խոզ

xoz (romanization)
խոզ (nominative singular)
խոզք (nominative plural)
խոզի (genitive singular)
խոզից (genitive plural)
խոզի (dative singular)
խոզից (dative plural)
խոզ (accusative singular)
խոզս (accusative plural)
խոզէ (ablative singular)
խոզից (ablative plural)
խոզիւ (instrumental singular)
խոզիւք (instrumental plural)
խոզի (locative singular)
խոզս (locative plural)
խոզ (nominative singular)
խոզք (nominative plural)
խոզի (genitive singular)
խոզաց (genitive plural)
խոզի (dative singular)
խոզաց (dative plural)
խոզ (accusative singular)
խոզս (accusative plural)
խոզէ (ablative singular)
խոզաց (ablative plural)
խոզաւ (instrumental singular)
խոզաւք = խոզօք (xozawkʻ = xozōkʻ) (instrumental plural)
խոզի (locative singular)
խոզս (locative plural)

xcl-decl-noun

խոզաւք = խոզօք

Armenian: խոզ (xoz)

→ Zazaki: xoz

The origin is uncertain. Compare Middle Persian [script needed] (HZWLYA) / [Book Pahlavi needed] (hwk' /xūk, xūg/), Persian خوک (xuk); Ancient Greek ὗς (hûs); Laz ღეჯი (ğeci), Mingrelian ღეჯი (ɣeǯi), Georgian ღორი (ɣori); Akkadian 𒄷𒍣𒊏 (ḫuzīru), Classical Syriac ܚܙܺܝܪܳܐ (ħzīrā); Old Armenian խոճկոր (xočkor).


ժամ

žam (romanization)
ժամ (nominative singular)
ժամք (nominative plural)
ժամու (genitive singular)
ժամուց (genitive plural)
ժամու (dative singular)
ժամուց (dative plural)
ժամ (accusative singular)
ժամս (accusative plural)
ժամէ (ablative singular)
ժամուէ (ablative singular)
ժամուց (ablative plural)
ժամու (instrumental singular)
ժամուք (instrumental plural)
ժամու (locative singular)
ժամս (locative plural)
ժամ (nominative singular)
ժամք (nominative plural)
ժամի (genitive singular)
ժամաց (genitive plural)
ժամի (dative singular)
ժամաց (dative plural)
ժամ (accusative singular)
ժամս (accusative plural)
ժամէ (ablative singular)
ժամաց (ablative plural)
ժամաւ (instrumental singular)
ժամաւք = ժամօք (žamawkʻ = žamōkʻ) (instrumental plural)
ժամի (locative singular)
ժամս (locative plural)

ժամէ, ժամուէ

ժամաւք = ժամօք

Armenian: ժամ (žam)

Udi: жамукӏал (žamuḳal)

→ Old Georgian: ჟამი (žami)

Middle Georgian: ჟამი (žami)

Georgian: ჟამი (žami)

→ Mingrelian: ჟამი (žami)

Back-formation from ժաման (žaman), where the ending was wrongly interpreted as the suffix -ան (-an). Compare also Central Kurdish ژەم (jem, “meal”). The meaning of “church” in popular speech developed from “time” → “time of divine service” → “the place of divine service, church”; the similarity with Arabic جامع (jāmiʕ, “mosque”), Turkish cami is coincidental.

(astrology) horoscope, nativity, ascendant


տիտան

titan (romanization)
տիտան (nominative singular)
տիտանք (nominative plural)
տիտանայ (genitive singular)
տիտանաց (genitive plural)
տիտանայ (dative singular)
տիտանաց (dative plural)
տիտան (accusative singular)
տիտանս (accusative plural)
տիտանայ (ablative singular)
տիտանաց (ablative plural)
տիտանաւ (instrumental singular)
տիտան (locative singular)
տիտանս (locative plural)
տիտան (nominative singular)
տիտանք (nominative plural)
տիտանի (genitive singular)
տիտանաց (genitive plural)
տիտանի (dative singular)
տիտանաց (dative plural)
տիտան (accusative singular)
տիտանս (accusative plural)
տիտանէ (ablative singular)
տիտանաց (ablative plural)
տիտանաւ (instrumental singular)
տիտանի (locative singular)
տիտանս (locative plural)

տիտանաւք = տիտանօք

usually only proper nouns have a-type declension but the first sense of the word, “Titan”, is really a proper noun

տիտանաւք = տիտանօք

Armenian: տիտան (titan)


ժամանակ

head

ժամանակ • (žamanak)

xcl-noun

ժամանակ • (žamanak)

žamanak (romanization)
ժամանակ (nominative singular)
ժամանակք (nominative plural)
ժամանակի (genitive singular)
ժամանակաց (genitive plural)
ժամանակի (dative singular)
ժամանակաց (dative plural)
ժամանակ (accusative singular)
ժամանակս (accusative plural)
ժամանակէ (ablative singular)
ժամանակաց (ablative plural)
ժամանակաւ (instrumental singular)
ժամանակի (locative singular)
ժամանակս (locative plural)

xcl-decl-noun

ժամանակաւք = ժամանակօք

Armenian: ժամանակ (žamanak)

From Parthian *žamānak (“time”), from 𐫋𐫖𐫀𐫗 (jmʾn /žamān/). Cognate with Middle Persian [script needed] (ẕmʾnk' /zamānag/) and Persian زمانه (zamâne). Related to ժամ (žam) and ժաման (žaman).


վիշապ

head

վիշապ • (višap)

xcl-noun

վիշապ • (višap)

višap (romanization)
վիշապ (nominative singular)
վիշապք (nominative plural)
վիշապի (genitive singular)
վիշապաց (genitive plural)
վիշապի (dative singular)
վիշապաց (dative plural)
վիշապ (accusative singular)
վիշապս (accusative plural)
վիշապէ (ablative singular)
վիշապաց (ablative plural)
վիշապաւ (instrumental singular)
վիշապի (locative singular)
վիշապս (locative plural)
յուշապ (alternative)

xcl-decl-noun

վիշապաւք = վիշապօք

Armenian: վիշապ (višap)

Borrowed from Iranian. Compare Avestan 𐬬𐬌𐬱𐬁𐬞𐬀 (višāpa, “an epithet of a dragon”). Georgian ვეშაპი (vešaṗi) is also from Iranian.


օրինակ

head

օրինակ • (ōrinak)

xcl-noun

օրինակ • (ōrinak)

ōrinak (romanization)
օրինակ (nominative singular)
օրինակք (nominative plural)
օրինակի (genitive singular)
օրինակաց (genitive plural)
օրինակի (dative singular)
օրինակաց (dative plural)
օրինակ (accusative singular)
օրինակս (accusative plural)
օրինակէ (ablative singular)
օրինակաց (ablative plural)
օրինակաւ (instrumental singular)
օրինակօք (instrumental plural)
օրինակի (locative singular)
օրինակս (locative plural)
աւրինակ (alternative)

The original spelling is աւրինակ (awrinak), from Parthian *awδēnak; compare Central Kurdish وێنە (wêne, “picture, image, figure”). See օրէն (ōrēn) for more.


առագաստ

head

առագաստ • (aṙagast)

xcl-noun

առագաստ • (aṙagast)

aṙagast (romanization)
առագաստ (nominative singular)
առագաստք (nominative plural)
առագաստի (genitive singular)
առագաստից (genitive plural)
առագաստի (dative singular)
առագաստից (dative plural)
առագաստ (accusative singular)
առագաստս (accusative plural)
առագաստէ (ablative singular)
առագաստից (ablative plural)
առագաստիւ (instrumental singular)
առագաստիւք (instrumental plural)
առագաստի (locative singular)
առագաստս (locative plural)
առագաստ (nominative singular)
առագաստք (nominative plural)
առագաստի (genitive singular)
առագաստաց (genitive plural)
առագաստի (dative singular)
առագաստաց (dative plural)
առագաստ (accusative singular)
առագաստս (accusative plural)
առագաստէ (ablative singular)
առագաստաց (ablative plural)
առագաստաւ (instrumental singular)
առագաստի (locative singular)
առագաստս (locative plural)

xcl-decl-noun

առագաստաւք = առագաստօք

Armenian: առագաստ (aṙagast)

From the preposition առ (aṙ) + ագ- (ag-, “to put on clothes”) + -ստ (-st). Alternatively, from the same preposition առա- (aṙa-) + Proto-Armenian *wst-, from Proto-Indo-European *us-t-h₂-ós, *us-t-h₂-ós, genitive of *wés-t-eh₂-, from *wes- (“to be dressed”), whence զգեստ (zgest), and cognate with Ancient Greek ἐσθής (esthḗs).


բութ

head

բութ • (butʻ)

xcl-adj

բութ • (butʻ)

butʻ (romanization)
բութ (nominative singular)
բութք (nominative plural)
բթի (genitive singular)
բթից (genitive plural)
բթի (dative singular)
բթից (dative plural)
բութ (accusative singular)
բութս (accusative plural)
բթէ (ablative singular)
բթից (ablative plural)
բթիւ (instrumental singular)
բթիւք (instrumental plural)
բթի (locative singular)
բութս (locative plural)

Ačaṙyan derives from Proto-Indo-European *bʰut-, with cognates only in Germanic: Dutch bot, Danish but, Low German butt (“blunt, clumsy”), etc. For the Germanic cognates see *buttaz.


երակ

erak (romanization)
երակ (nominative singular)
երակք (nominative plural)
երակի (genitive singular)
երակաց (genitive plural)
երակի (dative singular)
երակաց (dative plural)
երակ (accusative singular)
երակս (accusative plural)
երակէ (ablative singular)
երակաց (ablative plural)
երակաւ (instrumental singular)
երակաւք = երակօք (erakawkʻ = erakōkʻ) (instrumental plural)
երակի (locative singular)
երակս (locative plural)

xcl-decl-noun

երակաւք = երակօք

Armenian: երակ (erak)

From Middle Iranian *rak, with a prothetic ե- (e-): compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (lk' /rag/), Parthian 𐫡𐫍𐫃 (rhg /rahag/), Persian رگ (rag, “vein”). Ultimately from Proto-Indo-Iranian *HrasáH.

cog

պնդել զերակս, զննել զթնդիւնս երակի

զարկ, թնդիւն երակի

երակ առնուլ, հատանել

to breathe a vein, to bleed, to let blood

զննել զերակ


բայ

bay (romanization)
բայ (nominative singular)
բայք (nominative plural)
բայի (genitive singular)
բայից (genitive plural)
բայի (dative singular)
բայից (dative plural)
բայ (accusative singular)
բայս (accusative plural)
բայէ (ablative singular)
բայից (ablative plural)
բայիւ (instrumental singular)
բայիւք (instrumental plural)
բայի (locative singular)
բայս (locative plural)

Armenian: բայ (bay)

From Proto-Indo-European *bʰh₂-ti-, from *bʰeh₂- (“to speak”); cognate with Ancient Greek φάσις (phásis), φάτις (phátis, “declaration, enunciation, rumour”).


տող

toł (romanization)
տող (nominative singular)
տողք (nominative plural)
տողի (genitive singular)
տողից (genitive plural)
տողի (dative singular)
տողից (dative plural)
տող (accusative singular)
տողս (accusative plural)
տողէ (ablative singular)
տողից (ablative plural)
տողիւ (instrumental singular)
տողիւք (instrumental plural)
տողի (locative singular)
տողս (locative plural)

desctree

Armenian: տող (toġ)
→ Georgian: ტოღვი̆ (ṭoɣvĭ, “equal, peer”) — Tusheti
→ Bats: ტოღ (ṭoɣ)
→ Udi: тӏогъ (ṭoɣ)

→ Middle Georgian: ტოლი (ṭoli)
→ Armenian: տոլ (tol, “equal in age”) — Ararat, Tbilisi

Inherited from Proto-Indo-European *dolH-o-, from the root *delH-; cognate with Proto-Germanic *talą (“speech; number”), *taljaną (“to enumerate, count; to account, recount, tell; originally to align”), *talō (“speech, recount”), Hittite [script needed] (tal-li-i̯a-zi /talliyazi/, “to pray to, to evoke (a deity)”), Ancient Greek δόλος (dólos, “bait, trick”). See also Old Armenian տաղ (tał).

տողեմ

to line up, align, organize in rows, plait together


դաստակ

dastak (romanization)
դաստակ (nominative singular)
դաստակք (nominative plural)
դաստակի (genitive singular)
դաստակաց (genitive plural)
դաստակի (dative singular)
դաստակաց (dative plural)
դաստակ (accusative singular)
դաստակս (accusative plural)
դաստակէ (ablative singular)
դաստակաց (ablative plural)
դաստակաւ (instrumental singular)
դաստակի (locative singular)
դաստակս (locative plural)

xcl-decl-noun

դաստակաւք = դաստակօք

→ Armenian: դաստակ (dastak) (learned)

Borrowed from Middle Iranian. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dstk' /dastag/), Persian دسته (daste).


պտուկ

head

պտուկ • (ptuk)

xcl-noun

պտուկ • (ptuk)

ptuk (romanization)
պտուկ (nominative singular)
պտուկք (nominative plural)
պտկոյ (genitive singular)
պտկոց (genitive plural)
պտկոյ (dative singular)
պտկոց (dative plural)
պտուկ (accusative singular)
պտուկս (accusative plural)
պտկոյ (ablative singular)
պտկոց (ablative plural)
պտկով (instrumental singular)
պտկովք (instrumental plural)
պտուկ (locative singular)
պտուկս (locative plural)
պտուկ (nominative singular)
պտկունք (nominative plural)
պտկան (genitive singular)
պտկանց (genitive plural)
պտկան (dative singular)
պտկանց (dative plural)
պտուկ (accusative singular)
պտկունս (accusative plural)
պտկանէ (ablative singular)
պտկանց (ablative plural)
պտկամբ (instrumental singular)
պտկամբք (instrumental plural)
պտկան (locative singular)
պտկունս (locative plural)

desc

Armenian: պտուկ (ptuk), պտկունք (ptkunkʻ)

From Proto-Indo-European *bud- (“to swell”) + -ուկ (-uk). Cognate with English bud and perhaps Old Armenian պտուղ (ptuł). See պուտ (put) for more.

