խաշն

head

խաշն • (xašn)

xcl-noun

խաշն • (xašn)

xašn (romanization)
խաշն (nominative singular)
խաշինք (nominative plural)
խաշին (genitive singular)
խաշանց (genitive plural)
խաշին (dative singular)
խաշանց (dative plural)
խաշն (accusative singular)
խաշինս (accusative plural)
խաշնէ (ablative singular)
խաշանէ (ablative singular)
խաշանց (ablative plural)
խաշամբ (instrumental singular)
խաշամբք (instrumental plural)
խաշին (locative singular)
խաշինս (locative plural)

xcl-decl-noun

խաշնէ, խաշանէ

Armenian: խաշն (xašn)


կամն

kamn (romanization)
կամն (nominative singular)
կամունք (nominative plural)
կամին (genitive singular)
կամանց (genitive plural)
կամին (dative singular)
կամանց (dative plural)
կամն (accusative singular)
կամունս (accusative plural)
կամնէ (ablative singular)
կամանց (ablative plural)
կամամբ (instrumental singular)
կամամբք (instrumental plural)
կամին (locative singular)
կամունս (locative plural)

desctree

Armenian: կամ (kam)
→ Northern Kurdish: kam

The origin is uncertain. Compare կալ (kal, “threshing floor”).

threshing sledge, threshing board (thresher device, composed of a board with pebbles attached to it, which was dragged by bulls in the threshing floor)


կառափն

head

կառափն • (kaṙapʻn)

xcl-noun

կառափն • (kaṙapʻn)

kaṙapʻn (romanization)
կառափն (nominative singular)
կառափունք (nominative plural)
կառափին (genitive singular)
կառափանց (genitive plural)
կառափին (dative singular)
կառափանց (dative plural)
կառափն (accusative singular)
կառափունս (accusative plural)
կառափնէ (ablative singular)
կառափանց (ablative plural)
կառափամբ (instrumental singular)
կառափամբք (instrumental plural)
կառափին (locative singular)
կառափունս (locative plural)

Armenian: կառափ (kaṙapʻ)

Usually considered a word of uncertain origin. If Schulze is right that կառափն (kaṙapʻn) is related to Lezgi кӏараб (ḳarab, “bone”) and the Lezghian words mentioned there, then we are dealing with a Northeast Caucasian borrowing, because the Lezghian terms are usually considered to be native. For other body part terms possibly borrowed from that family see մագիլ (magil).

ընդ կառափն հանել

to cut off the head, to behead, to decapitate

Եւ հասանէր Ուռնայրի արքային Աղուանից ի փախստեանն, եւ նիզակաբնաւն ի կառափն մատուցեալ ծեծէր բազում, ասելով՝ թէ այդմ շնորհս կալ, զի այր թագաւոր ես, եւ թագ ունիս․ ես ոչ սպանից զայր թագաւոր, թէ կարի նեղ հասցէ ինձ: Եւ ութ հեծելով թոյլ ետ նմա փախչել գնալ յաշխարհն Աղուանից:
Ew hasanēr Uṙnayri arkʻayin Ałuanicʻ i pʻaxsteann, ew nizakabnawn i kaṙapʻn matucʻeal cecēr bazum, aselov, tʻē aydm šnorhs kal, zi ayr tʻagawor es, ew tʻag unis; es očʻ spanicʻ zayr tʻagawor, tʻē kari neł hascʻē inj: Ew utʻ hecelov tʻoyl et nma pʻaxčʻel gnal yašxarhn Ałuanicʻ:
Translation by Nina G. Garsoïan

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] V.4

And he caught up with Uṙnayr king of Ałuankʿ, who was fleeing, and struck him over the head with many blows of the shaft of his lance, saying, "Be grateful that you are a king and wear a crown, for I will not kill a king, even though great harm come to me." And he allowed him to escape with eight horsemen and go to the realm of Ałuankʿ.


մասին

genitive/dative/locative singular of մասն (masn)


մասունք

head

մասունք • (masunkʻ)


տոռն

տոռն • (toṙn)

toṙn (romanization)
տոռն (nominative singular)
տոռունք (nominative plural)
տոռին (genitive singular)
տոռանց (genitive plural)
տոռին (dative singular)
տոռանց (dative plural)
տոռն (accusative singular)
տոռունս (accusative plural)
տոռնէ (ablative singular)
տոռանց (ablative plural)
տոռամբ (instrumental singular)
տոռամբք (instrumental plural)
տոռին (locative singular)
տոռունս (locative plural)

Middle Armenian: տոռ (toṙ)

Armenian: տոռ (toṙ)

→ Armenian: տոռն (toṙn)

տոռն շան


տոռն

տոռն • (toṙn)

According to Ačaṙean, from Proto-Indo-European *dóru (“tree”), because pestles were and still are made of wood. Compare Sanskrit द्रोण (droṇa, “wooden vessel”).


միանձն

mianjn (romanization)
միանձն (nominative singular)
միանձունք (nominative plural)
միանձին (genitive singular)
միանձանց (genitive plural)
միանձին (dative singular)
միանձանց (dative plural)
միանձն (accusative singular)
միանձունս (accusative plural)
միանձնէ (ablative singular)
միանձանց (ablative plural)
միանձամբ (instrumental singular)
միանձամբք (instrumental plural)
միանձին (locative singular)
միանձունս (locative plural)


դիւցազն

դիւցազն • (diwcʻazn)

xcl-noun

դիւցազն • (diwcʻazn)

diwcʻazn (romanization)
դիւցազն (nominative singular)
դիւցազունք (nominative plural)
դիւցազին (genitive singular)
դիւցազան (genitive singular)
դիւցազանց (genitive plural)
դիւցազին (dative singular)
դիւցազան (dative singular)
դիւցազանց (dative plural)
դիւցազն (accusative singular)
դիւցազունս (accusative plural)
դիւցազնէ (ablative singular)
դիւցազանց (ablative plural)
դիւցազամբ (instrumental singular)
դիւցազամբք (instrumental plural)
դիւցազին (locative singular)
դիւցազան (locative singular)
դիւցազունս (locative plural)

xcl-decl-noun

դիւցազին, դիւցազան

դիւցազին, դիւցազան

դիւցազին, դիւցազան

Armenian: դյուցազն (dyucʻazn)


հայկազն

haykazn (romanization)
հայկազն (nominative singular)
հայկազունք (nominative plural)
հայկազին (genitive singular)
հայկազանց (genitive plural)
հայկազին (dative singular)
հայկազանց (dative plural)
հայկազն (accusative singular)
հայկազունս (accusative plural)
հայկազնէ (ablative singular)
հայկազանց (ablative plural)
հայկազամբ (instrumental singular)
հայկազամբք (instrumental plural)
հայկազին (locative singular)
հայկազունս (locative plural)


անձեռոց

head

անձեռոց • (anjeṙocʻ)

xcl-noun

անձեռոց • (anjeṙocʻ)

anjeṙocʻ (romanization)
անձեռոց (nominative singular)
անձեռոցք (nominative plural)
անձեռոցի (genitive singular)
անձեռոցաց (genitive plural)
անձեռոցի (dative singular)
անձեռոցաց (dative plural)
անձեռոց (accusative singular)
անձեռոցս (accusative plural)
անձեռոցէ (ablative singular)
անձեռոցաց (ablative plural)
անձեռոցաւ (instrumental singular)
անձեռոցի (locative singular)
անձեռոցս (locative plural)

xcl-decl-noun

անձեռոցաւք = անձեռոցօք

Armenian: անձեռոց (anjeṙocʻ)

ան- (an-, “on, upon”) + ձեռն (jeṙn) + -ոց (-ocʻ)


քարափն

head

քարափն • (kʻarapʻn)

xcl-noun

քարափն • (kʻarapʻn)

kʻarapʻn (romanization)
քարափն (nominative singular)
քարափունք (nominative plural)
քարափին (genitive singular)
քարափանց (genitive plural)
քարափին (dative singular)
քարափանց (dative plural)
քարափն (accusative singular)
քարափունս (accusative plural)
քարափնէ (ablative singular)
քարափանց (ablative plural)
քարափամբ (instrumental singular)
քարափամբք (instrumental plural)
քարափին (locative singular)
քարափունս (locative plural)

Armenian: քարափ (kʻarapʻ)

→ Old Georgian: ქარაფი (karapi)

քարափն ժայռին

steepy side, precipice, edge or verge of a rock


քարաման

head

քարաման • (kʻaraman)

xcl-noun

քարաման • (kʻaraman)

kʻaraman (romanization)
քարաման (nominative singular)
քարամանք (nominative plural)
քարամանի (genitive singular)
քարամանից (genitive plural)
քարամանի (dative singular)
քարամանից (dative plural)
քարաման (accusative singular)
քարամանս (accusative plural)
քարամանէ (ablative singular)
քարամանից (ablative plural)
քարամանիւ (instrumental singular)
քարամանիւք (instrumental plural)
քարամանի (locative singular)
քարամանս (locative plural)

desctree

Armenian: քարման (kʻarman)
→ Cappadocian Greek: καρμάνα (karmána)
→ Ottoman Turkish: كرمان (kerman, kirman)
Turkish: kirmen, germane, germen, kerman, kermane, kermen, kirman, kırman, kırmen, kirmeni

From քար (kʻar, “stone”) + -ա- (-a-) + մանեմ (manem, “to spin”). The stone was placed on top of the tool to assist rotation.

affix

a cross-shaped instrument for spinning wool


աղաւնի

head

աղաւնի • (aławni)

xcl-noun

աղաւնի • (aławni)

aławni (romanization)
աղաւնի (nominative singular)
աղաւնիք (nominative plural)
աղաւնոյ (genitive singular)
աղաւնեաց (genitive plural)
աղաւնոյ (dative singular)
աղաւնեաց (dative plural)
աղաւնի (accusative singular)
աղաւնիս (accusative plural)
աղաւնոյ (ablative singular)
աղաւնեաց (ablative plural)
աղաւնեաւ (instrumental singular)
աղաւնի (locative singular)
աղաւնիս (locative plural)
աղաւնի (nominative singular)
աղաւնիք (nominative plural)
աղաւնւոյ (genitive singular)
աղաւնեաց (genitive plural)
աղաւնւոյ (dative singular)
աղաւնեաց (dative plural)
աղաւնի (accusative singular)
աղաւնիս (accusative plural)
աղաւնւոյ (ablative singular)
աղաւնեաց (ablative plural)
աղաւնեաւ (instrumental singular)
աղաւնի (locative singular)
աղաւնիս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղաւնեաւք = աղաւնեօք

աղաւնեաւք = աղաւնեօք

desc

Armenian: աղավնի (aġavni), աղունիկ (aġunik)

From Proto-Armenian *aławun + -ի (-i). Further origin is uncertain. Perhaps from Proto-Indo-European *albʰós (“white”). Alternatively, according to Martirosyan probably a borrowing from a Mediterranean substrate word of the form *pl̥h₂-bʰ-ōn, reflected also in Latin palumbēs, palumbus. See also սալամբ (salamb).

վայրի աղաւնի


ասուի

head

ասուի • (asui)

xcl-noun

ասուի • (asui)

asui (romanization)
ասուի (nominative singular)
ասուիք (nominative plural)
ասուոյ (genitive singular)
ասուեաց (genitive plural)
ասուոյ (dative singular)
ասուեաց (dative plural)
ասուի (accusative singular)
ասուիս (accusative plural)
ասուոյ (ablative singular)
ասուեաց (ablative plural)
ասուեաւ (instrumental singular)
ասուեաւք = ասուեօք (asueawkʻ = asueōkʻ) (instrumental plural)
ասուի (locative singular)
ասուիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ասուեաւք = ասուեօք

Armenian: ասվի (asvi)


դալարի

dalari (romanization)
դալարի (nominative singular)
դալարիք (nominative plural)
դալարւոյ (genitive singular)
դալարեաց (genitive plural)
դալարւոյ (dative singular)
դալարւոջ (dative singular)
դալարեաց (dative plural)
դալարի (accusative singular)
դալարիս (accusative plural)
դալարւոյ (ablative singular)
դալարեաց (ablative plural)
դալարեաւ (instrumental singular)
դալարւոջ (locative singular)
դալարիս (locative plural)

դալարւոյ, դալարւոջ

դալարեաւք = դալարեօք

Armenian: դալարի (dalari)


ծղխնի

head

ծղխնի • (cłxni)

xcl-noun

ծղխնի • (cłxni)

cłxni (romanization)
ծղխնի (nominative singular)
ծղխնիք (nominative plural)
ծղխնւոյ (genitive singular)
ծղխնեաց (genitive plural)
ծղխնւոյ (dative singular)
ծղխնւոջ (dative singular)
ծղխնեաց (dative plural)
ծղխնի (accusative singular)
ծղխնիս (accusative plural)
ծղխնւոյ (ablative singular)
ծղխնեաց (ablative plural)
ծղխնեաւ (instrumental singular)
ծղխնւոջ (locative singular)
ծղխնիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ծղխնւոյ, ծղխնւոջ

ծղխնեաւք = ծղխնեօք

note the irregular dative/locative with <i class="Armn mention" lang="xcl">-ոջ</i> (-oǰ)

Armenian: ծխնի (cxni), (dialectal) ճխան (čxan), ճլխան (člxan)

The origin is unknown.
J̌ahukyan compares with ծիղ (cił), ծիլ (cil, “sprout, bud”).
Martirosyan connects with Ancient Greek γίγγλυμος (gínglumos, “hinge, joint, pivot, gudgeon”) and derives both from a Mediterranean substrate word of the shape *ǵinɣl(u)m-, whence Proto-Armenian *ci(n)ɣln- → *cixln- → *ciłxn-i, with the suffix -ի (-i).

unk

unknown

cog

Որպէս դուրք շրջին ՚ի ծղխնւոջ, նո՛յնպէս վատ ՚ի մահիճս իւր։

As a door turns on the hinge, so does a sluggard on his bed.

Orpēs durkʻ šrǰin ’i cłxnwoǰ, nóynpēs vat ’i mahičs iwr.

[…] և երկոցունց դրանցն փայտս մայրս երկբացիկս, մի մի դուռն. և ծխնիք նոցա երկբացիկք։
[…]ew erkocʻuncʻ drancʻn pʻayts mayrs erkbacʻiks, mi mi duṙn. ew cxnikʻ nocʻa erkbacʻikkʻ.

In both the doors were planks of fir; the one door had two leaves and their hinges, and the other door had two leaves and turned on hinges.

[…] և երկաթ յոյժ ի բևեռս դրանցն, ի գամս յաւդիցն և ի կրկունս ծխնեացն (var. ճխնեացն)։ Եւ պատրաստեաց Դաւիթ երկաթ և պղինձ, զի ոչ գոյր կշիռ, և փայտ, զի ոչ գոյր թիւ […]
[…]ew erkatʻ yoyž i beweṙs drancʻn, i gams yawdicʻn ew i krkuns cxneacʻn (var. čxneacʻn). Ew patrasteacʻ Dawitʻ erkatʻ ew płinj, zi očʻ goyr kšiṙ, ew pʻayt, zi očʻ goyr tʻiw[…]

And David prepared much iron for the nails of the doors and the gates; the hinges also and brass in abundance, there was no weighing of it.


