • (hamburem)

hamburem (romanization)
համբուրել (infinitive)
համբուրեցեալ (participle)
համբուրեալ (participle)
համբուրեց- (stem)
համբուրեմ (first-person indicative present singular)
համբուրես (indicative present second-person singular)
համբուրէ (indicative present singular third-person)
համբուրեմք (first-person indicative plural present)
համբուրէք (indicative plural present second-person)
համբուրեն (indicative plural present third-person)
համբուրէի (first-person imperfect indicative singular)
համբուրեի (hamburēi, hamburei*) (first-person imperfect indicative singular)
համբուրէիր (imperfect indicative second-person singular)
համբուրեիր (hamburēir, hambureir*) (imperfect indicative second-person singular)
համբուրէր (imperfect indicative singular third-person)
համբուրէաք (first-person imperfect indicative plural)
համբուրեաք (hamburēakʻ, hambureakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
համբուրէիք (imperfect indicative plural second-person)
համբուրեիք (hamburēikʻ, hambureikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
համբուրէին (imperfect indicative plural third-person)
համբուրեին (hamburēin, hamburein*) (imperfect indicative plural third-person)
համբուրեցի (aorist first-person indicative singular)
համբուրեցեր (aorist indicative second-person singular)
համբուրեաց (aorist indicative singular third-person)
համբուրեցաք (aorist first-person indicative plural)
համբուրեցէք (aorist indicative plural second-person)
համբուրեցիք (aorist indicative plural second-person)
համբուրեցին (aorist indicative plural third-person)
համբուրիցեմ (first-person present singular subjunctive)
համբուրիցես (present second-person singular subjunctive)
համբուրիցէ (present singular subjunctive third-person)
համբուրիցեմք (first-person plural present subjunctive)
համբուրիցէք (plural present second-person subjunctive)
համբուրիցեն (plural present subjunctive third-person)
համբուրեցից (aorist first-person singular subjunctive)
համբուրեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
համբուրեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
համբուրեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
համբուրեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
համբուրեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
համբուրեա՛ (imperative rare singular)
համբուրեցէ՛ք (imperative plural rare)
համբուրեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
համբուրեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ համբուրեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ համբուրէք (imperative plural prohibitive rare)
համբուրել (infinitive)
համբուրիլ (hamburel, hamburil*) (infinitive)
համբուրեցեալ (participle)
համբուրեալ (participle)
համբուրեց- (stem)
համբուրիմ (first-person indicative present singular)
համբուրիս (indicative present second-person singular)
համբուրի (indicative present singular third-person)
համբուրիմք (first-person indicative plural present)
համբուրիք (indicative plural present second-person)
համբուրին (indicative plural present third-person)
համբուրէի (first-person imperfect indicative singular)
համբուրէիր (imperfect indicative second-person singular)
համբուրէր (imperfect indicative singular third-person)
համբուրիւր (imperfect indicative singular third-person)
համբուրէաք (first-person imperfect indicative plural)
համբուրէիք (imperfect indicative plural second-person)
համբուրէին (imperfect indicative plural third-person)
համբուրեցայ (aorist first-person indicative singular)
համբուրեցար (aorist indicative second-person singular)
համբուրեցաւ (aorist indicative singular third-person)
համբուրեցաք (aorist first-person indicative plural)
համբուրեցայք (aorist indicative plural second-person)
համբուրեցան (aorist indicative plural third-person)
համբուրիցիմ (first-person present singular subjunctive)
համբուրիցիս (present second-person singular subjunctive)
համբուրիցի (present singular subjunctive third-person)
համբուրիցիմք (first-person plural present subjunctive)
համբուրիցիք (plural present second-person subjunctive)
համբուրիցին (plural present subjunctive third-person)
համբուրեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
համբուրեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
համբուրեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
համբուրեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
համբուրեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
համբուրեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
համբուրեա՛ց (imperative rare singular)
համբուրեցարո՛ւք (imperative plural rare)
համբուրեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
համբուրեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ համբուրիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ համբուրիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

