анааш

anaaš (romanization)
анаашин (attributive)
анааш (indefinite nominative singular)
анаашнууд (definite nominative plural)
анаашны (genitive indefinite singular)
анаашнуудын (definite genitive plural)
анаашийг (accusative indefinite singular)
анаашнуудыг (accusative definite plural)
анаашинд (dative indefinite locative singular)
анаашнуудад (dative definite locative plural)
анаашнаас (ablative indefinite singular)
анаашнуудаас (ablative definite plural)
анаашаар (indefinite instrumental singular)
анаашнуудаар (definite instrumental plural)
анааштай (comitative indefinite singular)
анаашнуудтай (comitative definite plural)
анаашгүй (indefinite privative singular)
анаашнуудгүй (definite plural privative)
анааш руу (directive indefinite singular)
анаашнууд руу (definite directive plural)
анаашаа (indefinite nominative singular)
анаашнуудаа (definite nominative plural)
анаашныхаа (genitive indefinite singular)
анаашнуудынхаа (definite genitive plural)
анаашийгаа (accusative indefinite singular)
анаашнуудыгаа (accusative definite plural)
анаашиндаа (dative indefinite locative singular)
анаашнууддаа (dative definite locative plural)
анаашнаасаа (ablative indefinite singular)
анаашнуудаасаа (ablative definite plural)
анаашаараа (indefinite instrumental singular)
анаашнуудаараа (definite instrumental plural)
анааштайгаа (comitative indefinite singular)
анаашнуудтайгаа (comitative definite plural)
анаашгүйгээ (indefinite privative singular)
анаашнуудгүйгээ (definite plural privative)
анааш руугаа (directive indefinite singular)
анаашнууд руугаа (definite directive plural)

Cognate with Kalmyk анаш (anaş, “giraffe”).


гүнжид

günžid (romanization)
гүнжид (attributive)
гүнжид (indefinite nominative singular)
гүнждийн (genitive indefinite singular)
гүнждийг (accusative indefinite singular)
гүнждэд (dative indefinite locative singular)
гүнждээс (ablative indefinite singular)
гүнждээр (indefinite instrumental singular)
гүнжидтэй (comitative indefinite singular)
гүнжидгүй (indefinite privative singular)
гүнжид рүү (directive indefinite singular)
гүнждээ (indefinite nominative singular)
гүнждийнхээ (genitive indefinite singular)
гүнждийгээ (accusative indefinite singular)
гүнждэдээ (dative indefinite locative singular)
гүнждээсээ (ablative indefinite singular)
гүнждээрээ (indefinite instrumental singular)
гүнжидтэйгээ (comitative indefinite singular)
гүнжидгүйгээ (indefinite privative singular)
гүнжид рүүгээ (directive indefinite singular)

mn-decl

гүнжид<r.sg>

Mongolian Cyrillic
 ᠭᠦᠨᠵᠢᠳ
(günǰid) гүнжид
(günžid)
From Classical Mongolian ᠭᠦᠨᠵᠢᠳ (günǰid), ultimately from Persian کنجد (konjed), perhaps via Old Uyghur [script needed] (künčit).


гүнжид

mn-noun-form

гүнжид • (günžid)

Mongolian Cyrillic
 ᠭᠦᠩᠵᠦ ᠳᠦ
(güngǰü-dü) гүнжид
(günžid)


сэжиг

mn-noun

сэжиг • (sežig) (Mongolian spelling ᠰᠡᠵᠢᠭ (seǰig)); (regular declension)

Cognate with Buryat һэжэг (hežeg) and Kalmyk сеҗг (sejg, “suspiciousness”), from Common Turkic *sẹ̄zig (“doubt”), compare Turkish sezi (“foreboding”).


гүргэм

гүргэм • (gürgem) (Mongolian spelling ᠭᠦᠷᠭᠦᠮ (gürgüm)); (regular declension)

gürgem (romanization)
ᠭᠦᠷᠭᠦᠮ (Mongolian)
гүргэм (attributive)
гүргэм (indefinite nominative singular)
гүргэмүүд (definite nominative plural)
гүргэмийн (genitive indefinite singular)
гүргэмүүдийн (definite genitive plural)
гүргэмийг (accusative indefinite singular)
гүргэмүүдийг (accusative definite plural)
гүргэмд (dative indefinite locative singular)
гүргэмүүдэд (dative definite locative plural)
гүргэмээс (ablative indefinite singular)
гүргэмүүдээс (ablative definite plural)
гүргэмээр (indefinite instrumental singular)
гүргэмүүдээр (definite instrumental plural)
гүргэмтэй (comitative indefinite singular)
гүргэмүүдтэй (comitative definite plural)
гүргэмгүй (indefinite privative singular)
гүргэмүүдгүй (definite plural privative)
гүргэм рүү (directive indefinite singular)
гүргэмүүд рүү (definite directive plural)
гүргэмээ (indefinite nominative singular)
гүргэмүүдээ (definite nominative plural)
гүргэмийнхээ (genitive indefinite singular)
гүргэмүүдийнхээ (definite genitive plural)
гүргэмийгээ (accusative indefinite singular)
гүргэмүүдийгээ (accusative definite plural)
гүргэмдээ (dative indefinite locative singular)
гүргэмүүддээ (dative definite locative plural)
гүргэмээсээ (ablative indefinite singular)
гүргэмүүдээсээ (ablative definite plural)
гүргэмээрээ (indefinite instrumental singular)
гүргэмүүдээрээ (definite instrumental plural)
гүргэмтэйгээ (comitative indefinite singular)
гүргэмүүдтэйгээ (comitative definite plural)
гүргэмгүйгээ (indefinite privative singular)
гүргэмүүдгүйгээ (definite plural privative)
гүргэм рүүгээ (directive indefinite singular)
гүргэмүүд рүүгээ (definite directive plural)

From Tibetan གུར་ཀུམ (gur kum), ultimately from the same source as New Latin Curcuma, possibly Akkadian 𒌑𒆪𒄀𒆸𒈾 (/kurkanū/, “turmeric”).


