թեղօշ

head

թեղօշ • (tʻełōš)

xcl-noun

թեղօշ • (tʻełōš)

desc

Armenian: >⇒ թեղոշի (tʻeġoši) (inherited), → թեղոշ (tʻeġoš) (learned)

The original spelling is թեղաւշ (tʻeławš), perhaps from earlier *թեղամշ (*tʻełamš) (compare dialectal թէղմըշի (tʻēġməši)); for մ (m) → ւ (w) compare պաշտօն (paštōn)). The origin is uncertain. Closely related to Georgian თელამუში (telamuši) and probably to Old Armenian թեղի (tʻełi).

Եւ տո՛ւր բերել ինձ փայտս մայրս, եւ սարոյս, եւ թեղաւշս ի Լիբանանէ․ վասն զի ես գիտեմ, իբրեւ զծառայս քո ո՛չ ոք գիտէ հատանել փայտ ի Լիբանանէ։

Ew túr berel inj pʻayts mayrs, ew saroys, ew tʻeławšs i Libananē; vasn zi es gitem, ibrew zcaṙays kʻo óčʻ okʻ gitē hatanel pʻayt i Libananē.

Զա՛յն փայտ զոր եհատն․ զսարոյն՝ կամ զսաւսն, զկաղնին կամ զթեղաւշն․ զոր տնկեաց Տէր՝ եւ աճեցոյց անձրեւ […]
Záyn pʻayt zor ehatn; zsaroyn, kam zsawsn, zkałnin kam ztʻeławšn; zor tnkeacʻ Tēr, ew ačecʻoycʻ anjrew[…]

a kind of tree, probably wych elm, Ulmus glabra syn. Ulmus elliptica


դղքի

head

դղքի • (dłkʻi)

xcl-noun

դղքի • (dłkʻi)

desctree

Armenian: թխկի (tʻxki), թղկի (tʻġki), թղկենի (tʻġkeni), դղքի (dġkʻi), տխկի (txki), դխկի (dxki)
→ Turkish: tuki (Hemşin)

The origin is unknown. Apparently containing the botanical suffix + -ի (-i).
Compare Ingush дихк (dixk), дийхк (diı̇xk), дийхкх (diı̇xq, “pine”).

unk

unknown

Ard kʻani busoycʻ Tēr Ac; zamenayn caṙs gełecʻiks, baycʻ and, yašxarhin, or en anuankʻ aysokʻik. […]ełewnapʻaytn, gin, ew makʻin, dłkʻin, manikkʻn[…]

Xawskʻ Pʻiloni asacʻeal yałags Harcʻakʻnnutʻean :http://serials.flib.sci.am/matenagitutyun/PoxaryanH.2/book/index.html#page/284/mode/2up Արդ քանի բուսոյց Տէր Ած․ զամենայն ծառս գեղեցիկս, բայց անդ, յաշխարհին, որ են անուանք այսոքիկ. […] եղեւնափայտն, գին, եւ մաքին, դղքին, մանիկքն […]

անձնին, դղքին, մանին, հացին, կեչին եւ խածին

Ałekʻsandr, Yałags caṙocʻ [On trees] :http://tert.nla.am/archive/NLA%20AMSAGIR/Handesamsorya/1923(1-2).pdf#page=19

anjnin, dłkʻin, manin, hacʻin, kečʻin ew xacin


խստոր

xstor (romanization)
խստոր (nominative singular)
խստորք (nominative plural)
խստորի (genitive singular)
խստորից (genitive plural)
խստորի (dative singular)
խստորից (dative plural)
խստոր (accusative singular)
խստորս (accusative plural)
խստորէ (ablative singular)
խստորից (ablative plural)
խստորիւ (instrumental singular)
խստորիւք (instrumental plural)
խստորի (locative singular)
խստորս (locative plural)
խստոր (nominative singular)
խստորք (nominative plural)
խստորոյ (genitive singular)
խստորոց (genitive plural)
խստորոյ (dative singular)
խստորոց (dative plural)
խստոր (accusative singular)
խստորս (accusative plural)
խստորոյ (ablative singular)
խստորոց (ablative plural)
խստորով (instrumental singular)
խստորովք (instrumental plural)
խստոր (locative singular)
խստորս (locative plural)

Armenian: խստոր (xstor), սխտոր (sxtor)

Borrowed from a Mediterranean substrate source, probably of the form *skʰodoro-, whence also Ancient Greek σκόροδον (skórodon) and Albanian hudhër. The form սխտոր (sxtor) must have developed under the influence of սոխ (sox).

պճեղն խստորոյ

փարսախաւ հեռի՛ բուրէ զհոտ խստորի


կուենի

head

կուենի • (kueni)

xcl-noun

կուենի • (kueni)

kueni (romanization)
կուենի (nominative singular)
կուենիք (nominative plural)
կուենւոյ (genitive singular)
կուենեաց (genitive plural)
կուենւոյ (dative singular)
կուենեաց (dative plural)
կուենի (accusative singular)
կուենիս (accusative plural)
կուենւոյ (ablative singular)
կուենեաց (ablative plural)
կուենեաւ (instrumental singular)
կուենի (locative singular)
կուենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

կուենեաւք = կուենեօք

Armenian: կվենի (kveni)


կոստղի

head

կոստղի • (kostłi)

xcl-noun

կոստղի • (kostłi)

Martirosyan derives from կոստղ (kostł, “twigs on which bird-lime is smeared to entangle birds”) + -ի (-i, “tree-suffix”). Bird-lime is a sticky substance prepared from holly-bark or mistletoe berries.


կնձնի

knjni (romanization)
կնձնի (nominative singular)
կնձնիք (nominative plural)
կնձնւոյ (genitive singular)
կնձնեաց (genitive plural)
կնձնւոյ (dative singular)
կնձնեաց (dative plural)
կնձնի (accusative singular)
կնձնիս (accusative plural)
կնձնւոյ (ablative singular)
կնձնեաց (ablative plural)
կնձնեաւ (instrumental singular)
կնձնի (locative singular)
կնձնիս (locative plural)

xcl-decl-noun

կնձնեաւք = կնձնեօք

→ Armenian: կնձնի (knjni) (learned)

Uncertain. Possibly from Proto-Indo-European *winǵ- + -ենի (-eni) and cognate with Lithuanian vìnkšna (“European white elm”), Russian вяз (vjaz), English wych elm, Albanian vidh, Northern Kurdish bizî (“elm”), perhaps also Ossetian уисхъӕд (wisqæd, “maple”).


մոշավայրի

head

մոշավայրի • (mošavayri)

xcl-noun

մոշավայրի • (mošavayri)

mošavayri (romanization)
մոշավայրի (nominative singular)
մոշավայրիք (nominative plural)
մոշավայրւոյ (genitive singular)
մոշավայրեաց (genitive plural)
մոշավայրւոյ (dative singular)
մոշավայրեաց (dative plural)
մոշավայրի (accusative singular)
մոշավայրիս (accusative plural)
մոշավայրւոյ (ablative singular)
մոշավայրեաց (ablative plural)
մոշավայրեաւ (instrumental singular)
մոշավայրի (locative singular)
մոշավայրիս (locative plural)

xcl-decl-noun

մոշավայրեաւք = մոշավայրեօք

From *մոշ (*moš, “bramble”) + -ա- (-a-) + վայրի (vayri, “wild”). See Middle Armenian մոշ (moš).

affix

Եւ եղիցի իբրեւ զմոշավայրի յանապատի, եւ մի՛ տեսցէ յորժամ գայցէ բարութիւն․ եւ բնակեսցէ յաղտաղտուկս անապատի, յերկիր աղտաղտուկ՝ ուր ոչ երբեք բնակիցին։
Ew ełicʻi ibrew zmošavayri yanapati, ew mí tescʻē yoržam gaycʻē barutʻiwn; ew bnakescʻē yałtałtuks anapati, yerkir ałtałtuk, ur očʻ erbekʻ bnakicʻin.

And he shall be as the wild tamarisk in the desert: he shall not see when good comes; but he shall dwell in barren places, and in the wilderness, in a salt land which is not inhabited.

Translation by Brenton Septuagint Translation


մորենի

moreni (romanization)
մորենի (nominative singular)
մորենիք (nominative plural)
մորենւոյ (genitive singular)
մորենեաց (genitive plural)
մորենւոյ (dative singular)
մորենեաց (dative plural)
մորենի (accusative singular)
մորենիս (accusative plural)
մորենւոյ (ablative singular)
մորենեաց (ablative plural)
մորենեաւ (instrumental singular)
մորենւոջ (locative singular)
մորենոջ (locative singular)
մորենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

մորենեաւք = մորենեօք

մորենւոջ, մորենոջ

Armenian: մորենի (moreni)

Ապա փոխանակ ցորենոյ բուսցի եղիճ, եւ փոխանակ գարւոյ մորենի։

Translation by Claude E. Cox
then may nettles come forth instead of wheat, and a bramble instead of barley.

Apa pʻoxanak cʻorenoy buscʻi ełič, ew pʻoxanak garwoy moreni.


հոյն

hoyn (romanization)
հոյն (nominative singular)
հոյնք (nominative plural)
հունի (genitive singular)
հունից (genitive plural)
հունի (dative singular)
հունից (dative plural)
հոյն (accusative singular)
հոյնս (accusative plural)
հունէ (ablative singular)
հունից (ablative plural)
հունիւ (instrumental singular)
հունիւք (instrumental plural)
հունի (locative singular)
հոյնս (locative plural)

Armenian: հոն (hon)

Uncertain. Martirosyan proposes derivation from Proto-Indo-European *Hh₃es-eno-, from *Heh₃s- (“ash-tree”), whence հացի (hacʻi). He explains the sense development by functional and cultural similarities: compare Old English æsċ (“ash tree; spear”), Ancient Greek κράνεια (kráneia, “cornelian cherry; spear”), Middle Armenian կռանի (kṙani, “ash tree; cornelian cherry (?)”).

cog

Սոյնպէս կիտրոնն եւ ապաբաղսամոնն եւ դափնին եւ ձիթենին գեղեցիկ եւ սերկեւիլն եւ մուրտն եւ ընկոյզն եւ նուշն եւ քնարուկն եւ հաճարուկն եւ թութն եւ նուռնն եւ հոյնն:

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 644

Translation by Robert W. Thomson
Likewise the lemon and balsamon, and laurel and beautiful olive tree, and quince and myrtle, and nut and almond, and lotus and holly, and mulberry and pomegranate and cornel tree.

