վտակ

vtak (romanization)
վտակ (nominative singular)
վտակք (nominative plural)
վտակի (genitive singular)
վտակաց (genitive plural)
վտակի (dative singular)
վտակաց (dative plural)
վտակ (accusative singular)
վտակս (accusative plural)
վտակէ (ablative singular)
վտակաց (ablative plural)
վտակաւ (instrumental singular)
վտակաւք = վտակօք (vtakawkʻ = vtakōkʻ) (instrumental plural)
վտակի (locative singular)
վտակս (locative plural)

xcl-decl-noun

վտակաւք = վտակօք

→ Armenian: վտակ (vtak) (learned)

A borrowing from Iranian: compare Avestan 𐬬𐬍𐬙𐬀𐬑𐬙𐬌 (vītaxti), 𐬬𐬌𐬙𐬁𐬑𐬙𐬀𐬥 (vitāxtan, “to dissolve”), Middle Persian [Inscriptional Pahlavi needed] (wʾthtn /widāxtan/, “to melt, dissolve”) and Persian گداختن (godâxtan, “to melt”), all from Proto-Iranian *witāka-.


նահատակ

nahatak (romanization)
նահատակ (nominative singular)
նահատակք (nominative plural)
նահատակի (genitive singular)
նահատակաց (genitive plural)
նահատակի (dative singular)
նահատակաց (dative plural)
նահատակ (accusative singular)
նահատակս (accusative plural)
նահատակէ (ablative singular)
նահատակաց (ablative plural)
նահատակաւ (instrumental singular)
նահատակի (locative singular)
նահատակս (locative plural)

xcl-decl-noun

նահատակաւք = նահատակօք

Armenian: նահատակ (nahatak)

Borrowed from an Iranian compound whose first member is the etymon of նախ (nax, “first”) and the second member means "to run, to attack": see ասպա-տակ (aspa-tak).

the first to begin a combat, (front) fighter, champion, hero


պաշար

head

պաշար • (pašar)

xcl-noun

պաշար • (pašar)

pašar (romanization)
պաշար (nominative singular)
պաշարք (nominative plural)
պաշարի (genitive singular)
պաշարաց (genitive plural)
պաշարի (dative singular)
պաշարաց (dative plural)
պաշար (accusative singular)
պաշարս (accusative plural)
պաշարէ (ablative singular)
պաշարաց (ablative plural)
պաշարաւ (instrumental singular)
պաշարի (locative singular)
պաշարս (locative plural)
պաշար (nominative singular)
պաշարք (nominative plural)
պաշարոյ (genitive singular)
պաշարոց (genitive plural)
պաշարոյ (dative singular)
պաշարոց (dative plural)
պաշար (accusative singular)
պաշարս (accusative plural)
պաշարոյ (ablative singular)
պաշարոց (ablative plural)
պաշարով (instrumental singular)
պաշարովք (instrumental plural)
պաշար (locative singular)
պաշարս (locative plural)

xcl-decl-noun

պաշարաւք = պաշարօք

Armenian: պաշար (pašar)

An Iranian borrowing: compare Sogdian [script needed] (pyšʾʾβr), [script needed] (pšʾβr), [script needed] (pšʾ(ʾ)βr /pišāβar/, “provisions, supplies”). Ultimately from Proto-Iranian *pasča-ā-bara- (“the thing delivered, provisions”).


ժիր

žir (romanization)
ժիր (nominative singular)
ժիրք (nominative plural)
ժրի (genitive singular)
ժրաց (genitive plural)
ժրի (dative singular)
ժրաց (dative plural)
ժիր (accusative singular)
ժիրս (accusative plural)
ժրէ (ablative singular)
ժրաց (ablative plural)
ժրաւ (instrumental singular)
ժրաւք = ժրօք (žrawkʻ = žrōkʻ) (instrumental plural)
ժրի (locative singular)
ժիրս (locative plural)

xcl-decl-noun

ժրաւք = ժրօք

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐫋𐫏𐫡 (jyr /žīr/, “intelligent, wise”), Northern Kurdish jîr, Central Kurdish ژیر (jîr, “intelligent, wise, clever”), Persian زیرک (zirak, “intelligent, quick in understanding”). Ultimately from Proto-Iranian *ǰiHrá- (“lively, vivacious”).

der

ժիր լերուք


ժիր

Armenian: ժիր (žir)

ժիր գնալ

to quicken the pace, to advance swiftly, bravely, intrepidly


Աբաս

Originally borrowed in the fourth century from the Greek form of Classical Syriac ܐܒܐ (ʾăḇāʾ), whence also Աբա (Aba). Later revived in the ninth century, but this time, according to Ačaṙyan, borrowed from Arabic عَبَّاس (ʕabbās). Rarely used since the 13th century.


Արհմն

Arhmn (romanization)
Արհմն (nominative singular uncountable)
Արհմնի (genitive singular uncountable)
Արհմնի (dative singular uncountable)
Արհմն (accusative singular uncountable)
Արհմնէ (ablative singular uncountable)
Արհմնի (locative singular uncountable)
Արհմն (nominative singular uncountable)
Արհմենի (genitive singular uncountable)
Արհմենի (dative singular uncountable)
Արհմն (accusative singular uncountable)
Արհմենէ (ablative singular uncountable)
Արհմենի (locative singular uncountable)
Արհմն (nominative singular uncountable)
Արհմնայ (genitive singular uncountable)
Արհմնայ (dative singular uncountable)
Արհմն (accusative singular uncountable)
Արհմնայ (ablative singular uncountable)
Արհմնաւ (instrumental singular uncountable)
Արհմն (locative singular uncountable)
Արհմն (nominative singular uncountable)
Արհմենայ (genitive singular uncountable)
Արհմենայ (dative singular uncountable)
Արհմն (accusative singular uncountable)
Արհմենայ (ablative singular uncountable)
Արհմենաւ (instrumental singular uncountable)
Արհմն (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

the instrumental singular is not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

An Iranian borrowing: compare Middle Persian ʾhlmn' (/Ahreman/).


Երեմիա

Eremia (romanization)
Երեմիա (nominative singular uncountable)
Երեմիայ (genitive singular uncountable)
Երեմիայ (dative singular uncountable)
Երեմիա (accusative singular uncountable)
Երեմիայ (ablative singular uncountable)
Երեմիաւ (instrumental singular uncountable)
Երեմիա (locative singular uncountable)
Երեմիա (nominative singular uncountable)
Երեմիայի (genitive singular uncountable)
Երեմիայի (dative singular uncountable)
Երեմիա (accusative singular uncountable)
Երեմիայէ (ablative singular uncountable)
Երեմիայիւ (instrumental singular uncountable)
Երեմիայի (locative singular uncountable)

Armenian: Երեմիա (Eremia)


Եփրեմ

head

Եփրեմ • (Epʻrem)

xcl-proper noun

Եփրեմ • (Epʻrem)

Epʻrem (romanization)
Եփրեմ (nominative singular uncountable)
Եփրեմի (genitive singular uncountable)
Եփրեմի (dative singular uncountable)
Եփրեմ (accusative singular uncountable)
Եփրեմէ (ablative singular uncountable)
Եփրեմիւ (instrumental singular uncountable)
Եփրեմի (locative singular uncountable)
Եփրեմ (nominative singular uncountable)
Եփրեմայ (genitive singular uncountable)
Եփրեմայ (dative singular uncountable)
Եփրեմ (accusative singular uncountable)
Եփրեմայ (ablative singular uncountable)
Եփրեմաւ (instrumental singular uncountable)
Եփրեմ (locative singular uncountable)

Armenian: Եփրեմ (Epʻrem)

a male given name, equivalent to English Ephraim


Զաքարիա

head

Զաքարիա • (Zakʻaria)

xcl-proper noun

Զաքարիա • (Zakʻaria)

Zakʻaria (romanization)
Զաքարիա (nominative singular uncountable)
Զաքարիայ (genitive singular uncountable)
Զաքարիայ (dative singular uncountable)
Զաքարիա (accusative singular uncountable)
Զաքարիայ (ablative singular uncountable)
Զաքարիաւ (instrumental singular uncountable)
Զաքարիա (locative singular uncountable)
Զաքարիա (nominative singular uncountable)
Զաքարեայ (genitive singular uncountable)
Զաքարեայ (dative singular uncountable)
Զաքարիա (accusative singular uncountable)
Զաքարեայ (ablative singular uncountable)
Զաքարեաւ (instrumental singular uncountable)
Զաքարիա (locative singular uncountable)

Armenian: Զաքարիա (Zakʻaria)

From Ancient Greek Ζαχαρίας (Zakharías), from Hebrew זְכַרְיָה (zəḵaryā).

der

Hebrew זְכַרְיָה (zəḵaryā)

(biblical) Zechariah (the name of several Biblical characters)


Եսթեր

head

Եսթեր • (Estʻer)

xcl-proper noun

Եսթեր • (Estʻer)

Estʻer (romanization)
Եսթեր (nominative singular uncountable)
Եսթերայ (genitive singular uncountable)
Եսթերայ (dative singular uncountable)
Եսթեր (accusative singular uncountable)
Եսթերայ (ablative singular uncountable)
Եսթերաւ (instrumental singular uncountable)
Եսթեր (locative singular uncountable)

→ Armenian: Եսթեր (Estʻer) (learned)

Borrowed from Ancient Greek Ἐσθήρ (Esthḗr), from Biblical Hebrew אֶסְתֵּר (ʾestēr)


Զրադաշտ

head

Զրադաշտ • (Zradašt)

xcl-proper noun

Զրադաշտ • (Zradašt)

Zradašt (romanization)
Զրադաշտ (nominative singular uncountable)
Զրադաշտի (genitive singular uncountable)
Զրադաշտի (dative singular uncountable)
Զրադաշտ (accusative singular uncountable)
Զրադաշտէ (ablative singular uncountable)
Զրադաշտիւ (instrumental singular uncountable)
Զրադաշտի (locative singular uncountable)

→ Armenian: Զրադաշտ (Zradašt) (learned)

From an unattested older form *Զուրադաշտ (*Zuradašt), from an Iranian source, either Parthian [Term?] or Middle Persian 𐭦𐭫𐭲𐭥𐭱𐭲 (zltʿšt /Zar(a)du(x)št/). The *զուր- (*zur-) at the beginning possibly developed under the influence of զուր (zur, “vain, wrong”) as a result of Christian Armenian authors' views on Zoroastrianism, or by metathesis.

cog

Զոր աստ ուրեմն Զրադաշտ (var. Զրադաշ) մոգ, արքայ Բակտրիացւոց, որ է Մեդաց, սկիզբն և հայր աստուածոցն ասաց լինել. և բազում այլ ինչ զնմանէ առասպելեաց, զոր անտեղի է մեզ այժմ երկրորդել։
Zor ast uremn Zradašt (var. Zradaš) mog, arkʻay Baktriacʻwocʻ, or ē Medacʻ, skizbn ew hayr astuacocʻn asacʻ linel. ew bazum ayl inčʻ znmanē aṙaspeleacʻ, zor antełi ē mez ayžm erkrordel.

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 1.6

Translation by Robert W. Thomson
Zradasht, the magus and king of the Bactrians, who are the Medes, said that he was the origin and father of the gods. He also said many other fables about him, which are inapposite for us to repeat now.


տզրկաձև

եւ է տզրկաձեւ բազմաճիւղ․ յորում գետք հզօրք քսանեւմի, եւ յոյժ մեծածառ անտառս

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography], (published in Srboy hōrn meroy Movsēsi Xorenacʻwoy Matenagrutʻiwnkʻ, St. Lazarus, Venice (1843), page 594)

and [Albion] has the shape of a leech and is branching; in which [there are] twenty one mighty rivers and forests with very lofty trees

ew ē tzrkajew bazmačiwł; yorum getkʻ hzōrkʻ kʻsanewmi, ew yoyž mecacaṙ antaṙs


ճրագալոյց

head

ճրագալոյց • (čragaloycʻ)

xcl-noun

ճրագալոյց • (čragaloycʻ)

čragaloycʻ (romanization)
ճրագալոյց (nominative singular)
ճրագալոյցք (nominative plural)
ճրագալուցի (genitive singular)
ճրագալուցից (genitive plural)
ճրագալուցի (dative singular)
ճրագալուցից (dative plural)
ճրագալոյց (accusative singular)
ճրագալոյցս (accusative plural)
ճրագալուցէ (ablative singular)
ճրագալուցից (ablative plural)
ճրագալուցիւ (instrumental singular)
ճրագալուցիւք (instrumental plural)
ճրագալուցի (locative singular)
ճրագալոյցս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճրագալուցիւք

Armenian: ճրագալույց (čragaluycʻ)

ճրագ (črag) + -ա- (-a-) + լուցանեմ (lucʻanem)

compound

ճրագալոյց առնել

(Christianity) the eve of Christmas, Epiphany and Easter (on which occasion numerous candles and lamps are lit in churches)


որոնել

oronel (romanization)
որոնել (nominative singular uncountable)
որոնելոյ (genitive singular uncountable)
որոնելոյ (dative singular uncountable)
որոնել (accusative singular uncountable)
որոնելոյ (ablative singular uncountable)
որոնելով (instrumental singular uncountable)
որոնել (locative singular uncountable)


հէն

hēn (romanization)
հէն (nominative singular)
հէնք (nominative plural)
հինի (genitive singular)
հինից (genitive plural)
հինի (dative singular)
հինից (dative plural)
հէն (accusative singular)
հէնս (accusative plural)
հինէ (ablative singular)
հինից (ablative plural)
հինիւ (instrumental singular)
հինիւք (instrumental plural)
հինի (locative singular)
հէնս (locative plural)
հէն (nominative singular)
հէնք (nominative plural)
հենի (genitive singular)
հենից (genitive plural)
հենի (dative singular)
հենից (dative plural)
հէն (accusative singular)
հէնս (accusative plural)
հենէ (ablative singular)
հենից (ablative plural)
հենիւ (instrumental singular)
հենիւք (instrumental plural)
հենի (locative singular)
հէնս (locative plural)
հէն (nominative singular)
հէնք (nominative plural)
հենի (genitive singular)
հենաց (genitive plural)
հենի (dative singular)
հենաց (dative plural)
հէն (accusative singular)
հէնս (accusative plural)
հենէ (ablative singular)
հենաց (ablative plural)
հենաւ (instrumental singular)
հենաւք = հենօք (henawkʻ = henōkʻ) (instrumental plural)
հենի (locative singular)
հէնս (locative plural)
հէն (nominative singular)
հէնք (nominative plural)
հնի (genitive singular)
հնից (genitive plural)
հնի (dative singular)
հնից (dative plural)
հէն (accusative singular)
հէնս (accusative plural)
հնէ (ablative singular)
հնից (ablative plural)
հնիւ (instrumental singular)
հնիւք (instrumental plural)
հնի (locative singular)
հէնս (locative plural)

xcl-decl-noun

հենաւք = հենօք

Armenian: հեն (hen)

From Middle Iranian. Compare Middle Persian hyn' (hēn).