гуйлгачин

гуйлгачин • (gujlgačin) (Mongolian spelling ᠭᠤᠶᠤᠯᠭᠠᠴᠢᠨ (ɣuyulɣačin))

gujlgačin (romanization)
ᠭᠤᠶᠤᠯᠭᠠᠴᠢᠨ (Mongolian)

гуйлга (gujlga, “begging”) + -чин (-čin).


сэжиглэх

mn-verb

сэжиглэх • (sežiglex)

сэжиглэх (sežiglex, “doubt”) + -лэх (-lex), compare Buryat һэжэглэхэ (hežeglexe) and Kalmyk сеҗглх (sejglx).


ангилах

mn-verb

ангилах • (angilax) (Mongolian spelling ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠬᠤ (anggilaqu))

angilax (romanization)
ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)


эргэлзэх

эргэлзэх • (ergelzex) (Mongolian spelling ᠡᠷᠡᠭᠡᠯᠵᠡᠬᠦ (eregelǰekü))

ergelzex (romanization)
ᠡᠷᠡᠭᠡᠯᠵᠡᠬᠦ (Mongolian)

эргэх (ergex, “to turn”) + -лзэх (-lzex), originally to keep turning.


байлдаан

mn-noun

байлдаан • (bajldaan) (Mongolian spelling ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (bayilduɣan))

bajldaan (romanization)
ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (Mongolian)

байлдах (bajldax, “to battle”) + -аан (-aan), compare Buryat байлдаа (bajldaa).


эргэх

mn-verb

эргэх • (ergex) (Mongolian spelling ᠡᠷᠭᠢᠬᠦ (ergikü))

From Proto-Mongolic *hergi-, compare Buryat эрьехэ (erʹjexe), эрьелдэхэ (erʹjeldexe), Kalmyk эргх (ergx, “to spin, go round”), Mangghuer herge (“to walk, to wander”). Outside of Mongolic, compare Yakut эргий (ergiy).

(transitive) to circumambulate (a stupa or a temple)


тулалдаан

mn-noun

тулалдаан • (tulaldaan) (Mongolian spelling ᠲᠤᠯᠤᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (tululduɣan)); (regular declension)

tulaldaan (romanization)
ᠲᠤᠯᠤᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (Mongolian)

тулалдах (tulaldax, “to battle”) + -аан (-aan), compare Buryat тулалдаа (tulaldaa) and Kalmyk туллдан (tulldan).


эвэрлэг бүрхэвч

mn-noun

эвэрлэг бүрхэвч • (everleg bürxevč)


эвэр бүрхэвч

эвэр бүрхэвч • (ever bürxevč)

эвэрлэг бүрхэвч
эвэрлэг бүрхэвч#Mongolian

(anatomy) Synonym of эвэрлэг бүрхэвч (everleg bürxevč, “cornea”)


бүрхэвч

бүрхэвч • (bürxevč) (Mongolian spelling ᠪᠦᠷᠬᠦᠪᠴᠢ (bürkübči))

bürxevč (romanization)
ᠪᠦᠷᠬᠦᠪᠴᠢ (Mongolian)

бүрхэх (bürxex, “to cover”) + -вч (-vč).


дунд

mn-postposition

дунд • (dund) (Mongolian spelling ᠳᠤᠮᠳᠠ (dumda))

From Proto-Mongolic *dumda, *-da perhaps being a locative ending (-д (-d)), compare Buryat дунда (dunda), Dongxiang dunda.


хурдсах

mn-verb

хурдсах • (xurdsax) (Mongolian spelling ᠬᠤᠷᠳᠤᠰᠬᠤ (qurdusqu))

xurdsax (romanization)
ᠬᠤᠷᠳᠤᠰᠬᠤ (Mongolian)

(intransitive) to speed up, to accelerate


дасах

дасах • (dasax) (Mongolian spelling ᠳᠠᠰᠬᠤ (dasqu))

Cognate with Kalmyk дасх (dasx). Perhaps related to засах (zasax) or дадах (dadax).

дасгал

дасгах (dasgax, “to acclimatize, to condition”)


адрах

адрах • (adrax) (Mongolian spelling ᠠᠳᠠᠷᠠᠬᠤ (adaraqu))

adrax (romanization)
ᠠᠳᠠᠷᠠᠬᠤ (Mongolian)


эрхий

mn-noun

эрхий • (erxii) (Mongolian spelling ᠡᠷᠡᠬᠡᠢ (erekei)); (hidden-n declension)

# From Proto-Mongolic *herekei, compare Daur xereg.
# Likely somehow related to Proto-Turkic *erŋek, compare Khakas иргек (irgek).
# Also might be related to Proto-Tungusic *pore, compare Even хөрэгэн (hörəgən), Manchu ᡶᡝᡵᡥᡝ (ferhe).

cog

Even хөрэгэн (hörəgən)


уралдаан

mn-noun

уралдаан • (uraldaan) (Mongolian spelling ᠤᠷᠤᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (urulduɣan))

uraldaan (romanization)
ᠤᠷᠤᠯᠳᠤᠭᠠᠨ (Mongolian)

уралдах (uraldax, “to race”) + -аан (-aan).


аялах

mn-verb

аялах • (ajalax) (Mongolian spelling ᠠᠶᠠᠯᠠᠬᠤ (ayalaqu), causative аялуулах)

ajalax (romanization)
ᠠᠶᠠᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)
аялуулах (causative)

аян (ajan, “journey, campaign”) + -лах (-lax).


