դդում

head

դդում • (ddum)

xcl-noun

դդում • (ddum)

ddum (romanization)
դդում (nominative singular)
դդումք (nominative plural)
դդմոյ (genitive singular)
դդմոց (genitive plural)
դդմոյ (dative singular)
դդմոց (dative plural)
դդում (accusative singular)
դդումս (accusative plural)
դդմոյ (ablative singular)
դդմոց (ablative plural)
դդմով (instrumental singular)
դդմովք (instrumental plural)
դդում (locative singular)
դդումս (locative plural)

desctree

Armenian: դդում (ddum), դնդում (dndum) — dialectal
Lomavren: dətum

→ Romani: dudum

A loanword of unknown origin. Romani dudum (“gourd”) is usually treated as an Armenian borrowing, but it may be independently borrowed from the same source. Has been compared to Akkadian 𒌑𒁺𒊌𒁺𒈬 (^(U₂).du-uk-du-mu /dukdumu, dugdumu/, “an unknown plant”), Hebrew דוּדָאִים (ḏūḏāʾīm, “mandrake”) and Sanskrit दुर्द्रुम (durdruma), दुद्रुम (dudruma, “green onion”), दुन्दम (dundama, “drum”). Note also the Indo-Aryan families of Sanskrit दुग्धिका (dugdhikā, “sort of Asclepias or Oxystelma esculentum”), दुग्धिन् (dugdhin, “milky”), and तुम्ब (tumba, “the gourd Lagenaria vulgaris”), in which many similar words are found referring to various types of gourds, including Marathi दुधीण (dudhīṇ), Hindi दूधी (dūdhī, “bottle gourd”) (→ English dudhi).

unk

unknown

cog

a hollowed out gourd as a water container


պնակ

pnak (romanization)
պնակ (nominative singular)
պնակք (nominative plural)
պնակի (genitive singular)
պնակաց (genitive plural)
պնակի (dative singular)
պնակաց (dative plural)
պնակ (accusative singular)
պնակս (accusative plural)
պնակէ (ablative singular)
պնակաց (ablative plural)
պնակաւ (instrumental singular)
պնակաւք = պնակօք (pnakawkʻ = pnakōkʻ) (instrumental plural)
պնակի (locative singular)
պնակս (locative plural)

xcl-decl-noun

պնակաւք = պնակօք

Armenian: պնակ (pnak)

desc

Udi: пӏинаькӏ (ṗinäḳ)

Udi: пӏинаькӏ (ṗinäḳ)

Borrowed from Ancient Greek πίναξ (pínax).

մխել զձեռն ի պնակ ընդ ումեք

to eat together, at the same table, to be a table-companion


սնդիկ

sndik (romanization)
սնդիկ (nominative singular)
սնդիկք (nominative plural)
սնդկի (genitive singular)
սնդկաց (genitive plural)
սնդկի (dative singular)
սնդկաց (dative plural)
սնդիկ (accusative singular)
սնդիկս (accusative plural)
սնդկէ (ablative singular)
սնդկաց (ablative plural)
սնդկաւ (instrumental singular)
սնդկաւք = սնդկօք (sndkawkʻ = sndkōkʻ) (instrumental plural)
սնդկի (locative singular)
սնդիկս (locative plural)

xcl-decl-noun

սնդկաւք = սնդկօք

Armenian: սնդիկ (sndik)

→? Georgian: სინდიყი (sindiq̇i)

→ Ottoman Turkish: سندك (sindik)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (zy(w)ndk'), Manichaean Middle Persian 𐫉𐫏𐫗𐫅𐫃 (zyndg), Classical Persian زنده (zinda, “alive, living”), Persian جیوه (jive), ژیوه (žive, “mercury”). Compare the Iranian borrowings: Middle Armenian ժիպակ (žipak), Arabic زِئْبَق (ziʔbaq), زَاؤُوق (zāʔūq), Classical Syriac ܙܝܘܓ (zīwag), ܣܐܕܢܓ (/sʾdng/), Georgian სინდიყი (sindiq̇i, “mercury”), the latter possibly via Armenian. For the sense development compare English quicksilver, Latin argentum vivum. The correct etymology was proposed already by Klaproth (1823).

cog

Ասի, եւ սնդիկդ (var. սնդիկտ, սնտիկդ) յառաջագոյն հեղեալ, այն որ շուրջ զնովաւ է՝ կողմանաւորի ուրումն եւ փոշոտ վայրի, ի մանր-մանր գնդակս ոլոռնացեալ, յերկրին սփռել առ ոչինչ յայնոսիկ, որ պատահեցին նմա, խառնեալ։
Asi, ew sndikd (var. sndikt, sntikd) yaṙaǰagoyn hełeal, ayn or šurǰ znovaw ē, kołmanawori urumn ew pʻošot vayri, i manr-manr gndaks oloṙnacʻeal, yerkrin spʻṙel aṙ očʻinčʻ yaynosik, or patahecʻin nma, xaṙneal.

8th century, Gregory of Nyssa, Tesutʻiwn yałags mardoys kazmutʻean [On the Formation of Man]

Վեցերորդ՝ զի ասէ Արիստոտէլ թէ՝ սընդիկն եւ ծծումբն յոր ժամ խառնին ընդ իրեար յերակս երկրի, լինին նիւթ ամենայն հրահալելեաց։ Զի զօրութեամբ աստեղաց՝ սընդիկն եւ ծծումբն յիրեար խառնել, փոխին երբեմնն յոսկի, երբեմն յարծաթ, երբեմն յերկաթ, եւ ի պղինձ, եւ ի կլայեկ։ Արդ՝ թէ երկնից զօրութիւնն զսնդիկն եւ զծծումբն կարէ յոսկի փոխել՝ որչափ եւս առաւել Աստուած կարէ զհացն ի մարմին իւր փոխել։

14th century, Grigor Tatʻewacʻi, Girkʻ kʻarozutʻean or kočʻi Amaṙan hator [Sermons, Summer Part]

Vecʻerord, zi asē Aristotēl tʻē, səndikn ew ccumbn yor žam xaṙnin ənd irear yeraks erkri, linin niwtʻ amenayn hrahaleleacʻ. Zi zōrutʻeamb asteġacʻ, səndikn ew ccumbn yirear xaṙnel, pʻoxin erbemnn yoski, erbemn yarcatʻ, erbemn yerkatʻ, ew i pġinj, ew i klayek. Ard, tʻē erknicʻ zōrutʻiwnn zsndikn ew zccumbn karē yoski pʻoxel, orčʻapʻ ews aṙawel Astuac karē zhacʻn i marmin iwr pʻoxel.