հէն ծովու ― hēn covu ― sea-robber, pirate, freebooter, corsair, sea-rover

robber, brigand; band of robbers, gang of brigands; hostile army

հինից պարապիլ

to become a highwayman, to rob, to plunder

հինի/հինիւ ելանել

to take to the highway, to overrun or scour, to make incursions

brigandage, plundering; piracy; attack, incursion

զի՞նչ քան զայն հէն եւ աղաղակ կայցէ ― zinčʻ kʻan zayn hēn ew ałałak kaycʻē


զէնք

head

զէնք • (zēnkʻ)


խուճապ

խուճապ • (xučap)

xcl-noun

խուճապ • (xučap)

xučap (romanization)
խուճապ (nominative singular)
խուճապք (nominative plural)
խուճապի (genitive singular)
խուճապից (genitive plural)
խուճապի (dative singular)
խուճապից (dative plural)
խուճապ (accusative singular)
խուճապս (accusative plural)
խուճապէ (ablative singular)
խուճապից (ablative plural)
խուճապիւ (instrumental singular)
խուճապիւք (instrumental plural)
խուճապի (locative singular)
խուճապս (locative plural)
խուճապ (nominative singular)
խուճապք (nominative plural)
խուճապոյ (genitive singular)
խուճապոց (genitive plural)
խուճապոյ (dative singular)
խուճապոց (dative plural)
խուճապ (accusative singular)
խուճապս (accusative plural)
խուճապոյ (ablative singular)
խուճապոց (ablative plural)
խուճապով (instrumental singular)
խուճապովք (instrumental plural)
խուճապ (locative singular)
խուճապս (locative plural)

→ Armenian: խուճապ (xučap) (learned)

Uncertain. Has a shape of an Iranian loan.

խուճապաւ


երախ

erax (romanization)
երախ (nominative singular)
երախք (nominative plural)
երախի (genitive singular)
երախաց (genitive plural)
երախի (dative singular)
երախաց (dative plural)
երախ (accusative singular)
երախս (accusative plural)
երախէ (ablative singular)
երախաց (ablative plural)
երախաւ (instrumental singular)
երախաւք = երախօք (eraxawkʻ = eraxōkʻ) (instrumental plural)
երախի (locative singular)
երախս (locative plural)

xcl-decl-noun

երախաւք = երախօք

→ Armenian: երախ (erax) (learned)

A Middle Iranian borrowing. Compare Sogdian 𐽀𐼲𐼰𐼳 (rɣʾh), Yagnobi рах (rax). Dialectal ռեխ (ṙex) is borrowed from an unidentified New Iranian representative of the same family. Further possibly related to Avestan 𐬯𐬭𐬀𐬑𐬙𐬌 (sraxti, “edge, corner”), Persian رخ (rox, “cheek”), رخ (rax, “chink, notch”).


արբեկ

Ačaṙyan leaves the origin open and does not record any attempts on etymology. According to J̌ahukyan, if reliable it may go back to Proto-Indo-European *h₂(e)bʰro- (“strong, mighty”), whence արբուն (arbun), + -եկ (-ek), post-classical form of -եակ (-eak).

unk

open


յածել

yacel (romanization)
յածել (nominative singular uncountable)
յածելոյ (genitive singular uncountable)
յածելոյ (dative singular uncountable)
յածել (accusative singular uncountable)
յածելոյ (ablative singular uncountable)
յածելով (instrumental singular uncountable)
յածել (locative singular uncountable)


յածիմ

yacim (romanization)
յածել (infinitive)
յածիլ (yacel, yacil*) (infinitive)
յածեցեալ (participle)
յածեալ (participle)
յածեցուցանեմ (causative)
յածեց- (stem)
յածիմ (first-person indicative present singular)
յածիս (indicative present second-person singular)
յածի (indicative present singular third-person)
յածիմք (first-person indicative plural present)
յածիք (indicative plural present second-person)
յածին (indicative plural present third-person)
յածէի (first-person imperfect indicative singular)
յածէիր (imperfect indicative second-person singular)
յածէր (imperfect indicative singular third-person)
յածիւր (imperfect indicative singular third-person)
յածէաք (first-person imperfect indicative plural)
յածէիք (imperfect indicative plural second-person)
յածէին (imperfect indicative plural third-person)
յածեցայ (aorist first-person indicative singular)
յածեցար (aorist indicative second-person singular)
յածեցաւ (aorist indicative singular third-person)
յածեցաք (aorist first-person indicative plural)
յածեցայք (aorist indicative plural second-person)
յածեցան (aorist indicative plural third-person)
յածիցիմ (first-person present singular subjunctive)
յածիցիս (present second-person singular subjunctive)
յածիցի (present singular subjunctive third-person)
յածիցիմք (first-person plural present subjunctive)
յածիցիք (plural present second-person subjunctive)
յածիցին (plural present subjunctive third-person)
յածեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
յածեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
յածեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
յածեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
յածեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
յածեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
յածեա՛ց (imperative rare singular)
յածեցարո՛ւք (imperative plural rare)
յածեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
յածեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ յածիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ յածիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

mediopassive

յածել, յածիլ*

յածեցեալ, յածեալ

յածեցուցանեմ

յածէր, յածիւր

Armenian: հածել (hacel)

From յ- (y-) + ածիմ (acim). For the sense development Ačaṙyan compares Latin agmen, agitatio, agilis, ambages from ago.

(intransitive) to travel, to visit different places, to rove, to ramble, to roam, to wander; to lounge; to stray; to circulate


աբրայ

As has been correctly noticed by J̌ahukyan, from Ancient Greek ἅβρα (hábra, “favourite slave”).


աղճատիմ

head

աղճատիմ • (ałčatim)


անգոն կոռոնաւոր

անգոն կոռոնաւոր

անգոն կոռոնաւոր • (angon koṙonawor)

xcl-noun

անգոն կոռոնաւոր

անգոն կոռոնաւոր • (angon koṙonawor)

As noticed by J̌ahukyan, the constituents are clearly from Ancient Greek ἀγκών (ankṓn, “bend, angle, etc.”) and κορώνη (korṓnē, “crown; end”) + -աւոր (-awor), so that the formation means something like “crowned arch”.

uder

one of the seven belts of heaven in ancient astronomy


ոգւոց

head

ոգւոց • (ogwocʻ)


հոգւոց

հոգւոց • (hogwocʻ)


ետր

As has been correctly noticed by J̌ahukyan, from Ancient Greek ἑταίρα (hetaíra, “hetaira; courtesan, prostitute”).


ետրոնին

As has been correctly noticed by J̌ahukyan, from Ancient Greek ἑταῖρον (hetaîron), the accusative of ἑταῖρος (hetaîros). The ending -ին (-in) is probably the genitive-dative marker -ի (-i) + the article -ն (-n).


մող

Armenian: մող (moġ)

According to J̌ahukyan, from Proto-Indo-European *mol-, an ablaut grade of *mel-, on which see մեղ (meł).


աղամող

head

աղամող • (ałamoł)

xcl-adj

աղամող • (ałamoł)

→ Armenian: աղամող (aġamoġ) (learned)

The origin is uncertain. According to J̌ahukyan, either reduplicated from *աղ- (*ał-) or compounded from *աղ- (*ał-) + -ա- (-a-) + մող (moł). In any case, according to him *աղ- (*ał-) goes back to Proto-Indo-European *h₂elh₂- (“to wander, roam”).


ալարեմ

alarem (romanization)
ալարել (infinitive)
ալարեցեալ (participle)
ալարեալ (participle)
ալարեց- (stem)
ալարեմ (first-person indicative present singular)
ալարես (indicative present second-person singular)
ալարէ (indicative present singular third-person)
ալարեմք (first-person indicative plural present)
ալարէք (indicative plural present second-person)
ալարեն (indicative plural present third-person)
ալարէի (first-person imperfect indicative singular)
ալարեի (alarēi, alarei*) (first-person imperfect indicative singular)
ալարէիր (imperfect indicative second-person singular)
ալարեիր (alarēir, alareir*) (imperfect indicative second-person singular)
ալարէր (imperfect indicative singular third-person)
ալարէաք (first-person imperfect indicative plural)
ալարեաք (alarēakʻ, alareakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
ալարէիք (imperfect indicative plural second-person)
ալարեիք (alarēikʻ, alareikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
ալարէին (imperfect indicative plural third-person)
ալարեին (alarēin, alarein*) (imperfect indicative plural third-person)
ալարեցի (aorist first-person indicative singular)
ալարեցեր (aorist indicative second-person singular)
ալարեաց (aorist indicative singular third-person)
ալարեցաք (aorist first-person indicative plural)
ալարեցէք (aorist indicative plural second-person)
ալարեցիք (aorist indicative plural second-person)
ալարեցին (aorist indicative plural third-person)
ալարիցեմ (first-person present singular subjunctive)
ալարիցես (present second-person singular subjunctive)
ալարիցէ (present singular subjunctive third-person)
ալարիցեմք (first-person plural present subjunctive)
ալարիցէք (plural present second-person subjunctive)
ալարիցեն (plural present subjunctive third-person)
ալարեցից (aorist first-person singular subjunctive)
ալարեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
ալարեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ալարեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ալարեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ալարեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ալարեա՛ (imperative rare singular)
ալարեցէ՛ք (imperative plural rare)
ալարեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ալարեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ալարեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ալարէք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

ալարեցեալ, ալարեալ

ալարէի, ալարեի*

ալարէիր, ալարեիր*

ալարէաք, ալարեաք*

ալարէիք, ալարեիք*

ալարէին, ալարեին*

ալարեցէք, ալարեցիք

Ačaṙyan notes that this cannot be related to dialectal ալարել (alarel, “to be lazy”) and Eastern Turkish alarmak (“to become red, e.g. from anger”) due to the difference in meaning, and leaves the origin open. J̌ahukyan derives from Proto-Indo-European *h₂el- (“to wander, roam”) + -ար (-ar) with cognates such as Ancient Greek ἀλύω (alúō, “to be deeply stirred, excited, to be beyond oneself; to wander, to roam about, to lounge idly”) and Latvian aluot (“to wander around, to get lost”). See Pokorny for this root, without the Armenian. In 1963 J̌ahukyan remarks that the semantic range of the Ancient Greek word allows to connect Old Armenian ալարել (alarel, “to be ashamed”) with modern ալարել (alarel, “to be lazy”), but in 2010 considers the relation coincidental.

unk

open


բդեդ

bded (romanization)
բդեդ (nominative singular)
բդեդք (nominative plural)
բդեդի (genitive singular)
բդեդի (dative singular)
բդեդ (accusative singular)
բդեդս (accusative plural)
բդեդէ (ablative singular)
բդեդի (locative singular)
բդեդս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

J̌ahukyan prefers the meaning “package, parcel” and explains the word as a dialectal form of փաթեթ (pʻatʻetʻ) or its misspelling due to a dialectal pronunciation. For old dialectal variations he adduces the following examples from the Hellenizing School: ներբող (nerboł) instead of *ներփող (*nerpʻoł), ապաթարց (apatʻarcʻ) instead of *ապադարձ (*apadarj), the parallel forms ենթ- (entʻ-) vs ընդ (ənd), բաղ- (bał-) vs փաղ (pʻał). Later he added փլանիմ (pʻlanim) vs բլ- (bl-).

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:


աղճատեմ

head

աղճատեմ • (ałčatem)

xcl-verb

աղճատեմ • (ałčatem)

ałčatem (romanization)
աղճատել (infinitive)
աղճատեցեալ (participle)
աղճատեալ (participle)
աղճատեց- (stem)
աղճատեմ (first-person indicative present singular)
աղճատես (indicative present second-person singular)
աղճատէ (indicative present singular third-person)
աղճատեմք (first-person indicative plural present)
աղճատէք (indicative plural present second-person)
աղճատեն (indicative plural present third-person)
աղճատէի (first-person imperfect indicative singular)
աղճատեի (ałčatēi, ałčatei*) (first-person imperfect indicative singular)
աղճատէիր (imperfect indicative second-person singular)
աղճատեիր (ałčatēir, ałčateir*) (imperfect indicative second-person singular)
աղճատէր (imperfect indicative singular third-person)
աղճատէաք (first-person imperfect indicative plural)
աղճատեաք (ałčatēakʻ, ałčateakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
աղճատէիք (imperfect indicative plural second-person)
աղճատեիք (ałčatēikʻ, ałčateikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
աղճատէին (imperfect indicative plural third-person)
աղճատեին (ałčatēin, ałčatein*) (imperfect indicative plural third-person)
աղճատեցի (aorist first-person indicative singular)
աղճատեցեր (aorist indicative second-person singular)
աղճատեաց (aorist indicative singular third-person)
աղճատեցաք (aorist first-person indicative plural)
աղճատեցէք (aorist indicative plural second-person)
աղճատեցիք (aorist indicative plural second-person)
աղճատեցին (aorist indicative plural third-person)
աղճատիցեմ (first-person present singular subjunctive)
աղճատիցես (present second-person singular subjunctive)
աղճատիցէ (present singular subjunctive third-person)
աղճատիցեմք (first-person plural present subjunctive)
աղճատիցէք (plural present second-person subjunctive)
աղճատիցեն (plural present subjunctive third-person)
աղճատեցից (aorist first-person singular subjunctive)
աղճատեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
աղճատեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
աղճատեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
աղճատեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
աղճատեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
աղճատեա՛ (imperative rare singular)
աղճատեցէ՛ք (imperative plural rare)
աղճատեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
աղճատեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ աղճատեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ աղճատէք (imperative plural prohibitive rare)
աղճատել (infinitive)
աղճատիլ (ałčatel, ałčatil*) (infinitive)
աղճատեցեալ (participle)
աղճատեալ (participle)
աղճատեց- (stem)
աղճատիմ (first-person indicative present singular)
աղճատիս (indicative present second-person singular)
աղճատի (indicative present singular third-person)
աղճատիմք (first-person indicative plural present)
աղճատիք (indicative plural present second-person)
աղճատին (indicative plural present third-person)
աղճատէի (first-person imperfect indicative singular)
աղճատէիր (imperfect indicative second-person singular)
աղճատէր (imperfect indicative singular third-person)
աղճատիւր (imperfect indicative singular third-person)
աղճատէաք (first-person imperfect indicative plural)
աղճատէիք (imperfect indicative plural second-person)
աղճատէին (imperfect indicative plural third-person)
աղճատեցայ (aorist first-person indicative singular)
աղճատեցար (aorist indicative second-person singular)
աղճատեցաւ (aorist indicative singular third-person)
աղճատեցաք (aorist first-person indicative plural)
աղճատեցայք (aorist indicative plural second-person)
աղճատեցան (aorist indicative plural third-person)
աղճատիցիմ (first-person present singular subjunctive)
աղճատիցիս (present second-person singular subjunctive)
աղճատիցի (present singular subjunctive third-person)
աղճատիցիմք (first-person plural present subjunctive)
աղճատիցիք (plural present second-person subjunctive)
աղճատիցին (plural present subjunctive third-person)
աղճատեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
աղճատեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
աղճատեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
աղճատեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
աղճատեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
աղճատեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
աղճատեա՛ց (imperative rare singular)
աղճատեցարո՛ւք (imperative plural rare)
աղճատեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
աղճատեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ աղճատիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ աղճատիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