տեղի

head

տեղի • (tełi)

xcl-noun

տեղի • (tełi)

tełi (romanization)
տեղի (nominative singular)
տեղիք (nominative plural)
տեղւոյ (genitive singular)
տեղեաց (genitive plural)
տեղւոյ (dative singular)
տեղւոջ (dative singular)
տեղեաց (dative plural)
տեղի (accusative singular)
տեղիս (accusative plural)
տեղւոյ (ablative singular)
տեղւոջ (ablative singular)
տեղւոջէ (ablative singular)
տեղեաց (ablative plural)
տեղեաւ (instrumental singular)
տեղեաւք = տեղեօք (tełeawkʻ = tełeōkʻ) (instrumental plural)
տեղւոջ (locative singular)
տեղիս (locative plural)

xcl-decl-noun

տեղւոյ, տեղւոջ

տեղւոյ, տեղւոջ, տեղւոջէ

տեղեաւք = տեղեօք

Note the irregular dative/ablative/locative

Armenian: տեղի (teġi), տեղիք (teġikʻ)

հասարակաց տեղիք

սուրբ տեղիք

տեղի ապաւինի

հասարակ տեղիք

առ տեղեաւս

ի տեղի/ի տեղւոջ

in the room of, instead of, in lieu or place of

ի տեղիս տեղիս, տեղեաց տեղեաց

in different places, in some or several places

ընդ ամենայն տեղիս

առ տեղեաւն

there, in the very place; just then, for that time, for a short time

ունել զտեղի

to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed

ունել զառաջին տեղի

to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall

զտեղի առնուլ, ունել

to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt

անկանել ի տեղւոջ

տեղի առնել ումեք

տեղի տալ ումեք

to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit

տեղի տալ իմիք

տեղի տալ յիմեքէ/յումեքէ

to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away

շրջէր փախստական տեղւոյ ի տեղի

բանին իմոյ չիք տեղի ի ձեզ

տեղի տուր գնա՛


տեղիք

head

տեղիք • (tełikʻ)


ամիկ

→ Armenian: ամիկ (amik) (learned)

From ամ (am, “year”) + -իկ (-ik). Typologically compare Armenian տարեկան (tarekan), Georgian ტარიგი (ṭarigi).


ամանոր

amanor (romanization)
ամանոր (nominative singular)
ամանորք (nominative plural)
ամանորոյ (genitive singular)
ամանորոց (genitive plural)
ամանորոյ (dative singular)
ամանորոց (dative plural)
ամանոր (accusative singular)
ամանորս (accusative plural)
ամանորոյ (ablative singular)
ամանորոց (ablative plural)
ամանորով (instrumental singular)
ամանորովք (instrumental plural)
ամանոր (locative singular)
ամանորս (locative plural)
ամանոր (nominative singular)
ամանորք (nominative plural)
ամանորայ (genitive singular)
ամանորաց (genitive plural)
ամանորայ (dative singular)
ամանորաց (dative plural)
ամանոր (accusative singular)
ամանորս (accusative plural)
ամանորայ (ablative singular)
ամանորաց (ablative plural)
ամանորաւ (instrumental singular)
ամանոր (locative singular)
ամանորս (locative plural)

xcl-decl-noun

ամանորաւք = ամանորօք

Armenian: Ամանոր (Amanor)

տօն ամանորայ


պատանի

patani (romanization)
պատանի (nominative singular)
պատանիք (nominative plural)
պատանւոյ (genitive singular)
պատանեաց (genitive plural)
պատանւոյ (dative singular)
պատանեաց (dative plural)
պատանի (accusative singular)
պատանիս (accusative plural)
պատանւոյ (ablative singular)
պատանեաց (ablative plural)
պատանեաւ (instrumental singular)
պատանի (locative singular)
պատանիս (locative plural)

պատանեաւք = պատանեօք

→ Armenian: պատանի (patani) (learned)

The origin is uncertain. An Iranian origin is suspected. Perhaps related to պատան (patan, “band, shroud”).

պատանի անփորձ ― patani anpʻorj ― inexperienced young man, younker, greenhorn, novice

youth, adolescent, stripling, lad, young man


աղօրի

head

աղօրի • (ałōri)

xcl-noun

աղօրի • (ałōri)

ałōri (romanization)
աղօրի (nominative singular)
աղօրիք (nominative plural)
աղօրւոյ (genitive singular)
աղօրեաց (genitive plural)
աղօրւոյ (dative singular)
աղօրեաց (dative plural)
աղօրի (accusative singular)
աղօրիս (accusative plural)
աղօրւոյ (ablative singular)
աղօրեաց (ablative plural)
աղօրեաւ (instrumental singular)
աղօրի (locative singular)
աղօրիս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղօրեաւք = աղօրեօք

desc

Armenian: աղորի (aġori), աղորիք (aġorikʻ)

The original spelling is աղաւրի (aławri), from Proto-Indo-European *h₂lh₁-tr-i(H)-eh₂-, from *h₂elh₁- (“to grind”), whence աղամ (ałam); cognate with Ancient Greek ἀλετρίς (aletrís).

աղօրի ձեռաց


աղաւրի

head

աղաւրի • (aławri)

xcl-noun

աղաւրի • (aławri)

aławri (romanization)
աղաւրի (nominative singular)
աղաւրիք (nominative plural)
աղաւրւոյ (genitive singular)
աղաւրեաց (genitive plural)
աղաւրւոյ (dative singular)
աղաւրեաց (dative plural)
աղաւրի (accusative singular)
աղաւրիս (accusative plural)
աղաւրւոյ (ablative singular)
աղաւրեաց (ablative plural)
աղաւրեաւ (instrumental singular)
աղաւրի (locative singular)
աղաւրիս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղաւրեաւք = աղաւրեօք


ամուրի

head

ամուրի • (amuri)

xcl-noun

ամուրի • (amuri)

amuri (romanization)
ամուրի (nominative singular)
ամուրիք (nominative plural)
ամուրւոյ (genitive singular)
ամուրեաց (genitive plural)
ամուրւոյ (dative singular)
ամուրեաց (dative plural)
ամուրի (accusative singular)
ամուրիս (accusative plural)
ամուրւոյ (ablative singular)
ամուրեաց (ablative plural)
ամուրեաւ (instrumental singular)
ամուրի (locative singular)
ամուրիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ամուրեաւք = ամուրեօք

Armenian: ամուրի (amuri)

Usually derived from Proto-Indo-European *n̥-putr-iyo-, composed of *n̥- (“privative prefix”) and the root which yielded Sanskrit पुत्र (putrá, “son”). Thus, a semantic development ‘without a child’ → ‘unmarried’ or ‘male without a legitimate child’ → ‘man without own family, unmarried’ is implied. This etymology is formally uncertain.
Classical attestations seem to point to a basic meaning ‘unmarried or widowed (woman)’ which leads Martirosyan to tentatively derive the word from Proto-Armenian *am(w)uiríya-, from *an-wir-íya- (“husbandless”), composed of the privative suffix *an- (whence ան- (an-)) and *wir- (“man, husband”), from Proto-Indo-European *wiHrós. Compare այրի (ayri).


անդրի

andri (romanization)
անդրի (nominative singular)
անդրիք (nominative plural)
անդրւոյ (genitive singular)
անդրեաց (genitive plural)
անդրւոյ (dative singular)
անդրեաց (dative plural)
անդրի (accusative singular)
անդրիս (accusative plural)
անդրւոյ (ablative singular)
անդրեաց (ablative plural)
անդրեաւ (instrumental singular)
անդրի (locative singular)
անդրիս (locative plural)

անդրեաւք = անդրեօք

A plural genitive <i class="Armn mention" lang="xcl">անդրոց</i> (androcʻ) is also attested.

Armenian: անդրի (andri)

From Ancient Greek ἀνδριάς (andriás, “statue”), from ἀνήρ (anḗr, “man”). The spelling անդրիանդ (andriand) is from the genitive of the Greek word: ἀνδριάντος (andriántos).

uder

անդրի վիթխարի


անդրիանդ

andriand (romanization)
անդրիանդ (nominative singular)
անդրիանդք (nominative plural)
անդրիանդի (genitive singular)
անդրիանդաց (genitive plural)
անդրիանդի (dative singular)
անդրիանդաց (dative plural)
անդրիանդ (accusative singular)
անդրիանդս (accusative plural)
անդրիանդէ (ablative singular)
անդրիանդաց (ablative plural)
անդրիանդաւ (instrumental singular)
անդրիանդի (locative singular)
անդրիանդս (locative plural)

xcl-decl-noun

անդրիանդաւք = անդրիանդօք


անդրիատ

andriat (romanization)
անդրիատ (nominative singular)
անդրիատք (nominative plural)
անդրիատի (genitive singular)
անդրիատաց (genitive plural)
անդրիատի (dative singular)
անդրիատաց (dative plural)
անդրիատ (accusative singular)
անդրիատս (accusative plural)
անդրիատէ (ablative singular)
անդրիատաց (ablative plural)
անդրիատաւ (instrumental singular)
անդրիատի (locative singular)
անդրիատս (locative plural)

անդրիատաւք = անդրիատօք


անդրիանտ

andriant (romanization)
անդրիանտ (nominative singular)
անդրիանտք (nominative plural)
անդրիանտի (genitive singular)
անդրիանտաց (genitive plural)
անդրիանտի (dative singular)
անդրիանտաց (dative plural)
անդրիանտ (accusative singular)
անդրիանտս (accusative plural)
անդրիանտէ (ablative singular)
անդրիանտաց (ablative plural)
անդրիանտաւ (instrumental singular)
անդրիանտի (locative singular)
անդրիանտս (locative plural)

անդրիանտաւք = անդրիանտօք


բարեաւ

Armenian: բարյավ (baryav), բարև (barew)


գերի

geri (romanization)
գերի (nominative singular)
գերիք (nominative plural)
գերւոյ (genitive singular)
գերեաց (genitive plural)
գերւոյ (dative singular)
գերեաց (dative plural)
գերի (accusative singular)
գերիս (accusative plural)
գերւոյ (ablative singular)
գերեաց (ablative plural)
գերեաւ (instrumental singular)
գերեաւք = գերեօք (gereawkʻ = gereōkʻ) (instrumental plural)
գերի (locative singular)
գերիս (locative plural)

գերեաւք = գերեօք

Armenian: գերի (geri)

→ Udi: гери (geri)

Usually derived from Proto-Indo-European *wreh₁- (“to find”), with cognates in Ancient Greek εὑρίσκω (heurískō, “to find”) and Old Irish ·fúar (preterite of fo·gaib (“to find”), assuming that the original meaning of the Armenian word is "taken, seized".
Alternatively, from Proto-Indo-European *h₂wer- (“to bind”) + -ի (-i) and cognate with Ancient Greek ἀείρω (aeírō, “to bind together”) (supposedly different from ἀείρω (aeírō, “to lift up, raise”)), συν-ωρίς (sun-ōrís, “two-horse team”), Latvian virve, Lithuanian virvė, and Russian верёвка (verjóvka, “rope”), assuming development from an earlier meaning "bonded, bound" as in Persian بنده (bande, “servant, slave”).
Similar words are found in the languages of the Caucasus: Old Georgian გერი (geri, “stepchild”), Georgian გერება (gereba, “fending off (e.g. dogs)”), Abaza гъар (ɣar), Adyghe гъэр (ğɛr), Kabardian гъэр (ğɛr, “captive”), Abkhaz а-ӷа́р (a-ğár, “poor person”). They may be Armenian borrowings.

cog

գերի վարիլ

գերի վարել

գերի ունել

գերոյ տէր

(post-classical) a person, whose relative is kept a hostage in foreign lands


գօտի

head

գօտի • (gōti)

xcl-noun

գօտի • (gōti)

gōti (romanization)
գօտի (nominative singular)
գօտիք (nominative plural)
գօտւոյ (genitive singular)
գօտեաց (genitive plural)
գօտւոյ (dative singular)
գօտեաց (dative plural)
գօտի (accusative singular)
գօտիս (accusative plural)
գօտւոյ (ablative singular)
գօտեաց (ablative plural)
գօտեաւ (instrumental singular)
գօտեօք (instrumental plural)
գօտի (locative singular)
գօտիս (locative plural)

Armenian: գոտի (goti)

Uncertain. The original spelling is գաւտի (gawti). Olsen derives from Iranian *gaβtia, from Proto-Indo-European *gʰeh₁bʰ- (“to hold”), connecting also with the ending of պարեգաւտ (paregawt, “coat, tunic”), but this root is not attested in Iranian. J̌ahukyan compares to Old Georgian ღუედი (ɣuedi).

der

գօտի ածել, գօտի ընդ մէջ ածել

to gird, to tie or to draw close round the body; to be prompt

այրեցած գօտի

բարեխառն գօտի

սառուցեալ գօտի

գօտի լերանց

գօտի աստուածական, տէրունեան, Արամազդայ

(figuratively) rainbow; mountain ridge; a corridor in a palace


գաւտի

gawti (romanization)
գաւտի (nominative singular)
գաւտիք (nominative plural)
գաւտւոյ (genitive singular)
գաւտեաց (genitive plural)
գաւտւոյ (dative singular)
գաւտեաց (dative plural)
գաւտի (accusative singular)
գաւտիս (accusative plural)
գաւտւոյ (ablative singular)
գաւտեաց (ablative plural)
գաւտեաւ (instrumental singular)
գաւտեաւք (instrumental plural)
գաւտի (locative singular)
գաւտիս (locative plural)


հագնի

hagni (romanization)
հագնի (nominative singular)
հագնիք (nominative plural)
հագնւոյ (genitive singular)
հագնեաց (genitive plural)
հագնւոյ (dative singular)
հագնեաց (dative plural)
հագնի (accusative singular)
հագնիս (accusative plural)
հագնւոյ (ablative singular)
հագնեաց (ablative plural)
հագնեաւ (instrumental singular)
հագնի (locative singular)
հագնիս (locative plural)

xcl-decl-noun

հագնեաւք = հագնեօք

→ Armenian: հագնի (hagni)

From Ancient Greek ἄγνος (ágnos, “chaste tree”) + -ի (-i). Entered through the translation of the Bible. For հ- (h-) compare the tree-name's association with ἁγνός (hagnós, “chaste”).

affix

Vitex agnus-castus
Vitex agnus-castus#Translingual


մարի

mari (romanization)
մարի (nominative singular)
մարիք (nominative plural)
մարւոյ (genitive singular)
մարեաց (genitive plural)
մարւոյ (dative singular)
մարեաց (dative plural)
մարի (accusative singular)
մարիս (accusative plural)
մարւոյ (ablative singular)
մարեաց (ablative plural)
մարեաւ (instrumental singular)
մարեաւք = մարեօք (mareawkʻ = mareōkʻ) (instrumental plural)
մարի (locative singular)
մարիս (locative plural)

xcl-decl-noun

մարեաւք = մարեօք

desctree

Middle Armenian: մարի (mari)
Armenian: մարի (mari)
→ Turkish: meri (“female partridge”)
→ Northern Kurdish: marî (“female partridge”)
→ Zazaki: mari (“female partridge”)

A derivative of Proto-Indo-European *mer- (“young boy, girl”). Cognates include Proto-Indo-Iranian *máryas (“young man”), Ancient Greek μεῖραξ (meîrax, “young girl”), Latin marītus (“husband”), Lithuanian marti (“daughter-in-law”), Proto-Brythonic *moruɨn (“girl”), Proto-Brythonic *merx (“girl”).


պատասխանի

patasxani (romanization)
պատասխանի (nominative singular)
պատասխանիք (nominative plural)
պատասխանւոյ (genitive singular)
պատասխանեաց (genitive plural)
պատասխանւոյ (dative singular)
պատասխանեաց (dative plural)
պատասխանի (accusative singular)
պատասխանիս (accusative plural)
պատասխանւոյ (ablative singular)
պատասխանեաց (ablative plural)
պատասխանեաւ (instrumental singular)
պատասխանի (locative singular)
պատասխանիս (locative plural)

xcl-decl-noun

պատասխանեաւք = պատասխանեօք

Armenian: պատասխան (patasxan)

From earlier *պատսախանի (*patsaxani), borrowed from an Iranian compound equivalent to Old Iranian *pati-saxwan-iya-, from Proto-Iranian *cánhati; see there for more. The form պատասխան (patasxan) is a later development.

