մոլար

molar (romanization)
մոլար (nominative singular)
մոլարք (nominative plural)
մոլարի (genitive singular)
մոլարաց (genitive plural)
մոլարի (dative singular)
մոլարաց (dative plural)
մոլար (accusative singular)
մոլարս (accusative plural)
մոլարէ (ablative singular)
մոլարաց (ablative plural)
մոլարաւ (instrumental singular)
մոլարի (locative singular)
մոլարս (locative plural)
մոլար (nominative singular)
մոլարք (nominative plural)
մոլարի (genitive singular)
մոլարից (genitive plural)
մոլարի (dative singular)
մոլարից (dative plural)
մոլար (accusative singular)
մոլարս (accusative plural)
մոլարէ (ablative singular)
մոլարից (ablative plural)
մոլարիւ (instrumental singular)
մոլարիւք (instrumental plural)
մոլարի (locative singular)
մոլարս (locative plural)

xcl-decl-noun

մոլարաւք = մոլարօք

Armenian: մոլար (molar)

աստեղք մոլարք


մեղկ

head

մեղկ • (mełk)

xcl-adj

մեղկ • (mełk)

mełk (romanization)
մեղկ (nominative singular)
մեղկք (nominative plural)
մեղկի (genitive singular)
մեղկից (genitive plural)
մեղկի (dative singular)
մեղկից (dative plural)
մեղկ (accusative singular)
մեղկս (accusative plural)
մեղկէ (ablative singular)
մեղկից (ablative plural)
մեղկիւ (instrumental singular)
մեղկիւք (instrumental plural)
մեղկի (locative singular)
մեղկս (locative plural)

→ Armenian: մեղկ (meġk)

From Proto-Indo-European *meldwi-. Cognate with Sanskrit मृदु (mṛdu, “soft”), Latin mollis.

(figuratively) weak, faint, effeminate, languid, cowardly


հոլ-

Probably a derivative of Proto-Indo-European *pelh₂-.


հոլանի

հոլանի առնել ― holani aṙnel ― to undress

հոլանի լինել


հոյակապ

hoyakap (romanization)
հոյակապ (nominative singular)
հոյակապք (nominative plural)
հոյակապի (genitive singular)
հոյակապից (genitive plural)
հոյակապի (dative singular)
հոյակապից (dative plural)
հոյակապ (accusative singular)
հոյակապս (accusative plural)
հոյակապէ (ablative singular)
հոյակապից (ablative plural)
հոյակապիւ (instrumental singular)
հոյակապիւք (instrumental plural)
հոյակապի (locative singular)
հոյակապս (locative plural)

Armenian: հոյակապ (hoyakap)

From հոյ (hoy, “fear”) + -ա- (-a-) + կապեմ (kapem, “to tie, construct”). For the semantics compare ահագին (ahagin, “terrible; enormous”).

compound

հոյակապ քաղաք

հոյակապ այր

հոյակապ իշխան

հոյակապ բժիշկ


յեռ

(post-Classical) joined together, stringed


մարգարտահուռն

head

մարգարտահուռն • (margartahuṙn)

xcl-adj

մարգարտահուռն • (margartahuṙn)

desc

մարգարտահուռ

Armenian: մարգարտահուռ (margartahuṙ)

From մարգարիտ (margarit) + -ա- (-a-) + *հուռ- (*huṙ-).


անհուն

head

անհուն • (anhun)

xcl-adj

անհուն • (anhun)

anhun (romanization)
անհուն (nominative singular)
անհունք (nominative plural)
անհնի (genitive singular)
անհնից (genitive plural)
անհնի (dative singular)
անհնից (dative plural)
անհուն (accusative singular)
անհունս (accusative plural)
անհնէ (ablative singular)
անհնից (ablative plural)
անհնիւ (instrumental singular)
անհնիւք (instrumental plural)
անհնի (locative singular)
անհունս (locative plural)

xcl-decl-noun

the genitive-dative plural can be <i class="Armn mention" lang="xcl">անհունց</i> (anhuncʻ)


հուռ-

Armenian: հուռ (huṙ)

According to Martirosyan possibly from Proto-Indo-European *sōr-s-, from *ser- (“bind”).

probably gilded, adorned by gems, linked together in a series, encrusted, embroidered or the like


կապոյտ

kapoyt (romanization)
կապոյտ (nominative singular)
կապոյտք (nominative plural)
կապուտոյ (genitive singular)
կապուտոց (genitive plural)
կապուտոյ (dative singular)
կապուտոց (dative plural)
կապոյտ (accusative singular)
կապոյտս (accusative plural)
կապուտոյ (ablative singular)
կապուտոց (ablative plural)
կապուտով (instrumental singular)
կապուտովք (instrumental plural)
կապոյտ (locative singular)
կապոյտս (locative plural)

From Middle Iranian *kapōt, ultimately from Proto-Indo-Iranian *kapáwtas. Related to կապուտակ (kaputak).

գորշ կապոյտ

կապոյտ դաշտ

the liquid plain, the watery way the main, the sea


կապուտակ

head

կապուտակ • (kaputak)

xcl-adj

կապուտակ • (kaputak)

kaputak (romanization)
կապուտակ (nominative singular)
կապուտակք (nominative plural)
կապուտակի (genitive singular)
կապուտակաց (genitive plural)
կապուտակի (dative singular)
կապուտակաց (dative plural)
կապուտակ (accusative singular)
կապուտակս (accusative plural)
կապուտակէ (ablative singular)
կապուտակաց (ablative plural)
կապուտակաւ (instrumental singular)
կապուտակի (locative singular)
կապուտակս (locative plural)

xcl-decl-noun

կապուտակաւք = կապուտակօք

An Iranian borrowing, ultimately from Proto-Iranian *kapawtakáh (“blue”, adj), a derivative of *kapáwtah (“pigeon”), whence կապոյտ (kapoyt), from Proto-Indo-Iranian *kapáwtas (“pigeon, dove”). Cognate with Sanskrit कपोत (kapóta).

der

կապուտակ կամար

the roof or canopy of heaven, the cerulean vault

կապուտակն երկնից

կապուտակ ծովու ― kaputak covu ― ultra-marine

բրուսիական կապուտակ

blue; sky-blue, light blue; navy-blue; having the blue color of the hyacinth lily


մունջ

head

մունջ • (munǰ)

xcl-adj

մունջ • (munǰ)

desctree

Middle Armenian: մունջ (munǰ), մունճ (munč)
Armenian: մունջ (munǰ)
→ Middle Georgian: მუნჯი (munǯi)
→ Bats: მუნჯ (munǯ)

According to Martirosyan, from Proto-Indo-European *munyo-, a thematization of *muni-; compare Sanskrit मुनि (muni, “ecstatic person, ascetic, hermit (especially one who has taken the vow of silence)”), Czech muňa (“speechless, fool”).
According to Ačaṙyan, from Proto-Indo-European *mundyo- and cognate with Ancient Greek μυνδός (mundós), μύδος (múdos), μυκός (mukós), μυττός (muttós, “dumb”), Latin mutus, Sanskrit मूक (mūka, “dumb”).
In any case probably ultimately going back to sound-symbolic *mū-. See also մրմունջ (mrmunǰ), մուռ (muṙ), մունչ (munčʻ).

cog

մունջ առնել

մունջ լինել

to be mute, to become dumb or speechless


մունչ

head

մունչ • (munčʻ)

xcl-adj

մունչ • (munčʻ)

Probably related to մունչ (munčʻ, “word, speech; *mutter”).


մուռ

head

մուռ • (muṙ)

xcl-adj

մուռ • (muṙ)

desc

Middle Armenian: մռել (mṙel), չմռել (čʻmṙel)

Armenian: մռել (mṙel)

Probably a rhyme-formation from լուռ (luṙ); compare լուռ-մուռ (luṙ-muṙ, “silent, silently”). Alternatively, from Proto-Indo-European sound-symbolic *mū- and related to մունջ (munǰ).

լուռ-մուռ, լուռ մուռ


անյատակելի

From ան- (an-) + յատակել (yatakel, “*to reach the bottom”) + -ի (-i).


յայտակ

desc

Middle Armenian: յայտակարար (yaytakarar)


անյատակ

Armenian: անհատակ (anhatak)


յատակաբաց

head

յատակաբաց • (yatakabacʻ)

xcl-adj

յատակաբաց • (yatakabacʻ)

From յատակ (yatak) + -ա- (-a-) + բաց (bacʻ).

Ծովն անդնդային բաժանեալ յատակաբաց՝ կազմէր շաւիղս ժողովրդեանն

Yaysmawurkʻ [The Armenian Church Synaxarion]

Covn andndayin bažaneal yatakabacʻ, kazmēr šawiłs žołovrdeann

having an open bottom; of which the bottom is open


յայտ

yayt (romanization)
յայտ (nominative singular)
յայտք (nominative plural)
յայտի (genitive singular)
յայտից (genitive plural)
յայտի (dative singular)
յայտից (dative plural)
յայտ (accusative singular)
յայտս (accusative plural)
յայտէ (ablative singular)
յայտից (ablative plural)
յայտիւ (instrumental singular)
յայտիւք (instrumental plural)
յայտի (locative singular)
յայտս (locative plural)

The origin is uncertain. Martirosyan proposes derivation from յ- (y-) + հայիմ (hayim, “to see, watch”) + -տի (-ti).

confix

յայտ է, յայտ իսկ է

յայտ իմն է

այս յայտ է զի

ապա յայտ ուրեմն է

յայտ գալ, ի յայտ գալ

to appear, to be manifested, made known, evident, to be discovered or disclosed

յայտ ածել, առնել

to declare, to make manifest, to display, to put or set forth, to shew, to prove; to signify, to name

յայտ առնել զընդունելութիւն

յայտ յանդիման

notorious, publicly known, sensible, visible, evident

յայտ յանդիման ցուցանել

յայտ յանդիմանակաց

յայտ յանդիմանութիւն

յայտ յանդիմանութեամբ


ատակ

Armenian: ատակ (atak)

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐫀𐫅𐫃 (ʾdg /ādag/), 𐫀𐫀𐫅𐫃 (ʾʾdg /ādug/), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾtwk' /ādūg/), 𐫀𐫀𐫅𐫃 (ʾʾdg), 𐫀𐫀𐫅𐫇𐫃 (ʾʾdwg /ādug/, “capable”).

cog

ատակ լինել

ոչ էր ատակ նմա


զեղց

head

զեղց • (zełcʻ)

xcl-adj

զեղց • (zełcʻ)

From զ- (z-, “intensifying prefix”) + յեղց (yełcʻ).


յեղցեալ

head

յեղցեալ • (yełcʻeal)

xcl-adj

յեղցեալ • (yełcʻeal)

yełcʻeal (romanization)
յեղցեալ (nominative singular)
յեղցեալք (nominative plural)
յեղցելոյ (genitive singular)
յեղցելոց (genitive plural)
յեղցելոյ (dative singular)
յեղցելոց (dative plural)
յեղցեալ (accusative singular)
յեղցեալս (accusative plural)
յեղցելոյ (ablative singular)
յեղցելոց (ablative plural)
յեղցելով (instrumental singular)
յեղցելովք (instrumental plural)
յեղցեալ (locative singular)
յեղցեալս (locative plural)

A participle of an unattested verb formed from յեղց (yełcʻ).


աւարտուն

head

աւարտուն • (awartun)

xcl-adj

աւարտուն • (awartun)

awartun (romanization)
աւարտուն (nominative singular)
աւարտունք (nominative plural)
աւարտնոյ (genitive singular)
աւարտնոց (genitive plural)
աւարտնոյ (dative singular)
աւարտնոց (dative plural)
աւարտուն (accusative singular)
աւարտունս (accusative plural)
աւարտնոյ (ablative singular)
աւարտնոց (ablative plural)
աւարտնով (instrumental singular)
աւարտնովք (instrumental plural)
աւարտուն (locative singular)
աւարտունս (locative plural)

Armenian: ավարտուն (avartun)


յեղց

head

յեղց • (yełcʻ)

xcl-adj

յեղց • (yełcʻ)

Armenian: հեղց (heġcʻ)

Perhaps from յ- (y-, “in”) + Proto-Indo-European *pel-sḱ-, from the root *pleh₁-.


դժուար

head

դժուար • (džuar)

xcl-adj

դժուար • (džuar)

džuar (romanization)
դժուար (nominative singular)
դժուարք (nominative plural)
դժուարի (genitive singular)
դժուարաց (genitive plural)
դժուարի (dative singular)
դժուարաց (dative plural)
դժուար (accusative singular)
դժուարս (accusative plural)
դժուարէ (ablative singular)
դժուարաց (ablative plural)
դժուարաւ (instrumental singular)
դժուարի (locative singular)
դժուարս (locative plural)

xcl-decl-noun

դժուարաւք = դժուարօք

desctree

Middle Armenian: դժուար (džuar), դժար (džar), դիժար (dižar), դժվար (džvar)
Armenian: դժվար (džvar), դժար (džar), դիժար (dižar) — dialectal, դժուար (džuar) — traditional orthography

An Iranian borrowing. Compare Parthian 𐫅𐫏𐫋𐫇𐫀𐫡 (dyjwʾr /dižwār/, “harsh, grievous; hardship, wretchedness”), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dwšwʾl /dušwār/, “difficult, disagreeable”), 𐫅𐫇𐫋𐫇𐫀𐫡 (dwjwʾr /dužwār/, “wretched, difficult”), Persian دشوار (došvâr, “difficult, hard”).

cog

դժուարք լերանց

ի դժուար լինել

ի դժուար անկեալ

դժուարօք բերել


գոհար

gohar (romanization)
գոհար (nominative singular)
գոհարք (nominative plural)
գոհարի (genitive singular)
գոհարաց (genitive plural)
գոհարի (dative singular)
գոհարաց (dative plural)
գոհար (accusative singular)
գոհարս (accusative plural)
գոհարէ (ablative singular)
գոհարաց (ablative plural)
գոհարաւ (instrumental singular)
գոհարի (locative singular)
գոհարս (locative plural)

xcl-decl-noun

գոհարաւք = գոհարօք

Middle Armenian: գուհար (guhar)

→ Armenian: գոհար (gohar)

(figuratively) precious, rare, excellent


յոքն

head

յոքն • (yokʻn)

xcl-adj

յոքն • (yokʻn)

yokʻn (romanization)
յոքունք (nominative plural-only)
յոքունց (genitive plural-only)
յոքունց (dative plural-only)
յոքունս (accusative plural-only)
յոքունց (ablative plural-only)
յոքումբք (instrumental plural-only)
յոքունս (locative plural-only)


յոգնագոյն

yognagoyn (romanization)
յոգնագոյն (nominative singular)
յոգնագոյնք (nominative plural)
յոգնագունի (genitive singular)
յոգնագունից (genitive plural)
յոգնագունի (dative singular)
յոգնագունից (dative plural)
յոգնագոյն (accusative singular)
յոգնագոյնս (accusative plural)
յոգնագունէ (ablative singular)
յոգնագունից (ablative plural)
յոգնագունիւ (instrumental singular)
յոգնագունիւք (instrumental plural)
յոգնագունի (locative singular)
յոգնագոյնս (locative plural)

xcl-decl-noun

յոգնագունիւք

From յոգն (yogn) + -ա- (-a-) + -գոյն (-goyn).


յղի

yłi (romanization)
յղի (nominative singular)
յղիք (nominative plural)
յղւոյ (genitive singular)
յղեաց (genitive plural)
յղւոյ (dative singular)
յղեաց (dative plural)
յղի (accusative singular)
յղիս (accusative plural)
յղւոյ (ablative singular)
յղեաց (ablative plural)
յղեաւ (instrumental singular)
յղեաւք = յղեօք (yłeawkʻ = yłeōkʻ) (instrumental plural)
յղի (locative singular)
յղիս (locative plural)

յղեաւք = յղեօք

Armenian: հղի (hġi)

From յ- (y-) + Proto-Armenian *li- (“full”), from Proto-Indo-European *pleh₁-. For the semantics compare French pleine (“full; pregnant”), Latin im-pleō (“to fill; to make pregnant”).