աղճատեցեալ, աղճատեալ

աղճատէի, աղճատեի*

աղճատէիր, աղճատեիր*

աղճատէաք, աղճատեաք*

աղճատէիք, աղճատեիք*

աղճատէին, աղճատեին*

աղճատեցէք, աղճատեցիք

mediopassive

աղճատել, աղճատիլ*

աղճատեցեալ, աղճատեալ

աղճատէր, աղճատիւր

աղճատեցարո՛ւք

Armenian: աղճատել (aġčatel)

Ačaṙyan leaves the origin open. J̌ahukyan initially derived from Proto-Indo-European *l̥g-yo-, from the zero-grade of *elg- (“miserable, poor”), whence possibly աղկաղկ (ałkałk). Later he prefers Ałayan's etymology—derivation from Proto-Indo-European *l̥-gy-, from *h₃elh₁- (“to destroy”). Ałayan calls -ատ (-at) a suffix; compare -ատ (-at) and -ատ- (-at-).

unk

open

(transitive) to destroy, to crush, to spoil

աղճատեալ ծեր

(mediopassive, intransitive) to grow decrepit, to become senile, to dote; to talk nonsense

(mediopassive, intransitive) to rave, to be delirious


առեղ

head

առեղ • (aṙeł)

xcl-noun

առեղ • (aṙeł)

aṙeł (romanization)
առեղ (nominative singular)
առեղք (nominative plural)
առեղի (genitive singular)
առեղաց (genitive plural)
առեղի (dative singular)
առեղաց (dative plural)
առեղ (accusative singular)
առեղս (accusative plural)
առեղէ (ablative singular)
առեղաց (ablative plural)
առեղաւ (instrumental singular)
առեղաւք = առեղօք (aṙeławkʻ = aṙełōkʻ) (instrumental plural)
առեղի (locative singular)
առեղս (locative plural)

xcl-decl-noun

առեղաւք = առեղօք

Armenian: առեղ (aṙeġ)

According to J̌ahukyan, from առ (aṙ) + *եղ- (*eł-), from Proto-Indo-European *ey-el-, from the root *ei- (“pole”). Cognate with íelekstis (“shaft; pole”), Latvian ielukši (“plough shaft”), ilkss (“shaft”); Lithuanian ailė, áilis, Latvian ailis.

Իսկ փաղանունք ասին, որ են զոյգ անուանք․ անիւ և ճղուղ, առեղ և աւարտք, հեւան եւ դանդանք, կունդք եւ ականոց, հեց եւ բոյթ, կապերտ եւ գորգ, ձի եւ դզի, երամակապան եւ կուտպան, բիր եւ մահակ, որոց բնութիւն մի եւ անուանք այլ։

8th century, Stepʻannos Siwnecʻi, Meknutʻiwn Kʻerakanin [Commentary on Grammar]

Isk pʻałanunkʻ asin, or en zoyg anuankʻ; aniw ew čłuł, aṙeł ew awartkʻ, hewan ew dandankʻ, kundkʻ ew akanocʻ, hecʻ ew boytʻ, kapert ew gorg, ji ew dzi, eramakapan ew kutpan, bir ew mahak, orocʻ bnutʻiwn mi ew anuankʻ ayl.


եղծ

Ačaṙyan rejects all proposals and leaves the origin open. According to J̌ahukyan and Ałayan, probably from Proto-Indo-European *h₃elh₁-ǵ-, grown from the root *h₃elh₁- (“to destroy”).

unk

open

եղծ զեղծ


եղծ

Armenian: եղծ (eġc)

open


համարակար

hamarakar (romanization)
համարակար (nominative singular)
համարակարք (nominative plural)
համարակարի (genitive singular)
համարակարաց (genitive plural)
համարակարի (dative singular)
համարակարաց (dative plural)
համարակար (accusative singular)
համարակարս (accusative plural)
համարակարէ (ablative singular)
համարակարաց (ablative plural)
համարակարաւ (instrumental singular)
համարակարի (locative singular)
համարակարս (locative plural)

xcl-decl-noun

համարակարաւք = համարակարօք

of the oblique cases only genitive singular <i class="Armn mention" lang="xcl">համարակարի</i> (hamarakari) is attested; the rest are reconstructed by Baṙgirkʻ haykazean lezui

desc

→ Armenian: համարակար (hamarakar) (learned)

→ Old Georgian: ჰამარკარი (hamarḳari)

An Iranian borrowing. Compare Old Persian *hammārakarah, Parthian 𐭀𐭇𐭌𐭓𐭊𐭓 (ʾḥmrkr).

reckoner, calculator, book-keeper, accountant, auditor of accounts

Վասպուրական համարակար ― Vaspurakan hamarakar ― Vaspurakan hamarakar

(historical) hamarakar (the fiscal officer of Persian Armenia)


ալարել

alarel (romanization)
ալարել (nominative singular uncountable)
ալարելոյ (genitive singular uncountable)
ալարելոյ (dative singular uncountable)
ալարել (accusative singular uncountable)
ալարելոյ (ablative singular uncountable)
ալարելով (instrumental singular uncountable)
ալարել (locative singular uncountable)


աղճատել

head

աղճատել • (ałčatel)

ałčatel (romanization)
աղճատել (nominative singular uncountable)
աղճատելոյ (genitive singular uncountable)
աղճատելոյ (dative singular uncountable)
աղճատել (accusative singular uncountable)
աղճատելոյ (ablative singular uncountable)
աղճատելով (instrumental singular uncountable)
աղճատել (locative singular uncountable)


փիլիսոփոս

փիլիսոփոս • (pʻilisopʻos)

xcl-noun

փիլիսոփոս • (pʻilisopʻos)

pʻilisopʻos (romanization)
փիլիսոփոս (nominative singular)
փիլիսոփոսք (nominative plural)
փիլիսոփոսի (genitive singular)
փիլիսոփոսաց (genitive plural)
փիլիսոփոսի (dative singular)
փիլիսոփոսաց (dative plural)
փիլիսոփոս (accusative singular)
փիլիսոփոսս (accusative plural)
փիլիսոփոսէ (ablative singular)
փիլիսոփոսաց (ablative plural)
փիլիսոփոսաւ (instrumental singular)
փիլիսոփոսի (locative singular)
փիլիսոփոսս (locative plural)

xcl-decl-noun

փիլիսոփոսաւք = փիլիսոփոսօք

desc

→ Armenian: փիլիսոփոս (pʻilisopʻos) (learned)

Borrowed from Ancient Greek φιλόσοφος (philósophos). Doublet of փիլիսոփայ (pʻilisopʻay).


բաղանի

head

բաղանի • (bałani)

xcl-noun

բաղանի • (bałani)


սաղարթ

head

սաղարթ • (sałartʻ)

xcl-noun

սաղարթ • (sałartʻ)

sałartʻ (romanization)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթից (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթից (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթից (ablative plural)
սաղարթիւ (instrumental singular)
սաղարթիւք (instrumental plural)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթաց (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթաց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթաց (ablative plural)
սաղարթաւ (instrumental singular)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթու (genitive singular)
սաղարթուց (genitive plural)
սաղարթու (dative singular)
սաղարթուց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթուց (ablative plural)
սաղարթու (instrumental singular)
սաղարթուք (instrumental plural)
սաղարթու (locative singular)
սաղարթս (locative plural)

xcl-decl-noun

սաղարթաւք = սաղարթօք

→ Armenian: սաղարթ (saġartʻ) (learned)

The origin is unknown. Has a shape similar to թակարդ (tʻakard), մակարդ (makard).

unk

unknown


աւար

awar (romanization)
աւար (nominative singular)
աւարք (nominative plural)
աւարի (genitive singular)
աւարաց (genitive plural)
աւարի (dative singular)
աւարաց (dative plural)
աւար (accusative singular)
աւարս (accusative plural)
աւարէ (ablative singular)
աւարաց (ablative plural)
աւարաւ (instrumental singular)
աւարաւք = աւարօք (awarawkʻ = awarōkʻ) (instrumental plural)
աւարի (locative singular)
աւարս (locative plural)
աւար (nominative singular)
աւարք (nominative plural)
աւարոյ (genitive singular)
աւարոց (genitive plural)
աւարոյ (dative singular)
աւարոց (dative plural)
աւար (accusative singular)
աւարս (accusative plural)
աւարոյ (ablative singular)
աւարոց (ablative plural)
աւարով (instrumental singular)
աւարովք (instrumental plural)
աւար (locative singular)
աւարս (locative plural)
աւար (nominative singular)
աւարք (nominative plural)
աւարի (genitive singular)
աւարից (genitive plural)
աւարի (dative singular)
աւարից (dative plural)
աւար (accusative singular)
աւարս (accusative plural)
աւարէ (ablative singular)
աւարից (ablative plural)
աւարիւ (instrumental singular)
աւարիւք (instrumental plural)
աւարի (locative singular)
աւարս (locative plural)

xcl-decl-noun

աւարաւք = աւարօք

only genitive singular <i class="Armn mention" lang="xcl">աւարոյ</i> (awaroy) is attested

→ Armenian: ավար (avar)

desc

→? Old Georgian: ავარი (avari), იავარი (iavari)

→ Mingrelian: ნავარი (navari)

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐭀𐭅𐭀𐭓 (ʾwʾr), Middle Persian 𐭀𐭃𐭀𐭋𐭉 (ʾdʾly, “booty, plunder”), Pashto اوار (avār, “plunder, spoil, prey, booty, pillage”), Classical Mandaic ࡀࡅࡀࡓ (ʾwʾr /ā̆vār/, “plundering”) (from Iranian), Old Georgian ავარი (avari), იავარი (iavari) (from Iranian), ultimately from Proto-Iranian *HwarH- (“to pluck, tear out; to rob, plunder”).

der

լիաձեռն աւարաւ

աւար առնուլ, ածել, հարկանել, յաւար մատնել, յաւարի առնուլ, տանել

to spoil, to make booty, to pillage, to sack, to plunder, to ravage

awar aṙnul, acel, harkanel, yawar matnel, yawari aṙnul, tanel

յաւար մատնիլ

loot, spoils, booty; plunder, pillage, sacking


մուճակ

head

մուճակ • (mučak)

xcl-noun

մուճակ • (mučak)

mučak (romanization)
մուճակ (nominative singular)
մուճակք (nominative plural)
մուճակի (genitive singular)
մուճակաց (genitive plural)
մուճակի (dative singular)
մուճակաց (dative plural)
մուճակ (accusative singular)
մուճակս (accusative plural)
մուճակէ (ablative singular)
մուճակաց (ablative plural)
մուճակաւ (instrumental singular)
մուճակի (locative singular)
մուճակս (locative plural)

xcl-decl-noun

մուճակաւք = մուճակօք

the oblique cases are not attested but are given by Nor baṙgirkʻ haykazean lezui

→ Armenian: մուճակ (mučak) (learned)

⇒ Armenian: մուճկիկ (mučkik)

From Middle Iranian *mōčak. Compare Middle Persian [script needed] (mwck' /mōzag/, “shoe”), Persian موزه (môza, muze).

cog

a kind of footwear, perhaps a small shoe or women's shoe


մորեախ

(dialectal) Alternative form of մարախ (marax)


Ցոլակ

head

Ցոլակ • (Cʻolak)

xcl-proper noun

Ցոլակ • (Cʻolak)

Cʻolak (romanization)
Ցոլակ (nominative singular uncountable)
Ցոլակայ (genitive singular uncountable)
Ցոլակայ (dative singular uncountable)
Ցոլակ (accusative singular uncountable)
Ցոլակայ (ablative singular uncountable)
Ցոլակաւ (instrumental singular uncountable)
Ցոլակ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Ցոլակ (Cʻolak) (learned)

From ցոլ (cʻol, “shine”) + -ակ (-ak, diminutive suffix). Compare Փայլակ (Pʻaylak).