Soynpēs kitronn ew apabałsamonn ew dapʻnin ew jitʻenin gełecʻik ew serkewiln ew murtn ew ənkoyzn ew nušn ew kʻnarukn ew hačarukn ew tʻutʻn ew nuṙnn ew hoynn:

կերասին = հոյն
kerasin = hoyn
κεράσιν (kerásin) = hoyn

6th–12th? centuries, Baṙkʻ Gałianosi [The Greek–Armenian Dictionary to Galen]

cornel, cornelian cherry, European cornel (Cornus mas) (fruit and tree)


յակինթ

head

յակինթ • (yakintʻ)

xcl-noun

յակինթ • (yakintʻ)

yakintʻ (romanization)
յակինթ (nominative singular)
յակինթք (nominative plural)
յակնթի (genitive singular)
յակնթաց (genitive plural)
յակնթի (dative singular)
յակնթաց (dative plural)
յակինթ (accusative singular)
յակինթս (accusative plural)
յակնթէ (ablative singular)
յակնթաց (ablative plural)
յակնթաւ (instrumental singular)
յակնթի (locative singular)
յակինթս (locative plural)
յակինթ (nominative singular)
յակինթք (nominative plural)
յակնթի (genitive singular)
յակնթից (genitive plural)
յակնթի (dative singular)
յակնթից (dative plural)
յակինթ (accusative singular)
յակինթս (accusative plural)
յակնթէ (ablative singular)
յակնթից (ablative plural)
յակնթիւ (instrumental singular)
յակնթիւք (instrumental plural)
յակնթի (locative singular)
յակինթս (locative plural)

xcl-decl-noun

յակնթաւք = յակնթօք

Middle Armenian: յակինթ (yakintʻ)

→ Armenian: հակինթ (hakintʻ)

→ Georgian: იაკინთი (iaḳinti)

The forms յակինթ (yakintʻ) and յակինթոս (yakintʻos) are directly from Ancient Greek ὑάκινθος (huákinthos). According to Ačaṙyan, the rest have been influenced by Classical Syriac ܝܩܘܢܕܐ (yāqūndāʾ, yaqqūndāʾ), but compare Parthian 𐫏𐫀𐫐𐫇𐫗𐫅 (yʾkwnd /yākund/) unknown to Ačaṙyan.
See also եաղութ (eaġutʻ).

cog

(as an adjective) made of this precious stone


խօզ

Middle Armenian: խօզ (xōz), ղօզ (ġōz)

→ Armenian: խոզ (xoz)

desctree

→? Old Georgian: მხავსი (mxavsi)
Georgian: ხავსი (xavsi), ფხავსი (pxavsi) — Guria, Chveneburi
→ Bats: ხავს (xavs)
→ Svan: ხაუ̂ის (xaûis), ხაუ̂იზ (xaûiz)
→ Tsakhur: хавсий

The original spelling is խաւզ (xawz). Usually considered a word of unknown origin. Related to Old Georgian მხავსი (mxavsi), Georgian ხავსი (xavsi, “moss”), which Ačaṙyan derives from Armenian.
Probably an Iranian borrowing: compare Persian خزه (xaze, “moss”), Northern Kurdish kevz (“moss; water moss”), Central Kurdish قەوزە (qewze, “algae”) and Zazaki hewz (“green”). Compare also Ossetian хӕфс (xæfs, “frog”), from Proto-Iranian *kacyápah. For the association of "moss" and "algae" with "frog" compare Persian جلوزغ (jol-vazağ, “alga”, literally “toad-clothes”), جلبک (jolbak, “alga”, literally “frog-clothes”), چغزواره (čağzvâre, “water moss”, literally “frog-cover”), Kermanic بژه (baža, “moss, algae”) (from جلبژه (*jol-baža, literally “frog-clothes”) and Armenian գորտնբուրդ (gortnburd, “algae”, literally “frog-wool”), գորտնխալի (gortnxali, “algae”, literally “frog-carpet”).

unk

unknown


սաղարթ

head

սաղարթ • (sałartʻ)

xcl-noun

սաղարթ • (sałartʻ)

sałartʻ (romanization)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթից (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթից (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթից (ablative plural)
սաղարթիւ (instrumental singular)
սաղարթիւք (instrumental plural)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթի (genitive singular)
սաղարթաց (genitive plural)
սաղարթի (dative singular)
սաղարթաց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթաց (ablative plural)
սաղարթաւ (instrumental singular)
սաղարթի (locative singular)
սաղարթս (locative plural)
սաղարթ (nominative singular)
սաղարթք (nominative plural)
սաղարթու (genitive singular)
սաղարթուց (genitive plural)
սաղարթու (dative singular)
սաղարթուց (dative plural)
սաղարթ (accusative singular)
սաղարթս (accusative plural)
սաղարթէ (ablative singular)
սաղարթուց (ablative plural)
սաղարթու (instrumental singular)
սաղարթուք (instrumental plural)
սաղարթու (locative singular)
սաղարթս (locative plural)

xcl-decl-noun

սաղարթաւք = սաղարթօք

→ Armenian: սաղարթ (saġartʻ) (learned)

The origin is unknown. Has a shape similar to թակարդ (tʻakard), մակարդ (makard).

unk

unknown


ողկոյզ

head

ողկոյզ • (ołkoyz)

xcl-noun

ողկոյզ • (ołkoyz)

ołkoyz (romanization)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզոյ (genitive singular)
ողկուզոց (genitive plural)
ողկուզոյ (dative singular)
ողկուզոց (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզոյ (ablative singular)
ողկուզոց (ablative plural)
ողկուզով (instrumental singular)
ողկուզովք (instrumental plural)
ողկոյզ (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզի (genitive singular)
ողկուզից (genitive plural)
ողկուզի (dative singular)
ողկուզից (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզէ (ablative singular)
ողկուզից (ablative plural)
ողկուզիւ (instrumental singular)
ողկուզիւք (instrumental plural)
ողկուզի (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)
ողկոյզ (nominative singular)
ողկոյզք (nominative plural)
ողկուզի (genitive singular)
ողկուզաց (genitive plural)
ողկուզի (dative singular)
ողկուզաց (dative plural)
ողկոյզ (accusative singular)
ողկոյզս (accusative plural)
ողկուզէ (ablative singular)
ողկուզաց (ablative plural)
ողկուզաւ (instrumental singular)
ողկուզի (locative singular)
ողկոյզս (locative plural)

xcl-decl-noun

ողկուզաւք = ողկուզօք

Armenian: ողկույզ (oġkuyz)

The origin is uncertain. Related to Middle Armenian կոյզ (koyz, “bunch of grapes”) and possibly the second part of Old Armenian ընկոյզ (ənkoyz, “walnut”).

cog

bunch, cluster of other fruits or flowers growing on a single stalk (e.g. dates)


արմ

arm (romanization)
արմ (nominative singular)
արմք (nominative plural)
արմի (genitive singular)
արմի (dative singular)
արմ (accusative singular)
արմս (accusative plural)
արմէ (ablative singular)
արմի (locative singular)
արմս (locative plural)

xcl-decl-noun

the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension

→ Armenian: արմ (arm) (learned)

The earlier (Classical) form is արմն (armn). Ačaṙean, Pokorny and J̌ahukyan derive from Proto-Indo-European *h₃er- (“to move, to stir”). J̌ahukyan reconstructs the proto-form for արմ (arm) as *or-mo- and for արմն (armn) as *ormen-, equivalent to being suffixed with -մ (-m) and -մն (-mn) respectively.
Ancient Greek ὄρμενος (órmenos, “shoot, sprout, stem, stalk”) and ὄραμνος (óramnos, “branch, twig”) are especially close among the cognates.

cog

առ արմամբ խլել

առ արմին դնել

root or the lower part of the tree trunk near the root


որիզ

From Ancient Greek ὄρυζα (óruza). Doublet of բրինձ (brinj).


բալախ

balax (romanization)
բալախ (nominative singular)
բալախք (nominative plural)
բալախ (accusative singular)
բալախս (accusative plural)
բալախս (locative plural)

Middle Armenian: բալախ (balax)

Armenian: բալախ (balax) (see there for more dialectal forms)

→ Azerbaijani: palax, balağ

desc

→ Northern Kurdish: pelax, palax, palaxe

→ Turkish: palaḫ, palak, palağ

→ Zazaki: palax

The origin is uncertain. Ačaṙyan derived from Georgian ბალახი (balaxi, “grass”), and this is usually followed by later Armenian sources. On the other hand, Klimov / Xalilov derive the Georgian word itself from Armenian.

Ոչխարն առնու ճարակ ի խոտոյ անտի զբարիոք դալարիս, ապա եւ ճարակի զբալախ անապատի․ եւ յորժամ խոստանայ ի փշոց անտի, որոճայ զդալարին եւ քաղցրանայ բերան իւր, եւ դադարէ թոյնք փշոցն։

Očʻxarn aṙnu čarak i xotoy anti zbariokʻ dalaris, apa ew čaraki zbalax anapati; ew yoržam xostanay i pʻšocʻ anti, oročay zdalarin ew kʻałcʻranay beran iwr, ew dadarē tʻoynkʻ pʻšocʻn.

Salicornia europaea
Wikispecies:Salicornia europaea


ցաքի

head

ցաքի • (cʻakʻi)

xcl-noun

ցաքի • (cʻakʻi)

cʻakʻi (romanization)
ցաքի (nominative singular)
ցաքիք (nominative plural)
ցաքւոյ (genitive singular)
ցաքեաց (genitive plural)
ցաքւոյ (dative singular)
ցաքեաց (dative plural)
ցաքի (accusative singular)
ցաքիս (accusative plural)
ցաքւոյ (ablative singular)
ցաքեաց (ablative plural)
ցաքեաւ (instrumental singular)
ցաքի (locative singular)
ցաքիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցաքեաւք = ցաքեօք

Armenian: ցաքի (cʻakʻi)

From *ցաք (*cʻakʻ) + -ի (-i). See ցաք (cʻakʻ) for more.

Եւ ոմանց ի տերևոց ցաքւոյ (var. ցաբւոյ) և ի կորզոց հիւնից աղացեալ թրէին, յարեգակնային տապոյն արարեալ բլիթս և այն իսկ էր նոցա կերակուր և ոչ հաց[…]
Ew omancʻ i terewocʻ cʻakʻwoy (var. cʻabwoy) ew i korzocʻ hiwnicʻ ałacʻeal tʻrēin, yaregaknayin tapoyn arareal blitʻs ew ayn isk ēr nocʻa kerakur ew očʻ hacʻ[…]

11th century, Grigor Magistros, Grigor Magistrosi tʻłtʻerə [The letters of Grigor Magistros]

Paliurus spina-christi
Paliurus spina-christi#Translingual

Christ's thorn, Jerusalem thorn, Paliurus spina-christi


պրաս

Armenian: պրաս (pras)

Middle Armenian: պռաս (pṙas)

Զի յիշեցաք զձուկնն, զոր ուտէաք յԵգիպտոս ձրի, եւ զսեխն եւ զմեղրապոպ եւ զպրասն (var. զպարասխն, զպրասխն, զպրաս) եւ զսոխն եւ զխստոր։
Zi yišecʻakʻ zjuknn, zor utēakʻ yEgiptos jri, ew zsexn ew zmełrapop ew zprasn (var. zparasxn, zprasxn, zpras) ew zsoxn ew zxstor.

Translation by New English Translation of the Septuagint
We remembered the fish that we used to eat in Egypt for nothing, and the cucumbers and the melons and the leeks and the onions and the garlic.