պտկունք կովու, ոչխարի


ծաղիկ

head

ծաղիկ • (całik)

xcl-noun

ծաղիկ • (całik)

całik (romanization)
ծաղիկ (nominative singular)
ծաղկունք (nominative plural)
ծաղկան (genitive singular)
ծաղկանց (genitive plural)
ծաղկան (dative singular)
ծաղկանց (dative plural)
ծաղիկ (accusative singular)
ծաղկունս (accusative plural)
ծաղկանէ (ablative singular)
ծաղկանց (ablative plural)
ծաղկամբ (instrumental singular)
ծաղկամբք (instrumental plural)
ծաղկան (locative singular)
ծաղկունս (locative plural)
ծաղիկ (nominative singular)
ծաղիկք (nominative plural)
ծաղկի (genitive singular)
ծաղկաց (genitive plural)
ծաղկի (dative singular)
ծաղկաց (dative plural)
ծաղիկ (accusative singular)
ծաղիկս (accusative plural)
ծաղկէ (ablative singular)
ծաղկաց (ablative plural)
ծաղկաւ (instrumental singular)
ծաղկաւք = ծաղկօք (całkawkʻ = całkōkʻ) (instrumental plural)
ծաղկի (locative singular)
ծաղիկս (locative plural)
ծաղիկ (nominative singular)
ծաղիկք (nominative plural)
ծաղկոյ (genitive singular)
ծաղկոց (genitive plural)
ծաղկոյ (dative singular)
ծաղկոց (dative plural)
ծաղիկ (accusative singular)
ծաղիկս (accusative plural)
ծաղկոյ (ablative singular)
ծաղկոց (ablative plural)
ծաղկով (instrumental singular)
ծաղկովք (instrumental plural)
ծաղիկ (locative singular)
ծաղիկս (locative plural)

xcl-decl-noun

ծաղկաւք = ծաղկօք

Armenian: ծաղիկ (caġik)

desctree

→ Georgian: წალიკა (c̣aliḳa)
→ Armenian: ծալիկա (calika) (Artvin)
→ Bats: წალიკ (c̣aliḳ)

Of unknown origin. Sometimes derived from the Proto-Indo-European source of ծաղր (całr).

unk

unknown


մարմին

marmin (romanization)
մարմին (nominative singular)
մարմինք (nominative plural)
մարմնոյ (genitive singular)
մարմնոց (genitive plural)
մարմնոյ (dative singular)
մարմնոց (dative plural)
մարմին (accusative singular)
մարմինս (accusative plural)
մարմնոյ (ablative singular)
մարմնոց (ablative plural)
մարմնով (instrumental singular)
մարմնովք (instrumental plural)
մարմնի (locative singular)
մարմին (locative singular)
մարմինս (locative plural)

xcl-decl-noun

մարմնի, մարմին

Armenian: մարմին (marmin)

→ Aghwan: 𐕌𐔰𐕙𐕌𐔼𐕎 (marmin)

From Proto-Indo-European *mr̥meno-, with Sanskrit मर्मन् (marman, “mortal spot, vulnerable point”) being the only surviving cognate.


սիրտ

sirt (romanization)
սիրտ (nominative singular)
սիրտք (nominative plural)
սրտի (genitive singular)
սրտից (genitive plural)
սրտի (dative singular)
սրտից (dative plural)
սիրտ (accusative singular)
սիրտս (accusative plural)
սրտէ (ablative singular)
սրտից (ablative plural)
սրտիւ (instrumental singular)
սրտիւք (instrumental plural)
սրտի (locative singular)
սիրտս (locative plural)

Armenian: սիրտ (sirt)

From Proto-Indo-European *ḱḗrdi-, from *ḱḗr (“heart”).

սիրտն բաբախէ, թնդայ


լեզու

head

լեզու • (lezu)

xcl-noun

լեզու • (lezu)

lezu (romanization)
լեզու (nominative singular)
լեզուք (nominative plural)
լեզուի (genitive singular)
լեզուաց (genitive plural)
լեզուի (dative singular)
լեզուաց (dative plural)
լեզու (accusative singular)
լեզուս (accusative plural)
լեզուէ (ablative singular)
լեզուաց (ablative plural)
լեզուաւ (instrumental singular)
լեզուաւք = լեզուօք (lezuawkʻ = lezuōkʻ) (instrumental plural)
լեզուի (locative singular)
լեզուս (locative plural)
լեզու (nominative singular)
լեզուք (nominative plural)
լեզուոյ (genitive singular)
լեզուոց (genitive plural)
լեզուոյ (dative singular)
լեզուոց (dative plural)
լեզու (accusative singular)
լեզուս (accusative plural)
լեզուոյ (ablative singular)
լեզուոց (ablative plural)
լեզուով (instrumental singular)
լեզուովք (instrumental plural)
լեզու (locative singular)
լեզուս (locative plural)

xcl-decl-noun

լեզուաւք = լեզուօք

Armenian: լեզու (lezu)

From Proto-Indo-European *dn̥ǵʰwéh₂s. Influenced by լիզեմ (lizem, “to lick”); compare Lithuanian liežuvis, and possibly Latin lingua.

լեզու ապխտեալ

լեզու աղտեղի

լեզու զանգակի

լեզու երկրի

լեզու չար, սուտ, նենգաւոր

լեզու անուշակ, մեղրակաթ

լեզու քաջ, վսեմ

լեզուի տալ

to speak inconsiderately; to be full of talk

ի լեզու գալ, արձակել լեզու

to be able to talk, to receive the faculty of speech

արձակել, ձգել առ ոք զլեզու

լեզուոյ դրունս դնել, ունել զլեզուն, կարճել/սանձել զլեզուն

lezuoy druns dnel, unel zlezun, karčel/sanjel zlezun

to hold one's tongue; to bridle one's tongue

մերձ ի ծայր լեզուին ունել

լեզուն ի քիմս կցիլ

to lose the use of speech, to he tongue-tied, speechless or dumb, to be struck dumb

անոսկր է լեզու, այլ զոսկերս լեսու

the tongue has no bones and yet it breaks hones

որպիսի՜ լեզու շաղակրատ


ճակատ

head

ճակատ • (čakat)

xcl-noun

ճակատ • (čakat)

čakat (romanization)
ճակատ (nominative singular)
ճակատք (nominative plural)
ճակատու (genitive singular)
ճակատուց (genitive plural)
ճակատու (dative singular)
ճակատուց (dative plural)
ճակատ (accusative singular)
ճակատս (accusative plural)
ճակատէ (ablative singular)
ճակատուց (ablative plural)
ճակատու (instrumental singular)
ճակատուք (instrumental plural)
ճակատու (locative singular)
ճակատս (locative plural)
ճակատ (nominative singular)
ճակատք (nominative plural)
ճակատի (genitive singular)
ճակատաց (genitive plural)
ճակատի (dative singular)
ճակատաց (dative plural)
ճակատ (accusative singular)
ճակատս (accusative plural)
ճակատէ (ablative singular)
ճակատաց (ablative plural)
ճակատաւ (instrumental singular)
ճակատի (locative singular)
ճակատս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճակատաւք = ճակատօք

Armenian: ճակատ (čakat)

From Middle Iranian *čakāt (“forehead”). Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ckʾt' /čagād/, “peak, summit”), Persian چکاد (čakâd, “top of the head; top of the forehead”), Sogdian [script needed] (ckʾʾt /čakāt/, “peak, forehead”) and Northern Kurdish çiya (“mountain”).

cog

ճակատ լայն

ճակատ ցցուեալ

ճակատ ճաղատ

ճակատ խորշոմեալ

ճակատ սպառնալից

զճակատ հարկանել

ճակատ առ ճակատ

ճակատ նորա նսեմանայ


ստոծանի

stocani (romanization)
ստոծանի (nominative singular)
ստոծանիք (nominative plural)
ստոծանւոյ (genitive singular)
ստոծանեաց (genitive plural)
ստոծանւոյ (dative singular)
ստոծանեաց (dative plural)
ստոծանի (accusative singular)
ստոծանիս (accusative plural)
ստոծանւոյ (ablative singular)
ստոծանեաց (ablative plural)
ստոծանեաւ (instrumental singular)
ստոծանի (locative singular)
ստոծանիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ստոծանեաւք = ստոծանեօք

→ Armenian: ստոծանի (stocani)

From ստոծեմ (stocem, “to separate, partition”).


շնչափող

head

շնչափող • (šnčʻapʻoł)

xcl-noun

շնչափող • (šnčʻapʻoł)

šnčʻapʻoł (romanization)
շնչափող (nominative singular)
շնչափողք (nominative plural)
շնչափողի (genitive singular)
շնչափողից (genitive plural)
շնչափողի (dative singular)
շնչափողից (dative plural)
շնչափող (accusative singular)
շնչափողս (accusative plural)
շնչափողէ (ablative singular)
շնչափողից (ablative plural)
շնչափողիւ (instrumental singular)
շնչափողիւք (instrumental plural)
շնչափողի (locative singular)
շնչափողս (locative plural)
շնչափող (nominative singular)
շնչափողք (nominative plural)
շնչափողի (genitive singular)
շնչափողաց (genitive plural)
շնչափողի (dative singular)
շնչափողաց (dative plural)
շնչափող (accusative singular)
շնչափողս (accusative plural)
շնչափողէ (ablative singular)
շնչափողաց (ablative plural)
շնչափողաւ (instrumental singular)
շնչափողի (locative singular)
շնչափողս (locative plural)
շնչափող (nominative singular)
շնչափողք (nominative plural)
շնչափողոյ (genitive singular)
շնչափողոց (genitive plural)
շնչափողոյ (dative singular)
շնչափողոց (dative plural)
շնչափող (accusative singular)
շնչափողս (accusative plural)
շնչափողոյ (ablative singular)
շնչափողոց (ablative plural)
շնչափողով (instrumental singular)
շնչափողովք (instrumental plural)
շնչափող (locative singular)
շնչափողս (locative plural)

xcl-decl-noun

շնչափողաւք = շնչափողօք

Armenian: շնչափող (šnčʻapʻoġ)


սեղան

head

սեղան • (sełan)

xcl-noun

սեղան • (sełan)

sełan (romanization)
սեղան (nominative singular)
սեղանք (nominative plural)
սեղանոյ (genitive singular)
սեղանոց (genitive plural)
սեղանոյ (dative singular)
սեղանոց (dative plural)
սեղան (accusative singular)
սեղանս (accusative plural)
սեղանոյ (ablative singular)
սեղանոց (ablative plural)
սեղանով (instrumental singular)
սեղանովք (instrumental plural)
սեղանի (locative singular)
սեղան (locative singular)
սեղանս (locative plural)

xcl-decl-noun

սեղանի, սեղան

i-a-type plural instrumental <i class="Armn mention" lang="xcl">սեղանօք</i> (sełanōkʻ) is also attested

Armenian: սեղան (seġan)

→ Northern Kurdish: sêxan

→ Romani: salan, selan

Origin unknown. Compare Classical Persian شیلان (šelān, “royal table or entertainment; dinner-table or carpet”), Hebrew שולחן (šulḥān), Ugaritic 𐎘𐎍𐎈𐎐 (ṯlḥn, “table”).

unk

unknown


կոն

kon (romanization)
կոն (nominative singular)
կոնք (nominative plural)
կոնի (genitive singular)
կոնի (dative singular)
կոն (accusative singular)
կոնս (accusative plural)
կոնէ (ablative singular)
կոնի (locative singular)
կոնս (locative plural)
կովն (alternative)
կոնոս (alternative)
կոնոն (alternative)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

→ Armenian: կոն (kon) (learned)


նշան

head

նշան • (nšan)

xcl-noun

նշան • (nšan)

nšan (romanization)
նշան (nominative singular)
նշանք (nominative plural)
նշանի (genitive singular)
նշանաց (genitive plural)
նշանի (dative singular)
նշանաց (dative plural)
նշան (accusative singular)
նշանս (accusative plural)
նշանէ (ablative singular)
նշանաց (ablative plural)
նշանաւ (instrumental singular)
նշանաւք = նշանօք (nšanawkʻ = nšanōkʻ) (instrumental plural)
նշանի (locative singular)
նշանս (locative plural)

xcl-decl-noun

նշանաւք = նշանօք

Armenian: նշան (nšan)

A Middle Iranian borrowing. Compare Middle Persian [script needed] (nyšʾn' /nīšān/, “sign, mark, banner”), Parthian 𐫗𐫏𐫢𐫀𐫗 (nyšʾn), Persian نشان (nešân).


քաջ

head

քաջ • (kʻaǰ)

xcl-noun

քաջ • (kʻaǰ)

kʻaǰ (romanization)
քաջ (nominative singular)
քաջք (nominative plural)
քաջի (genitive singular)
քաջաց (genitive plural)
քաջի (dative singular)
քաջաց (dative plural)
քաջ (accusative singular)
քաջս (accusative plural)
քաջէ (ablative singular)
քաջաց (ablative plural)
քաջաւ (instrumental singular)
քաջաւք = քաջօք (kʻaǰawkʻ = kʻaǰōkʻ) (instrumental plural)
քաջի (locative singular)
քաջս (locative plural)

xcl-decl-noun

քաջաւք = քաջօք


բարդ

bard (romanization)
բարդ (nominative singular)
բարդք (nominative plural)
բարդի (genitive singular)
բարդից (genitive plural)
բարդի (dative singular)
բարդից (dative plural)
բարդ (accusative singular)
բարդս (accusative plural)
բարդէ (ablative singular)
բարդից (ablative plural)
բարդիւ (instrumental singular)
բարդիւք (instrumental plural)
բարդի (locative singular)
բարդս (locative plural)

Armenian: բարդ (bard)

→ Northern Kurdish: پارت (part)

→ Laz:

Georgian script: ბარდი (bardi)

Latin script: bardi

բարդ անուն, բառ


ծանր

canr (romanization)
ծանր (nominative singular uncountable)
ծանու (genitive singular uncountable)
ծանու (dative singular uncountable)
ծանր (accusative singular uncountable)
ծանուէ (ablative singular uncountable)
ծանու (instrumental singular uncountable)
ծանու (locative singular uncountable)
ծանունք (nominative plural)
ծանունց (genitive plural)
ծանունց (dative plural)
ծանունս (accusative plural)
ծանունց (ablative plural)
ծանումբք (instrumental plural)
ծանունս (locative plural)

desc

Armenian: ծանր (canr), ծանդր (candr) — dialectal

Uncertain.
According to, Ačaṙean a Georgian-Zan borrowing: he compares Georgian წონა (c̣ona, “weight”), Laz წინუფს (ǯinups, “to weigh”), and its participle წინერი (ǯineri, “weighed”), all from Proto-Kartvelian *c̣on-. J̌ahukyan is sceptical due to the vocalism and because r-u-type adjectives are usually of native Indo-European origin.


սուր

head

սուր • (sur)

xcl-noun

սուր • (sur)

sur (romanization)
սուր (nominative singular)
սուրք (nominative plural)
սրոյ (genitive singular)
սրոց (genitive plural)
սրոյ (dative singular)
սրոց (dative plural)
սուր (accusative singular)
սուրս (accusative plural)
սրոյ (ablative singular)
սրոց (ablative plural)
սրով (instrumental singular)
սրովք (instrumental plural)
սուր (locative singular)
սուրս (locative plural)

From Proto-Indo-European *ḱeh₃ro-, grown from *ḱeh₃- (“to sharpen”). Cognates include Sanskrit शूल (śūla, “any sharp instrument or pointed dart, lance, pike, spear”), Persian سان (sân, “whetstone”), Latin cōs (“whetstone”), catus (“clever, shrewd”).