տեսակ

tesak (romanization)
տեսակ (nominative singular)
տեսակք (nominative plural)
տեսակի (genitive singular)
տեսակաց (genitive plural)
տեսակի (dative singular)
տեսակաց (dative plural)
տեսակ (accusative singular)
տեսակս (accusative plural)
տեսակէ (ablative singular)
տեսակաց (ablative plural)
տեսակաւ (instrumental singular)
տեսակի (locative singular)
տեսակս (locative plural)

xcl-decl-noun

տեսակաւք = տեսակօք

Armenian: տեսակ (tesak)

հաղորդել կրկին տեսակաւ

սեռ՝ կենդանի, տեսակ՝ մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական

genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason

seṙ, kendani, tesak, mard, ew tarberutʻiwn, banakan


մարախ

marax (romanization)
մարախ (nominative singular)
մարախք (nominative plural)
մարախոյ (genitive singular)
մարախոց (genitive plural)
մարախոյ (dative singular)
մարախոց (dative plural)
մարախ (accusative singular)
մարախս (accusative plural)
մարախոյ (ablative singular)
մարախոց (ablative plural)
մարախով (instrumental singular)
մարախովք (instrumental plural)
մարախ (locative singular)
մարախս (locative plural)
մարախ (nominative singular)
մարախք (nominative plural)
մարախի (genitive singular)
մարախաց (genitive plural)
մարախի (dative singular)
մարախաց (dative plural)
մարախ (accusative singular)
մարախս (accusative plural)
մարախէ (ablative singular)
մարախաց (ablative plural)
մարախաւ (instrumental singular)
մարախի (locative singular)
մարախս (locative plural)

մարախաւք = մարախօք

Armenian: մարախ (marax), մորեխ (morex)

From Middle Iranian *maδax. Compare Avestan 𐬨𐬀𐬜𐬀𐬑𐬀 (maδaxa, “grasshopper”), Baluchi مدگ (madag), مذغ (maδaγ), Persian ملخ (malax); see the latter for more.


տեառն

head

տեառն • (teaṙn)


արքայից

արքայից • (arkʻayicʻ)


թագաւորաց

թագաւորաց • (tʻagaworacʻ)


շահան շահ

շահան շահ • (šahan šah)

xcl-noun

շահան շահ • (šahan šah)


շահանշահ

head

շահանշահ • (šahanšah)

xcl-noun

շահանշահ • (šahanšah)

šahanšah (romanization)
շահանշահ (nominative singular)
շահանշահք (nominative plural)
շահանշահի (genitive singular)
շահանշահից (genitive plural)
շահանշահի (dative singular)
շահանշահից (dative plural)
շահանշահ (accusative singular)
շահանշահս (accusative plural)
շահանշահէ (ablative singular)
շահանշահից (ablative plural)
շահանշահիւ (instrumental singular)
շահանշահիւք (instrumental plural)
շահանշահի (locative singular)
շահանշահս (locative plural)

From Middle Persian 𐭬𐭫𐭪𐭠𐭭 𐭬𐭫𐭪𐭠 (šāhān-šāh). Compare also Middle Armenian շահնշահ (šahnšah).

[…] քինախնդիր լինելով Շահանն կոչեցելոյ շահ վասն ոչ հնազանդելոյ նմա նոցա։
[…]kʻinaxndir linelov Šahann kočʻecʻeloy šah vasn očʻ hnazandeloy nma nocʻa.
Translation by Rev. Krikor H. Maksoudian
[…] because he resented the fact that the so called šahanšah had not submitted to them.

9–10th century, Yovhannēs Drasxanakertcʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 67

10–11th century, Stepʻanos Taronecʻi (Asołik), Tiezerakan Patmutʻiwn [Universal History]


թակարդ

head

թակարդ • (tʻakard)

xcl-noun

թակարդ • (tʻakard)

tʻakard (romanization)
թակարդ (nominative singular)
թակարդք (nominative plural)
թակարդի (genitive singular)
թակարդաց (genitive plural)
թակարդի (dative singular)
թակարդաց (dative plural)
թակարդ (accusative singular)
թակարդս (accusative plural)
թակարդէ (ablative singular)
թակարդաց (ablative plural)
թակարդաւ (instrumental singular)
թակարդի (locative singular)
թակարդս (locative plural)
թակարդ (nominative singular)
թակարդք (nominative plural)
թակարդի (genitive singular)
թակարդից (genitive plural)
թակարդի (dative singular)
թակարդից (dative plural)
թակարդ (accusative singular)
թակարդս (accusative plural)
թակարդէ (ablative singular)
թակարդից (ablative plural)
թակարդիւ (instrumental singular)
թակարդիւք (instrumental plural)
թակարդի (locative singular)
թակարդս (locative plural)

xcl-decl-noun

թակարդաւք = թակարդօք

Armenian: թակարդ (tʻakard)

Uncertain. An overview of opinions follows.
etymological note
Lidén connected with թակ(ն) (tʻak(n), “stick, club, cudgel, mallet”), for the suffix comparing մակարդ (makard) and suggesting that the word initially meant “a trap made with sticks” and then developed a more general meaning.
J̌ahukyan derived from Proto-Indo-European *teh₂g- (“to touch, to take hold of”), with such cognates as Ancient Greek τεταγών (tetagṓn, “laying hold of”) and Latin tangō (“to touch, to grasp”). See also թաթ (tʻatʻ) for this root. He treats -արդ (-ard) as a suffix.
Ghapantsyan considered թակարդ (tʻakard), մակարդ (makard) and սաղարթ (sałartʻ) Hurrian borrowings, based on the Hurrian morpheme [script needed] (-ardi) creating collectives.
Tʿireakʿean connected with Old Armenian դագ (dag, “deceitful”).

cog

թակարդօք որսալ, պարփակել, փակել, արկանել ի թակարդ

to draw into a snare, to entrap, to catch

tʻakardōkʻ orsal, parpʻakel, pʻakel, arkanel i tʻakard

շաղիլ ի թակարդի, ի թակարդի հարկանիլ

թակարդաւ ջուր բերել

to beat the water, or the air, to toil in vain, to have one's labour for one's pains

որպէս թակարդ զհողմն՝ անցուցանել զխրատ

to be heedless, to disregard warning or admonition, "in at one ear, out at the other"


հաւատք

head

հաւատք • (hawatkʻ)


թակարթ

թակարթ • (tʻakartʻ)

xcl-noun

թակարթ • (tʻakartʻ)

tʻakartʻ (romanization)
թակարթ (nominative singular)
թակարթք (nominative plural)
թակարթի (genitive singular)
թակարթից (genitive plural)
թակարթի (dative singular)
թակարթից (dative plural)
թակարթ (accusative singular)
թակարթս (accusative plural)
թակարթէ (ablative singular)
թակարթից (ablative plural)
թակարթիւ (instrumental singular)
թակարթիւք (instrumental plural)
թակարթի (locative singular)
թակարթս (locative plural)


ներեմ

nerem (romanization)
ներել (infinitive)
ներեցեալ (participle)
ներեալ (participle)
ներեց- (stem)
ներեմ (first-person indicative present singular)
ներես (indicative present second-person singular)
ներէ (indicative present singular third-person)
ներեմք (first-person indicative plural present)
ներէք (indicative plural present second-person)
ներեն (indicative plural present third-person)
ներէի (first-person imperfect indicative singular)
ներեի (nerēi, nerei*) (first-person imperfect indicative singular)
ներէիր (imperfect indicative second-person singular)
ներեիր (nerēir, nereir*) (imperfect indicative second-person singular)
ներէր (imperfect indicative singular third-person)
ներէաք (first-person imperfect indicative plural)
ներեաք (nerēakʻ, nereakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
ներէիք (imperfect indicative plural second-person)
ներեիք (nerēikʻ, nereikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
ներէին (imperfect indicative plural third-person)
ներեին (nerēin, nerein*) (imperfect indicative plural third-person)
ներեցի (aorist first-person indicative singular)
ներեցեր (aorist indicative second-person singular)
ներեաց (aorist indicative singular third-person)
ներեցաք (aorist first-person indicative plural)
ներեցէք (aorist indicative plural second-person)
ներեցիք (aorist indicative plural second-person)
ներեցին (aorist indicative plural third-person)
ներիցեմ (first-person present singular subjunctive)
ներիցես (present second-person singular subjunctive)
ներիցէ (present singular subjunctive third-person)
ներիցեմք (first-person plural present subjunctive)
ներիցէք (plural present second-person subjunctive)
ներիցեն (plural present subjunctive third-person)
ներեցից (aorist first-person singular subjunctive)
ներեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
ներեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ներեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ներեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ներեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ներեա՛ (imperative rare singular)
ներեցէ՛ք (imperative plural rare)
ներեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ներեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ներեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ներէք (imperative plural prohibitive rare)
ներել (infinitive)
ներիլ (nerel, neril*) (infinitive)
ներեցեալ (participle)
ներեալ (participle)
ներեց- (stem)
ներիմ (first-person indicative present singular)
ներիս (indicative present second-person singular)
ների (indicative present singular third-person)
ներիմք (first-person indicative plural present)
ներիք (indicative plural present second-person)
ներին (indicative plural present third-person)
ներէի (first-person imperfect indicative singular)
ներէիր (imperfect indicative second-person singular)
ներէր (imperfect indicative singular third-person)
ներիւր (imperfect indicative singular third-person)
ներէաք (first-person imperfect indicative plural)
ներէիք (imperfect indicative plural second-person)
ներէին (imperfect indicative plural third-person)
ներեցայ (aorist first-person indicative singular)
ներեցար (aorist indicative second-person singular)
ներեցաւ (aorist indicative singular third-person)
ներեցաք (aorist first-person indicative plural)
ներեցայք (aorist indicative plural second-person)
ներեցան (aorist indicative plural third-person)
ներիցիմ (first-person present singular subjunctive)
ներիցիս (present second-person singular subjunctive)
ներիցի (present singular subjunctive third-person)
ներիցիմք (first-person plural present subjunctive)
ներիցիք (plural present second-person subjunctive)
ներիցին (plural present subjunctive third-person)
ներեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
ներեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
ներեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
ներեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ներեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ներեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
ներեա՛ց (imperative rare singular)
ներեցարո՛ւք (imperative plural rare)
ներեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ներեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ներիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ներիք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

ներեցեալ, ներեալ

ներէի, ներեի*

ներէիր, ներեիր*

ներէաք, ներեաք*

ներէիք, ներեիք*

ներէին, ներեին*

ներեցէք, ներեցիք

mediopassive

ներել, ներիլ*

ներեցեալ, ներեալ

ներէր, ներիւր

Armenian: ներել (nerel)

unk

unknown

ներեցէք

to grant pardon for a fault, to pardon, to excuse, to forgive, to be indulgent

զայս ասեմ ներելով

to tolerate, to endure, to suffer, to support


ներել

nerel (romanization)
ներել (nominative singular uncountable)
ներելոյ (genitive singular uncountable)
ներելոյ (dative singular uncountable)
ներել (accusative singular uncountable)
ներելոյ (ablative singular uncountable)
ներելով (instrumental singular uncountable)
ներել (locative singular uncountable)


կքիմ

head

կքիմ • (kkʻim)


Հրաչեայ

Հրաչեայ • (Hračʻeay)

xcl-proper noun

Հրաչեայ • (Hračʻeay)

Hračʻeay (romanization)
Հրաչեայ (nominative singular uncountable)
Հրաչեայ (genitive singular uncountable)
Հրաչեայ (dative singular uncountable)
Հրաչեայ (accusative singular uncountable)
Հրաչեայ (ablative singular uncountable)
Հրաչեաւ (instrumental singular uncountable)
Հրաչեայ (locative singular uncountable)
Հրաչեայ (nominative singular uncountable)
Հրաչէի (genitive singular uncountable)
Հրաչէի (dative singular uncountable)
Հրաչեայ (accusative singular uncountable)
Հրաչէէ (ablative singular uncountable)
Հրաչէիւ (instrumental singular uncountable)
Հրաչէի (locative singular uncountable)

Armenian: Հրաչյա (Hračʻya)

From հուր (hur) + աչ- (ačʻ-) + -եայ (-eay), literally “fire-eyed”. Invented by Movsēs Xorenacʿi as the name of a legendary Armenian king. Ačaṙyan considers the similarity with the Avestan male given name 𐬟𐬭𐬁𐬗𐬌𐬌𐬀 (frāciia) accidental (see Bartholomae for this name).


խոնարհք

head

խոնարհք • (xonarhkʻ)


կքեմ

կքեմ • (kkʻem)

xcl-verb

կքեմ • (kkʻem)

kkʻem (romanization)
կքել (infinitive)
կքեցեալ (participle)
կքեալ (participle)
կքեցուցանեմ (causative)
կքեց- (stem)
կքեմ (first-person indicative present singular)
կքես (indicative present second-person singular)
կքէ (indicative present singular third-person)
կքեմք (first-person indicative plural present)
կքէք (indicative plural present second-person)
կքեն (indicative plural present third-person)
կքէի (first-person imperfect indicative singular)
կքեի (kkʻēi, kkʻei*) (first-person imperfect indicative singular)
կքէիր (imperfect indicative second-person singular)
կքեիր (kkʻēir, kkʻeir*) (imperfect indicative second-person singular)
կքէր (imperfect indicative singular third-person)
կքէաք (first-person imperfect indicative plural)
կքեաք (kkʻēakʻ, kkʻeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
կքէիք (imperfect indicative plural second-person)
կքեիք (kkʻēikʻ, kkʻeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
կքէին (imperfect indicative plural third-person)
կքեին (kkʻēin, kkʻein*) (imperfect indicative plural third-person)
կքեցի (aorist first-person indicative singular)
կքեցեր (aorist indicative second-person singular)
կքեաց (aorist indicative singular third-person)
կքեցաք (aorist first-person indicative plural)
կքեցէք (aorist indicative plural second-person)
կքեցիք (aorist indicative plural second-person)
կքեցին (aorist indicative plural third-person)
կքիցեմ (first-person present singular subjunctive)
կքիցես (present second-person singular subjunctive)
կքիցէ (present singular subjunctive third-person)
կքիցեմք (first-person plural present subjunctive)
կքիցէք (plural present second-person subjunctive)
կքիցեն (plural present subjunctive third-person)
կքեցից (aorist first-person singular subjunctive)
կքեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
կքեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
կքեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
կքեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
կքեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
կքեա՛ (imperative rare singular)
կքեցէ՛ք (imperative plural rare)
կքեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
կքեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ կքեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ կքէք (imperative plural prohibitive rare)
rare
կքել (infinitive)
կքիլ (kkʻel, kkʻil*) (infinitive)
կքեցեալ (participle)
կքեալ (participle)
կքեցուցանեմ (causative)
կքեց- (stem)
կքիմ (first-person indicative present singular)
կքիս (indicative present second-person singular)
կքի (indicative present singular third-person)
կքիմք (first-person indicative plural present)
կքիք (indicative plural present second-person)
կքին (indicative plural present third-person)
կքէի (first-person imperfect indicative singular)
կքէիր (imperfect indicative second-person singular)
կքէր (imperfect indicative singular third-person)
կքիւր (imperfect indicative singular third-person)
կքէաք (first-person imperfect indicative plural)
կքէիք (imperfect indicative plural second-person)
կքէին (imperfect indicative plural third-person)
կքեցայ (aorist first-person indicative singular)
կքեցար (aorist indicative second-person singular)
կքեցաւ (aorist indicative singular third-person)
կքեցաք (aorist first-person indicative plural)
կքեցայք (aorist indicative plural second-person)
կքեցան (aorist indicative plural third-person)
կքիցիմ (first-person present singular subjunctive)
կքիցիս (present second-person singular subjunctive)
կքիցի (present singular subjunctive third-person)
կքիցիմք (first-person plural present subjunctive)
կքիցիք (plural present second-person subjunctive)
կքիցին (plural present subjunctive third-person)
կքեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
կքեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
կքեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
կքեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
կքեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
կքեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
կքեա՛ց (imperative rare singular)
կքեցարո՛ւք (imperative plural rare)
կքեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
կքեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ կքիր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ կքիք (imperative plural prohibitive rare)
post-classical

xcl-conj

active

կքեցեալ, կքեալ

կքէիր, կքեիր*

կքէաք, կքեաք*

կքէիք, կքեիք*

կքէին, կքեին*

կքեցէք, կքեցիք

*rare
 a participle form կքրեալ (kkʻreal) is once attested but it should probably be amended to կքեալ (kkʻeal)

mediopassive

կքեցեալ, կքեալ

*post-classical
 a participle form կքրեալ (kkʻreal) is once attested but it should probably be amended to կքեալ (kkʻeal)