յղի լինել


յողդողդ

head

յողդողդ • (yołdołd)

xcl-adj

յողդողդ • (yołdołd)

yołdołd (romanization)
յողդողդ (nominative singular)
յողդողդք (nominative plural)
յողդողդի (genitive singular)
յողդողդաց (genitive plural)
յողդողդի (dative singular)
յողդողդաց (dative plural)
յողդողդ (accusative singular)
յողդողդս (accusative plural)
յողդողդէ (ablative singular)
յողդողդաց (ablative plural)
յողդողդաւ (instrumental singular)
յողդողդի (locative singular)
յողդողդս (locative plural)

xcl-decl-noun

յողդողդաւք = յողդողդօք

Armenian: հողդողդ (hoġdoġd)

not firm, tottering, unstable, mutable, vacillating, wavering, fickle


յոյր

yoyr (romanization)
յոյր (nominative singular)
յոյրք (nominative plural)
յոյրի (genitive singular)
յոյրից (genitive plural)
յոյրի (dative singular)
յոյրից (dative plural)
յոյր (accusative singular)
յոյրս (accusative plural)
յոյրէ (ablative singular)
յոյրից (ablative plural)
յոյրիւ (instrumental singular)
յոյրիւք (instrumental plural)
յոյրի (locative singular)
յոյրս (locative plural)

Armenian: հույր (huyr)

The origin is uncertain. Martirosyan proposes connection with Sanskrit पीवन् (pīvan), पीवरी (pīvarī, “fat, swelling”), Ancient Greek πίων (píōn), πίειρα (píeira, “fat, fertile, rich”), reconstructing Proto-Indo-European *peyH-ur-ih₂ for Armenian. A connection with գեր (ger) is also possible.


յոլով

yolov (romanization)
յոլով (nominative singular)
յոլովք (nominative plural)
յոլովի (genitive singular)
յոլովից (genitive plural)
յոլովի (dative singular)
յոլովից (dative plural)
յոլով (accusative singular)
յոլովս (accusative plural)
յոլովէ (ablative singular)
յոլովից (ablative plural)
յոլովիւ (instrumental singular)
յոլովիւք (instrumental plural)
յոլովի (locative singular)
յոլովս (locative plural)

According to Martirosyan, from յ- (y-) + Proto-Armenian *oləw, from earlier *ɸoləw, from Proto-Indo-European *polh₁u-s. Cognate with Ancient Greek πολύς (polús), Sanskrit पुरु (purú). See also ալաւունք (alawunkʻ)

յոլովք

մինչեւ յոլովից մկրտել յանհաւատից

so that many of the unbelievers were baptized

յոլովք ի մարդկանէ

most men, most people, the generality of mankind

յոլով անգամ

յոլով ուստեք

յոլով ուրեք


թոթով

head

թոթով • (tʻotʻov)

xcl-adj

թոթով • (tʻotʻov)

Armenian: թոթով (tʻotʻov)

tongue-tied, stuttering, stammering, that speaks thick


ուռթի

head

ուռթի • (uṙtʻi)

xcl-adj

ուռթի • (uṙtʻi)


յոգն

yogn (romanization)
յոգունք (nominative plural-only)
յոգունց (genitive plural-only)
յոգունց (dative plural-only)
յոգունս (accusative plural-only)
յոգունց (ablative plural-only)
յոգումբք (instrumental plural-only)
յոգունս (locative plural-only)

The origin is uncertain.
Perhaps from յ- (y-) + Proto-Indo-European *o-gʷʰhon- or *o-gʷʰno- (compare Sanskrit आहनस् (ā-hanás), Persian آگندن (âgandan), آگن (âgan-, “to fill”)), from *gʷʰen- (“to swell, abound”) and cognate with Sanskrit घन (ghaná, “compact, solid, hard, firm, dense”), Ancient Greek εὐθενής (euthenḗs, “in abundance”), Lithuanian ganėti (“to suffice”), Old Church Slavonic гонѣти (goněti, “to suffice”).
As an alternative, Martirosyan connects with Ancient Greek ὄχλος (ókhlos) and hypothetically assumes a common borrowing of substrate origin.


չուառ

head

չուառ • (čʻuaṙ)

xcl-adj

չուառ • (čʻuaṙ)

Armenian: չվառ (čʻvaṙ)


թշուառ

head

թշուառ • (tʻšuaṙ)

xcl-adj

թշուառ • (tʻšuaṙ)

tʻšuaṙ (romanization)
թշուառ (nominative singular)
թշուառք (nominative plural)
թշուառի (genitive singular)
թշուառաց (genitive plural)
թշուառի (dative singular)
թշուառաց (dative plural)
թշուառ (accusative singular)
թշուառս (accusative plural)
թշուառէ (ablative singular)
թշուառաց (ablative plural)
թշուառաւ (instrumental singular)
թշուառի (locative singular)
թշուառս (locative plural)

xcl-decl-noun

թշուառաւք = թշուառօք

Armenian: թշվառ (tʻšvaṙ)

From Proto-Armenian *dšwaṙ, from Middle Iranian, probably Parthian. Compare Parthian dwšfr (dušfarr, “unfortunate”), Avestan 𐬛𐬎𐬱𐬓𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬵 (dušxᵛar^ənah, literally “with bad Khvarenah”). For the constituents compare Proto-Indo-European *dus- and փառք (pʻaṙkʻ).

cog

unfortunate, unhappy, miserable, pitiable, poor, wretched, pitiful


ճշմարիտ

head

ճշմարիտ • (čšmarit)

xcl-adj

ճշմարիտ • (čšmarit)

čšmarit (romanization)
ճշմարիտ (nominative singular)
ճշմարիտք (nominative plural)
ճշմարտի (genitive singular)
ճշմարտաց (genitive plural)
ճշմարտի (dative singular)
ճշմարտաց (dative plural)
ճշմարիտ (accusative singular)
ճշմարիտս (accusative plural)
ճշմարտէ (ablative singular)
ճշմարտաց (ablative plural)
ճշմարտաւ (instrumental singular)
ճշմարտի (locative singular)
ճշմարիտս (locative plural)
ճշմարիտ (nominative singular)
ճշմարիտք (nominative plural)
ճշմարտի (genitive singular)
ճշմարտից (genitive plural)
ճշմարտի (dative singular)
ճշմարտից (dative plural)
ճշմարիտ (accusative singular)
ճշմարիտս (accusative plural)
ճշմարտէ (ablative singular)
ճշմարտից (ablative plural)
ճշմարտիւ (instrumental singular)
ճշմարտիւք (instrumental plural)
ճշմարտի (locative singular)
ճշմարիտս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճշմարտաւք = ճշմարտօք

An Iranian borrowing. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (cšm dyt' /čašmdīd/, “visible, obvious”, literally “seen with (one’s own) eyes”). For the constituents compare Persian چشم (češm) and دیدن (didan).

cog

ճշմարի՞տ իցէ

true, unquestionable, real, certain, sure; veridical, faithful, upright, frank, sincere


հրաշակերտ

head

հրաշակերտ • (hrašakert)

xcl-adj

հրաշակերտ • (hrašakert)

hrašakert (romanization)
հրաշակերտ (nominative singular)
հրաշակերտք (nominative plural)
հրաշակերտի (genitive singular)
հրաշակերտաց (genitive plural)
հրաշակերտի (dative singular)
հրաշակերտաց (dative plural)
հրաշակերտ (accusative singular)
հրաշակերտս (accusative plural)
հրաշակերտէ (ablative singular)
հրաշակերտաց (ablative plural)
հրաշակերտաւ (instrumental singular)
հրաշակերտի (locative singular)
հրաշակերտս (locative plural)
հրաշակերտ (nominative singular)
հրաշակերտք (nominative plural)
հրաշակերտի (genitive singular)
հրաշակերտից (genitive plural)
հրաշակերտի (dative singular)
հրաշակերտից (dative plural)
հրաշակերտ (accusative singular)
հրաշակերտս (accusative plural)
հրաշակերտէ (ablative singular)
հրաշակերտից (ablative plural)
հրաշակերտիւ (instrumental singular)
հրաշակերտիւք (instrumental plural)
հրաշակերտի (locative singular)
հրաշակերտս (locative plural)

xcl-decl-noun

հրաշակերտաւք = հրաշակերտօք

հրաշակերտիւք

Probably wholly borrowed from Iranian, rather than formed in Armenian as հրաշ (hraš) + -ակերտ (-akert). Compare Middle Persian plškrt' (fraš(a)gird), Manichaean Middle Persian prš(y)gyrd (frašīγird).

cog

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising


գողտրիկ

head

գողտրիկ • (gołtrik)

xcl-adj

գողտրիկ • (gołtrik)

Armenian: գողտրիկ (goġtrik)


շինող

head

շինող • (šinoł)

xcl-adj

շինող • (šinoł)

šinoł (romanization)
շինող (nominative singular)
շինողք (nominative plural)
շինողի (genitive singular)
շինողաց (genitive plural)
շինողի (dative singular)
շինողաց (dative plural)
շինող (accusative singular)
շինողս (accusative plural)
շինողէ (ablative singular)
շինողաց (ablative plural)
շինողաւ (instrumental singular)
շինողի (locative singular)
շինողս (locative plural)

xcl-decl-noun

շինողաւք = շինողօք


շինաւղ

head

շինաւղ • (šinawł)

xcl-adj

շինաւղ • (šinawł)

šinawł (romanization)
շինաւղ (nominative singular)
շինաւղք (nominative plural)
շինաւղի (genitive singular)
շինաւղաց (genitive plural)
շինաւղի (dative singular)
շինաւղաց (dative plural)
շինաւղ (accusative singular)
շինաւղս (accusative plural)
շինաւղէ (ablative singular)
շինաւղաց (ablative plural)
շինաւղաւ (instrumental singular)
շինաւղաւք (instrumental plural)
շինաւղի (locative singular)
շինաւղս (locative plural)


շինօղ

head

շինօղ • (šinōł)

xcl-adj

շինօղ • (šinōł)

šinōł (romanization)
շինօղ (nominative singular)
շինօղք (nominative plural)
շինօղի (genitive singular)
շինօղաց (genitive plural)
շինօղի (dative singular)
շինօղաց (dative plural)
շինօղ (accusative singular)
շինօղս (accusative plural)
շինօղէ (ablative singular)
շինօղաց (ablative plural)
շինօղաւ (instrumental singular)
շինօղօք (instrumental plural)
շինօղի (locative singular)
շինօղս (locative plural)


սերմանաւղ

head

սերմանաւղ • (sermanawł)

xcl-adj

սերմանաւղ • (sermanawł)

sermanawł (romanization)
սերմանաւղ (nominative singular)
սերմանաւղք (nominative plural)
սերմանաւղի (genitive singular)
սերմանաւղաց (genitive plural)
սերմանաւղի (dative singular)
սերմանաւղաց (dative plural)
սերմանաւղ (accusative singular)
սերմանաւղս (accusative plural)
սերմանաւղէ (ablative singular)
սերմանաւղաց (ablative plural)
սերմանաւղաւ (instrumental singular)
սերմանաւղաւք (instrumental plural)
սերմանաւղի (locative singular)
սերմանաւղս (locative plural)

xcl-decl-noun

սերմանաւղաւք


սերմանող

head

սերմանող • (sermanoł)

xcl-adj

սերմանող • (sermanoł)

sermanoł (romanization)
սերմանող (nominative singular)
սերմանողք (nominative plural)
սերմանողի (genitive singular)
սերմանողաց (genitive plural)
սերմանողի (dative singular)
սերմանողաց (dative plural)
սերմանող (accusative singular)
սերմանողս (accusative plural)
սերմանողէ (ablative singular)
սերմանողաց (ablative plural)
սերմանողաւ (instrumental singular)
սերմանողի (locative singular)
սերմանողս (locative plural)

xcl-decl-noun

սերմանողաւք = սերմանողօք


սերմանօղ

head

սերմանօղ • (sermanōł)

xcl-adj

սերմանօղ • (sermanōł)

sermanōł (romanization)
սերմանօղ (nominative singular)
սերմանօղք (nominative plural)
սերմանօղի (genitive singular)
սերմանօղաց (genitive plural)
սերմանօղի (dative singular)
սերմանօղաց (dative plural)
սերմանօղ (accusative singular)
սերմանօղս (accusative plural)
սերմանօղէ (ablative singular)
սերմանօղաց (ablative plural)
սերմանօղաւ (instrumental singular)
սերմանօղօք (instrumental plural)
սերմանօղի (locative singular)
սերմանօղս (locative plural)


գողտր

head

գողտր • (gołtr)

Armenian: գողտր (goġtr)

The origin is uncertain. Ačaṙyan leaves the origin of the word open. J̌ahukyan derives from Proto-Indo-European *wol-d-ur-, from *wel- (“to turn, to wind”), with a semantic shift “flexible, supple” → “tender”; contamination with քաղցր (kʻałcʻr) is possible.


երկաճիւ

երկաճիւ • (erkačiw)

xcl-adj

երկաճիւ • (erkačiw)

From երկ- (erk-) + -ա- (-a-) + ճիւ (čiw).


մօրաթաթախ

head

մօրաթաթախ • (mōratʻatʻax)

xcl-adj

մօրաթաթախ • (mōratʻatʻax)

From մօր (mōr) + -ա- (-a-) + թաթախ (tʻatʻax).


մենաճիւ

head

մենաճիւ • (menačiw)

xcl-adj

մենաճիւ • (menačiw)

menačiw (romanization)
մենաճիւ (nominative singular)
մենաճիւք (nominative plural)
մենաճիւ (accusative singular)
մենաճիւս (accusative plural)
մենաճիւս (locative plural)


խօզակեր

head

խօզակեր • (xōzaker)

xcl-adj

խօզակեր • (xōzaker)

այլ եւ զջրասուզակ մամռախնդիր խօզակեր մեծանձունք եւ յաղթամարմինք հաւքն, փորն եւ թանձրն եւ սագն, եւ կամ այլ բազում եւ անհամար ցամաքայնոցն եւ ջրայնոցն ջոկք թռչնոցն։

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 7

Translation by Robert W. Thomson
and the large and powerful aquatic birds that seek out weeds and feed on moss—the swan, duck, and goose, and many other numberless coveys of birds, terrestrial or aquatic.

ayl ew zǰrasuzak mamṙaxndir xōzaker mecanjunkʻ ew yałtʻamarminkʻ hawkʻn, pʻorn ew tʻanjrn ew sagn, ew kam ayl bazum ew anhamar cʻamakʻaynocʻn ew ǰraynocʻn ǰokkʻ tʻṙčʻnocʻn.


անաւթի

head

անաւթի • (anawtʻi)

xcl-adj

անաւթի • (anawtʻi)


անօթի

head

անօթի • (anōtʻi)

xcl-adj

անօթի • (anōtʻi)


նաւթի

head

նաւթի • (nawtʻi)

xcl-adj

նաւթի • (nawtʻi)

nawtʻi (romanization)
նաւթի (nominative singular)
նաւթիք (nominative plural)
նաւթւոյ (genitive singular)
նաւթեաց (genitive plural)
նաւթւոյ (dative singular)
նաւթեաց (dative plural)
նաւթի (accusative singular)
նաւթիս (accusative plural)
նաւթւոյ (ablative singular)
նաւթեաց (ablative plural)
նաւթեաւ (instrumental singular)
նաւթեաւք (instrumental plural)
նաւթի (locative singular)
նաւթիս (locative plural)


նօթի

head

նօթի • (nōtʻi)

xcl-adj

նօթի • (nōtʻi)

nōtʻi (romanization)
նօթի (nominative singular)
նօթիք (nominative plural)
նօթւոյ (genitive singular)
նօթեաց (genitive plural)
նօթւոյ (dative singular)
նօթեաց (dative plural)
նօթի (accusative singular)
նօթիս (accusative plural)
նօթւոյ (ablative singular)
նօթեաց (ablative plural)
նօթեաւ (instrumental singular)
նօթեօք (instrumental plural)
նօթի (locative singular)
նօթիս (locative plural)

desc

Middle Armenian: անօթի (anōtʻi), անօթեց (anōtʻecʻ), անօթէց (anōtʻēcʻ), անօթուց (anōtʻucʻ)

Armenian: անոթի (anotʻi)

→ Armenian: նոթի (notʻi) (learned)

The original spelling is նաւթի (nawtʻi), probably inherited from Proto-Indo-European *n̥-h₁d-ti- (literally “having no eating”), from *n̥- (“not”) + *h₁ed- (“to eat”) + *-tis; cognate with Ancient Greek νῆστις (nêstis, “not eating, fasting, sober (jejune)”). Equivalent to ան- (an-) + ուտեմ (utem) + -թի (-tʻi). The by-form անօթի (anōtʻi) can be explained as analogical after the privative prefix ան- (an-).