ցեց

head

ցեց • (cʻecʻ)

xcl-noun

ցեց • (cʻecʻ)

cʻecʻ (romanization)
ցեց (nominative singular)
ցեցք (nominative plural)
ցեցոյ (genitive singular)
ցեցոց (genitive plural)
ցեցոյ (dative singular)
ցեցոց (dative plural)
ցեց (accusative singular)
ցեցս (accusative plural)
ցեցոյ (ablative singular)
ցեցոց (ablative plural)
ցեցով (instrumental singular)
ցեցովք (instrumental plural)
ցեց (locative singular)
ցեցս (locative plural)

Armenian: ցեց (cʻecʻ)

The origin is uncertain. Similar words for moth are found in neighbouring languages: Udi цӏецӏ (c̣ec̣), Proto-Georgian-Zan *c₁ic₁-, Akkadian 𒌨𒈨 (sāsu), Classical Syriac ܣܣܐ (sāsā), Ancient Greek σής (sḗs) etc. The Armenian is often considered a Semitic borrowing, even though Semitic s is incompatible with Armenian ց (cʻ). To overcome this problem, Ačaṙean assumes derivation from Akkadian 𒍝𒀀𒍮 (ṣāṣu), a supposed emphatic form of the more common 𒌨𒈨 (/sāsu/); however, the existence of this alternative emphatic form found in Muss-Arnolt but not in more recent references is in doubt.
We may be dealing with independent expressive formations for insects in various languages, like in the case of ճճի (čči).

unk

uncertain


նախդիր

naxdir (romanization)
նախդիր (nominative singular)
նախդիրք (nominative plural)
նախդրի (genitive singular)
նախդրաց (genitive plural)
նախդրի (dative singular)
նախդրաց (dative plural)
նախդիր (accusative singular)
նախդիրս (accusative plural)
նախդրէ (ablative singular)
նախդրաց (ablative plural)
նախդրաւ (instrumental singular)
նախդրի (locative singular)
նախդիրս (locative plural)
նախդիր (nominative singular)
նախդիրք (nominative plural)
նախդրի (genitive singular)
նախդրից (genitive plural)
նախդրի (dative singular)
նախդրից (dative plural)
նախդիր (accusative singular)
նախդիրս (accusative plural)
նախդրէ (ablative singular)
նախդրից (ablative plural)
նախդրիւ (instrumental singular)
նախդրիւք (instrumental plural)
նախդրի (locative singular)
նախդիրս (locative plural)

xcl-decl-noun

նախդրաւք = նախդրօք

Armenian: նախդիր (naxdir)


շաղկապ

head

շաղկապ • (šałkap)

xcl-noun

շաղկապ • (šałkap)

šałkap (romanization)
շաղկապ (nominative singular)
շաղկապք (nominative plural)
շաղկապի (genitive singular)
շաղկապաց (genitive plural)
շաղկապի (dative singular)
շաղկապաց (dative plural)
շաղկապ (accusative singular)
շաղկապս (accusative plural)
շաղկապէ (ablative singular)
շաղկապաց (ablative plural)
շաղկապաւ (instrumental singular)
շաղկապի (locative singular)
շաղկապս (locative plural)

xcl-decl-noun

շաղկապաւք = շաղկապօք

→ Armenian: շաղկապ (šaġkap) (learned)

From շաղ- (šał-) + կապ (kap). Calque of Ancient Greek σύνδεσμος (súndesmos).

calque

իսկ ըստ անհաւաստոյն, ըստ որում զեւն շաղկապ դնէ՝ արտաքուստ յայտնէ զամենայն իմաստասիրութիւն
isk əst anhawastoyn, əst orum zewn šałkap dnē, artakʻust yaytnē zamenayn imastasirutʻiwn

6th century, Dawitʻ Anyałtʻ, Verlucʻutʻiwn neracutʻeann Porpʻiwri [Commentary on Porphyry’s Isagoge] 6.23

And by unclarity: in so far as he puts the conjunction “and,” he indicates that the whole of philosophy is external.


հոլով

holov (romanization)
հոլով (nominative singular)
հոլովք (nominative plural)
հոլովի (genitive singular)
հոլովից (genitive plural)
հոլովի (dative singular)
հոլովից (dative plural)
հոլով (accusative singular)
հոլովս (accusative plural)
հոլովէ (ablative singular)
հոլովից (ablative plural)
հոլովիւ (instrumental singular)
հոլովիւք (instrumental plural)
հոլովի (locative singular)
հոլովս (locative plural)

Armenian: հոլով (holov)

Ačaṙean following Pedersen derives from the o-grade of Proto-Indo-European *kʷel- (“to turn”), but this is phonologically irregular.

հոլով անուանց


սպիտակուց

head

սպիտակուց • (spitakucʻ)

xcl-noun

սպիտակուց • (spitakucʻ)

spitakucʻ (romanization)
սպիտակուց (nominative singular)
սպիտակուցք (nominative plural)
սպիտակուցի (genitive singular)
սպիտակուցաց (genitive plural)
սպիտակուցի (dative singular)
սպիտակուցաց (dative plural)
սպիտակուց (accusative singular)
սպիտակուցս (accusative plural)
սպիտակուցէ (ablative singular)
սպիտակուցաց (ablative plural)
սպիտակուցաւ (instrumental singular)
սպիտակուցի (locative singular)
սպիտակուցս (locative plural)

xcl-decl-noun

սպիտակուցաւք = սպիտակուցօք

Armenian: սպիտակուց (spitakucʻ)


բան

ban (romanization)
բան (nominative singular)
բանք (nominative plural)
բանի (genitive singular)
բանից (genitive plural)
բանի (dative singular)
բանից (dative plural)
բան (accusative singular)
բանս (accusative plural)
բանէ (ablative singular)
բանից (ablative plural)
բանիւ (instrumental singular)
բանիւք (instrumental plural)
բանի (locative singular)
բանս (locative plural)

desc

Armenian: բան (ban), → բանյուք (banyukʻ) (learned)

→ Old Georgian: ბანი (bani)

From Proto-Indo-European *bʰeh₂ni-, from *bʰeh₂- (“to speak”).

Ի սկզբանէ էր Բանն, եւ Բանն էր առ Աստուած, եւ Աստուած էր Բանն։

I skzbanē ēr Bann, ew Bann ēr aṙ Astuac, ew Astuac ēr Bann.

In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God.

Ամենաբարւոք եւ առանց ստութեան այս հրաման պատասխանոյ յա՟յ ելեալ է․ քանզի մահկանացու ոչինչ կերպարանիլ ի նմանութիւն առ վերնագոյնն եւ առ հայրն ամենեցուն կարէր, այլ առ երկրորդն ա՟ծ՝ որ է նորա բան։ Քանզի պարտ է բանականին մարդկան ոգւոյ՝ տիպ ա՟ծային բանին ձեւանալ․ վասն զի առաջին բանին՝ ա՟ծ վեհագոյն է, ամենաբանական բնութիւնն․ իսկ այն որ ի վեր քան զբանն է, ի լաւագունին եւ յառանձինն իմն անցեալ կայ ի տեսակի, զի՞նչ պարտ էր եղելոյ նման նորա բերել։ Բայց սակայն կամի եւ զայն ազդել, զի իրաւագոյն ա՟ծ վրէժ խնդրէ, զաստեացն եւ զճահաւորաց, վասն կրելոյ իմն այսմ առ նորա բանն զընտանութիւն․ որոյ է եւ մարդկային միտքն նմանութիւն եւ կերպարան։

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim] 2.62

Translation by Ralph Marcus
Most excellently and veraciously this oracle was given by God. For nothing mortal can be made in the likeness of the most high One and Father of the universe but (only) in that of the second God, who is His Logos. For it was right that the rational (part) of the human soul should be formed as an impression by the divine Logos, since the pre-Logos God is superior to every rational nature. But He who is above the Logos (and) exists in the best and in a special form—what thing that comes into being can rightfully bear His likeness? Moreover, Scripture wishes also to show that God most justly avenges the virtuous and decent men because they have a certain kinship with His Logos, of which the human mind is a likeness and image.

Amenabarwokʻ ew aṙancʻ stutʻean ays hraman patasxanoy ya.y eleal ē; kʻanzi mahkanacʻu očʻinčʻ kerparanil i nmanutʻiwn aṙ vernagoynn ew aṙ hayrn amenecʻun karēr, ayl aṙ erkrordn a.c, or ē nora ban. Kʻanzi part ē banakanin mardkan ogwoy, tip a.cayin banin jewanal; vasn zi aṙaǰin banin, a.c vehagoyn ē, amenabanakan bnutʻiwnn; isk ayn or i ver kʻan zbann ē, i lawagunin ew yaṙanjinn imn ancʻeal kay i tesaki, zinčʻ part ēr ełeloy nman nora berel. Baycʻ sakayn kami ew zayn azdel, zi irawagoyn a.c vrēž xndrē, zasteacʻn ew zčahaworacʻ, vasn kreloy imn aysm aṙ nora bann zəntanutʻiwn; oroy ē ew mardkayin mitkʻn nmanutʻiwn ew kerparan.


Վահագն

Vahagn (romanization)
Վահագն (nominative singular uncountable)
Վահագնի (genitive singular uncountable)
Վահագնի (dative singular uncountable)
Վահագն (accusative singular uncountable)
Վահագնէ (ablative singular uncountable)
Վահագնիւ (instrumental singular uncountable)
Վահագնի (locative singular uncountable)

Armenian: Վահագն (Vahagn)

From earlier *Վարհագն (*Varhagn), from Parthian *Varhraγn, ultimately from Proto-Indo-Iranian *Wr̥tragʰnás.

քաջութիւն հասցէ ձեզ ի քաջէն Վահագնէ ամենայն Հայոց աշխարհիս

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 127

Translation by R. W. Thomson
may there be […] valor from valiant Vahagn to you and all our land of Armenia

kʻaǰutʻiwn hascʻē jez i kʻaǰēn Vahagnē amenayn Hayocʻ ašxarhis


թիւ

head

թիւ • (tʻiw)

xcl-noun

թիւ • (tʻiw)

tʻiw (romanization)
թիւ (nominative singular)
թիւք (nominative plural)
թուոյ (genitive singular)
թուոց (genitive plural)
թուոյ (dative singular)
թուոց (dative plural)
թիւ (accusative singular)
թիւս (accusative plural)
թուոյ (ablative singular)
թուոց (ablative plural)
թուով (instrumental singular)
թուովք (instrumental plural)
թուի (locative singular)
թիւ (locative singular)
թիւս (locative plural)

Armenian: թիվ (tʻiv)

From Hurrian 𒋾𒉿 (tiw-, “to say, speak”), 𒋾𒉿𒂊𒂊 (ti-we-e-e /tiwə, tiwe, tiwi/, “word, deed”).


Արտեմիս

Artemis (romanization)
Արտեմիս (nominative singular uncountable)
Արտեմեայ (genitive singular uncountable)
Արտեմեայ (dative singular uncountable)
Արտեմիս (accusative singular uncountable)
Արտեմեայ (ablative singular uncountable)
Արտեմեաւ (instrumental singular uncountable)
Արտեմիս (locative singular uncountable)

Armenian: Արտեմիս (Artemis)


Հեփեստոս

head

Հեփեստոս • (Hepʻestos)

xcl-proper noun

Հեփեստոս • (Hepʻestos)

Hepʻestos (romanization)
Հեփեստոս (nominative singular uncountable)
Հեփեստեայ (genitive singular uncountable)
Հեփեստեայ (dative singular uncountable)
Հեփեստոս (accusative singular uncountable)
Հեփեստեայ (ablative singular uncountable)
Հեփեստեաւ (instrumental singular uncountable)
Հեփեստոս (locative singular uncountable)
Հեփեստոս (nominative singular uncountable)
Հեփեստոսի (genitive singular uncountable)
Հեփեստոսի (dative singular uncountable)
Հեփեստոս (accusative singular uncountable)
Հեփեստոսէ (ablative singular uncountable)
Հեփեստոսիւ (instrumental singular uncountable)
Հեփեստոսի (locative singular uncountable)
Եփեստոս (alternative)

Armenian: Հեփեստոս (Hepʻestos)

From Ancient Greek Ἥφαιστος (Hḗphaistos).


թմբուկ

head

թմբուկ • (tʻmbuk)

xcl-noun

թմբուկ • (tʻmbuk)

tʻmbuk (romanization)
թմբուկ (nominative singular)
թմբուկք (nominative plural)
թմբկի (genitive singular)
թմբկաց (genitive plural)
թմբկի (dative singular)
թմբկաց (dative plural)
թմբուկ (accusative singular)
թմբուկս (accusative plural)
թմբկէ (ablative singular)
թմբկաց (ablative plural)
թմբկաւ (instrumental singular)
թմբկաւք = թմբկօք (tʻmbkawkʻ = tʻmbkōkʻ) (instrumental plural)
թմբկի (locative singular)
թմբուկս (locative plural)

xcl-decl-noun

թմբկաւք = թմբկօք

→ Armenian: թմբուկ (tʻmbuk) (learned)

From earlier *թումբուկ (*tʻumbuk), from a Middle Iranian word of the shape *tumbūk. Compare Middle Persian [script needed] (twmbk' /tumbag/, “perhaps tambour”), Persian تنبک (tonbak, “tombak”).

cog

թմբուկ ականջաց


հարսն

harsn (romanization)
հարսն (nominative singular)
հարսունք (nominative plural)
հարսին (genitive singular)
հարսանց (genitive plural)
հարսին (dative singular)
հարսանց (dative plural)
հարսն (accusative singular)
հարսունս (accusative plural)
հարսնէ (ablative singular)
հարսանէ (ablative singular)
հարսանց (ablative plural)
հարսամբ (instrumental singular)
հարսամբք (instrumental plural)
հարսին (locative singular)
հարսունս (locative plural)

xcl-decl-noun

հարսնէ, հարսանէ

desctree

Armenian: հարս (hars), խարս (xars) (dialectal)
→ Northern Kurdish: xars, hars
→ Zazaki: hars

Inherited from a zero-grade derivative of *preḱ- (“to ask”), perhaps *pr̥ḱneh₂ or *pr̥ḱōn or *pr̥ḱ-m̥ (accusative singular) with a sense development ‘a requested female’ → ‘bride’. Among the cognates compare especially Latin procus (“suitor, wooer”) and Lithuanian pir̃šti (“to arrange a marriage”). Related to Old Armenian հարցանեմ (harcʻanem, “to ask”).

m+

յաւերժ հարսն

հարսնսունք լեռնայինք


գործարան

gorcaran (romanization)
գործարան (nominative singular)
գործարանք (nominative plural)
գործարանի (genitive singular)
գործարանաց (genitive plural)
գործարանի (dative singular)
գործարանաց (dative plural)
գործարան (accusative singular)
գործարանս (accusative plural)
գործարանէ (ablative singular)
գործարանաց (ablative plural)
գործարանաւ (instrumental singular)
գործարանի (locative singular)
գործարանս (locative plural)

xcl-decl-noun

գործարանաւք = գործարանօք

Armenian: գործարան (gorcaran)


արական

arakan (romanization)
արական (nominative singular)
արականք (nominative plural)
արականի (genitive singular)
արականաց (genitive plural)
արականի (dative singular)
արականաց (dative plural)
արական (accusative singular)
արականս (accusative plural)
արականէ (ablative singular)
արականաց (ablative plural)
արականաւ (instrumental singular)
արականի (locative singular)
արականս (locative plural)

արականաւք = արականօք

Armenian: արական (arakan)


իգական

igakan (romanization)
իգական (nominative singular)
իգականք (nominative plural)
իգականի (genitive singular)
իգականաց (genitive plural)
իգականի (dative singular)
իգականաց (dative plural)
իգական (accusative singular)
իգականս (accusative plural)
իգականէ (ablative singular)
իգականաց (ablative plural)
իգականաւ (instrumental singular)
իգականի (locative singular)
իգականս (locative plural)

իգականաւք = իգականօք

Armenian: իգական (igakan)


Անահիտ

Anahit (romanization)
Անահիտ (nominative singular uncountable)
Անահտայ (genitive singular uncountable)
Անահտայ (dative singular uncountable)
Անահիտ (accusative singular uncountable)
Անահտայ (ablative singular uncountable)
Անահտաւ (instrumental singular uncountable)
Անահիտ (locative singular uncountable)
Անահիտ (nominative singular uncountable)
Անահտի (genitive singular uncountable)
Անահտի (dative singular uncountable)
Անահիտ (accusative singular uncountable)
Անահտէ (ablative singular uncountable)
Անահտաւ (instrumental singular uncountable)
Անահտի (locative singular uncountable)

→ Armenian: Անահիտ (Anahit) (learned)

From Middle Iranian *Anāhīt. Compare Old Persian 𐎠𐎴𐏃𐎡𐎫 (a-n-h-i-t /anahita/).