Armenian: կքել (kkʻel)

Middle Armenian: կքալ (kkʻal)

According to Petersson the root is *կիք- (*kikʻ-), from Proto-Indo-European *giswo- (compare Russian dialectal жи́хать (žíxatʹ, “to bend, to give way, to yield to, to sway”), жихля́ть (žixljátʹ, “to cause to stagger”)), grown by the suffix *-sw- from the root *gey- (“to turn, to bend”). This is accepted by Pokorny with a question mark but rejected by Ačaṙyan who leaves the origin open.
Based on the dialectal forms կիք (kikʻ, “firm, close”) and կուք (kukʻ, “compact, huddled, firm, close”) J̌ahukyan assumes that we are dealing with a contamination of two roots, *կիք- (*kikʻ-) and *կուք- (*kukʻ-), respectively from the Proto-Indo-European roots *gey- (“to turn, to bend”) and *gew- (“to bend, to curve”) grown with the augment *-k-. According to him, dialectal կուչ (kučʻ) is probably related to *կուք- (*kukʻ-).

unk

open

(mediopassive, intransitive) to be bent, folded

(mediopassive, intransitive, figurative) to be humbled, dejected


տաշտ

head

տաշտ • (tašt)

xcl-noun

տաշտ • (tašt)

tašt (romanization)
տաշտ (nominative singular)
տաշտք (nominative plural)
տաշտի (genitive singular)
տաշտից (genitive plural)
տաշտի (dative singular)
տաշտից (dative plural)
տաշտ (accusative singular)
տաշտս (accusative plural)
տաշտէ (ablative singular)
տաշտից (ablative plural)
տաշտիւ (instrumental singular)
տաշտիւք (instrumental plural)
տաշտի (locative singular)
տաշտս (locative plural)

desctree

Armenian: տաշտ (tašt), տաշտ (tašt) — Alashkert, Akhaltsikhe, Goris, Ararat, Erzurum, Karabakh, Moks, Mush, Maragheh, Salmas, Van, Tbilisi, դաշտ (dašt) — Suceava, Hamshen, Tekirdağ, Sivas, դՙաշդ (dʻašd) — Kharberd, դաշդ (dašd), դաշʔ (dašʔ) — Aslanbeg, տօշտ (tōšt) — Agulis, դա̈յդ (däyd), դա̈րդ (därd) — Zeitun
→ Turkish: daşd

→ Georgian: ტაშტი (ṭašṭi)

տաշտ խմորոյ ― tašt xmoroy ― kneading-trough, hutch

տաշտ խնկոց

տաշտ որմածուաց

a kind of armor protecting the croup of the horse


աղաղակեմ

head

աղաղակեմ • (ałałakem)

xcl-verb

աղաղակեմ • (ałałakem)

ałałakem (romanization)
աղաղակել (infinitive)
աղաղակեցեալ (participle)
աղաղակեալ (participle)
աղաղակեց- (stem)
աղաղակեմ (first-person indicative present singular)
աղաղակես (indicative present second-person singular)
աղաղակէ (indicative present singular third-person)
աղաղակեմք (first-person indicative plural present)
աղաղակէք (indicative plural present second-person)
աղաղակեն (indicative plural present third-person)
աղաղակէի (first-person imperfect indicative singular)
աղաղակեի (ałałakēi, ałałakei*) (first-person imperfect indicative singular)
աղաղակէիր (imperfect indicative second-person singular)
աղաղակեիր (ałałakēir, ałałakeir*) (imperfect indicative second-person singular)
աղաղակէր (imperfect indicative singular third-person)
աղաղակէաք (first-person imperfect indicative plural)
աղաղակեաք (ałałakēakʻ, ałałakeakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
աղաղակէիք (imperfect indicative plural second-person)
աղաղակեիք (ałałakēikʻ, ałałakeikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
աղաղակէին (imperfect indicative plural third-person)
աղաղակեին (ałałakēin, ałałakein*) (imperfect indicative plural third-person)
աղաղակեցի (aorist first-person indicative singular)
աղաղակեցեր (aorist indicative second-person singular)
աղաղակեաց (aorist indicative singular third-person)
աղաղակեցաք (aorist first-person indicative plural)
աղաղակեցէք (aorist indicative plural second-person)
աղաղակեցիք (aorist indicative plural second-person)
աղաղակեցին (aorist indicative plural third-person)
աղաղակիցեմ (first-person present singular subjunctive)
աղաղակիցես (present second-person singular subjunctive)
աղաղակիցէ (present singular subjunctive third-person)
աղաղակիցեմք (first-person plural present subjunctive)
աղաղակիցէք (plural present second-person subjunctive)
աղաղակիցեն (plural present subjunctive third-person)
աղաղակեցից (aorist first-person singular subjunctive)
աղաղակեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
աղաղակեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
աղաղակեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
աղաղակեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
աղաղակեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
աղաղակեա՛ (imperative rare singular)
աղաղակեցէ՛ք (imperative plural rare)
աղաղակեսջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
աղաղակեսջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ աղաղակեր (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ աղաղակէք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

աղաղակեցեալ, աղաղակեալ

աղաղակէի, աղաղակեի*

աղաղակէիր, աղաղակեիր*

աղաղակէաք, աղաղակեաք*

աղաղակէիք, աղաղակեիք*

աղաղակէին, աղաղակեին*

աղաղակեցէք, աղաղակեցիք

աղաղակեսցուք

աղաղակեսջի՛ր

աղաղակեսջի՛ք

մի՛ աղաղակեր

մի՛ աղաղակէք

Armenian: աղաղակել (aġaġakel)

(intransitive) to cry, to make a loud noise, to halloo, to shout

(intransitive) to scold; to make an exclamation


աղաղակել

head

աղաղակել • (ałałakel)

ałałakel (romanization)
աղաղակել (nominative singular uncountable)
աղաղակելոյ (genitive singular uncountable)
աղաղակելոյ (dative singular uncountable)
աղաղակել (accusative singular uncountable)
աղաղակելոյ (ablative singular uncountable)
աղաղակելով (instrumental singular uncountable)
աղաղակել (locative singular uncountable)


կքել

կքել • (kkʻel)

kkʻel (romanization)
կքել (nominative singular uncountable)
կքելոյ (genitive singular uncountable)
կքելոյ (dative singular uncountable)
կքել (accusative singular uncountable)
կքելոյ (ablative singular uncountable)
կքելով (instrumental singular uncountable)
կքել (locative singular uncountable)


շանդ

շանդ • (šand)

xcl-noun

շանդ • (šand)

šand (romanization)
շանդ (nominative singular)
շանդք (nominative plural)
շանդի (genitive singular)
շանդից (genitive plural)
շանդի (dative singular)
շանդից (dative plural)
շանդ (accusative singular)
շանդս (accusative plural)
շանդէ (ablative singular)
շանդից (ablative plural)
շանդիւ (instrumental singular)
շանդիւք (instrumental plural)
շանդի (locative singular)
շանդս (locative plural)


շանթագոյն

head

շանթագոյն • (šantʻagoyn)

xcl-adj

շանթագոյն • (šantʻagoyn)

շանթագոյն· հրագոյն
šantʻagoyn· hragoyn

16–17th centuries, Eremia Mełrecʻi, Baṙgirkʻ hayocʻ [Armenian Dictionary] 50


շանթի

head

շանթի • (šantʻi)

xcl-noun

շանթի • (šantʻi)

šantʻi (romanization)
շանթի (nominative singular)
շանթիք (nominative plural)
շանթւոյ (genitive singular)
շանթեաց (genitive plural)
շանթւոյ (dative singular)
շանթեաց (dative plural)
շանթի (accusative singular)
շանթիս (accusative plural)
շանթւոյ (ablative singular)
շանթեաց (ablative plural)
շանթեաւ (instrumental singular)
շանթի (locative singular)
շանթիս (locative plural)

xcl-decl-noun

շանթեաւք = շանթեօք


շանդի

head

շանդի • (šandi)

xcl-noun

շանդի • (šandi)

šandi (romanization)
շանդի (nominative singular)
շանդիք (nominative plural)
շանդւոյ (genitive singular)
շանդեաց (genitive plural)
շանդւոյ (dative singular)
շանդեաց (dative plural)
շանդի (accusative singular)
շանդիս (accusative plural)
շանդւոյ (ablative singular)
շանդեաց (ablative plural)
շանդեաւ (instrumental singular)
շանդի (locative singular)
շանդիս (locative plural)

xcl-decl-noun

շանդեաւք = շանդեօք


շանթահար

head

շանթահար • (šantʻahar)

xcl-adj

շանթահար • (šantʻahar)

šantʻahar (romanization)
շանթահար (nominative singular)
շանթահարք (nominative plural)
շանթահարի (genitive singular)
շանթահարաց (genitive plural)
շանթահարի (dative singular)
շանթահարաց (dative plural)
շանթահար (accusative singular)
շանթահարս (accusative plural)
շանթահարէ (ablative singular)
շանթահարաց (ablative plural)
շանթահարաւ (instrumental singular)
շանթահարի (locative singular)
շանթահարս (locative plural)

xcl-decl-noun

շանթահարաւք = շանթահարօք

Armenian: շանթահար (šantʻahar)

շանթ (šantʻ) + -ա- (-a-) + հարկանեմ (harkanem)

compound

շանթահար լինել

to be struck by lightning, to be thunder-struck

շանթահար առնել

որպէս զշանթահար յերկիր կործանէր զքաջն

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 3.37

1978 translation by Robert W. Thomson
smote the brave warrior to the ground as if he had been struck by a thunderbolt

շանթահար· երկնահար, կամ կայծակնահար
šantʻahar· erknahar, kam kaycaknahar

16–17th centuries, Eremia Mełrecʻi, Baṙgirkʻ hayocʻ [Armenian Dictionary] 51


տապալել

tapalel (romanization)
տապալել (nominative singular uncountable)
տապալելոյ (genitive singular uncountable)
տապալելոյ (dative singular uncountable)
տապալել (accusative singular uncountable)
տապալելոյ (ablative singular uncountable)
տապալելով (instrumental singular uncountable)
տապալել (locative singular uncountable)


պանդոկի

pandoki (romanization)
պանդոկի (nominative singular)
պանդոկիք (nominative plural)
պանդոկւոյ (genitive singular)
պանդոկեաց (genitive plural)
պանդոկւոյ (dative singular)
պանդոկեաց (dative plural)
պանդոկի (accusative singular)
պանդոկիս (accusative plural)
պանդոկւոյ (ablative singular)
պանդոկեաց (ablative plural)
պանդոկեաւ (instrumental singular)
պանդոկի (locative singular)
պանդոկւոջ (locative singular)
պանդոկոջ (locative singular)
պանդոկիս (locative plural)

xcl-decl-noun

պանդոկեաւք = պանդոկեօք

պանդոկի, պանդոկւոջ, պանդոկոջ

note the locative with <i class="Armn mention" lang="xcl">-ոջ</i> (-oǰ)

Armenian: պանդոկ (pandok)

From Ancient Greek πανδοκεῖον (pandokeîon).

Եւ մատուցեալ պատեաց զվէրս նորա, արկեալ ի վերայ ձէթ եւ գինի. եւ եդեալ ի վերայ գրաստու իւրոյ` ած զնա ի պանդոկի մի, եւ դարմանեաց զնա։
Ew matucʻeal pateacʻ zvērs nora, arkeal i veray jētʻ ew gini. ew edeal i veray grastu iwroy` ac zna i pandoki mi, ew darmaneacʻ zna.

And went to him, and bound up his wounds, pouring in oil and wine, and set him on his own beast, and brought him to an inn, and took care of him.

5th century, Ephrem the Syrian, First Epistle to the Corinthians 72

[…] տարաւ ետ զնա ի պանդոկի մի․ պանդոկին եկեղեցի թարգմանի […] եւ պանդոկին ետ ցպանդոկապետն․ եկեղեցին ցեպիսկոպոսն։
[…]taraw et zna i pandoki mi; pandokin ekełecʻi tʻargmani[…] ew pandokin et cʻpandokapetn; ekełecʻin cʻepiskoposn.
Translation by J.B. Aucher
Duxit commendavitque eum in stabulum. Stabulum exponitur Ecclesia, quia valetudinarium est omnium peccatorum. Տtabulum aսtem dedit eum Stabulario: Ecclesia Episcopo.