զեղուն

head

զեղուն • (zełun)

xcl-adj

զեղուն • (zełun)

Armenian: զեղուն (zeġun)

թաթաղուն, շարժուն եւ զեղուն

pressed down, shaken together and running over


շուշտ

head

շուշտ • (šušt)

xcl-adj

շուշտ • (šušt)

desc

⇒ Armenian: շուշտակ (šuštak), շուշտիկ (šuštik, “silly, light-headed”); շուշտեմ (šuštem, “I don't know whether, methinks”)

The origin is uncertain. Likely related to Old Armenian շուշեմ (šušem, “to be neglectful”) and both possibly borrowed from Iranian: compare Classical Persian سست (sust, “feeble, weak; lazy, idle; slow; relaxed, negligent”). Middle Armenian շուշտանդամ (šuštandam, “impotent”) is certainly considered a borrowing from the synonymous Persian سست اندام (sost-andâm).

cog

Ո՞վ, ասեն, եբաց զդորա զաչսդ։ Ի շո՛ւշտ կային, յուրաստ լինէին․ Մեք ոչ գիտեմք․ զդա՛ իսկ հարցէք

5th century, Eusebius of Emesa, Čaṙkʻ [Homilies] 5.Vasn čʻarčʻaranacʻn [De passione].6

Who, they asked, opened his eyes? They dithered and disavowed: we don't know, ask him yourselves.

Ov, asen, ebacʻ zdora začʻsd. I šúšt kayin, yurast linēin; Mekʻ očʻ gitemkʻ; zdá isk harcʻēkʻ


ստուար

head

ստուար • (stuar)

xcl-adj

ստուար • (stuar)

stuar (romanization)
ստուար (nominative singular)
ստուարք (nominative plural)
ստուարի (genitive singular)
ստուարաց (genitive plural)
ստուարի (dative singular)
ստուարաց (dative plural)
ստուար (accusative singular)
ստուարս (accusative plural)
ստուարէ (ablative singular)
ստուարաց (ablative plural)
ստուարաւ (instrumental singular)
ստուարի (locative singular)
ստուարս (locative plural)

xcl-decl-noun

ստուարաւք = ստուարօք

Armenian: ստվար (stvar)

From Proto-Indo-European *stuh₂rós, from *steh₂-.
Alternatively, from Proto-Armenian *stiwar, from Proto-Indo-European *stipr̥o-, and cognate with Lithuanian stiprùs (“strong”), Ancient Greek στιφρός (stiphrós, “firm”).

cog

ստուար գունդ, բանակ

ստուար ծանրութիւն


թովիչ

head

թովիչ • (tʻovičʻ)

xcl-adj

թովիչ • (tʻovičʻ)

tʻovičʻ (romanization)
թովիչ (nominative singular)
թովիչք (nominative plural)
թովչի (genitive singular)
թովչաց (genitive plural)
թովչի (dative singular)
թովչաց (dative plural)
թովիչ (accusative singular)
թովիչս (accusative plural)
թովչէ (ablative singular)
թովչաց (ablative plural)
թովչաւ (instrumental singular)
թովչի (locative singular)
թովիչս (locative plural)

xcl-decl-noun

թովչաւք = թովչօք

→ Armenian: թովիչ (tʻovičʻ) (learned)

desc

→ Georgian: თოიჩი (toiči), თოიჯი (toiǯi)


վզան

Armenian: վզան (vzan)

As is already suggested by Nor baṙgirkʿ haykazean lezui, composed of վիզ (viz, “neck”) + -ան (-an). Accepted by J̌ahukyan. For the semantics compare the Old Armenian expression վիզ ամբառնալ (viz ambaṙnal, “to become rebellious, proud, insubordinate”), ընդվզիմ (əndvzim), English stiff-necked, Russian жестоковыйный (žestokovyjnyj). Ačaṙyan unnecessarily rejects this etymology and leaves the origin of the word open.


բիրտ

Armenian: բիրտ (birt)

Ačaṙyan and J̌ahukyan consider the origin of the word unknown. Bugge (accepted by Godel) derives from Proto-Indo-European *bʰid-ri-s, with Proto-Germanic *bitraz and Sanskrit भिद्र (bhidrá, “thunderbolt”) as cognates.

unk

unknown


հեզ

hez (romanization)
հեզ (nominative singular)
հեզք (nominative plural)
հեզոյ (genitive singular)
հեզոց (genitive plural)
հեզոյ (dative singular)
հեզոց (dative plural)
հեզ (accusative singular)
հեզս (accusative plural)
հեզոյ (ablative singular)
հեզոց (ablative plural)
հեզով (instrumental singular)
հեզովք (instrumental plural)
հեզ (locative singular)
հեզս (locative plural)

The origin is uncertain. Ačaṙyan leaves the origin of the word open. According to J̌ahukyan, perhaps from Proto-Indo-European *seǵʰ- (“to hold, possess; to overcome somebody”), with Avestan 𐬵𐬀𐬰- (haz-, “to seize, to acquire”) as a cognate, which he mistakenly glosses as “overcoming oneself, controlling oneself”. For this etymon see Pokorny, without the Armenian.


ղեղի

head

ղեղի • (łełi)

xcl-adj

ղեղի • (łełi)

łełi (romanization)
ղեղի (nominative singular)
ղեղիք (nominative plural)
ղեղւոյ (genitive singular)
ղեղեաց (genitive plural)
ղեղւոյ (dative singular)
ղեղեաց (dative plural)
ղեղի (accusative singular)
ղեղիս (accusative plural)
ղեղւոյ (ablative singular)
ղեղեաց (ablative plural)
ղեղեաւ (instrumental singular)
ղեղեաւք = ղեղեօք (łełeawkʻ = łełeōkʻ) (instrumental plural)
ղեղի (locative singular)
ղեղիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ղեղեաւք = ղեղեօք

a genitivie singular <i class="Armn mention" lang="xcl">ղեղոյ</i> (łełoy) is also attested


վստահ

Armenian: վստահ (vstah) (literary), վստա (vsta) (dialectal)

From Middle Iranian *vistāhv, from Old Iranian *vistāhuva-. Compare Middle Persian [script needed] (wstʾhw' /wistāx/), 𐫇𐫏𐫘𐫤𐫀𐫍 (wystʾh /wistāx/, “confident, bold”), Persian گستاخ (gostâx). See also բստա (bsta).

cog

վստահ լինել

վստահ առնել

to strengthen, to reassure, to remove one's fears, to give one's word for

վստահ եմ զի

I am sure, I am convinced that, I do not doubt that

վստահ լերուք յիս

ոչ էր վստահ յերեւելիսս

he had not placed his hopes in wordily things


ծաւի

Armenian: ծավի (cavi)

Ačaṙean leaves the origin open. He asks rhetorically, whether a connection with the North Caucasian word for “sky” is possible: compare Lak ссав (s:aw, “sky”), Avar зоб (zob, “sky”), Dargwa зубри (zubri, “sky”), Aghul зав (zav, “sky”), Tabasaran дзав (dzav), Lezgi цав (cav, “sky”). Starostin and Nikolayev reconstruct Proto-North Caucasian *ʒǝ̆wɨ̆ (“sky”) for these. For the sense development “sky” → “sky-colored” → “blue” compare երկնագույն (erknaguyn).
According to J̌ahukyan, this is perhaps an ablaut grade of ծով (cov, “sea”) + -ի (-i), with a sense development “sea-colored” → “blue”. For such a development compare Arabic ماء (māʔ, “water”) vs مَائِيّ (māʔiyy, “aqua blue”), English aqua and the like.

unk

open


լոկ

lok (romanization)
լոկ (nominative singular)
լոկք (nominative plural)
լոկոյ (genitive singular)
լոկոց (genitive plural)
լոկոյ (dative singular)
լոկոց (dative plural)
լոկ (accusative singular)
լոկս (accusative plural)
լոկոյ (ablative singular)
լոկոց (ablative plural)
լոկով (instrumental singular)
լոկովք (instrumental plural)
լոկ (locative singular)
լոկս (locative plural)

xcl-decl-noun

an i-a-type instrumental plural լոկօք (lokōkʻ) = լոկաւք (lokawkʻ) is also attested

Ačaṙyan leaves the origin of the word open.
According to J̌ahukyan, probably from Proto-Indo-European *logo-, from the root *(s)lēg- (“to let go; weak, feeble; loose; dissolute, lewd”). For this root see Pokorny, who does not mention the Armenian. Cognate with Ancient Greek λήγω (lḗgō, “to stay from, to abate”), λαγάσσαι (lagássai, “to let go”), Latin laxus, langueō, Middle Low German lak (“loose”), etc. Furthermore, J̌ahukyan derives from the same Proto-Indo-European root by varying sense development paths and from various ablaut grades the following: լկնիմ (lknim), լկտի (lkti), dialectal լկռտվել (lkṙtvel), լկստվել (lkstvel), լակ (lak, “spoiled”), լակռթվել (lakṙtʻvel), լոկ (lok, “grass snake”). Finally, he notes that a derivation from some Iranian cognate of Shughni лоқ (lōq, “thin, lean”) is unlikely.

unk

open

cog

լոկ ի լոկոյ

բանիւ լոկով

լոկ օր

լոկ մնալ ի մարդկանէ

լոկ եւ մերկ ի սփոփութենէ


մխիթար

head

մխիթար • (mxitʻar)

xcl-adj

մխիթար • (mxitʻar)

mxitʻar (romanization)
մխիթար (nominative singular)
մխիթարք (nominative plural)
մխիթարի (genitive singular)
մխիթարաց (genitive plural)
մխիթարի (dative singular)
մխիթարաց (dative plural)
մխիթար (accusative singular)
մխիթարս (accusative plural)
մխիթարէ (ablative singular)
մխիթարաց (ablative plural)
մխիթարաւ (instrumental singular)
մխիթարի (locative singular)
մխիթարս (locative plural)

xcl-decl-noun

մխիթարաւք = մխիթարօք

Armenian: մխիթար (mxitʻar)

According to Marr and Ačaṙean, a univerbation of մի՛ (mí, “do not!”) + խիթար (xitʻar, “fear, worry”), the prohibitive of խիթամ (xitʻam). For the typology of such a formation compare քաջալեր (kʻaǰaler, “encouraging”), from the phrase քա՛ջ լեր (kʻáǰ ler, “be brave!”). Marr adduces a Georgian parallel with an identical formation: ნუგეში (nugeši, “solace, consolation”), derived from the prohibitive ნუ გეშინის (nu gešinis, “do not fear!”).
J̌ahukyan, having initially accepted this view (1987), later (1991) expresses doubts under the influence of a personal communication from Anahit Périkhanian, who prefers a derivation from some participial form of the Aramaic root [script needed] (ḥtr, “to encourage; to make proud”); compare Classical Syriac ܡܚܬܪܐ (məḥattərāʾ, “proud”). J̌ahukyan ultimately concludes, that the origin of the word is uncertain.


ժիր

žir (romanization)
ժիր (nominative singular)
ժիրք (nominative plural)
ժրի (genitive singular)
ժրաց (genitive plural)
ժրի (dative singular)
ժրաց (dative plural)
ժիր (accusative singular)
ժիրս (accusative plural)
ժրէ (ablative singular)
ժրաց (ablative plural)
ժրաւ (instrumental singular)
ժրաւք = ժրօք (žrawkʻ = žrōkʻ) (instrumental plural)
ժրի (locative singular)
ժիրս (locative plural)

xcl-decl-noun

ժրաւք = ժրօք

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐫋𐫏𐫡 (jyr /žīr/, “intelligent, wise”), Northern Kurdish jîr, Central Kurdish ژیر (jîr, “intelligent, wise, clever”), Persian زیرک (zirak, “intelligent, quick in understanding”). Ultimately from Proto-Iranian *ǰiHrá- (“lively, vivacious”).

der

ժիր լերուք


տզրկաձև

եւ է տզրկաձեւ բազմաճիւղ․ յորում գետք հզօրք քսանեւմի, եւ յոյժ մեծածառ անտառս

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography], (published in Srboy hōrn meroy Movsēsi Xorenacʻwoy Matenagrutʻiwnkʻ, St. Lazarus, Venice (1843), page 594)

and [Albion] has the shape of a leech and is branching; in which [there are] twenty one mighty rivers and forests with very lofty trees

ew ē tzrkajew bazmačiwł; yorum getkʻ hzōrkʻ kʻsanewmi, ew yoyž mecacaṙ antaṙs


արբեկ

Ačaṙyan leaves the origin open and does not record any attempts on etymology. According to J̌ahukyan, if reliable it may go back to Proto-Indo-European *h₂(e)bʰro- (“strong, mighty”), whence արբուն (arbun), + -եկ (-ek), post-classical form of -եակ (-eak).

unk

open


մող

Armenian: մող (moġ)

According to J̌ahukyan, from Proto-Indo-European *mol-, an ablaut grade of *mel-, on which see մեղ (meł).


աղամող

head

աղամող • (ałamoł)

xcl-adj

աղամող • (ałamoł)

→ Armenian: աղամող (aġamoġ) (learned)

The origin is uncertain. According to J̌ahukyan, either reduplicated from *աղ- (*ał-) or compounded from *աղ- (*ał-) + -ա- (-a-) + մող (moł). In any case, according to him *աղ- (*ał-) goes back to Proto-Indo-European *h₂elh₂- (“to wander, roam”).


