ծառ

caṙ (romanization)
ծառ (nominative singular)
ծառք (nominative plural)
ծառոյ (genitive singular)
ծառոց (genitive plural)
ծառոյ (dative singular)
ծառոց (dative plural)
ծառ (accusative singular)
ծառս (accusative plural)
ծառոյ (ablative singular)
ծառոց (ablative plural)
ծառով (instrumental singular)
ծառովք (instrumental plural)
ծառ (locative singular)
ծառս (locative plural)

xcl-decl-noun

An instrumental plural <i class="Armn mention" lang="xcl">ծառօք</i> (caṙōkʻ) is also attested.

Armenian: ծառ (caṙ)

⇒ Old Armenian: *ծառափն (*caṙapʻn)

→ Georgian: წარაფი (c̣arapi)

→ Mingrelian: წირფუ (c̣irpu)

Disputed.
Pedersen connects with Ancient Greek γάρρα (gárrha, “rod, wand”), γάρσανα (gársana, “brushwood”), γέρρον (gérrhon, “wattle-fence”) and Old Norse kjarr (“copsewood, brush-wood, thicket”). This is accepted by Walde, Pokorny and Ačaṙean, who reconstruct Proto-Indo-European *ǵr̥so- for Armenian, the zero-grade of the root *ǵers- (“to twist; to plait things from flexible twigs”).
On the other hand, according to Diakonoff we are dealing with a word of Hurro-Urartian origin: compare Urartian 𒄑𒍝𒀀𒊑 (GIŠ.za-a-ri /ṣârə, zari, zare, šari/, “orchard”), Hurrian 𒊬𒈨 (sar-me, “wood”).

cog

մատաղատունկ ծառ

հինաւուրց, զառամ ծառ

պտղատու ծառ

թզուկ ծառ

ծառ արուեստի

ելանել ի ծառ

ծառ յօտել, յապաւել զծառս

պատուաստել զծառս

ծաղկին ծառք

փթթին ծառք ծաղկօք, ծաղկազարդին ծառք

pʻtʻtʻin caṙkʻ całkōkʻ, całkazardin caṙkʻ

ծառ կացուցանել զհերս

իւրում ծառոց ի վերայ ելանել

to do according to one's will or pleasure, to follow one's own bent


գեղձ

head

գեղձ • (gełj)

Armenian: գեղձ (geġj)

From Proto-Armenian *gel- (“to twist; to squeeze”), from Proto-Indo-European *welH- (“to twist, wind, turn”), whence գելում (gelum, “to twist”), enlarged with -ձ (-j). Compare Latin con-volvulus. See also գաղձն (gałjn).


գեղձ

head

գեղձ • (gełj)

From Proto-Indo-European *welh₁- (“to choose; to want”), grown with -ձ (-j).

inh

strong or intense desire, eagerness, wish, longing


թեղի

head

թեղի • (tʻełi)

xcl-noun

թեղի • (tʻełi)

tʻełi (romanization)
թեղի (nominative singular)
թեղիք (nominative plural)
թեղւոյ (genitive singular)
թեղեաց (genitive plural)
թեղւոյ (dative singular)
թեղեաց (dative plural)
թեղի (accusative singular)
թեղիս (accusative plural)
թեղւոյ (ablative singular)
թեղեաց (ablative plural)
թեղեաւ (instrumental singular)
թեղեաւք = թեղեօք (tʻełeawkʻ = tʻełeōkʻ) (instrumental plural)
թեղի (locative singular)
թեղիս (locative plural)
թեղեայ (alternative)

xcl-decl-noun

թեղեաւք = թեղեօք

Armenian: թեղի (tʻeġi)

desctree

→ Old Georgian: თელაჲ (telay)
Georgian: თელა (tela)
→ Bats: თელ class dd (tel)
→ Mingrelian: თელა (tela)

Probably a borrowing from a Mediterranean substrate, found also in Ancient Greek πτελέα (pteléa, “elm”) and Latin tilia (“linden”). Doublet of պտղի (ptłi). See also թեղօշ (tʻełōš).