5th century, Severian of Gabala, Čaṙkʻ [Homilies] 12


աղունք

head

աղունք • (ałunkʻ) pl

xcl-noun

աղունք • (ałunkʻ) pl

ałunkʻ (romanization)
աղունք (nominative plural-only)
աղունց (genitive plural-only)
աղունց (dative plural-only)
աղունս (accusative plural-only)
աղունց (ablative plural-only)
աղումբք (instrumental plural-only)
աղունս (locative plural-only)

Ačaṙyan reconstructs the singular as *աղն (*ałn) and leaves the origin open. Ałayan derives *աղն (*ałn) from the Proto-Indo-European root *h₃elh₁- (“to destroy”). This is accepted by J̌ahukyan, who reconstructs a proto-form *l̥-no- (1987) or *olen- (2010) for Armenian, with a question mark.

unk

open

second half of 5th century or 6th century, Girkʻ Pitoyicʻ [Book of Chries]

6th century, Philo of Alexandria


աղաւտ

head

աղաւտ • (aławt)

xcl-adj

աղաւտ • (aławt)

aławt (romanization)
աղաւտ (nominative singular)
աղաւտք (nominative plural)
աղաւտի (genitive singular)
աղաւտից (genitive plural)
աղաւտի (dative singular)
աղաւտից (dative plural)
աղաւտ (accusative singular)
աղաւտս (accusative plural)
աղաւտէ (ablative singular)
աղաւտից (ablative plural)
աղաւտիւ (instrumental singular)
աղաւտիւք (instrumental plural)
աղաւտի (locative singular)
աղաւտս (locative plural)
աղաւտ (nominative singular)
աղաւտք (nominative plural)
աղաւտի (genitive singular)
աղաւտաց (genitive plural)
աղաւտի (dative singular)
աղաւտաց (dative plural)
աղաւտ (accusative singular)
աղաւտս (accusative plural)
աղաւտէ (ablative singular)
աղաւտաց (ablative plural)
աղաւտաւ (instrumental singular)
աղաւտաւք (instrumental plural)
աղաւտի (locative singular)
աղաւտս (locative plural)


աղաւտ

head

աղաւտ • (aławt)

xcl-adv

աղաւտ • (aławt)


աղօտ

head

աղօտ • (ałōt)

xcl-adj

աղօտ • (ałōt)

ałōt (romanization)
աղօտ (nominative singular)
աղօտք (nominative plural)
աղօտի (genitive singular)
աղօտից (genitive plural)
աղօտի (dative singular)
աղօտից (dative plural)
աղօտ (accusative singular)
աղօտս (accusative plural)
աղօտէ (ablative singular)
աղօտից (ablative plural)
աղօտիւ (instrumental singular)
աղօտիւք (instrumental plural)
աղօտի (locative singular)
աղօտս (locative plural)
աղօտ (nominative singular)
աղօտք (nominative plural)
աղօտի (genitive singular)
աղօտաց (genitive plural)
աղօտի (dative singular)
աղօտաց (dative plural)
աղօտ (accusative singular)
աղօտս (accusative plural)
աղօտէ (ablative singular)
աղօտաց (ablative plural)
աղօտաւ (instrumental singular)
աղօտօք (instrumental plural)
աղօտի (locative singular)
աղօտս (locative plural)

The original spelling is աղաւտ (aławt).
According to Ačaṙyan of unknown origin.
Ałayan derives from Proto-Indo-European *sal- (“dirty grey”) + -աւտ (-awt) with cognates such as Old English salu (English sallow), Welsh halog, Russian соло́вый (solóvyj), etc. Ałayan’s etymology is accepted by J̌ahukyan. See also աղտ (ałt).

unk

unknown

uder

աղօտ լոյս

ընդ աղոտ

obscurely, darkly, indistinctly, dimly; near-sighted; hazy, obscure

ընդ աղօտ տեսանել՝ ակնարկել

to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink

իբրեւ աղօտ իմն շունչ յըռնգունս ունէին

իբրեւ աղօտ իմն շունչ յըռնգունս ունէին


աղօտ

head

աղօտ • (ałōt)

xcl-adv

աղօտ • (ałōt)

→ Armenian: աղոտ (aġot) (learned)

unk

unknown

աղօտաճաճանչ

ałōtačačančʻ


ամոլք

head

ամոլք • (amolkʻ)


անց

անց • (ancʻ)

xcl-noun

անց • (ancʻ)

ancʻ (romanization)
անց (nominative singular)
անցք (nominative plural)
անցի (genitive singular)
անցից (genitive plural)
անցի (dative singular)
անցից (dative plural)
անց (accusative singular)
անցս (accusative plural)
անցէ (ablative singular)
անցից (ablative plural)
անցիւ (instrumental singular)
անցիւք (instrumental plural)
անցի (locative singular)
անցս (locative plural)

Armenian: անց (ancʻ), անցք (ancʻkʻ)

անցք ժամանակի

անց եւ անց առնել

անց եւ դարձ առնել

անցք բնակարանաց՝ սենեկաց

անցք՝ բերան անօթից ― ancʻkʻ, beran anōtʻicʻ ― orifice

passage, pass; defile; street, lane; avenue; channel, canal; hole, opening; gate

պատմէին իրերաց որ ինչ անցք ընդ իւրեանս անցեալ էին

they told each other every thing that had happened them

patmēin ireracʻ or inčʻ ancʻkʻ ənd iwreans ancʻeal ēin

բազում անցք անցին ընդ իս


ամոլ

amol (romanization)
ամոլ (nominative singular)
ամոլք (nominative plural)
ամոլոյ (genitive singular)
ամոլոց (genitive plural)
ամոլոյ (dative singular)
ամոլոց (dative plural)
ամոլ (accusative singular)
ամոլս (accusative plural)
ամոլոյ (ablative singular)
ամոլոց (ablative plural)
ամոլով (instrumental singular)
ամոլովք (instrumental plural)
ամոլ (locative singular)
ամոլս (locative plural)
ամոլ (nominative singular)
ամոլք (nominative plural)
ամլոյ (genitive singular)
ամլոց (genitive plural)
ամլոյ (dative singular)
ամլոց (dative plural)
ամոլ (accusative singular)
ամոլս (accusative plural)
ամլոյ (ablative singular)
ամլոց (ablative plural)
ամլով (instrumental singular)
ամլովք (instrumental plural)
ամոլ (locative singular)
ամոլս (locative plural)
ամոլ (nominative singular)
ամոլք (nominative plural)
ամոլի (genitive singular)
ամոլից (genitive plural)
ամոլի (dative singular)
ամոլից (dative plural)
ամոլ (accusative singular)
ամոլս (accusative plural)
ամոլէ (ablative singular)
ամոլից (ablative plural)
ամոլիւ (instrumental singular)
ամոլիւք (instrumental plural)
ամոլի (locative singular)
ամոլս (locative plural)
ամոլ (nominative singular)
ամոլք (nominative plural)
ամոլի (genitive singular)
ամոլաց (genitive plural)
ամոլի (dative singular)
ամոլաց (dative plural)
ամոլ (accusative singular)
ամոլս (accusative plural)
ամոլէ (ablative singular)
ամոլաց (ablative plural)
ամոլաւ (instrumental singular)
ամոլաւք = ամոլօք (amolawkʻ = amolōkʻ) (instrumental plural)
ամոլի (locative singular)
ամոլս (locative plural)
genitive
dative

xcl-decl-noun

this declension perhaps points to a nominative <i class="Armn mention" lang="xcl">*ամուլ</i> (*amul)

ամոլաւք = ամոլօք

genitive/dative/ablative plural ամոլեաց (amoleacʻ) is also attested, which points to a nominative *ամոլի (*amoli)

desctree

Armenian: ամոլ (amol), ամոլ (amol) — Mush, Salmas, Van, յ̵ամոլ (hªamol) — Alashkert, համօլ (hamōl) — Erzurum, ամուլ (amul) — Moks, Vozm, ա՛մբօլ (ámbōl) — Ganja, Ararat, ա՛մբուլ (ámbul) — Karabakh
→ Turkish: hamol

Ačaṙyan leaves the origin open.
According to Ałayan, from ամ- (am-, “at, with, together”) + *ոլ (*ol, “shoulder, forearm”), from Proto-Indo-European *Heh₃l-, so literally meaning “shoulder-mate, side partner”.

unk

open

prefix

(usually in the plural) yoke (pair of draft animals, such as oxen, joined by a yoke)

(by extension, usually in the plural) pair, couple

(grammar, usually in the plural) letters of similar sounds


առաւիր

head

առաւիր • (aṙawir)

xcl-adv

առաւիր • (aṙawir)

The origin is unknown.
Ačaṙyan wonders whether the first part is the preposition առ (aṙ) and leaves the origin open. According to J̌ahukyan, the word is probably composed of the preposition առ (aṙ) + *աւիր (*awir), the latter an unknown root perhaps of Iranian origin. In this respect compare Northern Kurdish vir (“lie”).
According to Ałayan, the word originally meant “empty, vain talk” and is composed of the preposition առ(ա)- (aṙ(a)-) + *վիր (*vir, “nonsense, silly prattle”), a hypothetical unattested root from Proto-Indo-European *werh₁- (“to speak”). He also connects վեռ (veṙ).

unk

unknown

inh

թէ առաւիր


անքատ

head

անքատ • (ankʻat)

xcl-adj

անքատ • (ankʻat)

ankʻat (romanization)
անքատ (nominative singular)
անքատք (nominative plural)
անքատի (genitive singular)
անքատի (dative singular)
անքատ (accusative singular)
անքատս (accusative plural)
անքատէ (ablative singular)
անքատի (locative singular)
անքատս (locative plural)

Armenian: անքոտ (ankʻot)

Ačaṙyan rejects all proposals and leaves the origin open. Ałayan derives from Proto-Indo-European *ank- (“need, necessity”) + -ատ (-at), with cognates such as Ancient Greek ἀνάγκη (anánkē), Old Irish écen (“necessity, compulsion”), Welsh angen (“necessity”), Breton anken (“anxiety”); on this root see Pokorny. To explain the -ք- (-kʻ-) instead of expected -գ- (-g-) Ałayan assumes the analogical influence of աղքատ (ałkʻat).

unk

open


-աւտ

an unproductive suffix found in few words


վեռ

According to Ačaṙyan, possibly a misspelling of խեռ (xeṙ) or վէս (vēs).
Ałayan derives from Proto-Indo-European *wer- (“to speak”) grown with *-so-.

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:

լինի վեռ, կամապաշտ, լեզուանի


աւօտ

head

աւօտ • (awōt)

xcl-noun

աւօտ • (awōt)

Ačaṙyan understand the meaning as “time” and leaves the origin open.
Ałayan identifies with the ending of առաւօտ (aṙawōt) and takes the word to mean “the time of sun-rise”, deriving *aw from Proto-Indo-European *sāu-, + -աւտ (-awt); see առաւօտ (aṙawōt) for more on this.
J̌ahukyan accepts the connection with առաւօտ (aṙawōt) but derives both from Proto-Indo-European *aus- (“to shine”).

unk

open


աշտուճ

head

աշտուճ • (aštuč)

xcl-adj

աշտուճ • (aštuč)

aštuč (romanization)
աշտուճ (nominative singular)
աշտուճք (nominative plural)
աշտճոյ (genitive singular)
աշտճոց (genitive plural)
աշտճոյ (dative singular)
աշտճոց (dative plural)
աշտուճ (accusative singular)
աշտուճս (accusative plural)
աշտճոյ (ablative singular)
աշտճոց (ablative plural)
աշտճով (instrumental singular)
աշտճովք (instrumental plural)
աշտուճ (locative singular)
աշտուճս (locative plural)

By assimilation from earlier աստուճ (astuč). Compare աշտիճան (aštičan) from աստիճան (astičan).


առիք

head

առիք • (aṙikʻ) pl

xcl-noun

առիք • (aṙikʻ) pl

aṙikʻ (romanization)
առիք (nominative plural-only)
առեաց (genitive plural-only)
առեաց (dative plural-only)
առիս (accusative plural-only)
առեաց (ablative plural-only)
առեաւք = առեօք (aṙeawkʻ = aṙeōkʻ) (instrumental plural-only)
առիս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

առեաւք = առեօք

desctree

Armenian: առիք (aṙikʻ)
Northern Kurdish: arîk (“ceiling”)

Ačaṙyan does not record any etymological attempts and leaves the origin open.
Ałayan derives with prothetic ա- (a-) from Proto-Indo-European *reh₁t- (“pole, beam, trunk; beam structure”) + -ք (-kʻ).

unk

open


աստուճ

head

աստուճ • (astuč)

xcl-adj

աստուճ • (astuč)

astuč (romanization)
աստուճ (nominative singular)
աստուճք (nominative plural)
աստճոյ (genitive singular)
աստճոց (genitive plural)
աստճոյ (dative singular)
աստճոց (dative plural)
աստուճ (accusative singular)
աստուճս (accusative plural)
աստճոյ (ablative singular)
աստճոց (ablative plural)
աստճով (instrumental singular)
աստճովք (instrumental plural)
աստուճ (locative singular)
աստուճս (locative plural)

→ Armenian: աստուճ (astuč) (learned)

An Iranian borrowing: compare Khotanese [script needed] (astaucä, “dry land, terra firma”), which is ultimately from Proto-Indo-European *h₂eHs- (“to be/become dry”).

der

աստուճ հաց


արդն

ardn (romanization)
արդն (nominative singular)
արդունք (nominative plural)
արդեան (genitive singular)
արդեանց (genitive plural)
արդեան (dative singular)
արդեանց (dative plural)
արդն (accusative singular)
արդունս (accusative plural)
արդեանէ (ablative singular)
արդեանց (ablative plural)
արդեամբ (instrumental singular)
արդեամբք (instrumental plural)
արդեան (locative singular)
արդունս (locative plural)

xcl-decl-noun

reconstructed on the basis of attested nominative plural արդունք (ardunkʻ) and genitive plural արդեանց (ardeancʻ)

Uncertain.
De Lagarde connects with Ancient Greek ἄρδις (árdis, “point of an arrow”). This not accepted by Hübschmann (who also adds the comparison with Old Irish aird (“point, direction”)) and Ačaṙyan because *արտ (*art) would have been expected for Armenian.
Pokorny and J̌ahukyan (with reservation) derive from Proto-Indo-European *ardʰ- (“pole, rod”), with Lithuanian ar̃das (“pole scaffold for drying flax”), ar̃damas (“pole which crosses the sail diagonally”) as cognates, an idea going back to Petersson.
Ačaṙyan rejects all proposals and leaves the origin open.
Ałayan derives with prothetic ա- (a-) from the zero-grade of the Proto-Indo-European *reh₁t- (“pole, beam, trunk; beam structure”).

unk

open


կառ

kaṙ (romanization)
կառ (nominative singular)
կառք (nominative plural)
կառի (genitive singular)
կառաց (genitive plural)
կառի (dative singular)
կառաց (dative plural)
կառ (accusative singular)
կառս (accusative plural)
կառէ (ablative singular)
կառաց (ablative plural)
կառաւ (instrumental singular)
կառաւք = կառօք (kaṙawkʻ = kaṙōkʻ) (instrumental plural)
կառի (locative singular)
կառս (locative plural)

xcl-decl-noun

կառաւք = կառօք


այտք

head

այտք • (aytkʻ)


ըմբոստ

ըմբոստ • (əmbost)

xcl-adj

ըմբոստ • (əmbost)

Armenian: ըմբոստ (əmbost)

NHB identifies with ընդոստ (əndost, “leaping out, jumping out”), from ընդ (ənd) + ոստնում (ostnum, “to leap, jump”).
This is rejected by Ačaṙean because of semantics, who derives ըմբոստ (əmbost) from ընդ (ənd) + *բոստ (*bost), the latter unattested component presumably inherited from Proto-Indo-European *bʰos-ti-, from *bʰos- (“to sally forth, barge, hurtle out”). For the cognates see *bystrъ.