համբուրեցեալ, համբուրեալ

համբուրէի, համբուրեի*

համբուրէիր, համբուրեիր*

համբուրէաք, համբուրեաք*

համբուրէիք, համբուրեիք*

համբուրէին, համբուրեին*

համբուրեցէք, համբուրեցիք

համբուրեսցես

համբուրեսցուք

համբուրեսջիք

համբուրեսցեն

համբուրիցեմք

համբուրեցէ՛ք

համբուրեսջի՛ր

համբուրեսջի՛ք

մի՛ համբուրեր

մի՛ համբուրէք

mediopassive

համբուրել, համբուրիլ*

համբուրեցեալ, համբուրեալ

համբուրէր, համբուրիւր

համբուրեցայք

համբուրեցայց

համբուրեսցիս

համբուրեսցուք

համբուրեսջիք

համբուրեսցին

համբուրիցիմք

համբուրեցարո՛ւք

համբուրեսջի՛ր

համբուրեսջի՛ք

մի՛ համբուրիր

մի՛ համբուրիք

→ Armenian: համբուրել (hamburel)


աւանդեմ

awandem (romanization)
աւանդել (infinitive)
աւանդեցեալ (participle)
աւանդեալ (participle)
աւանդեց- (stem)
աւանդեմ (first-person indicative present singular)
աւանդես (indicative present second-person singular)
աւանդէ (indicative present singular third-person)
աւանդեմք (first-person indicative plural present)
աւանդէք (indicative plural present second-person)
աւանդեն (indicative plural present third-person)
աւանդէի (first-person imperfect indicative singular)
աւանդեի (awandēi, awandei*) (first-person imperfect indicative singular)
աւանդէիր (imperfect indicative second-person singular)
աւանդեիր (awandēir, awandeir*) (imperfect indicative second-person singular)
աւանդէր (imperfect indicative singular third-person)
աւանդէաք (first-person imperfect indicative plural)
աւանդեաք (awandēakʻ, awandeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
աւանդէիք (imperfect indicative plural second-person)
աւանդեիք (awandēikʻ, awandeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
աւանդէին (imperfect indicative plural third-person)
աւանդեին (awandēin, awandein*) (imperfect indicative plural third-person)
աւանդեցի (aorist first-person indicative singular)
աւանդեցեր (aorist indicative second-person singular)
աւանդեաց (aorist indicative singular third-person)
աւանդեցաք (aorist first-person indicative plural)
աւանդեցէք (aorist indicative plural second-person)
աւանդեցիք (aorist indicative plural second-person)
աւանդեցին (aorist indicative plural third-person)
աւանդիցեմ (first-person present singular subjunctive)
աւանդիցես (present second-person singular subjunctive)
աւանդիցէ (present singular subjunctive third-person)
աւանդիցեմք (first-person plural present subjunctive)
աւանդիցէք (plural present second-person subjunctive)
աւանդիցեն (plural present subjunctive third-person)
աւանդեցից (aorist first-person singular subjunctive)
աւանդեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
աւանդեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
աւանդեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
աւանդեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
աւանդեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
աւանդեա՛ (imperative rare singular)
աւանդեցէ՛ք (imperative plural rare)
աւանդեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
աւանդեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ աւանդեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ աւանդէք (imperative plural prohibitive rare)
աւանդել (infinitive)
աւանդիլ (awandel, awandil*) (infinitive)
աւանդեցեալ (participle)
աւանդեալ (participle)
աւանդեց- (stem)
աւանդիմ (first-person indicative present singular)
աւանդիս (indicative present second-person singular)
աւանդի (indicative present singular third-person)
աւանդիմք (first-person indicative plural present)
աւանդիք (indicative plural present second-person)
աւանդին (indicative plural present third-person)
աւանդէի (first-person imperfect indicative singular)
աւանդէիր (imperfect indicative second-person singular)
աւանդէր (imperfect indicative singular third-person)
աւանդիւր (imperfect indicative singular third-person)
աւանդէաք (first-person imperfect indicative plural)
աւանդէիք (imperfect indicative plural second-person)
աւանդէին (imperfect indicative plural third-person)
աւանդեցայ (aorist first-person indicative singular)
աւանդեցար (aorist indicative second-person singular)
աւանդեցաւ (aorist indicative singular third-person)
աւանդեցաք (aorist first-person indicative plural)
աւանդեցայք (aorist indicative plural second-person)
աւանդեցան (aorist indicative plural third-person)
աւանդիցիմ (first-person present singular subjunctive)
աւանդիցիս (present second-person singular subjunctive)
աւանդիցի (present singular subjunctive third-person)
աւանդիցիմք (first-person plural present subjunctive)
աւանդիցիք (plural present second-person subjunctive)
աւանդիցին (plural present subjunctive third-person)
աւանդեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
աւանդեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
աւանդեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
աւանդեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
աւանդեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
աւանդեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
աւանդեա՛ց (imperative rare singular)
աւանդեցարո՛ւք (imperative plural rare)
աւանդեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
աւանդեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ աւանդիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ աւանդիք (imperative plural prohibitive rare)

