պոչ

head

պոչ • (počʻ)

xcl-noun

պոչ • (počʻ)

počʻ (romanization)
պոչ (nominative singular)
պոչք (nominative plural)
պոչոյ (genitive singular)
պոչոց (genitive plural)
պոչոյ (dative singular)
պոչոց (dative plural)
պոչ (accusative singular)
պոչս (accusative plural)
պոչոյ (ablative singular)
պոչոց (ablative plural)
պոչով (instrumental singular)
պոչովք (instrumental plural)
պոչ (locative singular)
պոչս (locative plural)

Armenian: պոչ (počʻ)

Kurdish:

→ Northern Kurdish: boç

→ Turkish: poç

→ Zazaki: poç, boç

desctree

⇒ Armenian: պոչիկ (počʻik)
→ Northern Kurdish: boçik, poçik
→ Turkish: poçik, poççik, poççik, boçik, boçig, boccık, boccik, boçcik, boccik, boççık, boçcik
→ Zazaki: poçık, boçık

→ Georgian: პოჩი (ṗoči)

The origin is uncertain. Likely ultimately an expressive or onomatopoeic formation.
Since de Lagarde the Armenian word is often connected with Sanskrit पुच्छ (púččha, “tail, the hinder part”), which Pokorny derives from Proto-Indo-European *pū̆k-, *pewk- (“thick-haired, bushy (bushy tail)”), but Proto-Indo-European initial *p- would not yield an Armenian պ- (p-).
J̌ahukyan derives from Proto-Indo-European *bowokyo- with a question mark, a supposed derivative of the root *b(e)u-, *bʰ(e)ū̆- (“to swell, puff”), with such cognates as Latin bucca (“cheek”) and Swedish puk (“swelling, lump, growth, tubers”). See Pokorny for this root, without the Armenian. Note that many other derivatives of this root are of disputed origin and thought to be sound-symbolic; this is consistent with the presence of the rare PIE phoneme *b.
Müller connects with Ancient Greek πόσθη (pósthē, “penis; foreskin”).
The similarity with Eastern Mari поч (poč, “tail”), which is from Proto-Uralic *ponči, *ponče (“tail”), is accidental.
For the sense development "tail" → "penis" compare Chagatai قوتاق (ḳotaḳ, “tail; penis”), as well as Old Armenian ձետ (jet, “tail”), which in Middle Armenian also means "penis".

sound-symbolic

expressive

cog

Զպո՛չսն հրամայէ թլփատել․
Zpóčʻsn hramayē tʻlpʻatel;
Translation by Ralph Marcus

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim] 3.48

He commands that the foreskin be circumcised.

քանզի որպէս աւելորդ է ի ծնունդ լինելութեան մորթ պոչոյն, եւ վնասակար է՝ վասն այնորիկ որ լինի ի վերայ նորա հուր ախտ […]
kʻanzi orpēs awelord ē i cnund linelutʻean mortʻ počʻoyn, ew vnasakar ē, vasn aynorik or lini i veray nora hur axt[…]

Translation by Ralph Marcus
For just as the skin of the foreskin is superfluous in procreation because of the burning affliction which comes upon it […]

[…] ո՛չ այլ ինչ մասն, այլ զմարմին պոչոյն […]
[…]óčʻ ayl inčʻ masn, ayl zmarmin počʻoyn[…]

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim] 3.52

Translation by Ralph Marcus
[…] and (He mentions) no other part but the flesh of the foreskin […]


պարիսպ

parisp (romanization)
պարիսպ (nominative singular)
պարիսպք (nominative plural)
պարսպի (genitive singular)
պարսպաց (genitive plural)
պարսպի (dative singular)
պարսպաց (dative plural)
պարիսպ (accusative singular)
պարիսպս (accusative plural)
պարսպէ (ablative singular)
պարսպաց (ablative plural)
պարսպաւ (instrumental singular)
պարսպի (locative singular)
պարիսպս (locative plural)

xcl-decl-noun

պարսպաւք = պարսպօք

Armenian: պարիսպ (parisp)

An Iranian borrowing: compare Parthian 𐫛𐫡𐫏𐫘𐫛 (prysp /parisp/), Middle Persian 𐫛𐫡𐫏𐫘𐫛 (prysp /parisp/, “wall”), ultimately from Proto-Iranian *pari- (“around”) and *swaH- (“to move, throw, erect”).

cog

եւ նեղեսցէ զքեզ։ յամենայն քաղաքս քո, մինչեւ կործանեսցին պարիսպք քո բարձրացեալք եւ ամուրք յորս դուն յուսացեալ իցես յամենայն երկրին քում
ew nełescʻē zkʻez. yamenayn kʻałakʻs kʻo, minčʻew korcanescʻin parispkʻ kʻo barjracʻealkʻ ew amurkʻ yors dun yusacʻeal icʻes yamenayn erkrin kʻum

and have utterly crushed thee in thy cities, until the high and strong walls be destroyed, in which thou trustest, in all thy land

Translation by Brenton Septuagint Translation

wall (structure built for defense surrounding a city, castle etc.)


թուք

head

թուք • (tʻukʻ)

xcl-noun

թուք • (tʻukʻ)

tʻukʻ (romanization)
թուք (nominative singular)
թուքք (nominative plural)
թքոյ (genitive singular)
թքոց (genitive plural)
թքոյ (dative singular)
թքոց (dative plural)
թուք (accusative singular)
թուքս (accusative plural)
թքոյ (ablative singular)
թքոց (ablative plural)
թքով (instrumental singular)
թքովք (instrumental plural)
թուք (locative singular)
թուքս (locative plural)

Armenian: թուք (tʻukʻ)

From Proto-Indo-European *(s)ptyēw- (“to spit, vomit”); cognate with Ancient Greek πτύω (ptúō, “spit out”), Latin spuō, Proto-Germanic *spīwaną (whence English spew), Albanian shpif, Russian плева́ть (plevátʹ), Persian تف (tof), Sanskrit ष्ठीवति (ṣṭhīvati).

uder

թուք արձակել

աման թքոյ


գլուխ

head

գլուխ • (glux)

xcl-noun

գլուխ • (glux)

glux (romanization)
գլուխ (nominative singular)
գլուխք (nominative plural)
գլխոյ (genitive singular)
գլխոց (genitive plural)
գլխոյ (dative singular)
գլխոց (dative plural)
գլուխ (accusative singular)
գլուխս (accusative plural)
գլխոյ (ablative singular)
գլխոց (ablative plural)
գլխով (instrumental singular)
գլխովք (instrumental plural)
գլուխ (locative singular)
գլուխս (locative plural)

xcl-decl-noun

an i-a-type instrumental plural <i class="Armn mention" lang="xcl">գլխօք</i> (glxōkʻ) is attested post-classically

Armenian: գլուխ (glux)

Kurdish:

→ Northern Kurdish: kilox

Origin is uncertain. Relation to Proto-Slavic *golva is possible; see Proto-Indo-European *gelH-. Perhaps a European substrate word.

գլուխ նաւի

գլուխ ցամաքի

գլուխ անկեան

գլուխ սեան

զայն ութ օրն ի գլուխ

ի գլուխ հանել, տանել, ածել

to finish, to conclude, to bring to a head, to end

ի գլուխ ելանել, հասանել, գալ, երթալ

to be finished or brought to a close, to end, to come to an end

գլուխ ամսոց

գլուխ տարւոյ

գլուխ բանից

գլուխ ճանապարհաց

գլուխ տողին

գլուխ բանիցս

extremity; summit, top; end or beginning

գլուխ դրամոց

capital, funds, principal, capital or principal sum


սուր

head

սուր • (sur)

xcl-noun

սուր • (sur)

sur (romanization)
սուր (nominative singular)
սուրք (nominative plural)
սրոյ (genitive singular)
սրոց (genitive plural)
սրոյ (dative singular)
սրոց (dative plural)
սուր (accusative singular)
սուրս (accusative plural)
սրոյ (ablative singular)
սրոց (ablative plural)
սրով (instrumental singular)
սրովք (instrumental plural)
սուր (locative singular)
սուրս (locative plural)

From Proto-Indo-European *ḱeh₃ro-, grown from *ḱeh₃- (“to sharpen”). Cognates include Sanskrit शूल (śūla, “any sharp instrument or pointed dart, lance, pike, spear”), Persian سان (sân, “whetstone”), Latin cōs (“whetstone”), catus (“clever, shrewd”).


կայծ

kayc (romanization)
կայծ (nominative singular)
կայծք (nominative plural)
կայծի (genitive singular)
կայծից (genitive plural)
կայծի (dative singular)
կայծից (dative plural)
կայծ (accusative singular)
կայծս (accusative plural)
կայծէ (ablative singular)
կայծից (ablative plural)
կայծիւ (instrumental singular)
կայծիւք (instrumental plural)
կայծի (locative singular)
կայծս (locative plural)

Armenian: կայծ (kayc)

According to Ačaṙean, derived from Proto-Indo-European *gayd- and connected with Lithuanian gaidrùs and giẽdras (“clear, bright, serene”), gaidrà and giedrà (“clear, serene weather”), Latvian dzidrums (“clarity, serenity”), gaiss (“air”), gaišs (“clear, light, bright”), gaisma (“light”) and Old Prussian gaylis (“white”). According to some also connected with Ancient Greek φαιδρός (phaidrós, “bright, shining”), φαίδιμος (phaídimos, “shining, splendid”), φαιός (phaiós, “dark, grey”), etc.


կարիճ

head

կարիճ • (karič)

xcl-noun

կարիճ • (karič)

karič (romanization)
կարիճ (nominative singular)
կարիճք (nominative plural)
կարճի (genitive singular)
կարճաց (genitive plural)
կարճի (dative singular)
կարճաց (dative plural)
կարիճ (accusative singular)
կարիճս (accusative plural)
կարճէ (ablative singular)
կարճաց (ablative plural)
կարճաւ (instrumental singular)
կարճաւք = կարճօք (karčawkʻ = karčōkʻ) (instrumental plural)
կարճի (locative singular)
կարիճս (locative plural)

xcl-decl-noun

կարճաւք = կարճօք

Armenian: կարիճ (karič)

→ Georgian: კარიჭი (ḳarič̣i)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian [script needed] (klcng), 𐫞𐫏𐫡𐫉𐫗𐫃 (qyrzng /kerzang/), Persian خرچنگ (xarčang), Central Kurdish قرژاڵ (qirjall), قرژانگ (qirjang), Southern Kurdish قِرژِنگ (qirjing, “crab”). Doublet of Middle Armenian քարժանկ (kʻaržank).


քիմք

kʻimkʻ (romanization)
քիմք (nominative plural-only)
քմաց (genitive plural-only)
քմաց (dative plural-only)
քիմս (accusative plural-only)
քմաց (ablative plural-only)
քմաւք = քմօք (kʻmawkʻ = kʻmōkʻ) (instrumental plural-only)
քիմս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

քմաւք = քմօք

Armenian: քիմք (kʻimkʻ)

From Proto-Indo-European *kʷem- (“to swallow”) + -ք (-kʻ). Cognates include Sanskrit चमति (camati, “to sip, to drink”), Persian چم (čam, “eating and drinking”), کام (kâm, “palate”), Icelandic hvoma (“to swallow”).

cog

լեզու նորա ի քիմս իւր կցեցաւ

ընդ քիմս ժպտիլ

to laugh constrainedly, from the teeth outward


նախդիր

naxdir (romanization)
նախդիր (nominative singular)
նախդիրք (nominative plural)
նախդրի (genitive singular)
նախդրաց (genitive plural)
նախդրի (dative singular)
նախդրաց (dative plural)
նախդիր (accusative singular)
նախդիրս (accusative plural)
նախդրէ (ablative singular)
նախդրաց (ablative plural)
նախդրաւ (instrumental singular)
նախդրի (locative singular)
նախդիրս (locative plural)
նախդիր (nominative singular)
նախդիրք (nominative plural)
նախդրի (genitive singular)
նախդրից (genitive plural)
նախդրի (dative singular)
նախդրից (dative plural)
նախդիր (accusative singular)
նախդիրս (accusative plural)
նախդրէ (ablative singular)
նախդրից (ablative plural)
նախդրիւ (instrumental singular)
նախդրիւք (instrumental plural)
նախդրի (locative singular)
նախդիրս (locative plural)

xcl-decl-noun

նախդրաւք = նախդրօք

Armenian: նախդիր (naxdir)


ոսկի

oski (romanization)
ոսկի (nominative singular)
ոսկիք (nominative plural)
ոսկւոյ (genitive singular)
ոսկւոց (genitive plural)
ոսկւոյ (dative singular)
ոսկւոց (dative plural)
ոսկի (accusative singular)
ոսկիս (accusative plural)
ոսկւոյ (ablative singular)
ոսկւոց (ablative plural)
ոսկւով (instrumental singular)
ոսկւովք (instrumental plural)
ոսկի (locative singular)
ոսկիս (locative plural)
ոսկի (nominative singular)
ոսկիք (nominative plural)
ոսկւոյ (genitive singular)
ոսկեաց (genitive plural)
ոսկւոյ (dative singular)
ոսկեաց (dative plural)
ոսկի (accusative singular)
ոսկիս (accusative plural)
ոսկւոյ (ablative singular)
ոսկեաց (ablative plural)
ոսկեաւ (instrumental singular)
ոսկեաւք = ոսկեօք (oskeawkʻ = oskeōkʻ) (instrumental plural)
ոսկի (locative singular)
ոսկիս (locative plural)

ոսկեաւք = ոսկեօք

The origin is unclear. Has been compared to Proto-Uralic *waśke and Sumerian 𒆬𒄀 (/guškin/, “gold”). Unconvincing Indo-European etymologies have also been suggested.

unk

unclear


հոլով

holov (romanization)
հոլով (nominative singular)
հոլովք (nominative plural)
հոլովի (genitive singular)
հոլովից (genitive plural)
հոլովի (dative singular)
հոլովից (dative plural)
հոլով (accusative singular)
հոլովս (accusative plural)
հոլովէ (ablative singular)
հոլովից (ablative plural)
հոլովիւ (instrumental singular)
հոլովիւք (instrumental plural)
հոլովի (locative singular)
հոլովս (locative plural)

Armenian: հոլով (holov)

Ačaṙean following Pedersen derives from the o-grade of Proto-Indo-European *kʷel- (“to turn”), but this is phonologically irregular.

հոլով անուանց


սպիտակուց

head

սպիտակուց • (spitakucʻ)

xcl-noun

սպիտակուց • (spitakucʻ)

spitakucʻ (romanization)
սպիտակուց (nominative singular)
սպիտակուցք (nominative plural)
սպիտակուցի (genitive singular)
սպիտակուցաց (genitive plural)
սպիտակուցի (dative singular)
սպիտակուցաց (dative plural)
սպիտակուց (accusative singular)
սպիտակուցս (accusative plural)
սպիտակուցէ (ablative singular)
սպիտակուցաց (ablative plural)
սպիտակուցաւ (instrumental singular)
սպիտակուցի (locative singular)
սպիտակուցս (locative plural)

xcl-decl-noun

սպիտակուցաւք = սպիտակուցօք

Armenian: սպիտակուց (spitakucʻ)


հողմ

head

հողմ • (hołm)

xcl-noun

հողմ • (hołm)

hołm (romanization)
հողմ (nominative singular)
հողմք (nominative plural)
հողմոյ (genitive singular)
հողմոց (genitive plural)
հողմոյ (dative singular)
հողմոց (dative plural)
հողմ (accusative singular)
հողմս (accusative plural)
հողմոյ (ablative singular)
հողմոց (ablative plural)
հողմով (instrumental singular)
հողմովք (instrumental plural)
հողմ (locative singular)
հողմս (locative plural)

→ Armenian: հողմ (hoġm)

Usually derived from Proto-Indo-European *h₂enh₁mos, but the anlaut and the nm → łm change make this problematic. Reviving Petersson's old idea, Kölligan instead connects the word to Ancient Greek πόλεμος (pólemos, “war”), under an original underlying sense "shaking", reconstructing Proto-Indo-European *pólh₁mos (from a possible root *pelh₁- (“to shake”)) from which he derives the two terms.
Compare also Northern Kurdish hilm, hulm, helm, hêlm (“steam, vapor; breath; puff, drag, draw (on a cigarette or pipe)”), Central Kurdish ھەڵم (hellm, “vapor”).