Հայկ

Hayk (romanization)
Հայկ (nominative singular uncountable)
Հայկայ (genitive singular uncountable)
Հայկայ (dative singular uncountable)
Հայկ (accusative singular uncountable)
Հայկայ (ablative singular uncountable)
Հայկաւ (instrumental singular uncountable)
Հայկ (locative singular uncountable)
Հայկ (nominative singular uncountable)
Հայկի (genitive singular uncountable)
Հայկի (dative singular uncountable)
Հայկ (accusative singular uncountable)
Հայկէ (ablative singular uncountable)
Հայկիւ (instrumental singular uncountable)
Հայկի (locative singular uncountable)

The origin is uncertain. The connection with հայ (hay, “Armenian”) is obvious, although there is
no consensus on the nature of this relationship. Perhaps derived from հայ (hay) with the diminutive suffix -իկ (-ik).


Գեղամ

head

Գեղամ • (Gełam)

xcl-proper noun

Գեղամ • (Gełam)

Gełam (romanization)
Գեղամ (nominative singular uncountable)
Գեղամայ (genitive singular uncountable)
Գեղամայ (dative singular uncountable)
Գեղամ (accusative singular uncountable)
Գեղամայ (ablative singular uncountable)
Գեղամաւ (instrumental singular uncountable)
Գեղամ (locative singular uncountable)

Traditionally connected with Old Armenian գեղ (geł, “beauty”), but this is rejected by Ačaṙyan, who considers it either to be a back-formation of Գեղամայ (Gełamay) (found in some placenames) by Movsēs Xorenacʿi, or of Urartian origin.

(Armenian mythology) a male given name, borne only by the legendary Gegham, a descendant of Hayk


Արա

Ara (romanization)
Արա (nominative singular uncountable)
Արայի (genitive singular uncountable)
Արայի (dative singular uncountable)
Արա (accusative singular uncountable)
Արայէ (ablative singular uncountable)
Արայիւ (instrumental singular uncountable)
Արայի (locative singular uncountable)
Արայ (alternative)

→ Armenian: Արա (Ara)

The origin is unknown. Has been compared to the Ancient Greek theonym Ἄρης (Árēs) and Avestan 𐬀𐬭𐬀 (ara, “Ara, the name of a certain believer, father of Berezishnu and Kasupatu”). Probably identical with Ancient Greek Ἤρ (Ḗr) son of Ἀρμένιος (Arménios); see the Myth of Er.

unk

unknown

cog

(Armenian mythology) a mythical king of Armenia known as Արա Գեղեցիկ (Ara Gełecʻik), Ara the Beautiful


Արամազդ

Aramazd (romanization)
Արամազդ (nominative singular uncountable)
Արամազդայ (genitive singular uncountable)
Արամազդայ (dative singular uncountable)
Արամազդ (accusative singular uncountable)
Արամազդայ (ablative singular uncountable)
Արամազդաւ (instrumental singular uncountable)
Արամազդ (locative singular uncountable)

→ Armenian: Արամազդ (Aramazd)

Borrowed from the Parthian name of the Zoroastrian god Ahura Mazda which is also attested as the personal name Ἀραμάσδης (Aramásdēs) in the 1st century BC Parchments of Avroman. See Avestan 𐬀𐬵𐬎𐬭𐬀 𐬨𐬀𐬰𐬛𐬁 (ahura mazdā) for more. Doublet of Որմիզդ (Ormizd).


Աժդահակ

head

Աժդահակ • (Aždahak)

xcl-proper noun

Աժդահակ • (Aždahak)

Aždahak (romanization)
Աժդահակ (nominative singular uncountable)
Աժդահակայ (genitive singular uncountable)
Աժդահակայ (dative singular uncountable)
Աժդահակ (accusative singular uncountable)
Աժդահակայ (ablative singular uncountable)
Աժդահակաւ (instrumental singular uncountable)
Աժդահակ (locative singular uncountable)

Armenian: Աժդահակ (Aždahak)

From Parthian *aždahāk (compare Manichaean Parthian 𐫀𐫋𐫅𐫍𐫀𐫃 (ʾjdhʾg /aždahāg/)), from Avestan 𐬀𐬲𐬌⸱𐬛𐬀𐬵𐬁𐬐𐬀 (aži.dahāka), a figure of Iranian mythology. See Persian اژدها (aždahâ) for more.


քաղցկեղ

head

քաղցկեղ • (kʻałcʻkeł)

xcl-noun

քաղցկեղ • (kʻałcʻkeł)

kʻałcʻkeł (romanization)
քաղցկեղ (nominative singular)
քաղցկեղք (nominative plural)
քաղցկեղի (genitive singular)
քաղցկեղի (dative singular)
քաղցկեղ (accusative singular)
քաղցկեղս (accusative plural)
քաղցկեղէ (ablative singular)
քաղցկեղի (locative singular)
քաղցկեղս (locative plural)
քաղցրկեղ (alternative)
քարծկեղ (alternative)
քարցկեղ (alternative)

Armenian: քաղցկեղ (kʻaġcʻkeġ)

From քաղց (kʻałcʻ) + կեղ (keł). For the formation compare կերցավ (kercʻav).

compound

քաղց (kʻałcʻ) + կեղ (keł)


աղեղն

head

աղեղն • (ałełn)

xcl-noun

աղեղն • (ałełn)

ałełn (romanization)
աղեղն (nominative singular)
աղեղունք (nominative plural)
աղեղան (genitive singular)
աղեղանց (genitive plural)
աղեղան (dative singular)
աղեղանց (dative plural)
աղեղն (accusative singular)
աղեղունս (accusative plural)
աղեղանէ (ablative singular)
աղեղանց (ablative plural)
աղեղամբ (instrumental singular)
աղեղամբք (instrumental plural)
աղեղան (locative singular)
աղեղունս (locative plural)

Armenian: աղեղ (aġeġ)

The origin is uncertain. Often connected with ողն (ołn).

(post-Classical, geometry) arc of a circle, arch


ծին

cin (romanization)
ծին (nominative singular)
ծինք (nominative plural)
ծնի (genitive singular)
ծնից (genitive plural)
ծնի (dative singular)
ծնից (dative plural)
ծին (accusative singular)
ծինս (accusative plural)
ծնէ (ablative singular)
ծնից (ablative plural)
ծնիւ (instrumental singular)
ծնիւք (instrumental plural)
ծնի (locative singular)
ծինս (locative plural)

Armenian: ծին (cin)

Inherited from Proto-Indo-European *ǵénh₁os or *ǵenh₁ós. Doublet of -զան (-zan).


ջիլ

ǰil (romanization)
ջիլ (nominative singular)
ջիլք (nominative plural)
ջլի (genitive singular)
ջլաց (genitive plural)
ջլի (dative singular)
ջլաց (dative plural)
ջիլ (accusative singular)
ջիլս (accusative plural)
ջլէ (ablative singular)
ջլաց (ablative plural)
ջլաւ (instrumental singular)
ջլաւք = ջլօք (ǰlawkʻ = ǰlōkʻ) (instrumental plural)
ջլի (locative singular)
ջիլս (locative plural)
ջիլ (nominative singular)
ջիլք (nominative plural)
ջլի (genitive singular)
ջլից (genitive plural)
ջլի (dative singular)
ջլից (dative plural)
ջիլ (accusative singular)
ջիլս (accusative plural)
ջլէ (ablative singular)
ջլից (ablative plural)
ջլիւ (instrumental singular)
ջլիւք (instrumental plural)
ջլի (locative singular)
ջիլս (locative plural)
ջիղ (alternative)
ջեղ (alternative)

xcl-decl-noun

ջլաւք = ջլօք

Armenian: ջիլ (ǰil), ջիղ (ǰiġ)

From Proto-Indo-European *gʷʰiHslo-, from *gʷeyH- (“sinew”). Cognates include Latin filum (“thread”), Lithuanian gýsla, Proto-Slavic *žila.

Կանգնեաց զտտուն իւր իբրեւ զնոճի, եւ ջիլք իւր զմիմեամբք պատեալ։

Translation by Claude E. Cox
It stood up its tail like a cypress, and its sinews have been interwoven.

Kangneacʻ zttun iwr ibrew znoči, ew ǰilkʻ iwr zmimeambkʻ pateal.

(anatomy) nerve, sinew (the ancients confused the two tissues)


կար

kar (romanization)
կար (nominative singular)
կարք (nominative plural)
կարոյ (genitive singular)
կարոց (genitive plural)
կարոյ (dative singular)
կարոց (dative plural)
կար (accusative singular)
կարս (accusative plural)
կարոյ (ablative singular)
կարոց (ablative plural)
կարով (instrumental singular)
կարովք (instrumental plural)
կար (locative singular)
կարս (locative plural)

i-type plural instrumental կարիւք (kariwkʻ) and u-type plural genitive կարուց (karucʻ) are also attested

Armenian: կար (kar)


կիր

kir (romanization)
կիր (nominative singular)
կիրք (nominative plural)
կրոյ (genitive singular)
կրոց (genitive plural)
կրոյ (dative singular)
կրոց (dative plural)
կիր (accusative singular)
կիրս (accusative plural)
կրոյ (ablative singular)
կրոց (ablative plural)
կրով (instrumental singular)
կրովք (instrumental plural)
կիր (locative singular)
կիրս (locative plural)

Armenian: կիր (kir)
→ Zazaki: kirey

→ Old Georgian: კირი (ḳiri) (see there for further descendants)

From Akkadian 𒌋𒀜 (kīru), from Sumerian 𒌋𒀜 (gir, “oven, kiln”).

(figuratively, pathology) a kind of white blister, morphew (a malignant itch)


կիր

kir (romanization)
կիր (nominative singular)
կիրք (nominative plural)
կրի (genitive singular)
կրից (genitive plural)
կրի (dative singular)
կրից (dative plural)
կիր (accusative singular)
կիրս (accusative plural)
կրէ (ablative singular)
կրից (ablative plural)
կրիւ (instrumental singular)
կրիւք (instrumental plural)
կրի (locative singular)
կիրս (locative plural)

desc

→ Armenian: կիրք (kirkʻ), ⇒ կիրառել (kiraṙel), ⇒ կիրարկել (kirarkel) (learned)

Uncertain. According to Ałayan, from Proto-Indo-European *gʷērh₂-, from *gʷerh₂- (“heavy”).
The sense of "Passover" is a semantic loan from Ancient Greek πάσχα (páskha, “Passover”), which was mistakenly etymologized from πάσχω (páskhō, “to bear, suffer”). The rest of the senses all developed from the basic meaning "to bear, to carry".

semantic loan

(in the plural, grammar) symbol used to split a word into syllables


բարձ

barj (romanization)
բարձ (nominative singular)
բարձք (nominative plural)
բարձի (genitive singular)
բարձից (genitive plural)
բարձի (dative singular)
բարձից (dative plural)
բարձ (accusative singular)
բարձս (accusative plural)
բարձէ (ablative singular)
բարձից (ablative plural)
բարձիւ (instrumental singular)
բարձիւք (instrumental plural)
բարձի (locative singular)
բարձս (locative plural)

Armenian: բարձ (barj)

→ Chechen: барч (barč)

→ Georgian: ბარძაყი (barʒaq̇i)

From Iranian *barz-, from Proto-Iranian *barjíš (“pillow”), from Proto-Indo-Iranian *bʰarȷ́ʰíš. The later senses developed from the original meaning of "pillow".


բաղաձայն

head

բաղաձայն • (bałajayn)

xcl-noun

բաղաձայն • (bałajayn)

bałajayn (romanization)
բաղաձայն (nominative singular)
բաղաձայնք (nominative plural)
բաղաձայնի (genitive singular)
բաղաձայնից (genitive plural)
բաղաձայնի (dative singular)
բաղաձայնից (dative plural)
բաղաձայն (accusative singular)
բաղաձայնս (accusative plural)
բաղաձայնէ (ablative singular)
բաղաձայնից (ablative plural)
բաղաձայնիւ (instrumental singular)
բաղաձայնիւք (instrumental plural)
բաղաձայնի (locative singular)
բաղաձայնս (locative plural)

Armenian: բաղաձայն (baġajayn)

From բաղա- (bała-, “con-”) + ձայն (jayn, “sound”). Compare Ancient Greek σύμ-φωνον (súm-phōnon) and Latin cōn-sonāns, built on the same pattern.


ողնաշար

head

ողնաշար • (ołnašar)

xcl-noun

ողնաշար • (ołnašar)

ołnašar (romanization)
ողնաշար (nominative singular)
ողնաշարք (nominative plural)
ողնաշարի (genitive singular)
ողնաշարից (genitive plural)
ողնաշարի (dative singular)
ողնաշարից (dative plural)
ողնաշար (accusative singular)
ողնաշարս (accusative plural)
ողնաշարէ (ablative singular)
ողնաշարից (ablative plural)
ողնաշարիւ (instrumental singular)
ողնաշարիւք (instrumental plural)
ողնաշարի (locative singular)
ողնաշարս (locative plural)

xcl-decl-noun

the oblique cases apart from singular genitive are post-classical

Armenian: ողնաշար (oġnašar)

ողնաշար տանց

(anatomy) spine, backbone, vertebral column, spinal column


ողն

ołn (romanization)
ողն (nominative singular)
ողունք (nominative plural)
ողին (genitive singular)
ողանց (genitive plural)
ողին (dative singular)
ողանց (dative plural)
ողն (accusative singular)
ողունս (accusative plural)
յողանէ (ablative singular)
ողանց (ablative plural)
ողամբ (instrumental singular)
ողամբք (instrumental plural)
ողին (locative singular)
ողունս (locative plural)

genitive <i class="Armn mention" lang="xcl">ողան</i> (ołan) is attested in post-classical times

Armenian: ող (oġ)

From Proto-Indo-European *olen-, from *Heh₃l-.

բեկանել զողն

ողն անկանել

to lie down, to lay oneself down, to stretch one's limbs; (figuratively) to neglect, not to care for

յողն երթալ

to stretch oneself; to stretch out one's arms (in yawning or awaking)

յողն կալ

to stand erect, to draw oneself up; (figuratively) to grow proud; to become rebellious

խստացուցանել զողն

to stiffen one's neck, to be proud, stubborn, contumacious

ողն առնուլ

to lean against; (figuratively) to find support

ողն առնուլ ի վշտաց

to breathe from one's troubles, to repose from care or affliction

ողն բեկանիլ

to sprain or break one's back or neck; (figuratively) to end in smoke; to become discouraged, disheartened, desponding, to droop


սեռ

seṙ (romanization)
սեռ (nominative singular)
սեռք (nominative plural)
սեռի (genitive singular)
սեռից (genitive plural)
սեռի (dative singular)
սեռից (dative plural)
սեռ (accusative singular)
սեռս (accusative plural)
սեռէ (ablative singular)
սեռից (ablative plural)
սեռիւ (instrumental singular)
սեռիւք (instrumental plural)
սեռի (locative singular)
սեռս (locative plural)

Armenian: սեռ (seṙ)

From the same Proto-Indo-European root as սեր (ser, “kind, race, species”).