հրաման պատասխանւոյ

պատասխանի առնել

պատասխանի տալ

to answer for; to defend, excuse or justify oneself

տալ վասն անձին պատասխանի


հովանի

hovani (romanization)
հովանի (nominative singular)
հովանիք (nominative plural)
հովանւոյ (genitive singular)
հովանեաց (genitive plural)
հովանւոյ (dative singular)
հովանեաց (dative plural)
հովանի (accusative singular)
հովանիս (accusative plural)
հովանւոյ (ablative singular)
հովանեաց (ablative plural)
հովանեաւ (instrumental singular)
հովանի (locative singular)
հովանիս (locative plural)

հովանեաւք = հովանեօք

Armenian: հովանի (hovani)

ընդ հովանեաւ

հովանի լինել, առնել

to shade, to cover with shade, to cast a shadow upon

աւուրք իմ որպէս հովանի անցին

ընդ հովանեաւ

with the protection or under the auspices of

հովանի լինել, առնել

to protect, to take under one's shadow or patronage

(figuratively) auspice, conduct, shield, defence, guard


աղուեսենի

head

աղուեսենի • (ałueseni)

xcl-noun

աղուեսենի • (ałueseni)

ałueseni (romanization)
աղուեսենի (nominative singular)
աղուեսենիք (nominative plural)
աղուեսենւոյ (genitive singular)
աղուեսենեաց (genitive plural)
աղուեսենւոյ (dative singular)
աղուեսենեաց (dative plural)
աղուեսենի (accusative singular)
աղուեսենիս (accusative plural)
աղուեսենւոյ (ablative singular)
աղուեսենեաց (ablative plural)
աղուեսենեաւ (instrumental singular)
աղուեսենի (locative singular)
աղուեսենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղուեսենեաւք = աղուեսենեօք

Armenian: աղվեսենի (aġveseni)


արմաւենի

armaweni (romanization)
արմաւենի (nominative singular)
արմաւենիք (nominative plural)
արմաւենւոյ (genitive singular)
արմաւենեաց (genitive plural)
արմաւենւոյ (dative singular)
արմաւենեաց (dative plural)
արմաւենի (accusative singular)
արմաւենիս (accusative plural)
արմաւենւոյ (ablative singular)
արմաւենեաց (ablative plural)
արմաւենեաւ (instrumental singular)
արմաւենի (locative singular)
արմաւենիս (locative plural)

արմաւենեաւք = արմաւենեօք

the singular genitive can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">արմաւենոյ</i> (armawenoy)

Armenian: արմավենի (armaveni)

իւղ արմաւենւոյ


զմռնենի

head

զմռնենի • (zmṙneni)

xcl-noun

զմռնենի • (zmṙneni)

zmṙneni (romanization)
զմռնենի (nominative singular)
զմռնենիք (nominative plural)
զմռնենւոյ (genitive singular)
զմռնենեաց (genitive plural)
զմռնենւոյ (dative singular)
զմռնենեաց (dative plural)
զմռնենի (accusative singular)
զմռնենիս (accusative plural)
զմռնենւոյ (ablative singular)
զմռնենեաց (ablative plural)
զմռնենեաւ (instrumental singular)
զմռնենի (locative singular)
զմռնենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

զմռնենեաւք = զմռնենեօք

Armenian: զմռնենի (zmṙneni)


հայրենիք

hayrenikʻ (romanization)
հայրենիք (nominative plural)
հայրենեաց (genitive plural)
հայրենեաց (dative plural)
հայրենիս (accusative plural)
հայրենեաց (ablative plural)
հայրենիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

հայրենեաւք = հայրենեօք

desc

Armenian: հայրենիք (hayrenikʻ), հայրենյաց (hayrenyacʻ)

հող հայրենեաց ― hoł hayreneacʻ ― fatherland

սէր, յիշատակ հայրենեաց

patriotism; remembrance of one's native land

անձուկ, կարօտ հայրենեաց

longing for home; home-sickness, nostalgia

վտարել զոք ի հայրենեաց ― vtarel zokʻ i hayreneacʻ ― to expatriate

ելանել ի հայրենեաց

to go abroad, to leave one's native land

թողուլ զհայրենիս

երթալ, դարձ առնել ի հայրենիս

մտանել ի հայրենիս

to return home, to regain one's native land

արժանի լինել հայրենեաց

ծառայել հայրենեաց

նուիրել զանձն հայրենեաց, զանձն դնել ի վերայ հայրենեաց

to devote oneself to the service of one's country, to consecrate oneself to one's country's welfare

nuirel zanjn hayreneacʻ, zanjn dnel i veray hayreneacʻ

native country, native land, country, birthplace, home


վայրենութիւն

head

վայրենութիւն • (vayrenutʻiwn)

xcl-noun

վայրենութիւն • (vayrenutʻiwn)

vayrenutʻiwn (romanization)
վայրենութիւն (nominative singular)
վայրենութիւնք (nominative plural)
վայրենութեան (genitive singular)
վայրենութեանց (genitive plural)
վայրենութեան (dative singular)
վայրենութեանց (dative plural)
վայրենութիւն (accusative singular)
վայրենութիւնս (accusative plural)
վայրենութենէ (ablative singular)
վայրենութեանց (ablative plural)
վայրենութեամբ (instrumental singular)
վայրենութեամբք (instrumental plural)
վայրենութեան (locative singular)
վայրենութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

վայրենութիւն

վայրենութիւնք

վայրենութեան

վայրենութեանց

վայրենութեան

վայրենութեանց

վայրենութիւն

վայրենութիւնս

վայրենութենէ

վայրենութեանց

վայրենութեամբ

վայրենութեամբք

վայրենութեան

վայրենութիւնս

desc

վայրենություն

Armenian: վայրենություն (vayrenutʻyun)

savage nature, inhumanity, fierceness, ferocity, cruelty, brutality


վարդենի

vardeni (romanization)
վարդենի (nominative singular)
վարդենիք (nominative plural)
վարդենւոյ (genitive singular)
վարդենեաց (genitive plural)
վարդենւոյ (dative singular)
վարդենեաց (dative plural)
վարդենի (accusative singular)
վարդենիս (accusative plural)
վարդենւոյ (ablative singular)
վարդենեաց (ablative plural)
վարդենեաւ (instrumental singular)
վարդենի (locative singular)
վարդենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

վարդենեաւք = վարդենեօք

Armenian: վարդենի (vardeni)

վայրի վարդենի

վարդենիք


ցնցոտի

head

ցնցոտի • (cʻncʻoti)

xcl-noun

ցնցոտի • (cʻncʻoti)

cʻncʻoti (romanization)
ցնցոտի (nominative singular)
ցնցոտիք (nominative plural)
ցնցոտւոյ (genitive singular)
ցնցոտեաց (genitive plural)
ցնցոտւոյ (dative singular)
ցնցոտեաց (dative plural)
ցնցոտի (accusative singular)
ցնցոտիս (accusative plural)
ցնցոտւոյ (ablative singular)
ցնցոտեաց (ablative plural)
ցնցոտեաւ (instrumental singular)
ցնցոտի (locative singular)
ցնցոտիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցնցոտեաւք = ցնցոտեօք

Armenian: ցնցոտի (cʻncʻoti)

From *ցունց (*cʻuncʻ), a by-form of ձունձ (junj), + -ոտի (-oti).


զազրոտի

zazroti (romanization)
զազրոտի (nominative singular)
զազրոտիք (nominative plural)
զազրոտւոյ (genitive singular)
զազրոտեաց (genitive plural)
զազրոտւոյ (dative singular)
զազրոտեաց (dative plural)
զազրոտի (accusative singular)
զազրոտիս (accusative plural)
զազրոտւոյ (ablative singular)
զազրոտեաց (ablative plural)
զազրոտեաւ (instrumental singular)
զազրոտի (locative singular)
զազրոտիս (locative plural)

զազրոտեաւք = զազրոտեօք

→ Armenian: զազրոտի (zazroti)


քրմուհի

head

քրմուհի • (kʻrmuhi)

xcl-noun

քրմուհի • (kʻrmuhi)

kʻrmuhi (romanization)
քրմուհի (nominative singular)
քրմուհիք (nominative plural)
քրմուհւոյ (genitive singular)
քրմուհեաց (genitive plural)
քրմուհւոյ (dative singular)
քրմուհեաց (dative plural)
քրմուհի (accusative singular)
քրմուհիս (accusative plural)
քրմուհւոյ (ablative singular)
քրմուհեաց (ablative plural)
քրմուհեաւ (instrumental singular)
քրմուհի (locative singular)
քրմուհիս (locative plural)

xcl-decl-noun

քրմուհեաւք = քրմուհեօք

The genitive can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">քրմուհեայ</i> (kʻrmuheay).

Armenian: քրմուհի (kʻrmuhi)


արքունի

head

արքունի • (arkʻuni)

xcl-noun

արքունի • (arkʻuni)

arkʻuni (romanization)
արքունի (nominative singular)
արքունիք (nominative plural)
արքունւոյ (genitive singular)
արքունեաց (genitive plural)
արքունւոյ (dative singular)
արքունեաց (dative plural)
արքունի (accusative singular)
արքունիս (accusative plural)
արքունւոյ (ablative singular)
արքունեաց (ablative plural)
արքունեաւ (instrumental singular)
արքունի (locative singular)
արքունիս (locative plural)

xcl-decl-noun

արքունեաւք = արքունեօք

desc

→ Armenian: արքունի (arkʻuni), արքունիք (arkʻunikʻ) (learned)

փոխին արքունիքն յԱրմաւիրն անուանեալ բլրոյ

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 2.39

2006 translation by Robert W. Thompson
the court was transferred from the hill called Armavir

pʻoxin arkʻunikʻn yArmawirn anuaneal blroy

(usually in the plural) palace, royal residence; court

յարքունիս առնուլ, գրաւել ― yarkʻunis aṙnul, grawel ― to confiscate


արքունիք

head

արքունիք • (arkʻunikʻ)


ծերունի

ծերունի • (ceruni)

xcl-noun

ծերունի • (ceruni)

ceruni (romanization)
ծերունի (nominative singular)
ծերունիք (nominative plural)
ծերունւոյ (genitive singular)
ծերունեաց (genitive plural)
ծերունւոյ (dative singular)
ծերունեաց (dative plural)
ծերունի (accusative singular)
ծերունիս (accusative plural)
ծերունւոյ (ablative singular)
ծերունեաց (ablative plural)
ծերունեաւ (instrumental singular)
ծերունի (locative singular)
ծերունիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ծերունեաւք = ծերունեօք


անդրավարտիք

andravartikʻ (romanization)
անդրավարտիք (nominative plural)
անդրավարտեաց (genitive plural)
անդրավարտեաց (dative plural)
անդրավարտիս (accusative plural)
անդրավարտեաց (ablative plural)
անդրավարտիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

անդրավարտեաց

անդրավարտեաց

անդրավարտեաց

անդրավարտեաւք = անդրավարտեօք

→ Armenian: անդրավարտիք (andravartikʻ)

From Middle Persian *andarvarti + -ք (-kʻ). The Iranian word is composed of [script needed] (andar-, “inside”) + [script needed] (varti, “trousers”), whence վարտիք (vartikʻ, “trousers”); see it for more.


վարտիք

vartikʻ (romanization)
վարտիք (nominative plural)
վարտեաց (genitive plural)
վարտեաց (dative plural)
վարտիս (accusative plural)
վարտեաց (ablative plural)
վարտիս (locative plural)

վարտեաւք = վարտեօք

Armenian: վարտիք (vartikʻ)

From Middle Persian *varti (“trousers”), from the root *var- (“to cover”), + -ք (-kʻ). This root is also found in Persian شلوار (šal-vâr). See also անդրավարտիք (andravartikʻ) and սաղաւարտ (saławart).

վարտիք գեղջկաց


արգասիք

argasikʻ (romanization)
արգասիք (nominative plural)
արգասեաց (genitive plural)
արգասեաց (dative plural)
արգասիս (accusative plural)
արգասեաց (ablative plural)
արգասիս (locative plural)

արգասեաւք = արգասեօք

an unusual instrumental արգասիւ (argasiw) is also attested, implying a nominative *արգաս (*argas)

Armenian: արգասիք (argasikʻ)

By assimilation from Ancient Greek ἐργασία (ergasía, “work, production, result, profit”) + -ք (-kʻ).


երախտիք

eraxtikʻ (romanization)
երախտիք (nominative plural)
երախտեաց (genitive plural)
երախտեաց (dative plural)
երախտիս (accusative plural)
երախտեաց (ablative plural)
երախտիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

երախտեաւք = երախտեօք

Armenian: երախտիք (eraxtikʻ)

From Middle Iranian *raxti + -ք (-kʻ), with the expected prothetic ե- (e-) before ր- (r-). Compare Persian رخت (raxt, “sadness, grief”), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (lhtn' /raxtan/, “to vex, to grieve, to exhaust”), [Book Pahlavi needed] (lnc /ranǰ/, “toil, trouble”), possibly also Sanskrit रक्ति (rakti, “affection, attachment, devotion”), रक्त (rakta, “beloved, dear”).

cog

երախտիք առնել

to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour


ժանի

head

ժանի • (žani)

xcl-noun

ժանի • (žani)

žani (romanization)
ժանի (nominative singular)
ժանիք (nominative plural)
ժանւոյ (genitive singular)
ժանեաց (genitive plural)
ժանւոյ (dative singular)
ժանեաց (dative plural)
ժանի (accusative singular)
ժանիս (accusative plural)
ժանւոյ (ablative singular)
ժանեաց (ablative plural)
ժանեաւ (instrumental singular)
ժանեաւք = ժանեօք (žaneawkʻ = žaneōkʻ) (instrumental plural)
ժանի (locative singular)
ժանիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ժանեաւք = ժանեօք

Armenian: ժանիք (žanikʻ)

ժանի փղաց

ժանիս արկանել յոք

to seize with the teeth, to force one's teeth into, to bite

(usually in the plural) tusk; sharp tooth of a wild beast


ժանիք

head

ժանիք • (žanikʻ)


կարիք

karikʻ (romanization)
կարիք (nominative plural)
կարեաց (genitive plural)
կարեաց (dative plural)
կարիս (accusative plural)
կարեաց (ablative plural)
կարեաւք = կարեօք (kareawkʻ = kareōkʻ) (instrumental plural)
կարիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

կարեաւք = կարեօք

Armenian: կարիք (karikʻ)

կար- (kar-, “need; sorrow”) + -իք (-ikʻ).

suffix

կարիք որովայնի, մարմնոյ

անհրաժեշտ կարիք

pressing need, urgent necessity, utmost distress

ելանել արտաքս վասն կարեաց

necessity, want, indigence, constraint, extremity

կարիս առնել

to pity, to commiserate, to compassionate, to regret, to be sorry for

ի կարիս իմ

passion, mental or bodily affection; grief, sorrow, affliction, torment, trouble; pain, illness


կեղծիք

head

կեղծիք • (kełcikʻ) pl

xcl-noun

կեղծիք • (kełcikʻ) pl

kełcikʻ (romanization)
կեղծիք (nominative plural)
կեղծեաց (genitive plural)
կեղծեաց (dative plural)
կեղծիս (accusative plural)
կեղծեաց (ablative plural)
կեղծիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

կեղծեաւք = կեղծեօք

Armenian: կեղծիք (keġcikʻ)

կեղծեօք ― kełceōkʻ ― fictitiously

dissimulation, feint, sham, fiction, counterfeit, forgery, fable, idle fancy, crotchet, fantasy, chimera


չարիք

head

չարիք • (čʻarikʻ) pl

xcl-noun

չարիք • (čʻarikʻ) pl

čʻarikʻ (romanization)
չարիք (nominative plural)
չարեաց (genitive plural)
չարեաց (dative plural)
չարիս (accusative plural)
չարեաց (ablative plural)
չարեաւք = չարեօք (čʻareawkʻ = čʻareōkʻ) (instrumental plural)
չարիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

չարեաւք = չարեօք

Armenian: չարիք (čʻarikʻ)

չարիք ախտից

չարեօք

badly; wickedly; mischievously; spitefully

չարիս գործել

to do evil, ill or wrong, to injure, to harm

չարիք խօսել զումեքէ

չարեաց ի չարիս վերանալ, դիմել

to rush from bad to worse, to grow or get worse and worse

զփոքրագոյնն ընտրեա ի չարիս

ill, misfortunes, adversity, disaster, calamity, misery, tribulation, disgrace; evil deeds, malice, iniquity, rascality; ill-usage, violence


օձիք

head

օձիք • (ōjikʻ) pl

xcl-noun

օձիք • (ōjikʻ) pl

ōjikʻ (romanization)
օձիք (nominative plural)
օձեաց (genitive plural)
օձեաց (dative plural)
օձիս (accusative plural)
օձեաց (ablative plural)
օձեօք (instrumental plural)
օձիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

An instrumental <i class="Armn mention" lang="xcl">օձիւք</i> (ōjiwkʻ) is also attested post-classically.