գարեջուր

head

գարեջուր • (gareǰur)

xcl-noun

գարեջուր • (gareǰur)

gareǰur (romanization)
գարեջուր (nominative singular)
գարեջուրք (nominative plural)
գարեջրոյ (genitive singular)
գարեջրոց (genitive plural)
գարեջրոյ (dative singular)
գարեջրոց (dative plural)
գարեջուր (accusative singular)
գարեջուրս (accusative plural)
գարեջրոյ (ablative singular)
գարեջրոց (ablative plural)
գարեջրով (instrumental singular)
գարեջրովք (instrumental plural)
գարեջուր (locative singular)
գարեջուրս (locative plural)

desc

→ Armenian: գարեջուր (gareǰur) (learned)

հանել, յօրինել զգարեջուր


ջուր

head

ջուր • (ǰur)

xcl-noun

ջուր • (ǰur)

ǰur (romanization)
ջուր (nominative singular)
ջուրք (nominative plural)
ջրոյ (genitive singular)
ջրոց (genitive plural)
ջրոյ (dative singular)
ջրոց (dative plural)
ջուր (accusative singular)
ջուրս (accusative plural)
ջրոյ (ablative singular)
ջրոց (ablative plural)
ջրով (instrumental singular)
ջրովք (instrumental plural)
ջուր (locative singular)
ջուրս (locative plural)
instrumental singular ջուրբ

xcl-decl-noun

instrumental singular ջուրբ (ǰurb), genitive plural ջուրց (ǰurcʻ) and instrumental plural ջուրբք (ǰurbkʻ) are also attested.

desctree

Middle Armenian: ջուր (ǰur)
Armenian: ջուր (ǰur)

Uncertain.
Since Müller 1892 often connected with a family of Baltic words, namely Lithuanian jū́rės, jū́rios, Old Prussian *jūrʲai, iūrin, Lithuanian jūra (“sea”), Lithuanian jáura, jáuras (“marshy place”), and derived from Proto-Indo-European *yuHr- (“water”). J̌ahukyan adduces also Thracian Iuras (“name of a river”). Further common comparisons with the family of Sanskrit वार् (vār, “water”), Persian باران (bârân, “rain”) are rejected by Olsen. The evidence for the Proto-Indo-European *y- → Old Armenian ջ- (ǰ-) development is meager, but compare ջան (ǰan), ջով (ǰov), ջորի (ǰori). This etymology is accepted by Meillet, Ačaṙean, Solta, J̌ahukyan, Olsen (with reservation) and Matasović. The reconstruction of the Proto-Indo-European root is supported by Mallory / Adams but they reject the appurtenance of Armenian on phonetic grounds.
An alternative proposal started by the same Müller (1877) and supported by Justi connects ջուր (ǰur) with Sanskrit क्षरति (kṣarati), Avestan 𐬖𐬲𐬀𐬭𐬀𐬌𐬙𐬌 (γžaraⁱti), Persian شاریدن (šâridan, “to flow, stream”), شران (šorrân, “purling (as running water)”), Northern Kurdish şirik (“drain”), şurik (“waterspout”). This is accepted by Pokorny with reservation, who reconstructs Proto-Indo-European *gʷʰdyōro- for Armenian. J̌ahukyan considers this etymology less likely than the above.


գինի

gini (romanization)
գինի (nominative singular)
գինիք (nominative plural)
գինւոյ (genitive singular)
գինեաց (genitive plural)
գինւոյ (dative singular)
գինեաց (dative plural)
գինի (accusative singular)
գինիս (accusative plural)
գինւոյ (ablative singular)
գինեաց (ablative plural)
գինեաւ (instrumental singular)
գինեաւք = գինեօք (gineawkʻ = gineōkʻ) (instrumental plural)
գինի (locative singular)
գինիս (locative plural)
գինի (nominative singular)
գինիք (nominative plural)
գինւոյ (genitive singular)
գինւոց (genitive plural)
գինւոջ (dative singular)
գինւոց (dative plural)
գինի (accusative singular)
գինիս (accusative plural)
գինւոյ (ablative singular)
գինւոց (ablative plural)
գինւով (instrumental singular)
գինւովք (instrumental plural)
գինւոջ (locative singular)
գինիս (locative plural)

xcl-decl-noun

գինեաւք = գինեօք

note the irregular dative/locative in <i class="Armn mention" lang="xcl">-ոջ</i> (-oǰ)

Armenian: գինի (gini)

From Proto-Indo-European *wóyh₁nom. See also Proto-Kartvelian *ɣwino-, which is probably borrowed from Proto-Armenian.

զուարթանալ սրտի ի գինւոյ, ընդ գինիս մտանել, զգինեօք անկանել, ի գինւոջ լինել

to be merry with wine, to drink, to get drunk

zuartʻanal srti i ginwoy, ənd ginis mtanel, zgineōkʻ ankanel, i ginwoǰ linel

թափել զգինի, սթափել ի գինւոյ

զուարթացուցանել ի գինւոյ

պարզել զգինի

Այլ գինի և իւղ, ձու, ձուկն, պանիր, կոգի, կաղտի, բածին, շճուկ, կաթն, խեր, և ձկանմորէ, զայս բնաւ ամենևին չէ օրէն և ոչ վայել է ճաշակել ամենայն ումեք, մեծի և փոքու, արդարոյ և մեղաւորի։

5th century, Yovhan Mandakuni, Čaṙkʻ [Sermons]

Ayl gini ew iwł, ju, jukn, panir, kogi, kałti, bacin, ščuk, katʻn, xer, ew jkanmorē, zays bnaw amenewin čʻē ōrēn ew očʻ vayel ē čašakel amenayn umekʻ, meci ew pʻokʻu, ardaroy ew meławori.