եղծ

Ačaṙyan rejects all proposals and leaves the origin open. According to J̌ahukyan and Ałayan, probably from Proto-Indo-European *h₃elh₁-ǵ-, grown from the root *h₃elh₁- (“to destroy”).

unk

open

եղծ զեղծ


խոնարհք

head

խոնարհք • (xonarhkʻ)


շանթագոյն

շանթագոյն • (šantʻagoyn)

xcl-adj

շանթագոյն • (šantʻagoyn)

շանթագոյն· հրագոյն
šantʻagoyn· hragoyn

16–17th centuries, Eremia Mełrecʻi, Baṙgirkʻ hayocʻ [Armenian Dictionary] 50


շանթահար

head

շանթահար • (šantʻahar)

xcl-adj

շանթահար • (šantʻahar)

šantʻahar (romanization)
շանթահար (nominative singular)
շանթահարք (nominative plural)
շանթահարի (genitive singular)
շանթահարաց (genitive plural)
շանթահարի (dative singular)
շանթահարաց (dative plural)
շանթահար (accusative singular)
շանթահարս (accusative plural)
շանթահարէ (ablative singular)
շանթահարաց (ablative plural)
շանթահարաւ (instrumental singular)
շանթահարի (locative singular)
շանթահարս (locative plural)

xcl-decl-noun

շանթահարաւք = շանթահարօք

Armenian: շանթահար (šantʻahar)

շանթ (šantʻ) + -ա- (-a-) + հարկանեմ (harkanem)

compound

շանթահար լինել

to be struck by lightning, to be thunder-struck

շանթահար առնել

որպէս զշանթահար յերկիր կործանէր զքաջն

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 3.37

1978 translation by Robert W. Thomson
smote the brave warrior to the ground as if he had been struck by a thunderbolt

շանթահար· երկնահար, կամ կայծակնահար
šantʻahar· erknahar, kam kaycaknahar

16–17th centuries, Eremia Mełrecʻi, Baṙgirkʻ hayocʻ [Armenian Dictionary] 51


աղաւտ

head

աղաւտ • (aławt)

xcl-adj

աղաւտ • (aławt)

aławt (romanization)
աղաւտ (nominative singular)
աղաւտք (nominative plural)
աղաւտի (genitive singular)
աղաւտից (genitive plural)
աղաւտի (dative singular)
աղաւտից (dative plural)
աղաւտ (accusative singular)
աղաւտս (accusative plural)
աղաւտէ (ablative singular)
աղաւտից (ablative plural)
աղաւտիւ (instrumental singular)
աղաւտիւք (instrumental plural)
աղաւտի (locative singular)
աղաւտս (locative plural)
աղաւտ (nominative singular)
աղաւտք (nominative plural)
աղաւտի (genitive singular)
աղաւտաց (genitive plural)
աղաւտի (dative singular)
աղաւտաց (dative plural)
աղաւտ (accusative singular)
աղաւտս (accusative plural)
աղաւտէ (ablative singular)
աղաւտաց (ablative plural)
աղաւտաւ (instrumental singular)
աղաւտաւք (instrumental plural)
աղաւտի (locative singular)
աղաւտս (locative plural)


աղօտ

head

աղօտ • (ałōt)

xcl-adj

աղօտ • (ałōt)

ałōt (romanization)
աղօտ (nominative singular)
աղօտք (nominative plural)
աղօտի (genitive singular)
աղօտից (genitive plural)
աղօտի (dative singular)
աղօտից (dative plural)
աղօտ (accusative singular)
աղօտս (accusative plural)
աղօտէ (ablative singular)
աղօտից (ablative plural)
աղօտիւ (instrumental singular)
աղօտիւք (instrumental plural)
աղօտի (locative singular)
աղօտս (locative plural)
աղօտ (nominative singular)
աղօտք (nominative plural)
աղօտի (genitive singular)
աղօտաց (genitive plural)
աղօտի (dative singular)
աղօտաց (dative plural)
աղօտ (accusative singular)
աղօտս (accusative plural)
աղօտէ (ablative singular)
աղօտաց (ablative plural)
աղօտաւ (instrumental singular)
աղօտօք (instrumental plural)
աղօտի (locative singular)
աղօտս (locative plural)

The original spelling is աղաւտ (aławt).
According to Ačaṙyan of unknown origin.
Ałayan derives from Proto-Indo-European *sal- (“dirty grey”) + -աւտ (-awt) with cognates such as Old English salu (English sallow), Welsh halog, Russian соло́вый (solóvyj), etc. Ałayan’s etymology is accepted by J̌ahukyan. See also աղտ (ałt).

unk

unknown

uder

աղօտ լոյս

ընդ աղոտ

obscurely, darkly, indistinctly, dimly; near-sighted; hazy, obscure

ընդ աղօտ տեսանել՝ ակնարկել

to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink

իբրեւ աղօտ իմն շունչ յըռնգունս ունէին

իբրեւ աղօտ իմն շունչ յըռնգունս ունէին


անքատ

head

անքատ • (ankʻat)

xcl-adj

անքատ • (ankʻat)

ankʻat (romanization)
անքատ (nominative singular)
անքատք (nominative plural)
անքատի (genitive singular)
անքատի (dative singular)
անքատ (accusative singular)
անքատս (accusative plural)
անքատէ (ablative singular)
անքատի (locative singular)
անքատս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

Armenian: անքոտ (ankʻot)

Ačaṙyan rejects all proposals and leaves the origin open. Ałayan derives from Proto-Indo-European *ank- (“need, necessity”) + -ատ (-at), with cognates such as Ancient Greek ἀνάγκη (anánkē), Old Irish écen (“necessity, compulsion”), Welsh angen (“necessity”), Breton anken (“anxiety”); on this root see Pokorny. To explain the -ք- (-kʻ-) instead of expected -գ- (-g-) Ałayan assumes the analogical influence of աղքատ (ałkʻat).

unk

open


վեռ

According to Ačaṙyan, possibly a misspelling of խեռ (xeṙ) or վէս (vēs).
Ałayan derives from Proto-Indo-European *wer- (“to speak”) grown with *-so-.

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:

լինի վեռ, կամապաշտ, լեզուանի


աշտուճ

head

աշտուճ • (aštuč)

xcl-adj

աշտուճ • (aštuč)

aštuč (romanization)
աշտուճ (nominative singular)
աշտուճք (nominative plural)
աշտճոյ (genitive singular)
աշտճոց (genitive plural)
աշտճոյ (dative singular)
աշտճոց (dative plural)
աշտուճ (accusative singular)
աշտուճս (accusative plural)
աշտճոյ (ablative singular)
աշտճոց (ablative plural)
աշտճով (instrumental singular)
աշտճովք (instrumental plural)
աշտուճ (locative singular)
աշտուճս (locative plural)

By assimilation from earlier աստուճ (astuč). Compare աշտիճան (aštičan) from աստիճան (astičan).


աստուճ

head

աստուճ • (astuč)

xcl-adj

աստուճ • (astuč)

astuč (romanization)
աստուճ (nominative singular)
աստուճք (nominative plural)
աստճոյ (genitive singular)
աստճոց (genitive plural)
աստճոյ (dative singular)
աստճոց (dative plural)
աստուճ (accusative singular)
աստուճս (accusative plural)
աստճոյ (ablative singular)
աստճոց (ablative plural)
աստճով (instrumental singular)
աստճովք (instrumental plural)
աստուճ (locative singular)
աստուճս (locative plural)

→ Armenian: աստուճ (astuč) (learned)

An Iranian borrowing: compare Khotanese [script needed] (astaucä, “dry land, terra firma”), which is ultimately from Proto-Indo-European *h₂eHs- (“to be/become dry”).

der

աստուճ հաց


ըմբոստ

head

ըմբոստ • (əmbost)

xcl-adj

ըմբոստ • (əmbost)

Armenian: ըմբոստ (əmbost)

NHB identifies with ընդոստ (əndost, “leaping out, jumping out”), from ընդ (ənd) + ոստնում (ostnum, “to leap, jump”).
This is rejected by Ačaṙean because of semantics, who derives ըմբոստ (əmbost) from ընդ (ənd) + *բոստ (*bost), the latter unattested component presumably inherited from Proto-Indo-European *bʰos-ti-, from *bʰos- (“to sally forth, barge, hurtle out”). For the cognates see *bystrъ.

Ըմբոստն եւ յանձնապաստան

13th century, Grigor Skewṙacʻi, Girkʻ Ałotʻicʻ [Book of Prayers]


պաղ

Armenian: պաղ (paġ)

unk

unknown

ջուր պաղ


դաշտան

head

դաշտան • (daštan)

xcl-adj

դաշտան • (daštan)

daštan (romanization)
դաշտան (nominative singular)
դաշտանք (nominative plural)
դաշտանի (genitive singular)
դաշտանից (genitive plural)
դաշտանի (dative singular)
դաշտանից (dative plural)
դաշտան (accusative singular)
դաշտանս (accusative plural)
դաշտանէ (ablative singular)
դաշտանից (ablative plural)
դաշտանիւ (instrumental singular)
դաշտանիւք (instrumental plural)
դաշտանի (locative singular)
դաշտանս (locative plural)
դաշտան (nominative singular)
դաշտանք (nominative plural)
դաշտանի (genitive singular)
դաշտանաց (genitive plural)
դաշտանի (dative singular)
դաշտանաց (dative plural)
դաշտան (accusative singular)
դաշտանս (accusative plural)
դաշտանէ (ablative singular)
դաշտանաց (ablative plural)
դաշտանաւ (instrumental singular)
դաշտանի (locative singular)
դաշտանս (locative plural)

xcl-decl-noun

դաշտանաւք = դաշտանօք

→ Armenian: դաշտան (daštan) (learned)

Borrowed from Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dštʾn' /daštān/).


խակ

xak (romanization)
խակ (nominative singular)
խակք (nominative plural)
խակի (genitive singular)
խակաց (genitive plural)
խակի (dative singular)
խակաց (dative plural)
խակ (accusative singular)
խակս (accusative plural)
խակէ (ablative singular)
խակաց (ablative plural)
խակաւ (instrumental singular)
խակաւք = խակօք (xakawkʻ = xakōkʻ) (instrumental plural)
խակի (locative singular)
խակս (locative plural)

xcl-decl-noun

խակաւք = խակօք

desctree

Armenian: խակ (xak)
Kurdish:
→ Northern Kurdish: xag, xang
→ Turkish: hag, hak, ḫag

The origin is unknown. The Hellenizing sense is a semantic loan from Ancient Greek ὠμός (ōmós).

unk

unknown

semantic loan

(figuratively, of a person) immature, inexperienced

(figuratively, Hellenizing School) savage, fierce, cruel, harsh


ամբոխ

→ Armenian: ամբոխ (ambox)

An Iranian borrowing։ compare Persian انبوه (anbuh). Compare also Old Georgian ამბოხი (amboxi, “crowd; riot, tumult”), borrowed from the same source either directly or via Armenian.


գովիչ

head

գովիչ • (govičʻ)

xcl-adj

գովիչ • (govičʻ)

govičʻ (romanization)
գովիչ (nominative singular)
գովիչք (nominative plural)
գովիչ (accusative singular)
գովիչս (accusative plural)
գովիչս (locative plural)

Armenian: գովիչ (govičʻ)

Գովիչք գոհութիւնքն ի վեր ելանեն առ Աստուած։

7th century, S. hōrn meroy eranelwoyn Grigori lusaworčʻi Yačaxapatum čaṙkʻ [Collection of Homilies Attributed to St. Gregory the Illuminator]

Govičʻkʻ gohutʻiwnkʻn i ver elanen aṙ Astuac.


նշդեհ

head

նշդեհ • (nšdeh)

xcl-adj

նշդեհ • (nšdeh)


նժդեհ

head

նժդեհ • (nždeh)

xcl-adj

նժդեհ • (nždeh)

→ Armenian: նժդեհ (nždeh) (learned)

Georgian: ნიშდეხი (nišdexi)

Borrowed from some Middle Iranian (probably Parthian) word, whose components go back to the Proto-Iranian preverb *niž- (“out”) and *dahyu- (“country, district, province”) (whence Persian ده (deh), Old Armenian դեհ (deh)). It is often said that this formation is not attested in any Iranian language, but Bailey points to an identical one in Sogdian [script needed] (nz-tyw, “exiled”).
Compare, with other preverbs: Avestan 𐬀𐬧𐬙𐬀𐬭𐬆-𐬛𐬀𐬵𐬌𐬌𐬎 (aṇtarə-dahiiu, “sojourning in the midst of the country”), 𐬁-𐬛𐬀𐬵𐬌𐬌𐬎 (ā-dahiiu, “domestic, inland”), Manichaean Middle Persian ʾwzdyẖ (uz-deh, “exiled”), Sogdian [script needed] (ʾz-tyw, “exiled”), etc.

cog

𐬀𐬧𐬙𐬀𐬭𐬆𐬛𐬀𐬵𐬌𐬌𐬎

𐬀𐬧𐬙𐬀𐬭𐬆-𐬛𐬀𐬵𐬌𐬌𐬎

Փութայր յօտարութեանց նշդեհ կենցաղոյս անկանել ի գաւառն հայրենի։

Pʻutʻayr yōtarutʻeancʻ nšdeh kencʻałoys ankanel i gawaṙn hayreni.


վիպասան

→ Armenian: վիպասան (vipasan) (learned)

Usually considered an inner-Armenian formation as վէպ (vēp) + ասեմ (asem) + -ան (-an), but Asatryan argues for a possibility of borrowing from Middle Iranian *vēp(a)sān, from Old Iranian *waipa-sāhana-; for the first part see վէպ (vēp), for the second գովասան (govasan) and 𐫃𐫇𐫘𐫀𐫗 (gwsʾn).


շնորհակալ

head

շնորհակալ • (šnorhakal)

xcl-adj

շնորհակալ • (šnorhakal)

šnorhakal (romanization)
շնորհակալ (nominative singular)
շնորհակալք (nominative plural)
շնորհակալի (genitive singular)
շնորհակալաց (genitive plural)
շնորհակալի (dative singular)
շնորհակալաց (dative plural)
շնորհակալ (accusative singular)
շնորհակալս (accusative plural)
շնորհակալէ (ablative singular)
շնորհակալաց (ablative plural)
շնորհակալաւ (instrumental singular)
շնորհակալի (locative singular)
շնորհակալս (locative plural)

xcl-decl-noun

շնորհակալաւք = շնորհակալօք

desc

→ Armenian: շնորհակալ (šnorhakal) (learned)

շնորհ (šnorh) + -ա- (-a-) + կալում (kalum)

affix

շնորհակալ եմ, լինիմ

to thank, to give or return thanks, to acknowledge


մնացական

head

մնացական • (mnacʻakan)

xcl-adj

մնացական • (mnacʻakan)

mnacʻakan (romanization)
մնացական (nominative singular)
մնացականք (nominative plural)
մնացականի (genitive singular)
մնացականաց (genitive plural)
մնացականի (dative singular)
մնացականաց (dative plural)
մնացական (accusative singular)
մնացականս (accusative plural)
մնացականէ (ablative singular)
մնացականաց (ablative plural)
մնացականաւ (instrumental singular)
մնացականի (locative singular)
մնացականս (locative plural)

xcl-decl-noun

մնացականաւք = մնացականօք

Armenian: մնացական (mnacʻakan)

permanent, stable, staying, lasting, durable, solid


բալախ

The origin is unknown. Compare dialectal Azerbaijani palax, yeryapalağı (“short”).

unk

unknown

Զոր օրինակ ոչ էր նա եղէգն բալախ, և ոչ հանդերձ փափկութան զգեցեալ էր։

5th century, Ephrem the Syrian, Meknutʻiwn Awetarani hamabarbaṙ, (1836 edition, page 93)

Zor ōrinak očʻ ēr na ełēgn balax, ew očʻ handerj pʻapʻkutʻan zgecʻeal ēr.


փափկամորթ

head

փափկամորթ • (pʻapʻkamortʻ)

xcl-adj

փափկամորթ • (pʻapʻkamortʻ)

pʻapʻkamortʻ (romanization)
փափկամորթ (nominative singular)
փափկամորթք (nominative plural)
փափկամորթ (accusative singular)
փափկամորթս (accusative plural)
փափկամորթս (locative plural)

Armenian: փափկամորթ (pʻapʻkamortʻ)

փափուկ (pʻapʻuk) + -ա- (-a-) + մորթ (mortʻ)


փափուկ

head

փափուկ • (pʻapʻuk)

xcl-adj

փափուկ • (pʻapʻuk)

pʻapʻuk (romanization)
փափուկ (nominative singular)
փափուկք (nominative plural)
փափկի (genitive singular)
փափկաց (genitive plural)
փափկի (dative singular)
փափկաց (dative plural)
փափուկ (accusative singular)
փափուկս (accusative plural)
փափկէ (ablative singular)
փափկաց (ablative plural)
փափկաւ (instrumental singular)
փափկի (locative singular)
փափուկս (locative plural)

xcl-decl-noun

փափկաւք = փափկօք

Armenian: փափուկ (pʻapʻuk)

→ Georgian: ფაფუკი (papuḳi)

→ Udi: папукӏ (papuḳ)

unk

unknown

փափուկս

փափուկ ախորժակ

փափուկ խիղճ


արձակ

arjak (romanization)
արձակ (nominative singular)
արձակք (nominative plural)
արձակի (genitive singular)
արձակաց (genitive plural)
արձակի (dative singular)
արձակաց (dative plural)
արձակ (accusative singular)
արձակս (accusative plural)
արձակէ (ablative singular)
արձակաց (ablative plural)
արձակաւ (instrumental singular)
արձակի (locative singular)
արձակս (locative plural)

xcl-decl-noun

արձակաւք = արձակօք

Armenian: արձակ (arjak)

An Iranian borrowing. Compare Manichaean Parthian [Manichaean needed] (hyrz- /hirz-/, “to let, leave, abandon; remit (of sins), establish, appoint”), Avestan 𐬵𐬀𐬭𐬆𐬰𐬀𐬌𐬙𐬌 (har^əzaⁱti, “to dismiss, to let go”), Persian هلیدن (helidan, “to dismiss, to abandon; to let go”), هشتن (heštan, “to leave, abandon”), Sanskrit सृजति (sṛjati, “discharge, emit”), all ultimately from Proto-Indo-European *selǵ-. The -զ- (-z-) in the derived term համարզակիմ (hamarzakim) has an etymological value.

cog

արձակ արձակ

արձակ համարձակ

bold; unbridled, licentious, rash, dissolute, debauched

արձակ բան


նախգիր

Տէր Յոհան Մանդակունի․ սա նախգիր գտաւ Հայաստանեայցս ժամակարգութեանց […]
Tēr Yohan Mandakuni; sa naxgir gtaw Hayastaneaycʻs žamakargutʻeancʻ[…]

Tēr Yohan Mandakuni: he became the first-founder of the Armenian divine service...