→ Armenian: օձիք (ōjikʻ) (learned)

The original spelling is աւձիք (awjikʻ). -ք (-kʻ) is the plural marker. The etymology is uncertain.
Since Adontz usually connected with Ancient Greek αὐχήν (aukhḗn, “neck, throat; isthmus”), ἄμφην (ámphēn, “neck”), and derived from Proto-Indo-European, but there are great phonetic difficulties.
Compare Ossetian ӕфцӕг (æfcæg, “neck”), ӕфцӕггот (æfcæggot), ӕфцӕггуатӕ (æfcæggwatæ, “collar”).

cog

Եւ օձիք վտաւակացն անդէն ի նորին ի միջի անկուածոյ հիւսկէն՝ գրապանաւ օձիքն շուրջանակի անքակ։

Ew ōjikʻ vtawakacʻn andēn i norin i miǰi ankuacoy hiwskēn, grapanaw ōjikʻn šurǰanaki ankʻak.


աւձիք

awjikʻ (romanization)
աւձիք (nominative plural)
աւձեաց (genitive plural)
աւձեաց (dative plural)
աւձիս (accusative plural)
աւձեաց (ablative plural)
աւձեաւք (instrumental plural)
աւձիս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

An instrumental <i class="Armn mention" lang="xcl">աւձիւք</i> (awjiwkʻ) is also attested.


տանուտէր

head

տանուտէր • (tanutēr)

xcl-noun

տանուտէր • (tanutēr)

tanutēr (romanization)
տանուտէր (nominative singular)
տանուտեարք (nominative plural)
տանուտեառն (genitive singular)
տանուտեարց (genitive plural)
տանուտերանց (genitive plural)
տանուտեառն (dative singular)
տանուտեարց (dative plural)
տանուտերանց (dative plural)
տանուտէր (accusative singular)
տանուտեարս (accusative plural)
տանուտեառնէ (ablative singular)
տանուտեարց (ablative plural)
տանուտերանց (ablative plural)
տանուտերամբ (instrumental singular)
տանուտերամբք (instrumental plural)
տանուտեառն (locative singular)
տանուտեարս (locative plural)
տանուտէր (nominative singular)
տանուտէրք (nominative plural)
տանուտերի (genitive singular)
տանուտերաց (genitive plural)
տանուտերի (dative singular)
տանուտերաց (dative plural)
տանուտէր (accusative singular)
տանուտէրս (accusative plural)
տանուտերէ (ablative singular)
տանուտերաց (ablative plural)
տանուտերաւ (instrumental singular)
տանուտերի (locative singular)
տանուտէրս (locative plural)

xcl-decl-noun

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտեարց, տանուտերանց

տանուտերամբք

տանուտերաւք = տանուտերօք

desc

Armenian: տանուտեր (tanuter), տանտեր (tanter)

→ Georgian: ტანუტერი (ṭanuṭeri)

From Proto-Indo-European *domu-, from *dṓm (“house”) + տէր (tēr, “lord”). See տուն (tun) for more.

տանուտէր տարւոյ

(astrology) the sign of the zodiac which houses the Sun in the current month


տանտէր

head

տանտէր • (tantēr)

xcl-noun

տանտէր • (tantēr)

Armenian: տանտեր (tanter)


պարտատէր

head

պարտատէր • (partatēr)

xcl-noun

պարտատէր • (partatēr)

partatēr (romanization)
պարտատէր (nominative singular)
պարտատեարք (nominative plural)
պարտատեառն (genitive singular)
պարտատեարց (genitive plural)
պարտատերանց (genitive plural)
պարտատեառն (dative singular)
պարտատեարց (dative plural)
պարտատերանց (dative plural)
պարտատէր (accusative singular)
պարտատեարս (accusative plural)
պարտատեառնէ (ablative singular)
պարտատեարց (ablative plural)
պարտատերանց (ablative plural)
պարտատերամբ (instrumental singular)
պարտատերամբք (instrumental plural)
պարտատեառն (locative singular)
պարտատեարս (locative plural)
պարտատէր (nominative singular)
պարտատէրք (nominative plural)
պարտատիրի (genitive singular)
պարտատիրաց (genitive plural)
պարտատիրի (dative singular)
պարտատիրաց (dative plural)
պարտատէր (accusative singular)
պարտատէրս (accusative plural)
պարտատիրէ (ablative singular)
պարտատիրաց (ablative plural)
պարտատիրաւ (instrumental singular)
պարտատիրի (locative singular)
պարտատէրս (locative plural)

xcl-decl-noun

պարտատեարց, պարտատերանց

պարտատեարց, պարտատերանց

պարտատեարց, պարտատերանց

պարտատերամբք

պարտատիրաւք = պարտատիրօք

Armenian: պարտատեր (partater)

From պարտ (part) + -ա- (-a-) + տէր (tēr).


մայրպետ

mayrpet (romanization)
մայրպետ (nominative singular)
մայրպետք (nominative plural)
մայրպետի (genitive singular)
մայրպետաց (genitive plural)
մայրպետի (dative singular)
մայրպետաց (dative plural)
մայրպետ (accusative singular)
մայրպետս (accusative plural)
մայրպետէ (ablative singular)
մայրպետաց (ablative plural)
մայրպետաւ (instrumental singular)
մայրպետի (locative singular)
մայրպետս (locative plural)

մայրպետաւք = մայրպետօք

Armenian: մայրապետ (mayrapet)


մայրապետ

mayrapet (romanization)
մայրապետ (nominative singular)
մայրապետք (nominative plural)
մայրապետի (genitive singular)
մայրապետաց (genitive plural)
մայրապետի (dative singular)
մայրապետաց (dative plural)
մայրապետ (accusative singular)
մայրապետս (accusative plural)
մայրապետէ (ablative singular)
մայրապետաց (ablative plural)
մայրապետաւ (instrumental singular)
մայրապետի (locative singular)
մայրապետս (locative plural)

մայրապետաւք = մայրապետօք

From մայր (mayr) + -ա- (-a-) + պետ (pet).


նախահայր

naxahayr (romanization)
նախահայր (nominative singular)
նախահարք (nominative plural)
նախահօր = նախահաւր (naxahōr = naxahawr) (genitive singular)
նախահարց (genitive plural)
նախահօր = նախահաւր (naxahōr = naxahawr) (dative singular)
նախահարց (dative plural)
նախահայր (accusative singular)
նախահարս (accusative plural)
նախահարց (ablative plural)
նախահարբ (instrumental singular)
նախահարբք (instrumental plural)
նախահօր = նախահաւր (naxahōr = naxahawr) (locative singular)
նախահարս (locative plural)

նախահօր = նախահաւր

նախահօր = նախահաւր

նախահօրէ = նախահաւրէ

նախահօր = նախահաւր

Armenian: նախահայր (naxahayr)

the primitive or first father, progenitor of the human race, Adam

նախահարք


նախամայր

naxamayr (romanization)
նախամայր (nominative singular)
նախամարք (nominative plural)
նախամօր = նախամաւր (naxamōr = naxamawr) (genitive singular)
նախամարց (genitive plural)
նախամօր = նախամաւր (naxamōr = naxamawr) (dative singular)
նախամարց (dative plural)
նախամայր (accusative singular)
նախամարս (accusative plural)
նախամարց (ablative plural)
նախամարբ (instrumental singular)
նախամարբք (instrumental plural)
նախամօր = նախամաւր (naxamōr = naxamawr) (locative singular)
նախամարս (locative plural)

նախամօր = նախամաւր

նախամօր = նախամաւր

նախամօրէ = նախամաւրէ

նախամօր = նախամաւր

Armenian: նախամայր (naxamayr)

our first mother, the mother of mankind, Eve


հօրեղբայր

head

հօրեղբայր • (hōrełbayr)

xcl-noun

հօրեղբայր • (hōrełbayr)

hōrełbayr (romanization)
հօրեղբայր (nominative singular)
հօրեղբարք (nominative plural)
հօրեղբօր (genitive singular)
հօրեղբարց (genitive plural)
հօրեղբօր (dative singular)
հօրեղբարց (dative plural)
հօրեղբայր (accusative singular)
հօրեղբարս (accusative plural)
հօրեղբօրէ (ablative singular)
հօրեղբարց (ablative plural)
հօրեղբարբ (instrumental singular)
հօրեղբարբք (instrumental plural)
հօրեղբօր (locative singular)
հօրեղբարս (locative plural)

Middle Armenian: հորաղբայր (horaġbayr)

Armenian: հորեղբայր (horeġbayr)


հաւրեղբայր

head

հաւրեղբայր • (hawrełbayr)

xcl-noun

հաւրեղբայր • (hawrełbayr)

hawrełbayr (romanization)
հաւրեղբայր (nominative singular)
հաւրեղբարք (nominative plural)
հաւրեղբաւր (genitive singular)
հաւրեղբարց (genitive plural)
հաւրեղբաւր (dative singular)
հաւրեղբարց (dative plural)
հաւրեղբայր (accusative singular)
հաւրեղբարս (accusative plural)
հաւրեղբաւրէ (ablative singular)
հաւրեղբարց (ablative plural)
հաւրեղբարբ (instrumental singular)
հաւրեղբարբք (instrumental plural)
հաւրեղբաւր (locative singular)
հաւրեղբարս (locative plural)

Alternative spelling of հօրեղբայր (hōrełbayr)


հօրաքոյր

head

հօրաքոյր • (hōrakʻoyr)

xcl-noun

հօրաքոյր • (hōrakʻoyr)

Armenian: հորաքույր (horakʻuyr)

From հօր- (hōr-) + -ա- (-a-) + քոյր (kʻoyr).


հաւրաքոյր

head

հաւրաքոյր • (hawrakʻoyr)

xcl-noun

հաւրաքոյր • (hawrakʻoyr)

Alternative spelling of հօրաքոյր (hōrakʻoyr)


մօրաքոյր

head

մօրաքոյր • (mōrakʻoyr)

xcl-noun

մօրաքոյր • (mōrakʻoyr)

Armenian: մորաքույր (morakʻuyr)

From մօր (mōr) + -ա- (-a-) + քոյր (kʻoyr).


մաւրաքոյր

head

մաւրաքոյր • (mawrakʻoyr)

xcl-noun

մաւրաքոյր • (mawrakʻoyr)

Alternative spelling of մօրաքոյր (mōrakʻoyr)


հօրքոյր

head

հօրքոյր • (hōrkʻoyr)

xcl-noun

հօրքոյր • (hōrkʻoyr)

Alternative form of հօրաքոյր (hōrakʻoyr)


հաւրքոյր

head

հաւրքոյր • (hawrkʻoyr)

xcl-noun

հաւրքոյր • (hawrkʻoyr)

Alternative spelling of հօրքոյր (hōrkʻoyr)


առնակին

head

առնակին • (aṙnakin)

xcl-noun

առնակին • (aṙnakin)

aṙnakin (romanization)
առնակին (nominative singular)
առնականայք (nominative plural)
առնակնոջ (genitive singular)
առնականանց (genitive plural)
առնակնոջ (dative singular)
առնականանց (dative plural)
առնակին (accusative singular)
առնականայս (accusative plural)
առնակնոջէ (ablative singular)
առնականանց (ablative plural)
առնականամբ (instrumental singular)
առնակնաւ (instrumental singular)
առնականամբք (instrumental plural)
առնակնոջ (locative singular)
առնականայս (locative plural)

xcl-decl-noun

առնականամբ, առնակնաւ


գիւղ

head

գիւղ • (giwł)

xcl-noun

գիւղ • (giwł)

giwł (romanization)
գիւղ (nominative singular)
գիւղք (nominative plural)
գեղջ (genitive singular)
գիւղից (genitive plural)
գեղջ (dative singular)
գիւղից (dative plural)
գիւղ (accusative singular)
գիւղս (accusative plural)
գեղջէ (ablative singular)
գիւղից (ablative plural)
գիւղիւ (instrumental singular)
գիւղիւք (instrumental plural)
գիւղի (locative singular)
գիւղս (locative plural)

xcl-decl-noun

Note the unusual genitive/dative/ablative.
Plural genitive գիւղաց (giwłacʻ) and post-classically plural instrumental գիւղօք (giwłōkʻ) are also attested.

Armenian: գյուղ (gyuġ)

Middle Armenian:

desctree

→? Old Anatolian Turkish: كوی (köy), كُوكْ (köğ)
Ottoman Turkish: كوی (köy), كوك (köğ), كوو (köv)
Turkish: köy
→ Crimean Tatar: köy

The origin is uncertain. The older spelling is either գևղ (gewł) or գեղ (geł). Perhaps from Proto-Indo-European *wel- (“to crowd together”) with a semantic shift ‘crowd’ → ‘village’ and cognate with Ancient Greek εἰλέω (eiléō, “to assemble”), ἁλία (halía, “assembly of people”); the nominative would be from Proto-Indo-European *wél-ōy, the genitive գեղջ (gełǰ) from Proto-Indo-European *wel-y-ós.
Ačaṙean explains the genitive-dative գեղջ (gełǰ) by contraction from *գևեղ (*geweł), the supposed regular genitive-dative of r-type գևղ (gewł), with the addition of the “augmentative genitive-dative marker” -ջ (-ǰ). See also ալիւր (aliwr), -ոջ (-oǰ).

uder

գնալ, բնակել ի գիւղ


կոյս

koys (romanization)
կոյս (nominative singular)
կոյսք (nominative plural)
կուսի (genitive singular)
կուսից (genitive plural)
կուսի (dative singular)
կուսից (dative plural)
կոյս (accusative singular)
կոյսս (accusative plural)
կուսէ (ablative singular)
կուսից (ablative plural)
կուսիւ (instrumental singular)
կուսիւք (instrumental plural)
կուսի (locative singular)
կոյսս (locative plural)

Probably an Iranian borrowing, but the details are uncertain. Likely from the family of Persian کس (kos, “pussy”) and Persian کشتی (kusti, košti, “sacred girdle”), and so related to Etymology 2 bellow. Alternatively, from the family of Classical Persian کوسه (kōsa, “man with little or no beard”).

cog

կոյս դեռահասակ


կոյս

koys (romanization)
կոյս (nominative singular)
կոյսք (nominative plural)
կուսի (genitive singular)
կուսաց (genitive plural)
կուսի (dative singular)
կուսաց (dative plural)
կոյս (accusative singular)
կոյսս (accusative plural)
կուսէ (ablative singular)
կուսաց (ablative plural)
կուսաւ (instrumental singular)
կուսաւք = կուսօք (kusawkʻ = kusōkʻ) (instrumental plural)
կուսի (locative singular)
կոյսս (locative plural)

xcl-decl-noun

կուսաւք = կուսօք

Armenian: կույս (kuys)

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐫐𐫇𐫘 (kws /kōs/, “district, region, countryside”), Sogdian [script needed] (kws, “side”).

cog

ընդ ո՞ր կոյս

ի կուսէ անտի

յամենայն կուսաց

յոր կոյս եւ կամիցի

յայս կոյս յայն կոյս

from one side to another, on one side and the other, here and there

զգնալ յայս կոյս եւ յայն կոյս

to take a walk hither and thither, to and fro

յայս կոյս յայն կոյս գետոյն

on this side and on that of the river, here and there

յայն կոյս ծովուն

ի թիկունս կոյս, յետս կոյս

յարեւելից կուսէ

յարեւմուտս կոյս

ի կայս եւ ի կոյս կողմանց հիւսիսոյ

ի հարաւակողմն կուսէ

ի մէնջ կուսէ

ի մեր կոյս է

he is on our side, he is favourable to us

ոմն ի սորա կոյս, եւ ոմն ի նորա

կոյս մի ընդ միոյ կուսին ընդհարեալ

ի կատարածն կոյս թղթիս

ելանել ի բացեայ կոյս

ի չորս կոյս վիմաց


սան

san (romanization)
սան (nominative singular)
սանք (nominative plural)
սանոյ (genitive singular)
սանոց (genitive plural)
սանոյ (dative singular)
սանոց (dative plural)
սան (accusative singular)
սանս (accusative plural)
սանոյ (ablative singular)
սանոց (ablative plural)
սանով (instrumental singular)
սանովք (instrumental plural)
սան (locative singular)
սանս (locative plural)

Armenian: սան (san)

Zero-grade of the root սուն- (sun-, “feeding, fostering”).