օղի

ōłi (romanization)
օղի (nominative singular uncountable)
օղւոյ (genitive singular uncountable)
օղւոյ (dative singular uncountable)
օղի (accusative singular uncountable)
օղւոյ (ablative singular uncountable)
օղեաւ (instrumental singular uncountable)
օղի (locative singular uncountable)

desctree

→ Armenian: օղի (ōġi) (learned)
→ English: oghi

The original spelling is աւղի (awłi), which Martirosyan derives from Proto-Indo-European *h₂(e)lu-t-iyV-, from *h₂elut-.

strong fermented drink, intoxicating beverage


լեղի

head

լեղի • (lełi)

xcl-noun

լեղի • (lełi)

lełi (romanization)
լեղի (nominative singular)
լեղիք (nominative plural)
լեղւոյ (genitive singular)
լեղեաց (genitive plural)
լեղւոյ (dative singular)
լեղեաց (dative plural)
լեղի (accusative singular)
լեղիս (accusative plural)
լեղւոյ (ablative singular)
լեղեաց (ablative plural)
լեղեաւ (instrumental singular)
լեղեաւք = լեղեօք (lełeawkʻ = lełeōkʻ) (instrumental plural)
լեղի (locative singular)
լեղիս (locative plural)

xcl-decl-noun

լեղեաւք = լեղեօք

Of unknown origin.
Martirosyan connects it with Hittite 𒇷𒅖𒅆𒅀𒆷 (li-iš-ši-ya-la /liššiyala-/, “liver-related”), derived from Hittite 𒍜𒃻𒈪 (^(UZU)NIG₂.GIG /lišši/), 𒇷𒂊𒅆 (le-e-ši /leš(š)i/, “liver”), which itself has an obscure etymology.

unk

unknown

cog

պարկ լեղւոյ


դեղ

deł (romanization)
դեղ (nominative singular)
դեղք (nominative plural)
դեղոյ (genitive singular)
դեղոց (genitive plural)
դեղոյ (dative singular)
դեղոց (dative plural)
դեղ (accusative singular)
դեղս (accusative plural)
դեղոյ (ablative singular)
դեղոց (ablative plural)
դեղով (instrumental singular)
դեղովք (instrumental plural)
դեղ (locative singular)
դեղս (locative plural)
դեղ (nominative singular)
դեղք (nominative plural)
դեղի (genitive singular)
դեղաց (genitive plural)
դեղի (dative singular)
դեղաց (dative plural)
դեղ (accusative singular)
դեղս (accusative plural)
դեղէ (ablative singular)
դեղաց (ablative plural)
դեղաւ (instrumental singular)
դեղաւք = դեղօք (deławkʻ = dełōkʻ) (instrumental plural)
դեղի (locative singular)
դեղս (locative plural)
դեղ (nominative singular)
դեղք (nominative plural)
դեղի (genitive singular)
դեղից (genitive plural)
դեղի (dative singular)
դեղից (dative plural)
դեղ (accusative singular)
դեղս (accusative plural)
դեղէ (ablative singular)
դեղից (ablative plural)
դեղիւ (instrumental singular)
դեղիւք (instrumental plural)
դեղի (locative singular)
դեղս (locative plural)

xcl-decl-noun

դեղաւք = դեղօք

desctree

Middle Armenian: դեղ (deġ)
Armenian: դեղ (deġ)

From Proto-Indo-European *dʰél(H)- (“to come out, sprout, grow; to become green; shoot, vegetation, herb”); related to դալար (dalar) (see there for more), դեղձ (dełj), դեղբ (dełb), դեղին (dełin) and possibly դղեզ (dġez). The basic meaning was “herb”. The sense of “medicine” developed from the use of herbs as medicine. See also Old Georgian მდელოჲ (mdeloy, “grass”).


թուք

head

թուք • (tʻukʻ)

xcl-noun

թուք • (tʻukʻ)

tʻukʻ (romanization)
թուք (nominative singular)
թուքք (nominative plural)
թքոյ (genitive singular)
թքոց (genitive plural)
թքոյ (dative singular)
թքոց (dative plural)
թուք (accusative singular)
թուքս (accusative plural)
թքոյ (ablative singular)
թքոց (ablative plural)
թքով (instrumental singular)
թքովք (instrumental plural)
թուք (locative singular)
թուքս (locative plural)

Armenian: թուք (tʻukʻ)

From Proto-Indo-European *(s)ptyēw- (“to spit, vomit”); cognate with Ancient Greek πτύω (ptúō, “spit out”), Latin spuō, Proto-Germanic *spīwaną (whence English spew), Albanian shpif, Russian плева́ть (plevátʹ), Persian تف (tof), Sanskrit ष्ठीवति (ṣṭhīvati).

uder

թուք արձակել

աման թքոյ


մառախուղ

head

մառախուղ • (maṙaxuł)

xcl-noun

մառախուղ • (maṙaxuł)

maṙaxuł (romanization)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղոյ (genitive singular)
մառախղոց (genitive plural)
մառախղոյ (dative singular)
մառախղոց (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղոյ (ablative singular)
մառախղոց (ablative plural)
մառախղով (instrumental singular)
մառախղովք (instrumental plural)
մառախուղ (locative singular)
մառախուղս (locative plural)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղի (genitive singular)
մառախղից (genitive plural)
մառախղի (dative singular)
մառախղից (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղէ (ablative singular)
մառախղից (ablative plural)
մառախղիւ (instrumental singular)
մառախղիւք (instrumental plural)
մառախղի (locative singular)
մառախուղս (locative plural)
մառախուղ (nominative singular)
մառախուղք (nominative plural)
մառախղի (genitive singular)
մառախղաց (genitive plural)
մառախղի (dative singular)
մառախղաց (dative plural)
մառախուղ (accusative singular)
մառախուղս (accusative plural)
մառախղէ (ablative singular)
մառախղաց (ablative plural)
մառախղաւ (instrumental singular)
մառախղի (locative singular)
մառախուղս (locative plural)

xcl-decl-noun

մառախղաւք = մառախղօք

desc

→ Armenian: մառախուղ (maṙaxuġ) (learned)