կաղամախի

head

կաղամախի • (kałamaxi)

xcl-noun

կաղամախի • (kałamaxi)

kałamaxi (romanization)
կաղամախի (nominative singular)
կաղամախիք (nominative plural)
կաղամախւոյ (genitive singular)
կաղամախեաց (genitive plural)
կաղամախւոյ (dative singular)
կաղամախեաց (dative plural)
կաղամախի (accusative singular)
կաղամախիս (accusative plural)
կաղամախւոյ (ablative singular)
կաղամախեաց (ablative plural)
կաղամախեաւ (instrumental singular)
կաղամախի (locative singular)
կաղամախիս (locative plural)
կաղամախ (alternative)
կաղամահ (alternative)
կաղամաղ (alternative)
կաղմախ (alternative)
կամաղախ (alternative)

xcl-decl-noun

կաղամախեաւք = կաղամախեօք

Middle Armenian: կաղմխի (kaġmxi)

desc

կաղմխի<lb:մշ>

գախմխի<lb:խտջ>

Armenian: (Mush) կաղմխի (kaġmxi), (Khotorjur) գախմխի (gaxmxi)

→ Armenian: կաղամախ (kaġamax)

Usually considered a borrowing from an unidentified source.
Ačaṙean connects with similar words in languages of Azerbaijan and the Caucasus, namely Salmas Azerbaijani kələmbur (“white poplar”), Tabriz Azerbaijani qələmə (“poplar”), Lak кӏялахӏи (kʼaˤlaħi, “poplar”), and assumes common borrowing into the languages of the region from a lost Urartian or Old Median word. He remarks that the homeland of the tree is unknown but that it spread eastward in view of Tehrani Persian تبریزی (tabrizi, “of or belonging to Tabriz; poplar-tree”), but according to Hacaloğlu, the latter is the black poplar, Populus nigra.
Saradževa, based on J̌ahukyan's personal communication, adduces also the Hesychian gloss καλαμίνδαρ (kalamíndar, “πλάτανος ἡδονιεῖς = plane-tree according to Edoni”), which is usually taken as a Thracian word of unknown origin, obviously containing *dar (“tree”) from Proto-Indo-European *dóru as the second component. Saradževa further compares Hesychian καλαδία (kaladía, “ῥυκάνη = plane-tree”). She assumes a borrowing from a Mediterranean substrate for all these words.
Martirosyan connects also dialectal Ararat Armenian կալամա ծառ (kalama caṙ), քալամբըռ (kʻalambəṙ) and considers կաղամ-ախ(-ի) (kałam-ax(-i)) a Mediterranean/Pontic tree name composed of *kalam- and a "tree-suffix" -ախ (-ax). He explains the Azerbaijani parallel by dissimilation from *kalam-dar (again with *dar (“tree”)) → *kalam-bar, but this is based on the unreliable Salmas Azerbaijani form kälämbär quoted by Ačaṙean.
The following forms usually are not cited in the literature, but clearly are related: dialectal Nakhijevan Azerbaijani kələnbir, kələmbir (“a kind of tree, probably aspen”), South Azerbaijani کلنبوُر (kələnbur), کلمپور (kələmpur, “Tilia”), göy qələmə (“white poplar”). Moreover, Azerbaijani qələmə (“poplar”) given by Ačaṙean is much more widespread than assumed by him and has the additional meaning ‘plane-tree’ in dialects. The supposed Rutul form kalax ‘poplar’ cited by Ačaṙean based on Erckert does not exist in modern materials on the language and should be amended to къавах (q:avaꭓ, “poplar”) and joined with Lezgi къавах (q̄avaꭓ, “poplar”) and other Caucasian forms cited by J̌ahukyan, all of which, however, should be removed from comparison as recent Turkic borrowings.
In reality, probably a Northeast Caucasian borrowing, from a native Northeast Caucasian compound containing a word for ‘white’ of the form *kala- or similar (compare inherited Lak кӏяла (kʼaˤla, “white”)) and a certain tree name, perhaps ‘poplar’, or even simply ‘wood, timber’ or ‘tree’: compare Chechen мах (max, “aspen”), Ingush мих (mix), миха (mixa, “aspen; poplar”), Avar мах (max, “birch”), in oblique cases махи- (maxi-), Lak мархъ (marq, “poles for planking the ceiling; birch”), мурхь (murx̂, “tree”), мак (mak, “softwood”), dialectal махъ (maq, “birch”), гьи (hi, “birch”), Tsez мей (mey), ме (me, “birch”), Budukh мерх (merx, “birch”), Dargwa махъ (maq, “birch”), Chechen маъ (maʔ, “alder”), Ingush миинг (miı̇ng, “alder”), мехинг (mexing), михинг (mixing, “poplar”) etc. For the middle element of καλα-μίν-δαρ (kala-mín-dar) compare especially the quoted Ingush forms. For the final element of Armenian կալա-մա (kala-ma), Azerbaijani qələ-mə compare Chechen маъ (maʔ, “alder”), Tsez мей (mey, “birch”). The unetymologized Ancient Greek καλαμίνθη (kalamínthē, “a good-smelling plant”) may contain the same *kala- ‘white’; for the second part compare the Kulturwort Armenian մանդակ (mandak).
Such a compound is represented by Lak кӏялахӏи (kʼaˤlaħi), кӏяла-гьи (kʼaˤla-hi, “birch; possibly aspen, poplar”). See it for more.
For most of the above and many other Caucasian tree designations Nikolayev / Starostin reconstruct three separate Proto-Northeast Caucasian roots with reflexes in modern languages which are similar and tend to contaminate.
For tree names formed from a color compare Martirosyan 2010: “[the poplar, aspen, linden, plane] display a similar etymological pattern involving a semantic derivation from ideas like ‘shiny, bright’ and ‘pure’... The connection is based on the bright whiteness of the birchbark.” Note also the names of Populus alba in other languages, which contain the word for ‘white’ or ‘silver’: Azerbaijani göy qələmə, ağca-qovaq, Turkish ak-kavak, Jewish Literary Aramaic לְבָן (ləḇān), לְבַן (ləḇan, “white poplar”) from the root ל־ב־ן (l-b-n, “white”), Classical Syriac ܚܘܪܐ (ḥawrā), Arabic حَوْر (ḥawr) belonging to the root ܚ ܘ ܪ, ح و ر (ḥ w r) meaning “contrasting by white”, Russian то́поль серебри́стый (tópolʹ serebrístyj, literally “silvery poplar”), Central Kurdish سپیدار (spîdar, literally “white tree”), English white poplar. Note also Kabardian пхъэхуей (pꭓɛxʷujej, “birch”, literally “wood-white”).