մուկն

head

մուկն • (mukn)

xcl-noun

մուկն • (mukn)

mukn (romanization)
մուկն (nominative singular)
մկունք (nominative plural)
մկան (genitive singular)
մկանց (genitive plural)
մկան (dative singular)
մկանց (dative plural)
մուկն (accusative singular)
մկունս (accusative plural)
մկանէ (ablative singular)
մկանց (ablative plural)
մկամբ (instrumental singular)
մկամբք (instrumental plural)
մկան (locative singular)
մկունս (locative plural)

Of the same origin as the above word. The sense development “mouse” > “muscle” happened already in Proto-Indo-European: compare Ancient Greek μῦς (mûs, “mouse; muscle”), Latin mūsculus (“muscle”), from mūs (“mouse”), Russian мышца (myšca), from мышь (myšʹ). The word մկան (mkan, “back”) has the same origin.


ձեռն

head

ձեռն • (jeṙn)

xcl-noun

ձեռն • (jeṙn)

jeṙn (romanization)
ձեռն (nominative singular uncountable)
ձեռին (genitive singular uncountable)
ձեռին (dative singular uncountable)
ձեռն (accusative singular uncountable)
ձեռանէ (ablative singular uncountable)
ձեռամբ (instrumental singular uncountable)
ձեռին (locative singular uncountable)
ձեռք (nominative plural)
ձեռաց (genitive plural)
ձեռաց (dative plural)
ձեռս (accusative plural)
ձեռաց (ablative plural)
ձեռաւք = ձեռօք (jeṙawkʻ = jeṙōkʻ) (instrumental plural)
ձեռս (locative plural)

xcl-decl-noun-unc

The singular forms follow n-type declension.

xcl-decl-noun-pl

ձեռաւք = ձեռօք

The plural forms follow an i-a-type declension, but an n-type plural instrumental ձեռամբք (jeṙambkʻ) is once attested. An o-type plural instrumental ձեռովք (jeṙovkʻ) is also attested.

→ Arabic: زرنوك (zarnūk)

Armenian: ձեռք (jeṙkʻ), ձեռ (jeṙ)

From Proto-Indo-European *ǵʰésr-m̥, accusative of *ǵʰésr- (“hand”). The plural ձեռք (jeṙkʻ) is from Proto-Indo-European *ǵʰesr-es. The old instrumental *ձերբ (*jerb), found only in compounds, continues Proto-Indo-European *ǵʰesr̥-bʰi (see -բ (-b)).

ի ձեռն, ընդ ձեռն

by, by means of, through the medium or channel of

զձեռամբ

as much as one can, according to one's power

ի ձեռանէ

պաշտօնեայ ի ձեռանէ

առ ձեռն

ready at hand, under one's hand, near, at hand

առ ձեռն բառարան

ձեռն ի ձեռանէ, ընդ ձեռն, ձեռն ի ձեռն

from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him, etc.

որ ընդ ձեռամբ է

հզօր ձեռամբ

ձեռն օտար

յերկոցունց ձեռաց աջողակ

ambidexter, right- and left-handed person

ձեռն հաւանութեան

ձեռս ի կապ

with one's hand tied; with folded arms; (figuratively) idle

ձեռս յետս կապեալ

ձեռք փապարեալք յաշխատութէնէ

մահահամբոյր ձեռամբ

ձեռն Տեառն

ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց

əst jeṙin bawakani, əst kari jeṙacʻ iwrocʻ

according to one's strength, power or means

ամբարձ զձեռն իւր ի տիրապետել

he formed the project of seizing the chief authority

ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն

ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն

ի ձեռս քո է

չէր ձեռն նորա բաւական

ահա ձեռն իմ ընդ քեզ

յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր ձեռն իւր

yamenayn tełis ur miangamayn hasanēr jeṙn iwr

եղեւ ձեռն տեառն ի վերայ իմ

ձեռն տալ իրերաց

ձեռն տալ ի

ձեռն տալ անմեղութեան

ձեռն տալ

to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help

ձեռն արկանել

to lay hands on, to seize, to take possession of

ձեռն արկանել, ձեռն ի գործ արկանել/առնել

to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try

ի ձեռն տալ

to hand over, to deliver over, to give up

ձեռս բառնալ

ձեռս ամբառնալ

դնել զանձն ի ձեռին իւրում

ձեռն անձին հարկանել

to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour

ձեռն յանձին հարկանել

to oblige oneself to, ("on my head be it")

ձեռն դնել

to lay hands on, to ordain, to consecrate; to put one's signature to, to sign

ձեռն տալ աղջկան

ընդ ձեռամբ/զձեռամբ լինել

to be in the hands of, under the power, in subjection to

ունել ընդ ձեռամբ

ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ

ənd jeṙamb aṙnel, nuačel, arkanel ənd jeṙamb

to bring under one's power, to subdue, to subjugate

կալ ընդ ձեռամբ ուրուք

to put oneself under the protection of; to submit, to yield; to be submissive

ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել

ənd jeṙamb ankanil, gal i jeṙs, i jeṙs ankanel

to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught

ի ձեռս բերել

to obtain, to procure, to entrap, to catch

անկանել ի ձեռս ուրուք

ձեռն օգնականութեան գտանել

to find a helping hand, to be sustained by, favoured with

զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել

ձեռամբ առնել

զձեռամբ լինել

զձեռօք ածել

ի ձեռն առնուլ

to obtain, to acquire; to reacquire; to undertake, to begin

տարածել զձեռս իւր առ ոք

ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք

ձեռն մխել

to meddle, to interfere; to set a hand to, to undertake

ձեռն մխել յոք

to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-reat; to put to death

ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք

to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of

ձեռն/ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ

to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down

ձեռն զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն

jeṙn zjeṙamb pʻopʻoxelov kʻaršel zčʻuann

to draw a cord, to tighten a rope hand over hand

ձեռն արկանել զգանձիւն

լուանալ զձեռս

(figuratively) to wash one's hands of, to clear oneself from

ձեռն ունել

ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ

rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards

(anatomy) hand; fist; arm; (figuratively) strength, might, power, force, main strength; aid, succour, protection


ապաթարց

head

ապաթարց • (apatʻarcʻ)

xcl-noun

ապաթարց • (apatʻarcʻ)

apatʻarcʻ (romanization)
ապաթարց (nominative singular)
ապաթարցք (nominative plural)
ապաթարցի (genitive singular)
ապաթարցից (genitive plural)
ապաթարցի (dative singular)
ապաթարցից (dative plural)
ապաթարց (accusative singular)
ապաթարցս (accusative plural)
ապաթարցէ (ablative singular)
ապաթարցից (ablative plural)
ապաթարցիւ (instrumental singular)
ապաթարցիւք (instrumental plural)
ապաթարցի (locative singular)
ապաթարցս (locative plural)
այբաթարց (alternative)

Armenian: ապաթարց (apatʻarcʻ)

Calque of Ancient Greek ἀπόστροφος (apóstrophos, “accent of elision”), from ἀπό (apó, “away”) + στρέφω (stréphō, “to turn”), which was translated as *ապադարձ (*apadarj), from ապա- (apa-, “away; negative prefix”) + դարձ (darj, “turn”), but written as ապաթարց (apatʻarcʻ) because of the dialectal pronunciation adopted by the Hellenizing School. See բդեդ (bded) for more examples of such a pronunciation.


փոշտ

head

փոշտ • (pʻošt)

xcl-noun

փոշտ • (pʻošt)

pʻošt (romanization)
փոշտ (nominative singular)
փոշտք (nominative plural)
փոշտի (genitive singular)
փոշտի (dative singular)
փոշտ (accusative singular)
փոշտս (accusative plural)
փոշտէ (ablative singular)
փոշտի (locative singular)
փոշտս (locative plural)

Armenian: փոշտ (pʻošt)


ածանց

head

ածանց • (acancʻ)

xcl-noun

ածանց • (acancʻ)

acancʻ (romanization)
ածանց (nominative singular)
ածանցք (nominative plural)
ածանցի (genitive singular)
ածանցաց (genitive plural)
ածանցի (dative singular)
ածանցաց (dative plural)
ածանց (accusative singular)
ածանցս (accusative plural)
ածանցէ (ablative singular)
ածանցաց (ablative plural)
ածանցաւ (instrumental singular)
ածանցի (locative singular)
ածանցս (locative plural)

xcl-decl-noun

ածանցաւք = ածանցօք

→ Armenian: ածանց (acancʻ) (learned)

From ած- (ac-) + անց- (ancʻ-). Calque of Ancient Greek παραγωγόν (paragōgón, “derivative”), from παράγω (parágō, “to derive”). Compare ածանցուցանեմ (acancʻucʻanem).

calque

(linguistics) derivative (a word formed from another word)


հասարակ

hasarak (romanization)
հասարակ (nominative singular)
հասարակք (nominative plural)
հասարակի (genitive singular)
հասարակաց (genitive plural)
հասարակի (dative singular)
հասարակաց (dative plural)
հասարակ (accusative singular)
հասարակս (accusative plural)
հասարակէ (ablative singular)
հասարակաց (ablative plural)
հասարակաւ (instrumental singular)
հասարակի (locative singular)
հասարակս (locative plural)

xcl-decl-noun

հասարակաւք = հասարակօք

u-type plural genitive/dative <i class="Armn mention" lang="xcl">հասարակուց</i> (hasarakucʻ) is attested in one manuscript

An Iranian borrowing: compare Middle Persian 𐫍𐫘𐫀𐫡 (hsʾr /hassār/, “alike, equal; like, corresponding to”), Parthian 𐫍𐫀𐫇𐫘𐫀𐫡𐫃 (hʾwsʾrg /hawsārag/, “of the same rank/age”), 𐫍𐫀𐫇𐫘𐫀𐫡 (hʾwsʾr /hāwsār/, “similar, like; the like”).

cog

հասարակ անուն

հասարակ բայ

(grammar) common (of gender); common, not proper (of a noun); deponent (of a verb)


ենթամնայ

head

ենթամնայ • (entʻamnay)

xcl-noun

ենթամնայ • (entʻamnay)

entʻamnay (romanization)
ենթամնայ (nominative singular)
ենթամնայք (nominative plural)
ենթամնայի (genitive singular)
ենթամնայից (genitive plural)
ենթամնայի (dative singular)
ենթամնայից (dative plural)
ենթամնայ (accusative singular)
ենթամնայս (accusative plural)
ենթամնայէ (ablative singular)
ենթամնայից (ablative plural)
ենթամնայիւ (instrumental singular)
ենթամնայիւք (instrumental plural)
ենթամնայի (locative singular)
ենթամնայս (locative plural)

Armenian: ենթամնա (entʻamna)

(grammar) hyphen, mark of the division of a word: ֊


պատիւ

patiw (romanization)
պատիւ (nominative singular)
պատիւք (nominative plural)
պատուոյ (genitive singular)
պատուոց (genitive plural)
պատուոյ (dative singular)
պատուոց (dative plural)
պատիւ (accusative singular)
պատիւս (accusative plural)
պատուոյ (ablative singular)
պատուոց (ablative plural)
պատուով (instrumental singular)
պատուովք (instrumental plural)
պատիւ (locative singular)
պատիւս (locative plural)
պատիւ (nominative singular)
պատիւք (nominative plural)
պատուի (genitive singular)
պատուի (dative singular)
պատիւ (accusative singular)
պատիւս (accusative plural)
պատուէ (ablative singular)
պատուի (locative singular)
պատիւս (locative plural)

Armenian: պատիվ (pativ), պատվո (patvo)

desc

→? Old Georgian: პატივი (ṗaṭivi) (or directly from Iranian)

desctree

Georgian: პატივი (ṗaṭivi)
→ Bats: პატივ (ṗaṭiv)
→ Svan: პა̈ტიჳ (ṗäṭiw)

→ Romani: patǐv

From Middle Iranian *pativ. Compare Sogdian [script needed] (ptβy-, “respect, honour”).

der

Proto-Indo-Iranian *bʰaH- (“to shine, be bright”)

(grammar) the Armenian abbreviation mark (՟)


ստորակէտ

head

ստորակէտ • (storakēt)

xcl-noun

ստորակէտ • (storakēt)

storakēt (romanization)
ստորակէտ (nominative singular)
ստորակէտք (nominative plural)
ստորակիտի (genitive singular)
ստորակիտաց (genitive plural)
ստորակիտի (dative singular)
ստորակիտաց (dative plural)
ստորակէտ (accusative singular)
ստորակէտս (accusative plural)
ստորակիտէ (ablative singular)
ստորակիտաց (ablative plural)
ստորակիտաւ (instrumental singular)
ստորակիտի (locative singular)
ստորակէտս (locative plural)

xcl-decl-noun

ստորակիտաւք = ստորակիտօք

the singular instrumental can be <i class="Armn mention" lang="xcl">ստորակիտով</i> (storakitov)

→ Armenian: ստորակետ (storaket)

From ստոր (stor) + -ա- (-a-) + կէտ (kēt). Calque of Ancient Greek ὑποστιγμή (hupostigmḗ).


մէջ

mēǰ (romanization)
մէջ (nominative singular)
մէջք (nominative plural)
միջոյ (genitive singular)
միջոց (genitive plural)
միջոյ (dative singular)
միջոց (dative plural)
մէջ (accusative singular)
մէջս (accusative plural)
միջոյ (ablative singular)
միջոց (ablative plural)
միջով (instrumental singular)
միջովք (instrumental plural)
միջի (locative singular)
մէջ (locative singular)
մէջս (locative plural)
մէջ (nominative singular)
մէջք (nominative plural)
միջի (genitive singular)
միջաց (genitive plural)
միջի (dative singular)
միջաց (dative plural)
մէջ (accusative singular)
մէջս (accusative plural)
միջէ (ablative singular)
միջաց (ablative plural)
միջաւ (instrumental singular)
միջաւք = միջօք (miǰawkʻ = miǰōkʻ) (instrumental plural)
միջի (locative singular)
մէջս (locative plural)

xcl-decl-noun

միջաւք = միջօք

From Proto-Armenian *meidyo-, from Proto-Indo-European *médʰyos.