зүс

mn-noun

зүс • (züs) (Mongolian spelling ᠵᠢᠰᠦ (ǰisü)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *jisün, compare Mongghul [Term?] (jus, “face”).


ханиад

From Proto-Mongolic *kanïxadun, equivalent to ханиах (xaniax, “to cough”) + -д (-d), compare Mangghuer [Term?] (khaniatu, “cough”).


иргэн

irgen (romanization)
иргэд (definite plural)

Inherited from Classical Mongolian ᠢᠷᠭᠡᠨ (irgen), from Middle Mongol [Term?], Proto-Mongolic *irgen, compare Mogholi irgan (“people”).


шүүрс

mn-noun

шүүрс • (šüürs) (Mongolian spelling ᠰᠢᠭᠦᠷᠡᠰᠦ (sigüresü))

šüürs (romanization)
ᠰᠢᠭᠦᠷᠡᠰᠦ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *sexüresün, compare Mongghul suureesi. Initial ш- (š-) is unexpected.

шүүрс алдах


хэдэн

mn-pronoun

хэдэн • (xeden) (Mongolian spelling ᠬᠡᠳᠦᠨ (kedün))


хар тугалга

xar tugalga (romanization)
хар тугалга (attributive)
хар тугалга (indefinite nominative singular)
хар тугалгын (genitive indefinite singular)
хар тугалгыг (accusative indefinite singular)
хар тугалгад (dative indefinite locative singular)
хар тугалгаас (ablative indefinite singular)
хар тугалгаар (indefinite instrumental singular)
хар тугалгатай (comitative indefinite singular)
хар тугалгагүй (indefinite privative singular)
хар тугалга руу (directive indefinite singular)
хар тугалгаа (indefinite nominative singular)
хар тугалгынхаа (genitive indefinite singular)
хар тугалгыгаа (accusative indefinite singular)
хар тугалгадаа (dative indefinite locative singular)
хар тугалгаасаа (ablative indefinite singular)
хар тугалгаараа (indefinite instrumental singular)
хар тугалгатайгаа (comitative indefinite singular)
хар тугалгагүйгээ (indefinite privative singular)
хар тугалга руугаа (directive indefinite singular)

mn-decl

хар тугалга<r.sg>

[χar‿tʰoɢəɬəɢ]


манлай

mn-noun

манлай • (manlaj) (Mongolian spelling ᠮᠠᠩᠯᠠᠢ (manglai))

manlaj (romanization)
ᠮᠠᠩᠯᠠᠢ (Mongolian)

Borrowed from Classical Mongolian ᠮᠠᠩᠯᠠᠢ (manglai), doublet of магнай (magnaj).


магнай

магнай • (magnaj) (Mongolian spelling ᠮᠠᠩᠨᠠᠢ (mangnai))

magnaj (romanization)
ᠮᠠᠩᠨᠠᠢ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *maŋlaï with a shift of nasality from ŋ to l.
Doublet of манлай (manlaj), compare also Dongxiang manlou.


мэд

мэдэх мэдэх#Mongolian


нулимс

нулимс • (nulims) (Mongolian spelling ᠨᠢᠯᠪᠤᠰᠤ (nilbusu)); (hidden-n declension)

nulims (romanization)
ᠨᠢᠯᠪᠤᠰᠤ (Mongolian)

# From Proto-Mongolic *nïlbusun, compare Buryat нёлбоһон (njolbohon), Kalmyk нульмсн (nulʹmsn), Mongghul ninpuzi, Dongxiang nubusun.
# Likely related or influenced by other *nï- words, see нус (nus, “snot”).


үдэх

mn-verb

үдэх • (üdex) (Mongolian spelling ᠦᠳᠡᠬᠦ (üdekü) or ᠦᠳᠦᠬᠦ (üdükü), causative үдүүлэх)

üdex (romanization)
ᠦᠳᠡᠬᠦ (Mongolian)
ᠦᠳᠦᠬᠦ (Mongolian)
үдүүлэх (causative)

From Proto-Mongolic *hüdü-, compare Dongxiang hudu (“to mend by sewing”).

to lace, to fasten (shoes, wall of a yurt, ...)


үдэх

үдэх • (üdex) (Mongolian spelling ᠦᠳᠡᠬᠦ (üdekü))

From Proto-Mongolic *hüde-, perhaps cognate or an early borrowing of Proto-Turkic *ud- (“to follow”).
See Turkish uymak, Manchu ᡶᡠᡩᡝᠮᠪᡳ (fudembi), an early (Para-)Mongolic loan.


ивээх

ивээх • (iveex) (Mongolian spelling ᠢᠪᠡᠭᠡᠬᠦ (ibegekü), passive ивээгдэх)

iveex (romanization)
ᠢᠪᠡᠭᠡᠬᠦ (Mongolian)
ивээгдэх (passive)

From Proto-Mongolic *hibexe, cognate with Mongolic, Kalmyk ивәх (iväx).


бүжиглэх

бүжиглэх • (büžiglex) (Mongolian spelling ᠪᠦᠵᠢᠭᠯᠡᠬᠦ (büǰiɣlekü))

büžiglex (romanization)
ᠪᠦᠵᠢᠭᠯᠡᠬᠦ (Mongolian)