unk

unidentified

cog

Lak кӏялахӏи (kʼaˤlaħi)

ar-root

ح و ر (ḥ w r)

cog

то́поль серебри́стый

Եւ տացես բերել ինձ փայտս սարոյն մայր և կաղամախ ի Լիբանան լեռնէ […]
Ew tacʻes berel inj pʻayts saroyn mayr ew kałamax i Libanan leṙnē[…]
Send me also cypress, cedar and kałamax wood out of Mount Lebanon […]

Ապա եթէ ոք միտ եդեալ մեղմով ուշ ի կուրծսն, կամ սերմանիս կամ այլ ինչ նման սերմանց գտանէ ի ծառսն, ի սօսքն և կնձնիք և ի կաղամախիքն, և այլ բազում ծառք՝ որ նոցին նմանք են, պտուղ իմն ունին թանձրախիտ տերևօք․

5th century, Basil of Caesarea, Yałags Vecʻawreay ararčʻutʻean [Homiliae in Hexaemeron], (1830 edition, page 93)

(please add an English translation of this quotation)

Apa etʻē okʻ mit edeal mełmov uš i kurcsn, kam sermanis kam ayl inčʻ nman sermancʻ gtanē i caṙsn, i sōskʻn ew knjnikʻ ew i kałamaxikʻn, ew ayl bazum caṙkʻ, or nocʻin nmankʻ en, ptuł imn unin tʻanjraxit terewōkʻ;


կաղին

head

կաղին • (kałin)

xcl-noun

կաղին • (kałin)

kałin (romanization)
կաղին (nominative singular)
կաղինք (nominative plural)
կաղնոյ (genitive singular)
կաղնոց (genitive plural)
կաղնոյ (dative singular)
կաղնոց (dative plural)
կաղին (accusative singular)
կաղինս (accusative plural)
կաղնոյ (ablative singular)
կաղնոց (ablative plural)
կաղնով (instrumental singular)
կաղնովք (instrumental plural)
կաղին (locative singular)
կաղինս (locative plural)

Armenian: կաղին (kaġin)

From Proto-Indo-European *gʷl̥h₂eno-, from *gʷelh₂-. See also տկողին (tkoġin).