Uncertain. Often assumed to be an inner-Armenian formation *մառ (*maṙ) + -ա- (-a-) + *խուղ (*xuł), the first part being related to Old Armenian մայր (mayr), մառն (maṙn) and մռայլ (mṙayl), and inherited from Proto-Indo-European, and the second part being somehow related to Old Armenian խուղ (xuł, “hut, hovel”). More promising is Marr's comparison with Georgian მარახული (maraxuli), which has been connected with Proto-Nakh *maaraʁo (“cloud”) (see these). We may be dealing with a word of ultimate Northeast Caucasian origin, borrowed via Old Georgian.

unk

Uncertain


ճաշակ

head

ճաշակ • (čašak)

xcl-noun

ճաշակ • (čašak)

čašak (romanization)
ճաշակ (nominative singular)
ճաշակք (nominative plural)
ճաշակի (genitive singular)
ճաշակաց (genitive plural)
ճաշակի (dative singular)
ճաշակաց (dative plural)
ճաշակ (accusative singular)
ճաշակս (accusative plural)
ճաշակէ (ablative singular)
ճաշակաց (ablative plural)
ճաշակաւ (instrumental singular)
ճաշակի (locative singular)
ճաշակս (locative plural)
ճաշակ (nominative singular)
ճաշակք (nominative plural)
ճաշակոյ (genitive singular)
ճաշակոց (genitive plural)
ճաշակոյ (dative singular)
ճաշակոց (dative plural)
ճաշակ (accusative singular)
ճաշակս (accusative plural)
ճաշակոյ (ablative singular)
ճաշակոց (ablative plural)
ճաշակով (instrumental singular)
ճաշակովք (instrumental plural)
ճաշակ (locative singular)
ճաշակս (locative plural)

xcl-decl-noun

ճաշակաւք = ճաշակօք

Armenian: ճաշակ (čašak)

→ Georgian: ჭაშაკი (č̣ašaḳi)

From Middle Iranian *čāšak. Compare Persian چاشنی (čâšni, “taste; taste by way of a sample”). The Iranian word was also borrowed as Sanskrit चषक (caṣaka, “cup”), Old Georgian ჭაშნიგი (č̣ašnigi, “wine”), Georgian ჭაშნიკი (č̣ašniḳi, “gustation of wine”) and Turkish çeşni (“flavor, taste”). For the root, compare Sanskrit चष् (caṣ, “to eat”). Related to ճաշ (čaš).


արտասուք

artasukʻ (romanization)
արտասուք (nominative plural-only)
արտասուաց (genitive plural-only)
արտասուաց (dative plural-only)
արտասուս (accusative plural-only)
արտասուաց (ablative plural-only)
արտասուս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

արտասուաւք = արտասուօք

desc

Armenian: արտասուք (artasukʻ), արցունք (arcʻunkʻ)

From Proto-Indo-European *draḱu-, plural of *draḱru- + -ք (-kʻ).

յարտասուս հարկանել, լուծանել

արտասուօք

ջերմ արտասուս իջուցանել, լալ ջերմ արտասուօք

ǰerm artasus iǰucʻanel, lal ǰerm artasuōkʻ

աչք յարտասուս

արտասուօքն ընթանալ, ոռոգել

արտասուք հոսէին յաչաց նորա

սրբել զարտասուս յաչաց


արիւն

ariwn (romanization)
արիւն (nominative singular)
արիւնք (nominative plural)
արեան (genitive singular)
արեանց (genitive plural)
արեան (dative singular)
արեանց (dative plural)
արիւն (accusative singular)
արիւնս (accusative plural)
արենէ (ablative singular)
արեանց (ablative plural)
արեամբ (instrumental singular)
արեամբք (instrumental plural)
արեան (locative singular)
արիւնս (locative plural)

Armenian: արյուն (aryun)

From *ար- (*ar-), from *եհար- (*ehar-), from Proto-Indo-European *h₁ésh₂r̥ (“blood”), + -իւն (-iwn).


կուժ

head

կուժ • (kuž)

xcl-noun

կուժ • (kuž)

kuž (romanization)
կուժ (nominative singular)
կուժք (nominative plural)
կժոյ (genitive singular)
կժոց (genitive plural)
կժոյ (dative singular)
կժոց (dative plural)
կուժ (accusative singular)
կուժս (accusative plural)
կժոյ (ablative singular)
կժոց (ablative plural)
կժով (instrumental singular)
կժովք (instrumental plural)
կուժ (locative singular)
կուժս (locative plural)

Armenian: կուժ (kuž)

A Middle Iranian borrowing. Compare Khotanese kūysa-, Persian کوزه (kuza, “earthen bottle with a long narrow neck for water”) and Rutul кӏуж (ḳuž, “earthenware jug”).

cog

pitcher, jug, jar, water-pot (earthen or wooden, big or small)


ոլոռն

head

ոլոռն • (oloṙn)

xcl-noun

ոլոռն • (oloṙn)

oloṙn (romanization)
ոլոռն (nominative singular)
ոլոռունք (nominative plural)
ոլոռան (genitive singular)
ոլորան (genitive singular)
ոլոռանց (genitive plural)
ոլորանց (genitive plural)
ոլոռան (dative singular)
ոլորան (dative singular)
ոլոռանց (dative plural)
ոլորանց (dative plural)
ոլոռն (accusative singular)
ոլոռունս (accusative plural)
ոլոռանէ (ablative singular)
ոլորանէ (ablative singular)
ոլոռանց (ablative plural)
ոլորանց (ablative plural)
ոլոռամբ (instrumental singular)
ոլորամբ (instrumental singular)
ոլոռամբք (instrumental plural)
ոլորամբք (instrumental plural)
ոլոռան (locative singular)
ոլորան (locative singular)
ոլոռունս (locative plural)

xcl-decl-noun

ոլոռան, ոլորան

ոլոռանց, ոլորանց

ոլոռան, ոլորան

ոլոռանց, ոլորանց

ոլոռանէ, ոլորանէ

ոլոռանց, ոլորանց

ոլոռամբ, ոլորամբ

ոլոռամբք, ոլորամբք

ոլոռան, ոլորան

Armenian: ոլոռ (oloṙ)

Likely borrowed from a substrate source, possibly Urartian, and related to Ancient Greek ὄλυρα (ólura), Arabic خُلَّر (ḵullar). See the latter for more.