Իսկ ՚ի գիջոյն և ՚ի թեթևէն՝ որ ըստ մասանց ջերմին է, պրաս․ իսկ հողանման ջերմ կաղամբ և այլ ա՟մ կծու․ իսկ թեթևագոյնսն ՚ի դդումսն և ՚ի սեխս և ՚ի մեղրապոպս։

Ephrem the Syrian, Yayn čaṙēn or vasn erašti ew vašxaṙuacʻ [Homily on Draught and Usurers]

Isk ’i giǰoyn ew ’i tʻetʻewēn, or əst masancʻ ǰermin ē, pras; isk hołanman ǰerm kałamb ew ayl a.m kcu; isk tʻetʻewagoynsn ’i ddumsn ew ’i sexs ew ’i mełrapops.

Allium porrum
Allium porrum#Translingual


կոճապղպեղ

head

կոճապղպեղ • (kočapłpeł)

xcl-noun

կոճապղպեղ • (kočapłpeł)

Armenian: կոճապղպեղ (kočapġpeġ)

պան ի կոճապղպեղէ


բանջար

head

բանջար • (banǰar)

xcl-noun

բանջար • (banǰar)

banǰar (romanization)
բանջար (nominative singular)
բանջարք (nominative plural)
բանջարոյ (genitive singular)
բանջարոց (genitive plural)
բանջարոյ (dative singular)
բանջարոց (dative plural)
բանջար (accusative singular)
բանջարս (accusative plural)
բանջարոյ (ablative singular)
բանջարոց (ablative plural)
բանջարով (instrumental singular)
բանջարովք (instrumental plural)
բանջար (locative singular)
բանջարս (locative plural)
բանջար (nominative singular)
բանջարք (nominative plural)
բանջարի (genitive singular)
բանջարից (genitive plural)
բանջարի (dative singular)
բանջարից (dative plural)
բանջար (accusative singular)
բանջարս (accusative plural)
բանջարէ (ablative singular)
բանջարից (ablative plural)
բանջարիւ (instrumental singular)
բանջարիւք (instrumental plural)
բանջարի (locative singular)
բանջարս (locative plural)
բանջար (nominative singular)
բանջարք (nominative plural)
բանջարի (genitive singular)
բանջարաց (genitive plural)
բանջարի (dative singular)
բանջարաց (dative plural)
բանջար (accusative singular)
բանջարս (accusative plural)
բանջարէ (ablative singular)
բանջարաց (ablative plural)
բանջարաւ (instrumental singular)
բանջարի (locative singular)
բանջարս (locative plural)

xcl-decl-noun

բանջարաւք = բանջարօք

Armenian: բանջար (banǰar) (see there for further descendants)

→ Old Georgian: ბანჯარი (banǯari)

The origin is unknown.
Ačaṙean derives the related terms in Georgian, Turkish and Kurdish from Armenian.

unk

unknown


թաղանթ

head

թաղանթ • (tʻałantʻ)

xcl-noun

թաղանթ • (tʻałantʻ)

tʻałantʻ (romanization)
թաղանթ (nominative singular)
թաղանթք (nominative plural)
թաղանթոյ (genitive singular)
թաղանթոց (genitive plural)
թաղանթոյ (dative singular)
թաղանթոց (dative plural)
թաղանթ (accusative singular)
թաղանթս (accusative plural)
թաղանթոյ (ablative singular)
թաղանթոց (ablative plural)
թաղանթով (instrumental singular)
թաղանթովք (instrumental plural)
թաղանթ (locative singular)
թաղանթս (locative plural)
թաղանթ (nominative singular)
թաղանթք (nominative plural)
թաղանթի (genitive singular)
թաղանթաց (genitive plural)
թաղանթի (dative singular)
թաղանթաց (dative plural)
թաղանթ (accusative singular)
թաղանթս (accusative plural)
թաղանթէ (ablative singular)
թաղանթաց (ablative plural)
թաղանթաւ (instrumental singular)
թաղանթի (locative singular)
թաղանթս (locative plural)

xcl-decl-noun

թաղանթաւք = թաղանթօք

→ Armenian: թաղանթ (tʻaġantʻ) (learned)

unk

unknown


կորկոտ

Middle Armenian: կորկոտ (korkot)

Armenian: կորկոտ (korkot)

→ Udi: korkot

desc

→ Ottoman Turkish: غورغوت (gurgut, gorgot)

Turkish: gurgut, karkot, korkot, korkut, korkota, korkuta, korkata

→ Bulgarian: гургу́т (gurgút), корку́т (korkút), курку́ть (kurkútʹ), корку́да (korkúda)

→ Byzantine Greek: κουρκούτη (kourkoútē), κουρκούτιν (kourkoútin), κορκότον (korkóton)

Greek: κουρκούτι (kourkoúti), κουρκούτη (kourkoúti), κουρκουτό (kourkoutó), κορκοτό (korkotó), κορκότο (korkóto)

Pontic Greek: κορκότα (korkóta)

→ Russian: куркутъ (kurkut) [18th c.]

→ Old Georgian: კორკოტი (ḳorḳoṭi)

desctree

Georgian: კორკოტი (ḳorḳoṭi)
→ Bats: კორკოტ (ḳorḳoṭ)

Ačaṙean derives from Proto-Indo-European *gʷo-gʷrod-, a reduplication of *gʷrod-, with such cognates as Lithuanian grūsti (“to pound barley for making groats”), grū́das (“grain”), Latvian grūst (“to pound”), grauds (“grain”), Russian гру́да (grúda, “heap”), English grout, German Grütze (“groats”), Proto-Germanic *grautaz (“coarse, crude; big, large”), *greutą (“grit”) etc. He concedes that the anlaut is problematic being usually reconstructed as *gʰ- for the cognates (e.g. Pokorny has *gʰrēw-), which is incompatible with Armenian կ- (k-).
An interesting parallel is seen in կարկուտ (karkut).

cog

քոնտրոն [=χόνδρος]· ցորէնի կորկոտ
kʻontron [=χόνδρος]· cʻorēni korkot


սնգոյր

sngoyr (romanization)
սնգոյր (nominative singular)
սնգոյրք (nominative plural)
սնգուրի (genitive singular)
սնգուրաց (genitive plural)
սնգուրի (dative singular)
սնգուրաց (dative plural)
սնգոյր (accusative singular)
սնգոյրս (accusative plural)
սնգուրէ (ablative singular)
սնգուրաց (ablative plural)
սնգուրաւ (instrumental singular)
սնգուրի (locative singular)
սնգոյրս (locative plural)
սնգոյր (nominative singular)
սնգոյրք (nominative plural)
սնգուրոյ (genitive singular)
սնգուրոց (genitive plural)
սնգուրոյ (dative singular)
սնգուրոց (dative plural)
սնգոյր (accusative singular)
սնգոյրս (accusative plural)
սնգուրոյ (ablative singular)
սնգուրոց (ablative plural)
սնգուրով (instrumental singular)
սնգուրովք (instrumental plural)
սնգոյր (locative singular)
սնգոյրս (locative plural)

xcl-decl-noun

սնգուրաւք = սնգուրօք

Armenian: սնգույր (snguyr)

An Iranian borrowing. Compare Persian شنگار (šengâr), Arabized شنجار (šenjâr, “melilot; bugloss”), from the red roots of which men made rouge. Related to Georgian სინგური (singuri).


սամիթ

head

սամիթ • (samitʻ)

xcl-noun

սամիթ • (samitʻ)

desctree

Armenian: սամիթ (samitʻ)
→ Turkish: semit (dialectal)
→ Udi: самит (samit)

Borrowed from an unidentified cognate of Arabic سَنُّوت (sannūt), Akkadian 𒅆𒂍𒌈 (/šibittu/), Hebrew שֶׁבֶת (šéḇeṯ), Jewish Babylonian Aramaic שִׁיבְתָא (šiḇəṯā), Classical Syriac ܫܒܬܐ (šəḇettā), Persian شوید (ševid), Arabic شِبِثّ (šibiṯṯ).

unk

unidentified

cog

Hebrew שֶׁבֶת (šéḇeṯ)

անեթութ (vars. անեթոյ, անեթու, անէթու, աներթու, աթենոյ, անիոյ) = սամիթ
anetʻutʻ (vars. anetʻoy, anetʻu, anētʻu, anertʻu, atʻenoy, anioy) = samitʻ
ἄνηθον (ánēthon) = dill

ասանուբ = սամիթ
asanub = samitʻ
السَنُّوت (as-sannūt) = dill

9th or 10th century, with changes and additions in later centuries, Tʻargmanutʻiwn dełocʻ zor əntrel en imastasērkʻn ew kargeal yayl lezuacʻ [A Medieval Arabic–Armenian Botanical Dictionary]

Anethum graveolens
Anethum graveolens#Translingual


նոճ

noč (romanization)
նոճ (nominative singular)
նոճք (nominative plural)
նոճի (genitive singular)
նոճից (genitive plural)
նոճի (dative singular)
նոճից (dative plural)
նոճ (accusative singular)
նոճս (accusative plural)
նոճէ (ablative singular)
նոճից (ablative plural)
նոճիւ (instrumental singular)
նոճիւք (instrumental plural)
նոճի (locative singular)
նոճս (locative plural)
նոճ (nominative singular)
նոճք (nominative plural)
նոճոյ (genitive singular)
նոճոց (genitive plural)
նոճոյ (dative singular)
նոճոց (dative plural)
նոճ (accusative singular)
նոճս (accusative plural)
նոճոյ (ablative singular)
նոճոց (ablative plural)
նոճով (instrumental singular)
նոճովք (instrumental plural)
նոճ (locative singular)
նոճս (locative plural)

Borrowed from a Middle Iranian word of the shape *nōč. See Old Persian *nauciš for more.

Կանգնեաց զտտուն իւր իբրեւ զնոճի, եւ ջիլք իւր զմիմեամբք պատեալ։

Translation by Claude E. Cox
It stood up its tail like a cypress, and its sinews have been interwoven.

Kangneacʻ zttun iwr ibrew znoči, ew ǰilkʻ iwr zmimeambkʻ pateal.


կանեփ

head

կանեփ • (kanepʻ)

xcl-noun

կանեփ • (kanepʻ)

desc

Middle Armenian: կանեփ (kanepʻ), կանափ (kanapʻ)

A Wanderwort of uncertain ultimate origin. See Ancient Greek κάνναβις (kánnabis) for more. The immediate source of the Armenian is probably an Iranian language: compare Middle Persian kʾnb, Persian کنب (kanab), کنو (kanav, “kenaf”). Note also Georgian კანაფი (ḳanapi).