մառախուղ

head

մառախուղ • (maṙaxuł)

xcl-noun

մառախուղ • (maṙaxuł)

maṙaxuł (romanization)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղոյ (genitive singular)
մառախղոց (genitive plural)
մառախղոյ (dative singular)
մառախղոց (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղոյ (ablative singular)
մառախղոց (ablative plural)
մառախղով (instrumental singular)
մառախղովք (instrumental plural)
մառախուղ (locative singular)
մառախուղս (locative plural)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղի (genitive singular)
մառախղից (genitive plural)
մառախղի (dative singular)
մառախղից (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղէ (ablative singular)
մառախղից (ablative plural)
մառախղիւ (instrumental singular)
մառախղիւք (instrumental plural)
մառախղի (locative singular)
մառախուղս (locative plural)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղի (genitive singular)
մառախղաց (genitive plural)
մառախղի (dative singular)
մառախղաց (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղէ (ablative singular)
մառախղաց (ablative plural)
մառախղաւ (instrumental singular)
մառախղի (locative singular)
մառախուղս (locative plural)

xcl-decl-noun

մառախղաւք = մառախղօք

desc

→ Armenian: մառախուղ (maṙaxuġ) (learned)

Uncertain. Often assumed to be an inner-Armenian formation *մառ (*maṙ) + -ա- (-a-) + *խուղ (*xuł), the first part being related to Old Armenian մայր (mayr), մառն (maṙn) and մռայլ (mṙayl), and inherited from Proto-Indo-European, and the second part being somehow related to Old Armenian խուղ (xuł, “hut, hovel”). More promising is Marr's comparison with Georgian მარახული (maraxuli), which has been connected with Proto-Nakh *maaraʁo (“cloud”) (see these). We may be dealing with a word of ultimate Northeast Caucasian origin, borrowed via Old Georgian.

unk

Uncertain


շանթ

head

շանթ • (šantʻ)

xcl-noun

շանթ • (šantʻ)

šantʻ (romanization)
շանթ (nominative singular)
շանթք (nominative plural)
շանթի (genitive singular)
շանթից (genitive plural)
շանթի (dative singular)
շանթից (dative plural)
շանթ (accusative singular)
շանթս (accusative plural)
շանթէ (ablative singular)
շանթից (ablative plural)
շանթիւ (instrumental singular)
շանթիւք (instrumental plural)
շանթի (locative singular)
շանթս (locative plural)

Armenian: շանթ (šantʻ)

→ Georgian: შანთი (šanti)

hy:Բառգիրք հայոց

Uncertain. An overview of opinions follows.
More information
According to Petersson, Pokorny and J̌ahukyan, inherited from Proto-Indo-European *ḱwn̥ti-, from the root *ḱew- (“to shine; bright”), with such cognates as Sanskrit शोण (śoṇa, “red, purple”), Avestan 𐬯𐬎𐬭𐬆𐬨 (surəm, “early in the morning”), etc. This is rejected by Ačaṙyan and Olsen, who consider the origin of շանթ (šantʻ)/շանդ (šand) to be unknown.
Alternatively, according to Tērvišean and Bugge, inherited from Proto-Indo-European *skand- (“to shine, to glow; bright”) and cognate with Sanskrit चन्द् (cand-, “to shine, glitter”), चन्द्र (candrá), Latin candeo and Ancient Greek κάνδαρος (kándaros, “charcoal”). This is considered uncertain by Hübschmann and rejected by Ačaṙyan, who takes խանդ (xand) to be the reflex of this Indo-European root. Martirosyan remarks, that the connection between խանդ (xand) and շանթ (šantʻ)/շանդ (šand) should not be ruled out.
The word has also been compared to the Luwian theonym 𒀭𒊭𒀭𒋫 (ᵈša-an-ta /šanta/, “Šanta”) and the Hurrian theonym 𒀭𒊭𒀭𒋫𒇻𒊌𒃷 (ᵈša-an-ta-lu-uk-kan₂ /Šantaluggan/, literally “Shining or Brilliant Šanta”). Martirosyan notes that the Luwian theonym may be related to Hittite 𒊭𒀀𒀭𒋫 (ša-a-an-ta /šānt-/, “being furious, enraged”) and that Armenian may theoretically go back to Proto-Anatolian *šant- (“to be angry/furious”).
After a lengthy discussion Martirosyan concludes "Arm[enian] šantʿ, basically meaning ‘lightning-stroke, thunderbolt’ or ‘burning (by lightning-stroke)’ and referring also to devils, snakes and the like (originally, perhaps, to the mythological Thunder Dragon), may be compared with Luwian Šanta, the “brilliant” one, a god of war (armed with a bow) which can cause pestilence and in the Hellenistic period is equated with Herakles. It seems more likely that the theonym derives from the appellative. If the existence of Armenian loans in Anatolian languages proves acceptable, the Luwian theonym may be treated as borrowed from Arm[enian] šantʿ ‘lightning-stroke; heavenly fire’. This would imply that Arm[enian] šantʿ was deified by the Armenians in the 2nd and 1st millennia BC. In the period of the Iranian influx, the Armenian god *Šantʿ has been replaced by Vahagn which subsequently, exactly like Luwian Šanta, was identified with Herakles. The appellative šantʿ itself may be of P[roto-]I[ndo-]E[uropean] origin, although the etymological details are not entirely clear."

unk

unknown


գունդ

head

գունդ • (gund)

xcl-noun

գունդ • (gund)

gund (romanization)
գունդ (nominative singular)
գունդք (nominative plural)
գնդի (genitive singular)
գնդաց (genitive plural)
գնդի (dative singular)
գնդաց (dative plural)
գունդ (accusative singular)
գունդս (accusative plural)
գնդէ (ablative singular)
գնդաց (ablative plural)
գնդաւ (instrumental singular)
գնդաւք = գնդօք (gndawkʻ = gndōkʻ) (instrumental plural)
գնդի (locative singular)
գունդս (locative plural)
գունդ (nominative singular)
գունդք (nominative plural)
գնդի (genitive singular)
գնդից (genitive plural)
գնդի (dative singular)
գնդից (dative plural)
գունդ (accusative singular)
գունդս (accusative plural)
գնդէ (ablative singular)
գնդից (ablative plural)
գնդիւ (instrumental singular)
գնդիւք (instrumental plural)
գնդի (locative singular)
գունդս (locative plural)
գունդ (nominative singular)
գունդք (nominative plural)
գնդոյ (genitive singular)
գնդոց (genitive plural)
գնդոյ (dative singular)
գնդոց (dative plural)
գունդ (accusative singular)
գունդս (accusative plural)
գնդոյ (ablative singular)
գնդոց (ablative plural)
գնդով (instrumental singular)
գնդովք (instrumental plural)
գունդ (locative singular)
գունդս (locative plural)

xcl-decl-noun

գնդաւք = գնդօք

Armenian: գունդ (gund)

→ Assyrian Neo-Aramaic: ܟܘܢܕܐ (kundā)

→ Azerbaijani: kündə

desc

→ Udi: ҝуьндаь (gʲündä)

→ Udi: ҝуьндаь (gʲündä)

→ Georgian: გუნდა (gunda)

From Middle Iranian *gund (“spherical object”); see Middle Persian gwnd (gund, “testicle”) for more.

չափել զծով գնտով


քոյր

head

քոյր • (kʻoyr)

xcl-noun

քոյր • (kʻoyr)

kʻoyr (romanization)
քոյր (nominative singular)
քորք (nominative plural)
քեռ (genitive singular)
քերց (genitive plural)
քեռ (dative singular)
քերց (dative plural)
քոյր (accusative singular)
քորս (accusative plural)
քեռէ (ablative singular)
քերց (ablative plural)
քերբ (instrumental singular)
քերբք (instrumental plural)
քեռ (locative singular)
քորս (locative plural)
dative singular քուեր
քըւեր
քօր
քոր
քրոջ
քուրոջ
instrumental singular քուերբ
nominative plural քեռիք
քուերք
genitive-dative plural քըւերց
քուերց .

xcl-decl-noun

Post-classically these are also attested: genitive/dative singular քուեր (kʻuer), քըւեր (kʻəwer), քօր (kʻōr), քոր (kʻor), քրոջ (kʻroǰ), քուրոջ (kʻuroǰ), instrumental singular քուերբ (kʻuerb), nominative plural քեռիք (kʻeṙikʻ), քուերք (kʻuerkʻ), genitive-dative plural քըւերց (kʻəwercʻ), քուերց (kʻuercʻ).

desc

Armenian: քույր (kʻuyr), քիր (kʻir), քուր (kʻur) — dialectal, քոյր (kʻoyr) — traditional orthography

Inherited from Proto-Indo-European *swésōr.


Վահագն

Vahagn (romanization)
Վահագն (nominative singular uncountable)
Վահագնի (genitive singular uncountable)
Վահագնի (dative singular uncountable)
Վահագն (accusative singular uncountable)
Վահագնէ (ablative singular uncountable)
Վահագնիւ (instrumental singular uncountable)
Վահագնի (locative singular uncountable)

Armenian: Վահագն (Vahagn)

From earlier *Վարհագն (*Varhagn), from Parthian *Varhraγn, ultimately from Proto-Indo-Iranian *Wr̥tragʰnás.


խաչակիր

head

խաչակիր • (xačʻakir)

xcl-noun

խաչակիր • (xačʻakir)

xačʻakir (romanization)
խաչակիր (nominative singular)
խաչակիրք (nominative plural)
խաչակրի (genitive singular)
խաչակրաց (genitive plural)
խաչակրի (dative singular)
խաչակրաց (dative plural)
խաչակիր (accusative singular)
խաչակիրս (accusative plural)
խաչակրէ (ablative singular)
խաչակրաց (ablative plural)
խաչակրաւ (instrumental singular)
խաչակրի (locative singular)
խաչակիրս (locative plural)

xcl-decl-noun

խաչակրաւք = խաչակրօք

Armenian: խաչակիր (xačʻakir)

(post-Classical, botany) cruciferous plant


թիւ

head

թիւ • (tʻiw)

xcl-noun

թիւ • (tʻiw)

tʻiw (romanization)
թիւ (nominative singular)
թիւք (nominative plural)
թուոյ (genitive singular)
թուոց (genitive plural)
թուոյ (dative singular)
թուոց (dative plural)
թիւ (accusative singular)
թիւս (accusative plural)
թուոյ (ablative singular)
թուոց (ablative plural)
թուով (instrumental singular)
թուովք (instrumental plural)
թուի (locative singular)
թիւ (locative singular)
թիւս (locative plural)

Armenian: թիվ (tʻiv)

From Hurrian 𒋾𒉿 (tiw-, “to say, speak”), 𒋾𒉿𒂊𒂊 (ti-we-e-e /tiwə, tiwe, tiwi/, “word, deed”).


բուրդ

head

բուրդ • (burd)

xcl-noun

բուրդ • (burd)

burd (romanization)
բուրդ (nominative singular)
բուրդք (nominative plural)
բրդոյ (genitive singular)
բրդոց (genitive plural)
բրդոյ (dative singular)
բրդոց (dative plural)
բուրդ (accusative singular)
բուրդս (accusative plural)
բրդոյ (ablative singular)
բրդոց (ablative plural)
բրդով (instrumental singular)
բրդովք (instrumental plural)
բուրդ (locative singular)
բուրդս (locative plural)

desctree

Armenian: բուրդ (burd)
→ Avar: буртина (burtina)
→ Northern Kurdish: pûrt

→ Arabic: بُرْد (burd)

→ Georgian: ბურდო (burdo), ბურდი (burdi)
→ Mingrelian: ბურდი (burdi)
→ Svan: ბურდა̈ლ (burdäl), ბირდუ̂ (birdû)

From the root *բուրդ- (*burd-, “to cut”) of բրդեմ (brdem, “to cut to pieces”), from Proto-Indo-European *bʰōrdʰ-; see the former for more. The word originally had a broader meaning “something cut out, extracted”. Compare the Georgian borrowing ბურდო (burdo, “chaff”), which preserves the o-stem of Armenian, as well as its older meaning. For the semantic development compare կտուրք (kturkʻ, “fleece”) from կտրեմ (ktrem, “to cut”).


տուփ

head

տուփ • (tupʻ)

xcl-noun

տուփ • (tupʻ)

tupʻ (romanization)
տուփ (nominative singular)
տուփք (nominative plural)
տփոյ (genitive singular)
տփոց (genitive plural)
տփոյ (dative singular)
տփոց (dative plural)
տուփ (accusative singular)
տուփս (accusative plural)
տփոյ (ablative singular)
տփոց (ablative plural)
տփով (instrumental singular)
տփովք (instrumental plural)
տուփ (locative singular)
տուփս (locative plural)
the genitive can be տփի

xcl-decl-noun

the genitive can be <i class="Armn mention" lang="xcl">տփի</i> (tpʻi)

→ Armenian: տուփ (tupʻ) (learned)

The origin is uncertain.
Maybe an Anatolian borrowing: compare Hittite 𒄑𒁾𒁉 (^(GIŠ)tup-pi₂ /tuppi-/, “ark, container”).


ստին

stin (romanization)
ստին (nominative singular)
ստինք (nominative plural)
ստեան (genitive singular)
ստեանց (genitive plural)
ստեան (dative singular)
ստեանց (dative plural)
ստին (accusative singular)
ստինս (accusative plural)
ստեանէ (ablative singular)
ստեանց (ablative plural)
ստեամբ (instrumental singular)
ստեամբք (instrumental plural)
ստեան (locative singular)
ստինս (locative plural)

→ Armenian: ստին (stin), ստինք (stinkʻ)


թմբուկ

head

թմբուկ • (tʻmbuk)

xcl-noun

թմբուկ • (tʻmbuk)

tʻmbuk (romanization)
թմբուկ (nominative singular)
թմբուկք (nominative plural)
թմբկի (genitive singular)
թմբկաց (genitive plural)
թմբկի (dative singular)
թմբկաց (dative plural)
թմբուկ (accusative singular)
թմբուկս (accusative plural)
թմբկէ (ablative singular)
թմբկաց (ablative plural)
թմբկաւ (instrumental singular)
թմբկաւք = թմբկօք (tʻmbkawkʻ = tʻmbkōkʻ) (instrumental plural)
թմբկի (locative singular)
թմբուկս (locative plural)

xcl-decl-noun

թմբկաւք = թմբկօք

→ Armenian: թմբուկ (tʻmbuk) (learned)

From earlier *թումբուկ (*tʻumbuk), from a Middle Iranian word of the shape *tumbūk. Compare Middle Persian [script needed] (twmbk' /tumbag/, “perhaps tambour”), Persian تنبک (tonbak, “tombak”).

cog

թմբուկ ականջաց ― tʻmbuk akanǰacʻ ― eardrum, tympanum


խարիսխ

xarisx (romanization)
խարիսխ (nominative singular)
խարիսխք (nominative plural)
խարսխի (genitive singular)
խարսխաց (genitive plural)
խարսխի (dative singular)
խարսխաց (dative plural)
խարիսխ (accusative singular)
խարիսխս (accusative plural)
խարսխէ (ablative singular)
խարսխաց (ablative plural)
խարսխաւ (instrumental singular)
խարսխի (locative singular)
խարիսխս (locative plural)
խարիսխ (nominative singular)
խարիսխք (nominative plural)
խարսխի (genitive singular)
խարսխից (genitive plural)
խարսխի (dative singular)
խարսխից (dative plural)
խարիսխ (accusative singular)
խարիսխս (accusative plural)
խարսխէ (ablative singular)
խարսխից (ablative plural)
խարսխիւ (instrumental singular)
խարսխիւք (instrumental plural)
խարսխի (locative singular)
խարիսխս (locative plural)

xcl-decl-noun

խարսխաւք = խարսխօք

→ Armenian: խարիսխ (xarisx) (learned)

→ Georgian: ხარისხი (xarisxi)

The origin is unknown. The form սարիսխ (sarisx) is a post-classical dialectal development of խարիսխ (xarisx), for which Ačaṙyan compares խուն (xun) ~ սուն (sun), բախտ (baxt) ~ բաստ (bast), դրախտ (draxt) ~ դրաստ (drast).

unk

unknown

base, foundation, pedestal (of a column, pool, door, etc.)