ոլոռն ոլոռն

(figuratively) large drop (of sweat, tears)


աման

aman (romanization)
աման (nominative singular)
ամանք (nominative plural)
ամանոյ (genitive singular)
ամանոց (genitive plural)
ամանոյ (dative singular)
ամանոց (dative plural)
աման (accusative singular)
ամանս (accusative plural)
ամանոյ (ablative singular)
ամանոց (ablative plural)
ամանով (instrumental singular)
ամանովք (instrumental plural)
աման (locative singular)
ամանս (locative plural)
աման (nominative singular)
ամանք (nominative plural)
ամանի (genitive singular)
ամանաց (genitive plural)
ամանի (dative singular)
ամանաց (dative plural)
աման (accusative singular)
ամանս (accusative plural)
ամանէ (ablative singular)
ամանաց (ablative plural)
ամանաւ (instrumental singular)
ամանաւք = ամանօք (amanawkʻ = amanōkʻ) (instrumental plural)
ամանի (locative singular)
ամանս (locative plural)

ամանաւք = ամանօք

i-type instrumental singular <i class="Armn mention" lang="xcl">ամանիւ</i> (amaniw) is also attested

desctree

Middle Armenian: աման (aman)
Armenian: աման (aman)
→ Northern Kurdish: aman
→⇒ Lomavren: telaman

ամամ (amam, “pour out; fill”) + -ան (-an)


սափոր

head

սափոր • (sapʻor)

xcl-noun

սափոր • (sapʻor)

sapʻor (romanization)
սափոր (nominative singular)
սափորք (nominative plural)
սափորոյ (genitive singular)
սափորոց (genitive plural)
սափորոյ (dative singular)
սափորոց (dative plural)
սափոր (accusative singular)
սափորս (accusative plural)
սափորոյ (ablative singular)
սափորոց (ablative plural)
սափորով (instrumental singular)
սափորովք (instrumental plural)
սափոր (locative singular)
սափորս (locative plural)

Armenian: սափոր (sapʻor)

Borrowed from Middle Iranian *sapōδ (perhaps via Aramaic, because otherwise *սապոյր (*sapoyr) is expected), from Old Iranian *sapauda-, whence Classical Persian سبوی (sabōy), سبو (sabô, “cup, jug”), Bactrian σαβολο (sabolo, “jar”) and the Tocharian B loanword sapule (“jar”). The connection with Persian was recognised already by Awgerean and Gēorg Dpir.


արտօսր

head

արտօսր • (artōsr)

Armenian: արտոսր (artosr)

The original spelling is արտաւսր (artawsr), from *արտաւր (*artawr), from Proto-Indo-European *draḱru-, whose plural yielded արտասուք (artasukʻ); the singular *արտաւր (*artawr) seems to have adopted the -ս- (-s-) of the plural.


դալ

Armenian: դալ (dal)

From Proto-Indo-European *dʰh₁-l-i(e)h₂-, from *dʰeh₁(y)- (“to suck”).

դայլ

the existence of this by-form is uncertain


ըմպակ

ըմպակ • (əmpak)

xcl-noun

ըմպակ • (əmpak)

əmpak (romanization)
ըմպակ (nominative singular)
ըմպակք (nominative plural)
ըմպակի (genitive singular)
ըմպակաց (genitive plural)
ըմպակի (dative singular)
ըմպակաց (dative plural)
ըմպակ (accusative singular)
ըմպակս (accusative plural)
ըմպակէ (ablative singular)
ըմպակաց (ablative plural)
ըմպակաւ (instrumental singular)
ըմպակի (locative singular)
ըմպակս (locative plural)

xcl-decl-noun

ըմպակաւք = ըմպակօք

→ Armenian: ըմպակ (əmpak) (learned)

Վասն որոյ և կայսր ոչ եթէ փոքր ինչ քան թէ մեծամեծս նմա ընձեռէր պարգեւս եւ պատիւս գեղեցիկ զինուց և զարդուց և ոսկէհուռ հանդերձ զգեստուց, և ըմպակս և բաժակս, և կամարս ականակապս ի համակ ոսկւոյ․ այլեւ մեծ քան զայն այն էր, զի որդի սիրելի կայսր զՍմբատ իւր անուանէր՝ սիրալիր դաշամբք ուխտից։
Vasn oroy ew kaysr očʻ etʻē pʻokʻr inčʻ kʻan tʻē mecamecs nma ənjeṙēr pargews ew patiws gełecʻik zinucʻ ew zarducʻ ew oskēhuṙ handerj zgestucʻ, ew əmpaks ew bažaks, ew kamars akanakaps i hamak oskwoy; aylew mec kʻan zayn ayn ēr, zi ordi sireli kaysr zSmbat iwr anuanēr, siralir dašambkʻ uxticʻ.

9–10th century, Yovhannēs Drasxanakertcʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 31

In return, the Emperor gave to him an exceedingly great many number of gifts, namely, beautiful weapons, ornaments, robes wrought with gold, goblets, and cups, and girdles of pure gold studded with gems. But a greater honor than these was, that the Emperor addressed Smbat as his "beloved son" by means of a treaty of friendship.