Ասեն ի գռեհիկս թե մուրցացի ոմն զկանափ մետաքս կարծեալ ի Թրակացիս տանէր վաճառել․

11th century, Grigor Magistros, Grigor Magistrosi tʻłtʻerə [The letters of Grigor Magistros] page 231

Asen i gṙehiks tʻe murcʻacʻi omn zkanapʻ metakʻs karceal i Tʻrakacʻis tanēr vačaṙel;


շամղիտակ

head

շամղիտակ • (šamłitak)

xcl-noun

շամղիտակ • (šamłitak)

A Middle Iranian borrowing, attested in the colchicum sense in Classical Persian شنبلید (šǎnbalīd), شنبلیت (šǎnbalīt), شملید (šamlīd), شملیت (šamlīt), variants of Middle Persian [script needed] (šmblytk' /šambalīdag/), Persian شنبلیله (šanbalile, “fenugreek”), see the latter for more.

cog

Սոյնպէս եւ գունակ գունակ եւ երփն երփն ծաղկանցն․ որպէս մանրագորն եւ վարդն եւ շուշանն եւ ասպազանն եւ յասմիկն եւ անիարն եւ սմնակն եւ ներգիսն եւ շամպղիտակն եւ մեղրուկն, հօրօտն եւ մօրօտն եւ մանիշակն․ եւ այլն ամենայն համասպրամ ծաղկանցն եւ ծառոցն բոյսք բողբոջոցն գարնանւոյն երեւեսցին յետ ձմերանւոյն։

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 645

Translation by Robert W. Thomson
Likewise the various kinds and colors of flowers, like the mandrake and rose, and lily and soldanel, and jasmin and lotus, and sumach and narcissus, and arum and lungwort, and hyacinth and poppy and violet. And of all the other fragrant flowers and trees, the budding shoots will appear in spring after the winter.

Soynpēs ew gunak gunak ew erpʻn erpʻn całkancʻn; orpēs manragorn ew vardn ew šušann ew aspazann ew yasmikn ew aniarn ew smnakn ew nergisn ew šampłitakn ew mełrukn, hōrōtn ew mōrōtn ew manišakn; ew ayln amenayn hamaspram całkancʻn ew caṙocʻn boyskʻ bołboǰocʻn garnanwoyn erewescʻin yet jmeranwoyn.


ընկոյզ

head

ընկոյզ • (ənkoyz)

xcl-noun

ընկոյզ • (ənkoyz)

ənkoyz (romanization)
ընկոյզ (nominative singular)
ընկոյզք (nominative plural)
ընկուզոյ (genitive singular)
ընկուզոց (genitive plural)
ընկուզոյ (dative singular)
ընկուզոց (dative plural)
ընկոյզ (accusative singular)
ընկոյզս (accusative plural)
ընկուզոյ (ablative singular)
ընկուզոց (ablative plural)
ընկուզով (instrumental singular)
ընկուզովք (instrumental plural)
ընկոյզ (locative singular)
ընկոյզս (locative plural)
ընկոյզ (nominative singular)
ընկոյզք (nominative plural)
ընկուզի (genitive singular)
ընկուզաց (genitive plural)
ընկուզի (dative singular)
ընկուզաց (dative plural)
ընկոյզ (accusative singular)
ընկոյզս (accusative plural)
ընկուզէ (ablative singular)
ընկուզաց (ablative plural)
ընկուզաւ (instrumental singular)
ընկուզի (locative singular)
ընկոյզս (locative plural)
ընկոյզ (nominative singular)
ընկոյզք (nominative plural)
ընկուզի (genitive singular)
ընկուզից (genitive plural)
ընկուզի (dative singular)
ընկուզից (dative plural)
ընկոյզ (accusative singular)
ընկոյզս (accusative plural)
ընկուզէ (ablative singular)
ընկուզից (ablative plural)
ընկուզիւ (instrumental singular)
ընկուզիւք (instrumental plural)
ընկուզի (locative singular)
ընկոյզս (locative plural)

xcl-decl-noun

ընկուզաւք = ընկուզօք

Middle Armenian: ընկուզ (ənkuz)

Armenian: ընկույզ (ənkuyz)

Cognates are found in many languages of Western and Central Asia: compare Ossetian ӕнгу́з (ængúz), ӕнгозӕ (ængozæ), Georgian ნიგოზი (nigozi), Mingrelian ნეძი (neʒi), ნეზი (nezi), Lomavren aŋkor (Caucasus), անքոտ (ankʻot) (Eğin), Middle Persian [Book Pahlavi needed] (gwc /gōz/), Classical Persian گوز (gōz), Northern Kurdish gûz, goz, gwîz, Central Kurdish گوێز (gwêz), Mazanderani آغوز (āγōz, ăγōz), Shughni ғу̊з (ɣū̊z), Sarikoli γewz, Yidgha [script needed] (oγúzo), Middle Armenian ղոյզ (ġoyz), Aramaic גּוֹזָא (gōzā), Classical Syriac ܓܘܙܐ (gawzā), Arabic جَوْز (jawz), Hebrew אֱגוֹז (ʾĕḡôz), Punic *𐤀𐤂𐤆 (*ʾgz /ʾəgūz/), Chagatai قوز (qoz).
Probably all ultimately from Old Iranian *gauza- (“nut”), with the preverbs *han-, *aH- and *ni-, from the root Proto-Iranian *gauz- (“to hide, conceal”) (compare Sanskrit गूहति (gū́hati)), referring to the fact that the edible nut is enclosed in a green outer fruit wall.
Compare also ողկոյզ (ołkoyz) and կոյզ (koyz).

cog

Hebrew אֱגוֹז (ʾĕḡôz)

der

Ասէ ցնոսա Իսրայէլ հայրն իւրեանց․ Այդպէս իցէ, արարէք զայդ․ առէք ի պտղոյ երկրիս յամանս ձեր, եւ տարայք առնն պատարագս, ռետին եւ մեղր եւ խունկս եւ ստաշխն եւ բեւեկն եւ ընկոյզ։
Asē cʻnosa Israyēl hayrn iwreancʻ; Aydpēs icʻē, ararēkʻ zayd; aṙēkʻ i ptłoy erkris yamans jer, ew taraykʻ aṙnn patarags, ṙetin ew mełr ew xunks ew stašxn ew bewekn ew ənkoyz.

And Israel, their father, said to them, If it be so, do this; take of the fruits of the earth in your vessels, and carry down to the man presents of gum and honey, and frankincense, and stacte, and turpentine, and walnuts.

Սոյնպէս կիտրոնն եւ ապաբաղսամոնն եւ դափնին եւ ձիթենին գեղեցիկ եւ սերկեւիլն եւ մուրտն եւ ընկոյզն եւ նուշն եւ քնարուկն եւ հաճարուկն եւ թութն եւ նուռնն եւ հոյնն:


շահդանակ

head

շահդանակ • (šahdanak)

xcl-noun

շահդանակ • (šahdanak)

→ Armenian: շագանակ (šaganak)

Borrowing from Middle Persian šhdʾnk' (/šahdānag/).

Ունի զառիկ, եւ ՚ի պտղոց շահդանակ, այսինքն գանգար փշոյ սերմն։
Uni zaṙik, ew ’i ptłocʻ šahdanak, aysinkʻn gangar pʻšoy sermn.
It [Korčēkʿ] has arsenic and among the fruits hempseed, i.e. the thistleseed.

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography]

hy:Բանալի գիտության


ծնեբեկ

cnebek (romanization)
ծնեբեկ (nominative singular)
ծնեբեկք (nominative plural)
ծնեբեկի (genitive singular)
ծնեբեկաց (genitive plural)
ծնեբեկի (dative singular)
ծնեբեկաց (dative plural)
ծնեբեկ (accusative singular)
ծնեբեկս (accusative plural)
ծնեբեկէ (ablative singular)
ծնեբեկաց (ablative plural)
ծնեբեկաւ (instrumental singular)
ծնեբեկի (locative singular)
ծնեբեկս (locative plural)

xcl-decl-noun

ծնեբեկաւք = ծնեբեկօք

desc

Middle Armenian: ծնեբեկ (cnebek), ծնելբեկ (cnelbek)

Armenian: ծնեբեկ (cnebek)

→ Georgian: წინაბეგა (c̣inabega)

From ծին (cin, “birth”) + բեկանեմ (bekanem, “to break”), because the asparagus sprout is eaten very early, as soon as it is born. For the sense development compare Ancient Greek ἀσπάραγος (aspáragos, “asparagus; young shoots”).


եղևին

head

եղևին • (ełewin)

xcl-noun

եղևին • (ełewin)

ełewin (romanization)
եղևին (nominative singular)
եղևինք (nominative plural)
եղեւնոյ (genitive singular)
եղեւնոց (genitive plural)
եղեւնոյ (dative singular)
եղեւնոց (dative plural)
եղևին (accusative singular)
եղևինս (accusative plural)
եղեւնոյ (ablative singular)
եղեւնոց (ablative plural)
եղեւնով (instrumental singular)
եղեւնովք (instrumental plural)
եղևին (locative singular)
եղևինս (locative plural)

Middle Armenian: եղեւին (eġewin)

→ Armenian: եղեւին (eġewin)

From Proto-Indo-European *elew-, and cognate with Czech jalovec, Polish jałowiec, Russian я́ловец (jálovec).


ատրագոյն

atragoyn (romanization)
ատրագոյն (nominative singular)
ատրագոյնք (nominative plural)
ատրագունի (genitive singular)
ատրագունից (genitive plural)
ատրագունի (dative singular)
ատրագունից (dative plural)
ատրագոյն (accusative singular)
ատրագոյնս (accusative plural)
ատրագունէ (ablative singular)
ատրագունից (ablative plural)
ատրագունիւ (instrumental singular)
ատրագունիւք (instrumental plural)
ատրագունի (locative singular)
ատրագոյնս (locative plural)

→ Armenian: ատրագույն (atraguyn)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian [Term?] (/ādurgōn, ādurgōnag/, “a kind of flower, perhaps marigold or poppy”), Persian آذرگون (âzargun, “fiery; Calendula officinalis”), Northern Kurdish argon (“of fiery colour”). For the constituents see ատր- (atr-, “fire”) and գոյն (goyn, “colour”). Compare the loanwords from the same Iranian compound: Old Georgian ადრაგუნი (adraguni, “a kind of flower”), Arabic آذَرْيُون (ʔāḏaryūn, “Calendula officinalis”), and possibly also the female given name Ահգուն (Ahgun).

cog

a kind of flower, perhaps pheasant's eye, Adonis


լախուր

head

լախուր • (laxur)

xcl-noun

լախուր • (laxur)

desctree

Middle Armenian: նեխուր (nexur), նիախուր (niaxur), նիախօր (niaxōr), նէախօր (nēaxōr)
→ Armenian: նեխուր (nexur) (learned)
→ Georgian: ნიახური (niaxuri)
→ Bats: ნიახურ (niaxur)
→ Laz: ნიახური (niaxuri)
→ Svan: ნიახურ (niaxur)

→ Armenian: լախուր (laxur) (learned)

From Hittite [script needed] (laḫḫur-, “leafy vegetation”).


շիճ

Probably of the same uncertain origin as the root շիճ- (šič-) of շճեմ (ščem).