խնձորենի

xnjoreni (romanization)
խնձորենի (nominative singular)
խնձորենիք (nominative plural)
խնձորենւոյ (genitive singular)
խնձորենեաց (genitive plural)
խնձորենւոյ (dative singular)
խնձորենեաց (dative plural)
խնձորենի (accusative singular)
խնձորենիս (accusative plural)
խնձորենւոյ (ablative singular)
խնձորենեաց (ablative plural)
խնձորենեաւ (instrumental singular)
խնձորենի (locative singular)
խնձորենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

խնձորենեաւք = խնձորենեօք

Armenian: խնձորենի (xnjoreni)

խնձորենիք


բուն

head

բուն • (bun)

xcl-noun

բուն • (bun)

bun (romanization)
բուն (nominative singular)
բունք (nominative plural)
բնի (genitive singular)
բնաց (genitive plural)
բնի (dative singular)
բնաց (dative plural)
բուն (accusative singular)
բունս (accusative plural)
բնէ (ablative singular)
բնաց (ablative plural)
բնաւ (instrumental singular)
բնաւք = բնօք (bnawkʻ = bnōkʻ) (instrumental plural)
բնի (locative singular)
բունս (locative plural)

xcl-decl-noun

բնաւք = բնօք

o-type genitive singular բնոյ (bnoy) and i-type instrumental singular բնիւ (bniw) are also attested

A Middle Iranian borrowing: compare Parthian 𐫁𐫇𐫗 (bwn /bun/, “base, bottom, foundation, beginning; root, source, origin; principle, basis”), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (bwn' /bun/, “base, foundation, bottom”); ultimately from Proto-Indo-Iranian *bʰudʰnás, from Proto-Indo-European *bʰudʰmḗn, whence Old Armenian ան-դունդ (an-dund).

cog

Եթէ ծերասցի յերկրի արմատ նորա՝ եւ ի քարի վախճանեսցի բուն նորա, ի հոտոյ ջրոյ ծաղկեսցի

Translation by Claude E. Cox
If its root grow old in earth, and the crown of its root die in a rock, at the scent of water it will sprout

Etʻē cerascʻi yerkri armat nora, ew i kʻari vaxčanescʻi bun nora, i hotoy ǰroy całkescʻi

the crown of the root, whence the trunk springs

բուն սեան

Եւ բուն գեղարդեան նորա իբրեւ զստորի ոստայնանկաց […]
Ew bun gełardean nora ibrew zstori ostaynankacʻ[…]

And the staff of his spear [was] like a weaver' s beam […]

shaft (of a spear, flag, cross, candlestick, etc.)

ի բուն, ցբուն, մինչեւ ի բուն, մինչեւ ցբուն, ի բնի

i bun, cʻbun, minčʻew i bun, minčʻew cʻbun, i bni

զգիշերն ի բուն

ի բնէ

ի բուն իսկ ուսանել

Ի բուն իսկ իրացն իջեալ՝ դնէ օրէնս, եւ տայ վճիռ

5th century, John Chrysostom, Commentary on Matthew 2.26

I bun isk iracʻn iǰeal, dnē ōrēns, ew tay včiṙ


բուն

head

բուն • (bun)

xcl-adv

բուն • (bun)

Armenian: բուն (bun)

→ Old Georgian: ბუნი (buni)

→ Lezgi: пун (pun)

բուն ի ներս մտանել

Մեկնի յանկենցաղ կենացն, եւ իսկապէս եւ բուն ասել, ի կործանմանէն․

6th century, Philo of Alexandria, I linelutʻeann xndrocʻ ew lucmancʻ [Quaestiones et Solutiones in Genesim]