Translation by Rev. Krikor H. Maksoudian


թակոյկ

head

թակոյկ • (tʻakoyk)

xcl-noun

թակոյկ • (tʻakoyk)

tʻakoyk (romanization)
թակոյկ (nominative singular)
թակոյկք (nominative plural)
թակուկի (genitive singular)
թակուկաց (genitive plural)
թակուկի (dative singular)
թակուկաց (dative plural)
թակոյկ (accusative singular)
թակոյկս (accusative plural)
թակուկէ (ablative singular)
թակուկաց (ablative plural)
թակուկաւ (instrumental singular)
թակուկի (locative singular)
թակոյկս (locative plural)

xcl-decl-noun

թակուկաւք = թակուկօք

an instrumental singular <i class="Armn mention" lang="axm">թակուկով</i> (tʻakukov) is attested in Middle Armenian

→ Armenian: թակույկ (tʻakuyk)

→ Old Georgian: ტაკუკი (ṭaḳuḳi)

From Middle Iranian. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (tkwk' /takōk/, “drinking vessel”) and Persian تکوک (takôk, “rhyton”).

cog

pitcher, water-vessel, jug, jar, water-pot, vessel, pot


կահոյր

Armenian: կահույր (kahuyr)

Ačaṙyan leaves the origin of the word open. According to J̌ahukyan, borrowed from an unknown Iranian source, probably descended from Proto-Indo-European *kʷer- (“a kind of dish or pot”); compare Sanskrit चरु (carú-, “kinde of vessel, pot”). See Pokorny for this root.

unk

open


վտակ

vtak (romanization)
վտակ (nominative singular)
վտակք (nominative plural)
վտակի (genitive singular)
վտակաց (genitive plural)
վտակի (dative singular)
վտակաց (dative plural)
վտակ (accusative singular)
վտակս (accusative plural)
վտակէ (ablative singular)
վտակաց (ablative plural)
վտակաւ (instrumental singular)
վտակաւք = վտակօք (vtakawkʻ = vtakōkʻ) (instrumental plural)
վտակի (locative singular)
վտակս (locative plural)

xcl-decl-noun

վտակաւք = վտակօք

→ Armenian: վտակ (vtak) (learned)

A borrowing from Iranian: compare Avestan 𐬬𐬍𐬙𐬀𐬑𐬙𐬌 (vītaxti), 𐬬𐬌𐬙𐬁𐬑𐬙𐬀𐬥 (vitāxtan, “to dissolve”), Middle Persian [Inscriptional Pahlavi needed] (wʾthtn /widāxtan/, “to melt, dissolve”) and Persian گداختن (godâxtan, “to melt”), all from Proto-Iranian *witāka-.


տաշտ

head

տաշտ • (tašt)

xcl-noun

տաշտ • (tašt)

tašt (romanization)
տաշտ (nominative singular)
տաշտք (nominative plural)
տաշտի (genitive singular)
տաշտից (genitive plural)
տաշտի (dative singular)
տաշտից (dative plural)
տաշտ (accusative singular)
տաշտս (accusative plural)
տաշտէ (ablative singular)
տաշտից (ablative plural)
տաշտիւ (instrumental singular)
տաշտիւք (instrumental plural)
տաշտի (locative singular)
տաշտս (locative plural)

desctree

Armenian: տաշտ (tašt), տաշտ (tašt) — Alashkert, Akhaltsikhe, Goris, Ararat, Erzurum, Karabakh, Moks, Mush, Maragheh, Salmas, Van, Tbilisi, դաշտ (dašt) — Suceava, Hamshen, Tekirdağ, Sivas, դՙաշդ (dʻašd) — Kharberd, դաշդ (dašd), դաշʔ (dašʔ) — Aslanbeg, տօշտ (tōšt) — Agulis, դա̈յդ (däyd), դա̈րդ (därd) — Zeitun
→ Turkish: daşd

→ Georgian: ტაშტი (ṭašṭi)

տաշտ խմորոյ ― tašt xmoroy ― kneading-trough, hutch

տաշտ խնկոց

տաշտ որմածուաց


պաղ

Armenian: պաղ (paġ)

unk

unknown

ջուր պաղ


թարախ

head

թարախ • (tʻarax)

xcl-noun

թարախ • (tʻarax)

tʻarax (romanization)
թարախ (nominative singular)
թարախք (nominative plural)
թարախոյ (genitive singular)
թարախոց (genitive plural)
թարախոյ (dative singular)
թարախոց (dative plural)
թարախ (accusative singular)
թարախս (accusative plural)
թարախոյ (ablative singular)
թարախոց (ablative plural)
թարախով (instrumental singular)
թարախովք (instrumental plural)
թարախ (locative singular)
թարախս (locative plural)
թարախ (nominative singular)
թարախք (nominative plural)
թարախի (genitive singular)
թարախաց (genitive plural)
թարախի (dative singular)
թարախաց (dative plural)
թարախ (accusative singular)
թարախս (accusative plural)
թարախէ (ablative singular)
թարախաց (ablative plural)
թարախաւ (instrumental singular)
թարախի (locative singular)
թարախս (locative plural)

xcl-decl-noun

թարախաւք = թարախօք

Armenian: թարախ (tʻarax)

→ Cappadocian Greek: ταράχι (taráchi)

The origin is uncertain. Perhaps from Proto-Indo-European *(s)ter- (“impure liquid, excrement; to defile; to decay”) grown with -խ (-x), and cognate with Old Armenian թրիք (tʻrikʻ), Russian сте́рва (stérva), Proto-Germanic *þrakjaz.


կարաս

karas (romanization)
կարաս (nominative singular)
կարասք (nominative plural)
կարասի (genitive singular)
կարասաց (genitive plural)
կարասի (dative singular)
կարասաց (dative plural)
կարաս (accusative singular)
կարասս (accusative plural)
կարասէ (ablative singular)
կարասաց (ablative plural)
կարասաւ (instrumental singular)
կարասի (locative singular)
կարասս (locative plural)
կարաս (nominative singular)
կարասք (nominative plural)
կարասոյ (genitive singular)
կարասոց (genitive plural)
կարասոյ (dative singular)
կարասոց (dative plural)
կարաս (accusative singular)
կարասս (accusative plural)
կարասոյ (ablative singular)
կարասոց (ablative plural)
կարասով (instrumental singular)
կարասովք (instrumental plural)
կարաս (locative singular)
կարասս (locative plural)

xcl-decl-noun

կարասաւք = կարասօք

Armenian: կարաս (karas)

→ Russian: кара́с (karás)

The origin is unknown.
Similar words are found in other languages, but the interrelationship of these terms is uncertain: compare Georgian კასრი (ḳasri, “barrel”), Aghul хӏере́цӏи (ḥʳerécʼi, “small earthenware mug”), Lak гьарацӏи (haracʼi, “middle-sized earthenware vessel”), Kubachin Dargwa [script needed] (xarac̣e), Arabic كُرَاز (kurāz, a kind of jug with narrow neck), Persian کراز (korâz, a kind of jug with narrow neck), Aramaic כרז (krz, “a type of container”), Classical Syriac ܟܪܙܐ (karrāzā, “pitcher”), Sanskrit कलश (kalaśa, “waterpot, pitcher, jar”), Ancient Greek κρωσσός (krōssós, “water pail, pitcher; cinerary urn”).