бүжиг

mn-noun

бүжиг • (büžig) (Mongolian spelling ᠪᠦᠵᠢᠭ (büǰig)); (regular declension)

büžig (romanization)
ᠪᠦᠵᠢᠭ (Mongolian)
бүжиг (attributive)
бүжиг (indefinite nominative singular)
бүжгүүд (definite nominative plural)
бүжгийн (genitive indefinite singular)
бүжгүүдийн (definite genitive plural)
бүжгийг (accusative indefinite singular)
бүжгүүдийг (accusative definite plural)
бүжигт (dative indefinite locative singular)
бүжгүүдэд (dative definite locative plural)
бүжгээс (ablative indefinite singular)
бүжгүүдээс (ablative definite plural)
бүжгээр (indefinite instrumental singular)
бүжгүүдээр (definite instrumental plural)
бүжигтэй (comitative indefinite singular)
бүжгүүдтэй (comitative definite plural)
бүжиггүй (indefinite privative singular)
бүжгүүдгүй (definite plural privative)
бүжиг рүү (directive indefinite singular)
бүжгүүд рүү (definite directive plural)
бүжгээ (indefinite nominative singular)
бүжгүүдээ (definite nominative plural)
бүжгийнхээ (genitive indefinite singular)
бүжгүүдийнхээ (definite genitive plural)
бүжгийгээ (accusative indefinite singular)
бүжгүүдийгээ (accusative definite plural)
бүжигтээ (dative indefinite locative singular)
бүжгүүддээ (dative definite locative plural)
бүжгээсээ (ablative indefinite singular)
бүжгүүдээсээ (ablative definite plural)
бүжгээрээ (indefinite instrumental singular)
бүжгүүдээрээ (definite instrumental plural)
бүжигтэйгээ (comitative indefinite singular)
бүжгүүдтэйгээ (comitative definite plural)
бүжиггүйгээ (indefinite privative singular)
бүжгүүдгүйгээ (definite plural privative)
бүжиг рүүгээ (directive indefinite singular)
бүжгүүд рүүгээ (definite directive plural)

From Proto-Turkic *büdi- (“to dance”), either directly loaned from *büdig or derived as бүжих (büžix) + -г (-g).


хугацаа

хугацаа • (xugacaa) (Mongolian spelling ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭᠠ (quɣučag-a)); (hidden-n declension)

xugacaa (romanization)
ᠬᠤᠭᠤᠴᠠᠭᠠ (Mongolian)

хугацах (xugacax, “to set a date”) + -аа(н) (-aa(n)), compare Buryat хугсаа (xugsaa), Kalmyk хуһцан (xuğtsan).


морилогтун

морилох морилох#Mongolian

benedictive mood in -гтун (-gtun) of морилох (morilox, “to go”)


гэрэл зураг

mn-noun

гэрэл зураг • (gerel zurag) (Mongolian spelling ᠭᠡᠷᠡᠯ
ᠵᠢᠷᠤᠭ (gerel ǰirug))

gerel zurag (romanization)
ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠵᠢᠷᠤᠭ (Mongolian)


чирэх

mn-verb

чирэх • (čirex) (Mongolian spelling ᠴᠢᠷᠬᠦ (čirkü), causative чирүүлэх, passive чирэгдэх)

čirex (romanization)
ᠴᠢᠷᠬᠦ (Mongolian)
чирүүлэх (causative)
чирэгдэх (passive)

From Proto-Mongolic *cir- (reconstruction uncertain), compare Daur shorgw, East Yugur cirgha.


боох

mn-verb

боох • (boox) (Mongolian spelling ᠪᠣᠭᠤᠬᠤ (boɣuqu), causative боолгох, passive боогдох)

boox (romanization)
ᠪᠣᠭᠤᠬᠤ (Mongolian)
боолгох (causative)
боогдох (passive)

From Proto-Mongolic *boxa-, from Proto-Turkic *bog-.
Compare East Yugur puu, Turkish boğmak.

boodog боодог


зурах

зурах • (zurax) (Mongolian spelling ᠵᠢᠷᠤᠬᠤ (ǰiruqu), causative зуруулах, passive зурагдах)

zurax (romanization)
ᠵᠢᠷᠤᠬᠤ (Mongolian)
зуруулах (causative)
зурагдах (passive)

From Proto-Mongolic *jïru-, with pre-breaking found in all modern languages.
Perhaps related to Proto-Turkic *yạŕ- (“to write”), Proto-Turkic *čïŕ- (“to draw”) or Proto-Tungusic *ńiru- (“to write”).
Compare Buryat зураха (zuraxa), Kalmyk зурх (zurx), Mangghuer zhuru (“to write”), Middle Mongol جیروقسان (jiruqsan, “drawn”), Turkish yazmak, Turkish çizmek, Nanai ниру- (niru-), Yakut суруй (suruy).

cog

to streak (draw a line with a sharp object)


хүлээх

mn-verb

хүлээх • (xüleex) (Mongolian spelling ᠬᠦᠯᠢᠶᠡᠬᠦ (küliyekü), causative хүлээлгэх, passive хүлээгдэх)

xüleex (romanization)
ᠬᠦᠯᠢᠶᠡᠬᠦ (Mongolian)
хүлээлгэх (causative)
хүлээгдэх (passive)

Cognate with Buryat хүлеэхэ (xüljeexe), Kalmyk күләх (küläx).


нэмэгдэх

нэмэх нэмэх#Mongolian

passive voice in -гдэх (-gdex) of нэмэх (nemex, “to add”)


алхаа

mn-noun

алхаа • (alxaa) (Mongolian spelling ᠠᠯᠬᠤᠭᠠ (alqug-a))

алхах (alxax, “to step”) + -аа(н) (-aa(n)).


бүдүүн

mn-adj

бүдүүн • (büdüün) (Mongolian spelling ᠪᠦᠳᠦᠭᠦᠨ (büdügün))

büdüün (romanization)
ᠪᠦᠳᠦᠭᠦᠨ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *bidüxün, *bedüxün, from Proto-Turkic *bedük.
Compare Dongxiang biedun, Turkish büyük.


ахих

mn-verb

ахих • (axix) (Mongolian spelling ᠠᠬᠢᠬᠤ (akiqu))


алхах

алхах • (alxax) (Mongolian spelling ᠠᠯᠬᠤᠬᠤ (alququ))

From Proto-Mongolic *alku-, compare Dongxiang hhanku.