յանդուգն

head

յանդուգն • (yandugn)

xcl-adj

յանդուգն • (yandugn)

yandugn (romanization)
յանդուգն (nominative singular)
յանդգունք (nominative plural)
յանդուգն (accusative singular)

Ačaṙean derives from յ- (y-) + ան- (an-) + *դուգն (*dugn), from Proto-Indo-European *dʰugʰ-, zero-grade of *dʰewgʰ- (“to be strong, have force”). The prefix ան- (an-) here is not the privative one. Among the cognates compare especially the family of English doughty.

մատնիչք, յանդգունք, ամբարհաւաճք, ցանկասէրք մանաւանդ քան աստուածասէրք

treacherous, rash, conceited, lovers of pleasure rather than lovers of God

matničʻkʻ, yandgunkʻ, ambarhawačkʻ, cʻankasērkʻ manawand kʻan astuacasērkʻ


բանջարեղէն

head

բանջարեղէն • (banǰarełēn)

xcl-adj

բանջարեղէն • (banǰarełēn)

banǰarełēn (romanization)
բանջարեղէն (nominative singular)
բանջարեղէնք (nominative plural)
բանջարեղինի (genitive singular)
բանջարեղինաց (genitive plural)
բանջարեղինի (dative singular)
բանջարեղինաց (dative plural)
բանջարեղէն (accusative singular)
բանջարեղէնս (accusative plural)
բանջարեղինէ (ablative singular)
բանջարեղինաց (ablative plural)
բանջարեղինաւ (instrumental singular)
բանջարեղինի (locative singular)
բանջարեղէնս (locative plural)

xcl-decl-noun

բանջարեղինաց

բանջարեղինաց

բանջարեղինաց

բանջարեղինաւ

բանջարեղինաւք = բանջարեղինօք

Armenian: բանջարեղեն (banǰareġen)


ողջախոհ

head

ողջախոհ • (ołǰaxoh)

xcl-adj

ողջախոհ • (ołǰaxoh)

ołǰaxoh (romanization)
ողջախոհ (nominative singular)
ողջախոհք (nominative plural)
ողջախոհի (genitive singular)
ողջախոհաց (genitive plural)
ողջախոհի (dative singular)
ողջախոհաց (dative plural)
ողջախոհ (accusative singular)
ողջախոհս (accusative plural)
ողջախոհէ (ablative singular)
ողջախոհաց (ablative plural)
ողջախոհաւ (instrumental singular)
ողջախոհի (locative singular)
ողջախոհս (locative plural)
ողջախոհ (nominative singular)
ողջախոհք (nominative plural)
ողջախոհի (genitive singular)
ողջախոհից (genitive plural)
ողջախոհի (dative singular)
ողջախոհից (dative plural)
ողջախոհ (accusative singular)
ողջախոհս (accusative plural)
ողջախոհէ (ablative singular)
ողջախոհից (ablative plural)
ողջախոհիւ (instrumental singular)
ողջախոհիւք (instrumental plural)
ողջախոհի (locative singular)
ողջախոհս (locative plural)

xcl-decl-noun

ողջախոհաւք = ողջախոհօք

→ Armenian: ողջախոհ (oġǰaxoh) (learned)

From ողջ (ołǰ) + -ա- (-a-) + -խոհ (-xoh). Calque of Ancient Greek σώφρων (sṓphrōn).

calque

sane; moderate, prudent, sensible, reasonable

Բայց որք ըստ աստուծոյն են եւ ողջախոհք, վասն զի կայուն իրաց են, նորին աղագաւ եւ մնացականագոյնք։

5th century, Gregory of Nazianzus, Epitaph

Baycʻ orkʻ əst astucoyn en ew ołǰaxohkʻ, vasn zi kayun iracʻ en, norin ałagaw ew mnacʻakanagoynkʻ.

self-controlled, temperate, chaste, sober


վհատ

vhat (romanization)
վհատ (nominative singular)
վհատք (nominative plural)
վհատ (accusative singular)
վհատս (accusative plural)
վհատս (locative plural)

Armenian: վհատ (vhat)

The origin is unknown. The word has a shape of an Iranian loan.

unk

unknown

disheartened, faint-hearted, discouraged, despondent


մեծանուն

head

մեծանուն • (mecanun)

xcl-adj

մեծանուն • (mecanun)

mecanun (romanization)
մեծանուն (nominative singular)
մեծանունք (nominative plural)
մեծանուն (accusative singular)
մեծանունս (accusative plural)
մեծանունս (locative plural)

Armenian: մեծանուն (mecanun)

very renowned, famous, illustrious, celebrated, great, glorious


զարդարուն

head

զարդարուն • (zardarun)

xcl-adj

զարդարուն • (zardarun)

Armenian: զարդարուն (zardarun)

Բարոյախաւսն ասէ զյովազէ, թէ այսպիսի բարս ունի, որ ամենայն անասնոց սիրելի է, բայց միայն աւձի թշնամի է․ ամենախայտ է, իբրեւ զծաղկեայ պատմուճանն Յովսեփու, գեղեցիկ եւ զարդարուն։
Baroyaxawsn asē zyovazē, tʻē ayspisi bars uni, or amenayn anasnocʻ sireli ē, baycʻ miayn awji tʻšnami ē; amenaxayt ē, ibrew zcałkeay patmučann Yovsepʻu, gełecʻik ew zardarun.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).19.2–4

Physiologus says about the panther, that it has such a custom: it is dear to all animals, but hostile only to the dragon. It is multicolored like Joseph's robe of many colours, it is beautiful and adorned.


ճոռոմ

head

ճոռոմ • (čoṙom)

xcl-adj

ճոռոմ • (čoṙom)

čoṙom (romanization)
ճոռոմ (nominative singular)
ճոռոմք (nominative plural)
ճոռոմի (genitive singular)
ճոռոմաց (genitive plural)
ճոռոմի (dative singular)
ճոռոմաց (dative plural)
ճոռոմ (accusative singular)
ճոռոմս (accusative plural)
ճոռոմէ (ablative singular)
ճոռոմաց (ablative plural)
ճոռոմաւ (instrumental singular)
ճոռոմի (locative singular)
ճոռոմս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճոռոմաւք = ճոռոմօք

Armenian: ճոռոմ (čoṙom)

unk

unknown

ճոռոմս խօսիմ

inflated, embellished, ornate, elevated (of style or language)


խրոխտ

→ Armenian: խրոխտ (xroxt) (learned)

The origin is unknown. An Iranian provenance is suspected.

unknown


բացակայ

head

բացակայ • (bacʻakay)

xcl-adj

բացակայ • (bacʻakay)

bacʻakay (romanization)
բացակայ (nominative singular)
բացակայք (nominative plural)
բացակայի (genitive singular)
բացակայից (genitive plural)
բացակայի (dative singular)
բացակայից (dative plural)
բացակայ (accusative singular)
բացակայս (accusative plural)
բացակայէ (ablative singular)
բացակայից (ablative plural)
բացակայիւ (instrumental singular)
բացակայիւք (instrumental plural)
բացակայի (locative singular)
բացակայս (locative plural)

Armenian: բացակա (bacʻaka)

Coordinate term: ներկայ (nerkay)


մեծամիտ

mecamit (romanization)
մեծամիտ (nominative singular)
մեծամիտք (nominative plural)
մեծամտի (genitive singular)
մեծամտաց (genitive plural)
մեծամտի (dative singular)
մեծամտաց (dative plural)
մեծամիտ (accusative singular)
մեծամիտս (accusative plural)
մեծամտէ (ablative singular)
մեծամտաց (ablative plural)
մեծամտաւ (instrumental singular)
մեծամտի (locative singular)
մեծամիտս (locative plural)

xcl-decl-noun

մեծամտաւք = մեծամտօք

Armenian: մեծամիտ (mecamit)

high-minded, conceited, proud, lofty, presumptuous


գոռոզ

head

գոռոզ • (goṙoz)

xcl-adj

գոռոզ • (goṙoz)

The origin is unknown. According to J̌ahukyan, perhaps related to գոռ (goṙ, “fierce, haughty”). Müller connects with the derivatives of Proto-Slavic *grozà (“horror”).

unk

unknown


շաղախ

head

շաղախ • (šałax)

xcl-adj

շաղախ • (šałax)

Armenian: շաղախ (šaġax)

The origin is uncertain. Has been compared to Middle Armenian շողախ (šoġax), շոխ (šox, “sticky substance used to close up a hole”), Old Armenian շաղեմ (šałem, “to moisten, to mix the mortar”), շաղ (šał, “dew”), տաղախ (tałax, “mortar”), Lithuanian švelnùs (“soft”), Proto-Indo-European *(s)kelH- (“to cut; to split, to separate”), Ancient Greek πηλός (pēlós), παλός (palós, “clay, earth, mud, mire”).


պտղաբեր

head

պտղաբեր • (ptłaber)

xcl-adj

պտղաբեր • (ptłaber)

ptłaber (romanization)
պտղաբեր (nominative singular)
պտղաբերք (nominative plural)
պտղաբերի (genitive singular)
պտղաբերաց (genitive plural)
պտղաբերի (dative singular)
պտղաբերաց (dative plural)
պտղաբեր (accusative singular)
պտղաբերս (accusative plural)
պտղաբերէ (ablative singular)
պտղաբերաց (ablative plural)
պտղաբերաւ (instrumental singular)
պտղաբերի (locative singular)
պտղաբերս (locative plural)
պտղաբեր (nominative singular)
պտղաբերք (nominative plural)
պտղաբերի (genitive singular)
պտղաբերից (genitive plural)
պտղաբերի (dative singular)
պտղաբերից (dative plural)
պտղաբեր (accusative singular)
պտղաբերս (accusative plural)
պտղաբերէ (ablative singular)
պտղաբերից (ablative plural)
պտղաբերիւ (instrumental singular)
պտղաբերիւք (instrumental plural)
պտղաբերի (locative singular)
պտղաբերս (locative plural)

xcl-decl-noun

պտղաբերաւք = պտղաբերօք

Armenian: պտղաբեր (ptġaber)

պտուղ (ptuł, “fruit”) + -ա- (-a-) + բերեմ (berem, “to bear, carry”)

affix

պտղաբեր ծառ

պտղաբեր լինել

to fructify, to bear fruit, to bring forth, to produce; to offer; to render fertile; to profit

Եւ ասաց Աստուած․ բղխեսցէ՛ երկիր բանջար խոտոյ․ սերմանել սերմն ըստ ազգի եւ ըստ նմանութեան․ եւ ծառ պտղաբեր՝ առնել պտուղ ըստ ազգի իւրում․ որոյ սերմն իւր ի նմին ըստ ազգի ի նմանութիւն ի վերայ երկրի […]
Ew asacʻ Astuac; błxescʻḗ erkir banǰar xotoy; sermanel sermn əst azgi ew əst nmanutʻean; ew caṙ ptłaber, aṙnel ptuł əst azgi iwrum; oroy sermn iwr i nmin əst azgi i nmanutʻiwn i veray erkri[…]

bearing or producing fruit, fructiferous

(figuratively) productive, fruitful, fructuous, fertile


հնարաւոր

hnarawor (romanization)
հնարաւոր (nominative singular)
հնարաւորք (nominative plural)
հնարաւորի (genitive singular)
հնարաւորաց (genitive plural)
հնարաւորի (dative singular)
հնարաւորաց (dative plural)
հնարաւոր (accusative singular)
հնարաւորս (accusative plural)
հնարաւորէ (ablative singular)
հնարաւորաց (ablative plural)
հնարաւորաւ (instrumental singular)
հնարաւորի (locative singular)
հնարաւորս (locative plural)

xcl-decl-noun

հնարաւորաւք = հնարաւորօք

Armenian: հնարավոր (hnaravor)

Եւ նա ասէ․ Անհնարինք առ ի մարդկանէ հնարաւորք են յԱստուածոյ։

And he said, The things which are impossible with men are possible with God.

Ew na asē; Anhnarinkʻ aṙ i mardkanē hnaraworkʻ en yAstuacoy.

possible, feasible, that can be made or done

crafty, artful, capable, having the means; powerful, potent


մեծաքիթ

head

մեծաքիթ • (mecakʻitʻ)

xcl-adj

մեծաքիթ • (mecakʻitʻ)

mecakʻitʻ (romanization)
մեծաքիթ (nominative singular)
մեծաքիթք (nominative plural)
մեծաքիթ (accusative singular)
մեծաքիթս (accusative plural)
մեծաքիթս (locative plural)

Armenian: մեծաքիթ (mecakʻitʻ)


թերի

head

թերի • (tʻeri)

xcl-adj

թերի • (tʻeri)

tʻeri (romanization)
թերի (nominative singular)
թերիք (nominative plural)
թերւոյ (genitive singular)
թերեաց (genitive plural)
թերւոյ (dative singular)
թերեաց (dative plural)
թերի (accusative singular)
թերիս (accusative plural)
թերւոյ (ablative singular)
թերեաց (ablative plural)
թերեաւ (instrumental singular)
թերեաւք = թերեօք (tʻereawkʻ = tʻereōkʻ) (instrumental plural)
թերի (locative singular)
թերիս (locative plural)
թերի (nominative singular)
թերիք (nominative plural)
թերոյ (genitive singular)
թերեաց (genitive plural)
թերոյ (dative singular)
թերեաց (dative plural)
թերի (accusative singular)
թերիս (accusative plural)
թերոյ (ablative singular)
թերեաց (ablative plural)
թերեաւ (instrumental singular)
թերեաւք = թերեօք (tʻereawkʻ = tʻereōkʻ) (instrumental plural)
թերի (locative singular)
թերիս (locative plural)

xcl-decl-noun

թերեաւք = թերեօք

թերեաւք = թերեօք

defective, imperfect, incomplete, faulty


ծանծաղ

head

ծանծաղ • (cancał)

xcl-adj

ծանծաղ • (cancał)

cancał (romanization)
ծանծաղ (nominative singular)
ծանծաղք (nominative plural)
ծանծաղի (genitive singular)
ծանծաղի (dative singular)
ծանծաղ (accusative singular)
ծանծաղս (accusative plural)
ծանծաղէ (ablative singular)
ծանծաղի (locative singular)
ծանծաղս (locative plural)

Reduplication of *ծան (*can) or *ծաղ (*cał), of unknown origin. The formation is often compared to դանդաղ (dandał).

unk

unknown


գռեհիկ

head

գռեհիկ • (gṙehik)

xcl-adj

գռեհիկ • (gṙehik)

→ Armenian: գռեհիկ (gṙehik) (learned)

From գռեհ (gṙeh, “street, common road”) + -իկ (-ik), which is of the same Iranian origin as գրոհ (groh, “mob”) and Old Georgian გლეხი (glexi, “peasant”).