unk

unknown

cog

Կարաս ծակ է տուն օտար, եւ ջրհոր նեղ՝ օտարոտին։

Karas cak ē tun ōtar, ew ǰrhor neł, ōtarotin.

large jar for wine or water, cask, barrel, amphora


մաղձ

head

մաղձ • (małj)

xcl-noun

մաղձ • (małj)

małj (romanization)
մաղձ (nominative singular)
մաղձք (nominative plural)
մաղձոյ (genitive singular)
մաղձոց (genitive plural)
մաղձոյ (dative singular)
մաղձոց (dative plural)
մաղձ (accusative singular)
մաղձս (accusative plural)
մաղձոյ (ablative singular)
մաղձոց (ablative plural)
մաղձով (instrumental singular)
մաղձովք (instrumental plural)
մաղձ (locative singular)
մաղձս (locative plural)
մաղձ (nominative singular)
մաղձք (nominative plural)
մաղձի (genitive singular)
մաղձից (genitive plural)
մաղձի (dative singular)
մաղձից (dative plural)
մաղձ (accusative singular)
մաղձս (accusative plural)
մաղձէ (ablative singular)
մաղձից (ablative plural)
մաղձիւ (instrumental singular)
մաղձիւք (instrumental plural)
մաղձի (locative singular)
մաղձս (locative plural)

Armenian: մաղձ (maġj)

If the original meaning is “gall bladder”, then perhaps inherited from Proto-Indo-European *ml̥ǵʰ-, zero-grade of *melǵʰ- (“to swell”) and cognate with Sanskrit मल्ह (malhá, “having teats in the dewlap”) and Avestan 𐬨𐬆𐬭𐬆𐬰𐬁𐬥𐬀 (mər^əzāna, “belly”).

cog

սեաւ մաղձ

անցք մաղձի

աւազ մաղձի


լորձն

lorjn (romanization)
լորձն (nominative singular)
լորձունք (nominative plural)
լորձին (genitive singular)
լորձանց (genitive plural)
լորձին (dative singular)
լորձանց (dative plural)
լորձն (accusative singular)
լորձունս (accusative plural)
լորձնէ (ablative singular)
լորձանց (ablative plural)
լորձամբ (instrumental singular)
լորձամբք (instrumental plural)
լորձին (locative singular)
լորձունս (locative plural)

desc

→ Armenian: լորձ (lorj), լորձունք (lorjunkʻ) (learned)

The origin is unknown. Probably related to Proto-Georgian-Zan *lorc̣- and possibly also to Old Armenian լորտու (lortu).


շաղ

šał (romanization)
շաղ (nominative singular)
շաղք (nominative plural)
շաղի (genitive singular)
շաղից (genitive plural)
շաղի (dative singular)
շաղից (dative plural)
շաղ (accusative singular)
շաղս (accusative plural)
շաղէ (ablative singular)
շաղից (ablative plural)
շաղիւ (instrumental singular)
շաղիւք (instrumental plural)
շաղի (locative singular)
շաղս (locative plural)

desctree

Middle Armenian: շաղ (šaġ)
Armenian: շաղ (šaġ)
→ Cappadocian Greek: σ̌άγι (šági), σ̌άβι (šávi)

The origin is uncertain. Possibly connected with Old Armenian շաղեմ (šałem, “to knead”), շաղախ (šałax, “mortar”), շողիք (šołikʻ, “drool, drivel”).

Ո՞վ է հայր անձրեւի․ և ո՞վ է որ ծնաւ զշաւղս (var. զշաւիղս, զշաղս) ցաւղոյ:
Ov ē hayr anjrewi; ew ov ē or cnaw zšawłs (var. zšawiłs, zšałs) cʻawłoy:

Translation by Claude E. Cox
Who is the rain's father? And who is it that gave birth to the dew's traces?

Զի գլուխ իմ լի եղեւ ցաւղով եւ վարսք իմ ի շաղից (var. շուղից, շողից) գիշերւոյ:
Zi glux im li ełew cʻawłov ew varskʻ im i šałicʻ (var. šułicʻ, šołicʻ) gišerwoy:

Translation by New English Translation of the Septuagint
For my head is wet with dew, and my locks with drops of the night.


վէրք

head

վէրք • (vērkʻ) pl

xcl-noun

վէրք • (vērkʻ) pl

vērkʻ (romanization)
վէրք (nominative plural-only)
վիրաց (genitive plural-only)
վիրաց (dative plural-only)
վէրս (accusative plural-only)
վիրաց (ablative plural-only)
վիրաւք = վիրօք (virawkʻ = virōkʻ) (instrumental plural-only)
վէրս (locative plural-only)

xcl-decl-noun-pl

վիրաւք = վիրօք

→ Armenian: վերք (verkʻ)

Borrowed from Iranian *vaiδa-, which is cognate with Sanskrit वेध (védha, “piercing; wounding, a wound”), from विधति (vídhyati, “to pierce, stab”).


սկաւառակ

head

սկաւառակ • (skawaṙak)

xcl-noun

սկաւառակ • (skawaṙak)

skawaṙak (romanization)
սկաւառակ (nominative singular)
սկաւառակք (nominative plural)
սկաւառակի (genitive singular)
սկաւառակաց (genitive plural)
սկաւառակի (dative singular)
սկաւառակաց (dative plural)
սկաւառակ (accusative singular)
սկաւառակս (accusative plural)
սկաւառակէ (ablative singular)
սկաւառակաց (ablative plural)
սկաւառակաւ (instrumental singular)
սկաւառակի (locative singular)
սկաւառակս (locative plural)

xcl-decl-noun

սկաւառակաւք = սկաւառակօք

→ Armenian: սկավառակ (skavaṙak)

An Iranian borrowing. Compare Persian سکوره (sokôra) and see it for more. Doublet of սկեւռին (skewṙin).