սան

san (romanization)
սան (nominative singular)
սանք (nominative plural)
սանի (genitive singular)
սանից (genitive plural)
սանի (dative singular)
սանից (dative plural)
սան (accusative singular)
սանս (accusative plural)
սանէ (ablative singular)
սանից (ablative plural)
սանիւ (instrumental singular)
սանիւք (instrumental plural)
սանի (locative singular)
սանս (locative plural)

Armenian: սան (san)

From Urartian 𒃻𒉌 (ša₂-ni /šani/, “kettle”), from Akkadian 𒊺𒉡 (šen-nu /šannu(m), šennu(m)/, “metal kettle or cauldron”), itself a loanword from Sumerian 𒍏𒊿 (ᵁᴿᵁᴰᵁšen /šen/, “a copper vessel”).


աւդ

awd (romanization)
աւդ (nominative singular)
աւդք (nominative plural)
աւդոյ (genitive singular)
աւդոց (genitive plural)
աւդոյ (dative singular)
աւդոց (dative plural)
աւդ (accusative singular)
աւդս (accusative plural)
աւդոյ (ablative singular)
աւդոց (ablative plural)
աւդով (instrumental singular)
աւդովք (instrumental plural)
աւդ (locative singular)
աւդս (locative plural)
աւդ (nominative singular)
աւդք (nominative plural)
աւդի (genitive singular)
աւդից (genitive plural)
աւդի (dative singular)
աւդից (dative plural)
աւդ (accusative singular)
աւդս (accusative plural)
աւդէ (ablative singular)
աւդից (ablative plural)
աւդիւ (instrumental singular)
աւդիւք (instrumental plural)
աւդի (locative singular)
աւդս (locative plural)


փողերակ

head

փողերակ • (pʻołerak)

xcl-noun

փողերակ • (pʻołerak)

pʻołerak (romanization)
փողերակ (nominative singular)
փողերակք (nominative plural)
փողերակի (genitive singular)
փողերակաց (genitive plural)
փողերակի (dative singular)
փողերակաց (dative plural)
փողերակ (accusative singular)
փողերակս (accusative plural)
փողերակէ (ablative singular)
փողերակաց (ablative plural)
փողերակաւ (instrumental singular)
փողերակի (locative singular)
փողերակս (locative plural)

xcl-decl-noun

փողերակաւք = փողերակօք

desctree

Armenian: փողրակ (pʻoġrak), փողորակ (pʻoġorak)
→ Cappadocian Greek: προυχάγκι (prouchágki)
→ Turkish: pöhrenk

desc

→ Armenian: փողերակ (pʻoġerak) (learned)

փողրակ շնչողական

փողրակ փախստի


փողորակ

head

փողորակ • (pʻołorak)

xcl-noun

փողորակ • (pʻołorak)


փողրակ

head

փողրակ • (pʻołrak)

xcl-noun

փողրակ • (pʻołrak)

pʻołrak (romanization)
փողրակ (nominative singular)
փողրակք (nominative plural)
փողրակի (genitive singular)
փողրակաց (genitive plural)
փողրակի (dative singular)
փողրակաց (dative plural)
փողրակ (accusative singular)
փողրակս (accusative plural)
փողրակէ (ablative singular)
փողրակաց (ablative plural)
փողրակաւ (instrumental singular)
փողրակի (locative singular)
փողրակս (locative plural)

xcl-decl-noun

փողրակաւք = փողրակօք


պուտուկ

head

պուտուկ • (putuk)

xcl-noun

պուտուկ • (putuk)

putuk (romanization)
պուտուկ (nominative singular)
պուտուկք (nominative plural)
պուտկի (genitive singular)
պուտկաց (genitive plural)
պուտկի (dative singular)
պուտկաց (dative plural)
պուտուկ (accusative singular)
պուտուկս (accusative plural)
պուտկէ (ablative singular)
պուտկաց (ablative plural)
պուտկաւ (instrumental singular)
պուտկաւք = պուտկօք (putkawkʻ = putkōkʻ) (instrumental plural)
պուտկի (locative singular)
պուտուկս (locative plural)
պուտկունք (nominative plural)
պուտկանց (genitive plural)
պուտկանց (dative plural)
պուտկունս (accusative plural)
պուտկանց (ablative plural)
պուտկամբք (instrumental plural)
պուտկունս (locative plural)

xcl-decl-noun

պուտկաւք = պուտկօք

Armenian: պուտուկ (putuk)


պոյտ

poyt (romanization)
պոյտ (nominative singular)
պոյտք (nominative plural)
պուտոյ (genitive singular)
պուտոց (genitive plural)
պուտոյ (dative singular)
պուտոց (dative plural)
պոյտ (accusative singular)
պոյտս (accusative plural)
պուտոյ (ablative singular)
պուտոց (ablative plural)
պուտով (instrumental singular)
պուտովք (instrumental plural)
պոյտ (locative singular)
պոյտս (locative plural)

(post-Classical) Alternative form of պոյտն (poytn)


կնիւն

kniwn (romanization)
կնիւն (nominative singular)
կնիւնք (nominative plural)
կնիւնոյ (genitive singular)
կնիւնոց (genitive plural)
կնիւնոյ (dative singular)
կնիւնոց (dative plural)
կնիւն (accusative singular)
կնիւնս (accusative plural)
կնիւնոյ (ablative singular)
կնիւնոց (ablative plural)
կնիւնով (instrumental singular)
կնիւնովք (instrumental plural)
կնիւն (locative singular)
կնիւնս (locative plural)

Armenian: կնյուն (knyun)

The origin is uncertain.
Mkrtčʿyan derives from Akkadian 𒆪𒊩𒌆𒉡 (ku-nin-nu /kuninnu/), a borrowing from Sumerian 𒄖𒉌𒅔 (gu-ni-in). He relies on the uncertain definition as Rohrstengel (“cane-stalk”) in the Akkadisches Handwörterbuch, but CAD glosses the Akkadian word as "bowl (of stone or metal), trough (for water or beer, often made of bitumen-coated reeds)".
Others connect to the family of Sumerian 𒄀𒈾 (gi.na), Akkadian 𒄀 (qanû, “reed”).

Մի թե կանաչանա՞յ պրտու առանց ջրոյ․ կամ բարձրանայցէ՞ կնիւն առանց ըմպելոյ։

Translation by Claude E. Cox
"Does papyrus green without water, or will sedge become tall without drinking?"

Mi tʻe kanačʻanay prtu aṙancʻ ǰroy; kam barjranaycʻē kniwn aṙancʻ əmpeloy.


արատ

arat (romanization)
արատ (nominative singular)
արատք (nominative plural)
արատոյ (genitive singular)
արատոց (genitive plural)
արատոյ (dative singular)
արատոց (dative plural)
արատ (accusative singular)
արատս (accusative plural)
արատոյ (ablative singular)
արատոց (ablative plural)
արատով (instrumental singular)
արատովք (instrumental plural)
արատ (locative singular)
արատս (locative plural)
արատ (nominative singular)
արատք (nominative plural)
արատի (genitive singular)
արատաց (genitive plural)
արատի (dative singular)
արատաց (dative plural)
արատ (accusative singular)
արատս (accusative plural)
արատէ (ablative singular)
արատուէ (ablative singular)
արատաց (ablative plural)
արատաւ (instrumental singular)
արատաւք = արատօք (aratawkʻ = aratōkʻ) (instrumental plural)
արատի (locative singular)
արատս (locative plural)

արատէ, արատուէ

արատաւք = արատօք

→ Armenian: արատ (arat)

Unknown. Has been compared to արածեմ (aracem).

unk

Unknown


անարատ

Armenian: անարատ (anarat)

Turkish: anarat

From ան- (an-) + արատ (arat). The noun sense of “amianthus” is a semantic loan from Ancient Greek ἀμίαντος (amíantos, “undefiled”).


անձրև

anjrew (romanization)
անձրև (nominative singular)
անձրևք (nominative plural)
անձրևի (genitive singular)
անձրևաց (genitive plural)
անձրևի (dative singular)
անձրևաց (dative plural)
անձրև (accusative singular)
անձրևս (accusative plural)
անձրևէ (ablative singular)
անձրևաց (ablative plural)
անձրևաւ (instrumental singular)
անձրևի (locative singular)
անձրևս (locative plural)
անձրև (nominative singular)
անձրևք (nominative plural)
անձրևոյ (genitive singular)
անձրևոց (genitive plural)
անձրևոյ (dative singular)
անձրևոց (dative plural)
անձրև (accusative singular)
անձրևս (accusative plural)
անձրևոյ (ablative singular)
անձրևոց (ablative plural)
անձրևով (instrumental singular)
անձրևովք (instrumental plural)
անձրև (locative singular)
անձրևս (locative plural)

xcl-decl-noun

անձրևաւք = անձրևօք

Armenian: անձրև (anjrew)

unk

unknown

անձրեւ իջանել

անձրեւ արտասուաց

յորդ անձրեւ


մեծագոյն

mecagoyn (romanization)
մեծագոյն (nominative singular)
մեծագոյնք (nominative plural)
մեծագունի (genitive singular)
մեծագունից (genitive plural)
մեծագունի (dative singular)
մեծագունից (dative plural)
մեծագոյն (accusative singular)
մեծագոյնս (accusative plural)
մեծագունէ (ablative singular)
մեծագունից (ablative plural)
մեծագունիւ (instrumental singular)
մեծագունիւք (instrumental plural)
մեծագունի (locative singular)
մեծագոյնս (locative plural)

Armenian: մեծագույն (mecaguyn)


հարազատ

harazat (romanization)
հարազատ (nominative singular)
հարազատք (nominative plural)
հարազատի (genitive singular)
հարազատաց (genitive plural)
հարազատի (dative singular)
հարազատաց (dative plural)
հարազատ (accusative singular)
հարազատս (accusative plural)
հարազատէ (ablative singular)
հարազատաց (ablative plural)
հարազատաւ (instrumental singular)
հարազատի (locative singular)
հարազատս (locative plural)
հարազատ (nominative singular)
հարազատք (nominative plural)
հարազատի (genitive singular)
հարազատից (genitive plural)
հարազատի (dative singular)
հարազատից (dative plural)
հարազատ (accusative singular)
հարազատս (accusative plural)
հարազատէ (ablative singular)
հարազատից (ablative plural)
հարազատիւ (instrumental singular)
հարազատիւք (instrumental plural)
հարազատի (locative singular)
հարազատս (locative plural)

xcl-decl-noun

հարազատաւք = հարազատօք

Borrowed from Iranian *haδazāt. Compare Avestan 𐬵𐬀𐬜𐬋𐬰𐬁𐬙𐬀 (haδōzāta, “consanguineous, related”), composed of 𐬵𐬀𐬜𐬋- (haδō-, “together”) + 𐬰𐬁𐬙𐬀 (zāta, “born”). For the constituents see հար- (har-) and ազատ (azat).

cog

sibling born from the same father; brother, sister


գոչիւն

head

գոչիւն • (gočʻiwn)

Armenian: գոչյուն (gočʻyun)

clamour, great cry, crash, noise, voice, exclamation


թնդիւն

թնդիւն • (tʻndiwn)

Armenian: թնդյուն (tʻndyun)

թնդիւն արձակել

թնդմամբ հարկանիլ

to be perturbed by the uproar, to be alarmed or frightened

թնդիւն սրտի

թնդիւն երակի

զննել զթնդիւննս երակի

թնդիւն, կայթիւն ձեռաց

թնդիւն, դոփիւն ոտից

թնդիւն ժամացուցի

թնդիւն, գանգիւն զանգակաց

թնդիւն, թմբիւն, գոռոչ որոտման

peal of thunder, thundering noise, rumbling, roll

թնդիւն, բաղխիւն դրան

թնդիւն, շաչիւն կառաց

թնդիւն, դափիւն թմբկի

թնդիւն, շառաչիւն զինուց

թնդիւն, բոմբիւն հրետից

թնդիւն, շկահիւն գնդակաց (հրազինուց) ― tʻndiwn, škahiwn gndakacʻ (hrazinucʻ) ― whiz of a bullet

sound, noise, detonation; sound of bells, jingle, clatter; crash


շաչիւն

շաչիւն • (šačʻiwn)

Armenian: շաչյուն (šačʻyun)


նաւակ

nawak (romanization)
նաւակ (nominative singular)
նաւակք (nominative plural)
նաւակի (genitive singular)
նաւակաց (genitive plural)
նաւակի (dative singular)
նաւակաց (dative plural)
նաւակ (accusative singular)
նաւակս (accusative plural)
նաւակէ (ablative singular)
նաւակաց (ablative plural)
նաւակաւ (instrumental singular)
նաւակի (locative singular)
նաւակս (locative plural)

xcl-decl-noun

նաւակաւք = նաւակօք

Armenian: նավակ (navak)

նաւակ գետոյ ― nawak getoy ― wherry, sculler

նաւակ վենետկեան ― nawak venetkean ― gondola

տաճիկ նաւակ ― tačik nawak ― caic

անգղիական նաւակ

նաւակ նաւու

նաւակ տափարակ

վարձ, սակ նաւակի


պատանեկիկ

Armenian: պատանեկիկ (patanekik)


պատանեակ

pataneak (romanization)
պատանեակ (nominative singular)
պատանեակք (nominative plural)
պատանեկի (genitive singular)
պատանեկաց (genitive plural)
պատանեկի (dative singular)
պատանեկաց (dative plural)
պատանեակ (accusative singular)
պատանեակս (accusative plural)
պատանեկէ (ablative singular)
պատանեկաց (ablative plural)
պատանեկաւ (instrumental singular)
պատանեկի (locative singular)
պատանեակս (locative plural)

պատանեկաւք = պատանեկօք

Armenian: պատանյակ (patanyak)


ծունր

head

ծունր • (cunr)

An r/u-stem from Proto-Indo-European *ǵónu (“knee”), the same origin as ծունգք (cungkʻ).