սաթ

head

սաթ • (satʻ)

xcl-adj

սաթ • (satʻ)

Armenian: սաթ (satʻ)

→ Georgian: სათი (sati)

→ Udi: сат (sat)

The origin is unknown. According to Marr, a shortening of Persian بسد (bosad, “coral”).

unk

unknown

Եթէ եզինքն են սաթ ու սպիտակ […]
Etʻē ezinkʻn en satʻ u spitak […]

951 CE – 1003, Grigor Narekacʻi, Tał yarutʿean 8


անհաւատ

anhawat (romanization)
անհաւատ (nominative singular)
անհաւատք (nominative plural)
անհաւատի (genitive singular)
անհաւատից (genitive plural)
անհաւատի (dative singular)
անհաւատից (dative plural)
անհաւատ (accusative singular)
անհաւատս (accusative plural)
անհաւատէ (ablative singular)
անհաւատից (ablative plural)
անհաւատիւ (instrumental singular)
անհաւատիւք (instrumental plural)
անհաւատի (locative singular)
անհաւատս (locative plural)

Armenian: անհավատ (anhavat)

անհաւատ լինել

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious


նոճ

noč (romanization)
նոճ (nominative singular)
նոճք (nominative plural)
նոճի (genitive singular)
նոճից (genitive plural)
նոճի (dative singular)
նոճից (dative plural)
նոճ (accusative singular)
նոճս (accusative plural)
նոճէ (ablative singular)
նոճից (ablative plural)
նոճիւ (instrumental singular)
նոճիւք (instrumental plural)
նոճի (locative singular)
նոճս (locative plural)
նոճ (nominative singular)
նոճք (nominative plural)
նոճոյ (genitive singular)
նոճոց (genitive plural)
նոճոյ (dative singular)
նոճոց (dative plural)
նոճ (accusative singular)
նոճս (accusative plural)
նոճոյ (ablative singular)
նոճոց (ablative plural)
նոճով (instrumental singular)
նոճովք (instrumental plural)
նոճ (locative singular)
նոճս (locative plural)

→ Armenian: նոճ (noč), նոճի (noči)

Borrowed from a Middle Iranian word of the shape *nōč. See Old Persian *nauciš for more.


կոշտ

head

կոշտ • (košt)

xcl-adj

կոշտ • (košt)

desctree

Armenian: կոշտ (košt)
→ Georgian: კოშტი (ḳošṭi)
→ Mingrelian: კოში (ḳoši)
→? Middle Georgian: კუშტი (ḳušṭi, “grim, morose; cruel, severe”)
→ Turkish: goşd, koşt


սեփական

head

սեփական • (sepʻakan)

xcl-adj

սեփական • (sepʻakan)

sepʻakan (romanization)
սեփական (nominative singular)
սեփականք (nominative plural)
սեփականի (genitive singular)
սեփականաց (genitive plural)
սեփականի (dative singular)
սեփականաց (dative plural)
սեփական (accusative singular)
սեփականս (accusative plural)
սեփականէ (ablative singular)
սեփականաց (ablative plural)
սեփականաւ (instrumental singular)
սեփականի (locative singular)
սեփականս (locative plural)

xcl-decl-noun

սեփականաւք = սեփականօք


սրբազան

srbazan (romanization)
սրբազան (nominative singular)
սրբազանք (nominative plural)
սրբազանի (genitive singular)
սրբազանից (genitive plural)
սրբազանի (dative singular)
սրբազանից (dative plural)
սրբազան (accusative singular)
սրբազանս (accusative plural)
սրբազանէ (ablative singular)
սրբազանից (ablative plural)
սրբազանիւ (instrumental singular)
սրբազանիւք (instrumental plural)
սրբազանի (locative singular)
սրբազանս (locative plural)

→ Armenian: սրբազան (srbazan) (learned)


ընդհանուր

head

ընդհանուր • (əndhanur)

xcl-adj

ընդհանուր • (əndhanur)

əndhanur (romanization)
ընդհանուր (nominative singular)
ընդհանուրք (nominative plural)
ընդհանրոյ (genitive singular)
ընդհանրոց (genitive plural)
ընդհանրոյ (dative singular)
ընդհանրոց (dative plural)
ընդհանուր (accusative singular)
ընդհանուրս (accusative plural)
ընդհանրոյ (ablative singular)
ընդհանրոց (ablative plural)
ընդհանրով (instrumental singular)
ընդհանրովք (instrumental plural)
ընդհանուր (locative singular)
ընդհանուրս (locative plural)
plural instrumental ընդհանուրբք
plural genitive
dative
ablative ընդհանուրց
ընդհանուր (nominative singular)
ընդհանուրք (nominative plural)
ընդհանրի (genitive singular)
ընդհանրից (genitive plural)
ընդհանրի (dative singular)
ընդհանրից (dative plural)
ընդհանուր (accusative singular)
ընդհանուրս (accusative plural)
ընդհանրէ (ablative singular)
ընդհանրից (ablative plural)
ընդհանրիւ (instrumental singular)
ընդհանրիւք (instrumental plural)
ընդհանրի (locative singular)
ընդհանուրս (locative plural)

xcl-decl-noun

also declined as singural instrumental ընդհանուրբ (əndhanurb), plural instrumental ընդհանուրբք (əndhanurbkʻ), plural genitive/dative/ablative ընդհանուրց (əndhanurcʻ)

ընդհանուրք, ընդհանուր տիեզերք

ընդհանուր առնել


ժպիրհ

head

ժպիրհ • (žpirh)

xcl-adj

ժպիրհ • (žpirh)

žpirh (romanization)
ժպիրհ (nominative singular)
ժպիրհք (nominative plural)
ժպրհի (genitive singular)
ժպրհաց (genitive plural)
ժպրհի (dative singular)
ժպրհաց (dative plural)
ժպիրհ (accusative singular)
ժպիրհս (accusative plural)
ժպրհէ (ablative singular)
ժպրհաց (ablative plural)
ժպրհաւ (instrumental singular)
ժպրհաւք = ժպրհօք (žprhawkʻ = žprhōkʻ) (instrumental plural)
ժպրհի (locative singular)
ժպիրհս (locative plural)

xcl-decl-noun

ժպրհաւք = ժպրհօք

Armenian: ժպիրհ (žpirh)

According to Ačaṙean, borrowed from Iranian *aži-piθrā (literally “whose father is a snake”). For the constituents compare Avestan 𐬀𐬲𐬌 (aži, “snake”) and 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 (pitar, “father”), genitive 𐬞𐬌𐬚𐬭𐬋 (piθrō).


չարամիտ

head

չարամիտ • (čʻaramit)

xcl-adj

չարամիտ • (čʻaramit)

čʻaramit (romanization)
չարամիտ (nominative singular)
չարամիտք (nominative plural)
չարամտի (genitive singular)
չարամտաց (genitive plural)
չարամտի (dative singular)
չարամտաց (dative plural)
չարամիտ (accusative singular)
չարամիտս (accusative plural)
չարամտէ (ablative singular)
չարամտաց (ablative plural)
չարամտաւ (instrumental singular)
չարամտի (locative singular)
չարամիտս (locative plural)

xcl-decl-noun

չարամտաւք = չարամտօք

Armenian: չարամիտ (čʻaramit)


երկարդնեայ

[…] զՊաւսիանոս կալաւ և կամեցաւ զերկարդնեայ գեղարդն ձգել ՚ի նա […]
[…]zPawsianos kalaw ew kamecʻaw zerkardneay gełardn jgel ’i na[…]

5th century, with changes and additions in later centuries, Alexander Romance


աղաւաղ

head

աղաւաղ • (aławał)

xcl-adj

աղաւաղ • (aławał)

aławał (romanization)
աղաւաղ (nominative singular)
աղաւաղք (nominative plural)
աղաւաղի (genitive singular)
աղաւաղաց (genitive plural)
աղաւաղի (dative singular)
աղաւաղաց (dative plural)
աղաւաղ (accusative singular)
աղաւաղս (accusative plural)
աղաւաղէ (ablative singular)
աղաւաղաց (ablative plural)
աղաւաղաւ (instrumental singular)
աղաւաղի (locative singular)
աղաւաղս (locative plural)

xcl-decl-noun

աղաւաղաւք = աղաւաղօք

Armenian: աղավաղ (aġavaġ)


ամէն

head

ամէն • (amēn)

xcl-adj

ամէն • (amēn)

amēn (romanization)
ամէն (nominative singular)
ամէնք (nominative plural)
ամենի (genitive singular)
ամենից (genitive plural)
ամենում (dative singular)
ամենից (dative plural)
ամէն (accusative singular)
ամէնս (accusative plural)
ամենէ (ablative singular)
ամենից (ablative plural)
ամենիւ (instrumental singular)
ամենիւք (instrumental plural)
ամենում (locative singular)
ամէնս (locative plural)

From Proto-Indo-European *sm̥mo-, from *sem-, + suffix -էն (-ēn).

[…] զամէն մնացեալսն յանձն առնէր շնրհացն Աստուծոյ […]
[…]zamēn mnacʻealsn yanjn aṙnēr šnrhacʻn Astucoy[…]

5th century, Koriwn, Varkʻ Maštocʻi [The Life of Maštocʻ] chapter 26


գաղտ

head

գաղտ • (gałt)

xcl-adj

գաղտ • (gałt)

From Proto-Indo-European *wl̥d-, zero-grade of *wel- (“to deceive”) grown with *-d-, whence also գող (goł). See there for more.

Վասն զի գաղտ ուխտ իւր եւ խորհուրդ ընդ թագաւորին Յունաց է։

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 12

Vasn zi gałt uxt iwr ew xorhurd ənd tʻagaworin Yunacʻ ē.


մօտաւոր

head

մօտաւոր • (mōtawor)

xcl-adj

մօտաւոր • (mōtawor)

mōtawor (romanization)
մօտաւոր (nominative singular)
մօտաւորք (nominative plural)
մօտաւորի (genitive singular)
մօտաւորաց (genitive plural)
մօտաւորի (dative singular)
մօտաւորաց (dative plural)
մօտաւոր (accusative singular)
մօտաւորս (accusative plural)
մօտաւորէ (ablative singular)
մօտաւորաց (ablative plural)
մօտաւորաւ (instrumental singular)
մօտաւորի (locative singular)
մօտաւորս (locative plural)

xcl-decl-noun

մօտաւորաւք = մօտաւորօք

Armenian: մոտավոր (motavor)

familiar, familial, close (of relationships)


շնորհաւոր

head

շնորհաւոր • (šnorhawor)

xcl-adj

շնորհաւոր • (šnorhawor)

šnorhawor (romanization)
շնորհաւոր (nominative singular)
շնորհաւորք (nominative plural)
շնորհաւորի (genitive singular)
շնորհաւորաց (genitive plural)
շնորհաւորի (dative singular)
շնորհաւորաց (dative plural)
շնորհաւոր (accusative singular)
շնորհաւորս (accusative plural)
շնորհաւորէ (ablative singular)
շնորհաւորաց (ablative plural)
շնորհաւորաւ (instrumental singular)
շնորհաւորի (locative singular)
շնորհաւորս (locative plural)

xcl-decl-noun

շնորհաւորաւք = շնորհաւորօք

Armenian: շնորհավոր (šnorhavor)


հնազանդ

hnazand (romanization)
հնազանդ (nominative singular)
հնազանդք (nominative plural)
հնազանդի (genitive singular)
հնազանդից (genitive plural)
հնազանդի (dative singular)
հնազանդից (dative plural)
հնազանդ (accusative singular)
հնազանդս (accusative plural)
հնազանդէ (ablative singular)
հնազանդից (ablative plural)
հնազանդիւ (instrumental singular)
հնազանդիւք (instrumental plural)
հնազանդի (locative singular)
հնազանդս (locative plural)

→ Armenian: հնազանդ (hnazand)

Borrowed from an Iranian word of the form *hu-nazand. For the constituents compare Proto-Indo-Iranian *Hsu- and Persian نژند (nežand, nažand, “timid, weak, infirm; sad, cast down”), Sogdian [script needed] (nznt /nizand/, “humble”).

cog

հնազանդ առնել

to cause to obey, to make oneself obeyed

հնազանդ լինել

to obey, to yield, to be obedient, docile

հնազանդ առնել ընդ իւրեւ

to compel obedience, to reduce or bring to obedience


անցողական

head

անցողական • (ancʻołakan)

xcl-adj

անցողական • (ancʻołakan)

ancʻołakan (romanization)
անցողական (nominative singular)
անցողականք (nominative plural)
անցողականի (genitive singular)
անցողականաց (genitive plural)
անցողականի (dative singular)
անցողականաց (dative plural)
անցողական (accusative singular)
անցողականս (accusative plural)
անցողականէ (ablative singular)
անցողականաց (ablative plural)
անցողականաւ (instrumental singular)
անցողականի (locative singular)
անցողականս (locative plural)

xcl-decl-noun

անցողականաւք = անցողականօք

desc

→ Armenian: անցողական (ancʻoġakan) (learned)

From անցող (ancʻoł) + -ական (-akan). Calque of Latin transitivus.

Սեռք [բայից] են վեց․ ներգործական․ կրաւորական․ չեզոքական․ հասարակական․ ձայնակրական․ անցողական։
Seṙkʻ [bayicʻ] en vecʻ; nergorcakan; kraworakan; čʻezokʻakan; hasarakakan; jaynakrakan; ancʻoġakan.
Genera [verborum] sunt sex: Activum, Passivum, Neutrum, Commune, Deponens, & Transitivum.

1611 – 1666, Clemente Galano, Kʻerakan ew tramabanakan neracutʻiwn [Grammaticae et logicae institutiones]

(grammar) transitive, expressing transitivity


ճերմակ

head

ճերմակ • (čermak)

xcl-adj

ճերմակ • (čermak)

čermak (romanization)
ճերմակ (nominative singular)
ճերմակք (nominative plural)
ճերմակի (genitive singular)
ճերմակաց (genitive plural)
ճերմակի (dative singular)
ճերմակաց (dative plural)
ճերմակ (accusative singular)
ճերմակս (accusative plural)
ճերմակէ (ablative singular)
ճերմակաց (ablative plural)
ճերմակաւ (instrumental singular)
ճերմակի (locative singular)
ճերմակս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճերմակաւք = ճերմակօք

Armenian: ճերմակ (čermak)

An Iranian borrowing: compare Central Kurdish چەرمِگ (çermig, “white”) and Classical Persian چرمه (čarma, “white horse; white ass; white hair”).


դասական

dasakan (romanization)
դասական (nominative singular)
դասականք (nominative plural)
դասականի (genitive singular)
դասականաց (genitive plural)
դասականի (dative singular)
դասականաց (dative plural)
դասական (accusative singular)
դասականս (accusative plural)
դասականէ (ablative singular)
դասականաց (ablative plural)
դասականաւ (instrumental singular)
դասականի (locative singular)
դասականս (locative plural)

xcl-decl-noun

դասականաւք = դասականօք


կրտսեր

krtser (romanization)
կրտսեր (nominative singular)
կրտսերք (nominative plural)
կրտսերոյ (genitive singular)
կրտսերոց (genitive plural)
կրտսերոյ (dative singular)
կրտսերոց (dative plural)
կրտսեր (accusative singular)
կրտսերս (accusative plural)
կրտսերոյ (ablative singular)
կրտսերոց (ablative plural)
կրտսերով (instrumental singular)
կրտսերովք (instrumental plural)
կրտսեր (locative singular)
կրտսերս (locative plural)
կրտսեր (nominative singular)
կրտսերք (nominative plural)
կրտսերի (genitive singular)
կրտսերաց (genitive plural)
կրտսերի (dative singular)
կրտսերաց (dative plural)
կրտսեր (accusative singular)
կրտսերս (accusative plural)
կրտսերէ (ablative singular)
կրտսերաց (ablative plural)
կրտսերաւ (instrumental singular)
կրտսերի (locative singular)
կրտսերս (locative plural)

կրտսերաւք = կրտսերօք

→ Armenian: կրտսեր (krtser)

An Iranian borrowing: compare Baluchi کَستِر (kaster, “smallest, youngest”), Sogdian [script needed] (kstr /kastar/, “less, inferior”), Ossetian кӕстӕр (kæstær, “younger”), Khotanese kastara- (“inferior, without authority”), Bactrian κισαδαρο (kisadaro, “lesser”), Pashto کشر (kəšr, kə́šər, kíšər, “junior, younger”), Parthian 𐫞𐫘𐫀𐫅𐫡 (qsʾdr /kasādar/), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (kstl /kehtar/), Persian کهتر (kehtar, “smaller, younger”). These contain Proto-Iranian *kas- (“to be small, diminish, lessen”) and *-tarah (“comparative suffix”). For more see կէս (kēs) and ESIJa, without the Armenian. Possibly reshaped under the influence of սեր (ser, “offspring, generation”).

cog

kəšr, kə́šər, kíšər

ասէ կրտսերն ի նոցանէ ցհայրն․ հայր՝ տուր ինձ բաժին որ անկանի յընչիցդ։

Translation by King James Version (KJV)
And the younger of them said to his father, Father, give me the portion of goods that falleth to me

asē krtsern i nocʻanē cʻhayrn; hayr, tur inj bažin or ankani yənčʻicʻd.