ջահ

ǰah (romanization)
ջահ (nominative singular)
ջահք (nominative plural)
ջահի (genitive singular)
ջահից (genitive plural)
ջահի (dative singular)
ջահից (dative plural)
ջահ (accusative singular)
ջահս (accusative plural)
ջահէ (ablative singular)
ջահից (ablative plural)
ջահիւ (instrumental singular)
ջահիւք (instrumental plural)
ջահի (locative singular)
ջահս (locative plural)

Armenian: ջահ (ǰah)

The older form is perhaps *ջարհ (*ǰarh), of unknown origin.

unknown

(astronomy) facula, bright spot on the sun


ոտն

otn (romanization)
ոտն (nominative singular uncountable)
ոտին (genitive singular uncountable)
ոտին (dative singular uncountable)
ոտն (accusative singular uncountable)
ոտանէ (ablative singular uncountable)
ոտամբ (instrumental singular uncountable)
ոտին (locative singular uncountable)
ոտք (nominative plural-only)
ոտից (genitive plural-only)
ոտից (dative plural-only)
ոտս (accusative plural-only)
ոտից (ablative plural-only)
ոտիւք (instrumental plural-only)
ոտս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-unc

The singular forms follow n-type declension.
The singular genitive can sometimes be <i class="Armn mention" lang="xcl">ոտան</i> (otan).

xcl-decl-noun-pl

The plural forms follow an i-type declension.
The plural genitive can sometimes be <i class="Armn mention" lang="xcl">ոտաց</i> (otacʻ).

desctree

Middle Armenian: ոտն (otn), ոտք (otkʻ), ոտ (ot)
Armenian: ոտք (otkʻ), ոտ (ot) — colloquial, dialectal

From Proto-Indo-European *pódm̥, accusative singular of *pṓds (“foot”). Compare especially Ancient Greek πόδα (póda), accusative singular of πούς (poús).

(figuratively) foot of the mountain; foot, inches; foot, measure in prosody


սերմն

sermn (romanization)
սերմն (nominative singular)
սերմունք (nominative plural)
սերմանք (nominative plural)
սերման (genitive singular)
սերմանց (genitive plural)
սերման (dative singular)
սերմանց (dative plural)
սերմն (accusative singular)
սերմունս (accusative plural)
սերմանս (accusative plural)
սերմանէ (ablative singular)
սերմանց (ablative plural)
սերմամբ (instrumental singular)
սերմամբք (instrumental plural)
սերման (locative singular)
սերմունս (locative plural)
սերմանս (locative plural)

xcl-decl-noun

սերմունք, սերմանք

սերմունս, սերմանս

սերմունս, սերմանս

Armenian: սերմ (serm)

From սերիմ (serim) + -մն (-mn), from Proto-Indo-European *ḱer- (“to grow, increase”).


թանչ

head

թանչ • (tʻančʻ)

xcl-noun

թանչ • (tʻančʻ)

tʻančʻ (romanization)
թանչ (nominative singular)
թանչք (nominative plural)
թանչի (genitive singular)
թանչից (genitive plural)
թանչի (dative singular)
թանչից (dative plural)
թանչ (accusative singular)
թանչս (accusative plural)
թանչէ (ablative singular)
թանչից (ablative plural)
թանչիւ (instrumental singular)
թանչիւք (instrumental plural)
թանչի (locative singular)
թանչս (locative plural)

Armenian: թանչ (tʻančʻ)

From Proto-Indo-European *teh₂- (“to melt; to flow, stream”), whence also թանամ (tʻanam, “to make wet”). The derivational type is obscure. Olsen tentatively suggests *teh₂y-ni-sḱi-, a secondary derivative of *teh₂y-ni-, whence թան (tʻan).

inh

Հարցէ զքեզ տէր կեղով եգիպտացոցն եւ թանչիւք եւ զայրացեալ քոսով, և մնով, զի մի կարասցես բժշկել։

Translation by New English Translation of the Septuagint
May the Lord strike you with an Egyptian festering sore in the seats and with severe itch and scratching so that you cannot be healed.

Harcʻē zkʻez tēr kełov egiptacʻocʻn ew tʻančʻiwkʻ ew zayracʻeal kʻosov, ew mnov, zi mi karascʻes bžškel.


ճաշակ

head

ճաշակ • (čašak)

xcl-noun

ճաշակ • (čašak)

čašak (romanization)
ճաշակ (nominative singular)
ճաշակք (nominative plural)
ճաշակի (genitive singular)
ճաշակաց (genitive plural)
ճաշակի (dative singular)
ճաշակաց (dative plural)
ճաշակ (accusative singular)
ճաշակս (accusative plural)
ճաշակէ (ablative singular)
ճաշակաց (ablative plural)
ճաշակաւ (instrumental singular)
ճաշակի (locative singular)
ճաշակս (locative plural)
ճաշակ (nominative singular)
ճաշակք (nominative plural)
ճաշակոյ (genitive singular)
ճաշակոց (genitive plural)
ճաշակոյ (dative singular)
ճաշակոց (dative plural)
ճաշակ (accusative singular)
ճաշակս (accusative plural)
ճաշակոյ (ablative singular)
ճաշակոց (ablative plural)
ճաշակով (instrumental singular)
ճաշակովք (instrumental plural)
ճաշակ (locative singular)
ճաշակս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճաշակաւք = ճաշակօք

Armenian: ճաշակ (čašak)

→ Georgian: ჭაშაკი (č̣ašaḳi)

From Middle Iranian *čāšak. Compare Persian چاشنی (čâšni, “taste; taste by way of a sample”). The Iranian word was also borrowed as Sanskrit चषक (caṣaka, “cup”), Old Georgian ჭაშნიგი (č̣ašnigi, “wine”), Georgian ჭაშნიკი (č̣ašniḳi, “gustation of wine”) and Turkish çeşni (“flavor, taste”). For the root, compare Sanskrit चष् (caṣ, “to eat”). Related to ճաշ (čaš).


շնիկ

head

շնիկ • (šnik)

xcl-noun

շնիկ • (šnik)

šnik (romanization)
շնիկ (nominative singular)
շնկունք (nominative plural)
շնկան (genitive singular)
շնկանց (genitive plural)
շնկան (dative singular)
շնկանց (dative plural)
շնիկ (accusative singular)
շնկունս (accusative plural)
շնկանէ (ablative singular)
շնկանց (ablative plural)
շնկամբ (instrumental singular)
շնկամբք (instrumental plural)
շնկան (locative singular)
շնկունս (locative plural)

Armenian: շնիկ (šnik)

From շուն (šun, “dog”) + -իկ (-ik, “diminutive suffix”).


գարշապար

head

գարշապար • (garšapar)

xcl-noun

գարշապար • (garšapar)

garšapar (romanization)
գարշապար (nominative singular)
գարշապարք (nominative plural)
գարշապարի (genitive singular)
գարշապարաց (genitive plural)
գարշապարի (dative singular)
գարշապարաց (dative plural)
գարշապար (accusative singular)
գարշապարս (accusative plural)
գարշապարէ (ablative singular)
գարշապարաց (ablative plural)
գարշապարաւ (instrumental singular)
գարշապարի (locative singular)
գարշապարս (locative plural)

xcl-decl-noun

գարշապարաւք = գարշապարօք

→ Armenian: գարշապար (garšapar)

The *պար (*par) part is from Parthian 𐫛𐫀𐫅 (pāδ, “foot”). For *գարշ- (*garš-) Perikhanian suggests derivation from Middle Iranian hypothetical *garš- (“hard touch, friction, rubbing; hardness, resistance”), which may be related to Sanskrit घर्ष (gharṣa, “rubbing”) and perhaps Old Armenian գարշ (garš). The compound can be interpreted as “the hard part of the foot” or “the part of the foot used for treading the earth”.


գործարան

gorcaran (romanization)
գործարան (nominative singular)
գործարանք (nominative plural)
գործարանի (genitive singular)
գործարանաց (genitive plural)
գործարանի (dative singular)
գործարանաց (dative plural)
գործարան (accusative singular)
գործարանս (accusative plural)
գործարանէ (ablative singular)
գործարանաց (ablative plural)
գործարանաւ (instrumental singular)
գործարանի (locative singular)
գործարանս (locative plural)

գործարանաւք = գործարանօք

Armenian: գործարան (gorcaran)


արական

arakan (romanization)
արական (nominative singular)
արականք (nominative plural)
արականի (genitive singular)
արականաց (genitive plural)
արականի (dative singular)
արականաց (dative plural)
արական (accusative singular)
արականս (accusative plural)
արականէ (ablative singular)
արականաց (ablative plural)
արականաւ (instrumental singular)
արականի (locative singular)
արականս (locative plural)

արականաւք = արականօք

Armenian: արական (arakan)


ձուկն

head

ձուկն • (jukn)

xcl-noun

ձուկն • (jukn)

jukn (romanization)
ձուկն (nominative singular)
ձկունք (nominative plural)
ձկան (genitive singular)
ձկանց (genitive plural)
ձկան (dative singular)
ձկանց (dative plural)
ձուկն (accusative singular)
ձկունս (accusative plural)
ձկանէ (ablative singular)
ձկանց (ablative plural)
ձկամբ (instrumental singular)
ձկամբք (instrumental plural)
ձկան (locative singular)
ձկունս (locative plural)

Armenian: ձուկ (juk)

From Proto-Indo-European *dʰǵʰu- + -կն (-kn).


իգական

igakan (romanization)
իգական (nominative singular)
իգականք (nominative plural)
իգականի (genitive singular)
իգականաց (genitive plural)
իգականի (dative singular)
իգականաց (dative plural)
իգական (accusative singular)
իգականս (accusative plural)
իգականէ (ablative singular)
իգականաց (ablative plural)
իգականաւ (instrumental singular)
իգականի (locative singular)
իգականս (locative plural)

xcl-decl-noun

իգականաւք = իգականօք

Armenian: իգական (igakan)


արտասուք

artasukʻ (romanization)
արտասուք (nominative plural-only)
արտասուաց (genitive plural-only)
արտասուաց (dative plural-only)
արտասուս (accusative plural-only)
արտասուաց (ablative plural-only)
արտասուս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

արտասուաւք = արտասուօք

desc

Armenian: արտասուք (artasukʻ), արցունք (arcʻunkʻ)

From Proto-Indo-European *draḱu-, plural of *draḱru- + -ք (-kʻ).

յարտասուս հարկանել, լուծանել

արտասուօք

ջերմ արտասուս իջուցանել, լալ ջերմ արտասուօք

ǰerm artasus iǰucʻanel, lal ǰerm artasuōkʻ

աչք յարտասուս

արտասուօքն ընթանալ, ոռոգել

արտասուք հոսէին յաչաց նորա

սրբել զարտասուս յաչաց


Հայկ

Hayk (romanization)
Հայկ (nominative singular uncountable)
Հայկայ (genitive singular uncountable)
Հայկայ (dative singular uncountable)
Հայկ (accusative singular uncountable)
Հայկայ (ablative singular uncountable)
Հայկաւ (instrumental singular uncountable)
Հայկ (locative singular uncountable)
Հայկ (nominative singular uncountable)
Հայկի (genitive singular uncountable)
Հայկի (dative singular uncountable)
Հայկ (accusative singular uncountable)
Հայկէ (ablative singular uncountable)
Հայկիւ (instrumental singular uncountable)
Հայկի (locative singular uncountable)

The origin is uncertain. The connection with հայ (hay, “Armenian”) is obvious, although there is
no consensus on the nature of this relationship. Perhaps derived from հայ (hay) with the diminutive suffix -իկ (-ik).


Արա

Ara (romanization)
Արա (nominative singular uncountable)
Արայի (genitive singular uncountable)
Արայի (dative singular uncountable)
Արա (accusative singular uncountable)
Արայէ (ablative singular uncountable)
Արայիւ (instrumental singular uncountable)
Արայի (locative singular uncountable)

→ Armenian: Արա (Ara)

The origin is unknown. Has been compared to the Ancient Greek theonym Ἄρης (Árēs) and Avestan 𐬀𐬭𐬀 (ara, “Ara, the name of a certain believer, father of Berezishnu and Kasupatu”). Probably identical with Ancient Greek Ἤρ (Ḗr) son of Ἀρμένιος (Arménios); see the Myth of Er.

unk

unknown


կնճիթ

head

կնճիթ • (knčitʻ)

xcl-noun

կնճիթ • (knčitʻ)

knčitʻ (romanization)
կնճիթ (nominative singular)
կնճիթք (nominative plural)
կնճթի (genitive singular)
կնճթաց (genitive plural)
կնճթի (dative singular)
կնճթաց (dative plural)
կնճիթ (accusative singular)
կնճիթս (accusative plural)
կնճթէ (ablative singular)
կնճթաց (ablative plural)
կնճթաւ (instrumental singular)
կնճթաւք = կնճթօք (knčtʻawkʻ = knčtʻōkʻ) (instrumental plural)
կնճթի (locative singular)
կնճիթս (locative plural)

xcl-decl-noun

կնճթաւք = կնճթօք

Armenian: կնճիթ (knčitʻ)

desc

Middle Armenian: կնճութ (knčutʻ), կնջուտ (knǰut)

unk

open


աղեղն

head

աղեղն • (ałełn)

xcl-noun

աղեղն • (ałełn)

ałełn (romanization)
աղեղն (nominative singular)
աղեղունք (nominative plural)
աղեղան (genitive singular)
աղեղանց (genitive plural)
աղեղան (dative singular)
աղեղանց (dative plural)
աղեղն (accusative singular)
աղեղունս (accusative plural)
աղեղանէ (ablative singular)
աղեղանց (ablative plural)
աղեղամբ (instrumental singular)
աղեղամբք (instrumental plural)
աղեղան (locative singular)
աղեղունս (locative plural)

Armenian: աղեղ (aġeġ)

The origin is uncertain. Often connected with ողն (ołn).