ցաւք միջաց

ցմէջս

ընդ մէջ իւր

միջովք չափ ի վեր/ի միջոյն եւ ի վեր

միջովք չափ ի խոնարհ/ի միջոյն եւ ի խոնարհ

miǰovkʻ čʻapʻ i xonarh/i miǰoyn ew i xonarh

պնդել զմէջս

to gird up one's loins, to put on a belt

խորտակել զմէջս

գօտի ածել ընդ մէջ իւր

արկանել քուրձ զմիջովք

սուսեր ընդ մէջ ածել, ածել սուր ընդ մէջ

մէջ ընդ մէջ հերձուլ, հատանել

to cut in halves; to split into two parts

(anatomy, often in the plural) the middle part of the body; loins, reins; waist; belly, abdomen; back


Բէլ

Bēl (romanization)
Բէլ (nominative singular uncountable)
Բելայ (genitive singular uncountable)
Բելայ (dative singular uncountable)
Բէլ (accusative singular uncountable)
Բելայ (ablative singular uncountable)
Բելաւ (instrumental singular uncountable)
Բէլ (locative singular uncountable)
Բէլ (nominative singular uncountable)
Բէլայ (genitive singular uncountable)
Բէլայ (dative singular uncountable)
Բէլ (accusative singular uncountable)
Բէլայ (ablative singular uncountable)
Բէլաւ (instrumental singular uncountable)
Բէլ (locative singular uncountable)

Armenian: Բել (Bel)

(Armenian mythology) Bel (evil giant ruler of Babylon, defeated by Hayk)


Հերակլէս

head

Հերակլէս • (Heraklēs)

xcl-proper noun

Հերակլէս • (Heraklēs)

Heraklēs (romanization)
Հերակլէս (nominative singular uncountable)
Հերակլեայ (genitive singular uncountable)
Հերակլեայ (dative singular uncountable)
Հերակլէս (accusative singular uncountable)
Հերակլեայ (ablative singular uncountable)
Հերակլեաւ (instrumental singular uncountable)
Հերակլէս (locative singular uncountable)

Armenian: Հերակլես (Herakles)


աւր

awr (romanization)
աւր (nominative singular)
աւրք (nominative plural)
աւրոյ (genitive singular)
աւրոց (genitive plural)
աւրոյ (dative singular)
աւրոց (dative plural)
աւր (accusative singular)
աւրս (accusative plural)
աւրոյ (ablative singular)
աւրոց (ablative plural)
աւրով (instrumental singular)
աւրովք (instrumental plural)
աւր (locative singular)
աւրս (locative plural)

The origin is uncertain. Perhaps related to Latin aurugo.


Աքիլլէս

head

Աքիլլէս • (Akʻillēs)

xcl-proper noun

Աքիլլէս • (Akʻillēs)

Akʻillēs (romanization)
Աքիլլէս (nominative singular uncountable)
Աքիլլեայ (genitive singular uncountable)
Աքիլլեայ (dative singular uncountable)
Աքիլլէս (accusative singular uncountable)
Աքիլլեայ (ablative singular uncountable)
Աքիլլեաւ (instrumental singular uncountable)
Աքիլլէս (locative singular uncountable)
Աքիւլլէս (alternative)
Աքիլլեւս (alternative)
Աքիւղէս (alternative)

Armenian: Աքիլլես (Akʻilles)

From Ancient Greek Ἀχιλλεύς (Akhilleús).


Հեղինէ

head

Հեղինէ • (Hełinē)

xcl-proper noun

Հեղինէ • (Hełinē)

Hełinē (romanization)
Հեղինէ (nominative singular uncountable)
Հեղինեայ (genitive singular uncountable)
Հեղինեայ (dative singular uncountable)
Հեղինէ (accusative singular uncountable)
Հեղինեայ (ablative singular uncountable)
Հեղինեաւ (instrumental singular uncountable)
Հեղինէ (locative singular uncountable)

Armenian: Հեղինե (Heġine)


լիսեռն

head

լիսեռն • (liseṙn)

xcl-noun

լիսեռն • (liseṙn)

liseṙn (romanization)
լիսեռն (nominative singular)
լիսռունք (nominative plural)
լիսռան (genitive singular)
լիսռանց (genitive plural)
լիսռան (dative singular)
լիսռանց (dative plural)
լիսեռն (accusative singular)
լիսռունս (accusative plural)
լիսռանէ (ablative singular)
լիսռանց (ablative plural)
լիսռամբ (instrumental singular)
լիսռամբք (instrumental plural)
լիսռան (locative singular)
լիսռունս (locative plural)
լիսեռն (nominative singular)
լիսեռունք (nominative plural)
լիսեռան (genitive singular)
լիսեռանց (genitive plural)
լիսեռան (dative singular)
լիսեռանց (dative plural)
լիսեռն (accusative singular)
լիսեռունս (accusative plural)
լիսեռանէ (ablative singular)
լիսեռանց (ablative plural)
լիսեռամբ (instrumental singular)
լիսեռամբք (instrumental plural)
լիսեռան (locative singular)
լիսեռունս (locative plural)

Middle Armenian: լսեռ (lseṙ)

desctree

Armenian: լիսեռ (liseṙ), լսառ (lsaṙ) — dialectal
→ Turkish: liser, lizar

The origin is uncertain. Perhaps connected with սեռն (seṙn, “axle”), which is a Semitic borrowing.


երկբարբառ

head

երկբարբառ • (erkbarbaṙ)

xcl-noun

երկբարբառ • (erkbarbaṙ)

Armenian: երկբարբառ (erkbarbaṙ)


կայծակն

kaycakn (romanization)
կայծակն (nominative singular)
կայծակունք (nominative plural)
կայծական (genitive singular)
կայծականց (genitive plural)
կայծական (dative singular)
կայծականց (dative plural)
կայծակն (accusative singular)
կայծակունս (accusative plural)
կայծականէ (ablative singular)
կայծականց (ablative plural)
կայծակամբ (instrumental singular)
կայծակամբք (instrumental plural)
կայծական (locative singular)
կայծակունս (locative plural)

Armenian: կայծակ (kaycak)

From կայծ (kayc) + ակն (akn, “eye”). For the meaning “carbuncle, swelling” compare Ancient Greek ἄνθραξ (ánthrax, “charcoal; abscess”).

(pathology) carbuncle, anthrax, swelling


Աստղիկ

head

Աստղիկ • (Astłik)

xcl-proper noun

Աստղիկ • (Astłik)

Astłik (romanization)
Աստղիկ (nominative singular uncountable)
Աստղկան (genitive singular uncountable)
Աստղկան (dative singular uncountable)
Աստղիկ (accusative singular uncountable)
Աստղկանէ (ablative singular uncountable)
Աստղկամբ (instrumental singular uncountable)
Աստղկան (locative singular uncountable)
Աստղիկ (nominative singular uncountable)
Աստղկայ (genitive singular uncountable)
Աստղկայ (dative singular uncountable)
Աստղիկ (accusative singular uncountable)
Աստղկայ (ablative singular uncountable)
Աստղկաւ (instrumental singular uncountable)
Աստղիկ (locative singular uncountable)

Armenian: Աստղիկ (Astġik)

աստղ (astł, “star”) + -իկ (-ik, diminutive suffix)

suffix

(Greek mythology, Roman mythology) Aphrodite, Venus


որքիւն

head

որքիւն • (orkʻiwn)

xcl-noun

որքիւն • (orkʻiwn)

orkʻiwn (romanization)
որքիւն (nominative singular)
որքիւնք (nominative plural)
որքեան (genitive singular)
որքեանց (genitive plural)
որքեան (dative singular)
որքեանց (dative plural)
որքիւն (accusative singular)
որքիւնս (accusative plural)
որքիւնէ (ablative singular)
որքեանց (ablative plural)
որքեամբ (instrumental singular)
որքեամբք (instrumental plural)
որքեան (locative singular)
որքիւնս (locative plural)
երքոյն (alternative)

Armenian: որքին (orkʻin)


տարր

tarr (romanization)
տարր (nominative singular)
տարերք (nominative plural)
տարեր (genitive singular)
տարերց (genitive plural)
տարերաց (genitive plural)
տարեր (dative singular)
տարերց (dative plural)
տարերաց (dative plural)
տարր (accusative singular)
տարերս (accusative plural)
տարերէ (ablative singular)
տարերց (ablative plural)
տարերաց (ablative plural)
տարերբ (instrumental singular)
տարերբք (instrumental plural)
տարեր (locative singular)
տարերս (locative plural)

xcl-decl-noun

տարերց, տարերաց

տարերց, տարերաց

տարերց, տարերաց

տարերբք, տարերաւք = տարերօք

post-classically also i-type genitives տարրի (tarri)/տարրից (tarricʻ) and o-type genitive տարրոյ (tarroy) are attested

desc

→ Armenian: տարր (tarr), տարերք (tarerkʻ) (learned)

The origin is uncertain.
One suggestion is that it is derived from Proto-Indo-European *dóru (“tree, wood”), via a Pre-Armenian r/u-stem noun *dóru-r, taking the zero-grade from the oblique *dr̥u-, or directly from *dóru through an o-u → a-u dissimilatory umlaut. In this case cognate with տորգ (torg), տոռն (toṙn), տարգալ (targal). For the sense development Martirosyan compares Ancient Greek ὕλη (húlē, “wood, timber; material, matter”).


այծեղջիւր

head

այծեղջիւր • (aycełǰiwr)

xcl-proper noun

այծեղջիւր • (aycełǰiwr)

aycełǰiwr (romanization)
այծեղջիւր (nominative singular uncountable)
ածեղջեր (genitive singular uncountable)
ածեղջեր (dative singular uncountable)
այծեղջիւր (accusative singular uncountable)
ածեղջերէ (ablative singular uncountable)
ածեղջերբ (instrumental singular uncountable)
ածեղջեր (locative singular uncountable)

Armenian: Այծեղջյուր (Ayceġǰyur)


սերմներթութիւն

head

սերմներթութիւն • (sermnertʻutʻiwn)

xcl-noun

սերմներթութիւն • (sermnertʻutʻiwn)

sermnertʻutʻiwn (romanization)
սերմներթութիւն (nominative singular)
սերմներթութիւնք (nominative plural)
սերմներթութեան (genitive singular)
սերմներթութեանց (genitive plural)
սերմներթութեան (dative singular)
սերմներթութեանց (dative plural)
սերմներթութիւն (accusative singular)
սերմներթութիւնս (accusative plural)
սերմներթութենէ (ablative singular)
սերմներթութեանց (ablative plural)
սերմներթութեամբ (instrumental singular)
սերմներթութեամբք (instrumental plural)
սերմներթութեան (locative singular)
սերմներթութիւնս (locative plural)
սերմերթութիւն (alternative)

xcl-decl-noun

սերմներթութիւն

սերմներթութիւնք

սերմներթութեան

սերմներթութեանց

սերմներթութեան

սերմներթութեանց

սերմներթութիւն

սերմներթութիւնս

սերմներթութենէ

սերմներթութեանց

սերմներթութեամբ

սերմներթութեամբք

սերմներթութեան

սերմներթութիւնս

From սերմն (sermn) + երթամ (ertʻam) + -ութիւն (-utʻiwn).


միզուկ

head

միզուկ • (mizuk)

xcl-noun

միզուկ • (mizuk)

mizuk (romanization)
միզուկ (nominative singular)
միզուկք (nominative plural)
միզուկ (accusative singular)
միզուկս (accusative plural)
միզուկս (locative plural)

Armenian: միզուկ (mizuk)


յօդ

yōd (romanization)
յօդ (nominative singular)
յօդք (nominative plural)
յօդի (genitive singular)
յօդից (genitive plural)
յօդի (dative singular)
յօդից (dative plural)
յօդ (accusative singular)
յօդս (accusative plural)
յօդէ (ablative singular)
յօդից (ablative plural)
յօդիւ (instrumental singular)
յօդիւք (instrumental plural)
յօդի (locative singular)
յօդս (locative plural)
յաւդ (alternative)
օդ (alternative)

Armenian: հոդ (hod)

The original spelling is յաւդ (yawd), from Proto-Indo-European *audʰ-, grown from *au-, *eu- (“to wear; to tie up”). Cognate with Lithuanian auklis (“rope”), autas (“foot-cloth”), Latvian aukle (“cord, rope”). Akin to ագանիմ (aganim) and օթ (ōtʻ).

լուծեալ յամենայն յօդից

յօդ յօդ


Զևս

Zews (romanization)
Զևս (nominative singular uncountable)
Զևսի (genitive singular uncountable)
Զևսի (dative singular uncountable)
Զևս (accusative singular uncountable)
Զևսէ (ablative singular uncountable)
Զևսիւ (instrumental singular uncountable)
Զևսի (locative singular uncountable)
Զևս (nominative singular uncountable)
Զևսայ (genitive singular uncountable)
Զևսայ (dative singular uncountable)
Զևս (accusative singular uncountable)
Զևսայ (ablative singular uncountable)
Զևսաւ (instrumental singular uncountable)
Զևս (locative singular uncountable)

Armenian: Զևս (Zews)


Հերմէս

head

Հերմէս • (Hermēs)

xcl-proper noun

Հերմէս • (Hermēs)

Hermēs (romanization)
Հերմէս (nominative singular uncountable)
Հերմեայ (genitive singular uncountable)
Հերմեայ (dative singular uncountable)
Հերմէս (accusative singular uncountable)
Հերմեայ (ablative singular uncountable)
Հերմեաւ (instrumental singular uncountable)
Հերմէս (locative singular uncountable)
Հերմէս (nominative singular uncountable)
Հերմեսի (genitive singular uncountable)
Հերմեսի (dative singular uncountable)
Հերմէս (accusative singular uncountable)
Հերմեսէ (ablative singular uncountable)
Հերմեսիւ (instrumental singular uncountable)
Հերմեսի (locative singular uncountable)
Երմէս (alternative)

Armenian: Հերմես (Hermes)


Ագամեմնոն

Agamemnon (romanization)
Ագամեմնոն (nominative singular uncountable)
Ագամեմնոնի (genitive singular uncountable)
Ագամեմնոնի (dative singular uncountable)
Ագամեմնոն (accusative singular uncountable)
Ագամեմնոնէ (ablative singular uncountable)
Ագամեմնոնիւ (instrumental singular uncountable)
Ագամեմնոնի (locative singular uncountable)

Armenian: Ագամեմնոն (Agamemnon)

From Ancient Greek Ἀγαμέμνων (Agamémnōn).


Իփիւգենիա

head

Իփիւգենիա • (Ipʻiwgenia)

xcl-proper noun

Իփիւգենիա • (Ipʻiwgenia)

Ipʻiwgenia (romanization)
Իփիւգենիա (nominative singular uncountable)
Իփիւգենիայի (genitive singular uncountable)
Իփիւգենիայի (dative singular uncountable)
Իփիւգենիա (accusative singular uncountable)
Իփիւգենիայէ (ablative singular uncountable)
Իփիւգենիայիւ (instrumental singular uncountable)
Իփիւգենիայի (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

Իփիւգենիայիւ

From Ancient Greek Ἰφιγένεια (Iphigéneia).