Եւ յետ ոչ բազում աւուրց՝ ժողովեալ զամենայն կրսերոյն՝ գնաց յաշխարհ հեռի․ եւ անդ վատնեաց զինչս իւր, զի կեայր անառակութեամբ։

Translation by King James Version (KJV)
And not many days after the younger son gathered all together, and took his journey into a far country, and there wasted his substance with riotous living.

Ew yet očʻ bazum awurcʻ, žołoveal zamenayn krseroyn, gnacʻ yašxarh heṙi; ew and vatneacʻ zinčʻs iwr, zi keayr anaṙakutʻeamb.

այլ դուք՝ ոչ այնպէս․ այլ որ մեծն է ի ձեզ՝ եղիցի իբրեւ զկրտսերն, եւ առաջնորդն իբրեւ զսպասաւորն։

Translation by King James Version (KJV)
But ye shall not be so: but he that is greatest among you, let him be as the younger; and he that is chief, as he that doth serve.

ayl dukʻ, očʻ aynpēs; ayl or mecn ē i jez, ełicʻi ibrew zkrtsern, ew aṙaǰnordn ibrew zspasaworn.


որակական

orakakan (romanization)
որակական (nominative singular)
որակականք (nominative plural)
որակականի (genitive singular)
որակականաց (genitive plural)
որակականի (dative singular)
որակականաց (dative plural)
որակական (accusative singular)
որակականս (accusative plural)
որակականէ (ablative singular)
որակականաց (ablative plural)
որակականաւ (instrumental singular)
որակականի (locative singular)
որակականս (locative plural)

xcl-decl-noun

որակականաւք = որակականօք

Armenian: որակական (orakakan)


չէզոք

head

չէզոք • (čʻēzokʻ)

xcl-adj

չէզոք • (čʻēzokʻ)

čʻēzokʻ (romanization)
չէզոք (nominative singular)
չէզոքք (nominative plural)
չէզոքի (genitive singular)
չէզոքաց (genitive plural)
չէզոքի (dative singular)
չէզոքաց (dative plural)
չէզոք (accusative singular)
չէզոքս (accusative plural)
չէզոքէ (ablative singular)
չէզոքաց (ablative plural)
չէզոքաւ (instrumental singular)
չէզոքի (locative singular)
չէզոքս (locative plural)

xcl-decl-noun

չէզոքաւք = չէզոքօք

→ Armenian: չեզոք (čʻezokʻ)

sexless, genderless, neither male nor female

(grammar, of verbs) middle, mediopassive


դիւր

diwr (romanization)
դիւր (nominative singular)
դիւրք (nominative plural)
դիւրի (genitive singular)
դիւրից (genitive plural)
դիւրի (dative singular)
դիւրից (dative plural)
դիւր (accusative singular)
դիւրս (accusative plural)
դիւրէ (ablative singular)
դիւրից (ablative plural)
դիւրիւ (instrumental singular)
դիւրիւք (instrumental plural)
դիւրի (locative singular)
դիւրոջ (locative singular)
դիւրս (locative plural)

դիւրի, դիւրոջ

The origin is unknown. The same root is found as the second component of classical Old Armenian անդորր (andorr), անդոյր (andoyr). For the relationship of the senses "flat" and "easy" compare հեշտ (hešt, “easy”) and dialectal հեշտրան (heštran, “flat; calm, easy”).

unk

unknown

ի դիւրի, ի դիւրոջ լինել


շոյտ

head

շոյտ • (šoyt)

xcl-adj

շոյտ • (šoyt)

šoyt (romanization)
շոյտ (nominative singular)
շոյտք (nominative plural)
շուտի (genitive singular)
շուտից (genitive plural)
շուտի (dative singular)
շուտից (dative plural)
շոյտ (accusative singular)
շոյտս (accusative plural)
շուտէ (ablative singular)
շուտից (ablative plural)
շուտիւ (instrumental singular)
շուտիւք (instrumental plural)
շուտի (locative singular)
շոյտս (locative plural)

xcl-decl-noun

the i-type declension is postulated by NHB without attestations of the oblique cases

unk

unknown


կոյր

koyr (romanization)
կոյր (nominative singular)
կոյրք (nominative plural)
կուրի (genitive singular)
կուրից (genitive plural)
կուրի (dative singular)
կուրից (dative plural)
կոյր (accusative singular)
կոյրս (accusative plural)
կուրէ (ablative singular)
կուրից (ablative plural)
կուրիւ (instrumental singular)
կուրիւք (instrumental plural)
կուրի (locative singular)
կոյրս (locative plural)
կոյր (nominative singular)
կոյրք (nominative plural)
կուրի (genitive singular)
կուրաց (genitive plural)
կուրի (dative singular)
կուրաց (dative plural)
կոյր (accusative singular)
կոյրս (accusative plural)
կուրէ (ablative singular)
կուրաց (ablative plural)
կուրաւ (instrumental singular)
կուրաւք = կուրօք (kurawkʻ = kurōkʻ) (instrumental plural)
կուրի (locative singular)
կոյրս (locative plural)

xcl-decl-noun

կուրաւք = կուրօք

An Iranian borrowing. See Persian کور (kur) for more.

կոյր գործել

կոյր հնազանդութիւն, հպատակութիւն

passive, implicit obedience; blind submission

միով ակամբ կոյր

լաւ է կոյր աչօք քան կոյր մտօք

it is better to be blind of an eye than to want understanding; better want of sight than intellectual blindness

կո՛յր բաղդ

կոյր ի ծնէ


տար

→ Armenian: տար (tar)

Of the same Iranian origin as the prefix տար- (tar-).

տար աշխարհ հատանել / հարկանել, երթալ ի տար աշխարհ, ի տար աշխարհս ընթանալ / անցանել

tar ašxarh hatanel / harkanel, ertʻal i tar ašxarh, i tar ašxarhs əntʻanal / ancʻanel

ի տար աշխարհէ գալ


հանուր

head

հանուր • (hanur)

xcl-adj

հանուր • (hanur)

hanur (romanization)
հանուր (nominative singular)
հանուրք (nominative plural)
հանրոյ (genitive singular)
հանրոց (genitive plural)
հանրոյ (dative singular)
հանրոց (dative plural)
հանուր (accusative singular)
հանուրս (accusative plural)
հանրոյ (ablative singular)
հանրոց (ablative plural)
հանրով (instrumental singular)
հանրովք (instrumental plural)
հանուր (locative singular)
հանուրս (locative plural)
plural instrumental հանուրբք
plural genitive
dative
ablative հանուրց

xcl-decl-noun

also declined as singular instrumental հանուրբ (hanurb), plural instrumental հանուրբք (hanurbkʻ), plural genitive/dative/ablative հանուրց (hanurcʻ)

→ Armenian: հանուր (hanur)

հանուրց ազանց


ախորժ

head

ախորժ • (axorž)

→ Armenian: ախորժ (axorž)

From an Iranian word of the form *ā-xwarž-, composed of the prefix *aH- and a cognate of Ossetian хорз (xorz) / хуарз (xwarz, “good”), Jassic horz, Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hwʾlyst' /xwālist/, “sweetest”), Avestan 𐬓𐬀𐬭𐬆𐬰𐬌𐬱𐬙𐬀- (xᵛar^əzišta-, “sweetest”).

cog

ախորժ բանք

ախորժ վայրք

ախորժ յօժարութեամբ


տրամ

tram (romanization)
տրամ (nominative singular)
տրամք (nominative plural)
տրամի (genitive singular)
տրամից (genitive plural)
տրամի (dative singular)
տրամից (dative plural)
տրամ (accusative singular)
տրամս (accusative plural)
տրամէ (ablative singular)
տրամից (ablative plural)
տրամիւ (instrumental singular)
տրամիւք (instrumental plural)
տրամի (locative singular)
տրամս (locative plural)

desc

Middle Armenian: տրամ (tram, “solid earth”)

Armenian: տրամ (tram)

→ Turkish: dram

→ Georgian: ტრამა (ṭrama)

From Proto-Indo-European *dru-rā-mo (“firm, solid”), which is related to *dóru (“tree”). Cognate with Proto-Germanic *trumaz (“firm, strong”), Ancient Greek δροόν (droón, “strong, mighty”), Latin dūrus (“hard, rough”).

cog

տրամ երկիր

տրամ գործել


հաւասար

hawasar (romanization)
հաւասար (nominative singular)
հաւասարք (nominative plural)
հաւասարի (genitive singular)
հաւասարաց (genitive plural)
հաւասարի (dative singular)
հաւասարաց (dative plural)
հաւասար (accusative singular)
հաւասարս (accusative plural)
հաւասարէ (ablative singular)
հաւասարաց (ablative plural)
հաւասարաւ (instrumental singular)
հաւասարի (locative singular)
հաւասարս (locative plural)
հաւասար (nominative singular)
հաւասարք (nominative plural)
հաւասարի (genitive singular)
հաւասարից (genitive plural)
հաւասարի (dative singular)
հաւասարից (dative plural)
հաւասար (accusative singular)
հաւասարս (accusative plural)
հաւասարէ (ablative singular)
հաւասարից (ablative plural)
հաւասարիւ (instrumental singular)
հաւասարիւք (instrumental plural)
հաւասարի (locative singular)
հաւասարս (locative plural)

xcl-decl-noun

հաւասարաւք = հաւասարօք

Borrowing from Parthian 𐫍𐫀𐫇𐫘𐫀𐫡 (hʾwsʾr /hāwsār/, “similar, like; the like”). Remodelled as a native composite with the interfix -ա- (-a-). Alternatively, the Iranian word itself had an -a-.

bor

առ հաւասար

equally, alike, likewise, conformably, in the like manner

հաւասար թղթոյն

հաւասար գտանիլ, լինել

to equal, to match, to be on a par or level with; to rank, to be at par

հաւասար հրամանին առնուլ զկատարումն

to be executed according to orders or command

զանձն հաւասար առնէր Աստուածոյ

զօրութիւն եւ դաւ հաւասար են առաջն նորա


անգուժատաբեր

head

անգուժատաբեր • (angužataber)

xcl-adj

անգուժատաբեր • (angužataber)

From *անգուժատ (*angužat) + -ա- (-a-) + բերեմ (berem). See Middle Armenian անգուժատ (angužat) for more.

affix

Չորրորդ՝ Կիւռենական, որ է Պաւնդապաւլիս, յելից կալով Ափրիկոյ, յերի ծովեզերբ։ Ունի գաւառս մետասան եւ գետս երիս, եւ լիճ մի, եւ կղզիս երկուս, քաղաքս բազումս, եւ Հերակլեան լերունս, եւ զանգժտաբեր երկիրն, եւ տեղիս ինչ նորակերպ գազանուտս, եւ զերէ կորնական, պարտէզսն եւ քարայրս Ղակենիկացոցն։

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography] 1944 edition, page 597

1992 translation by Robert H. Hewsen
The fourth, Cyrenaica, which is Pentapolis, is located east of Africa on the seacoast. It has fifteen districts, three rivers, one lake, two islands, many cities, the Mountains of Hercules, the region which produces silphium, a certain place with monstrous beasts [called] the Garden of the Hesperides, and also the Lasanican caves.

Čʻorrord, Kiwṙenakan, or ē Pawndapawlis, yelicʻ kalov Apʻrikoy, yeri covezerb. Uni gawaṙs metasan ew gets eris, ew lič mi, ew kłzis erkus, kʻałakʻs bazums, ew Heraklean leruns, ew zangžtaber erkirn, ew tełis inčʻ norakerp gazanuts, ew zerē kornakan, partēzsn ew kʻarayrs Łakenikacʻocʻn.


որիշ

head

որիշ • (oriš)

xcl-adj

որիշ • (oriš)

The origin is unknown. Related to որոշեմ (orošem).

unk

unknown

որիշ որիշ


ձախաձեռնեայ

head

ձախաձեռնեայ • (jaxajeṙneay)

xcl-adj

ձախաձեռնեայ • (jaxajeṙneay)


զոյգ

zoyg (romanization)
զոյգ (nominative singular)
զոյգք (nominative plural)
զուգի (genitive singular)
զուգից (genitive plural)
զուգի (dative singular)
զուգից (dative plural)
զոյգ (accusative singular)
զոյգս (accusative plural)
զուգէ (ablative singular)
զուգից (ablative plural)
զուգիւ (instrumental singular)
զուգիւք (instrumental plural)
զուգի (locative singular)
զոյգս (locative plural)
զոյգ (nominative singular)
զոյգք (nominative plural)
զուգի (genitive singular)
զուգաց (genitive plural)
զուգի (dative singular)
զուգաց (dative plural)
զոյգ (accusative singular)
զոյգս (accusative plural)
զուգէ (ablative singular)
զուգաց (ablative plural)
զուգաւ (*zugaw) (instrumental singular)
զուգաւք = զուգօք (zugawkʻ = zugōkʻ) (instrumental plural)
զուգի (locative singular)
զոյգս (locative plural)

xcl-decl-noun

զուգաւք = զուգօք

Borrowing from Classical Syriac ܙܘܓܐ (zawgāʾ).

զոյգ ընդ

զոյգ ընդ բանին եղեւ


ստոր

stor (romanization)
ստոր (nominative singular)
ստորք (nominative plural)
ստորի (genitive singular)
ստորից (genitive plural)
ստորի (dative singular)
ստորից (dative plural)
ստոր (accusative singular)
ստորս (accusative plural)
ստորէ (ablative singular)
ստորից (ablative plural)
ստորիւ (instrumental singular)
ստորիւք (instrumental plural)
ստորի (locative singular)
ստորս (locative plural)

→ Armenian: ստոր (stor), ստոր- (stor-)

The origin is uncertain. Perhaps from Proto-Indo-European *postor-, from *pos (“by, about, around, beside”), and cognate with Latin posterus. Alternatively, from Proto-Indo-European *sterh₃- (“to spread”). Has also been compared to Ancient Greek ὕστερος (hústeros).


ճաղատ

head

ճաղատ • (čałat)

xcl-adj

ճաղատ • (čałat)

čałat (romanization)
ճաղատ (nominative singular)
ճաղատք (nominative plural)
ճաղատի (genitive singular)
ճաղատաց (genitive plural)
ճաղատի (dative singular)
ճաղատաց (dative plural)
ճաղատ (accusative singular)
ճաղատս (accusative plural)
ճաղատէ (ablative singular)
ճաղատաց (ablative plural)
ճաղատաւ (instrumental singular)
ճաղատի (locative singular)
ճաղատս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճաղատաւք = ճաղատօք

the declension type is postulated by Nor baṙgirkʿ haykazean lezui without evidence

→ Armenian: ճաղատ (čaġat)

The origin is uncertain.
Ačaṙean tentatively derives from supposed *ճաղ (*čał, “hair”) + -ատ (-at, “-less”), deriving the first from Northeast Caucasian: compare Lak чӏара (čʼara), Lezgi чӏар (č̣ar), Khinalug чӏар (č̣ar, “hair”) etc. Nikolayev / Starostin reconstruct Proto-Northeast Caucasian *ć̣ħwǝ̄rǝ (“hair”) for these.
According to J̌ahukyan, perhaps an Iranian borrowing: compare Sanskrit खलति (khalatí, “bald-headed”). Perhaps also related to ճեղ (čeł, “bald-headed”).
According to Abaev, belongs to a group of phonosemantic regional words of the type ČGR with the meaning ‘mark, conspicuous sign, spot, color’ (usually in animals and humans).