(post-Classical, geometry) arc of a circle, arch


կենդանակերպ

kendanakerp (romanization)
կենդանակերպ (nominative singular)
կենդանակերպք (nominative plural)
կենդանակերպի (genitive singular)
կենդանակերպից (genitive plural)
կենդանակերպի (dative singular)
կենդանակերպից (dative plural)
կենդանակերպ (accusative singular)
կենդանակերպս (accusative plural)
կենդանակերպէ (ablative singular)
կենդանակերպից (ablative plural)
կենդանակերպիւ (instrumental singular)
կենդանակերպիւք (instrumental plural)
կենդանակերպի (locative singular)
կենդանակերպս (locative plural)

xcl-decl-noun

կենդանակերպք

կենդանակերպի

կենդանակերպից

կենդանակերպի

կենդանակերպից

կենդանակերպս

կենդանակերպէ

կենդանակերպից

կենդանակերպիւ

կենդանակերպիւք

կենդանակերպի

կենդանակերպս

կենդան- (kendan-) + -ա- (-a-) + կերպ (kerp)


Ծիր Կաթին

head

Ծիր Կաթին • (Cir Katʻin)

xcl-proper noun

Ծիր Կաթին • (Cir Katʻin)

Armenian: Ծիր Կաթին (Cir Katʻin)

Composed of ծիր (cir, “circle”) + կաթին (katʻin, “of milk”), genitive of կաթն (katʻn, “milk”). A calque of Ancient Greek γαλαξίας κύκλος (galaxías kúklos).

cal

γαλαξίας κύκλος


խոյ

xoy (romanization)
խոյ (nominative singular)
խոյք (nominative plural)
խոյի (genitive singular)
խոյից (genitive plural)
խոյի (dative singular)
խոյից (dative plural)
խոյ (accusative singular)
խոյս (accusative plural)
խոյէ (ablative singular)
խոյից (ablative plural)
խոյիւ (instrumental singular)
խոյիւք (instrumental plural)
խոյի (locative singular)
խոյս (locative plural)
additionally
խոյ (nominative singular)
խոյք (nominative plural)
խոյոյ (genitive singular)
խոյոց (genitive plural)
խոյոյ (dative singular)
խոյոց (dative plural)
խոյ (accusative singular)
խոյս (accusative plural)
խոյոյ (ablative singular)
խոյոց (ablative plural)
խոյով (instrumental singular)
խոյովք (instrumental plural)
խոյ (locative singular)
խոյս (locative plural)

xcl-decl-noun

additionally, an i-a-type instrumental plural խոյօք (xoyōkʻ) = խոյաւք (xoyawkʻ) is once attested

Armenian: խոյ (xoy)

A borrowing from an unknown source, likely a wanderword. Compare Old Turkic 𐰸𐰆𐰪 (qōñ, “sheep”), Karakhanid [script needed] (qōy, “sheep”), Turkish koyun (“sheep”), Avar куй (kuj, “sheep”).

unk

unknown


կշիռ

head

կշիռ • (kšiṙ)

xcl-noun

կշիռ • (kšiṙ)

kšiṙ (romanization)
կշիռ (nominative singular)
կշիռք (nominative plural)
կշռոյ (genitive singular)
կշռոց (genitive plural)
կշռոյ (dative singular)
կշռոց (dative plural)
կշիռ (accusative singular)
կշիռս (accusative plural)
կշռոյ (ablative singular)
կշռոց (ablative plural)
կշռով (instrumental singular)
կշռովք (instrumental plural)
կշիռ (locative singular)
կշիռս (locative plural)


ծնօտ

head

ծնօտ • (cnōt)

xcl-noun

ծնօտ • (cnōt)

cnōt (romanization)
ծնօտ (nominative singular)
ծնօտք (nominative plural)
ծնօտի (genitive singular)
ծնօտից (genitive plural)
ծնօտի (dative singular)
ծնօտից (dative plural)
ծնօտ (accusative singular)
ծնօտս (accusative plural)
ծնօտէ (ablative singular)
ծնօտից (ablative plural)
ծնօտիւ (instrumental singular)
ծնօտիւք (instrumental plural)
ծնօտի (locative singular)
ծնօտս (locative plural)

Armenian: ծնոտ (cnot)

The original spelling is ծնաւտ (cnawt), from earlier *ծին-աւտ (*cin-awt), from Proto-Indo-European *ǵénu-.


ուստր

head

ուստր • (ustr)

xcl-noun

ուստր • (ustr)

ustr (romanization)
ուստր (nominative singular)
ուստերք (nominative plural)
ուստեր (genitive singular)
ուստերաց (genitive plural)
ուստեր (dative singular)
ուստերաց (dative plural)
ուստր (accusative singular)
ուստերս (accusative plural)
ուստերէ (ablative singular)
ուստերաց (ablative plural)
ուստերբ (instrumental singular)
ուստեր (locative singular)
ուստերս (locative plural)

xcl-decl-noun

ուստերաւք = ուստերօք

→ Armenian: ուստր (ustr) (learned)

From Proto-Indo-European *suHyús (“son”), remodeled after դուստր (dustr, “daughter”).

ուստերք քո եւ դստերք իմոյ որովայնի երկք եւ երկունք

Translation by Claude E. Cox
your sons and daughters, my womb's labours and birth-pangs

usterkʻ kʻo ew dsterkʻ imoy orovayni erkkʻ ew erkunkʻ


քակոր

head

քակոր • (kʻakor)

xcl-noun

քակոր • (kʻakor)

kʻakor (romanization)
քակոր (nominative singular)
քակորք (nominative plural)
քակորոյ (genitive singular)
քակորոց (genitive plural)
քակորոյ (dative singular)
քակորոց (dative plural)
քակոր (accusative singular)
քակորս (accusative plural)
քակորոյ (ablative singular)
քակորոց (ablative plural)
քակորով (instrumental singular)
քակորովք (instrumental plural)
քակոր (locative singular)
քակորս (locative plural)

Armenian: քակոր (kʻakor)

From Proto-Indo-European *kakka- (“to defecate”) + -որ (-or). Related to Middle Armenian քաք (kʻakʻ).

inh

քակոր արջառոյ


ծին

cin (romanization)
ծին (nominative singular)
ծինք (nominative plural)
ծնի (genitive singular)
ծնից (genitive plural)
ծնի (dative singular)
ծնից (dative plural)
ծին (accusative singular)
ծինս (accusative plural)
ծնէ (ablative singular)
ծնից (ablative plural)
ծնիւ (instrumental singular)
ծնիւք (instrumental plural)
ծնի (locative singular)
ծինս (locative plural)

Armenian: ծին (cin)

Inherited from Proto-Indo-European *ǵénh₁os. Doublet of -զան (-zan).


հարկ

hark (romanization)
հարկ (nominative singular)
հարկք (nominative plural)
հարկի (genitive singular)
հարկաց (genitive plural)
հարկի (dative singular)
հարկաց (dative plural)
հարկ (accusative singular)
հարկս (accusative plural)
հարկէ (ablative singular)
հարկաց (ablative plural)
հարկաւ (instrumental singular)
հարկաւք = հարկօք (harkawkʻ = harkōkʻ) (instrumental plural)
հարկի (locative singular)
հարկս (locative plural)
հարկ (nominative singular)
հարկք (nominative plural)
հարկի (genitive singular)
հարկից (genitive plural)
հարկի (dative singular)
հարկից (dative plural)
հարկ (accusative singular)
հարկս (accusative plural)
հարկէ (ablative singular)
հարկից (ablative plural)
հարկիւ (instrumental singular)
հարկիւք (instrumental plural)
հարկի (locative singular)
հարկս (locative plural)

xcl-decl-noun

հարկաւք = հարկօք

Armenian: հարկ (hark), իհարկե (iharke)

→ Old Georgian: ჰარკ (harḳ)

ru:Алексидзе, Заза Николаевич

A Middle Iranian borrowing. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hlg /harg/, “duty, tribute; work, effort”), Manichaean Middle Persian 𐫍𐫡𐫃 (harg), 𐫟𐫡𐫃 (xarg, “tribute”), Khotanese [script needed] (harga-, “tax”). Doublet of երկք (erkkʻ). For the ultimate origin see Cheung. Also from Iranian: Old Georgian ხარკი (xarḳi), Aghwan 𐕆𐔰𐕙𐔼𐕄 (hariḳ), Arabic خَرْج (ḵarj), Niya Prakrit 𐨱𐨪𐨿𐨒 (harga).

cog

collection (an act of collecting money to help a charity or during a church service)


բահ

bah (romanization)
բահ (nominative singular)
բահք (nominative plural)
բահու (genitive singular)
բահուց (genitive plural)
բահու (dative singular)
բահուց (dative plural)
բահ (accusative singular)
բահս (accusative plural)
բահէ (ablative singular)
բահուց (ablative plural)
բահու (instrumental singular)
բահուք (instrumental plural)
բահու (locative singular)
բահս (locative plural)
բահ (nominative singular)
բահք (nominative plural)
բահի (genitive singular)
բահից (genitive plural)
բահի (dative singular)
բահից (dative plural)
բահ (accusative singular)
բահս (accusative plural)
բահէ (ablative singular)
բահից (ablative plural)
բահիւ (instrumental singular)
բահիւք (instrumental plural)
բահի (locative singular)
բահս (locative plural)

Armenian: բահ (bah)

→? Abkhaz: абаҳа (abaḥa)

→? Budukh: бар (bar)

desc

→? Chechen: баьхьа (bäḥʳa), бахьа (baḥʳa), бахь (baḥʳ), бехье (beḥʳe), бехьа (beḥʳa) — dialectal

→? Ingush: бахьа (baḥʳa)

→? Lezgi: пер (per)

→? Old Georgian: ბარი (bari)

desctree

Georgian: ბარი (bari)
→ Bats: ბარ (bar)
→ Bezhta: бари (bari)
→ Laz: ბარი (bari)
→ Mingrelian: ბარი (bari)
→ Svan: ბა̈რ (bär)

Simplified from earlier *բարհ (*barh) (like in մահ (mah), զոհ (zoh), պահ (pah), կահ (kah), ահ (ah)), an Iranian borrowing, ultimately from Proto-Iranian *bádHr̥.
The Caucasian descendants may have been borrowed from Iranian without Armenian mediation.

Արդ՝ առեալ թագաւորին փայտատ եւ բահ՝ հատանէր զդիրս հանգստոցաց սրբոցն իւրաքանչիւր ըստ չափու արկեղացն։

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians]

Ard, aṙeal tʻagaworin pʻaytat ew bah, hatanēr zdirs hangstocʻacʻ srbocʻn iwrakʻančʻiwr əst čʻapʻu arkełacʻn.


պորտ

port (romanization)
պորտ (nominative singular)
պորտք (nominative plural)
պորտոյ (genitive singular)
պորտոց (genitive plural)
պորտոյ (dative singular)
պորտոց (dative plural)
պորտ (accusative singular)
պորտս (accusative plural)
պորտոյ (ablative singular)
պորտոց (ablative plural)
պորտով (instrumental singular)
պորտովք (instrumental plural)
պորտ (locative singular)
պորտս (locative plural)
պորտ (nominative singular)
պորտք (nominative plural)
պորտի (genitive singular)
պորտից (genitive plural)
պորտի (dative singular)
պորտից (dative plural)
պորտ (accusative singular)
պորտս (accusative plural)
պորտէ (ablative singular)
պորտից (ablative plural)
պորտիւ (instrumental singular)
պորտիւք (instrumental plural)
պորտի (locative singular)
պորտս (locative plural)

Armenian: պորտ (port)

The origin is uncertain. Has been compared to Proto-Slavic *bedro (“thigh”) and derived from Proto-Indo-European *bod-ro-, from *bed- (“to swell (?)”), but the meanings do not match.
Probably connected with Aramaic פרת (prt), פרתא (prtʾ, “navel”), which is possibly from the root פ־ר־ת (p-r-t, “to pierce; to split”).

պորտ ի վեր, պորտ յորսայս

(figuratively, architecture) keystone of an arch


նեարդ

neard (romanization)
նեարդ (nominative singular)
նեարդք (nominative plural)
ներդի (genitive singular)
ներդից (genitive plural)
ներդի (dative singular)
ներդից (dative plural)
նեարդ (accusative singular)
նեարդս (accusative plural)
ներդէ (ablative singular)
ներդից (ablative plural)
ներդիւ (instrumental singular)
ներդիւք (instrumental plural)
ներդի (locative singular)
նեարդս (locative plural)
նեարդ (nominative singular)
նեարդք (nominative plural)
նեարդի (genitive singular)
նեարդից (genitive plural)
նեարդի (dative singular)
նեարդից (dative plural)
նեարդ (accusative singular)
նեարդս (accusative plural)
նեարդէ (ablative singular)
նեարդից (ablative plural)
նեարդիւ (instrumental singular)
նեարդիւք (instrumental plural)
նեարդի (locative singular)
նեարդս (locative plural)
նեարդ (nominative singular)
նեարդք (nominative plural)
նարդի (genitive singular)
նարդից (genitive plural)
նարդի (dative singular)
նարդից (dative plural)
նեարդ (accusative singular)
նեարդս (accusative plural)
նարդէ (ablative singular)
նարդից (ablative plural)
նարդիւ (instrumental singular)
նարդիւք (instrumental plural)
նարդի (locative singular)
նեարդս (locative plural)

Armenian: նյարդ (nyard)

From Proto-Indo-European *sneh₁wr-t-, from *snéh₁wr̥.


ջիլ

ǰil (romanization)
ջիլ (nominative singular)
ջիլք (nominative plural)
ջլի (genitive singular)
ջլաց (genitive plural)
ջլի (dative singular)
ջլաց (dative plural)
ջիլ (accusative singular)
ջիլս (accusative plural)
ջլէ (ablative singular)
ջլաց (ablative plural)
ջլաւ (instrumental singular)
ջլաւք = ջլօք (ǰlawkʻ = ǰlōkʻ) (instrumental plural)
ջլի (locative singular)
ջիլս (locative plural)
ջիլ (nominative singular)
ջիլք (nominative plural)
ջլի (genitive singular)
ջլից (genitive plural)
ջլի (dative singular)
ջլից (dative plural)
ջիլ (accusative singular)
ջիլս (accusative plural)
ջլէ (ablative singular)
ջլից (ablative plural)
ջլիւ (instrumental singular)
ջլիւք (instrumental plural)
ջլի (locative singular)
ջիլս (locative plural)

xcl-decl-noun

ջլաւք = ջլօք

Armenian: ջիլ (ǰil), ջիղ (ǰiġ)

From Proto-Indo-European *gʷʰiHslo-, from *gʷeyH- (“sinew”). Cognates include Latin filum (“thread”), Lithuanian gýsla, Proto-Slavic *žila.

Կանգնեաց զտտուն իւր իբրեւ զնոճի, եւ ջիլք իւր զմիմեամբք պատեալ։

Translation by Claude E. Cox
It stood up its tail like a cypress, and its sinews have been interwoven.

Kangneacʻ zttun iwr ibrew znoči, ew ǰilkʻ iwr zmimeambkʻ pateal.

(anatomy) nerve, sinew (the ancients confused the two tissues)


լեարդ

leard (romanization)
լեարդ (nominative singular)
լեարդք (nominative plural)
լերդի (genitive singular)
լերդից (genitive plural)
լերդի (dative singular)
լերդից (dative plural)
լեարդ (accusative singular)
լեարդս (accusative plural)
լերդէ (ablative singular)
լերդից (ablative plural)
լերդիւ (instrumental singular)
լերդիւք (instrumental plural)
լերդի (locative singular)
լեարդս (locative plural)
լեարդ (nominative singular)
լեարդք (nominative plural)
լերդոյ (genitive singular)
լերդոց (genitive plural)
լերդոյ (dative singular)
լերդոց (dative plural)
լեարդ (accusative singular)
լեարդս (accusative plural)
լերդոյ (ablative singular)
լերդոց (ablative plural)
լերդով (instrumental singular)
լերդովք (instrumental plural)
լեարդ (locative singular)
լեարդս (locative plural)

Middle Armenian: լերդ (lerd)

Armenian: լերդ (lerd)

→ Armenian: լյարդ (lyard) (learned)

From Proto-Indo-European *Hyekwr̥(-t) (“liver”). The initial լ- (l-) is problematic. Perhaps, it arose due to contamination with the source of Proto-Germanic *librō (“liver”) or Hittite [script needed] (lišši-, “liver”).