Mekni yankencʻał kenacʻn, ew iskapēs ew bun asel, i korcanmanēn;


թզենի

head

թզենի • (tʻzeni)

xcl-noun

թզենի • (tʻzeni)

tʻzeni (romanization)
թզենի (nominative singular)
թզենիք (nominative plural)
թզենւոյ (genitive singular)
թզենեաց (genitive plural)
թզենւոյ (dative singular)
թզենեաց (dative plural)
թզենի (accusative singular)
թզենիս (accusative plural)
թզենւոյ (ablative singular)
թզենեաց (ablative plural)
թզենեաւ (instrumental singular)
թզենւոջ (locative singular)
թզենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

թզենեաւք = թզենեօք

Armenian: թզենի (tʻzeni)

թզենիք


ձիթենի

head

ձիթենի • (jitʻeni)

xcl-noun

ձիթենի • (jitʻeni)

jitʻeni (romanization)
ձիթենի (nominative singular)
ձիթենիք (nominative plural)
ձիթենւոյ (genitive singular)
ձիթենեաց (genitive plural)
ձիթենւոյ (dative singular)
ձիթենեաց (dative plural)
ձիթենի (accusative singular)
ձիթենիս (accusative plural)
ձիթենւոյ (ablative singular)
ձիթենեաց (ablative plural)
ձիթենեաւ (instrumental singular)
ձիթենի (locative singular)
ձիթենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ձիթենեաւք = ձիթենեօք

Armenian: ձիթենի (jitʻeni)

ձիթենի վայրենի

ծաղիկք ձիթենւոյ

լեառն Ձիթենեաց

Սոյնպէս կիտրոնն եւ ապաբաղսամոնն եւ դափնին եւ ձիթենին գեղեցիկ եւ սերկեւիլն եւ մուրտն եւ ընկոյզն եւ նուշն եւ քնարուկն եւ հաճարուկն եւ թութն եւ նուռնն եւ հոյնն:

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 644

Translation by Robert W. Thomson
Likewise the lemon and balsamon, and laurel and beautiful olive tree, and quince and myrtle, and nut and almond, and lotus and holly, and mulberry and pomegranate and cornel tree.

Soynpēs kitronn ew apabałsamonn ew dapʻnin ew jitʻenin gełecʻik ew serkewiln ew murtn ew ənkoyzn ew nušn ew kʻnarukn ew hačarukn ew tʻutʻn ew nuṙnn ew hoynn:


լաստենի

lasteni (romanization)
լաստենի (nominative singular)
լաստենիք (nominative plural)
լաստենւոյ (genitive singular)
լաստենեաց (genitive plural)
լաստենւոյ (dative singular)
լաստենեաց (dative plural)
լաստենի (accusative singular)
լաստենիս (accusative plural)
լաստենւոյ (ablative singular)
լաստենեաց (ablative plural)
լաստենեաւ (instrumental singular)
լաստենի (locative singular)
լաստենիս (locative plural)

լաստենեաւք = լաստենեօք

Armenian: լաստենի (lasteni)


տերև

terew (romanization)
տերև (nominative singular)
տերևք (nominative plural)
տերևոյ (genitive singular)
տերևոց (genitive plural)
տերևոյ (dative singular)
տերևոց (dative plural)
տերև (accusative singular)
տերևս (accusative plural)
տերևոյ (ablative singular)
տերևոց (ablative plural)
տերևով (instrumental singular)
տերևովք (instrumental plural)
տերև (locative singular)
տերևս (locative plural)

Armenian: տերև (terew)

From Classical Syriac ܛܪܦܐ (ṭarpā, “leaf”) (absolute form ܛܪܦ (ṭəref)).