Ըմբոստն եւ յանձնապաստան

13th century, Grigor Skewṙacʻi, Girkʻ Ałotʻicʻ [Book of Prayers]


կանթեղ

head

կանթեղ • (kantʻeł)

xcl-noun

կանթեղ • (kantʻeł)

kantʻeł (romanization)
կանթեղ (nominative singular)
կանթեղք (nominative plural)
կանթեղի (genitive singular)
կանթեղաց (genitive plural)
կանթեղի (dative singular)
կանթեղաց (dative plural)
կանթեղ (accusative singular)
կանթեղս (accusative plural)
կանթեղէ (ablative singular)
կանթեղաց (ablative plural)
կանթեղաւ (instrumental singular)
կանթեղի (locative singular)
կանթեղս (locative plural)

xcl-decl-noun

կանթեղաւք = կանթեղօք

desctree

Armenian: կանթեղ (kantʻeġ), կանթեղ (kantʻeġ) — Vozm, New Julfa, Salmas, Van, կանթէղ (kantʻēġ) — Agulis, Akhaltsikhe, Ararat, Moks, Shamakhi, գանթեղ (gantʻeġ) — Haçin, Suceava, գանթէղ (gantʻēġ) — Nor Nakhichevan, Sivas, գանթէ՛ղ (gantʻḗġ) — Aslanbeg, կա՛նթիղ (kántʻiġ) — Tbilisi, կանտեղ (kanteġ) — Alashkert, Mush
→ Udi: կանթեղ (kantʻeġ, “church lamp”)

From Byzantine Greek καντῆλα (kantêla), καντήλα (kantḗla), κανδήλη (kandḗlē), from Latin candēla.

կանթեղ լուսաւորութեան

կանթեղ կազի

կանթեղ գիշերոյ

կանթեղ օղւոյ

կանթեղ ցոլացիկ, հայելի կանթեղ

նշանատու կանթեղ (երկաթուղւոյ) ― nšanatu kantʻeł (erkatʻułwoy) ― signal-lamp

կանթեղ կիտուածագործի

անբոց կանթեղ

ինքնաբորբ կանթեղ

անստուեր կանթեղ

կանթեղ մածուցիկ

կանթեղք խաղետեղ թատեր

յարդարել զկանթեղ

վառել զկանթեղ

անցուցանել զկանթեղ


պատուանդան

head

պատուանդան • (patuandan)

xcl-noun

պատուանդան • (patuandan)

patuandan (romanization)
պատուանդան (nominative singular)
պատուանդանք (nominative plural)
պատուանդանի (genitive singular)
պատուանդանաց (genitive plural)
պատուանդանի (dative singular)
պատուանդանաց (dative plural)
պատուանդան (accusative singular)
պատուանդանս (accusative plural)
պատուանդանէ (ablative singular)
պատուանդանաց (ablative plural)
պատուանդանաւ (instrumental singular)
պատուանդանի (locative singular)
պատուանդանս (locative plural)

xcl-decl-noun

պատուանդանաց

պատուանդանաց

պատուանդանաց

պատուանդանաւ

պատուանդանաւք = պատուանդանօք

Armenian: պատվանդան (patvandan)

Certainly an Iranian borrowing, but the details are unclear.
Ačaṙyan remarks that Middle Persian [script needed] (ptwnd /patvand, paywand/, “connection, relationship”) fits in form but not meaning. J̌ahukyan is more positive, adducing also Persian پابند (pâband, “fetter”), پایبست (pây-bast, “foundation”). Compare also Pazend Middle Persian 𐬞𐬀𐬉𐬬𐬀𐬧𐬛 (paēvaṇd), Manichaean Middle Persian 𐫛𐫏𐫇𐫗 (pywn /paywann, paywenn/, “connection, tie”), Khotanese [script needed] (pabana-, “continuum, connexion”). All of these ultimately go back to Proto-Iranian *pati- (“against, toward”) + *band- (“to bind”).

cog

Բարձր արարէք զՏէր Աստուած մեր, երկիր պագէք պատուանդանի ոտից նորա, զի սուրբ է։

Exalt the LORD our God and worship at his footstool; he is holy.

Barjr ararēkʻ zTēr Astuac mer, erkir pagēkʻ patuandani oticʻ nora, zi surb ē.

Եւ որ այնպէսն կարող է, ընդէ՞ր խափանիցէ զանձն՝ լինել պատուանդան ընդ ոտիւք այլոյ […]
Ew or aynpēsn karoł ē, əndēr xapʻanicʻē zanjn, linel patuandan ənd otiwkʻ ayloy[…]

5th century, Eznik Kołbacʻi, Ełc ałandocʻ [Refutation of the Sects]


ործ

orc (romanization)
ործ (nominative singular)
ործք (nominative plural)
ործոյ (genitive singular)
ործոց (genitive plural)
ործոյ (dative singular)
ործոց (dative plural)
ործ (accusative singular)
ործս (accusative plural)
ործոյ (ablative singular)
ործոց (ablative plural)
ործով (instrumental singular)
ործովք (instrumental plural)
ործ (locative singular)
ործս (locative plural)

vomit (the regurgitated former contents of a stomach)


ործամ

orcam (romanization)
ործալ (infinitive)
ործացեալ (participle)
ործացուցանեմ (causative)
ործաց- (stem)
ործամ (first-person indicative present singular)
ործաս (indicative present second-person singular)
ործայ (indicative present singular third-person)
ործամք (first-person indicative plural present)
ործայք (indicative plural present second-person)
ործան (indicative plural present third-person)
ործայի (first-person imperfect indicative singular)
ործայիր (imperfect indicative second-person singular)
ործայր (imperfect indicative singular third-person)
ործայաք (first-person imperfect indicative plural)
ործայիք (imperfect indicative plural second-person)
ործային (imperfect indicative plural third-person)
ործացի (aorist first-person indicative singular)
ործացեր (aorist indicative second-person singular)
ործաց (aorist indicative singular third-person)
ործացաք (aorist first-person indicative plural)
ործացէք (aorist indicative plural second-person)
ործացիք (aorist indicative plural second-person)
ործացին (aorist indicative plural third-person)
ործայցեմ (first-person present singular subjunctive)
ործայցես (present second-person singular subjunctive)
ործայցէ (present singular subjunctive third-person)
ործայցեմք (first-person plural present subjunctive)
ործայցէք (plural present second-person subjunctive)
ործայցեն (plural present subjunctive third-person)
ործացից (aorist first-person singular subjunctive)
ործասցես (aorist second-person singular subjunctive)
ործասցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ործասցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ործասջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ործասցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ործա՛ (imperative rare singular)
ործացէ՛ք (imperative plural rare)
ործասջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ործասջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ործար (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ործայք (imperative plural prohibitive rare)
ործալ (infinitive)
ործացեալ (participle)
ործացուցանեմ (causative)
ործաց- (stem)
ործամ (first-person indicative present singular)
ործաս (indicative present second-person singular)
ործայ (indicative present singular third-person)
ործամք (first-person indicative plural present)
ործայք (indicative plural present second-person)
ործան (indicative plural present third-person)
ործայի (first-person imperfect indicative singular)
ործայիր (imperfect indicative second-person singular)
ործայր (imperfect indicative singular third-person)
ործայաք (first-person imperfect indicative plural)
ործայիք (imperfect indicative plural second-person)
ործային (imperfect indicative plural third-person)
ործացայ (aorist first-person indicative singular)
ործացար (aorist indicative second-person singular)
ործացաւ (aorist indicative singular third-person)
ործացաք (aorist first-person indicative plural)
ործացայք (aorist indicative plural second-person)
ործացան (aorist indicative plural third-person)
ործայցիմ (first-person present singular subjunctive)
ործայցիս (present second-person singular subjunctive)
ործայցի (present singular subjunctive third-person)
ործայցիմք (first-person plural present subjunctive)
ործայցիք (plural present second-person subjunctive)
ործայցին (plural present subjunctive third-person)
ործացայց (aorist first-person singular subjunctive)
ործասցիս (aorist second-person singular subjunctive)
ործասցի (aorist singular subjunctive third-person)
ործասցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ործասջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ործասցին (aorist plural subjunctive third-person)
ործացի՛ր (imperative rare singular)
ործացարո՛ւք (imperative plural rare)
ործասջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ործասջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ործար (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ործայք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

ործացուցանեմ

ործացէք, ործացիք

mediopassive

ործացուցանեմ

Armenian: ործկալ (orckal)

From *որուծամ (*orucam), from Proto-Indo-European *h₁rug-, zero-grade of *h₁rewg-.

to feel inclined to vomit, to feel nauseous


պաղ

pał (romanization)
պաղ (nominative singular)
պաղք (nominative plural)
պաղի (genitive singular)
պաղի (dative singular)
պաղ (accusative singular)
պաղս (accusative plural)
պաղէ (ablative singular)
պաղի (locative singular)
պաղս (locative plural)

unk

unknown

հալիլ, լուծանիլ պաղին

պաղ ձուլել


պաղ

Armenian: պաղ (paġ)

unknown

ջուր պաղ


ործկամ

orckam (romanization)
ործկալ (infinitive)
ործկացեալ (participle)
ործկաց- (stem)
ործկամ (first-person indicative present singular)
ործկաս (indicative present second-person singular)
ործկայ (indicative present singular third-person)
ործկամք (first-person indicative plural present)
ործկայք (indicative plural present second-person)
ործկան (indicative plural present third-person)
ործկայի (first-person imperfect indicative singular)
ործկայիր (imperfect indicative second-person singular)
ործկայր (imperfect indicative singular third-person)
ործկայաք (first-person imperfect indicative plural)
ործկայիք (imperfect indicative plural second-person)
ործկային (imperfect indicative plural third-person)
ործկացի (aorist first-person indicative singular)
ործկացեր (aorist indicative second-person singular)
ործկաց (aorist indicative singular third-person)
ործկացաք (aorist first-person indicative plural)
ործկացէք (aorist indicative plural second-person)
ործկացիք (aorist indicative plural second-person)
ործկացին (aorist indicative plural third-person)
ործկայցեմ (first-person present singular subjunctive)
ործկայցես (present second-person singular subjunctive)
ործկայցէ (present singular subjunctive third-person)
ործկայցեմք (first-person plural present subjunctive)
ործկայցէք (plural present second-person subjunctive)
ործկայցեն (plural present subjunctive third-person)
ործկացից (aorist first-person singular subjunctive)
ործկասցես (aorist second-person singular subjunctive)
ործկասցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ործկասցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ործկասջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ործկասցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ործկա՛ (imperative rare singular)
ործկացէ՛ք (imperative plural rare)
ործկասջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ործկասջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ործկար (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ործկայք (imperative plural prohibitive rare)
ործկալ (infinitive)
ործկացեալ (participle)
ործկաց- (stem)
ործկամ (first-person indicative present singular)
ործկաս (indicative present second-person singular)
ործկայ (indicative present singular third-person)
ործկամք (first-person indicative plural present)
ործկայք (indicative plural present second-person)
ործկան (indicative plural present third-person)
ործկայի (first-person imperfect indicative singular)
ործկայիր (imperfect indicative second-person singular)
ործկայր (imperfect indicative singular third-person)
ործկայաք (first-person imperfect indicative plural)
ործկայիք (imperfect indicative plural second-person)
ործկային (imperfect indicative plural third-person)
ործկացայ (aorist first-person indicative singular)
ործկացար (aorist indicative second-person singular)
ործկացաւ (aorist indicative singular third-person)
ործկացաք (aorist first-person indicative plural)
ործկացայք (aorist indicative plural second-person)
ործկացան (aorist indicative plural third-person)
ործկայցիմ (first-person present singular subjunctive)
ործկայցիս (present second-person singular subjunctive)
ործկայցի (present singular subjunctive third-person)
ործկայցիմք (first-person plural present subjunctive)
ործկայցիք (plural present second-person subjunctive)
ործկայցին (plural present subjunctive third-person)
ործկացայց (aorist first-person singular subjunctive)
ործկասցիս (aorist second-person singular subjunctive)
ործկասցի (aorist singular subjunctive third-person)
ործկասցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ործկասջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ործկասցին (aorist plural subjunctive third-person)
ործկացի՛ր (imperative rare singular)
ործկացարո՛ւք (imperative plural rare)
ործկասջի՛ր (cohortative imperative rare singular)
ործկասջի՛ք (cohortative imperative plural rare)
մի՛ ործկար (imperative prohibitive rare singular)
մի՛ ործկայք (imperative plural prohibitive rare)

xcl-conj

active

ործկացէք, ործկացիք

mediopassive

ործկացարո՛ւք


ափին

head

ափին • (apʻin)


տաբատ

→ Armenian: տաբատ (tabat) (learned)

The meaning and origin are uncertain. Found only in one passage in the Bible added to անդրավարտիք (andravartikʻ, “drawers, underpants, leggings”) and corresponding to Hebrew בַּד (bad, “fabric, cloth, linen”). The Greek version has only τὰ περισκελῆ (tà periskelê, “drawers, underpants, leggings”).
According to HHB, from Biblical Hebrew בַּד (bad) used in the same passage. The Armenian translator may have used a Greek version of the Bible, which had here the article τὰ (tà) + a transliteration of בַּד (bad).

noncog

Եւ զապարաւշսն ի բեհեզոյ, եւ զխոյրն ի բեհեզոյ, եւ զանդրավարտիսն տաբատ (var. տաբադ, տաբաթ, տայբատ, տապատ, տաբա) ի նիւթոյ բեհեզոյ։
Ew zaparawšsn i behezoy, ew zxoyrn i behezoy, ew zandravartisn tabat (var. tabad, tabatʻ, taybat, tapat, taba) i niwtʻoy behezoy.