active

աւանդեցեալ, աւանդեալ

աւանդէի, աւանդեի*

աւանդէիր, աւանդեիր*

աւանդէաք, աւանդեաք*

աւանդէիք, աւանդեիք*

աւանդէին, աւանդեին*

աւանդեցէք, աւանդեցիք

mediopassive

աւանդել, աւանդիլ*

աւանդեցեալ, աւանդեալ

աւանդէր, աւանդիւր

աւանդեցարո՛ւք

Armenian: ավանդել (avandel)

աւանդել զոգի

(transitive) to deliver, transmit, pass on


նուաղիմ

head

նուաղիմ • (nuałim)

xcl-verb

նուաղիմ • (nuałim)

nuałim (romanization)
նուաղել (infinitive)
նուաղիլ (nuałel, nuałil*) (infinitive)
նուաղեցեալ (participle)
նուաղեալ (participle)
նուաղեցուցանեմ (causative)
նուաղեց- (stem)
նուաղիմ (first-person indicative present singular)
նուաղիս (indicative present second-person singular)
նուաղի (indicative present singular third-person)
նուաղիմք (first-person indicative plural present)
նուաղիք (indicative plural present second-person)
նուաղին (indicative plural present third-person)
նուաղէի (first-person imperfect indicative singular)
նուաղէիր (imperfect indicative second-person singular)
նուաղէր (imperfect indicative singular third-person)
նուաղիւր (imperfect indicative singular third-person)
նուաղէաք (first-person imperfect indicative plural)
նուաղէիք (imperfect indicative plural second-person)
նուաղէին (imperfect indicative plural third-person)
նուաղեցայ (aorist first-person indicative singular)
նուաղեցար (aorist indicative second-person singular)
նուաղեցաւ (aorist indicative singular third-person)
նուաղեցաք (aorist first-person indicative plural)
նուաղեցայք (aorist indicative plural second-person)
նուաղեցան (aorist indicative plural third-person)
նուաղիցիմ (first-person present singular subjunctive)
նուաղիցիս (present second-person singular subjunctive)
նուաղիցի (present singular subjunctive third-person)
նուաղիցիմք (first-person plural present subjunctive)
նուաղիցիք (plural present second-person subjunctive)
նուաղիցին (plural present subjunctive third-person)
նուաղեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
նուաղեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
նուաղեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
նուաղեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
նուաղեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
նուաղեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
նուաղեա՛ց (imperative rare singular)
նուաղեցարո՛ւք (imperative plural rare)
նուաղեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
նուաղեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ նուաղիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ նուաղիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

mediopassive

նուաղել, նուաղիլ*

նուաղեցեալ, նուաղեալ

նուաղեցուցանեմ

նուաղէր, նուաղիւր

նուաղեցարո՛ւք

Armenian: նվաղել (nvaġel)

Նըւաղեալ սիրտ իմ յոյժ տոչորի,
Խանդակաթ առ քեզ լինի,
Սիրով կապեալ ընդ քեզ կապի,
Ի այլ ի քեզնէ ոչ բաժանի։
Nəwaġeal sirt im yoyž točʻori,
Xandakatʻ aṙ kʻez lini,
Sirov kapeal ənd kʻez kapi,

Translation by S. Peter Cowe
My heart faints and is mightily aflame,
It is full of tenderness toward you,
In love it is bound to your love
No more will it be parted from you.