կաշի

head

կաշի • (kaši)

xcl-noun

կաշի • (kaši)

kaši (romanization)
կաշի (nominative singular)
կաշիք (nominative plural)
կաշւոյ (genitive singular)
կաշեաց (genitive plural)
կաշւոյ (dative singular)
կաշեաց (dative plural)
կաշի (accusative singular)
կաշիս (accusative plural)
կաշւոյ (ablative singular)
կաշեաց (ablative plural)
կաշեաւ (instrumental singular)
կաշեաւք = կաշեօք (kašeawkʻ = kašeōkʻ) (instrumental plural)
կաշի (locative singular)
կաշիս (locative plural)

xcl-decl-noun

կաշեաւք = կաշեօք

Armenian: կաշի (kaši)

According to Ačaṙyan and J̌ahukyan, perhaps a Semitic borrowing. Compare Akkadian 𒋢 (/kūšu/, “skin”), which goes back to Sumerian 𒋢 (kuš, “skin”). This is also a widely-used determinative used throughout cuneiform script languages, and therefore widely-disseminated throughout the ancient world. Ačaṙyan adduces also Arabic قشعه (qašʕa, “dry skin”), قشاعه (qašāʕa, “a piece of dried up leather”) and some other derivatives of the root قش (qašš, “to become dry, to dry up”), but according to J̌ahukyan these are not related to the Akkadian word.
Martirosyan connects with Hittite 𒋢𒆳𒊭 (^(KUŠ)kur-ša /kurša-, kurši-/, “skin, hide, fleece; skinbag, sheepskin as a divinized fetish or talisman”). This is not scarcely attested as it plays a prominent part in the state cult, having connections to more well-known Western motifs like the Golden Fleece and the Cornucopia. This term is an ancient wanderword with uncertain etymology, having Semitic forms and connections as well, potentially stemming from *kariś- (“stomach, stomach-pouch, paunch, omentum or intestine bag”), which also extends from the natural use of an animal's stomach as a sack container. Note also the initial "^(KUŠ)" is the Sumerian determinative mentioned above, denoting something made of skin, hide, or leather.
Note also Central Kurdish کاش (kaş), کاژ (kaj, “slough (of snake); skin on liquid; peel”), کاژی (kajî, “slough (of snake); membrane”).


արիւն

ariwn (romanization)
արիւն (nominative singular)
արիւնք (nominative plural)
արեան (genitive singular)
արեանց (genitive plural)
արեան (dative singular)
արեանց (dative plural)
արիւն (accusative singular)
արիւնս (accusative plural)
արենէ (ablative singular)
արեանց (ablative plural)
արեամբ (instrumental singular)
արեամբք (instrumental plural)
արեան (locative singular)
արիւնս (locative plural)

Armenian: արյուն (aryun)

From *ար- (*ar-), from *եհար- (*ehar-), from Proto-Indo-European *h₁ésh₂r̥ (“blood”), + -իւն (-iwn).


փայծաղն

head

փայծաղն • (pʻaycałn)

xcl-noun

փայծաղն • (pʻaycałn)

pʻaycałn (romanization)
փայծաղն (nominative singular)
փայծաղունք (nominative plural)
փայծաղան (genitive singular)
փայծաղանց (genitive plural)
փայծաղան (dative singular)
փայծաղանց (dative plural)
փայծաղն (accusative singular)
փայծաղունս (accusative plural)
փայծաղանէ (ablative singular)
փայծաղանց (ablative plural)
փայծաղամբ (instrumental singular)
փայծաղամբք (instrumental plural)
փայծաղան (locative singular)
փայծաղունս (locative plural)

desctree

Armenian: փայծաղ (pʻaycaġ)
→ Cappadocian Greek: πεϊσάχι (peïsáchi)
→? Armenian: սիպեխ (sipex)
→ Georgian: ფიწიღი (pic̣iɣi), ფიწეღი (pic̣eɣi) — Tbilisi, ფაწიღი (pac̣iɣi) — Kiziqi, ფიციხი (picixi) — Imereti

→ Old Georgian: ფაწალი (pac̣ali), ფაწალა (pac̣ala)
Georgian: ფაწალა (pac̣ala)

desc

→ Laz: ფანწალა (panǯala), ფაწალა (paǯala), ფალანწა (palanǯa)

Cognate with Ancient Greek σπλήν (splḗn), Latin liēn, Sanskrit प्लिहन् (plihan), Avestan 𐬯𐬞𐬆𐬭𐬆𐬰𐬀𐬥 (spər^əzan), Lithuanian blužnìs, Old Church Slavonic слѣзена (slězena) (Russian селезёнка (selezjónka)). Despite formal problems, which are usually explained through tabooistic sound replacements, all these forms obviously point to a Proto-Indo-European term.


սխալ

Middle Armenian: սղալ (sġal), զաղալ (zaġal)

Armenian: սխալ (sxal)

միով սխալ ամս քառասուն


մաքս

head

մաքս • (makʻs)

xcl-noun

մաքս • (makʻs)

makʻs (romanization)
մաքս (nominative singular)
մաքսք (nominative plural)
մաքսի (genitive singular)
մաքսից (genitive plural)
մաքսի (dative singular)
մաքսից (dative plural)
մաքս (accusative singular)
մաքսս (accusative plural)
մաքսէ (ablative singular)
մաքսից (ablative plural)
մաքսիւ (instrumental singular)
մաքսիւք (instrumental plural)
մաքսի (locative singular)
մաքսս (locative plural)

→ Armenian: մաքս (makʻs)

From Classical Syriac ܡܟܣܐ (maḵsā). First etymologized by Schröder.


թամբ

head

թամբ • (tʻamb)

xcl-noun

թամբ • (tʻamb)

tʻamb (romanization)
թամբ (nominative singular)
թամբք (nominative plural)
թամբի (genitive singular)
թամբաց (genitive plural)
թամբի (dative singular)
թամբաց (dative plural)
թամբ (accusative singular)
թամբս (accusative plural)
թամբէ (ablative singular)
թամբաց (ablative plural)
թամբաւ (instrumental singular)
թամբաւք = թամբօք (tʻambawkʻ = tʻambōkʻ) (instrumental plural)
թամբի (locative singular)
թամբս (locative plural)

xcl-decl-noun

թամբաւք = թամբօք

desc

Middle Armenian: թամբ (tʻamb), թամպ (tʻamp), թամք (tʻamkʻ)

Armenian: թամբ (tʻamb), թամք (tʻamkʻ), թափ (tʻapʻ)

→ Georgian: თაფი (tapi)

Since Lidén usually considered inherited from Proto-Indo-European *tm̥peh₂, from the root *temp- (“to extend, stretch, span”), and cognate with Lithuanian ti̇̀mpa (“sinew”), Old Norse þǫmb (“paunch; bowstring”), but Ačaṙean rejects this and leaves the origin open.
For the sense development compare բարձ (barj).

unk

open


պատեան

patean (romanization)
պատեան (nominative singular)
պատեանք (nominative plural)
պատենի (genitive singular)
պատենից (genitive plural)
պատենի (dative singular)
պատենից (dative plural)
պատեան (accusative singular)
պատեանս (accusative plural)
պատենէ (ablative singular)
պատենից (ablative plural)
պատենիւ (instrumental singular)
պատենիւք (instrumental plural)
պատենի (locative singular)
պատեանս (locative plural)

Armenian: պատյան (patyan)

From the root պատ- (pat-, “the four sides, the surrounding, circle”) + -եան (-ean).

suffix

(botany) hull, pod, cod, husk; rind, peel, bark


կզակ

kzak (romanization)
կզակ (nominative singular)
կզակք (nominative plural)
կզակի (genitive singular)
կզակաց (genitive plural)
կզակի (dative singular)
կզակաց (dative plural)
կզակ (accusative singular)
կզակս (accusative plural)
կզակէ (ablative singular)
կզակաց (ablative plural)
կզակաւ (instrumental singular)
կզակաւք = կզակօք (kzakawkʻ = kzakōkʻ) (instrumental plural)
կզակի (locative singular)
կզակս (locative plural)

xcl-decl-noun

կզակաւք = կզակօք

desctree

Armenian: կզակ (kzak), կզակ (kzak) — New Julfa, Tbilisi, Vozm, գզագ (gzag) — Hamshen, Nor Nakhichevan, Sivas, գզագ (gzag), գզայ (gzay) — Aslanbeg, գձագ (gjag) — Tekirdağ
→ Turkish: gec'ak — Hemşin

An Iranian borrowing: compare Sogdian [script needed] (kwcʾk, “mouth; beak”), [script needed] (kwcʾ, “mouth”). Probably related to Old Armenian կոզ-պատ (koz-pat, “woman's veil”).

cog

Եթէ կապիցե՞ս անուր ի քիթս նորա․ անցուցանիցե՞ս դանդանաւանդ ընդ կզակս [translating χεῖλος (kheîlos)] նորա։
Etʻē kapicʻes anur i kʻitʻs nora; ancʻucʻanicʻes dandanawand ənd kzaks [translating χεῖλος (kheîlos)] nora.

Translation by Claude E. Cox
Will you attach a ring in its snout? Will you pass a bit through its chin?


ծամ

cam (romanization)
ծամ (nominative singular)
ծամք (nominative plural)
ծամոյ (genitive singular)
ծամոց (genitive plural)
ծամոյ (dative singular)
ծամոց (dative plural)
ծամ (accusative singular)
ծամս (accusative plural)
ծամոյ (ablative singular)
ծամոց (ablative plural)
ծամով (instrumental singular)
ծամովք (instrumental plural)
ծամ (locative singular)
ծամս (locative plural)
ծամ (nominative singular)
ծամք (nominative plural)
ծամի (genitive singular)
ծամաց (genitive plural)
ծամի (dative singular)
ծամաց (dative plural)
ծամ (accusative singular)
ծամս (accusative plural)
ծամէ (ablative singular)
ծամաց (ablative plural)
ծամաւ (instrumental singular)
ծամաւք = ծամօք (camawkʻ = camōkʻ) (instrumental plural)
ծամի (locative singular)
ծամս (locative plural)

xcl-decl-noun

ծամաւք = ծամօք

desctree

> Armenian: ծամ (cam) (inherited)
→ Cappadocian Greek: τσιάμες (tsiámes)

A Georgian-Zan borrowing: compare Old Georgian სა-წმ-ის-ი (sa-c̣m-is-i), earlier *სა-წამ-ის-ი (*sa-c̣am-is-i, “fleece, wool”), ultimately from Proto-Kartvelian *c̣₁am-. The similarity with Old Georgian წამი (c̣ami, “eyelash”), whose basic meaning is "moment, instant", is accidental.

Լո՛ւր ընդ նմա և ի Պաւղոսէ երանելւոյ, որ բազում օրէնս դնէ նոցա վասն հանդերձից և ոսկեացն զարդուց, և ծամոցն հիւսից, և վասն գրգութեան և փափկութեան, և վասն այլոց ևս ինչ այսպիսեաց․ զի յաճախագոյնս ևս սաստէ կանանց ազգի։

5th century, John Chrysostom, Commentary on Matthew

Lúr ənd nma ew i Pawłosē eranelwoy, or bazum ōrēns dnē nocʻa vasn handerjicʻ ew oskeacʻn zarducʻ, ew camocʻn hiwsicʻ, ew vasn grgutʻean ew pʻapʻkutʻean, ew vasn aylocʻ ews inčʻ ayspiseacʻ; zi yačaxagoyns ews sastē kanancʻ azgi.


լինդ

lind (romanization)
լինդ (nominative singular)
լինդք (nominative plural)
լնդի (genitive singular)
լնդաց (genitive plural)
լնդի (dative singular)
լնդաց (dative plural)
լինդ (accusative singular)
լինդս (accusative plural)
լնդէ (ablative singular)
լնդաց (ablative plural)
լնդաւ (instrumental singular)
լնդաւք = լնդօք (lndawkʻ = lndōkʻ) (instrumental plural)
լնդի (locative singular)
լինդս (locative plural)

xcl-decl-noun

լնդաւք = լնդօք

Armenian: լինդ (lind)

From Proto-Indo-European *lendʰ-, with a semantic shift "fleshy part" → "gum". Cognate with Latin lumbus, German Lende, Russian лядвея (ljadveja).

ցաւել լնդաց


եզն

ezn (romanization)
եզն (nominative singular)
եզինք (nominative plural)
եզին (genitive singular)
եզանց (genitive plural)
եզին (dative singular)
եզանց (dative plural)
եզն (accusative singular)
եզինս (accusative plural)
եզանէ (ablative singular)
եզանց (ablative plural)
եզամբ (instrumental singular)
եզամբք (instrumental plural)
եզին (locative singular)
եզինս (locative plural)

Armenian: եզ (ez)

From Proto-Indo-European *h₁eǵʰ-; cognate with Sanskrit अही (ahī́, “cow, female of an animal”), Avestan 𐬀𐬰𐬍 (azī, “milking of cows and mares”) and perhaps Old Irish ag (“cow, cattle”). In Martirosyan's view, the protoform for the Armenian may be reconstructed as *h₁eǵʰ-ih₂-m, a frozen accusative.


ունկն

head

ունկն • (unkn)

xcl-noun

ունկն • (unkn)

unkn (romanization)
ունկն (nominative singular uncountable)
ունկան (genitive singular uncountable)
ունկան (dative singular uncountable)
ունկն (accusative singular uncountable)
ունկանէ (ablative singular uncountable)
ունկնէ (ablative singular uncountable)
ունկամբ (instrumental singular uncountable)
ունկան (locative singular uncountable)

xcl-decl-noun-unc

ունկանէ, ունկնէ

Armenian: ունկ (unk)

From *ուն- (*un-), from Proto-Indo-European *h₂ows-, + -կն (-kn). This was added perhaps under the influence of ակն (akn, “eye”)). The sense of “handle” was formed by association.