алхам

mn-noun

алхам • (alxam) (Mongolian spelling ᠠᠯᠬᠤᠮ (alqum))

алхах (alxax, “to step”) + -м (-m). Compare Buryat алхам (alxam), Kalmyk алхм (alxm).


бэлэн

mn-adj

бэлэн • (belen) (Mongolian spelling ᠪᠡᠯᠡᠨ (belen))

From Proto-Mongolic *belen, compare Dongxiang belien.


захирах

mn-verb

захирах • (zaxirax) (Mongolian spelling ᠵᠠᠬᠢᠷᠬᠤ (ǰakirqu))

zaxirax (romanization)
ᠵᠠᠬᠢᠷᠬᠤ (Mongolian)

Compare with Buryat захирха (zaxirxa), Kalmyk закрх (zakrx).


цэврүү

mn-noun

цэврүү • (cevrüü) (Mongolian spelling ᠴᠥᠪᠦᠷᠢᠭᠦᠦ (čöbürigüü)); (hidden-n declension)

cevrüü (romanization)
ᠴᠥᠪᠦᠷᠢᠭᠦᠦ (Mongolian)

Cognate with Buryat сэбэрүү (seberüü), Kalmyk цөврүн (tsövrün).


тамга

тамга • (tamga) (Mongolian spelling ᠲᠠᠮᠠᠭᠠ (tamag-a), definite plural тамгууд)

tamga (romanization)
ᠲᠠᠮᠠᠭᠠ (Mongolian)
тамгууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *tamaga, from Common Turkic *tamga.
Compare East Yugur tangghwa, Turkish damga.

brand (a mark burned onto an animal's skin)


шалбархай

шалбархай • (šalbarxaj) (Mongolian spelling ᠰᠢᠯᠪᠤᠷᠬᠠᠢ (silburqai))

šalbarxaj (romanization)
ᠰᠢᠯᠪᠤᠷᠬᠠᠢ (Mongolian)

шалбарах (šalbarax, “to be scraped”) + -хай (-xaj), compare Buryat шалбархай (šalbarxaj, “flayed, stripped”).


хулчгар

mn-adj

хулчгар • (xulčgar)


аймхай

аймхай • (ajmxaj) (Mongolian spelling ᠠᠶᠤᠮᠠᠬᠠᠢ (ayumaqai))

ajmxaj (romanization)
ᠠᠶᠤᠮᠠᠬᠠᠢ (Mongolian)

айх (ajx, “to fear”) + -мхай (-mxaj), compare Buryat аймхай (ajmxaj), Kalmyk әәмтхә (äämtxä).


галзуу

галзуу • (galzuu) (Mongolian spelling ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤ (ɣalǰaɣu))

galzuu (romanization)
ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *galjaxu, compare Mongghul ghalijiu.

rabid (affected with rabies, pertaining to rabies)


сүүж

mn-noun

сүүж • (süüž) (Mongolian spelling ᠰᠡᠭᠦᠵᠢ (següǰi))

From Proto-Mongolic *sexüji, compare Daur seuj.


этгээд

этгээд • (etgeed) (Mongolian spelling ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ (eteged), definite plural этгээдүүд)

etgeed (romanization)
ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ (Mongolian)
этгээдүүд (definite plural)

party (a group or an individual involved in a transaction or a dispute)


дутуу

mn-adj

дутуу • (dutuu) (Mongolian spelling ᠳᠤᠲᠠᠭᠤ (dutaɣu))

дутах (dutax, “to lack”) + -уу (-uu), compare Buryat дутуу (dutuu, “defect”), Kalmyk дуту (dutu).


дутах

mn-verb

дутах • (dutax) (Mongolian spelling ᠳᠤᠲᠠᠬᠤ (dutaqu), causative дутаах, passive дутагдах)

dutax (romanization)
ᠳᠤᠲᠠᠬᠤ (Mongolian)
дутаах (causative)
дутагдах (passive)

From Proto-Mongolic *duta-, compare East Yugur hta, Mangghuer tidaora (“insufficient”).


эрлийзжих

эрлийзжүүлэх

эрлийзжих • (erliizžix) (causative эрлийзжүүлэх)

erliizžix (romanization)
эрлийзжүүлэх (causative)

эрлийз (erliiz, “crossbreed”) + -жих (-žix).


тахал

Perhaps related to Common Turkic *toga (“illness”).
Cognate with Buryat тахал (taxal), Kalmyk тахл (taxl).


бэр

mn-noun

бэр • (ber) (Mongolian spelling ᠪᠡᠷᠢ (beri))

From Proto-Mongolic *beri, compare Dongxiang bieri.


уушги

уушги • (uušgi) (Mongolian spelling ᠠᠭᠤᠰᠬᠢ (aɣuski))

From Proto-Mongolic *axuskï (“lungs”).
Perhaps distantly related to Proto-Turkic *öpke.
Compare Buryat уушхан (uušxan), Kalmyk оошк (ooşk), Daur aurky, Dongxiang ushighei (“heart”), Bashkir үпкә (üpkə) and Manchu ᡠᡶᡠᡥᡠ (ufuhu).