ծունր դնել, կրկնել, ի ծունր իջանել

to kneel, to bend the knees, to fall on one's knees

առ ծունր լալ

ծունր ածել

արկանել ծունր զծնգաց եւ զսրտի

ծունր հապա ի

ի ծունր խոնարհեալ աղաչեմ զքեզ

I entreat it on my knees, or with bended knees

ծունր կապել

to be knitted, to be formed with knots or joints


ծունգք

cungkʻ (romanization)
ծունգք (nominative plural)
ծնգաց (genitive plural)
ծնգաց (dative plural)
ծունգս (accusative plural)
ծնգաց (ablative plural)
ծնգաւք = ծնգօք (cngawkʻ = cngōkʻ) (instrumental plural)
ծունգս (locative plural)

xcl-decl-noun-pl

ծնգաւք = ծնգօք

The plural instrumental can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">ծնգովք</i> (cngovkʻ).

Armenian: ծունկ (cunk)

From Proto-Indo-European *ǵónwih₁, dual number of *ǵónu, + -ք (-kʻ).

անկանիլ ի վերայ ծնգաց, ընդգճիլ ի ծունգս

խոնարհեցուցանել զծունգս

անկանիլ առ ծունգս ուրուք

փարիլ զծնգովք

ննջել ի մէջ ծնգաց

ի ծնգաց կալ

ծնգովք կրկնելովք

ծունգք նորա կթուցեալ դեդեւէին

(music) a kind of Armenian note (round like a knee)


ծունկք

cunkkʻ (romanization)
ծունկք (nominative plural)
ծնկաց (genitive plural)
ծնկաց (dative plural)
ծունկս (accusative plural)
ծնկաց (ablative plural)
ծնկաւք = ծնկօք (cnkawkʻ = cnkōkʻ) (instrumental plural)
ծունկս (locative plural)

ծնկաւք = ծնկօք

The plural instrumental can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">ծնկովք</i> (cnkovkʻ).


հաճոյք

head

հաճոյք • (hačoykʻ) pl

xcl-noun

հաճոյք • (hačoykʻ) pl

hačoykʻ (romanization)
հաճոյք (nominative plural)
հաճոյից (genitive plural)
հաճոյից (dative plural)
հաճոյս (accusative plural)
հաճոյից (ablative plural)
հաճոյիւք (instrumental plural)
հաճոյս (locative plural)

Armenian: հաճույք (hačuykʻ)

Formed as հաճոյ (hačoy) + -ք (-kʻ) or as հաճ (hač) + -ոյք (-oykʻ).

ըստ հաճոյս

at one's will or pleasure, according to, at sight, at discretion; negligently, carelessly

ըստ հաճոյից նորա

գործել ըստ հաճոյս

to do according to one's liking, fancy or humour, to follow one's own bent, to listen to nobody

անձնատուր լինել ի հաճոյս ուրուք

to abandon oneself entirely to another's caprice or discretion

այր իւրաքանչիւր զհաճոյս առաջի աչաց իւրոց առնէր

every man did that which was right in his own eyes

ayr iwrakʻančʻiwr zhačoys aṙaǰi ačʻacʻ iwrocʻ aṙnēr

will, pleasure, good will, willingness; caprice, humour, fancy, whim


պիտոյք

pitoykʻ (romanization)
պիտոյք (nominative plural)
պիտոյից (genitive plural)
պիտոյից (dative plural)
պիտոյս (accusative plural)
պիտոյից (ablative plural)
պիտոյիւք (instrumental plural)
պիտոյս (locative plural)

→ Armenian: պիտույք (pituykʻ) (learned)

Either formed as պիտոյ (pitoy) + -ք (-kʻ) or as պէտ (pēt) + -ոյք (-oykʻ).


կազմ

kazm (romanization)
կազմ (nominative singular)
կազմք (nominative plural)
կազմոյ (genitive singular)
կազմոց (genitive plural)
կազմոյ (dative singular)
կազմոց (dative plural)
կազմ (accusative singular)
կազմս (accusative plural)
կազմոյ (ablative singular)
կազմոց (ablative plural)
կազմով (instrumental singular)
կազմովք (instrumental plural)
կազմ (locative singular)
կազմս (locative plural)

→ Armenian: կազմ (kazm) (learned)

desc

→ Georgian: კაზმა (ḳazma), კაზმვა (ḳazmva)

կազմ գրոց

construction; preparation, furniture, ornament


ձիգ

jig (romanization)
ձիգ (nominative singular)
ձիգք (nominative plural)
ձիգ (accusative singular)
ձիգս (accusative plural)
ձիգս (locative plural)

ձիգ դնել


երինջ

head

երինջ • (erinǰ)

xcl-noun

երինջ • (erinǰ)

erinǰ (romanization)
երինջ (nominative singular)
երինջք (nominative plural)
երնջոյ (genitive singular)
երնջոց (genitive plural)
երնջոյ (dative singular)
երնջոց (dative plural)
երինջ (accusative singular)
երինջս (accusative plural)
երնջոյ (ablative singular)
երնջոց (ablative plural)
երնջով (instrumental singular)
երնջովք (instrumental plural)
երինջ (locative singular)
երինջս (locative plural)
երինջ (nominative singular)
երինջք (nominative plural)
երնջու (genitive singular)
երնջուց (genitive plural)
երնջու (dative singular)
երնջուց (dative plural)
երինջ (accusative singular)
երինջս (accusative plural)
երնջէ (ablative singular)
երնջուց (ablative plural)
երնջու (instrumental singular)
երնջուք (instrumental plural)
երնջու (locative singular)
երինջս (locative plural)

xcl-decl-noun

An instrumental <i class="Armn mention" lang="xcl">երնջաւ</i> (ernǰaw) is attested post-classically.

desctree

Armenian: երինջ (erinǰ), էրինջ (ērinǰ) — dialectal
→ Georgian: ერინჯი (erinǯi) — Adjara, Chveneburi

Middle Armenian: երիճ (erič)

⇒? Middle Armenian: երնջնակ (ernǰnak)

A Zan borrowing: compare Mingrelian ორინჯი (orinǯi), ორიჯი (oriǯi, “cattle”), ორჯი (orǯi, “cow”). Ačaṙyan takes the borrowing in the other direction, not finding any Kartvelian cognates for Mingrelian, but the latter, according to Kiria, has a native origin from Proto-Kartvelian *r-, *ar- (“to be”), which has number of other derivatives including Laz რინ- (rin-, “to beget”). Javakhishvili, denying Ačaṙyan, instead connects the Mingrelian terms to Mingrelian ერჯი (erǯi), which, according to him and Klimov, is cognate to Georgian ვერძი (verʒi).
For the sense development compare Mingrelian შხური (šxuri), Laz ჩხური (çxuri), Georgian ცხვარი (cxvari, “sheep”), ultimately from Proto-Georgian-Zan *c₁xow- (“animate, alive”) (another Kartvelian livestock term borrowed into Armenian as ոչխար (očʻxar)).
Note also Old Armenian որոջ (oroǰ), արոջ (aroǰ, “lamb”), երէ (erē, “herbivorous game animal; living being”).
The comparisons with Ancient Greek ἔριφος (ériphos, “kid”), Latin ariēs (“ram”), Lithuanian ė́ras (“lamb”) are unnecessary.


ստեղն

head

ստեղն • (stełn)

xcl-noun

ստեղն • (stełn)

stełn (romanization)
ստեղն (nominative singular)
ստեղունք (nominative plural)
ստեղան (genitive singular)
ստեղանց (genitive plural)
ստեղան (dative singular)
ստեղանց (dative plural)
ստեղն (accusative singular)
ստեղունս (accusative plural)
ստեղանէ (ablative singular)
ստեղանց (ablative plural)
ստեղամբ (instrumental singular)
ստեղամբք (instrumental plural)
ստեղան (locative singular)
ստեղունս (locative plural)

xcl-decl-noun

The genitive can be <i class="Armn mention" lang="xcl">ստեղին</i> (stełin) post-classically.

→ Armenian: ստեղն (steġn) (learned)

From Proto-Indo-European *stel- (“stalk, trunk”). Cognates include Ancient Greek στέλεχος (stélekhos, “stump, stub”), στήλη (stḗlē, “stela, pillar”), Latin stolo (“shoot, scion”), Old High German stollo, Old Norse stjǫlr (“rump”), Latvian stulms (“bootleg”), Russian столб (stolb), столп (stolp) and English stalk.

cog

ստեղն արձակել

ստեղն ծխոյ

ստեղունք աշտանակաց

ստեղունք եղջերուաց

ստեղունք դաշնակի

(post-classical) keys, key-board, finger-board of a piano-forte

(figuratively) something protruding: a pillar of smoke, arm of a candlestick, etc.

the three arms of the Armenian letter ա (a)


առած

head

առած • (aṙac)

xcl-noun

առած • (aṙac)

aṙac (romanization)
առած (nominative singular)
առածք (nominative plural)
առածի (genitive singular)
առածից (genitive plural)
առածի (dative singular)
առածից (dative plural)
առած (accusative singular)
առածս (accusative plural)
առածէ (ablative singular)
առածից (ablative plural)
առածիւ (instrumental singular)
առածիւք (instrumental plural)
առածի (locative singular)
առածս (locative plural)
առած (nominative singular)
առածք (nominative plural)
առածոյ (genitive singular)
առածոց (genitive plural)
առածոյ (dative singular)
առածոց (dative plural)
առած (accusative singular)
առածս (accusative plural)
առածոյ (ablative singular)
առածոց (ablative plural)
առածով (instrumental singular)
առածովք (instrumental plural)
առած (locative singular)
առածս (locative plural)

Armenian: առած (aṙac)

Composed of the preposition առ (aṙ) + ած- (ac-). Compare Latin adagio for a similar formation.

adage, proverb, saying, aphorism, sentence, apophthegm

axiom, maxim, general proposition, rule, principle

vision, prophecy, divine revelation, divine inspiration, divine oracle, message


գոյն

goyn (romanization)
գոյն (nominative singular)
գոյնք (nominative plural)
գունոյ (genitive singular)
գունոց (genitive plural)
գունոյ (dative singular)
գունոց (dative plural)
գոյն (accusative singular)
գոյնս (accusative plural)
գունոյ (ablative singular)
գունոց (ablative plural)
գունով (instrumental singular)
գունովք (instrumental plural)
գոյն (locative singular)
գոյնս (locative plural)
գոյն (nominative singular)
գոյնք (nominative plural)
գունի (genitive singular)
գունից (genitive plural)
գունի (dative singular)
գունից (dative plural)
գոյն (accusative singular)
գոյնս (accusative plural)
գունէ (ablative singular)
գունից (ablative plural)
գունիւ (instrumental singular)
գունիւք (instrumental plural)
գունի (locative singular)
գոյնս (locative plural)

A Middle Iranian borrowing. Compare Middle Persian [script needed] (gwn' /gōn/, “colour, complexion”), Persian گون (gun, “colour; kind, manner”) and see the latter for more.

cog

թափել, հատանել, բառնալ զգոյն ― tʻapʻel, hatanel, baṙnal zgoyn ― to discolour

գոյն մարմնոյ


դրօշ

head

դրօշ • (drōš)

xcl-noun

դրօշ • (drōš)

drōš (romanization)
դրօշ (nominative singular)
դրօշք (nominative plural)
դրօշու (genitive singular)
դրօշուց (genitive plural)
դրօշու (dative singular)
դրօշուց (dative plural)
դրօշ (accusative singular)
դրօշս (accusative plural)
դրօշէ (ablative singular)
դրօշուց (ablative plural)
դրօշու (instrumental singular)
դրօշուք (instrumental plural)
դրօշու (locative singular)
դրօշս (locative plural)
դրօշ (nominative singular)
դրօշք (nominative plural)
դրօշի (genitive singular)
դրօշից (genitive plural)
դրօշի (dative singular)
դրօշից (dative plural)
դրօշ (accusative singular)
դրօշս (accusative plural)
դրօշէ (ablative singular)
դրօշից (ablative plural)
դրօշիւ (instrumental singular)
դրօշիւք (instrumental plural)
դրօշի (locative singular)
դրօշս (locative plural)

→ Armenian: դրոշ (droš) (learned)

The original spelling is դրաւշ (drawš), from Middle Iranian. Compare Parthian 𐫅𐫡𐫜𐫢 (drfš /drafš/), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dlpš /drafš/), Persian درفش (derafš), and see the latter for more.

cog

Այլ և դրօշից անգամ իւրաքանչիւրոց տեղեկանայր ի նմանէ․ և թէ քանի՛ գունդ զզօրսն բաժանիցեն, և ո՛ր ոք ի նոցանէ սաղարք լինիցին, և ո՛ր զօրագլուխ յորմէ կողմանէ յռազմ մտանիցէ, և զինչ անուանք իւրաքանչիւր համհարզացն իցեն, և քանի՛ փողահարք ի մէջ գնդին ձայնիցեն։

5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War] chapter 4, (1957 edition, page 96)

Translation by Robert W. Thomson
He also inquired from him about each of the standards: into how many companies they divided the army, which of them were generals, which commander would attack from which side, what were the names of each one's adjutants, how many trumpeters would sound in the company.

Ayl ew drōšicʻ angam iwrakʻančʻiwrocʻ tełekanayr i nmanē; ew tʻē kʻaní gund zzōrsn bažanicʻen, ew ór okʻ i nocʻanē sałarkʻ linicʻin, ew ór zōraglux yormē kołmanē yṙazm mtanicʻē, ew zinčʻ anuankʻ iwrakʻančʻiwr hamharzacʻn icʻen, ew kʻaní pʻołaharkʻ i mēǰ gndin jaynicʻen.

banner, ensign, flag, standard; gonfalon


դրաւշ

head

դրաւշ • (drawš)

xcl-noun

դրաւշ • (drawš)

drawš (romanization)
դրաւշ (nominative singular)
դրաւշք (nominative plural)
դրաւշու (genitive singular)
դրաւշուց (genitive plural)
դրաւշու (dative singular)
դրաւշուց (dative plural)
դրաւշ (accusative singular)
դրաւշս (accusative plural)
դրաւշէ (ablative singular)
դրաւշուց (ablative plural)
դրաւշու (instrumental singular)
դրաւշուք (instrumental plural)
դրաւշու (locative singular)
դրաւշս (locative plural)
դրաւշ (nominative singular)
դրաւշք (nominative plural)
դրաւշի (genitive singular)
դրաւշից (genitive plural)
դրաւշի (dative singular)
դրաւշից (dative plural)
դրաւշ (accusative singular)
դրաւշս (accusative plural)
դրաւշէ (ablative singular)
դրաւշից (ablative plural)
դրաւշիւ (instrumental singular)
դրաւշիւք (instrumental plural)
դրաւշի (locative singular)
դրաւշս (locative plural)


դրօշակ

head

դրօշակ • (drōšak)

xcl-noun

դրօշակ • (drōšak)

drōšak (romanization)
դրօշակ (nominative singular)
դրօշակք (nominative plural)
դրօշակի (genitive singular)
դրօշակաց (genitive plural)
դրօշակի (dative singular)
դրօշակաց (dative plural)
դրօշակ (accusative singular)
դրօշակս (accusative plural)
դրօշակէ (ablative singular)
դրօշակաց (ablative plural)
դրօշակաւ (instrumental singular)
դրօշակօք (instrumental plural)
դրօշակի (locative singular)
դրօշակս (locative plural)

→ Armenian: դրոշակ (drošak) (learned)

desctree

→ Old Georgian: დროშაჲ (drošay), დროშაკი (drošaḳi)
Georgian: დროშა (droša)
→ Armenian: դրոշա (droša) — Tbilisi
→ Bats: დროშა (droša)
→ Ossetian: тырыса (tyrysa), туруса (turusa), турусса (turussa), турса (tursa) — Digor
→ Middle Armenian: դրօշայ (drōšay)

Either formed in Armenian as դրօշ (drōš) + -ակ (-ak) or wholly borrowed from Middle Iranian.