ունկն դնել, մատուցանել

to give one's ear to, to lend an ear to, to listen, to hearken, to be attentive

խօսել յունկանէ

ունկն արկանել

չդնել յունկան ― čʻdnel yunkan ― to disobey

զոր լուայք յունկանէ

եհաս յունկն նորա

ո՛ւնկն դիք

ունկն եւ բունկն


առիւծ

head

առիւծ • (aṙiwc)

xcl-noun

առիւծ • (aṙiwc)

aṙiwc (romanization)
առիւծ (nominative singular)
առիւծք (nominative plural)
առիւծու (genitive singular)
առիւծուց (genitive plural)
առիւծու (dative singular)
առիւծուց (dative plural)
առիւծ (accusative singular)
առիւծս (accusative plural)
առիւծէ (ablative singular)
առիւծուց (ablative plural)
առիւծու (instrumental singular)
առիւծուք (instrumental plural)
առիւծու (locative singular)
առիւծս (locative plural)
առիւծ (nominative singular)
առիւծք (nominative plural)
առիւծոյ (genitive singular)
առիւծոց (genitive plural)
առիւծոյ (dative singular)
առիւծոց (dative plural)
առիւծ (accusative singular)
առիւծս (accusative plural)
առիւծոյ (ablative singular)
առիւծոց (ablative plural)
առիւծով (instrumental singular)
առիւծովք (instrumental plural)
առիւծ (locative singular)
առիւծս (locative plural)

Armenian: առյուծ (aṙyuc)

Middle Armenian: առոյծ (aṙoyc)

According to Ačaṙean, the earlier form is առեւծ (aṙewc), with prothetic ա- (a-) from *ռեւծ (*ṙewc), from Proto-Indo-European *h₁rewg-. This is accepted by J̌ahukyan with reservation, but rejected by Olsen who considers the word etymologically unclear.
Perhaps a Semitic borrowing, from a reflex of Proto-Semitic *ʔarway- (“wild animal; lion”): compare Aramaic אריא / ܐܪܝܐ (ʾaryā), [script needed] (ʾaryāwā, “lion”), אריותא / ܐܪܝܘܬܐ (ʾaryūṯā, “lioness”). The similarity with Hebrew אַרְיֵה (ʾaryē, “lion”) was noticed already by Schröder. The alternation առիւծ (aṙiwc) ~ առեւծ (aṙewc) ~ առեաւծ (aṙeawc) can be understood within Semitic, but the final -ծ (-c) needs an explanation. See also կորիւն (koriwn).

unk

etymologically unclear


ամորձիք

amorjikʻ (romanization)
ամորձիք (nominative plural-only)
ամորձեաց (genitive plural-only)
ամորձեաց (dative plural-only)
ամորձիս (accusative plural-only)
ամորձեաց (ablative plural-only)
ամորձիս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

ամորձեաւք = ամորձեօք

desc

Armenian: ամորձի (amorji), ամորձիք (amorjikʻ)

պարկ ամորձեաց

ամորձիք շան ― amorjikʻ šan ― orchis, satyrion


արծուի

head

արծուի • (arcui)

xcl-noun

արծուի • (arcui)

arcui (romanization)
արծուի (nominative singular)
արծուիք (nominative plural)
արծուոյ (genitive singular)
արծուեաց (genitive plural)
արծուոյ (dative singular)
արծուեաց (dative plural)
արծուի (accusative singular)
արծուիս (accusative plural)
արծուոյ (ablative singular)
արծուեաց (ablative plural)
արծուեաւ (instrumental singular)
արծուի (locative singular)
արծուիս (locative plural)

xcl-decl-noun

արծուեաւք = արծուեօք

desc

Armenian: > արծիվ (arciv) (inherited), → արծվի (arcvi) (learned)

desctree

→ Old Georgian: არწივი (arc̣ivi)
Georgian: არწივი (arc̣ivi)
→ Laz: არწივი (arǯivi)
→ Mingrelian: არწივი (arc̣ivi)
→ Ossetian: арцъиу (arc’iw)
→ Proto-Nakh: *aarc̣iw
→ Svan: ა̈რწიუ̂ (ärc̣iû)
→ Udi: арцӏив (arc̣iv)

Inherited from Proto-Indo-European *h₂r̥ǵipyós. Cognate with Proto-Indo-Iranian *Hr̥ȷ́ipyás and possibly Ancient Greek αἰγίπιος (aigípios, “vulture”).
Urartian 𒅈𒍢𒁉𒉌 (ar-ṣi-bi-ni /Arṣibini/), attested as a name of a horse, possibly meaning ‘Eagle’, and the theonym 𒀭𒅈𒍢𒁁𒁲𒉌𒂊 (ᵈar-ṣi-be-di-ni-e /Arṣibedini/), are borrowed from Proto-Armenian. The element di- in the theonym may reflect Old Armenian դի-ք (di-kʻ, “gods”).


վէգ

vēg (romanization)
վէգ (nominative singular)
վէգք (nominative plural)
վիգի (genitive singular)
վիգաց (genitive plural)
վիգի (dative singular)
վիգաց (dative plural)
վէգ (accusative singular)
վէգս (accusative plural)
վիգէ (ablative singular)
վիգաց (ablative plural)
վիգաւ (instrumental singular)
վիգաւք = վիգօք (vigawkʻ = vigōkʻ) (instrumental plural)
վիգի (locative singular)
վէգս (locative plural)

xcl-decl-noun

վիգաւք = վիգօք

desctree

Armenian: վեգ (veg)
→ Cappadocian Greek: βέκας (vékas)

→ Georgian: ვეგი (vegi)

From Middle Iranian *vēg. Compare Avestan 𐬬𐬀𐬉𐬖𐬀 (vaēγa, “stroke, blow”), Persian ویغ (vêğ, “scream, shouting, noise”), Sanskrit वेग (vega, “violent agitation, shock, jerk”). The sense "knucklebone (also used like dice in a game)" perhaps developed from an earlier meaning of "projectile"; compare also Georgian კამათელი (ḳamateli, “die, dice”) beside კამათი (ḳamati, “argument, dispute”).


ոսկր

oskr (romanization)
ոսկր (nominative singular)
ոսկերք (nominative plural)
ոսկեր (genitive singular)
ոսկերաց (genitive plural)
ոսկեր (dative singular)
ոսկերաց (dative plural)
ոսկր (accusative singular)
ոսկերս (accusative plural)
ոսկերէ (ablative singular)
ոսկերաց (ablative plural)
ոսկերբ (instrumental singular)
ոսկեր (locative singular)
ոսկերս (locative plural)

xcl-decl-noun

ոսկերաւք = ոսկերօք

Armenian: ոսկոր (oskor), ոսկր (oskr)

From Proto-Indo-European *Host-wer-, from *h₃ésth₁.

տարաբուն ոսկր

ոսկր արմատոյ լեզուի ― oskr armatoy lezui ― hyoides

անանուն ոսկր ― ananun oskr ― ossa innominata

ոսկր ցայլից ― oskr cʻaylicʻ ― os pectinis or pubis

ոսկր սրբանի ― oskr srbani ― os sacrum

ոսկր կիտի

ոսկր փղաց

գերեզման ոսկերաց ― gerezman oskeracʻ ― charnel-house

փոխարկութիւն յոսկր

հաստատիչ խախտեալ ոսկերաց ― hastatičʻ xaxteal oskeracʻ ― bonesetter

կցել զոսկրն բեկեալ ― kcʻel zoskrn bekeal ― to boneset

փոխարկել յոսկր

հանել զոսկերս

դողացուցանել զոսկերս


բարձ

barj (romanization)
բարձ (nominative singular)
բարձք (nominative plural)
բարձի (genitive singular)
բարձից (genitive plural)
բարձի (dative singular)
բարձից (dative plural)
բարձ (accusative singular)
բարձս (accusative plural)
բարձէ (ablative singular)
բարձից (ablative plural)
բարձիւ (instrumental singular)
բարձիւք (instrumental plural)
բարձի (locative singular)
բարձս (locative plural)

Armenian: բարձ (barj)

→ Chechen: барч (barč)

→ Georgian: ბარძაყი (barʒaq̇i)

From Iranian *barz-, from Proto-Iranian *barjíš (“pillow”), from Proto-Indo-Iranian *bʰarȷ́ʰíš. The later senses developed from the original meaning of "pillow".


կիր

kir (romanization)
կիր (nominative singular)
կիրք (nominative plural)
կրոյ (genitive singular)
կրոց (genitive plural)
կրոյ (dative singular)
կրոց (dative plural)
կիր (accusative singular)
կիրս (accusative plural)
կրոյ (ablative singular)
կրոց (ablative plural)
կրով (instrumental singular)
կրովք (instrumental plural)
կիր (locative singular)
կիրս (locative plural)

Armenian: կիր (kir)
→ Zazaki: kirey

→ Old Georgian: კირი (ḳiri) (see there for further descendants)

From Akkadian 𒌋𒀜 (kīru), from Sumerian 𒌋𒀜 (gir, “oven, kiln”).

lime (calcium-containing inorganic mineral)

(figuratively, pathology) a kind of white blister, morphew (a malignant itch)


կիր

kir (romanization)
կիր (nominative singular)
կիրք (nominative plural)
կրի (genitive singular)
կրից (genitive plural)
կրի (dative singular)
կրից (dative plural)
կիր (accusative singular)
կիրս (accusative plural)
կրէ (ablative singular)
կրից (ablative plural)
կրիւ (instrumental singular)
կրիւք (instrumental plural)
կրի (locative singular)
կիրս (locative plural)

desc

→ Armenian: կիրք (kirkʻ), ⇒ կիրառել (kiraṙel), ⇒ կիրարկել (kirarkel) (learned)

Uncertain. According to Ałayan, from Proto-Indo-European *gʷērh₂-, from *gʷerh₂- (“heavy”).
The sense of "Passover" is a semantic loan from Ancient Greek πάσχα (páskha, “Passover”), which was mistakenly etymologized from πάσχω (páskhō, “to bear, suffer”). The rest of the senses all developed from the basic meaning "to bear, to carry".

semantic loan

(in the plural, grammar) symbol used to split a word into syllables


կար

kar (romanization)
կար (nominative singular)
կարք (nominative plural)
կարոյ (genitive singular)
կարոց (genitive plural)
կարոյ (dative singular)
կարոց (dative plural)
կար (accusative singular)
կարս (accusative plural)
կարոյ (ablative singular)
կարոց (ablative plural)
կարով (instrumental singular)
կարովք (instrumental plural)
կար (locative singular)
կարս (locative plural)

xcl-decl-noun

i-type plural instrumental կարիւք (kariwkʻ) and u-type plural genitive կարուց (karucʻ) are also attested

Armenian: կար (kar)


բաղաձայն

head

բաղաձայն • (bałajayn)

xcl-noun

բաղաձայն • (bałajayn)

bałajayn (romanization)
բաղաձայն (nominative singular)
բաղաձայնք (nominative plural)
բաղաձայնի (genitive singular)
բաղաձայնից (genitive plural)
բաղաձայնի (dative singular)
բաղաձայնից (dative plural)
բաղաձայն (accusative singular)
բաղաձայնս (accusative plural)
բաղաձայնէ (ablative singular)
բաղաձայնից (ablative plural)
բաղաձայնիւ (instrumental singular)
բաղաձայնիւք (instrumental plural)
բաղաձայնի (locative singular)
բաղաձայնս (locative plural)

Armenian: բաղաձայն (baġajayn)

From բաղա- (bała-, “con-”) + ձայն (jayn, “sound”). Compare Ancient Greek σύμ-φωνον (súm-phōnon) and Latin cōn-sonāns, built on the same pattern.


հասարակած

hasarakac (romanization)
հասարակած (nominative singular)
հասարակածք (nominative plural)
հասարակածի (genitive singular)
հասարակածաց (genitive plural)
հասարակածի (dative singular)
հասարակածաց (dative plural)
հասարակած (accusative singular)
հասարակածս (accusative plural)
հասարակածէ (ablative singular)
հասարակածաց (ablative plural)
հասարակածաւ (instrumental singular)
հասարակածի (locative singular)
հասարակածս (locative plural)

xcl-decl-noun

հասարակածաւք = հասարակածօք

Armenian: հասարակած (hasarakac)


տիկին

tikin (romanization)
տիկին (nominative singular)
տիկնայք (nominative plural)
տիկնոջ (genitive singular)
տիկնայց (genitive plural)
տիկնաց (genitive plural)
տիկնանց (genitive plural)
տիկնոջ (dative singular)
տիկնայց (dative plural)
տիկնաց (dative plural)
տիկնաց (dative plural)
տիկին (accusative singular)
տիկնայս (accusative plural)
տիկնոջէ (ablative singular)
տիկնայց (ablative plural)
տիկնաց (ablative plural)
տիկնաց (ablative plural)
տիկնամբ (instrumental singular)
տիկնաւ (instrumental singular)
տիկնամբք (instrumental plural)
տիկնոջ (locative singular)
տիկնայս (locative plural)

տիկնայց, տիկնաց, տիկնանց

տիկնայց, տիկնաց, տիկնաց

տիկնայց, տիկնաց, տիկնաց

տիկնամբ, տիկնաւ

desctree

Armenian: տիկին (tikin)
→ Georgian: ტიკინი (ṭiḳini)

From *տի- (*ti-, “of the house”) + կին (kin, “woman”). The first component is also found in տէր (tēr) and տի-եզերք (ti-ezerkʻ) and is inherited from Proto-Indo-European *déms, the genitive of *dṓm (“house”).

compound

տիկնանց տիկին

տիկին երկնից

տիկին վանաց ― tikin vanacʻ ― superioress, abbess


ողն

ołn (romanization)
ողն (nominative singular)
ողունք (nominative plural)
ողին (genitive singular)
ողանց (genitive plural)
ողին (dative singular)
ողանց (dative plural)
ողն (accusative singular)
ողունս (accusative plural)
յողանէ (ablative singular)
ողանց (ablative plural)
ողամբ (instrumental singular)
ողամբք (instrumental plural)
ողին (locative singular)
ողունս (locative plural)

xcl-decl-noun

genitive <i class="Armn mention" lang="xcl">ողան</i> (ołan) is attested in post-classical times

Armenian: ող (oġ)

From Proto-Indo-European *olen-, from *Heh₃l-.

բեկանել զողն

ողն անկանել

to lie down, to lay oneself down, to stretch one's limbs; (figuratively) to neglect, not to care for

յողն երթալ

to stretch oneself; to stretch out one's arms (in yawning or awaking)

յողն կալ

to stand erect, to draw oneself up; (figuratively) to grow proud; to become rebellious

խստացուցանել զողն

to stiffen one's neck, to be proud, stubborn, contumacious

ողն առնուլ

to lean against; (figuratively) to find support

ողն առնուլ ի վշտաց

to breathe from one's troubles, to repose from care or affliction

ողն բեկանիլ

to sprain or break one's back or neck; (figuratively) to end in smoke; to become discouraged, disheartened, desponding, to droop


ողնաշար

head

ողնաշար • (ołnašar)

xcl-noun

ողնաշար • (ołnašar)

ołnašar (romanization)
ողնաշար (nominative singular)
ողնաշարք (nominative plural)
ողնաշարի (genitive singular)
ողնաշարից (genitive plural)
ողնաշարի (dative singular)
ողնաշարից (dative plural)
ողնաշար (accusative singular)
ողնաշարս (accusative plural)
ողնաշարէ (ablative singular)
ողնաշարից (ablative plural)
ողնաշարիւ (instrumental singular)
ողնաշարիւք (instrumental plural)
ողնաշարի (locative singular)
ողնաշարս (locative plural)

xcl-decl-noun

the oblique cases apart from singular genitive are post-classical

Armenian: ողնաշար (oġnašar)

ողնաշար տանց

(anatomy) spine, backbone, vertebral column, spinal column


սեռ

seṙ (romanization)
սեռ (nominative singular)
սեռք (nominative plural)
սեռի (genitive singular)
սեռից (genitive plural)
սեռի (dative singular)
սեռից (dative plural)
սեռ (accusative singular)
սեռս (accusative plural)
սեռէ (ablative singular)
սեռից (ablative plural)
սեռիւ (instrumental singular)
սեռիւք (instrumental plural)
սեռի (locative singular)
սեռս (locative plural)

Armenian: սեռ (seṙ)

From the same Proto-Indo-European root as սեր (ser, “kind, race, species”).


մուկն

head

մուկն • (mukn)

xcl-noun

մուկն • (mukn)

mukn (romanization)
մուկն (nominative singular)
մկունք (nominative plural)
մկան (genitive singular)
մկանց (genitive plural)
մկան (dative singular)
մկանց (dative plural)
մուկն (accusative singular)
մկունս (accusative plural)
մկանէ (ablative singular)
մկանց (ablative plural)
մկամբ (instrumental singular)
մկամբք (instrumental plural)
մկան (locative singular)
մկունս (locative plural)

Of the same origin as the above word. The sense development “mouse” > “muscle” happened already in Proto-Indo-European: compare Ancient Greek μῦς (mûs, “mouse; muscle”), Latin mūsculus (“muscle”), from mūs (“mouse”), Russian мышца (myšca), from мышь (myšʹ). The word մկան (mkan, “back”) has the same origin.