дайр

дайр • (dajr) (Mongolian spelling ᠳᠠᠭᠠᠷᠢ (daɣari) or ᠳᠠᠶᠢᠷ (dayir)); (regular declension)

dajr (romanization)
ᠳᠠᠭᠠᠷᠢ (Mongolian)
ᠳᠠᠶᠢᠷ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *daxarï (“saddle-sore”), deriving from an earlier form or the same source as Proto-Turkic *yagïr.
Compare East Yugur daari, Daur daar, Turkish yağır, Kazakh жауыр (jauyr).

saddle-gall (sore on an animals back caused by the saddle)


дайр

дайр • (dajr) (Mongolian spelling ᠳᠠᠶᠢᠷ (dayir))


загасны уурга

загасны уурга


дусал

дусал • (dusal) (Mongolian spelling ᠳᠤᠰᠤᠯ (dusul))


тойрох

mn-verb

тойрох • (tojrox) (Mongolian spelling ᠲᠣᠭᠤᠷᠢᠬᠤ (toɣuriqu), causative тойруулах)

tojrox (romanization)
ᠲᠣᠭᠤᠷᠢᠬᠤ (Mongolian)
тойруулах (causative)

From Proto-Mongolic *toxarï-, compare Dongxiang torei (“to stroll, to wander, to loiter”), East Yugur toro.

cog

(figuratively, with ablative) to avoid, to evade (an affair, saying a thing...)


дөш

From Proto-Mongolic *dösi, perhaps from Common Turkic *dȫš (“chest”).
Compare Mongghul dooxi, Turkish döş (“chest”) and Kazakh төс (tös, “chest, anvil”).


дөжрөх

mn-verb

дөжрөх • (döžröx) (Mongolian spelling ᠳᠥᠵᠢᠷᠡᠬᠦ (döǰirekü))

döžröx (romanization)
ᠳᠥᠵᠢᠷᠡᠬᠦ (Mongolian)

to grow indifferent, to stop paying attention


үндсэрхэг үзэл

mn-noun

үндсэрхэг үзэл • (ündserxeg üzel)


тариа

тариа • (taria) (Mongolian spelling ᠲᠠᠷᠢᠶᠠ (tariy-a)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *tarïxan, equivalent to тарих (tarix, “to sow, to plant, to inject”) + -аа(н) (-aa(n)).
Compare Dongxiang taran.


хэвлээр явагч

mn-noun

хэвлээр явагч

хэвлээр явагч • (xevleer javagč)


тунадас

тунадас • (tunadas) (Mongolian spelling ᠲᠤᠨᠤᠳᠠᠰᠤ (tunudasu)); (mixed declension)

tunadas (romanization)
ᠲᠤᠨᠤᠳᠠᠰᠤ (Mongolian)
declension (mixed)

тунах (tunax, “to sediment, to precipitate”) + -дас (-das).


хэвэл

From *kebeli, a variant of Proto-Mongolic *kexeli. Doublet of хээл (xeel, “fetus”) and хэвлий (xevlii, “belly, womb”). Compare also Manchu ᡴᡝᡶᡝᠯᡳ (hefeli) and Even кэбэл (kəʙəl).

cog

Even кэбэл (kəʙəl)


тахих

mn-verb

тахих • (taxix) (Mongolian spelling ᠲᠠᠬᠢᠬᠤ (takiqu))

From Proto-Mongolic *takï-, compare East Yugur daki.


шүтэх

шүтэх • (šütex)

From Proto-Mongolic *sitü-, compare East Yugur shüteen (“object of worship”).


зэв

mn-noun

зэв • (zev) (Mongolian spelling ᠵᠢᠪᠡ (ǰibe))

From Proto-Mongolic *jebi, compare Daur jiby, Mangghuer [Term?] (zhebde, “to rust”).


зэв

зэв • (zev) (Mongolian spelling ᠵᠡᠪᠡ (ǰebe))

From Proto-Mongolic *jebe, presumably the same root as зэвсэг (zevseg, “weapon”).
Compare Middle Mongol ᠵᠡᠪᠡ (ǰebe), Buryat зэбэ (zebe, “spearhead, arrowhead”).


мөргөлдөх

mn-verb

мөргөлдөх • (mörgöldöx)

мөргөх мөргөх#Mongolian

reciprocal voice in -лдөх (-ldöx) of мөргөх (mörgöx, “to butt, to crash”)


арай

mn-adv

арай • (araj) (Mongolian spelling ᠠᠷᠠᠢ (arai))

Accepted

→ Evenki: арай (araj)

desc

→ Tofa: арай

→ Tofa: арай

→ Tuvan: арай (aray)

Less certain

→? Even: арай (araj, “oh, ow, suddenly, only”)

→? Yakut: арай (aray), →? Dolgan: арай

Cognate with Buryat арай (araj) and Kalmyk әрә (ärä), likely a variant of more widely attested Proto-Mongolic *aran.
Perhaps related to Common Turkic *hāz (if from earlier Proto-Turkic *hāŕ). Compare Daur araang (“barely, slightly”), Turkish az (“few, a bit”).


шар будаа

mn-noun

шар будаа • (šar budaa)


шингэн будаа

шингэн будаа • (šingen budaa)


шийжүү

шийжүү • (šiižüü) (Mongolian spelling ᠰᠢᠵᠢᠦ (siǰiü))


зулзага

зулзага • (zulzaga) (Mongolian spelling ᠵᠤᠯᠵᠠᠭᠠ (ǰulǰag-a), definite plural зулзаганууд); (hidden-n declension)

zulzaga (romanization)
ᠵᠤᠯᠵᠠᠭᠠ (Mongolian)
зулзаганууд (definite plural)

/t͡sʊɮt͡səɢ/

From Proto-Mongolic *ǰulǰïgan; compare Dongxiang zhunzhagva.