(intransitive) to faint, swoon, grow weak


քաջահաճութիւն

head

քաջահաճութիւն • (kʻaǰahačutʻiwn)

xcl-noun

քաջահաճութիւն • (kʻaǰahačutʻiwn)

kʻaǰahačutʻiwn (romanization)
քաջահաճութիւն (nominative singular)
քաջահաճութիւնք (nominative plural)
քաջահաճութեան (genitive singular)
քաջահաճութեանց (genitive plural)
քաջահաճութեան (dative singular)
քաջահաճութեանց (dative plural)
քաջահաճութիւն (accusative singular)
քաջահաճութիւնս (accusative plural)
քաջահաճութենէ (ablative singular)
քաջահաճութեանց (ablative plural)
քաջահաճութեամբ (instrumental singular)
քաջահաճութեամբք (instrumental plural)
քաջահաճութեան (locative singular)
քաջահաճութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

քաջահաճութիւն

քաջահաճութիւնք

քաջահաճութեան

քաջահաճութեանց

քաջահաճութեան

քաջահաճութեանց

քաջահաճութիւն

քաջահաճութիւնս

քաջահաճութենէ

քաջահաճութեանց

քաջահաճութեամբ

քաջահաճութեամբք

քաջահաճութեան

քաջահաճութիւնս

քաջահաճոյ (kʻaǰahačoy) + -ութիւն (-utʻiwn)


գեղեցկամասնութիւն

head

գեղեցկամասնութիւն • (gełecʻkamasnutʻiwn)

gełecʻkamasnutʻiwn (romanization)
գեղեցկամասնութիւն (nominative singular)
գեղեցկամասնութիւնք (nominative plural)
գեղեցկամասնութեան (genitive singular)
գեղեցկամասնութեանց (genitive plural)
գեղեցկամասնութեան (dative singular)
գեղեցկամասնութեանց (dative plural)
գեղեցկամասնութիւն (accusative singular)
գեղեցկամասնութիւնս (accusative plural)
գեղեցկամասնութենէ (ablative singular)
գեղեցկամասնութեանց (ablative plural)
գեղեցկամասնութեամբ (instrumental singular)
գեղեցկամասնութեամբք (instrumental plural)
գեղեցկամասնութեան (locative singular)
գեղեցկամասնութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

գեղեցկամասնութիւն

գեղեցկամասնութիւնք

գեղեցկամասնութեան

գեղեցկամասնութեանց

գեղեցկամասնութեան

գեղեցկամասնութեանց

գեղեցկամասնութիւն

գեղեցկամասնութիւնս

գեղեցկամասնութենէ

գեղեցկամասնութեանց

գեղեցկամասնութեամբ

գեղեցկամասնութեամբք

գեղեցկամասնութեան

գեղեցկամասնութիւնս

գեղեցկամասն (gełecʻkamasn) + -ութիւն (-utʻiwn)


խանդակաթ

head

խանդակաթ • (xandakatʻ)

xcl-adj

խանդակաթ • (xandakatʻ)

խանդ (xand) + -ա- (-a-) + կաթեմ (katʻem)

affix

tender, full of tenderness, compassionate, affectionate


խանդակաթ

head

խանդակաթ • (xandakatʻ)

xcl-adv

խանդակաթ • (xandakatʻ)

Armenian: խանդակաթ (xandakatʻ)


զօրութիւն

head

զօրութիւն • (zōrutʻiwn)

xcl-noun

զօրութիւն • (zōrutʻiwn)

zōrutʻiwn (romanization)
զօրութիւն (nominative singular)
զօրութիւնք (nominative plural)
զօրութեան (genitive singular)
զօրութեանց (genitive plural)
զօրութեան (dative singular)
զօրութեանց (dative plural)
զօրութիւն (accusative singular)
զօրութիւնս (accusative plural)
զօրութենէ (ablative singular)
զօրութեանց (ablative plural)
զօրութեամբ (instrumental singular)
զօրութեամբք (instrumental plural)
զօրութեան (locative singular)
զօրութիւնս (locative plural)

Armenian: զորություն (zorutʻyun)

Այ՟ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբո՛յս լինին՝ վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալք եւ բաղձացեալք։

6th century, Philo of Alexandria, Aynocʻik or yElsn ē xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Exodum] 2.65

Translation by Ralph Marcus
All the powers of God are winged, striving for and desiring the path upward to the Father.