(post-Classical, medieval) grain spoilt by rain


մաղապ

head

մաղապ • (małap)

xcl-noun

մաղապ • (małap)

From Arabic مَلاب (malāb, “a species of aromatic”).

bor

7th century, Anania Širakacʻi, Ašxarhacʻoycʻ [Geography]


սարոյ

saroy (romanization)
սարոյ (nominative singular)
սարոյք (nominative plural)
սարոյի (genitive singular)
սարոյից (genitive plural)
սարոյի (dative singular)
սարոյից (dative plural)
սարոյ (accusative singular)
սարոյս (accusative plural)
սարոյէ (ablative singular)
սարոյից (ablative plural)
սարոյիւ (instrumental singular)
սարոյիւք (instrumental plural)
սարոյի (locative singular)
սարոյս (locative plural)

xcl-decl-noun

a genitive-dative plural <i class="Armn mention" lang="xcl">սարոյց</i> (saroycʻ) is also attested

⇒ Middle Armenian: նոճսարի (nočsari)

desctree

→ Old Georgian: საროჲ (saroy, “cypress”)
Georgian: სარო (saro)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian 𐫘𐫡𐫇 (srw /sarw/), Persian سرو (sarw), and the Arabic loanword سَرْو (sarw, “cypress”). See the latter for more. For the form սարուէն (saruēn) and the like compare Classical Syriac ܫܱܪܘܱܝܢܳܐ (šarwēnā, “Cupressus sempervirens”). See also սարդ (sard).


նշդարի

head

նշդարի • (nšdari)

xcl-noun

նշդարի • (nšdari)

nšdari (romanization)
նշդարի (nominative singular)
նշդարիք (nominative plural)
նշդարւոյ (genitive singular)
նշդարեաց (genitive plural)
նշդարւոյ (dative singular)
նշդարեաց (dative plural)
նշդարի (accusative singular)
նշդարիս (accusative plural)
նշդարւոյ (ablative singular)
նշդարեաց (ablative plural)
նշդարեաւ (instrumental singular)
նշդարի (locative singular)
նշդարիս (locative plural)

xcl-decl-noun

նշդարեաւք = նշդարեօք

An Iranian borrowing: compare Persian ناشتر (nâštar, “spruce that lives up to 500 years”), possibly related to نوش (nuš) and literally meaning "immortal tree". Formed with the botanical suffix + -ի (-i).

cog

a kind of tree, variously identified as spruce, Picea or hornbeam, Carpinus


հիրիկ

→ Armenian: հիրիկ (hirik)

An Iranian borrowing: compare Middle Persian [script needed] (hylyk' /hērīg/, “iris, wallflower”), Persian هیری (hiri), خیری (xiri, “wallflower”). Related to Old Armenian հիր (hir) and Middle Armenian խիրի (xiri), խիր (xir).

եւ հիրիկ հինգ հարեւր սիկղ ըստ սրբութեանն, եւ եւղ ի ձիթենեաց հիմենաւ միով

ew hirik hing harewr sikł əst srbutʻeann, ew ewł i jitʻeneacʻ himenaw miov

Ի յեզր Փիսոն գետոյն
Բուսանիս հիրիկ աննման,
Դևքըն սասանին ի քէն
Եւ լինին յոյժ հալածական։
I yezr Pʻison getoyn
Busanis hirik annman,
Dewkʻən sasanin i kʻēn

16th century, Grigoris Ałtʻamarcʻi, Tałer [Poems]


վաղամեռուկ

head

վաղամեռուկ • (vałameṙuk)

xcl-noun

վաղամեռուկ • (vałameṙuk)

Middle Armenian: վաղմեռուկ (vaġmeṙuk)

վաղ (vał, “early”) + -ա- (-a-) + մեռանիմ (meṙanim, “to die”)

affix

Ադխար = վաղամեռուկ։
Adxar = vałameṙuk.
Arabic إِذْخِر (ʔiḏḵir) = vałameṙuk


ցիրդ

head

ցիրդ • (cʻird)

xcl-noun

ցիրդ • (cʻird)

Middle Armenian: ցիրտ (cʻirt)

The origin is unknown. Petersson compares to Sanskrit सिध्रक (sidhraka, “a kind of tree”) and derives from Proto-Indo-European *sḱidʰ-ro-. Perhaps somehow connected to Ancient Greek κέδρος (kédros).

unk

unknown

cog

Սակայն եւ ոչ այն ինչ վնասեաց․ քանզի յոյժ ի բացեայ պահէր ցիրդն։

5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] Book III.Chapter 45

Translation by Robert Thomson
But this brought no harm because the brambles kept it well away.

Sakayn ew očʻ ayn inčʻ vnaseacʻ; kʻanzi yoyž i bacʻeay pahēr cʻirdn.

Juniperus sabina
Juniperus sabina#Translingual


ցրդենի

head

ցրդենի • (cʻrdeni)

xcl-noun

ցրդենի • (cʻrdeni)

cʻrdeni (romanization)
ցրդենի (nominative singular)
ցրդենիք (nominative plural)
ցրդենւոյ (genitive singular)
ցրդենեաց (genitive plural)
ցրդենւոյ (dative singular)
ցրդենեաց (dative plural)
ցրդենի (accusative singular)
ցրդենիս (accusative plural)
ցրդենւոյ (ablative singular)
ցրդենեաց (ablative plural)
ցրդենեաւ (instrumental singular)
ցրդենի (locative singular)
ցրդենիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցրդենեաւք = ցրդենեօք

Armenian: ցրդենի (cʻrdeni)

Աբհուլ (var. աբլուհ)· ցրթնի պտուղ։
Abhul (var. abluh)· cʻrtʻni ptuł.
Arabic أَبْهُل (ʔabhul) = fruit of the savin


ձագի դեղ

head

ձագի դեղ • (jagi deł)

xcl-noun

ձագի դեղ • (jagi deł)

From a post-classical genitive of ձագ (jag, “young of an animal; in modern dialects also swarm of bees”) + դեղ (deł, “herb”). For the sense development compare Turkish oğul otu (“lemon balm”), from oğul (“son; descendant; swarm of bees”) and ot (“grass, herb”). Note that the plant's scientific name Melissa is derived from the Greek word meaning "honeybee", owing to the abundance of nectar in the flower. See also ձագախոտ (jagaxot).

Աթրունջան՝ ձագի դեղ (var. ձագի տեղ)։
Atʻrunǰan, jagi deł (var. jagi teł).
التُّرُنْجَان (at-turunjān) = jagi deł

Melissa officinalis
Melissa officinalis#Translingual


ցրդի

head

ցրդի • (cʻrdi)

xcl-noun

ցրդի • (cʻrdi)

cʻrdi (romanization)
ցրդի (nominative singular)
ցրդիք (nominative plural)
ցրդւոյ (genitive singular)
ցրդեաց (genitive plural)
ցրդւոյ (dative singular)
ցրդեաց (dative plural)
ցրդի (accusative singular)
ցրդիս (accusative plural)
ցրդւոյ (ablative singular)
ցրդեաց (ablative plural)
ցրդեաւ (instrumental singular)
ցրդեաւք = ցրդեօք (cʻrdeawkʻ = cʻrdeōkʻ) (instrumental plural)
ցրդի (locative singular)
ցրդիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ցրդեաւք = ցրդեօք

desctree

Armenian: ցրդի (cʻrdi), ցրդՙի (cʻrdʻi) — Akn, Kharberd, ցրթի (cʻrtʻi) — Sivas, Malatya, Khotorjur, ծրթի (crtʻi) — Arapgir
→ Laz: ცელთი (ʒelti)
→ Turkish: çırti, çirti, çırçi, çırçı, çortu, çerti

Middle Armenian: ձրթի (jrtʻi)

Եւ փոխանակ ցրդւոյն [translating στοιβή (stoibḗ)] նոճ բուսցի, եւ փոխանակ դժնկին՝ մուրտ ելցէ․ եւ եղիցի Տեառն յանուն եւ ի նշան յաւիտենից, եւ մի՛ պակասեսցէ։
Ew pʻoxanak cʻrdwoyn [translating στοιβή (stoibḗ)] noč buscʻi, ew pʻoxanak džnkin, murt elcʻē; ew ełicʻi Teaṙn yanun ew i nšan yawitenicʻ, ew mí pakasescʻē.

And instead of the cʻrdi shall come up the cypress, and instead of the nettle shall come up the myrtle: and the Lord shall be for a name, and for an everlasting sign, and shall not fail.


ոփի

head

ոփի • (opʻi)

xcl-noun

ոփի • (opʻi)

opʻi (romanization)
ոփի (nominative singular)
ոփիք (nominative plural)
ոփւոյ (genitive singular)
ոփեաց (genitive plural)
ոփւոյ (dative singular)
ոփեաց (dative plural)
ոփի (accusative singular)
ոփիս (accusative plural)
ոփւոյ (ablative singular)
ոփեաց (ablative plural)
ոփեաւ (instrumental singular)
ոփեաւք = ոփեօք (opʻeawkʻ = opʻeōkʻ) (instrumental plural)
ոփի (locative singular)
ոփիս (locative plural)

xcl-decl-noun

ոփեաւք = ոփեօք

desc

Armenian: հուփփէ (hupʻpʻē), հուփէ (hupʻē), հուփփի (hupʻpʻi), հուպպի (huppi, “poplar”) (dialectal)

→ Georgian: ოფი (opi)

From Proto-Indo-European *Hops- (“aspen”) + -ի (-i). Cognate with Proto-Germanic *aspō, Latvian apse, Lithuanian ẽpušė, ãpušė, Polish osa, Russian оси́на (osína, “aspen”).
հոփի (hopʻi, “laurel”) found only in a medieval dictionary translating Arabic ալխար (alxar) may be unrelated or may result from confusion. It is usually assumed that ալխար (alxar) transcribes الْغَار (al-ḡār, “laurel”), but perhaps it should be understood as الْحَوْر (al-ḥawr, “poplar”) or الْغَرَب (al-ḡarab, “Euphrates poplar”).