չքնաղ

head

չքնաղ • (čʻkʻnał)

xcl-adj

չքնաղ • (čʻkʻnał)

čʻkʻnał (romanization)
չքնաղ (nominative singular)
չքնաղք (nominative plural)
չքնաղի (genitive singular)
չքնաղից (genitive plural)
չքնաղի (dative singular)
չքնաղից (dative plural)
չքնաղ (accusative singular)
չքնաղս (accusative plural)
չքնաղէ (ablative singular)
չքնաղից (ablative plural)
չքնաղիւ (instrumental singular)
չքնաղիւք (instrumental plural)
չքնաղի (locative singular)
չքնաղս (locative plural)

→ Armenian: չքնաղ (čʻkʻnaġ)

The origin is unknown. Often derived from չիք (čʻikʻ), but -նաղ (-nał) remains unexplained.

unk

unknown


յաւերժ

head

յաւերժ • (yawerž)

xcl-adj

յաւերժ • (yawerž)

yawerž (romanization)
յաւերժ (nominative singular)
յաւերժք (nominative plural)
յաւերժի (genitive singular)
յաւերժից (genitive plural)
յաւերժի (dative singular)
յաւերժից (dative plural)
յաւերժ (accusative singular)
յաւերժս (accusative plural)
յաւերժէ (ablative singular)
յաւերժից (ablative plural)
յաւերժիւ (instrumental singular)
յաւերժիւք (instrumental plural)
յաւերժի (locative singular)
յաւերժս (locative plural)


յաւէժ

head

յաւէժ • (yawēž)

xcl-adj

յաւէժ • (yawēž)

yawēž (romanization)
յաւէժ (nominative singular)
յաւէժք (nominative plural)
յաւեժի (genitive singular)
յաւեժից (genitive plural)
յաւեժի (dative singular)
յաւեժից (dative plural)
յաւէժ (accusative singular)
յաւէժս (accusative plural)
յաւեժէ (ablative singular)
յաւեժից (ablative plural)
յաւեժիւ (instrumental singular)
յաւեժիւք (instrumental plural)
յաւեժի (locative singular)
յաւէժս (locative plural)
յաւէժ (nominative singular)
յաւէժք (nominative plural)
յաւեժի (genitive singular)
յաւեժաց (genitive plural)
յաւեժի (dative singular)
յաւեժաց (dative plural)
յաւէժ (accusative singular)
յաւէժս (accusative plural)
յաւեժէ (ablative singular)
յաւեժաց (ablative plural)
յաւեժաւ (instrumental singular)
յաւեժի (locative singular)
յաւէժս (locative plural)

xcl-decl-noun

յաւեժաւք = յաւեժօք

→ Armenian: հավերժ (haverž)

An Iranian borrowing: compare Avestan 𐬫𐬀𐬎𐬎𐬀𐬈-𐬘𐬍- (yauuae-jī-, “living forever”). Ultimately from Proto-Indo-European *h₂óyu and *gʷeyh₃-.

յաւէրժ

misformations due to contamination with oblique and combining forms


հաւաք

head

հաւաք • (hawakʻ)

xcl-adj

հաւաք • (hawakʻ)

Middle Armenian: հաւաք (hawakʻ)

Armenian: հավաք (havakʻ)

[…] այլ զի գտին դեսպանք նոցա կազմ եւ հաւաք զՀայս եւ զՎիրս […]
[…]ayl zi gtin despankʻ nocʻa kazm ew hawakʻ zHays ew zVirs[…]

13th century, Vardan Arewelcʻi, Hawakʻumn patmutʻean [Historical Compilation]


զեղջ

head

զեղջ • (zełǰ)

xcl-adj

զեղջ • (zełǰ)

zełǰ (romanization)
զեղջ (nominative singular)
զեղջք (nominative plural)
զեղջ (accusative singular)
զեղջս (accusative plural)
զեղջս (locative plural)

Armenian: զեղջ (zeġǰ)

unk

unknown

զղջացուցիչ

złǰacʻucʻičʻ


երաշտ

head

երաշտ • (erašt)

xcl-adj

երաշտ • (erašt)

desc

Armenian: երաշտ (erašt), արաշտ (arašt) — Karabakh

An Iranian borrowing: compare Persian رشت (rašt, “very dry”).


մարտական

martakan (romanization)
մարտական (nominative singular)
մարտականք (nominative plural)
մարտականի (genitive singular)
մարտականաց (genitive plural)
մարտականի (dative singular)
մարտականաց (dative plural)
մարտական (accusative singular)
մարտականս (accusative plural)
մարտականէ (ablative singular)
մարտականաց (ablative plural)
մարտականաւ (instrumental singular)
մարտականօք (instrumental plural)
մարտականի (locative singular)
մարտականս (locative plural)

Armenian: մարտական (martakan)

of or related to war, battle or fighting


ակահ

Armenian: ակահ (akah), ագահ (agah), ակախ (akax), ակյախ (akyax)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾkʾs /āgāh/, “aware, knowing”), Persian آگاه (âgâh, “aware”). See the latter for more.


վատթար

head

վատթար • (vattʻar)

xcl-adj

վատթար • (vattʻar)

vattʻar (romanization)
վատթար (nominative singular)
վատթարք (nominative plural)
վատթարի (genitive singular)
վատթարաց (genitive plural)
վատթարի (dative singular)
վատթարաց (dative plural)
վատթար (accusative singular)
վատթարս (accusative plural)
վատթարէ (ablative singular)
վատթարաց (ablative plural)
վատթարաւ (instrumental singular)
վատթարի (locative singular)
վատթարս (locative plural)
վատթար (nominative singular)
վատթարք (nominative plural)
վատթարի (genitive singular)
վատթարից (genitive plural)
վատթարի (dative singular)
վատթարից (dative plural)
վատթար (accusative singular)
վատթարս (accusative plural)
վատթարէ (ablative singular)
վատթարից (ablative plural)
վատթարիւ (instrumental singular)
վատթարիւք (instrumental plural)
վատթարի (locative singular)
վատթարս (locative plural)

xcl-decl-noun

վատթարաւք = վատթարօք

→ Armenian: վատթար (vattʻar)

An Iranian borrowing; compare Middle Persian [script needed] (SLYtl /wattar/, “worse, bad, evil”), Persian بدتر (badtar, “worse”)


տաճիկ

head

տաճիկ • (tačik)

xcl-adj

տաճիկ • (tačik)

An Iranian borrowing. See Middle Persian tʾcyk' (/tāzīg/, “Arab”) for more.

(post-Classical, figuratively) tormenting, harassing (because of the barbarity of Turks)


տաճիկ

head

տաճիկ • (tačik)

xcl-adj

տաճիկ • (tačik)

→ Georgian: ტაჭიკი (ṭač̣iḳi)

An Iranian borrowing. See Middle Persian tʾcyk' (/tāzīg/, “swift, fast”) for more.

cog

տաճիկ ձի

տաճիկ ուղտ


ապատ

An Iranian borrowing; compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾbʾd /ābād/, “populous, thriving, prosperous”), Persian آباد (âbâd). Just like in Iranian, functions also as a city name forming suffix -ապատ (-apat).


արժան

head

արժան • (aržan)

xcl-adj

արժան • (aržan)

aržan (romanization)
արժան (nominative singular)
արժանք (nominative plural)
արժանի (genitive singular)
արժանից (genitive plural)
արժանի (dative singular)
արժանից (dative plural)
արժան (accusative singular)
արժանս (accusative plural)
արժանէ (ablative singular)
արժանից (ablative plural)
արժանիւ (instrumental singular)
արժանիւք (instrumental plural)
արժանի (locative singular)
արժանս (locative plural)

A Northwestern Iranian borrowing. Compare Parthian 𐫀𐫡𐫋𐫀𐫗 (ʾrjʾn /aržān/, “worthy”), Middle Persian 𐫀𐫡𐫉𐫀𐫗 (ʾrzʾn /arzān/, “valuable, worthy”), Persian ارزان (arzân, “cheap”); see the latter for more. Related to արժեմ (aržem).

cog

արժան է

it suits, it befits, it is necessary; it is worth, costs

ոչ է արժան

արժան համարել

ոչ արժան համարիլ

արժան ի՞նչ էր

արժան եւ իրաւ է

worthy; proper, convenient, right, lawful

յարժանս, արժան տալ, վաճառել, գնել

to give, to sell, to buy cheap or cheaply


բովանդակ

An Iranian borrowing։ compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (bwndk' /bowandag/, “complete, entire, perfect”), Parthian 𐫁𐫇𐫗𐫅𐫃 (bwndg /bawandag/, “complete; completely”). Ultimately from the root underlying the loanword բաւ (baw). For the suffix see -անդակ (-andak).

բովանդակն

whole, all, total, entire, perfect, complete


ապաստան

→ Armenian: ապաստան (apastan)

An Iranian borrowing; compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾp̄stʾn' /abestān/, “refuge, support, trust”). For the constituents see ապ- (ap-) and -ստան (-stan).


անդոհական

andohakan (romanization)
անդոհական (nominative singular)
անդոհականք (nominative plural)
անդոհականի (genitive singular)
անդոհականաց (genitive plural)
անդոհականի (dative singular)
անդոհականաց (dative plural)
անդոհական (accusative singular)
անդոհականս (accusative plural)
անդոհականէ (ablative singular)
անդոհականաց (ablative plural)
անդոհականաւ (instrumental singular)
անդոհականի (locative singular)
անդոհականս (locative plural)

xcl-decl-noun

անդոհականաւք = անդոհականօք

→ Armenian: անդոհական (andohakan)

Formed in Armenian as անդոհ (andoh) + -ական (-akan) or wholly borrowed from Iranian: compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hndwhkn' /handōhagan/, “anxious”).


նկուն

head

նկուն • (nkun)

xcl-adj

նկուն • (nkun)

→ Armenian: նկուն (nkun) (learned)

An Iranian borrowing; compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (nkwn' /nigūn/), Persian نگون (negun, “inverted, upside down”).

cog

նկուն առնել

նկուն լինել

Լի չոգայ, եւ ունայն դարձոյց զիս Տէր․ եւ արդ՝ ընդէ՞ր կոչէք զիս Նոոմին, եւ Տէր նկուն արար զիս, եւ Բաւականն չարչարեաց զիս:
Li čʻogay, ew unayn darjoycʻ zis Tēr; ew ard, əndēr kočʻēkʻ zis Noomin, ew Tēr nkun arar zis, ew Bawakann čʻarčʻareacʻ zis:

I went out full, and the Lord has brought me back empty: and why call ye me Noemin, whereas the Lord has humbled me and the Mighty One has afflicted me?

Translation by Brenton Septuagint Translation


բնակ

bnak (romanization)
բնակ (nominative singular)
բնակք (nominative plural)
բնակի (genitive singular)
բնակաց (genitive plural)
բնակի (dative singular)
բնակաց (dative plural)
բնակ (accusative singular)
բնակս (accusative plural)
բնակէ (ablative singular)
բնակաց (ablative plural)
բնակաւ (instrumental singular)
բնակաւք = բնակօք (bnakawkʻ = bnakōkʻ) (instrumental plural)
բնակի (locative singular)
բնակս (locative plural)

xcl-decl-noun

բնակաւք = բնակօք

Either formed within Armenian as բուն (bun) + -ակ (-ak) or wholly borrowed from Iranian: compare Classical Syriac ܒܘܢܟܐ (būnḵā).


պիղծ

head

պիղծ • (piłc)

xcl-adj

պիղծ • (piłc)

piłc (romanization)
պիղծ (nominative singular)
պիղծք (nominative plural)
պղծոյ (genitive singular)
պղծոց (genitive plural)
պղծոյ (dative singular)
պղծոց (dative plural)
պիղծ (accusative singular)
պիղծս (accusative plural)
պղծոյ (ablative singular)
պղծոց (ablative plural)
պղծով (instrumental singular)
պղծովք (instrumental plural)
պիղծ (locative singular)
պիղծս (locative plural)

Armenian: պիղծ (piġc)

desc

→ Old Georgian: პილწი (ṗilc̣i), ბილწი (bilc̣i)

The origin is unknown. Perhaps related to պղտոր (płtor).

Զի թէ այնպիսի անարգ եւ պեղծ սողունն նորոգի այնպիսի ապաշխարութեամբ […]
Zi tʻē aynpisi anarg ew pełc sołunn norogi aynpisi apašxarutʻeamb[…]

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Shorter recension C based on a manuscript written in 1400

պիղծ առնեմ ― piłc aṙnem ― to abominate, abhor, detest, loathe


զանազան

zanazan (romanization)
զանազան (nominative singular)
զանազանք (nominative plural)
զանազանի (genitive singular)
զանազանաց (genitive plural)
զանազանի (dative singular)
զանազանաց (dative plural)
զանազան (accusative singular)
զանազանս (accusative plural)
զանազանէ (ablative singular)
զանազանաց (ablative plural)
զանազանաւ (instrumental singular)
զանազանի (locative singular)
զանազանս (locative plural)
զանազան (nominative singular)
զանազանք (nominative plural)
զանազանի (genitive singular)
զանազանից (genitive plural)
զանազանի (dative singular)
զանազանից (dative plural)
զանազան (accusative singular)
զանազանս (accusative plural)
զանազանէ (ablative singular)
զանազանից (ablative plural)
զանազանիւ (instrumental singular)
զանազանիւք (instrumental plural)
զանազանի (locative singular)
զանազանս (locative plural)

xcl-decl-noun

զանազանաւք = զանազանօք

→ Armenian: զանազան (zanazan)


ասպնջական

head

ասպնջական • (aspnǰakan)

xcl-adj

ասպնջական • (aspnǰakan)

aspnǰakan (romanization)
ասպնջական (nominative singular)
ասպնջականք (nominative plural)
ասպնջականի (genitive singular)
ասպնջականաց (genitive plural)
ասպնջականի (dative singular)
ասպնջականաց (dative plural)
ասպնջական (accusative singular)
ասպնջականս (accusative plural)
ասպնջականէ (ablative singular)
ասպնջականաց (ablative plural)
ասպնջականաւ (instrumental singular)
ասպնջականի (locative singular)
ասպնջականս (locative plural)

xcl-decl-noun

ասպնջականաւք = ասպնջականօք

An Iranian borrowing; compare Parthian 𐫙𐫘𐫛𐫏𐫗𐫋 (ʿspynj, “hostel, place to stay”), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (ʾspnc /aspinǰ/, “hospitality; inn”), Persian سپنج (sepanj), and see the latter for more. For the suffix see -ական (-akan). The sense "cause" is a semantic loan from Ancient Greek πρόξενος (próxenos).


բանտարկեալ

bantarkeal (romanization)
բանտարկեալ (nominative singular)
բանտարկեալք (nominative plural)
բանտարկելոյ (genitive singular)
բանտարկելոց (genitive plural)
բանտարկելոյ (dative singular)
բանտարկելոց (dative plural)
բանտարկեալ (accusative singular)
բանտարկեալս (accusative plural)
բանտարկելոյ (ablative singular)
բանտարկելոց (ablative plural)
բանտարկելով (instrumental singular)
բանտարկելովք (instrumental plural)
բանտարկեալ (locative singular)
բանտարկեալս (locative plural)

xcl-decl-noun

բանտարկելովք

Armenian: բանտարկյալ (bantarkyal)

արկանել ի բանտ (arkanel i bant) + -եալ (-eal)

affix

արկանել ի բանտ


կանուխ

head

կանուխ • (kanux)

xcl-adj

կանուխ • (kanux)

kanux (romanization)
կանուխ (nominative singular)
կանուխք (nominative plural)
կանխոյ (genitive singular)
կանխոց (genitive plural)
կանխոյ (dative singular)
կանխոց (dative plural)
կանուխ (accusative singular)
կանուխս (accusative plural)
կանխոյ (ablative singular)
կանխոց (ablative plural)
կանխով (instrumental singular)
կանխովք (instrumental plural)
կանուխ (locative singular)
կանուխս (locative plural)
կանուխ (nominative singular)
կանուխք (nominative plural)
կանխի (genitive singular)
կանխաց (genitive plural)
կանխի (dative singular)
կանխաց (dative plural)
կանուխ (accusative singular)
կանուխս (accusative plural)
կանխէ (ablative singular)
կանխաց (ablative plural)
կանխաւ (instrumental singular)
կանխաւք = կանխօք (kanxawkʻ = kanxōkʻ) (instrumental plural)
կանխի (locative singular)
կանուխս (locative plural)

xcl-decl-noun

կանխաւք = կանխօք

պտուղ կանուխ եւ անագան

անձրեւ կանուխ եւ անագան

the former and the latter rain, vernal and autumnal rain

ամիս կանխոց

early; former, prior; old, ancient; premature, precocious


արժանք

head

արժանք • (aržankʻ)