դրաւշակ

head

դրաւշակ • (drawšak)

xcl-noun

դրաւշակ • (drawšak)

drawšak (romanization)
դրաւշակ (nominative singular)
դրաւշակք (nominative plural)
դրաւշակի (genitive singular)
դրաւշակաց (genitive plural)
դրաւշակի (dative singular)
դրաւշակաց (dative plural)
դրաւշակ (accusative singular)
դրաւշակս (accusative plural)
դրաւշակէ (ablative singular)
դրաւշակաց (ablative plural)
դրաւշակաւ (instrumental singular)
դրաւշակաւք (instrumental plural)
դրաւշակի (locative singular)
դրաւշակս (locative plural)


թոյն

head

թոյն • (tʻoyn)

xcl-noun

թոյն • (tʻoyn)

tʻoyn (romanization)
թոյն (nominative singular)
թոյնք (nominative plural)
թունի (genitive singular)
թունաց (genitive plural)
թունի (dative singular)
թունաց (dative plural)
թոյն (accusative singular)
թոյնս (accusative plural)
թունէ (ablative singular)
թունաց (ablative plural)
թունաւ (instrumental singular)
թունաւք = թունօք (tʻunawkʻ = tʻunōkʻ) (instrumental plural)
թունի (locative singular)
թոյնս (locative plural)
թոյն (nominative singular)
թոյնք (nominative plural)
թունի (genitive singular)
թունից (genitive plural)
թունի (dative singular)
թունից (dative plural)
թոյն (accusative singular)
թոյնս (accusative plural)
թունէ (ablative singular)
թունից (ablative plural)
թունիւ (instrumental singular)
թունիւք (instrumental plural)
թունի (locative singular)
թոյնս (locative plural)
թոյն (nominative singular)
թոյնք (nominative plural)
թունոյ (genitive singular)
թունոց (genitive plural)
թունոյ (dative singular)
թունոց (dative plural)
թոյն (accusative singular)
թոյնս (accusative plural)
թունոյ (ablative singular)
թունոց (ablative plural)
թունով (instrumental singular)
թունովք (instrumental plural)
թոյն (locative singular)
թոյնս (locative plural)

xcl-decl-noun

թունաւք = թունօք

this declension is postulated by Nor Baṙgirkʿ Haykazean Lezui without attestation

Armenian: թույն (tʻuyn)

The origin is uncertain.
Perhaps from a secondary derivative of Proto-Indo-European *tewh₂- (“to swell; to be strong”). Typologically compare Proto-Germanic *aitrą (“poison; pus”) inherited from the root meaning "to swell".

inh

թափել զթոյն

to remove or extract the venom, to give antidotes

թոյն առնուլ

թոյն մահու

թոյն մահու արբուցանել

թոյն դառնութեան

Բայց զլեզու մարդկան ոչ ոք կարէ հնազանդել, զչարն եւ զանկարգ եւ զլի թունօք մահաբերին:

But the tongue can no man tame; [it is] an unruly evil, full of deadly poison․

Baycʻ zlezu mardkan očʻ okʻ karē hnazandel, zčʻarn ew zankarg ew zli tʻunōkʻ mahaberin:

թափել զթոյնս յոք

to give vent to one's anger, rage, malice, to grow fierce or ferocious


մոգ

mog (romanization)
մոգ (nominative singular)
մոգք (nominative plural)
մոգու (genitive singular)
մոգուց (genitive plural)
մոգու (dative singular)
մոգուց (dative plural)
մոգ (accusative singular)
մոգս (accusative plural)
մոգէ (ablative singular)
մոգուց (ablative plural)
մոգու (instrumental singular)
մոգուք (instrumental plural)
մոգու (locative singular)
մոգս (locative plural)
մոգ (nominative singular)
մոգք (nominative plural)
մոգի (genitive singular)
մոգաց (genitive plural)
մոգի (dative singular)
մոգաց (dative plural)
մոգ (accusative singular)
մոգս (accusative plural)
մոգէ (ablative singular)
մոգաց (ablative plural)
մոգաւ (instrumental singular)
մոգաւք = մոգօք (mogawkʻ = mogōkʻ) (instrumental plural)
մոգի (locative singular)
մոգս (locative plural)

xcl-decl-noun

մոգաւք = մոգօք

→ Armenian: մոգ (mog) (learned)

magician, astrologer; diviner, enchanter, wizard, sorcerer


մատենագիր

matenagir (romanization)
մատենագիր (nominative singular)
մատենագիրք (nominative plural)
մատենագրի (genitive singular)
մատենագրաց (genitive plural)
մատենագրի (dative singular)
մատենագրաց (dative plural)
մատենագիր (accusative singular)
մատենագիրս (accusative plural)
մատենագրէ (ablative singular)
մատենագրաց (ablative plural)
մատենագրաւ (instrumental singular)
մատենագրի (locative singular)
մատենագիրս (locative plural)

մատենագրաւք = մատենագրօք

մատեան (matean) + -ա- (-a-) + գրեմ (grem)

compound

ընտիր մատենագիր

յոռի մատենագիր ― yoṙi matenagir ― sorry writer, scrawler, scribbler

մատենագիրք


ասպազէն

head

ասպազէն • (aspazēn)

xcl-noun

ասպազէն • (aspazēn)

aspazēn (romanization)
ասպազէն (nominative singular)
ասպազէնք (nominative plural)
ասպազինի (genitive singular)
ասպազինաց (genitive plural)
ասպազինի (dative singular)
ասպազինաց (dative plural)
ասպազէն (accusative singular)
ասպազէնս (accusative plural)
ասպազինէ (ablative singular)
ասպազինաց (ablative plural)
ասպազինաւ (instrumental singular)
ասպազինի (locative singular)
ասպազէնս (locative plural)

xcl-decl-noun

ասպազինաւք = ասպազինօք

From Middle Persian *aspzēn (“horse armour”), composed of ʾsp̄ (asp, “horse”) + zyn' (zēn, “weapon, armor”). See اسب (asb) and զէն (zēn) for more.


վարժութիւն

head

վարժութիւն • (varžutʻiwn)

xcl-noun

վարժութիւն • (varžutʻiwn)

varžutʻiwn (romanization)
վարժութիւն (nominative singular)
վարժութիւնք (nominative plural)
վարժութեան (genitive singular)
վարժութեանց (genitive plural)
վարժութեան (dative singular)
վարժութեանց (dative plural)
վարժութիւն (accusative singular)
վարժութիւնս (accusative plural)
վարժութենէ (ablative singular)
վարժութեանց (ablative plural)
վարժութեամբ (instrumental singular)
վարժութեամբք (instrumental plural)
վարժութեան (locative singular)
վարժութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

վարժութեամբք

Armenian: վարժություն (varžutʻyun)


վարժ

head

վարժ • (varž)

xcl-noun

վարժ • (varž)

varž (romanization)
վարժ (nominative singular)
վարժք (nominative plural)
վարժի (genitive singular)
վարժից (genitive plural)
վարժի (dative singular)
վարժից (dative plural)
վարժ (accusative singular)
վարժս (accusative plural)
վարժէ (ablative singular)
վարժից (ablative plural)
վարժիւ (instrumental singular)
վարժիւք (instrumental plural)
վարժի (locative singular)
վարժս (locative plural)

Borrowed from Parthian *varž. Compare Manichaean Parthian 𐫇𐫡𐫝 (wrc /varž/, “miracle, magic”). Ultimately from Proto-Iranian *warj-; see there for more.
Doublet of վարդապետ (vardapet), վարձ (varj), and գործ (gorc).

doublet

վարժք չափականք

լինել ի վարժս ուսման

to be studying, learning; to be at school or at college

ի վարժ կացուցանեմ

անցուցանէր վարժիւք զբազում գիտնովք

his erudition surpassed that of very many learned men

կատարեցի զվարժս իմաստասիրականին


թարգման

head

թարգման • (tʻargman)

xcl-noun

թարգման • (tʻargman)

tʻargman (romanization)
թարգման (nominative singular)
թարգմանք (nominative plural)
թարգմանի (genitive singular)
թարգմանաց (genitive plural)
թարգմանի (dative singular)
թարգմանաց (dative plural)
թարգման (accusative singular)
թարգմանս (accusative plural)
թարգմանէ (ablative singular)
թարգմանաց (ablative plural)
թարգմանաւ (instrumental singular)
թարգմանի (locative singular)
թարգմանս (locative plural)

xcl-decl-noun

թարգմանաւք = թարգմանօք

Armenian: թարգման (tʻargman)

→ Old Georgian: თარგმანი (targmani)

From Classical Syriac ܬܪܓܡܢܐ (targmānāʼ, “translator”). See Arabic ت ر ج م (t-r-j-m) for more.

bor

թարգման կալ, լինել ումեք

expositor, exegete, commentator, paraphrast, interpreter


թարգմանիչ

head

թարգմանիչ • (tʻargmaničʻ)

xcl-noun

թարգմանիչ • (tʻargmaničʻ)

tʻargmaničʻ (romanization)
թարգմանիչ (nominative singular)
թարգմանիչք (nominative plural)
թարգմանչի (genitive singular)
թարգմանչաց (genitive plural)
թարգմանչի (dative singular)
թարգմանչաց (dative plural)
թարգմանիչ (accusative singular)
թարգմանիչս (accusative plural)
թարգմանչէ (ablative singular)
թարգմանչաց (ablative plural)
թարգմանչաւ (instrumental singular)
թարգմանչի (locative singular)
թարգմանիչս (locative plural)

xcl-decl-noun

թարգմանչաւք = թարգմանչօք

Armenian: թարգմանիչ (tʻargmaničʻ)

թարգմանիչք

The Seventy (translators of the Septuagint); the interpreters of the Armenian Scriptures


թարգմանութիւն

head

թարգմանութիւն • (tʻargmanutʻiwn)

xcl-noun

թարգմանութիւն • (tʻargmanutʻiwn)

tʻargmanutʻiwn (romanization)
թարգմանութիւն (nominative singular)
թարգմանութիւնք (nominative plural)
թարգմանութեան (genitive singular)
թարգմանութեանց (genitive plural)
թարգմանութեան (dative singular)
թարգմանութեանց (dative plural)
թարգմանութիւն (accusative singular)
թարգմանութիւնս (accusative plural)
թարգմանութենէ (ablative singular)
թարգմանութեանց (ablative plural)
թարգմանութեամբ (instrumental singular)
թարգմանութեամբք (instrumental plural)
թարգմանութեան (locative singular)
թարգմանութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

թարգմանութիւն

թարգմանութիւնք

թարգմանութեան

թարգմանութեանց

թարգմանութեան

թարգմանութեանց

թարգմանութիւն

թարգմանութիւնս

թարգմանութենէ

թարգմանութեանց

թարգմանութեամբ

թարգմանութեամբք

թարգմանութեան

թարգմանութիւնս

desc

թարգմանություն

Armenian: թարգմանություն (tʻargmanutʻyun)

From թարգման (tʻargman) + -ութիւն (-utʻiwn).

ազատ թարգմանութիւն

բառական թարգմանութիւն

ճոխագոյն, ընդարձակ թարգմանութիւն


բիւր

biwr (romanization)
բիւր (nominative singular)
բիւրք (nominative plural)
բիւրու (genitive singular)
բիւրուց (genitive plural)
բիւրու (dative singular)
բիւրուց (dative plural)
բիւր (accusative singular)
բիւրս (accusative plural)
բիւրէ (ablative singular)
բիւրուց (ablative plural)
բիւրու (instrumental singular)
բիւրուք (instrumental plural)
բիւրու (locative singular)
բիւրս (locative plural)

xcl-decl-noun

also found singular instrumental բիւրաւ (biwraw), բիւրով (biwrov), plural instrumental բիւրովք (biwrovkʻ), plural genitive բիւրոց (biwrocʻ)

The older spelling is բեւր (bewr), borrowed from Parthian 𐫁𐫏𐫇𐫡 (bywr), ultimately from Proto-Iranian *baywā́.


եօթներորդ

head

եօթներորդ • (eōtʻnerord)

xcl-noun

եօթներորդ • (eōtʻnerord)

eōtʻnerord (romanization)
եօթներորդ (nominative singular)
եօթներորդք (nominative plural)
եօթներորդի (genitive singular)
եօթներորդաց (genitive plural)
եօթներորդի (dative singular)
եօթներորդում (dative singular)
եօթներորդաց (dative plural)
եօթներորդ (accusative singular)
եօթներորդս (accusative plural)
եօթներորդէ (ablative singular)
եօթներորդաց (ablative plural)
եօթներորդաւ (instrumental singular)
յեօթներորդի (locative singular)
յեօթներորդում (locative singular)
եօթներորդս (locative plural)

xcl-decl-noun

եօթներորդի, եօթներորդում

եօթներորդաւք = եօթներորդօք

յեօթներորդի, յեօթներորդում

seven days, week; seven months; seven years


եաւթներորդ

head

եաւթներորդ • (eawtʻnerord)

xcl-noun

եաւթներորդ • (eawtʻnerord)

eawtʻnerord (romanization)
եաւթներորդ (nominative singular)
եաւթներորդք (nominative plural)
եաւթներորդի (genitive singular)
եաւթներորդաց (genitive plural)
եաւթներորդի (dative singular)
եաւթներորդում (dative singular)
եաւթներորդաց (dative plural)
եաւթներորդ (accusative singular)
եաւթներորդս (accusative plural)
եաւթներորդէ (ablative singular)
եաւթներորդաց (ablative plural)
եաւթներորդաւ (instrumental singular)
յեաւթներորդի (locative singular)
յեաւթներորդում (locative singular)
եաւթներորդս (locative plural)

xcl-decl-noun

եաւթներորդաց

եաւթներորդի, եաւթներորդում

եաւթներորդաց

եաւթներորդաց

եաւթներորդաւ

եաւթներորդաւք = եաւթներորդօք

յեաւթներորդի, յեաւթներորդում

Alternative spelling of եօթներորդ (eōtʻnerord)


ևթներորդ

ewtʻnerord (romanization)
ևթներորդ (nominative singular)
ևթներորդք (nominative plural)
ևթներորդի (genitive singular)
ևթներորդաց (genitive plural)
եւթներորդի (dative singular)
եւթներորդում (dative singular)
ևթներորդաց (dative plural)
ևթներորդ (accusative singular)
ևթներորդս (accusative plural)
ևթներորդէ (ablative singular)
ևթներորդաց (ablative plural)
ևթներորդաւ (instrumental singular)
յեւթներորդի (locative singular)
յեւթներորդում (locative singular)
ևթներորդս (locative plural)

եւթներորդի, եւթներորդում

ևթներորդաւք = ևթներորդօք

յեւթներորդի, յեւթներորդում


յիսներորդ

yisnerord (romanization)
յիսներորդ (nominative singular)
յիսներորդք (nominative plural)
յիսներորդի (genitive singular)
յիսներորդաց (genitive plural)
յիսներորդի (dative singular)
յիսներորդում (dative singular)
յիսներորդաց (dative plural)
յիսներորդ (accusative singular)
յիսներորդս (accusative plural)
յիսներորդէ (ablative singular)
յիսներորդաց (ablative plural)
յիսներորդաւ (instrumental singular)
յիսներորդի (locative singular)
յիսներորդում (locative singular)
յիսներորդս (locative plural)

յիսներորդի, յիսներորդում

յիսներորդաւք = յիսներորդօք

յիսներորդի, յիսներորդում


վաթսներորդ

head

վաթսներորդ • (vatʻsnerord)

xcl-noun

վաթսներորդ • (vatʻsnerord)

vatʻsnerord (romanization)
վաթսներորդ (nominative singular)
վաթսներորդք (nominative plural)
վաթսներորդի (genitive singular)
վաթսներորդաց (genitive plural)
վաթսներորդի (dative singular)
վաթսներորդում (dative singular)
վաթսներորդաց (dative plural)
վաթսներորդ (accusative singular)
վաթսներորդս (accusative plural)
վաթսներորդէ (ablative singular)
վաթսներորդաց (ablative plural)
վաթսներորդաւ (instrumental singular)
վաթսներորդի (locative singular)
վաթսներորդում (locative singular)
վաթսներորդս (locative plural)

xcl-decl-noun

վաթսներորդաց

վաթսներորդի, վաթսներորդում

վաթսներորդաց

վաթսներորդաց

վաթսներորդաւ

վաթսներորդաւք = վաթսներորդօք

վաթսներորդի, վաթսներորդում

From վաթսուն (vatʻsun) + -երորդ (-erord).