Ay. amenayn zōrutʻiwnkʻn tʻewabóys linin, verin aṙ hayrn čanaparhi cʻankacʻealkʻ ew bałjacʻealkʻ.


բարեմասնութիւն

head

բարեմասնութիւն • (baremasnutʻiwn)

xcl-noun

բարեմասնութիւն • (baremasnutʻiwn)

baremasnutʻiwn (romanization)
բարեմասնութիւն (nominative singular)
բարեմասնութիւնք (nominative plural)
բարեմասնութեան (genitive singular)
բարեմասնութեանց (genitive plural)
բարեմասնութեան (dative singular)
բարեմասնութեանց (dative plural)
բարեմասնութիւն (accusative singular)
բարեմասնութիւնս (accusative plural)
բարեմասնութենէ (ablative singular)
բարեմասնութեանց (ablative plural)
բարեմասնութեամբ (instrumental singular)
բարեմասնութեամբք (instrumental plural)
բարեմասնութեան (locative singular)
բարեմասնութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

բարեմասնութիւն

բարեմասնութիւնք

բարեմասնութեան

բարեմասնութեանց

բարեմասնութեան

բարեմասնութեանց

բարեմասնութիւն

բարեմասնութիւնս

բարեմասնութենէ

բարեմասնութեանց

բարեմասնութեամբ

բարեմասնութեամբք

բարեմասնութեան

բարեմասնութիւնս

desc

բարեմասնություն

Armenian: բարեմասնություն (baremasnutʻyun)

From բարեմասն (baremasn) + -ութիւն (-utʻiwn). Calque of Ancient Greek εὐμοιρία (eumoiría).

calque

happy possession of a thing; good fortune, happiness, participation of good; goodness, perfection


շօշափեմ

head

շօշափեմ • (šōšapʻem)

xcl-verb

շօշափեմ • (šōšapʻem)

šōšapʻem (romanization)
շօշափել (infinitive)
շօշափեցեալ (participle)
շօշափեալ (participle)
շօշափեց- (stem)
շօշափեմ (first-person indicative present singular)
շօշափես (indicative present second-person singular)
շօշափէ (indicative present singular third-person)
շօշափեմք (first-person indicative plural present)
շօշափէք (indicative plural present second-person)
շօշափեն (indicative plural present third-person)
շօշափէի (first-person imperfect indicative singular)
շօշափեի (šōšapʻēi, šōšapʻei*) (first-person imperfect indicative singular)
շօշափէիր (imperfect indicative second-person singular)
շօշափեիր (šōšapʻēir, šōšapʻeir*) (imperfect indicative second-person singular)
շօշափէր (imperfect indicative singular third-person)
շօշափէաք (first-person imperfect indicative plural)
շօշափեաք (šōšapʻēakʻ, šōšapʻeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
շօշափէիք (imperfect indicative plural second-person)
շօշափեիք (šōšapʻēikʻ, šōšapʻeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
շօշափէին (imperfect indicative plural third-person)
շօշափեին (šōšapʻēin, šōšapʻein*) (imperfect indicative plural third-person)
շօշափեցի (aorist first-person indicative singular)
շօշափեցեր (aorist indicative second-person singular)
շօշափեաց (aorist indicative singular third-person)
շօշափեցաք (aorist first-person indicative plural)
շօշափեցէք (aorist indicative plural second-person)
շօշափեցիք (aorist indicative plural second-person)
շօշափեցին (aorist indicative plural third-person)
շօշափիցեմ (first-person present singular subjunctive)
շօշափիցես (present second-person singular subjunctive)
շօշափիցէ (present singular subjunctive third-person)
շօշափիցեմք (first-person plural present subjunctive)
շօշափիցէք (plural present second-person subjunctive)
շօշափիցեն (plural present subjunctive third-person)
շօշափեցից (aorist first-person singular subjunctive)
շօշափեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
շօշափեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
շօշափեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
շօշափեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
շօշափեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
շօշափեա՛ (imperative rare singular)
շօշափեցէ՛ք (imperative plural rare)
շօշափեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
շօշափեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ շօշափեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ շօշափէք (imperative plural prohibitive rare)
շօշափել (infinitive)
շօշափիլ (šōšapʻel, šōšapʻil*) (infinitive)
շօշափեցեալ (participle)
շօշափեալ (participle)
շօշափեց- (stem)
շօշափիմ (first-person indicative present singular)
շօշափիս (indicative present second-person singular)
շօշափի (indicative present singular third-person)
շօշափիմք (first-person indicative plural present)
շօշափիք (indicative plural present second-person)
շօշափին (indicative plural present third-person)
շօշափէի (first-person imperfect indicative singular)
շօշափէիր (imperfect indicative second-person singular)
շօշափէր (imperfect indicative singular third-person)
շօշափիւր (imperfect indicative singular third-person)
շօշափէաք (first-person imperfect indicative plural)
շօշափէիք (imperfect indicative plural second-person)
շօշափէին (imperfect indicative plural third-person)
շօշափեցայ (aorist first-person indicative singular)
շօշափեցար (aorist indicative second-person singular)
շօշափեցաւ (aorist indicative singular third-person)
շօշափեցաք (aorist first-person indicative plural)
շօշափեցայք (aorist indicative plural second-person)
շօշափեցան (aorist indicative plural third-person)
շօշափիցիմ (first-person present singular subjunctive)
շօշափիցիս (present second-person singular subjunctive)
շօշափիցի (present singular subjunctive third-person)
շօշափիցիմք (first-person plural present subjunctive)
շօշափիցիք (plural present second-person subjunctive)
շօշափիցին (plural present subjunctive third-person)
շօշափեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
շօշափեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
շօշափեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
շօշափեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
շօշափեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
շօշափեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
շօշափեա՛ց (imperative rare singular)
շօշափեցարո՛ւք (imperative plural rare)
շօշափեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
շօշափեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ շօշափիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ շօշափիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