բողբոջ

head

բողբոջ • (bołboǰ)

xcl-noun

բողբոջ • (bołboǰ)

bołboǰ (romanization)
բողբոջ (nominative singular)
բողբոջք (nominative plural)
բողբոջոյ (genitive singular)
բողբոջոց (genitive plural)
բողբոջոյ (dative singular)
բողբոջոց (dative plural)
բողբոջ (accusative singular)
բողբոջս (accusative plural)
բողբոջոյ (ablative singular)
բողբոջոց (ablative plural)
բողբոջով (instrumental singular)
բողբոջովք (instrumental plural)
բողբոջ (locative singular)
բողբոջս (locative plural)
բողբոջ (nominative singular)
բողբոջք (nominative plural)
բողբոջի (genitive singular)
բողբոջից (genitive plural)
բողբոջի (dative singular)
բողբոջից (dative plural)
բողբոջ (accusative singular)
բողբոջս (accusative plural)
բողբոջէ (ablative singular)
բողբոջից (ablative plural)
բողբոջիւ (instrumental singular)
բողբոջիւք (instrumental plural)
բողբոջի (locative singular)
բողբոջս (locative plural)
բողբոջ (nominative singular)
բողբոջք (nominative plural)
բողբոջի (genitive singular)
բողբոջաց (genitive plural)
բողբոջի (dative singular)
բողբոջաց (dative plural)
բողբոջ (accusative singular)
բողբոջս (accusative plural)
բողբոջէ (ablative singular)
բողբոջաց (ablative plural)
բողբոջաւ (instrumental singular)
բողբոջի (locative singular)
բողբոջս (locative plural)

xcl-decl-noun

բողբոջաւք = բողբոջօք

Armenian: բողբոջ (boġboǰ)

desc

Middle Armenian: բողբուճ (boġbuč), բողբոճ (boġboč)

From *բող-բողջ (*boł-bołǰ), reduplication of *բողջ- (*bołǰ-), from Proto-Indo-European *bʰol-yo-, from *bʰleh₃-.


գէս

gēs (romanization)
գէս (nominative singular)
գէսք (nominative plural)
գիսոյ (genitive singular)
գիսոց (genitive plural)
գիսոյ (dative singular)
գիսոց (dative plural)
գէս (accusative singular)
գէսս (accusative plural)
գիսոյ (ablative singular)
գիսոց (ablative plural)
գիսով (instrumental singular)
գիսովք (instrumental plural)
գէս (locative singular)
գէսս (locative plural)
գէս (nominative singular)
գէսք (nominative plural)
գիսի (genitive singular)
գիսաց (genitive plural)
գիսի (dative singular)
գիսաց (dative plural)
գէս (accusative singular)
գէսս (accusative plural)
գիսէ (ablative singular)
գիսաց (ablative plural)
գիսաւ (instrumental singular)
գիսաւք = գիսօք (gisawkʻ = gisōkʻ) (instrumental plural)
գիսի (locative singular)
գէսս (locative plural)
գէս (nominative singular)
գէսք (nominative plural)
գիսու (genitive singular)
գիսուց (genitive plural)
գիսու (dative singular)
գիսուց (dative plural)
գէս (accusative singular)
գէսս (accusative plural)
գիսէ (ablative singular)
գիսուց (ablative plural)
գիսու (instrumental singular)
գիսուք (instrumental plural)
գիսու (locative singular)
գէսս (locative plural)

xcl-decl-noun

գիսաւք = գիսօք

Armenian: գես (ges)

From Middle Persian gys (gēs, “curl, locks”). Compare Persian گیس (gis), گیسو (gisu, “ringlet of hair, forelock, sidelock, curl”), Ossetian хъис (qis, “bristle”), Avestan 𐬔𐬀𐬉𐬯𐬎- (gaēsu-, “curls”).


թթու

head

թթու • (tʻtʻu)

xcl-noun

թթու • (tʻtʻu)

tʻtʻu (romanization)
թթու (nominative singular)
թթուք (nominative plural)
թթուոյ (genitive singular)
թթուոց (genitive plural)
թթուոյ (dative singular)
թթուոց (dative plural)
թթու (accusative singular)
թթուս (accusative plural)
թթուոյ (ablative singular)
թթուոց (ablative plural)
թթուով (instrumental singular)
թթուովք (instrumental plural)
թթու (locative singular)
թթուս (locative plural)

From an unknown root *թութ- (*tʻutʻ-) or *թիթ- (*tʻitʻ-) + -ու (-u).

unk

unknown


ձեռն

head

ձեռն • (jeṙn)

xcl-noun

ձեռն • (jeṙn)

jeṙn (romanization)
ձեռն (nominative singular uncountable)
ձեռին (genitive singular uncountable)
ձեռին (dative singular uncountable)
ձեռն (accusative singular uncountable)
ձեռանէ (ablative singular uncountable)
ձեռամբ (instrumental singular uncountable)
ձեռին (locative singular uncountable)
ձեռք (nominative plural-only)
ձեռաց (genitive plural-only)
ձեռաց (dative plural-only)
ձեռս (accusative plural-only)
ձեռաց (ablative plural-only)
ձեռաւք = ձեռօք (jeṙawkʻ = jeṙōkʻ) (instrumental plural-only)
ձեռս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-unc

The singular forms follow n-type declension.

xcl-decl-noun-pl

ձեռաւք = ձեռօք

The plural forms follow an i-a-type declension, but an n-type plural instrumental ձեռամբք (jeṙambkʻ) is once attested. An o-type plural instrumental ձեռովք (jeṙovkʻ) is also attested.

→ Arabic: زرنوك (zarnūk)

Armenian: ձեռք (jeṙkʻ), ձեռ (jeṙ)

From Proto-Indo-European *ǵʰésr-m̥, accusative of *ǵʰésr- (“hand”). The plural ձեռք (jeṙkʻ) is from Proto-Indo-European *ǵʰesr-es. The old instrumental *ձերբ (*jerb), found only in compounds, continues Proto-Indo-European *ǵʰesr̥-bʰi (see -բ (-b)).

ի ձեռն, ընդ ձեռն

by, by means of, through the medium or channel of

զձեռամբ

as much as one can, according to one's power

ի ձեռանէ

պաշտօնեայ ի ձեռանէ

առ ձեռն

ready at hand, under one's hand, near, at hand

առ ձեռն բառարան

ձեռն ի ձեռանէ, ընդ ձեռն, ձեռն ի ձեռն ― jeṙn i jeṙanē, ənd jeṙn, jeṙn i jeṙn ― from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him, etc.

որ ընդ ձեռամբ է

հզօր ձեռամբ

ձեռն օտար

յերկոցունց ձեռաց աջողակ

ambidexter, right- and left-handed person

ձեռն հաւանութեան

ձեռս ի կապ

with one's hand tied; with folded arms; (figuratively) idle

ձեռս յետս կապեալ

ձեռք փապարեալք յաշխատութէնէ

մահահամբոյր ձեռամբ

ձեռն Տեառն

ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց

according to one's strength, power or means

əst jeṙin bawakani, əst kari jeṙacʻ iwrocʻ

ամբարձ զձեռն իւր ի տիրապետել

he formed the project of seizing the chief authority

ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն

ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն

ի ձեռս քո է

չէր ձեռն նորա բաւական

ահա ձեռն իմ ընդ քեզ

յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր ձեռն իւր

yamenayn tełis ur miangamayn hasanēr jeṙn iwr

եղեւ ձեռն տեառն ի վերայ իմ

ձեռն տալ իրերաց

ձեռն տալ ի

ձեռն տալ անմեղութեան

ձեռն տալ

to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help

ձեռն արկանել

to lay hands on, to seize, to take possession of

ձեռն արկանել, ձեռն ի գործ արկանել/առնել

to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try

ի ձեռն տալ

to hand over, to deliver over, to give up

ձեռս բառնալ

ձեռս ամբառնալ

դնել զանձն ի ձեռին իւրում

ձեռն անձին հարկանել

to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour

ձեռն յանձին հարկանել

to oblige oneself to, ("on my head be it")

ձեռն դնել

to lay hands on, to ordain, to consecrate; to put one's signature to, to sign

ձեռն տալ աղջկան

ընդ ձեռամբ/զձեռամբ լինել

to be in the hands of, under the power, in subjection to

ունել ընդ ձեռամբ

ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ

to bring under one's power, to subdue, to subjugate

ənd jeṙamb aṙnel, nuačel, arkanel ənd jeṙamb

կալ ընդ ձեռամբ ուրուք

to put oneself under the protection of; to submit, to yield; to be submissive

ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել

to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught

ənd jeṙamb ankanil, gal i jeṙs, i jeṙs ankanel

ի ձեռս բերել

to obtain, to procure, to entrap, to catch

անկանել ի ձեռս ուրուք

ձեռն օգնականութեան գտանել

to find a helping hand, to be sustained by, favoured with

զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել

ձեռամբ առնել

զձեռամբ լինել

զձեռօք ածել

ի ձեռն առնուլ

to obtain, to acquire; to reacquire; to undertake, to begin

տարածել զձեռս իւր առ ոք

ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք

ձեռն մխել

to meddle, to interfere; to set a hand to, to undertake

ձեռն մխել յոք

to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-reat; to put to death

ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք

to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of

ձեռն/ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ

to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down

ձեռն զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն

to draw a cord, to tighten a rope hand over hand

jeṙn zjeṙamb pʻopʻoxelov kʻaršel zčʻuann

ձեռն արկանել զգանձիւն

լուանալ զձեռս

(figuratively) to wash one's hands of, to clear oneself from

ձեռն ունել

ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ

rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards

(anatomy) hand; fist; arm; (figuratively) strength, might, power, force, main strength; aid, succour, protection


մարգարիտ

margarit (romanization)
մարգարիտ (nominative singular)
մարգարիտք (nominative plural)
մարգարտոյ (genitive singular)
մարգարտոց (genitive plural)
մարգարտոյ (dative singular)
մարգարտոց (dative plural)
մարգարիտ (accusative singular)
մարգարիտս (accusative plural)
մարգարտոյ (ablative singular)
մարգարտոց (ablative plural)
մարգարտով (instrumental singular)
մարգարտովք (instrumental plural)
մարգարիտ (locative singular)
մարգարիտս (locative plural)
մարգարիտ (nominative singular)
մարգարիտք (nominative plural)
մարգարտի (genitive singular)
մարգարտաց (genitive plural)
մարգարտի (dative singular)
մարգարտաց (dative plural)
մարգարիտ (accusative singular)
մարգարիտս (accusative plural)
մարգարտէ (ablative singular)
մարգարտաց (ablative plural)
մարգարտաւ (instrumental singular)
մարգարտի (locative singular)
մարգարիտս (locative plural)

xcl-decl-noun

մարգարտաւք = մարգարտօք

Armenian: մարգարիտ (margarit) (see there for further descendants)

desctree

→? Old Georgian: მარგალიტი (margaliṭi), მარგარიტი (margariṭi)
Georgian: მარგალიტი (margaliṭi)
→ Abkhaz: а-мыркы́лд (a-mərkʼə́ld), а-маркылд (a-markʼəld) (possibly via Mingrelian)
→ Avar: маргъал (marğal)
→ Bats: მარგალიტ (margaliṭ)
→ Mingrelian: მარგალიტი (margaliṭi)
→ Svan: მარგლიტ (margliṭ), მარგლი (margli), მარგალი (margali)

Borrowed from the Iranian source of Ancient Greek μαργαρίτης (margarítēs). See Persian مروارید (marvârid, morvârid) for more.


շամփուր

head

շամփուր • (šampʻur)

xcl-noun

շամփուր • (šampʻur)

šampʻur (romanization)
շամփուր (nominative singular)
շամփուրք (nominative plural)
շամփրոյ (genitive singular)
շամփրոց (genitive plural)
շամփրոյ (dative singular)
շամփրոց (dative plural)
շամփուր (accusative singular)
շամփուրս (accusative plural)
շամփրոյ (ablative singular)
շամփրոց (ablative plural)
շամփրով (instrumental singular)
շամփրովք (instrumental plural)
շամփուր (locative singular)
շամփուրս (locative plural)
շամփուր (nominative singular)
շամփուրք (nominative plural)
շամփրի (genitive singular)
շամփրաց (genitive plural)
շամփրի (dative singular)
շամփրաց (dative plural)
շամփուր (accusative singular)
շամփուրս (accusative plural)
շամփրէ (ablative singular)
շամփրաց (ablative plural)
շամփրաւ (instrumental singular)
շամփրի (locative singular)
շամփուրս (locative plural)

xcl-decl-noun

շամփրաւք = շամփրօք

Armenian: շամփուր (šampʻur)

→ Russian: шампур (šampur)

→ Old Georgian: შამფური (šampuri)

Georgian: შამფური (šampuri)


ապաթարց

head

ապաթարց • (apatʻarcʻ)

xcl-noun

ապաթարց • (apatʻarcʻ)

apatʻarcʻ (romanization)
ապաթարց (nominative singular)
ապաթարցք (nominative plural)
ապաթարցի (genitive singular)
ապաթարցից (genitive plural)
ապաթարցի (dative singular)
ապաթարցից (dative plural)
ապաթարց (accusative singular)
ապաթարցս (accusative plural)
ապաթարցէ (ablative singular)
ապաթարցից (ablative plural)
ապաթարցիւ (instrumental singular)
ապաթարցիւք (instrumental plural)
ապաթարցի (locative singular)
ապաթարցս (locative plural)

Armenian: ապաթարց (apatʻarcʻ)

Calque of Ancient Greek ἀπόστροφος (apóstrophos, “accent of elision”), from ἀπό (apó, “away”) + στρέφω (stréphō, “to turn”), which was translated as *ապադարձ (*apadarj), from ապա- (apa-, “away; negative prefix”) + դարձ (darj, “turn”), but written as ապաթարց (apatʻarcʻ) because of the dialectal pronunciation adopted by the Hellenizing School. See բդեդ (bded) for more examples of such a pronunciation.