հարիւրերորդ

hariwrerord (romanization)
հարիւրերորդ (nominative singular)
հարիւրերորդք (nominative plural)
հարիւրերորդի (genitive singular)
հարիւրերորդաց (genitive plural)
հարիւրերորդի (dative singular)
հարիւրերորդում (dative singular)
հարիւրերորդաց (dative plural)
հարիւրերորդ (accusative singular)
հարիւրերորդս (accusative plural)
հարիւրերորդէ (ablative singular)
հարիւրերորդաց (ablative plural)
հարիւրերորդաւ (instrumental singular)
հարիւրերորդի (locative singular)
հարիւրերորդում (locative singular)
հարիւրերորդս (locative plural)

հարիւրերորդք

հարիւրերորդի

հարիւրերորդաց

հարիւրերորդի, հարիւրերորդում

հարիւրերորդաց

հարիւրերորդս

հարիւրերորդէ

հարիւրերորդաց

հարիւրերորդաւ

հարիւրերորդաւք = հարիւրերորդօք

հարիւրերորդի, հարիւրերորդում

հարիւրերորդս

desc

հարյուրերորդ

Armenian: հարյուրերորդ (haryurerord)


ի-

From earlier հի- (hi-), from Proto-Indo-European *kʷis.


իք

From ի- (i-). -ք (-kʻ) may reflect some enclitic suffix; compare ոք (okʻ), which was used for animate objects.


չիք

head

չիք • (čʻikʻ)

xcl-noun

չիք • (čʻikʻ)

čʻikʻ (romanization)
չիք (nominative singular uncountable)
չքի (genitive singular uncountable)
չքի (dative singular uncountable)
չիք (accusative singular uncountable)
չքէ (ablative singular uncountable)
չքի (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

the instrumental singular is not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

Armenian: չիք (čʻikʻ)

առ չքի

ի չիք դարձուցանել

չիք լինել, չիք յաչաց լինել

to come to nothing, to be annihilated, dissipated, to disappear, to vanish

չիք լուսնի


ինչք

head

ինչք • (inčʻkʻ)


դադար

dadar (romanization)
դադար (nominative singular)
դադարք (nominative plural)
դադարոյ (genitive singular)
դադարոց (genitive plural)
դադարոյ (dative singular)
դադարոց (dative plural)
դադար (accusative singular)
դադարս (accusative plural)
դադարոյ (ablative singular)
դադարոց (ablative plural)
դադարով (instrumental singular)
դադարովք (instrumental plural)
դադար (locative singular)
դադարս (locative plural)

xcl-decl-noun

only plural genitive <i class="Armn mention" lang="xcl">դադարոց</i> (dadarocʻ) is attested (and only for the last sense)

Armenian: դադար (dadar)

Reduplication of the root of դար-եմ (dar-em, “remain, stay”); see it for more.

դադարք գազանաց

դադարք խաշանց, անասնոց

դադարք հաւուց

դադարք նաւուց ― dadarkʻ nawucʻ ― harbour

(in the plural) establishment, dwelling, station, a place to stay or live (e.g. house, stable, sheepfold, den, nest, etc.)


միմոս

mimos (romanization)
միմոս (nominative singular)
միմոսք (nominative plural)
միմոսի (genitive singular)
միմոսաց (genitive plural)
միմոսի (dative singular)
միմոսաց (dative plural)
միմոս (accusative singular)
միմոսս (accusative plural)
միմոսէ (ablative singular)
միմոսաց (ablative plural)
միմոսաւ (instrumental singular)
միմոսի (locative singular)
միմոսս (locative plural)

միմոսաւք = միմոսօք

Armenian: միմոս (mimos)

From Ancient Greek μῖμος (mîmos, “imitator, actor”).

uder

mime, mimic, clown, zany, buffoon, Merry Andrew, pantaloon


մոմոս

momos (romanization)
մոմոս (nominative singular)
մոմոսք (nominative plural)
մոմոսի (genitive singular)
մոմոսաց (genitive plural)
մոմոսի (dative singular)
մոմոսաց (dative plural)
մոմոս (accusative singular)
մոմոսս (accusative plural)
մոմոսէ (ablative singular)
մոմոսաց (ablative plural)
մոմոսաւ (instrumental singular)
մոմոսի (locative singular)
մոմոսս (locative plural)

xcl-decl-noun

մոմոսաւք = մոմոսօք

From Ancient Greek μῶμος (mômos, “mockery, ridicule”).


սաւան

sawan (romanization)
սաւան (nominative singular)
սաւանք (nominative plural)
սաւանի (genitive singular)
սաւանաց (genitive plural)
սաւանի (dative singular)
սաւանաց (dative plural)
սաւան (accusative singular)
սաւանս (accusative plural)
սաւանէ (ablative singular)
սաւանաց (ablative plural)
սաւանաւ (instrumental singular)
սաւանի (locative singular)
սաւանս (locative plural)

xcl-decl-noun

սաւանաւք = սաւանօք

Armenian: սավան (savan)

From Ancient Greek σάβανον (sábanon, “linen cloth or towel”).


արկ

ark (romanization)
արկ (nominative singular)
արկք (nominative plural)
արկի (genitive singular)
արկից (genitive plural)
արկի (dative singular)
արկից (dative plural)
արկ (accusative singular)
արկս (accusative plural)
արկէ (ablative singular)
արկից (ablative plural)
արկիւ (instrumental singular)
արկիւք (instrumental plural)
արկի (locative singular)
արկս (locative plural)

→ Armenian: արկ (ark) (learned)

something that is spread or extended (e.g. a rope, a trap)

something that is constructed (e.g. a wall)


աշխատ

head

աշխատ • (ašxat)

An Iranian borrowing, probably Middle Median because of the prothetic a-. Compare Middle Persian [script needed] (ʾxšʾd, “depressed, troubled”), Middle Persian [Manichaean needed] (ʾxšʾdyh, “suffering”), Sanskrit क्षत (kṣata, “hurt”). Further connections outside of Indo-Iranian uncertain.

cog

աշխատ առնել

to give trouble, to fatigue, to harass, to incommode, to disquiet, to disturb; to torment to plague, to rack; to weary; to importune, to pester

աշխատ լինել


նուէր

head

նուէր • (nuēr)

xcl-noun

նուէր • (nuēr)

nuēr (romanization)
նուէր (nominative singular)
նուէրք (nominative plural)
նուիրի (genitive singular)
նուիրաց (genitive plural)
նուիրի (dative singular)
նուիրաց (dative plural)
նուէր (accusative singular)
նուէրս (accusative plural)
նուիրէ (ablative singular)
նուիրաց (ablative plural)
նուիրաւ (instrumental singular)
նուիրաւք = նուիրօք (nuirawkʻ = nuirōkʻ) (instrumental plural)
նուիրի (locative singular)
նուէրս (locative plural)

xcl-decl-noun

նուիրաւք = նուիրօք

Armenian: նվեր (nver)

From Middle Iranian *nivēδ, from *ni-waid-, from *ni- (“down”) + *waid- (“to know”); see the latter for more.

նուէրք

հաց նուիրաց ― hacʻ nuiracʻ ― shew-bread

արգադիր նուէր

(religion) offer, offering, present, oblation; libation; firstfruits; sacrifice


հանճարոյ

head

հանճարոյ • (hančaroy)


հանճար

հանճար • (hančar)

xcl-noun

հանճար • (hančar)

hančar (romanization)
հանճար (nominative singular)
հանճարք (nominative plural)
հանճարոյ (genitive singular)
հանճարոց (genitive plural)
հանճարոյ (dative singular)
հանճարոց (dative plural)
հանճար (accusative singular)
հանճարս (accusative plural)
հանճարոյ (ablative singular)
հանճարոց (ablative plural)
հանճարով (instrumental singular)
հանճարովք (instrumental plural)
հանճար (locative singular)
հանճարս (locative plural)
հանճար (nominative singular)
հանճարք (nominative plural)
հանճարի (genitive singular)
հանճարից (genitive plural)
հանճարի (dative singular)
հանճարից (dative plural)
հանճար (accusative singular)
հանճարս (accusative plural)
հանճարէ (ablative singular)
հանճարից (ablative plural)
հանճարիւ (instrumental singular)
հանճարիւք (instrumental plural)
հանճարի (locative singular)
հանճարս (locative plural)

Armenian: հանճար (hančar)

From a Middle Iranian word of the form *hančār. Compare Persian هنجار (hanjâr, “straight road; way, rule, law; custom”), Sanskrit संचार (saṃ-cāra, “walking about, wandering; way, path”), composed of the prefix सम् (sam, “together, with”) and चरति (carati, “to move”). For the relation of the senses “road” and “intelligence” compare Persian راه (râh, “road; intellect”).

cog

ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ

to know wisdom and instruction; to perceive the words of understanding.

čanačʻel zimastutʻiwn ew zxrat, imanal zbans hančaroy

intelligence, intellect, understanding, wit, sense; wisdom, prudence; reason, sense, judiciousness

հանճար բազմայեղանակ

իմաստաճեմ հանճար


պարոյկ

paroyk (romanization)
պարոյկ (nominative singular)
պարոյկք (nominative plural)
պարուկի (genitive singular)
պարուկաց (genitive plural)
պարուկի (dative singular)
պարուկաց (dative plural)
պարոյկ (accusative singular)
պարոյկս (accusative plural)
պարուկէ (ablative singular)
պարուկաց (ablative plural)
պարուկաւ (instrumental singular)
պարուկի (locative singular)
պարոյկս (locative plural)

xcl-decl-noun

պարուկաւք = պարուկօք

→ Armenian: պարույկ (paruyk) (learned)

պարոյկ որմոյ

Ոլորակ է բացագանչութիւն պատկանաւոր ձայնի, թե ըստ վերսաստութեան շեշտիւն, թե ըստ հարթութեան բթիւն, թե ըստ պարբեկութեան պարուկաւն [translating περισπωμένη (perispōménē)]։
Olorak ē bacʻagančʻutʻiwn patkanawor jayni, tʻe əst versastutʻean šeštiwn, tʻe əst hartʻutʻean btʻiwn, tʻe əst parbekutʻean parukawn [translating περισπωμένη (perispōménē)].

6th century, Dionysius Thrax, The Art of Grammar

Tone is the resonance of a voice endowed with harmony. It is heightened in the acute, balanced in the grave, and broken in the circumflex.

(grammar) rising and falling pitch (as in interrogative) and the corresponding sign (՞), the Armenian question mark


տողան

head

տողան • (tołan)

xcl-noun

տողան • (tołan)

tołan (romanization)
տողան (nominative singular)
տողանք (nominative plural)
տողանի (genitive singular)
տողանի (dative singular)
տողան (accusative singular)
տողանս (accusative plural)
տողանէ (ablative singular)
տողանի (locative singular)
տողանս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

Armenian: տողան (toġan)

row, range, series, course, chain, train, concatenation


ոտանաւոր

otanawor (romanization)
ոտանաւոր (nominative singular)
ոտանաւորք (nominative plural)
ոտանաւորի (genitive singular)
ոտանաւորաց (genitive plural)
ոտանաւորի (dative singular)
ոտանաւորաց (dative plural)
ոտանաւոր (accusative singular)
ոտանաւորս (accusative plural)
ոտանաւորէ (ablative singular)
ոտանաւորաց (ablative plural)
ոտանաւորաւ (instrumental singular)
ոտանաւորի (locative singular)
ոտանաւորս (locative plural)

ոտանաւորաւք = ոտանաւորօք

ոտան- (otan-, “foot; measure in prosody”) + -աւոր (-awor)

suffix

ոտանաւորս յօրինել, գրել ոտանաւորս, ոտանաւոր չափմամբ

to rhyme, to versify, to make verses, to write poetry or verses

otanawors yōrinel, grel otanawors, otanawor čʻapʻmamb

գձուձ, յոռի ոտանաւոր


արմաւ

armaw (romanization)
արմաւ (nominative singular)
արմաւք (nominative plural)
արմաւոյ (genitive singular)
արմաւոց (genitive plural)
արմաւոյ (dative singular)
արմաւոց (dative plural)
արմաւ (accusative singular)
արմաւս (accusative plural)
արմաւոյ (ablative singular)
արմաւոց (ablative plural)
արմաւով (instrumental singular)
արմաւովք (instrumental plural)
արմաւ (locative singular)
արմաւս (locative plural)
արմաւ (nominative singular)
արմաւք (nominative plural)
արմաւու (genitive singular)
արմաւուց (genitive plural)
արմաւու (dative singular)
արմաւուց (dative plural)
արմաւ (accusative singular)
արմաւս (accusative plural)
արմաւէ (ablative singular)
արմաւուց (ablative plural)
արմաւու (instrumental singular)
արմաւուք (instrumental plural)
արմաւու (locative singular)
արմաւս (locative plural)

desc

Middle Armenian: արմաւ (armaw), ամրաւ (amraw), ամբրաւ (ambraw), ամպրաւ (ampraw), ամպրու (ampru)

Armenian: արմավ (armav), ամրավ (amrav), ամբրավ (ambrav)

From Parthian [Book Pahlavi needed] (Tᵍ /*amrāw/). Note especially the non-metathesized Middle Armenian ամրաւ (amraw), if not an inner-Armenian development under the influence of ամր- (amr-, “hard, solid”). See Persian خرما (xormâ) for more.
The other senses are a semantic loan from Ancient Greek φοῖνιξ (phoînix).


որի

ori (romanization)
որի (nominative singular)
որիք (nominative plural)
որւոյ (genitive singular)
որեաց (genitive plural)
որւոյ (dative singular)
որեաց (dative plural)
որի (accusative singular)
որիս (accusative plural)
որւոյ (ablative singular)
որեաց (ablative plural)
որեաւ (instrumental singular)
որեաւք = որեօք (oreawkʻ = oreōkʻ) (instrumental plural)
որի (locative singular)
որիս (locative plural)

xcl-decl-noun

որեաւք = որեօք

Armenian: որի (ori)

Corvus corone
Corvus corone#Translingual


սասան

Reduplication of the primitive root *սան- (*san-), of unknown origin: compare տատանիմ (tatanim), ծածանիմ (cacanim).

unk

unknown


խափ

head

խափ • (xapʻ)

xcl-noun

խափ • (xapʻ)

xapʻ (romanization)
խափ (nominative singular)
խափք (nominative plural)
խափի (genitive singular)
խափից (genitive plural)
խափի (dative singular)
խափից (dative plural)
խափ (accusative singular)
խափս (accusative plural)
խափէ (ablative singular)
խափից (ablative plural)
խափիւ (instrumental singular)
խափիւք (instrumental plural)
խափի (locative singular)
խափս (locative plural)

xcl-decl-noun

the declension here follows Baṙgirkʿ Haykazean Lezui

According to Ačaṙean, the origin is uncertain; խուփն (xupʻn) and perhaps կափ- (kapʻ-) are ablauts of this.
According to J̌ahukyan, perhaps from Proto-Indo-European *kʰapʰ-, an intensive form of *keh₂p- (“to seize; to grab”).

ընդ խափս

ի խափս անկանել

surprise, surprising; being caught in a trap; seizure, seizing