Փարիսեցի կոյր, սրբեա նախ զներքին բաժակին եւ զսկաւառակին, զի լինիցի եւ արտաքինն նոցա սուրբ։

Thou blind Pharisee, cleanse first that [which is] within the cup and platter, that the outside of them may be clean also.

Pʻarisecʻi koyr, srbea nax znerkʻin bažakin ew zskawaṙakin, zi linicʻi ew artakʻinn nocʻa surb.


տիկ

tik (romanization)
տիկ (nominative singular)
տիկք (nominative plural)
տկի (genitive singular)
տկաց (genitive plural)
տկի (dative singular)
տկաց (dative plural)
տիկ (accusative singular)
տիկս (accusative plural)
տկէ (ablative singular)
տկաց (ablative plural)
տկաւ (instrumental singular)
տկաւք = տկօք (tkawkʻ = tkōkʻ) (instrumental plural)
տկի (locative singular)
տիկս (locative plural)

տկաւք = տկօք

Armenian: տիկ (tik)

→ Old Georgian: ტიკი (ṭiḳi)

Georgian: ტიკი (ṭiḳi)

desc

→ Udi: тӏикӏ (ṭiḳ)

→ Udi: тӏикӏ (ṭiḳ)

⇒ Middle Armenian: տկճոր (tkčor)

→ Assyrian Neo-Aramaic: ܩܘܟܘܪ (kūčūr)

→ Georgian: ტიკჭორა (ṭiḳč̣ora)

The origin is uncertain. Traditionally explained as "goat (skin)" and connected with Proto-West Germanic *tigā (“she-goat”), *tikkīn (“kid, young goat”, diminutive), Laconian Ancient Greek δίζα (díza, “goat”), and derived from Proto-Indo-European *digʰ- (“goat”), but that would rather give *տիգ (*tig). Similar words are found in non-Indo-European languages: Old Georgian თიკანი (tiḳani, “kid, young goat”), Proto-Avaro-Andian *ṭuka (“he-goat”), Proto-Tsezian *ṭiġ̥₁a (“he-goat”), Proto-Turkic *teke (“he-goat”). The interrelationship of these forms is uncertain. Finally, note the group of Semitic words meaning "wineskin" or "goatskin": Imperial Aramaic 𐡆𐡒 (zq), Jewish Palestinian Aramaic, Jewish Literary Aramaic, Jewish Babylonian Aramaic זִיקָּא (ziqqā), Classical Syriac ܙܩܐ (zeqqā), Arabic زِقّ (ziqq), Akkadian 𒋢𒍣𒄣 (^(KUŠ)zi-qu /ziqqu/).

cog

skin (vessel made of animal skin (such as goatskin), used for holding liquids such as wine (wineskin), water (waterskin), oil, etc.)


գաւաթ

head

գաւաթ • (gawatʻ)

xcl-noun

գաւաթ • (gawatʻ)

desctree

Armenian: գավաթ (gavatʻ)
→ Udi: гамат (gamat)

Ըստ իմաստուն բժշկացն, որք, զկծուագոյնս դեղոցն տալով ըմպել հիւանդաց, մեղու բազում անգամ զգաւաթն աւծանեն։

6th–7th centuries, Basil of Caesarea, Meknutʻiwn sałmosacʻ. I sałmosn aṙaǰin [Homiliae super psalmos. In ps. I] 1

Əst imastun bžškacʻn, orkʻ, zkcuagoyns dełocʻn talov əmpel hiwandacʻ, mełu bazum angam zgawatʻn awcanen.

Եւ անօրէն Փիլառտոսին հանեալ զսկաւառակ գլխոյն՝ արար գաւաթ եւ նովաւ ըմպէր գինի

1113 – 1140, Mattʻēos Uṙhayecʻi, Žamanakagrutʻiwn [Chronicle]

Translation by Ara Dostourian
His head was brought to Philaretus, and this impious man, taking the skull, made it into a cup which he used for drinking wine

Ew anōrēn Pʻilaṙtosin haneal zskawaṙak glxoyn, arar gawatʻ ew novaw əmpēr gini


շողիք

head

շողիք • (šołikʻ) pl

xcl-noun

շողիք • (šołikʻ) pl

desc

Middle Armenian: շողիք (šoġikʻ), շողինք (šoġinkʻ)

Armenian: շողիք (šoġikʻ), շողինք (šoġinkʻ), շողունք (šoġunkʻ)

From *շող (*šoł, “slime, mucus”) + -իք (-ikʻ). The root *շող (*šoł), of uncertain origin, is also found in dialectal շողուկ (šoġuk), շողոտ (šoġot), and is usually connected with շաղ (šał), շաղեմ (šałem), շաղախ (šałax).
Perhaps a Zan borrowing: compare the Laz and Mingrelian descendants of Proto-Georgian-Zan *s₁owl- (“to wet, make wet”).

cog

ի բերանոյն հոսեն շողիք․ և երանի թէ շողիս, և ոչ այլ ինչ անպատեհս

5th century, John Chrysostom, Commentary on Epistles of Paul 9.9

i beranoyn hosen šołikʻ; ew erani tʻē šołis, ew očʻ ayl inčʻ anpatehs

drool, drivel, saliva trickling from the mouth


ջրվէժ

head

ջրվէժ • (ǰrvēž)

xcl-noun

ջրվէժ • (ǰrvēž)

→ Armenian: ջրվեժ (ǰrvež) (learned)

ջուր (ǰur) + վիժեմ (vižem)

affix

ջուր (ǰur) + վիժեմ (vižem)

[…] եւ կարգեալ զռազմն ի միջոցէ մայրւոյն, որում Խոսրովակերտն ասեն՝ անցուցանէր ի վերայ դաստակերտին, մինչեւ ի լեռնակողմնն զոր Ջրվէժն կոչեն։
[…] ew kargeal zṙazmn i miǰocʻē mayrwoyn, orum Xosrovakertn asen, ancʻucʻanēr i veray dastakertin, minčʻew i leṙnakołmnn zor J̌rvēžn kočʻen.
Translation by Robert W. Thomson
[…] he extended its column from the middle of the forest called Xosrovakert, across the plain, as far as the flank of the mountain called J̌rvēž.

5th century, Łazar Pʻarpecʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 78