տերև ծաղկանց

տատանիլ որպէս զտերև

և տերև չանկանի թէ Աստուած չկամի


արմաւենի

armaweni (romanization)
արմաւենի (nominative singular)
արմաւենիք (nominative plural)
արմաւենւոյ (genitive singular)
արմաւենեաց (genitive plural)
արմաւենւոյ (dative singular)
արմաւենեաց (dative plural)
արմաւենի (accusative singular)
արմաւենիս (accusative plural)
արմաւենւոյ (ablative singular)
արմաւենեաց (ablative plural)
արմաւենեաւ (instrumental singular)
արմաւենի (locative singular)
արմաւենիս (locative plural)

արմաւենեաւք = արմաւենեօք

the singular genitive can also be <i class="Armn mention" lang="xcl">արմաւենոյ</i> (armawenoy)

Armenian: արմավենի (armaveni)

իւղ արմաւենւոյ


զմռնենի

head

զմռնենի • (zmṙneni)

xcl-noun

զմռնենի • (zmṙneni)

zmṙneni (romanization)
զմռնենի (nominative singular)
զմռնենիք (nominative plural)
զմռնենւոյ (genitive singular)
զմռնենեաց (genitive plural)
զմռնենւոյ (dative singular)
զմռնենեաց (dative plural)
զմռնենի (accusative singular)
զմռնենիս (accusative plural)
զմռնենւոյ (ablative singular)
զմռնենեաց (ablative plural)
զմռնենեաւ (instrumental singular)
զմռնենի (locative singular)
զմռնենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

զմռնենեաւք = զմռնենեօք

Armenian: զմռնենի (zmṙneni)


վարդենի

vardeni (romanization)
վարդենի (nominative singular)
վարդենիք (nominative plural)
վարդենւոյ (genitive singular)
վարդենեաց (genitive plural)
վարդենւոյ (dative singular)
վարդենեաց (dative plural)
վարդենի (accusative singular)
վարդենիս (accusative plural)
վարդենւոյ (ablative singular)
վարդենեաց (ablative plural)
վարդենեաւ (instrumental singular)
վարդենի (locative singular)
վարդենիս (locative plural)

վարդենեաւք = վարդենեօք

Armenian: վարդենի (vardeni)

վայրի վարդենի

վարդենիք


գի

gi (romanization)
գի (nominative singular)
գիք (nominative plural)
գիոյ (genitive singular)
գիոց (genitive plural)
գիոյ (dative singular)
գիոց (dative plural)
գի (accusative singular)
գիս (accusative plural)
գիոյ (ablative singular)
գիոց (ablative plural)
գիով (instrumental singular)
գիովք (instrumental plural)
գի (locative singular)
գիս (locative plural)

desc

Armenian: գի (gi), (Zeitun) գՙէ (gʻē), (Pingan) գՙի (gʻi, “cypress”)

→ Georgian: გია (gia)

qual

with the botanical suffix <i class="Armn mention" lang="xcl">-ենի</i> (-eni)

⇒ Old Armenian: *գիհենի (*giheni) (with the botanical suffix -ենի (-eni))

desc

կէ՛նէ<lb:ղրբ>

իգէ՛նէ<lb:ղրդ>

Armenian: (Lori) կէ՛նի (kḗni), (Karabakh) կէ՛նէ (kḗnē), (Karadagh) իգէ՛նէ (igḗnē)

Since Lidén derived from Proto-Indo-European *weyh₁- (“to twist, wind, weave, plait”) (the reconstruction of the root is disputed), because of juniper's flexible branches used in plaiting or weaving, extended with *-t- or *-s-.
The Proto-Indo-European form from which գի (gi) is descended has been variously reconstructed as *wītā (“willow”) (Ačaṙean), *wey(H)-t- (Martirosyan), *wī̆so- or *weyso- or *woyso- from *wey-s- (“to twist, wind around”) (Lidén, Pokorny, Mallory/Adams).
Note also Proto-Kartvelian *ɣwiw-.

inh

Եւ բղխեցուցից յանջուր երկրին զմայրն եւ զտօսախն, զմուրտն եւ զնոճն եւ զսօսն, զսարդն եւ զսարոյն եւ զկաղամախն, զգին եւ զփայտն իւղոյ։

I will produce in the dry land the cedar and box, the myrtle and cypress and plane, the cedar and cypress and white poplar, the juniper and the olive wood.

Ew błxecʻucʻicʻ yanǰur erkrin zmayrn ew ztōsaxn, zmurtn ew znočn ew zsōsn, zsardn ew zsaroyn ew zkałamaxn, zgin ew zpʻaytn iwłoy.