շօշափեցեալ, շօշափեալ

շօշափէի, շօշափեի*

շօշափէիր, շօշափեիր*

շօշափէաք, շօշափեաք*

շօշափէիք, շօշափեիք*

շօշափէին, շօշափեին*

շօշափեցէք, շօշափեցիք

mediopassive

շօշափել, շօշափիլ*

շօշափեցեալ, շօշափեալ

շօշափէր, շօշափիւր

շօշափեցարո՛ւք

→ Armenian: շոշափել (šošapʻel)

The original spelling is շաւշափեմ (šawšapʻem), probably from earlier *շափշափեմ (*šapʻšapʻem) and identical with շփշփեմ (špʻšpʻem, “to rub against”).


շնորհաբաշխ

head

շնորհաբաշխ • (šnorhabašx)

xcl-adj

շնորհաբաշխ • (šnorhabašx)

→ Armenian: շնորհաբաշխ (šnorhabašx)

շնորհ (šnorh) + -ա- (-a-) + բաշխեմ (bašxem)


երկնաթռիչ

head

երկնաթռիչ • (erknatʻṙičʻ)

xcl-adj

երկնաթռիչ • (erknatʻṙičʻ)

→ Armenian: երկնաթռիչ (erknatʻṙičʻ)

երկինք (erkinkʻ) + -ա- (-a-) + թռչիմ (tʻṙčʻim)


րաբունապետ

head

րաբունապետ • (rabunapet)

xcl-noun

րաբունապետ • (rabunapet)

rabunapet (romanization)
րաբունապետ (nominative singular)
րաբունապետք (nominative plural)
րաբունապետի (genitive singular)
րաբունապետաց (genitive plural)
րաբունապետի (dative singular)
րաբունապետաց (dative plural)
րաբունապետ (accusative singular)
րաբունապետս (accusative plural)
րաբունապետէ (ablative singular)
րաբունապետաց (ablative plural)
րաբունապետաւ (instrumental singular)
րաբունապետի (locative singular)
րաբունապետս (locative plural)

xcl-decl-noun

րաբունապետաց

րաբունապետաց

րաբունապետաց

րաբունապետաւ

րաբունապետաւք = րաբունապետօք

→ Armenian: րաբունապետ (rabunapet)

head teacher, headmaster, rabunapet (learned master in a college of high theological and philosophical learning)