Ալխար (vars. աղխար, հապալխատ) = հոփի։
Alxar (vars. ałxar, hapalxat) = hopʻi.
الْغَار (al-ḡār) = laurel


տատասկ

tatask (romanization)
տատասկ (nominative singular)
տատասկք (nominative plural)
տատասկի (genitive singular)
տատասկաց (genitive plural)
տատասկի (dative singular)
տատասկաց (dative plural)
տատասկ (accusative singular)
տատասկս (accusative plural)
տատասկէ (ablative singular)
տատասկաց (ablative plural)
տատասկաւ (instrumental singular)
տատասկի (locative singular)
տատասկս (locative plural)

xcl-decl-noun

տատասկաւք = տատասկօք

desc

Middle Armenian: տատաշկ (tatašk), տատաշ (tataš)

Armenian: տատաշ (tataš)

→ Georgian: ტატაში (ṭaṭaši)

→ Armenian: տատասկ (tatask)

Probably from a reduplicated Iranian cognate of Middle Persian 𐫤𐫢𐫐 (tšk /tašk/, “thistles”), which is likely from Proto-Iranian *tṛška-, ultimately from Proto-Indo-European *ters- (“dry”). Note the Middle Armenian and dialectal forms with a -շ- (-š-).

cog

տիրբոլոս (vars. տիրիսփողոս, տրիոքողու, տիրոբողոս, տրիսբողոս) = տատասկ (vars. տատակ, տատասկն)
tirbolos (vars. tirispʻołos, triokʻołu, tirobołos, trisbołos) = tatask (vars. tatak, tataskn)
τρίβολος (tríbolos) = tatask

ասաքոհիճ = եւ կուտք տատասկ (var. տատասկք)
asakʻohič = ew kutkʻ tatask (var. tataskkʻ)
الشَكُوهَج (aš-šakūhaj) = seed of tatask

Tribulus terrestris
Tribulus terrestris#Translingual

puncture vine, caltrop, Tribulus terrestris


մանանիխ

mananix (romanization)
մանանիխ (nominative singular)
մանանիխք (nominative plural)
մանանխոյ (genitive singular)
մանանխոց (genitive plural)
մանանխոյ (dative singular)
մանանխոց (dative plural)
մանանիխ (accusative singular)
մանանիխս (accusative plural)
մանանխոյ (ablative singular)
մանանխոց (ablative plural)
մանանխով (instrumental singular)
մանանխովք (instrumental plural)
մանանիխ (locative singular)
մանանիխս (locative plural)

Armenian: մանանեխ (mananex)

desctree

Middle Armenian: մաննեխ (mannex), մաննիխ (mannix)
Armenian: մա̈նիխ (mänix) — Svedia

The origin is unknown. Has a shape comparable to the Hurro-Urartian անանուխ (ananux).

unk

unknown

Այլ առակ արկ առ նոսա՝ եւ ասէ․ նմանէ արքայութիւն երկնից հատոյ մանանխոյ․ զոր առեալ մարդոյ՝ սերմանեաց յագարակի իւրում։

He told them another parable: The kingdom of heaven is like a mustard seed, which a man took and planted in his field.

Ayl aṙak ark aṙ nosa, ew asē; nmanē arkʻayutʻiwn erknicʻ hatoy mananxoy; zor aṙeal mardoy, sermaneacʻ yagaraki iwrum.


կատուականջ

head

կատուականջ • (katuakanǰ)

xcl-noun

կատուականջ • (katuakanǰ)

From կատու (katu, “cat”) + ականջ (akanǰ, “ear”).
The meaning is uncertain. Found only in a medieval dictionary glossing Arabic آذَان الْفَأْر (ʔāḏān al-faʔr, “Myosotis stricta”, literally “mouse ear”), which is called մկնականջ (mknakanǰ, literally “mouse ear”) in Armenian. Perhaps the Arabic should be corrected to آذَان الْقَطّ (ʔāḏān al-qaṭṭ, literally “cat's ear”), which is found in Amirdovlatʿ as ազան ըլ ղըթ (azan əl ġətʻ) and explained as زَرَاوَنْد مُدَحْرَج (zarāwand mudaḥraj, “Aristolochia rotunda”).

cog

آذَان الْفَأْر

The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:


օշինդր

head

օշինդր • (ōšindr)

xcl-noun

օշինդր • (ōšindr)

ōšindr (romanization)
օշինդր (nominative singular uncountable)
օշնդեր (genitive singular uncountable)
օշնդեր (dative singular uncountable)
օշինդր (accusative singular uncountable)
օշնդրէ (ablative singular uncountable)
օշնդերբ (*ōšnderb) (instrumental singular uncountable)
օշնդեր (locative singular uncountable)

→ Armenian: օշինդր (ōšindr)

The older spelling is աւշինդր (awšindr), borrowed from an unidentified Iranian word related to Ancient Greek ἀψίνθιον (apsínthion).

unk

unidentified

աստին (var. ափաթին) = աւշինտր (var. աւշիմդր, օշինտր, օշինդր, աւշմիդր)
astin (var. apʻatʻin) = awšintr (var. awšimdr, ōšintr, ōšindr, awšmidr)
ἀψίνθιον (apsínthion) = wormwood

ափսոնդին (vars. ափսոսթին, ափսոդին) = օշինտր
apʻsondin (vars. apʻsostʻin, apʻsodin) = ōšintr
أَفْسِنْتِين (ʔafsintīn) = wormwood

Ա՛ռ շահմի հանդալ Ա դրամ, պորայ Ա դանկ, կղբու ձու եւ զրեւանդ եւ աւշնտրի քամուքսն եւ մաշի եւ ղուստ Ա Ա դրամ եւ կէս, աֆիոն Ա դանկ․ զամէնն մանր ծեծէ՛ եւ շաղվէ՛ պախրու լեղով եւ ժմուն տրորէ նշի ձիթով եւ ականջն կաթեցու․ օգտէ։

1466 – 1469, Amirdovlatʻ Amasiacʻi, Ogut bžškutʻean [The Benefits of Medicine] 77

Áṙ šahmi handal A dram, poray A dank, kġbu ju ew zrewand ew awšntri kʻamukʻsn ew maši ew ġust A A dram ew kēs, afion A dank; zamēnn manr cecḗ ew šaġvḗ paxru leġov ew žmun trorē nši jitʻov ew akanǰn katʻecʻu; ōgtē.

Artemisia absinthium
Artemisia absinthium#Translingual


լայնտերևի

լայն (layn, “broad”) + տերեւ (terew, “leaf”) + -ի (-i, “botanical suffix”)

affix

[…]ew očʻ sōsi ew noči očʻ bazum, ew šoči, ew laynterewi sakaw tʻerews gacʻē okʻ[…]

6th century, Plato, Yałags ōrinacʻ ew ōrēnsdrutʻeancʻ [Laws] :https://books.google.am/books?id=H7IpAAAAYAAJ&pg=PA118&dq=%22+%D5%A5%D6%82+%D5%AC%D5%A1%D5%B5%D5%B6%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%A5%D6%82%D5%AB+%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%82%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjS8v-c4cfnAhXmkIsKHdKFDeUQ6AEIPTAC […] եւ ոչ սօսի և նոճի ոչ բազում, եւ շոճի, եւ լայնտերեւի սակաւ թերեւս գացէ ոք […]

Acer pseudoplatanus
Acer pseudoplatanus#Translingual


մամխի

mamxi (romanization)
մամխի (nominative singular)
մամխիք (nominative plural)
մամխւոյ (genitive singular)
մամխեաց (genitive plural)
մամխւոյ (dative singular)
մամխեաց (dative plural)
մամխի (accusative singular)
մամխիս (accusative plural)
մամխւոյ (ablative singular)
մամխեաց (ablative plural)
մամխեաւ (instrumental singular)
մամխի (locative singular)
մամխիս (locative plural)

xcl-decl-noun

մամխեաւք = մամխեօք

Armenian: մամխի (mamxi)

From *մամուխ (*mamux) + -ի (-i). See Armenian մամուխ (mamux) for more.

Ապա գնայր մարդպետն Հայր ի սուրբ տեղեացն, եւ էջ յափն գետոյն հոսանացն Եփրատու, ի հովիտսն թանձրախուռն անտառին, ի գետախառնունսն երկուց գետոցն, ի թաւութ խարձիցն մամխեացն, որ ի տեղւոջն ի հնոցն իմն շինած քաղաք՝ զոր շինեալ Սանատրուկ արքայի, որում անուն տեղւոյն Մծուրք կոչի։
Apa gnayr mardpetn Hayr i surb tełeacʻn, ew ēǰ yapʻn getoyn hosanacʻn Epʻratu, i hovitsn tʻanjraxuṙn antaṙin, i getaxaṙnunsn erkucʻ getocʻn, i tʻawutʻ xarjicʻn mamxeacʻn, or i tełwoǰn i hnocʻn imn šinac kʻałakʻ, zor šineal Sanatruk arkʻayi, orum anun tełwoyn Mcurkʻ kočʻi.
Translation by Nina G. Garsoïan
Then the hayr-mardpet left the holy places and went down to the bank of the Epʿrat River, to a heavily wooded valley, a thicket of reeds and blackthorn [incorrectly translated as buckthorn] at the junction of two rivers. [This was] the place where a city had been built in antiquity by King Sanatruk, and the name of the place was Mcurn.

5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] IV.14

Prunus spinosa
Prunus spinosa#Translingual


ճիռ

čiṙ (romanization)
ճիռ (nominative singular)
ճիռք (nominative plural)
ճռի (genitive singular)
ճռաց (genitive plural)
ճռի (dative singular)
ճռաց (dative plural)
ճիռ (accusative singular)
ճիռս (accusative plural)
ճռէ (ablative singular)
ճռաց (ablative plural)
ճռաւ (instrumental singular)
ճռաւք = ճռօք (čṙawkʻ = čṙōkʻ) (instrumental plural)
ճռի (locative singular)
ճիռս (locative plural)
ճիռ (nominative singular)
ճիռք (nominative plural)
ճռոյ (genitive singular)
ճռոց (genitive plural)
ճռոյ (dative singular)
ճռոց (dative plural)
ճիռ (accusative singular)
ճիռս (accusative plural)
ճռոյ (ablative singular)
ճռոց (ablative plural)
ճռով (instrumental singular)
ճռովք (instrumental plural)
ճիռ (locative singular)
ճիռս (locative plural)

ճռաւք = ճռօք

desc

Middle Armenian: ճիռ (čiṙ), ճիւռ (čiwṙ), ճեռ (čeṙ), ճուռ (čuṙ)

Armenian: ճիռ (čiṙ), ճիռն (čiṙn) — Karabakh, ճուռ (čuṙ) — dialectal

unk

unknown

an insignificant fruit left on an olive tree


ներգիս

Ultimately from Ancient Greek νάρκισσος (nárkissos).

Սոյնպէս եւ գունակ գունակ եւ երփն երփն ծաղկանցն․ որպէս մանրագորն եւ վարդն եւ շուշանն եւ ասպազանն եւ յասմիկն եւ անիարն եւ սմնակն եւ ներգիսն (var. ներգէսն) եւ շամպղիտակն եւ մեղրուկն, հօրօտն եւ մօրօտն եւ մանիշակն․ եւ այլն ամենայն համասպրամ ծաղկանցն եւ ծառոցն բոյսք բողբոջոցն գարնանւոյն երեւեսցին յետ ձմերանւոյն։
Soynpēs ew gunak gunak ew erpʻn erpʻn całkancʻn; orpēs manragorn ew vardn ew šušann ew aspazann ew yasmikn ew aniarn ew smnakn ew nergisn (var. nergēsn) ew šampłitakn ew mełrukn, hōrōtn ew mōrōtn ew manišakn; ew ayln amenayn hamaspram całkancʻn ew caṙocʻn boyskʻ bołboǰocʻn garnanwoyn erewescʻin yet jmeranwoyn.