Մեմնոն

Armenian: Մեմնոն (Memnon)


Պռիամոս

head

Պռիամոս • (Pṙiamos)

xcl-proper noun

Պռիամոս • (Pṙiamos)

Pṙiamos (romanization)
Պռիամոս (nominative singular uncountable)
Պռիամայ (genitive singular uncountable)
Պռիամայ (dative singular uncountable)
Պռիամոս (accusative singular uncountable)
Պռիամայ (ablative singular uncountable)
Պռիամաւ (instrumental singular uncountable)
Պռիամոս (locative singular uncountable)
Պռիամոս (nominative singular uncountable)
Պռիամու (genitive singular uncountable)
Պռիամու (dative singular uncountable)
Պռիամոս (accusative singular uncountable)
Պռիամէ (ablative singular uncountable)
Պռիամու (instrumental singular uncountable)
Պռիամու (locative singular uncountable)
Պռամոս (alternative)


միջակէտ

head

միջակէտ • (miǰakēt)

xcl-noun

միջակէտ • (miǰakēt)

miǰakēt (romanization)
միջակէտ (nominative singular)
միջակէտք (nominative plural)
միջակիտի (genitive singular)
միջակիտից (genitive plural)
միջակիտի (dative singular)
միջակիտից (dative plural)
միջակէտ (accusative singular)
միջակէտս (accusative plural)
միջակիտէ (ablative singular)
միջակիտից (ablative plural)
միջակիտիւ (instrumental singular)
միջակիտիւք (instrumental plural)
միջակիտի (locative singular)
միջակէտս (locative plural)

Armenian: միջակետ (miǰaket)


Դիոնիսոս

Dionisos (romanization)
Դիոնիսոս (nominative singular uncountable)
Դիոնիսի (genitive singular uncountable)
Դիոնիսի (dative singular uncountable)
Դիոնիսոս (accusative singular uncountable)
Դիոնիսէ (ablative singular uncountable)
Դիոնիսիւ (instrumental singular uncountable)
Դիոնիսի (locative singular uncountable)
Դիոնիսոս (nominative singular uncountable)
Դիոնիսեայ (genitive singular uncountable)
Դիոնիսեայ (dative singular uncountable)
Դիոնիսոս (accusative singular uncountable)
Դիոնիսեայ (ablative singular uncountable)
Դիոնիսեաւ (instrumental singular uncountable)
Դիոնիսոս (locative singular uncountable)
Դիոնիւսոս (alternative)

Armenian: Դիոնիսոս (Dionisos)


սահմանական

sahmanakan (romanization)
սահմանական (nominative singular)
սահմանականք (nominative plural)
սահմանականի (genitive singular)
սահմանականաց (genitive plural)
սահմանականի (dative singular)
սահմանականաց (dative plural)
սահմանական (accusative singular)
սահմանականս (accusative plural)
սահմանականէ (ablative singular)
սահմանականաց (ablative plural)
սահմանականաւ (instrumental singular)
սահմանականի (locative singular)
սահմանականս (locative plural)

xcl-decl-noun

սահմանականաց

սահմանականաց

սահմանականաց

սահմանականաւ

սահմանականաւք = սահմանականօք

Armenian: սահմանական (sahmanakan)


անրակ

anrak (romanization)
անրակ (nominative singular)
անրակք (nominative plural)
անրակի (genitive singular)
անրակաց (genitive plural)
անրակի (dative singular)
անրակաց (dative plural)
անրակ (accusative singular)
անրակս (accusative plural)
անրակէ (ablative singular)
անրակաց (ablative plural)
անրակաւ (instrumental singular)
անրակի (locative singular)
անրակս (locative plural)
անդրակ (alternative)

անրակաւք = անրակօք

Armenian: անրակ (anrak)

From անուր (anur) + -ակ (-ak). Modelled on Ancient Greek κλείς (kleís).


քարաքոս

head

քարաքոս • (kʻarakʻos)

xcl-noun

քարաքոս • (kʻarakʻos)

kʻarakʻos (romanization)
քարաքոս (nominative singular)
քարաքոսք (nominative plural)
քարաքոսի (genitive singular)
քարաքոսից (genitive plural)
քարաքոսի (dative singular)
քարաքոսից (dative plural)
քարաքոս (accusative singular)
քարաքոսս (accusative plural)
քարաքոսէ (ablative singular)
քարաքոսից (ablative plural)
քարաքոսիւ (instrumental singular)
քարաքոսիւք (instrumental plural)
քարաքոսի (locative singular)
քարաքոսս (locative plural)

Armenian: քարաքոս (kʻarakʻos)

Georgian: ქარაგოზი (karagozi)


թանձր

head

թանձր • (tʻanjr)

xcl-adj

թանձր • (tʻanjr)

tʻanjr (romanization)
թանձր (nominative singular uncountable)
թանձու (genitive singular uncountable)
թանձու (dative singular uncountable)
թանձր (accusative singular uncountable)
թանձուէ (ablative singular uncountable)
թանձու (instrumental singular uncountable)
թանձու (locative singular uncountable)
թանձունք (nominative plural)
թանձունց (*tʻanjuncʻ) (genitive plural)
թանձունց (*tʻanjuncʻ) (dative plural)
թանձունս (accusative plural)
թանձունց (*tʻanjuncʻ) (ablative plural)
թանձումբք (*tʻanjumbkʻ) (instrumental plural)
թանձունս (locative plural)

xcl-decl-noun-unc

singulars follow r-u-type declension; post-classically u-type genitive-dative singular թանձրու (tʻanjru) and o-type genitive-dative singular թանձրոյ (tʻanjroy) are also attested

xcl-decl-noun-pl

plurals follow n-type declension; nominative plural can also be թանձրոյք (tʻanjroykʻ) and post-classically թանձրունք (tʻanjrunkʻ)

From Proto-Indo-European *tn̥ǵʰu- (“to become firm, curdle, thicken”). Cognates include Sanskrit तञ्च् (tañc-, “to draw together, contract”), Persian تنجیدن (tanjidan, “to squeeze”), تنگ (tang, “narrow”), Avestan 𐬙𐬀𐬑𐬨𐬀 (taxma, “brave, mighty”), Lithuanian tankus (“close, tight”), German dicht and English tight.


բևեռ

head

բևեռ • (beweṙ)

xcl-noun

բևեռ • (beweṙ)

beweṙ (romanization)
բևեռ (nominative singular)
բևեռք (nominative plural)
բևեռի (genitive singular)
բևեռաց (genitive plural)
բևեռի (dative singular)
բևեռաց (dative plural)
բևեռ (accusative singular)
բևեռս (accusative plural)
բևեռէ (ablative singular)
բևեռաց (ablative plural)
բևեռաւ (instrumental singular)
բևեռաւք = բևեռօք (beweṙawkʻ = beweṙōkʻ) (instrumental plural)
բևեռի (locative singular)
բևեռս (locative plural)

xcl-decl-noun

բևեռաւք = բևեռօք

Armenian: բևեռ (beweṙ)


հագագ

hagag (romanization)
հագագ (nominative singular)
հագագք (nominative plural)
հագագի (genitive singular)
հագագաց (genitive plural)
հագագի (dative singular)
հագագաց (dative plural)
հագագ (accusative singular)
հագագս (accusative plural)
հագագէ (ablative singular)
հագագաց (ablative plural)
հագագաւ (instrumental singular)
հագագի (locative singular)
հագագս (locative plural)

հագագաւք = հագագօք

Armenian: հագագ (hagag)

Reduplication of the root *հագ (*hag) of uncertain origin.


աղեղնաւոր

head

աղեղնաւոր • (ałełnawor)

xcl-noun

աղեղնաւոր • (ałełnawor)

ałełnawor (romanization)
աղեղնաւոր (nominative singular)
աղեղնաւորք (nominative plural)
աղեղնաւորի (genitive singular)
աղեղնաւորաց (genitive plural)
աղեղնաւորի (dative singular)
աղեղնաւորաց (dative plural)
աղեղնաւոր (accusative singular)
աղեղնաւորս (accusative plural)
աղեղնաւորէ (ablative singular)
աղեղնաւորաց (ablative plural)
աղեղնաւորաւ (instrumental singular)
աղեղնաւորի (locative singular)
աղեղնաւորս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղեղնաւորաւք = աղեղնաւորօք

Armenian: աղեղնավոր (aġeġnavor)


մատն

matn (romanization)
մատն (nominative singular)
մատունք (nominative plural)
մատին (genitive singular)
մատանց (genitive plural)
մատին (dative singular)
մատանց (dative plural)
մատն (accusative singular)
մատունս (accusative plural)
մատնէ (ablative singular)
մատանէ (ablative singular)
մատանց (ablative plural)
մատամբ (instrumental singular)
մատամբք (instrumental plural)
մատին (locative singular)
մատունս (locative plural)

մատնէ, մատանէ

Armenian: մատ (mat)

The origin is uncertain. Perhaps from Proto-Indo-European *mh₁-d-, from *meh₁- (“to measure”), and cognate with the Celtic word for “thumb”; compare Breton meud, Welsh bawd (“thumb”).

բոյթ մատն

ցուցական մատն

միջին մատն

մատանւոյ մատն

փոքր մատն

յօդք մատանց

մատն Աստուծոյ

ծայրակտուր մատամբք

ուսոյց զմատունս իմ ի պատերազմ

ի ծայր մատանց

ծայր մատանց ոտից

ճարճատել զմատունս

մատնն առնել

to point at one; to denounce; (figuratively) to defame, to laugh at, to scorn

վաստակել մատամբք

ի մատունս գնալ

յոտն ի մատն յառնել

մոռացկոտաց զմատն կապել

to resolve not to forget, to make a memorandum

մատամբ ցուցանել

to point at with the finger, to indicate

ծայրիւ միայն մատին ճաշակել

դնել մատունս ի վերայ բերանոյ

to place a finger on the lips, to keep silence, to be benumbed

մատն լինել իւրեանց արծաթոյն

արգելուլ, ըմբռնիլ մատին ի դռնամէջս

մատունք նուագարանաց


աղօրի

head

աղօրի • (ałōri)

xcl-noun

աղօրի • (ałōri)

ałōri (romanization)
աղօրի (nominative singular)
աղօրիք (nominative plural)
աղօրւոյ (genitive singular)
աղօրեաց (genitive plural)
աղօրւոյ (dative singular)
աղօրեաց (dative plural)
աղօրի (accusative singular)
աղօրիս (accusative plural)
աղօրւոյ (ablative singular)
աղօրեաց (ablative plural)
աղօրեաւ (instrumental singular)
աղօրի (locative singular)
աղօրիս (locative plural)
աղաւրի (alternative)

xcl-decl-noun

աղօրեաւք = աղօրեօք

desc

Armenian: աղորի (aġori), աղորիք (aġorikʻ)

The original spelling is աղաւրի (aławri), from Proto-Indo-European *h₂lh₁-tr-i(H)-eh₂-, from *h₂elh₁- (“to grind”), whence աղամ (ałam); cognate with Ancient Greek ἀλετρίς (aletrís).


գօտի

head

գօտի • (gōti)

xcl-noun

գօտի • (gōti)

gōti (romanization)
գօտի (nominative singular)
գօտիք (nominative plural)
գօտւոյ (genitive singular)
գօտեաց (genitive plural)
գօտւոյ (dative singular)
գօտեաց (dative plural)
գօտի (accusative singular)
գօտիս (accusative plural)
գօտւոյ (ablative singular)
գօտեաց (ablative plural)
գօտեաւ (instrumental singular)
գօտեօք (instrumental plural)
գօտի (locative singular)
գօտիս (locative plural)
գաւտի (alternative)

Armenian: գոտի (goti)

Uncertain. The original spelling is գաւտի (gawti). Olsen derives from Iranian *gaβtia, from Proto-Indo-European *gʰeh₁bʰ- (“to hold”), connecting also with the ending of պարեգաւտ (paregawt, “coat, tunic”), but this root is not attested in Iranian. J̌ahukyan compares to Old Georgian ღუედი (ɣuedi).


տանուտէր

head

տանուտէր • (tanutēr)

xcl-noun

տանուտէր • (tanutēr)

tanutēr (romanization)
տանուտէր (nominative singular)
տանուտեարք (nominative plural)
տանուտեառն (genitive singular)
տանուտեարց (genitive plural)
տանուտերանց (genitive plural)
տանուտեառն (dative singular)
տանուտեարց (dative plural)
տանուտերանց (dative plural)
տանուտէր (accusative singular)
տանուտեարս (accusative plural)
տանուտեառնէ (ablative singular)
տանուտեարց (ablative plural)
տանուտերանց (ablative plural)
տանուտերամբ (instrumental singular)
տանուտերամբք (instrumental plural)
տանուտեառն (locative singular)
տանուտեարս (locative plural)
տանուտէր (nominative singular)
տանուտէրք (nominative plural)
տանուտերի (genitive singular)
տանուտերաց (genitive plural)
տանուտերի (dative singular)
տանուտերաց (dative plural)
տանուտէր (accusative singular)
տանուտէրս (accusative plural)
տանուտերէ (ablative singular)
տանուտերաց (ablative plural)
տանուտերաւ (instrumental singular)
տանուտերի (locative singular)
տանուտէրս (locative plural)
տանտէր (alternative)

xcl-decl-noun

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտերամբք

տանուտերաւք = տանուտերօք

desc

Armenian: տանուտեր (tanuter), տանտեր (tanter)

→ Georgian: ტანუტერი (ṭanuṭeri)

From Proto-Indo-European *domu-, from *dṓm (“house”) + տէր (tēr, “lord”). See տուն (tun) for more.

տանուտէր տարւոյ

(astrology) the sign of the zodiac which houses the Sun in the current month


փողերակ

head

փողերակ • (pʻołerak)

xcl-noun

փողերակ • (pʻołerak)

pʻołerak (romanization)
փողերակ (nominative singular)
փողերակք (nominative plural)
փողերակի (genitive singular)
փողերակաց (genitive plural)
փողերակի (dative singular)
փողերակաց (dative plural)
փողերակ (accusative singular)
փողերակս (accusative plural)
փողերակէ (ablative singular)
փողերակաց (ablative plural)
փողերակաւ (instrumental singular)
փողերակի (locative singular)
փողերակս (locative plural)
փողրակ (alternative)
փողորակ (alternative)

xcl-decl-noun

փողերակաւք = փողերակօք

desctree

Armenian: փողրակ (pʻoġrak), փողորակ (pʻoġorak)
→ Cappadocian Greek: προυχάγκι (prouchágki)
→ Turkish: pöhrenk

desc

→ Armenian: փողերակ (pʻoġerak) (learned)


ծունր

head

ծունր • (cunr)

cunr (romanization)
ծունդր (alternative post-Classical)

An r/u-stem from Proto-Indo-European *ǵónu (“knee”), the same origin as ծունգք (cungkʻ).

ծունր դնել, կրկնել, ի ծունր իջանել

to kneel, to bend the knees, to fall on one's knees

առ ծունր լալ

ծունր ածել

արկանել ծունր զծնգաց եւ զսրտի

ծունր հապա ի

ի ծունր խոնարհեալ աղաչեմ զքեզ

I entreat it on my knees, or with bended knees


ծունգք

cungkʻ (romanization)
ծունգք (nominative plural)
ծնգաց (genitive plural)
ծնգաց (dative plural)
ծունգս (accusative plural)
ծնգաց (ablative plural)
ծնգաւք = ծնգօք (cngawkʻ = cngōkʻ) (instrumental plural)
ծունգս (locative plural)
ծունկք (alternative)

xcl-decl-noun-pl

ծնգաւք = ծնգօք

The plural instrumental can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">ծնգովք</i> (cngovkʻ).

Armenian: ծունկ (cunk)

From Proto-Indo-European *ǵónwih₁, dual number of *ǵónu, + -ք (-kʻ).

անկանիլ ի վերայ ծնգաց, ընդգճիլ ի ծունգս

խոնարհեցուցանել զծունգս

անկանիլ առ ծունգս ուրուք

փարիլ զծնգովք

ննջել ի մէջ ծնգաց

ի ծնգաց կալ

ծնգովք կրկնելովք

ծունգք նորա կթուցեալ դեդեւէին


գոյն

goyn (romanization)
գոյն (nominative singular)
գոյնք (nominative plural)
գունոյ (genitive singular)
գունոց (genitive plural)
գունոյ (dative singular)
գունոց (dative plural)
գոյն (accusative singular)
գոյնս (accusative plural)
գունոյ (ablative singular)
գունոց (ablative plural)
գունով (instrumental singular)
գունովք (instrumental plural)
գոյն (locative singular)
գոյնս (locative plural)
գոյն (nominative singular)
գոյնք (nominative plural)
գունի (genitive singular)
գունից (genitive plural)
գունի (dative singular)
գունից (dative plural)
գոյն (accusative singular)
գոյնս (accusative plural)
գունէ (ablative singular)
գունից (ablative plural)
գունիւ (instrumental singular)
գունիւք (instrumental plural)
գունի (locative singular)
գոյնս (locative plural)

A Middle Iranian borrowing. Compare Middle Persian [script needed] (gwn' /gōn/, “colour, complexion”), Persian گون (gun, “colour; kind, manner”) and see the latter for more.