ցողկ

head

ցողկ • (cʻołk)

xcl-noun

ցողկ • (cʻołk)

→ Armenian: ցողկ (cʻoġk)

The origin is unknown. Compare Ancient Greek σκώληξ (skṓlēx, “worm”).

unk

unknown

Ահա գեղեցիկ ես, մերձաւո՛ր։ Ձողկ՝ քարաթոթոշ, բիբ՝ սեւութիւն աղիցն է[…] եւ վասն այն յիշէ զայս վարդապետ հարսն, զի ուսանիցին զնոցա վարսն ստանալ եւ մաքրութեան հետեւել։
Aha gełecʻik es, merjawór. Jołk, kʻaratʻotʻoš, bib, sewutʻiwn ałicʻn ē[…] ew vasn ayn yišē zays vardapet harsn, zi usanicʻin znocʻa varsn stanal ew makʻrutʻean hetewel.

Grigori Niwsacʻoy Meknutʻiwn Yałags Ergs ergocʻin (Patčaṙ) [Commentary on Gregory of Nyssa's Commentary on the Song of Songs]


խարբուզ

head

խարբուզ • (xarbuz)

xcl-noun

խարբուզ • (xarbuz)

An Iranian borrowing. Compare Middle Persian hlbwc (xarbuz).

[…] այս անասունք են զորս ուտիցէք․ արջառ եւ ոչխար ի հօտից, եւ նոխազ յայծեաց՝ զեղջերու եւ զայծեամն, եւ զգօմէշ եւ զխարբուզ եւ զայծքաղ եւ զյամոյր եւ զանալութ […]
[…]ays anasunkʻ en zors uticʻēkʻ; arǰaṙ ew očʻxar i hōticʻ, ew noxaz yayceacʻ, zełǰeru ew zayceamn, ew zgōmēš ew zxarbuz ew zayckʻał ew zyamoyr ew zanalutʻ[…]
[…] these are the beasts which ye shall eat: the cattle and the sheep from the flock, and the he-goat from the goats, the hart, and the roebuck, and the buffalo, and the xarbuz, and the antelope, and the yamoyr, and the analutʿ […]

5th century, Bible, Book of Deuteronomy 14.4–5


դաշտան

head

դաշտան • (daštan)

xcl-noun

դաշտան • (daštan)

daštan (romanization)
դաշտան (nominative singular)
դաշտանք (nominative plural)
դաշտանի (genitive singular)
դաշտանից (genitive plural)
դաշտանի (dative singular)
դաշտանից (dative plural)
դաշտան (accusative singular)
դաշտանս (accusative plural)
դաշտանէ (ablative singular)
դաշտանից (ablative plural)
դաշտանիւ (instrumental singular)
դաշտանիւք (instrumental plural)
դաշտանի (locative singular)
դաշտանս (locative plural)
դաշտան (nominative singular)
դաշտանք (nominative plural)
դաշտանի (genitive singular)
դաշտանաց (genitive plural)
դաշտանի (dative singular)
դաշտանաց (dative plural)
դաշտան (accusative singular)
դաշտանս (accusative plural)
դաշտանէ (ablative singular)
դաշտանաց (ablative plural)
դաշտանաւ (instrumental singular)
դաշտանի (locative singular)
դաշտանս (locative plural)

xcl-decl-noun

դաշտանաւք = դաշտանօք

Borrowed from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dštʾn' /daštān/).

bor+

տուն դաշտանաց

[…] և զկէսս տունս դաշտանաց և աղտեղութեան շինէք […]
[…]ew zkēss tuns daštanacʻ ew ałtełutʻean šinēkʻ[…]

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia]


դաշտան

head

դաշտան • (daštan)

xcl-adj

դաշտան • (daštan)

xcl-decl-noun

դաշտանաւք = դաշտանօք

→ Armenian: դաշտան (daštan) (learned)


Ախուրեան

head

Ախուրեան • (Axurean)

xcl-proper noun

Ախուրեան • (Axurean)

Axurean (romanization)
Ախուրեան (nominative singular uncountable)
Ախուրենայ (genitive singular uncountable)
Ախուրենայ (dative singular uncountable)
Ախուրեան (accusative singular uncountable)
Ախուրենայ (ablative singular uncountable)
Ախուրենաւ (instrumental singular uncountable)
Ախուրեան (locative singular uncountable)

Armenian: Ախուրյան (Axuryan)

եւ երթեալ յեզր գետոյն, որու Ախուրեանն կոչեն

7th century, Anania Širakacʻi, Yałags harcʻman ew lucman [On Questions and Solutions] 7

and I went to the shore of the river, which they call Axurean

ew ertʻeal yezr getoyn, oru Axureann kočʻen


ճանդան

head

ճանդան • (čandan)

xcl-noun

ճանդան • (čandan)

→ Armenian: ճանդան (čandan) (learned)

From Middle Iranian. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (cndl /čandal/), Persian چندن (čandan).

cog

Լինի [Հնդկաստան] պղպեղ, լինի եւ սնգրուիղ, եւ ամենայն բովոճայք, հալուէ, փաղանգամուշկ, քափուր, ճանդան, նայիբոակ, հիրիբոակ, գոզիբոակ, գոյիբոակ, կասիմոն, գովաղակ, շահաւարմար, դարիշակ, եւ բազում դեղք բժշկականք։
Lini [Hndkastan] płpeł, lini ew sngruił, ew amenayn bovočaykʻ, haluē, pʻałangamušk, kʻapʻur, čandan, nayiboak, hiriboak, goziboak, goyiboak, kasimon, govałak, šahawarmar, darišak, ew bazum dełkʻ bžškakankʻ.

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography]


խակ

xak (romanization)
խակ (nominative singular)
խակք (nominative plural)
խակի (genitive singular)
խակաց (genitive plural)
խակի (dative singular)
խակաց (dative plural)
խակ (accusative singular)
խակս (accusative plural)
խակէ (ablative singular)
խակաց (ablative plural)
խակաւ (instrumental singular)
խակաւք = խակօք (xakawkʻ = xakōkʻ) (instrumental plural)
խակի (locative singular)
խակս (locative plural)

xcl-decl-noun

խակաւք = խակօք

desctree

Armenian: խակ (xak)
Kurdish:
→ Northern Kurdish: xag, xang
→ Turkish: hag, hak, ḫag

The origin is unknown. The Hellenizing sense is a semantic loan from Ancient Greek ὠμός (ōmós).

unk

unknown

semantic loan

(figuratively, of a person) immature, inexperienced

(figuratively, Hellenizing School) savage, fierce, cruel, harsh


ողկոյզ

head

ողկոյզ • (ołkoyz)

xcl-noun

ողկոյզ • (ołkoyz)

ołkoyz (romanization)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզոյ (genitive singular)
ողկուզոց (genitive plural)
ողկուզոյ (dative singular)
ողկուզոց (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզոյ (ablative singular)
ողկուզոց (ablative plural)
ողկուզով (instrumental singular)
ողկուզովք (instrumental plural)
ողկոյզ (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզի (genitive singular)
ողկուզից (genitive plural)
ողկուզի (dative singular)
ողկուզից (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզէ (ablative singular)
ողկուզից (ablative plural)
ողկուզիւ (instrumental singular)
ողկուզիւք (instrumental plural)
ողկուզի (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզի (genitive singular)
ողկուզաց (genitive plural)
ողկուզի (dative singular)
ողկուզաց (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզէ (ablative singular)
ողկուզաց (ablative plural)
ողկուզաւ (instrumental singular)
ողկուզի (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)

xcl-decl-noun

ողկուզաւք = ողկուզօք

Armenian: ողկույզ (oġkuyz)

The origin is uncertain. Related to Middle Armenian կոյզ (koyz, “bunch of grapes”) and possibly the second part of Old Armenian ընկոյզ (ənkoyz, “walnut”).

cog

Բարոյախաւսն ասէ զոզնոյ, թէ յորժամ ելանէ յողկոյզն որթոյ, արկանէ ի խոնարհ զպտուղն եւ սփռէ ի գետնին եւ ինքն թաւալի ի վերա․ եւ կառչին պտուղքն ի խոչսն, եւ առեալ տանի ձագուցն իւրեանց եւ թողու լոկ զշրուանդսն։
Baroyaxawsn asē zoznoy, tʻē yoržam elanē yołkoyzn ortʻoy, arkanē i xonarh zptułn ew spʻṙē i getnin ew inkʻn tʻawali i vera; ew kaṙčʻin ptułkʻn i xočʻsn, ew aṙeal tani jagucʻn iwreancʻ ew tʻołu lok zšruandsn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).17.3–5

Physiologus says about the hedgehog, that when it climbs to the bunch of grapes of the vine, it drops the fruits down and scatters them on the ground, and it itself rolls on top, and the grapes stick to its quills, and it takes them to its young and leaves the bunch empty.

bunch, cluster of other fruits or flowers growing on a single stalk (e.g. dates)

(as an adjective, rare) young, tender, new, fresh


սով

sov (romanization)
սով (nominative singular)
սովք (nominative plural)
սովոյ (genitive singular)
սովոց (genitive plural)
սովոյ (dative singular)
սովոց (dative plural)
սով (accusative singular)
սովս (accusative plural)
սովոյ (ablative singular)
սովոց (ablative plural)
սովով (instrumental singular)
սովովք (instrumental plural)
սով (locative singular)
սովս (locative plural)
սով (nominative singular)
սովք (nominative plural)
սովու (genitive singular)
սովուց (genitive plural)
սովու (dative singular)
սովուց (dative plural)
սով (accusative singular)
սովս (accusative plural)
սովէ (ablative singular)
սովուց (ablative plural)
սովու (instrumental singular)
սովուք (instrumental plural)
սովու (locative singular)
սովս (locative plural)

Armenian: սով (sov)

A Southwestern Iranian borrowing: compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (swd /suy/, “hunger”), 𐫘𐫇𐫏𐫃 (swyg /suyag/, “hungry”).

Եւ եղեւ սով յերկրին, եւ էջ Աբրամ յԵգիպտոս բնակել անդ պանդխտութեամբ, զի զօրացաւ սով յերկրին։
Ew ełew sov yerkrin, ew ēǰ Abram yEgiptos bnakel and pandxtutʻeamb, zi zōracʻaw sov yerkrin.

And there was a famine in the land, and Abram went down to Egypt to sojourn there, because the famine prevailed in the land.

Translation by Brenton Septuagint Translation


խրճիթ

head

խրճիթ • (xrčitʻ)

xcl-noun

խրճիթ • (xrčitʻ)

xrčitʻ (romanization)
խրճիթ (nominative singular)
խրճիթք (nominative plural)
խրճթի (genitive singular)
խրճթաց (genitive plural)
խրճթի (dative singular)
խրճթաց (dative plural)
խրճիթ (accusative singular)
խրճիթս (accusative plural)
խրճթէ (ablative singular)
խրճթաց (ablative plural)
խրճթաւ (instrumental singular)
խրճթաւք = խրճթօք (xrčtʻawkʻ = xrčtʻōkʻ) (instrumental plural)
խրճթի (locative singular)
խրճիթս (locative plural)
խրճիթ (nominative singular)
խրճիթք (nominative plural)
խրճթոյ (genitive singular)
խրճթոց (genitive plural)
խրճթոյ (dative singular)
խրճթոց (dative plural)
խրճիթ (accusative singular)
խրճիթս (accusative plural)
խրճթոյ (ablative singular)
խրճթոց (ablative plural)
խրճթով (instrumental singular)
խրճթովք (instrumental plural)
խրճիթ (locative singular)
խրճիթս (locative plural)

xcl-decl-noun

խրճթաւք = խրճթօք

→ Armenian: խրճիթ (xrčitʻ)

→ Zazaki: [Term?] (xrčik)

The origin is unknown. J̌ahukyan remarks, that relation with Proto-Indo-European *kred- (“beams”) is unlikely, whence Gothic 𐌷𐍂𐍉𐍄 (hrōt, “roof”), Old Norse hrót (“roof”).

unk

unknown

Շինէ եւ յանապատ եւ յանմարդ տեղիս եղբայրանոցս եւ մենաստանս եւ յատկանձնակաց խրճիթս․

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 3.20

Translation by Robert W. Thomson
He also built in the desert and uninhabited regions monasteries and hermitages and huts for solitaries.

Šinē ew yanapat ew yanmard tełis ełbayranocʻs ew menastans ew yatkanjnakacʻ xrčitʻs;


մախաթ

head

մախաթ • (maxatʻ)

xcl-noun

մախաթ • (maxatʻ)

maxatʻ (romanization)
մախաթ (nominative singular)
մախաթք (nominative plural)
մախաթի (genitive singular)
մախաթից (genitive plural)
մախաթի (dative singular)
մախաթից (dative plural)
մախաթ (accusative singular)
մախաթս (accusative plural)
մախաթէ (ablative singular)
մախաթից (ablative plural)
մախաթիւ (instrumental singular)
մախաթիւք (instrumental plural)
մախաթի (locative singular)
մախաթս (locative plural)
մախաթ (nominative singular)
մախաթք (nominative plural)
մախաթոյ (genitive singular)
մախաթոց (genitive plural)
մախաթոյ (dative singular)
մախաթոց (dative plural)
մախաթ (accusative singular)
մախաթս (accusative plural)
մախաթոյ (ablative singular)
մախաթոց (ablative plural)
մախաթով (instrumental singular)
մախաթովք (instrumental plural)
մախաթ (locative singular)
մախաթս (locative plural)

Armenian: մախաթ (maxatʻ)

→ Chechen: ма̄ха (maaxa)

→ Old Georgian: მახათი (maxati)

desctree

Georgian: მახათი (maxati)
→ Bats: მახათ (maxat)
→ Mingrelian: მახათი (maxati)
→ Svan: მახა̈თ (maxät)

desc

→ Udi: махатӏ (maχaṭ)

→ Udi: махатӏ (maχaṭ)

large needle, packing needle; awl, pricker, bodkin