որպէս մայրն և նոճն և շոճն ե թեղօշն և սարդն և սարոյն և սոսն և յակրին և գին և կաղամախն և ուռին և տօսախն։

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] § 644

orpēs mayrn ew nočn ew šočn e tʻełōšn ew sardn ew saroyn ew sosn ew yakrin ew gin ew kałamaxn ew uṙin ew tōsaxn.

Ալոգհոլ (vars. ալոքհոլ, ալոյհոլ)՝ գիոյ պտուղ։
Aloghol (vars. alokʻhol, aloyhol), gioy ptuł.
الْأَبْهَل (al-ʔabhal) = fruit of the juniper

9th or 10th century, with changes and additions in later centuries, Tʻargmanutʻiwn dełocʻ zor əntrel en imastasērkʻn ew kargeal yayl lezuacʻ [A Medieval Arabic–Armenian Botanical Dictionary]


գիհի

Armenian: գիհի (gihi)

From գի (gi) + -ի (-i, “botanical suffix”), with an h-glide.


թեղօշ

head

թեղօշ • (tʻełōš)

xcl-noun

թեղօշ • (tʻełōš)

tʻełōš (romanization)
թեղաւշ (alternative)

desc

Armenian: >⇒ թեղոշի (tʻeġoši) (inherited), → թեղոշ (tʻeġoš) (learned)

The original spelling is թեղաւշ (tʻeławš), perhaps from earlier *թեղամշ (*tʻełamš) (compare dialectal թէղմըշի (tʻēġməši)); for մ (m) → ւ (w) compare պաշտօն (paštōn)). The origin is uncertain. Closely related to Georgian თელამუში (telamuši) and probably to Old Armenian թեղի (tʻełi).

Եւ տո՛ւր բերել ինձ փայտս մայրս, եւ սարոյս, եւ թեղաւշս ի Լիբանանէ․ վասն զի ես գիտեմ, իբրեւ զծառայս քո ո՛չ ոք գիտէ հատանել փայտ ի Լիբանանէ։

Ew túr berel inj pʻayts mayrs, ew saroys, ew tʻeławšs i Libananē; vasn zi es gitem, ibrew zcaṙays kʻo óčʻ okʻ gitē hatanel pʻayt i Libananē.

Զա՛յն փայտ զոր եհատն․ զսարոյն՝ կամ զսաւսն, զկաղնին կամ զթեղաւշն․ զոր տնկեաց Տէր՝ եւ աճեցոյց անձրեւ […]
Záyn pʻayt zor ehatn; zsaroyn, kam zsawsn, zkałnin kam ztʻeławšn; zor tnkeacʻ Tēr, ew ačecʻoycʻ anjrew[…]

a kind of tree, probably wych elm, Ulmus glabra syn. Ulmus elliptica


կուենի

head

կուենի • (kueni)

xcl-noun

կուենի • (kueni)

kueni (romanization)
կուենի (nominative singular)
կուենիք (nominative plural)
կուենւոյ (genitive singular)
կուենեաց (genitive plural)
կուենւոյ (dative singular)
կուենեաց (dative plural)
կուենի (accusative singular)
կուենիս (accusative plural)
կուենւոյ (ablative singular)
կուենեաց (ablative plural)
կուենեաւ (instrumental singular)
կուենի (locative singular)
կուենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

կուենեաւք = կուենեօք

Armenian: կվենի (kveni)


կնձնի

knjni (romanization)
կնձնի (nominative singular)
կնձնիք (nominative plural)
կնձնւոյ (genitive singular)
կնձնեաց (genitive plural)
կնձնւոյ (dative singular)
կնձնեաց (dative plural)
կնձնի (accusative singular)
կնձնիս (accusative plural)
կնձնւոյ (ablative singular)
կնձնեաց (ablative plural)
կնձնեաւ (instrumental singular)
կնձնի (locative singular)
կնձնիս (locative plural)

կնձնեաւք = կնձնեօք

→ Armenian: կնձնի (knjni) (learned)

Uncertain. Possibly from Proto-Indo-European *winǵ- + -ենի (-eni) and cognate with Lithuanian vi̇̀nkšna (“European white elm”), Russian вяз (vjaz), English wych elm, Albanian vidh, Northern Kurdish bizî (“elm”), perhaps also Ossetian уисхъӕд (wisqæd, “maple”).