հանեմ

hanem (romanization)
հանել (infinitive)
հանեալ (participle)
հան- (stem)
հանեմ (first-person indicative present singular)
հանես (indicative present second-person singular)
հանէ (indicative present singular third-person)
հանեմք (first-person indicative plural present)
հանէք (indicative plural present second-person)
հանեն (indicative plural present third-person)
հանէի (first-person imperfect indicative singular)
հանեի (hanēi, hanei*) (first-person imperfect indicative singular)
հանէիր (imperfect indicative second-person singular)
հանեիր (hanēir, haneir*) (imperfect indicative second-person singular)
հանէր (imperfect indicative singular third-person)
հանէաք (first-person imperfect indicative plural)
հանեաք (hanēakʻ, haneakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
հանէիք (imperfect indicative plural second-person)
հանեիք (hanēikʻ, haneikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
հանէին (imperfect indicative plural third-person)
հանեին (hanēin, hanein*) (imperfect indicative plural third-person)
հանի (aorist first-person indicative singular)
հաներ (aorist indicative second-person singular)
եհան (aorist indicative singular third-person)
հանաք (aorist first-person indicative plural)
հանէք (aorist indicative plural second-person)
հանիք (aorist indicative plural second-person)
հանին (aorist indicative plural third-person)
հանիցեմ (first-person present singular subjunctive)
հանիցես (present second-person singular subjunctive)
հանիցէ (present singular subjunctive third-person)
հանիցեմք (first-person plural present subjunctive)
հանիցէք (plural present second-person subjunctive)
հանիցեն (plural present subjunctive third-person)
հանից (aorist first-person singular subjunctive)
հանցես (aorist second-person singular subjunctive)
հանցէ (aorist singular subjunctive third-person)
հանցուք (aorist first-person plural subjunctive)
հանջիք (aorist plural second-person subjunctive)
հանցեն (aorist plural subjunctive third-person)
հա՛ն (imperative second-person singular)
հանէ՛ք (imperative plural second-person)
հանջի՛ր (cohortative imperative second-person singular)
հանջի՛ք (cohortative imperative plural second-person)
մի՛ հաներ (imperative prohibitive second-person singular)
մի՛ հանէք (imperative plural prohibitive second-person)
հանել (infinitive)
հանիլ (hanel, hanil*) (infinitive)
հանեալ (participle)
հան- (stem)
հանիմ (first-person indicative present singular)
հանիս (indicative present second-person singular)
հանի (indicative present singular third-person)
հանիմք (first-person indicative plural present)
հանիք (indicative plural present second-person)
հանին (indicative plural present third-person)
հանէի (first-person imperfect indicative singular)
հանէիր (imperfect indicative second-person singular)
հանէր (imperfect indicative singular third-person)
հանիւր (imperfect indicative singular third-person)
հանէաք (first-person imperfect indicative plural)
հանէիք (imperfect indicative plural second-person)
հանէին (imperfect indicative plural third-person)
հանայ (aorist first-person indicative singular)
հանար (aorist indicative second-person singular)
հանաւ (aorist indicative singular third-person)
հանաք (aorist first-person indicative plural)
հանայք (aorist indicative plural second-person)
հանան (aorist indicative plural third-person)
հանիցիմ (first-person present singular subjunctive)
հանիցիս (present second-person singular subjunctive)
հանիցի (present singular subjunctive third-person)
հանիցիմք (first-person plural present subjunctive)
հանիցիք (plural present second-person subjunctive)
հանիցին (plural present subjunctive third-person)
հանայց (aorist first-person singular subjunctive)
հանցիս (aorist second-person singular subjunctive)
հանցի (aorist singular subjunctive third-person)
հանցուք (aorist first-person plural subjunctive)
հանջիք (aorist plural second-person subjunctive)
հանցին (aorist plural subjunctive third-person)
հանի՛ր (imperative second-person singular)
հանարո՛ւք (imperative plural second-person)
հանջի՛ր (cohortative imperative second-person singular)
հանջի՛ք (cohortative imperative plural second-person)
մի՛ հանիր (imperative prohibitive second-person singular)
մի՛ հանիք (imperative plural prohibitive second-person)
հանում (alternative)

xcl-conj

active

հանէի, հանեի*

հանէիր, հանեիր*

հանէաք, հանեաք*

հանէիք, հանեիք*

հանէին, հանեին*

հանէք, հանիք

*rare
 note the aorist stem without -ecʿ

mediopassive

հանել, հանիլ*

հանէր, հանիւր

*post-classical
 note the aorist stem without -ecʿ

Armenian: հանել (hanel)

The origin is uncertain. A relation with Hittite [script needed] (ḫan-, “to draw, scoop”) has been proposed.

(transitive, mathematics) to subtract, to take away


պարոյկ

paroyk (romanization)
պարոյկ (nominative singular)
պարոյկք (nominative plural)
պարուկի (genitive singular)
պարուկաց (genitive plural)
պարուկի (dative singular)
պարուկաց (dative plural)
պարոյկ (accusative singular)
պարոյկս (accusative plural)
պարուկէ (ablative singular)
պարուկաց (ablative plural)
պարուկաւ (instrumental singular)
պարուկի (locative singular)
պարոյկս (locative plural)

xcl-decl-noun

պարուկաւք = պարուկօք

→ Armenian: պարույկ (paruyk) (learned)

Ոլորակ է բացագանչութիւն պատկանաւոր ձայնի, թե ըստ վերսաստութեան շեշտիւն, թե ըստ հարթութեան բթիւն, թե ըստ պարբեկութեան պարուկաւն [translating περισπωμένη (perispōménē)]։
Olorak ē bacʻagančʻutʻiwn patkanawor jayni, tʻe əst versastutʻean šeštiwn, tʻe əst hartʻutʻean btʻiwn, tʻe əst parbekutʻean parukawn [translating περισπωμένη (perispōménē)].

6th century, Dionysius Thrax, The Art of Grammar

Tone is the resonance of a voice endowed with harmony. It is heightened in the acute, balanced in the grave, and broken in the circumflex.

(grammar) rising and falling pitch (as in interrogative) and the corresponding sign (՞), the Armenian question mark


ցանկ

head

ցանկ • (cʻank)

The origin is unknown. Attested only in dictionaries.

unk

unknown


ել

el (romanization)
ել (nominative singular)
ելք (nominative plural)
ելի (genitive singular)
ելից (genitive plural)
ելի (dative singular)
ելից (dative plural)
ել (accusative singular)
ելս (accusative plural)
ելէ (ablative singular)
ելից (ablative plural)
ելիւ (instrumental singular)
ելիւք (instrumental plural)
ելի (locative singular)
ելս (locative plural)

Armenian: ել (el), ելք (elkʻ)


ծովացուլ

head

ծովացուլ • (covacʻul)

xcl-noun

ծովացուլ • (covacʻul)

covacʻul (romanization)
ծովացուլ (nominative singular)
ծովացուլք (nominative plural)
ծովացլու (genitive singular)
ծովացլուց (genitive plural)
ծովացլու (dative singular)
ծովացլուց (dative plural)
ծովացուլ (accusative singular)
ծովացուլս (accusative plural)
ծովացլէ (ablative singular)
ծովացլուց (ablative plural)
ծովացլու (instrumental singular)
ծովացլուք (instrumental plural)
ծովացլու (locative singular)
ծովացուլս (locative plural)

xcl-decl-noun

the declension here follows Xudabašeancʿ

From ծով (cov) + -ա- (-a-) + ցուլ (cʻul).


ցտեմ

head

ցտեմ • (cʻtem)

xcl-verb

ցտեմ • (cʻtem) (aorist indicative ցտեցի)

cʻtem (romanization)
ցտեցի (aorist indicative)
ցտել (infinitive)
ցտեցեալ (participle)
ցտեալ (participle)
ցտեց- (stem)
ցտեմ (first-person indicative present singular)
ցտես (indicative present second-person singular)
ցտէ (indicative present singular third-person)
ցտեմք (first-person indicative plural present)
ցտէք (indicative plural present second-person)
ցտեն (indicative plural present third-person)
ցտէի (first-person imperfect indicative singular)
ցտեի (cʻtēi, cʻtei*) (first-person imperfect indicative singular)
ցտէիր (imperfect indicative second-person singular)
ցտեիր (cʻtēir, cʻteir*) (imperfect indicative second-person singular)
ցտէր (imperfect indicative singular third-person)
ցտէաք (first-person imperfect indicative plural)
ցտեաք (cʻtēakʻ, cʻteakʻ*) (first-person imperfect indicative plural)
ցտէիք (imperfect indicative plural second-person)
ցտեիք (cʻtēikʻ, cʻteikʻ*) (imperfect indicative plural second-person)
ցտէին (imperfect indicative plural third-person)
ցտեին (cʻtēin, cʻtein*) (imperfect indicative plural third-person)
ցտեցի (aorist first-person indicative singular)
ցտեցեր (aorist indicative second-person singular)
ցտեաց (aorist indicative singular third-person)
ցտեցաք (aorist first-person indicative plural)
ցտեցէք (aorist indicative plural second-person)
ցտեցիք (aorist indicative plural second-person)
ցտեցին (aorist indicative plural third-person)
ցտիցեմ (first-person present singular subjunctive)
ցտիցես (present second-person singular subjunctive)
ցտիցէ (present singular subjunctive third-person)
ցտիցեմք (first-person plural present subjunctive)
ցտիցէք (plural present second-person subjunctive)
ցտիցեն (plural present subjunctive third-person)
ցտեցից (aorist first-person singular subjunctive)
ցտեսցես (aorist second-person singular subjunctive)
ցտեսցէ (aorist singular subjunctive third-person)
ցտեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ցտեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ցտեսցեն (aorist plural subjunctive third-person)
ցտեա՛ (imperative second-person singular)
ցտեցէ՛ք (imperative plural second-person)
ցտեսջի՛ր (cohortative imperative second-person singular)
ցտեսջի՛ք (cohortative imperative plural second-person)
մի՛ ցտեր (imperative prohibitive second-person singular)
մի՛ ցտէք (imperative plural prohibitive second-person)
ցտել (infinitive)
ցտիլ (cʻtel, cʻtil*) (infinitive)
ցտեցեալ (participle)
ցտեալ (participle)
ցտեց- (stem)
ցտիմ (first-person indicative present singular)
ցտիս (indicative present second-person singular)
ցտի (indicative present singular third-person)
ցտիմք (first-person indicative plural present)
ցտիք (indicative plural present second-person)
ցտին (indicative plural present third-person)
ցտէի (first-person imperfect indicative singular)
ցտէիր (imperfect indicative second-person singular)
ցտէր (imperfect indicative singular third-person)
ցտիւր (imperfect indicative singular third-person)
ցտէաք (first-person imperfect indicative plural)
ցտէիք (imperfect indicative plural second-person)
ցտէին (imperfect indicative plural third-person)
ցտեցայ (aorist first-person indicative singular)
ցտեցար (aorist indicative second-person singular)
ցտեցաւ (aorist indicative singular third-person)
ցտեցաք (aorist first-person indicative plural)
ցտեցայք (aorist indicative plural second-person)
ցտեցան (aorist indicative plural third-person)
ցտիցիմ (first-person present singular subjunctive)
ցտիցիս (present second-person singular subjunctive)
ցտիցի (present singular subjunctive third-person)
ցտիցիմք (first-person plural present subjunctive)
ցտիցիք (plural present second-person subjunctive)
ցտիցին (plural present subjunctive third-person)
ցտեցայց (aorist first-person singular subjunctive)
ցտեսցիս (aorist second-person singular subjunctive)
ցտեսցի (aorist singular subjunctive third-person)
ցտեսցուք (aorist first-person plural subjunctive)
ցտեսջիք (aorist plural second-person subjunctive)
ցտեսցին (aorist plural subjunctive third-person)
ցտեա՛ց (imperative second-person singular)
ցտեցարո՛ւք (imperative plural second-person)
ցտեսջի՛ր (cohortative imperative second-person singular)
ցտեսջի՛ք (cohortative imperative plural second-person)
մի՛ ցտիր (imperative prohibitive second-person singular)
մի՛ ցտիք (imperative plural prohibitive second-person)

xcl-conj

active

ցտեցեալ, ցտեալ

ցտէիր, ցտեիր*

ցտէաք, ցտեաք*

ցտէիք, ցտեիք*

ցտէին, ցտեին*

ցտեցէք, ցտեցիք

mediopassive

ցտեցեալ, ցտեալ

→ Armenian: ցտել (cʻtel) (learned)

The root is ցիտ- (cʻit-), from Proto-Indo-European *skid-, zero-grade of *skeyd-.

(transitive, medicine) to scarify, to cup


քարշ

head

քարշ • (kʻarš)

Armenian: քարշ (kʻarš)

Borrowed from Iranian *karš-. Compare Avestan 𐬐𐬀𐬭𐬱- (karš-, “to drag, to draw furrows, plough”), Persian کشیدن (kašidan, “to draw, extract”). The spelling քաշ (kʻaš) is a later form.

cog

(grammar) Armenian abbreviations symbol (՟)


Արամանեակ

Aramaneak (romanization)
Արամանեակ (nominative singular uncountable)
Արամանեկայ (genitive singular uncountable)
Արամանեկայ (dative singular uncountable)
Արամանեակ (accusative singular uncountable)
Արամանեկայ (ablative singular uncountable)
Արամանեկաւ (instrumental singular uncountable)
Արամանեակ (locative singular uncountable)
Արմենակ (alternative)
Արմենեակ (alternative)
Արմանեակ (alternative)
Արամենակ (alternative)
Արմենեկ (alternative)

Armenian: Արամանյակ (Aramanyak)

The origin is uncertain.
According to Ačaṙyan, the name was invented by Movsēs Xorenacʿi. He notes that the similarity to the Persian names آرمین (ârmin) and ارمنی (armani) is accidental.
On the other hand, Perixanjan derives from Middle Median *Arāmanī + -ակ (-ak), from Proto-Iranian *Rāma(n)-nī- (“bringing peace/joy”) or *Rāma-manya- (“possessing calm/joyous mood”), both from *Rāma- (“joy, peace”), on which see Արամ (Aram).

der

(Armenian mythology) a male given name, borne only by the legendary Aramaneak.


Հրուդէն

head

Հրուդէն • (Hrudēn)

xcl-proper noun

Հրուդէն • (Hrudēn)

Hrudēn (romanization)
Հրուդէն (nominative singular uncountable)
Հրուդենայ (genitive singular uncountable)
Հրուդենայ (dative singular uncountable)
Հրուդէն (accusative singular uncountable)
Հրուդենայ (ablative singular uncountable)
Հրուդենաւ (instrumental singular uncountable)
Հրուդէն (locative singular uncountable)

Armenian: Հրուդեն (Hruden)

From the Parthian form of the hero's name. See Persian فریدون (fereydun) for more.