կաւ

kaw (romanization)
կաւ (nominative singular uncountable)
կաւոյ (genitive singular uncountable)
կաւոյ (dative singular uncountable)
կաւ (accusative singular uncountable)
կաւոյ (ablative singular uncountable)
կաւով (instrumental singular uncountable)
կաւ (locative singular uncountable)
կաւ (nominative singular uncountable)
կաւու (genitive singular uncountable)
կաւու (dative singular uncountable)
կաւ (accusative singular uncountable)
կաւէ (ablative singular uncountable)
կաւու (instrumental singular uncountable)
կաւու (locative singular uncountable)

Armenian: կավ (kav)
→ Turkish: gav

հոռոմ, մատնեհարած/նշաւոր կաւ ― hoṙom, matneharac/nšawor kaw ― bole, bolary earth

ծեփել կաւով


փոշտ

head

փոշտ • (pʻošt)

xcl-noun

փոշտ • (pʻošt)

pʻošt (romanization)
փոշտ (nominative singular)
փոշտք (nominative plural)
փոշտի (genitive singular)
փոշտի (dative singular)
փոշտ (accusative singular)
փոշտս (accusative plural)
փոշտէ (ablative singular)
փոշտի (locative singular)
փոշտս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

Armenian: փոշտ (pʻošt)


կուժ

head

կուժ • (kuž)

xcl-noun

կուժ • (kuž)

kuž (romanization)
կուժ (nominative singular)
կուժք (nominative plural)
կժոյ (genitive singular)
կժոց (genitive plural)
կժոյ (dative singular)
կժոց (dative plural)
կուժ (accusative singular)
կուժս (accusative plural)
կժոյ (ablative singular)
կժոց (ablative plural)
կժով (instrumental singular)
կժովք (instrumental plural)
կուժ (locative singular)
կուժս (locative plural)

Armenian: կուժ (kuž)

A Middle Iranian borrowing. Compare Khotanese kūysa-, Persian کوزه (kuza, “earthen bottle with a long narrow neck for water”) and Rutul кӏуж (ḳuž, “earthenware jug”).

cog

pitcher, jug, jar, water-pot (earthen or wooden, big or small)


ցաւ

head

ցաւ • (cʻaw)

xcl-noun

ցաւ • (cʻaw)

cʻaw (romanization)
ցաւ (nominative singular)
ցաւք (nominative plural)
ցաւոյ (genitive singular)
ցաւոց (genitive plural)
ցաւոյ (dative singular)
ցաւոց (dative plural)
ցաւ (accusative singular)
ցաւս (accusative plural)
ցաւոյ (ablative singular)
ցաւոց (ablative plural)
ցաւով (instrumental singular)
ցաւովք (instrumental plural)
ցաւ (locative singular)
ցաւս (locative plural)

xcl-decl-noun

the plural instrumental can be i-a-type <i class="Armn mention" lang="xcl">ցաւօք</i> (cʻawōkʻ)

Armenian: ցավ (cʻav), ցավոք (cʻavokʻ)

ցաւովք

դառնակսկիծ ցաւ

sharp, smarting, poignant or bitter pain

ցաւք ցանկութեան ― cʻawkʻ cʻankutʻean ― concupiscence

ի ցաւս լինել, ցաւս կրել, տանել/բերել ցաւոց

to suffer or endure pain, to feel unwell, to be in pain, full of pain

i cʻaws linel, cʻaws krel, tanel/berel cʻawocʻ

մեղմել զցաւս

դժոխըմբեր կալաւ զիս ցաւ

փարատեցան յինէն ցաւք իմ

I have no more illness, I am free from pain


ածանց

head

ածանց • (acancʻ)

xcl-noun

ածանց • (acancʻ)

acancʻ (romanization)
ածանց (nominative singular)
ածանցք (nominative plural)
ածանցի (genitive singular)
ածանցաց (genitive plural)
ածանցի (dative singular)
ածանցաց (dative plural)
ածանց (accusative singular)
ածանցս (accusative plural)
ածանցէ (ablative singular)
ածանցաց (ablative plural)
ածանցաւ (instrumental singular)
ածանցի (locative singular)
ածանցս (locative plural)

xcl-decl-noun

ածանցաւք = ածանցօք

Armenian: ածանց (acancʻ)

From ած- (ac-) + անց- (ancʻ-). Calque of Ancient Greek παραγωγόν (paragōgón, “derivative”), from παράγω (parágō, “to derive”). Compare ածանցուցանեմ (acancʻucʻanem).

calque

(linguistics) derivative (a word formed from another word)


հայրանուն

head

հայրանուն • (hayranun)

xcl-noun

հայրանուն • (hayranun)

hayranun (romanization)
հայրանուն (nominative singular)
հայրանուանք (nominative plural)
հայրանուան (genitive singular)
հայրանուանց (genitive plural)
հայրանուան (dative singular)
հայրանուանց (dative plural)
հայրանուն (accusative singular)
հայրանուանս (accusative plural)
հայրանուանէ (ablative singular)
հայրանուանց (ablative plural)
հայրանուամբ (instrumental singular)
հայրանուամբք (instrumental plural)
հայրանուան (locative singular)
հայրանուանս (locative plural)

xcl-decl-noun

հայրանուամբք

Armenian: հայրանուն (hayranun)


բիւրեղ

head

բիւրեղ • (biwreł)

xcl-noun

բիւրեղ • (biwreł)

biwreł (romanization)
բիւրեղ (nominative singular)
բիւրեղք (nominative plural)
բիւրեղի (genitive singular)
բիւրեղաց (genitive plural)
բիւրեղի (dative singular)
բիւրեղաց (dative plural)
բիւրեղ (accusative singular)
բիւրեղս (accusative plural)
բիւրեղէ (ablative singular)
բիւրեղաց (ablative plural)
բիւրեղաւ (instrumental singular)
բիւրեղի (locative singular)
բիւրեղս (locative plural)

xcl-decl-noun

բիւրեղաւք = բիւրեղօք

Armenian: բյուրեղ (byureġ)

From Ancient Greek βήρυλλος (bḗrullos, “beryl”). The post-classical scholarly form բերիւղ (beriwł) preserves the spelling more faithfully. See also պլօր (plōr).


հասարակ

hasarak (romanization)
հասարակ (nominative singular)
հասարակք (nominative plural)
հասարակի (genitive singular)
հասարակաց (genitive plural)
հասարակի (dative singular)
հասարակաց (dative plural)
հասարակ (accusative singular)
հասարակս (accusative plural)
հասարակէ (ablative singular)
հասարակաց (ablative plural)
հասարակաւ (instrumental singular)
հասարակի (locative singular)
հասարակս (locative plural)
u-type plural genitive

xcl-decl-noun

հասարակաւք = հասարակօք

u-type plural genitive/dative <i class="Armn mention" lang="xcl">հասարակուց</i> (hasarakucʻ) is attested in one manuscript

An Iranian borrowing: compare Middle Persian 𐫍𐫘𐫀𐫡 (hsʾr /hassār/, “alike, equal; like, corresponding to”), Parthian 𐫍𐫀𐫇𐫘𐫀𐫡𐫃 (hʾwsʾrg /hawsārag/, “of the same rank/age”), 𐫍𐫀𐫇𐫘𐫀𐫡 (hʾwsʾr /hāwsār/, “similar, like; the like”).

cog

հասարակ անուն ― hasarak anun ― common gender noun

հասարակ բայ ― hasarak bay ― deponent verb

(grammar) common (of gender); common, not proper (of a noun); deponent (of a verb)


սենեակ

seneak (romanization)
սենեակ (nominative singular)
սենեակք (nominative plural)
սենեկի (genitive singular)
սենեկաց (genitive plural)
սենեկի (dative singular)
սենեկաց (dative plural)
սենեակ (accusative singular)
սենեակս (accusative plural)
սենեկէ (ablative singular)
սենեկաց (ablative plural)
սենեկաւ (instrumental singular)
սենեկի (locative singular)
սենեակս (locative plural)

xcl-decl-noun

սենեկաւք = սենեկօք

→ Armenian: սենյակ (senyak) (learned)

Together with Old Georgian სენაკი (senaḳi), borrowed from Middle Iranian *sēniyak, from Old Iranian *sayanīyaka- (literally “that which is to be slept in, sleeping-room”), ultimately from Proto-Indo-European *ḱey- (“to lie down”). Compare Sanskrit शयनीयक (śayanīyaka, “bed, couch”), शयनीय (śayanīya, “to be slept or lain on”), शयन (śayana, “repose; bed”) and Latin cūnae (“cradle, crib; nest”).


մզկիթ

head

մզկիթ • (mzkitʻ)

xcl-noun

մզկիթ • (mzkitʻ)

mzkitʻ (romanization)
մզկիթ (nominative singular)
մզկիթք (nominative plural)
մզկթի (genitive singular)
մզկթաց (genitive plural)
մզկթի (dative singular)
մզկթաց (dative plural)
մզկիթ (accusative singular)
մզկիթս (accusative plural)
մզկթէ (ablative singular)
մզկթաց (ablative plural)
մզկթաւ (instrumental singular)
մզկթաւք = մզկթօք (mzktʻawkʻ = mzktʻōkʻ) (instrumental plural)
մզկթի (locative singular)
մզկիթս (locative plural)

xcl-decl-noun

մզկթաւք = մզկթօք

desctree

Middle Armenian: մզկիթ (mzkitʻ), մզգիթ (mzgitʻ), մսքիթ (mskʻitʻ), մզքիթ (mzkʻitʻ)
Armenian: մզկիթ (mzkitʻ)

From Classical Persian مزکت (mazkit), مزگت (mazgit), from Middle Persian [script needed] (mzgt' /mazgit/), from Arabic مَسْجِد (masjid).

der

Զառ ի սմանէ մանկունս է տեսանել, որ ի դրունս սորա բնակիտ ի ձեռս առեալ զդաւթական երգս երգէին, այսօր ի դուրս դիւաբնակ կաղաղանացն՝ զոր մզկիթն կոչեն, անդր կաքաւեն ուսանելով զմահմետաւանդ զասացեալսն։

11th century, Aristakēs Lastivertcʻi, Patmutʻiwn [History]

Translation by Robert Bedrosian
Those clerics who could be seen at the [church] doors, books in hand, singing Davidic psalms, dance before the doors of those demon-infested lairs called mosques learning the sayings of Islam.

Zaṙ i smanē mankuns ē tesanel, or i druns sora bnakit i jeṙs aṙeal zdawtʻakan ergs ergēin, aysōr i durs diwabnak kałałanacʻn, zor mzkitʻn kočʻen, andr kakʻawen usanelov zmahmetawand zasacʻealsn.


ենթամնայ

head

ենթամնայ • (entʻamnay)

xcl-noun

ենթամնայ • (entʻamnay)

entʻamnay (romanization)
ենթամնայ (nominative singular)
ենթամնայք (nominative plural)
ենթամնայի (genitive singular)
ենթամնայից (genitive plural)
ենթամնայի (dative singular)
ենթամնայից (dative plural)
ենթամնայ (accusative singular)
ենթամնայս (accusative plural)
ենթամնայէ (ablative singular)
ենթամնայից (ablative plural)
ենթամնայիւ (instrumental singular)
ենթամնայիւք (instrumental plural)
ենթամնայի (locative singular)
ենթամնայս (locative plural)

Armenian: ենթամնա (entʻamna)

(grammar) hyphen, mark of the division of a word: ֊


ստորակէտ

head

ստորակէտ • (storakēt)

xcl-noun

ստորակէտ • (storakēt)

storakēt (romanization)
ստորակէտ (nominative singular)
ստորակէտք (nominative plural)
ստորակիտի (genitive singular)
ստորակիտաց (genitive plural)
ստորակիտի (dative singular)
ստորակիտաց (dative plural)
ստորակէտ (accusative singular)
ստորակէտս (accusative plural)
ստորակիտէ (ablative singular)
ստորակիտաց (ablative plural)
ստորակիտաւ (instrumental singular)
ստորակիտի (locative singular)
ստորակէտս (locative plural)

xcl-decl-noun

ստորակիտաւք = ստորակիտօք

the singular instrumental can be <i class="Armn mention" lang="xcl">ստորակիտով</i> (storakitov)

→ Armenian: ստորակետ (storaket)

From ստոր (stor) + -ա- (-a-) + կէտ (kēt). Calque of Ancient Greek ὑποστιγμή (hupostigmḗ).


ճկոյթ

head

ճկոյթ • (čkoytʻ)

xcl-noun

ճկոյթ • (čkoytʻ)

čkoytʻ (romanization)
ճկոյթ (nominative singular)
ճկոյթք (nominative plural)
ճկութի (genitive singular)
ճկութաց (genitive plural)
ճկութի (dative singular)
ճկութաց (dative plural)
ճկոյթ (accusative singular)
ճկոյթս (accusative plural)
ճկութէ (ablative singular)
ճկութաց (ablative plural)
ճկութաւ (instrumental singular)
ճկութի (locative singular)
ճկոյթս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճկութաւք = ճկութօք

a genitive singular ճկութան (čkutʻan) is also attested, which supposes a nominative *ճկոյթն (*čkoytʻn)

Armenian: ճկույթ (čkuytʻ)

The older spelling is ծկոյթ (ckoytʻ), from *ծլկոյթ (*clkoytʻ), from *ծուլկոյթ (*culkoytʻ), borrowed from a Georgian-Zan language: compare Laz წულუ კითი (ǯulu ǩiti, “pinky”, literally “small finger”).

cog

կապել զոք ի ճկոյթն իւր


պատիւ

patiw (romanization)
պատիւ (nominative singular)
պատիւք (nominative plural)
պատուոյ (genitive singular)
պատուոց (genitive plural)
պատուոյ (dative singular)
պատուոց (dative plural)
պատիւ (accusative singular)
պատիւս (accusative plural)
պատուոյ (ablative singular)
պատուոց (ablative plural)
պատուով (instrumental singular)
պատուովք (instrumental plural)
պատիւ (locative singular)
պատիւս (locative plural)
պատիւ (nominative singular)
պատիւք (nominative plural)
պատուի (genitive singular)
պատուի (dative singular)
պատիւ (accusative singular)
պատիւս (accusative plural)
պատուէ (ablative singular)
պատուի (locative singular)
պատիւս (locative plural)

Armenian: պատիվ (pativ), պատվո (patvo)

desc

→? Old Georgian: პატივი (ṗaṭivi) (or directly from Iranian)

desctree

Georgian: პატივი (ṗaṭivi)
→ Bats: პატივ (ṗaṭiv)
→ Svan: პა̈ტიჳ (ṗäṭiw)

→ Romani: patǐv

From Middle Iranian *pativ. Compare Sogdian [script needed] (ptβy-, “respect, honour”).

der

Proto-Indo-Iranian *bʰaH- (“to shine, be bright”)

(grammar) the Armenian abbreviation mark (՟)


մէջ

mēǰ (romanization)
մէջ (nominative singular)
մէջք (nominative plural)
միջոյ (genitive singular)
միջոց (genitive plural)
միջոյ (dative singular)
միջոց (dative plural)
մէջ (accusative singular)
մէջս (accusative plural)
միջոյ (ablative singular)
միջոց (ablative plural)
միջով (instrumental singular)
միջովք (instrumental plural)
միջի (locative singular)
մէջ (locative singular)
մէջս (locative plural)
մէջ (nominative singular)
մէջք (nominative plural)
միջի (genitive singular)
միջաց (genitive plural)
միջի (dative singular)
միջաց (dative plural)
մէջ (accusative singular)
մէջս (accusative plural)
միջէ (ablative singular)
միջաց (ablative plural)
միջաւ (instrumental singular)
միջաւք = միջօք (miǰawkʻ = miǰōkʻ) (instrumental plural)
միջի (locative singular)
մէջս (locative plural)

xcl-decl-noun

միջաւք = միջօք

From Proto-Armenian *meidyo-, from Proto-Indo-European *médʰyos.

ցաւք միջաց ― cʻawkʻ miǰacʻ ― lumbago

ցմէջս

ընդ մէջ իւր

միջովք չափ ի վեր/ի միջոյն եւ ի վեր

միջովք չափ ի խոնարհ/ի միջոյն եւ ի խոնարհ

miǰovkʻ čʻapʻ i xonarh/i miǰoyn ew i xonarh

պնդել զմէջս

to gird up one's loins, to put on a belt

խորտակել զմէջս

գօտի ածել ընդ մէջ իւր

արկանել քուրձ զմիջովք

սուսեր ընդ մէջ ածել, ածել սուր ընդ մէջ

մէջ ընդ մէջ հերձուլ, հատանել

to cut in halves; to split into two parts

(anatomy, often in the plural) the middle part of the body; loins, reins; waist; belly, abdomen; back


հնագիտութիւն

head

հնագիտութիւն • (hnagitutʻiwn)

xcl-noun

հնագիտութիւն • (hnagitutʻiwn)

hnagitutʻiwn (romanization)
հնագիտութիւն (nominative singular)
հնագիտութիւնք (nominative plural)
հնագիտութեան (genitive singular)
հնագիտութեանց (genitive plural)
հնագիտութեան (dative singular)
հնագիտութեանց (dative plural)
հնագիտութիւն (accusative singular)
հնագիտութիւնս (accusative plural)
հնագիտութենէ (ablative singular)
հնագիտութեանց (ablative plural)
հնագիտութեամբ (instrumental singular)
հնագիտութեամբք (instrumental plural)
հնագիտութեան (locative singular)
հնագիտութիւնս (locative plural)

xcl-decl-noun

հնագիտութիւն

հնագիտութիւնք

հնագիտութեան

հնագիտութեանց

հնագիտութեան

հնագիտութեանց

հնագիտութիւն

հնագիտութիւնս

հնագիտութենէ

հնագիտութեանց

հնագիտութեամբ

հնագիտութեամբք

հնագիտութեան

հնագիտութիւնս

desc

հնագիտություն

Armenian: հնագիտություն (hnagitutʻyun)

PIE word
 *sénos
հնագէտ (hnagēt) + -ութիւն (-utʻiwn)