կոստղի

head

կոստղի • (kostłi)

xcl-noun

կոստղի • (kostłi)

Martirosyan derives from կոստղ (kostł, “twigs on which bird-lime is smeared to entangle birds”) + -ի (-i, “tree-suffix”). Bird-lime is a sticky substance prepared from holly-bark or mistletoe berries.


սաղարթ

head

սաղարթ • (sałartʻ)

xcl-noun

սաղարթ • (sałartʻ)

sałartʻ (romanization)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթից (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթից (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթից (ablative plural)
սաղարթիւ (instrumental singular)
սաղարթիւք (instrumental plural)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթաց (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթաց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթաց (ablative plural)
սաղարթաւ (instrumental singular)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթու (genitive singular)
սաղարթուց (genitive plural)
սաղարթու (dative singular)
սաղարթուց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթուց (ablative plural)
սաղարթու (instrumental singular)
սաղարթուք (instrumental plural)
սաղարթու (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարդ (alternative)

xcl-decl-noun

սաղարթաւք = սաղարթօք

→ Armenian: սաղարթ (saġartʻ) (learned)

The origin is unknown. Has a shape similar to թակարդ (tʻakard), մակարդ (makard).

unk

unknown


արմ

arm (romanization)
արմ (nominative singular)
արմք (nominative plural)
արմի (genitive singular)
արմի (dative singular)
արմ (accusative singular)
արմս (accusative plural)
արմէ (ablative singular)
արմի (locative singular)
արմս (locative plural)
արմն (alternative)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

→ Armenian: արմ (arm) (learned)

The earlier (Classical) form is արմն (armn). Ačaṙean, Pokorny and J̌ahukyan derive from Proto-Indo-European *h₃er- (“to move, to stir”). J̌ahukyan reconstructs the proto-form for արմ (arm) as *or-mo- and for արմն (armn) as *ormen-, equivalent to being suffixed with -մ (-m) and -մն (-mn) respectively.
Ancient Greek ὄρμενος (órmenos, “shoot, sprout, stem, stalk”) and ὄραμνος (óramnos, “branch, twig”) are especially close among the cognates.

cog

առ արմամբ խլել

առ արմին դնել

root or the lower part of the tree trunk near the root


եղևին

head

եղևին • (ełewin)

xcl-noun

եղևին • (ełewin)

ełewin (romanization)
եղևին (nominative singular)
եղևինք (nominative plural)
եղևնոյ (genitive singular)
եղևնոց (genitive plural)
եղևնոյ (dative singular)
եղևնոց (dative plural)
եղևին (accusative singular)
եղևինս (accusative plural)
եղևնոյ (ablative singular)
եղևնոց (ablative plural)
եղևնով (instrumental singular)
եղևնովք (instrumental plural)
եղևին (locative singular)
եղևինս (locative plural)

Middle Armenian: եղևին (eġewin)

→ Armenian: եղևին (eġewin)

From Proto-Indo-European *elew-, and cognate with Czech jalovec, Polish jałowiec, Russian я́ловец (jálovec).


նշդարի

head

նշդարի • (nšdari)

xcl-noun

նշդարի • (nšdari)

nšdari (romanization)
նշդարի (nominative singular)
նշդարիք (nominative plural)
նշդարւոյ (genitive singular)
նշդարեաց (genitive plural)
նշդարւոյ (dative singular)
նշդարեաց (dative plural)
նշդարի (accusative singular)
նշդարիս (accusative plural)
նշդարւոյ (ablative singular)
նշդարեաց (ablative plural)
նշդարեաւ (instrumental singular)
նշդարի (locative singular)
նշդարիս (locative plural)
նշդարենի (alternative)

xcl-decl-noun

նշդարեաւք = նշդարեօք

An Iranian borrowing: compare Persian ناشتر (nâštar, “spruce that lives up to 500 years”), possibly related to نوش (nuš) and literally meaning "immortal tree". Formed with the botanical suffix + -ի (-i).

cog

a kind of tree, variously identified as spruce, Picea or hornbeam, Carpinus