հաճարուկ

head

հաճարուկ • (hačaruk)

xcl-noun

հաճարուկ • (hačaruk)

⇒? Armenian: հաճարկի (hačarki)

From հաճար- (hačar-, “beech tree”) + -ուկ (-uk, “diminutive suffix”).

af

Սոյնպէս կիտրոնն եւ ապաբաղսամոնն եւ դափնին եւ ձիթենին գեղեցիկ եւ սերկեւիլն եւ մուրտն եւ ընկոյզն եւ նուշն եւ քնարուկն եւ հաճարուկն եւ թութն եւ նուռնն եւ հոյնն:


հաճարի

head

հաճարի • (hačari)

xcl-noun

հաճարի • (hačari)

Armenian: հաճարի (hačari)

The origin is unknown. Containing the botanical suffix + -ի (-i).

unk

unknown

Ոչ գոյ բնաւ ոչ հաճարի (var. աճարի) ոմն բանից արժանի, և ոչ սօսի և նոճի ոչ բազում, և շոճի և լայնտերևի սակաւ թերևս գտցէ ոք՝ որով վարիլ նաւակառուցացն առ ներքին մասունսն և ողնափայտիցն հարկաւոր է՛:
Očʻ goy bnaw očʻ hačari (var. ačari) omn banicʻ aržani, ew očʻ sōsi ew noči očʻ bazum, ew šoči ew laynterewi sakaw tʻerews gtcʻē okʻ, orov varil nawakaṙucʻacʻn aṙ nerkʻin masunsn ew ołnapʻayticʻn harkawor ḗ:

6th century, Plato, Yałags ōrinacʻ ew ōrēnsdrutʻeancʻ [Laws]

տեսանես զեղբարսն մեր զհաճարի եւ զփիճի, զի ոչ են բազմաստք եւ ոչ ընդդիմանալ հողմոց կարեն, ի խոր արմատս ոչ ունելով

12–13th century, Mxitʻar Goš, Aṙakkʻ [Fables]

Translation by Robert Bedrosian
You see our brothers, the beech and the pine. They are lacking many branches and are unable to resist the wind, not having deep roots.

tesanes zeġbarsn mer zhačari ew zpʻiči, zi očʻ en bazmastkʻ ew očʻ ənddimanal hoġmocʻ karen, i xor armats očʻ unelov


չաման

head

չաման • (čʻaman)

xcl-noun

չաման • (čʻaman)

čʻaman (romanization)
չաման (nominative singular)
չամանք (nominative plural)
չամանոյ (genitive singular)
չամանոց (genitive plural)
չամանոյ (dative singular)
չամանոց (dative plural)
չաման (accusative singular)
չամանս (accusative plural)
չամանոյ (ablative singular)
չամանոց (ablative plural)
չամանով (instrumental singular)
չամանովք (instrumental plural)
չաման (locative singular)
չամանս (locative plural)

desctree

Armenian: չաման (čʻaman)
→ Azerbaijani: çəmən
→ Karaim: чаман
→ Ottoman Turkish: چمن (çemen)
→ Turkish: çemen
→ Russian: чама́н (čamán)

Borrowed from an unidentified member of the family of Akkadian 𒌑𒁷𒊺𒉪 (Ú.GAMUN /kamūnu/), in Nuzi also 𒌑𒁷𒊺𒉪 (Ú.GAMUN /kamannu/), Aramaic כמונא (kammōnā), Arabic كَمُّون (kammūn), Sumerian 𒁷𒊺𒉪 (gamun), Hittite 𒆏𒉺𒀀𒉌 (kap-pa-a-ni /kappani/), Ancient Greek κύμινον (kúminon) etc. The correspondence of չ- (čʻ-) to Semitic k- is also seen in չամիչ (čʻamičʻ).

unk

unidentified

Վա՜յ ձեզ դպրաց եւ փարիսեցւոց կեղծաւորաց․ զի տասանորդէ՛ք զանանուխ եւ զսամիթ եւ զչաման, եւ թողէք զծանր ծանր օրինացն՝ զդատաստան, եւ զողորմութիւն եւ զհաւատս․ զայս արժա՛ն էր առնել՝ եւ զայն՝ չթողո՛ւլ։
Va^!y jez dpracʻ ew pʻarisecʻwocʻ kełcaworacʻ; zi tasanordḗkʻ zananux ew zsamitʻ ew zčʻaman, ew tʻołēkʻ zcanr canr ōrinacʻn, zdatastan, ew zołormutʻiwn ew zhawats; zays aržán ēr aṙnel, ew zayn, čʻtʻołúl.

Translation by King James Version
Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye pay tithe of mint and anise and cummin, and have omitted the weightier [matters] of the law, judgment, mercy, and faith: these ought ye to have done, and not to leave the other undone.

Cuminum cyminum
Cuminum cyminum#Translingual


երեկին

Attested only in the Physiologus, transliterating Ancient Greek ἐρικίν- (erikín-).

Եւ են անդ պրակք ինչ մանրոստք, որ կոչին երեկինք (var. երկինք)։ Եւ սկսանի ոգորել էրէն ընդ երեկին (var. երկին) պրակսն․ եւ խառնեալ ոստք ընդ եղջիւրսն, եւ կապին ընդ ոստս պրակին, եւ ի գոչիւն հարկանի, քանզի զերծանել կամի եւ չէ ձեռնհաս, քանզի պատեալ շաղեալ կա։[…]Այլ զգոյշ լեր, գուցէ դու խաղասցես ընդ երեկին (var. երկին) պրա(կ)ուն ընդ սակաւ ինչ պատճառս ընդ հանդերձս կամ ընդ այլ ինչ բարուց։
Ew en and prakkʻ inčʻ manrostkʻ, or kočʻin erekinkʻ (var. erkinkʻ). Ew sksani ogorel ērēn ənd erekin (var. erkin) praksn; ew xaṙneal ostkʻ ənd ełǰiwrsn, ew kapin ənd osts prakin, ew i gočʻiwn harkani, kʻanzi zercanel kami ew čʻē jeṙnhas, kʻanzi pateal šałeal ka.[…]Ayl zgoyš ler, gucʻē du xałascʻes ənd erekin (var. erkin) pra(k)un ənd sakaw inčʻ patčaṙs ənd handerjs kam ənd ayl inčʻ barucʻ.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).3.5–6, 11

And there are shrubs with thin branches called erekins. And the animal [the legendary antelope] starts to butt the "erekin" shrub; and the branches are entangled with the horns, and they are bound to the branches of the shrubs; and it begins to howl, wishing to escape, but is unable, as it is ensnared. […] But watch, lest you play with the "erekin" shrubs for some small reason, for clothes or some other goods.

Erica arborea
Erica arborea#Translingual


կորեակ

koreak (romanization)
կորեակ (nominative singular uncountable)
կորեկան (genitive singular uncountable)
կորեկան (dative singular uncountable)
կորեակ (accusative singular uncountable)
կորեկանէ (ablative singular uncountable)
կորեկամբ (*korekamb) (instrumental singular uncountable)
կորեկան (locative singular uncountable)
կորեակ (nominative singular uncountable)
կորեկոյ (genitive singular uncountable)
կորեկոյ (dative singular uncountable)
կորեակ (accusative singular uncountable)
կորեկոյ (ablative singular uncountable)
կորեկով (instrumental singular uncountable)
կորեակ (locative singular uncountable)

Middle Armenian: կորեկ (korek)

desctree

Armenian: կորեկ (korek)
→ Northern Kurdish: korik

unk

unknown

(by similarity) seeds inside the fig fruit


որթափայտ

head

որթափայտ • (ortʻapʻayt)

xcl-noun

որթափայտ • (ortʻapʻayt)

ortʻapʻayt (romanization)
որթափայտ (nominative singular)
որթափայտք (nominative plural)
որթափայտի (genitive singular)
որթափայտից (genitive plural)
որթափայտի (dative singular)
որթափայտից (dative plural)
որթափայտ (accusative singular)
որթափայտս (accusative plural)
որթափայտէ (ablative singular)
որթափայտից (ablative plural)
որթափայտիւ (instrumental singular)
որթափայտիւք (instrumental plural)
որթափայտի (locative singular)
որթափայտս (locative plural)

From որթ (ortʻ) + -ա- (-a-) + փայտ (pʻayt). Coined by the translator of the Physiologus to render Ancient Greek ἀμπέλινον ξύλον (ampélinon xúlon).

m+

ἀμπέλινον ξύλον

Եւ քուրմ իբրեւ իմանայ, մտանէ լնու զբագինն որթափայտիւ․ մտանէ հաւն յարեգ քաղաք լի խնգովք եւ ելանէ ի բագինն, իւրովի լուցանէ զկրակն եւ անձամբ զանձն այրէ։
Ew kʻurm ibrew imanay, mtanē lnu zbaginn ortʻapʻaytiw; mtanē hawn yareg kʻałakʻ li xngovkʻ ew elanē i baginn, iwrovi lucʻanē zkrakn ew anjamb zanjn ayrē.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).10.4–5

And the priest being informed goes in and fills the altar with vine wood. The bird enters Heliopolis, filled with incense, mounts the altar, kindles the fire with itself and burns itself.


շրուանդ

head

շրուանդ • (šruand)

xcl-noun

շրուանդ • (šruand)

→ Armenian: շրվանդ (šrvand) (learned)

unk

unknown

Բարոյախաւսն ասէ զոզնոյ, թէ յորժամ ելանէ յողկոյզն որթոյ, արկանէ ի խոնարհ զպտուղն եւ սփռէ ի գետնին եւ ինքն թաւալի ի վերա․ եւ կառչին պտուղքն ի խոչսն, եւ առեալ տանի ձագուցն իւրեանց եւ թողու լոկ զշրուանդսն (var. զշուանդսն, զշուանգսն)։
Baroyaxawsn asē zoznoy, tʻē yoržam elanē yołkoyzn ortʻoy, arkanē i xonarh zptułn ew spʻṙē i getnin ew inkʻn tʻawali i vera; ew kaṙčʻin ptułkʻn i xočʻsn, ew aṙeal tani jagucʻn iwreancʻ ew tʻołu lok zšruandsn (var. zšuandsn, zšuangsn).

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).17.3–5

Physiologus says about the hedgehog, that when it climbs to the bunch of grapes of the vine, it drops the fruits down and scatters them on the ground, and it itself rolls on top, and the grapes stick to its quills, and it takes them to its young and leaves the bunch empty.


կորնգան

desctree

Armenian: կորնգան (korngan)
→ Azerbaijani: qorunqa
→ Georgian: ყორანგალი (q̇orangali), ყორანღალი (q̇oranɣali), ოლანგარი (olangari) — Meskheti
→ Northern Kurdish: qurînge, qorîngan, goringan, koringe, qorînge, qerîngan, kurîngan
→ Turkish: korunga, gorunga, goringe, görünge, görüngel, koringön, koringa, korungal, korangal, koringön, körigen (dialectal)
→ Zazaki: korinkan

An Iranian borrowing. Compare dialectal Persian هرنگل, کرنگال, گرنگال (gorengâl), گل انگار (gol-engâr), گرنگار (gorengâr) (Markazi, Qom, and Lorestan provinces), dialectal Azerbaijani قورنجا (West Azerbaijan), all meaning "common sainfoin, Onobrychis sativa", the components of which are probably corresponding to گوران (gôrân), the plural of گور (gôr, “wild ass, onager”), and گال (gâl, “foxtail millet”). Typologically compare Turkish eşek otu (“sainfoin”, literally “donkey grass”), as well as Ancient Greek ὀνοβρυχίς (onobrukhís), composed as ὄνος (ónos, “ass, donkey”) + βρύχω (brúkhō, “to devour”), because sainfoin is keenly eaten by donkeys. Note also the derivative իշկորնկան (iškornkan, literally “donkey-sainfoin”).

affix

Եթէ հարիւր բարդ խոլըրձան, վեց կորընկան,
մին մանուշակ խրձադիզեալ […]
Եւ այն վեց բարդ կորընկանն՝
վեցօրեայ գործքն ա՟յ
Etʻē hariwr bard xolərjan, vecʻ korənkan,
min manušak xrjadizeal[…]
Ew ayn vecʻ bard korənkann,

10th century, Grigor Narekacʻi, Tałkʻ [Odes]

Գնդածաղիկք եւ կորնգան եւ խոլորձ, առուոյտ կապոյտ եւ սէզ, եւ նմանք սոցին, ծաղր եդեալ զցինկ՝ ասէին, եթէ զի՞ է՝ զի մեք զուարճացեալք կամք, եւ նա ծիւրեալ դեղնութեամբ։

12–13th century, Mxitʻar Goš, Aṙakkʻ [Fables] 33

Translation by Robert Bedrosian
The southern wood, the origan, the orchid, the blue lucerne, the bent grass and others were ridiculing the meadow-rue, saying: “Why is it that we are so full of joy and you just lie about with a yellow hue?”