young of a (wild) animal, cub, fledgling


будаа

будаа • (budaa) (Mongolian spelling ᠪᠤᠳᠠᠭᠠ (budag-a)); (hidden-n declension)

budaa (romanization)
ᠪᠤᠳᠠᠭᠠ (Mongolian)
будаан (attributive)
будаа (indefinite nominative singular)
будаанууд (definite nominative plural)
будааны (genitive indefinite singular)
будаануудын (definite genitive plural)
будааг (accusative indefinite singular)
будаануудыг (accusative definite plural)
будаанд (dative indefinite locative singular)
будаануудад (dative definite locative plural)
будаанаас (ablative indefinite singular)
будаануудаас (ablative definite plural)
будаагаар (indefinite instrumental singular)
будаануудаар (definite instrumental plural)
будаатай (comitative indefinite singular)
будаануудтай (comitative definite plural)
будаагүй (indefinite privative singular)
будаануудгүй (definite plural privative)
будаа руу (directive indefinite singular)
будаанууд руу (definite directive plural)
будаагаа (indefinite nominative singular)
будаануудаа (definite nominative plural)
будааныхаа (genitive indefinite singular)
будаануудынхаа (definite genitive plural)
будаагаа (accusative indefinite singular)
будаануудыгаа (accusative definite plural)
будаандаа (dative indefinite locative singular)
будаанууддаа (dative definite locative plural)
будаанаасаа (ablative indefinite singular)
будаануудаасаа (ablative definite plural)
будаагаараа (indefinite instrumental singular)
будаануудаараа (definite instrumental plural)
будаатайгаа (comitative indefinite singular)
будаануудтайгаа (comitative definite plural)
будаагүйгээ (indefinite privative singular)
будаануудгүйгээ (definite plural privative)
будаа руугаа (directive indefinite singular)
будаанууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *budaxan.
Perhaps related to Proto-Turkic *botka (“gruel”).
Compare Dongxiang budan, Bashkir бутҡа (butqa), Chuvash пӑтӑ (păt̬ă).

будаа болгох

to screw up, ruin; to turn into porridge


зайлсхийх

mn-verb

зайлсхийх • (zajlsxiix) (Mongolian spelling ᠵᠠᠶᠢᠯᠠᠰᠬᠢᠬᠦ (ǰayilaskikü))

zajlsxiix (romanization)
ᠵᠠᠶᠢᠯᠠᠰᠬᠢᠬᠦ (Mongolian)

зайлах зайлах#Mongolian

immediative aspect in -схийх (-sxiix) of зайлах (zajlax, “to go away, to escape, to avoid”)


сохор

From Proto-Mongolic *sokar, compare Buryat һохор (hoxor), Kalmyk сохр (soxr), Dongxiang sugho. Compare ᠰᠣᠬᠤᠷ (soqur) with Turkic words, Southern Altai сокор (sokor), Bashkir һуҡыр (huqır), Chuvash суккăр (sukkăr), Karachay-Balkar сокъур (soqur), Kazakh соқыр (soqyr), Kumyk сокъур (soqur), Kyrgyz сокур (sokur), Nogai сокыр (sokır), Tatar сукыр (suqır), Tuvan согур (sogur), Uyghur ﺳﻮﻗﯘﺭ (соқур, soqur) Yakut соххор (soqqor). Probably English zokor related to these words.


архичин

mn-noun

архичин • (arxičin) (Mongolian spelling ᠠᠷᠢᠬᠢᠴᠢᠨ (arikičin), definite plural архичид); (regular declension)

arxičin (romanization)
ᠠᠷᠢᠬᠢᠴᠢᠨ (Mongolian)
архичид (definite plural)
архичин (attributive)
архичин (indefinite nominative singular)
архичид (definite nominative plural)
архичны (genitive indefinite singular)
архичдын (definite genitive plural)
архичныг (accusative indefinite singular)
архичдыг (accusative definite plural)
архичинд (dative indefinite locative singular)
архичдад (dative definite locative plural)
архичнаас (ablative indefinite singular)
архичдаас (ablative definite plural)
архичнаар (indefinite instrumental singular)
архичдаар (definite instrumental plural)
архичинтай (comitative indefinite singular)
архичидтай (comitative definite plural)
архичингүй (indefinite privative singular)
архичидгүй (definite plural privative)
архичин руу (directive indefinite singular)
архичид руу (definite directive plural)
архичнаа (indefinite nominative singular)
архичдаа (definite nominative plural)
архичныхаа (genitive indefinite singular)
архичдынхаа (definite genitive plural)
архичныгаа (accusative indefinite singular)
архичдыгаа (accusative definite plural)
архичиндаа (dative indefinite locative singular)
архичдадаа (dative definite locative plural)
архичнаасаа (ablative indefinite singular)
архичдаасаа (ablative definite plural)
архичнаараа (indefinite instrumental singular)
архичдаараа (definite instrumental plural)
архичинтайгаа (comitative indefinite singular)
архичидтайгаа (comitative definite plural)
архичингүйгээ (indefinite privative singular)
архичидгүйгээ (definite plural privative)
архичин руугаа (directive indefinite singular)
архичид руугаа (definite directive plural)

Morphologically архи (arxi, “distilled liquor”) + -чин (-čin). Compare Buryat архиншан (arxinšan).


довтлох

mn-verb

довтлох • (dovtlox) (Mongolian spelling ᠳᠣᠪᠲᠤᠯᠬᠤ (dobtulqu), causative довтолгох)

dovtlox (romanization)
ᠳᠣᠪᠲᠤᠯᠬᠤ (Mongolian)
довтолгох (causative)

From Proto-Mongolic *dobtul-, compare Daur dortulgw (“to rush someone”).
Perhaps from the same root as давших (davšix, “to advance”) and давхих (davxix, “to gallop”) which could be connected to Proto-Turkic *dabra- (“to hurry”), see Turkish davranmak.


итгүүлэх

итгүүлэх • (itgüülex)

итгэх итгэх#Mongolian

causative voice in -үүлэх (-üülex) of итгэх (itgex, “to believe”)

итгэх итгэх#Mongolian


хэвэг

From Proto-Mongolic *kebeg, from Proto-Turkic *kepek.
Compare Dongxiang kewo, Turkish kepek.