Gndacaġikkʻ ew korngan ew xolorj, aṙuoyt kapoyt ew sēz, ew nmankʻ socʻin, caġr edeal zcʻink, asēin, etʻē zi ē, zi mekʻ zuarčacʻealkʻ kamkʻ, ew na ciwreal deġnutʻeamb.


պերեդիքսոն

head

պերեդիքսոն • (peredikʻson)

xcl-noun

պերեդիքսոն • (peredikʻson)

desc

→ Old Georgian: პირიდექსიონ (ṗirideksion), პირდექსიონ (ṗirdeksion)

Attested only in the Physiologus, transliterating Ancient Greek περιδέξιον (peridéxion)․

Է ծառ, որ կոչի պերեդիքսոն (var. պերիդիքսիոն, պերիքոն, պետրիքոն, պորդոքսոն), որ թարգմանի կշտապանակ։ Եւ է ի Հնդիկս․ եւ պտուղ ծառոյն քաղցր է, քան զամենայն քաղցրութիւն։
Ē caṙ, or kočʻi peredikʻson (var. peridikʻsion, perikʻon, petrikʻon, pordokʻson), or tʻargmani kštapanak. Ew ē i Hndiks; ew ptuł caṙoyn kʻałcʻr ē, kʻan zamenayn kʻałcʻrutʻiwn.

5th century, with changes and additions in later centuries, Baroyaxōs [Physiologus] Earliest recension (TR).30.1–2

There is a tree called peridexion which is translated "side-cover." And it is in India; and the fruit of the tree is sweeter than any sweetness.


պրտու

head

պրտու • (prtu)

xcl-noun

պրտու • (prtu)

prtu (romanization)
պրտու (nominative singular)
պրտուք (nominative plural)
պրտուոյ (genitive singular)
պրտուոց (genitive plural)
պրտուոյ (dative singular)
պրտուոց (dative plural)
պրտու (accusative singular)
պրտուս (accusative plural)
պրտուոյ (ablative singular)
պրտուոց (ablative plural)
պրտուով (instrumental singular)
պրտուովք (instrumental plural)
պրտու (locative singular)
պրտուս (locative plural)

xcl-decl-noun

a genitive singular <i class="Armn mention" lang="xcl">պրտուի</i> (prtui) is also attested

→ Armenian: պրտու (prtu) (learned)

The origin is uncertain. Since Gēorg Dpir usually connected with Arabic بُرْدِيّ (burdiyy), but a direct borrowing from the Arabic is neither chronologically nor phonologically possible. Closely related to Assyrian Neo-Aramaic ܦܪܬܘܟ (pirtūk, “rush, reed”), Northern Kurdish pirtûk, Central Kurdish پەرتووک (pertûk), Zazaki pîrtok (“book”).

cog

Մի թե կանաչանա՞յ պրտու առանց ջրոյ․ կամ բարձրանայցէ՞ կնիւն առանց ըմպելոյ։

Translation by Claude E. Cox
"Does papyrus green without water, or will sedge become tall without drinking?"

Mi tʻe kanačʻanay prtu aṙancʻ ǰroy; kam barjranaycʻē kniwn aṙancʻ əmpeloy.

Cyperus papyrus
Cyperus papyrus#Translingual

papyrus, paper reed, Cyperus papyrus (an aquatic flowering plant of the sedge family)


տօսախ

head

տօսախ • (tōsax)

xcl-noun

տօսախ • (tōsax)

tōsax (romanization)
տօսախ (nominative singular)
տօսախք (nominative plural)
տօսախոյ (genitive singular)
տօսախոց (genitive plural)
տօսախոյ (dative singular)
տօսախոց (dative plural)
տօսախ (accusative singular)
տօսախս (accusative plural)
տօսախոյ (ablative singular)
տօսախոց (ablative plural)
տօսախով (instrumental singular)
տօսախովք (instrumental plural)
տօսախ (locative singular)
տօսախս (locative plural)

Armenian: տոսախ (tosax)

The original spelling is տաւսախ (tawsax). Possibly from Akkadian 𒄑𒌆 (^(GIŠ)TAŠKARIN /taskarinnu/, “box tree”) via the mediation of Hurro-Urartian; compare Hurrian [Term?] (/taskar-/, “box tree”). The Old Armenian derivate may contain the putative plant-suffix *-ախ (*-ax), possibly of Hurro-Urartian origin. Note also Biblical Hebrew תְּאַשּׁוּר (təʾaššūr, “box tree”).

cog

Buxus sempervirens
Buxus sempervirens#Translingual


մեղրապոպ

head

մեղրապոպ • (mełrapop)

xcl-noun

մեղրապոպ • (mełrapop)

mełrapop (romanization)
մեղրապոպ (nominative singular)
մեղրապոպք (nominative plural)
մեղրապոպի (genitive singular)
մեղրապոպից (genitive plural)
մեղրապոպի (dative singular)
մեղրապոպից (dative plural)
մեղրապոպ (accusative singular)
մեղրապոպս (accusative plural)
մեղրապոպէ (ablative singular)
մեղրապոպից (ablative plural)
մեղրապոպիւ (instrumental singular)
մեղրապոպիւք (instrumental plural)
մեղրապոպի (locative singular)
մեղրապոպս (locative plural)

desc

→ Armenian: մեղրապոպ (meġrapop) (learned)

From Ancient Greek μηλοπέπων (mēlopépōn), whose first part was confused with μέλι (méli, “honey”) and replaced with մեղր (mełr, “honey”).

Զի յիշեցաք զձուկնն, զոր ուտէաք յԵգիպտոս ձրի, եւ զսեխն եւ զմեղրապոպ (var. զմեղրապողն, զմեղապոպ) եւ զպրասն եւ զսոխն եւ զխստոր։
Zi yišecʻakʻ zjuknn, zor utēakʻ yEgiptos jri, ew zsexn ew zmełrapop (var. zmełrapołn, zmełapop) ew zprasn ew zsoxn ew zxstor.

շամամ շամամ#Armenian

a variety of melon (Cucumis melo), namely perhaps the շամամ (šamam), apple melon (Cucumis melo var. dudaim)


խոշակ

head

խոշակ • (xošak)

xcl-noun

խոշակ • (xošak)

xošak (romanization)
hapax (romanization)

desc

Armenian: խոշակ (xošak, “empty ear of corn or nut”)

From Middle Iranian *xōšak. Compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (hwšk' /hōšag/), Persian خوشه (xuše, “ear of corn, cluster”).

cog

Իբրեւ զժանգ ցորենոյ, եւ իբրեւ զխոշակ անդաստանաց, այնպէս կռփի [կրիւք] հասկ հոգւոյն, եւ լինիցի առանց արդեանց։
Ibrew zžang cʻorenoy, ew ibrew zxošak andastanacʻ, aynpēs kṙpʻi [kriwkʻ] hask hogwoyn, ew linicʻi aṙancʻ ardeancʻ.

late 11th century, Daniel of Salah, Commentary on the Psalms Psalm 35


մուրտ

head

մուրտ • (murt)

xcl-noun

մուրտ • (murt)

murt (romanization)
մուրտ (nominative singular)
մուրտք (nominative plural)
մրտոյ (genitive singular)
մրտոց (genitive plural)
մրտոյ (dative singular)
մրտոց (dative plural)
մուրտ (accusative singular)
մուրտս (accusative plural)
մրտոյ (ablative singular)
մրտոց (ablative plural)
մրտով (instrumental singular)
մրտովք (instrumental plural)
մուրտ (locative singular)
մուրտս (locative plural)

→ Armenian: մուրտ (murt) (learned)

From Middle Iranian *mūrt: compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (mwlt'), Parthian 𐫖𐫇𐫇𐫡𐫅 (mwwrd), Persian مورد (murd), Old Georgian მურტი (murṭi), which are related to Ancient Greek μύρτος (múrtos). The Armenian is not from Greek, because then *միւրտ (*miwrt) is expected. մուրտաստան (murtastan) may be wholly borrowed from Iranian.


կիտրոն

→ Armenian: կիտրոն (kitron) (learned)

Borrowed from Ancient Greek κίτρον (kítron).

bor+

Սոյնպէս կիտրոնն (var. կիւտրոնն) և ապաբաղսամոնն և դափնին և ձիթենին գեղեցիկ և սերկևիլն և մուրտն և ընկոյզն և նուշն և քնարուկն և հաճարուկն և թութն և նուռնն և հոյնն:
Soynpēs kitronn (var. kiwtronn) ew apabałsamonn ew dapʻnin ew jitʻenin gełecʻik ew serkewiln ew murtn ew ənkoyzn ew nušn ew kʻnarukn ew hačarukn ew tʻutʻn ew nuṙnn ew hoynn:

5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 644


օշնան

head

օշնան • (ōšnan)

xcl-noun

օշնան • (ōšnan)

desc

Middle Armenian: օշնան (ōšnan), օշան (ōšan)

→ Armenian: օշնան (ōšnan) (learned)

The original spelling is աւշնան (awšnan). Borrowed from Middle Iranian. See Persian اشنان (ošnân) for more.

Ոչ ոք ումեք ջուր ի ձեռս արկանէր, և ոչ կրտսերք աւագաց դաստառակս մատուցանէին․ չանկաւ օշնան ի ձեռս փափկասուն կանանց, և ոչ մատուցաւ եւղ ի զուարթութիւն խրախութեան։

5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War]

Translation by Robert W. Thomson
No one poured water over another’s hands; the younger did not offer the older towels. The delicate women did not use soap, nor were they offered oil for merry feasting.

Očʻ okʻ umekʻ ǰur i jeṙs arkanēr, ew očʻ krtserkʻ awagacʻ dastaṙaks matucʻanēin; čʻankaw ōšnan i jeṙs pʻapʻkasun kanancʻ, ew očʻ matucʻaw ewł i zuartʻutʻiwn xraxutʻean.