хивэг

хэвэг хэвэг#Mongolian

Alternative form of хэвэг (xeveg, “husk, bran”)


өөш

Mongolian Cyrillic
 ᠥᠭᠡᠰᠢ
(ögesi) өөш
(ööš)
Cognate with Kalmyk өөш (ööş), perhaps further related to Manchu ᠸᡝᡧᡝᠨ (wešen), ᠸᡝᠰᡝᠨ (wesen, “snare”).


өөш

Mongolian Cyrillic
 ᠥᠥᠰᠢ
(öösi) өөш
(ööš)


цурхай

curxaj (romanization)
цурхай (attributive)
цурхай (indefinite nominative singular)
цурхайнууд (definite nominative plural)
цурхайн (genitive indefinite singular)
цурхайнуудын (definite genitive plural)
цурхайг (accusative indefinite singular)
цурхайнуудыг (accusative definite plural)
цурхайд (dative indefinite locative singular)
цурхайнуудад (dative definite locative plural)
цурхайгаас (ablative indefinite singular)
цурхайнуудаас (ablative definite plural)
цурхайгаар (indefinite instrumental singular)
цурхайнуудаар (definite instrumental plural)
цурхайтай (comitative indefinite singular)
цурхайнуудтай (comitative definite plural)
цурхайгүй (indefinite privative singular)
цурхайнуудгүй (definite plural privative)
цурхай руу (directive indefinite singular)
цурхайнууд руу (definite directive plural)
цурхайгаа (indefinite nominative singular)
цурхайнуудаа (definite nominative plural)
цурхайнхаа (genitive indefinite singular)
цурхайнуудынхаа (definite genitive plural)
цурхайгаа (accusative indefinite singular)
цурхайнуудыгаа (accusative definite plural)
цурхайдаа (dative indefinite locative singular)
цурхайнууддаа (dative definite locative plural)
цурхайгаасаа (ablative indefinite singular)
цурхайнуудаасаа (ablative definite plural)
цурхайгаараа (indefinite instrumental singular)
цурхайнуудаараа (definite instrumental plural)
цурхайтайгаа (comitative indefinite singular)
цурхайнуудтайгаа (comitative definite plural)
цурхайгүйгээ (indefinite privative singular)
цурхайнуудгүйгээ (definite plural privative)
цурхай руугаа (directive indefinite singular)
цурхайнууд руугаа (definite directive plural)

Cognate with Buryat сурхай (surxaj) and Kalmyk цурх (tsurx). The suffix + -хай (-xaj) is common in animal names while *cur- may be connected with (late attested) Proto-Turkic *čortan, see Bashkir суртан (surtan).


хүрз

mn-noun

хүрз • (xürz) (Mongolian spelling ᠬᠦᠷᠵᠡ (kürǰe))

From Proto-Mongolic *kürje(g), from Proto-Turkic *küre-ček.
Compare Mangghuer kuerji, Turkish kürek.


өглөг

өглөг • (öglög)


өглөг

өглөг • (öglög)

Mongolian
 ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ
(öɣlige)
 Cyrillic
 өглөг
(öglög)
өгөх (ögöx) + -лөг (-lög), compare Buryat үгэлгэ (ügelge, “giving, alms”).


ооль

ооль • (oolʹ)

From Proto-Mongolic *oxalï, compare Dongxiang wali.
Perhaps further related to Shor абыл (“hoe”) or Oroch упа (“adze”) and their respective cognates.


ааг

aag (romanization)
ааг (attributive)
ааг (indefinite nominative singular)
аагууд (definite nominative plural)
аагийн (genitive indefinite singular)
аагуудын (definite genitive plural)
аагийг (accusative indefinite singular)
аагуудыг (accusative definite plural)
аагт (dative indefinite locative singular)
аагуудад (dative definite locative plural)
аагаас (ablative indefinite singular)
аагуудаас (ablative definite plural)
аагаар (indefinite instrumental singular)
аагуудаар (definite instrumental plural)
аагтай (comitative indefinite singular)
аагуудтай (comitative definite plural)
ааггүй (indefinite privative singular)
аагуудгүй (definite plural privative)
ааг руу (directive indefinite singular)
аагууд руу (definite directive plural)
аагаа (indefinite nominative singular)
аагуудаа (definite nominative plural)
аагийнхаа (genitive indefinite singular)
аагуудынхаа (definite genitive plural)
аагийгаа (accusative indefinite singular)
аагуудыгаа (accusative definite plural)
аагтаа (dative indefinite locative singular)
аагууддаа (dative definite locative plural)
аагаасаа (ablative indefinite singular)
аагуудаасаа (ablative definite plural)
аагаараа (indefinite instrumental singular)
аагуудаараа (definite instrumental plural)
аагтайгаа (comitative indefinite singular)
аагуудтайгаа (comitative definite plural)
ааггүйгээ (indefinite privative singular)
аагуудгүйгээ (definite plural privative)
ааг руугаа (directive indefinite singular)
аагууд руугаа (definite directive plural)

Cognate with Buryat ааг (aag), compare also Yakut ах (aq, “rancidity”).


хуурай

From Proto-Mongolic *kuxuraï, equivalent to *kuxu- (“to dry”) + -рай (-raj).
Likely related to Proto-Turkic *kurɨ- (“to dry”).
Compare East Yugur xuurii, Turkish kuru (“dry”).


хуурай

From Proto-Mongolic *kaxuraï, compare Daur xaur.


аадар

aadar (romanization)
аадар (attributive)
аадар (indefinite nominative singular)
аадрын (genitive indefinite singular)
аадрыг (accusative indefinite singular)
аадарт (dative indefinite locative singular)
аадраас (ablative indefinite singular)
аадраар (indefinite instrumental singular)
аадартай (comitative indefinite singular)
аадаргүй (indefinite privative singular)
аадар луу (directive indefinite singular)
аадраа (indefinite nominative singular)
аадрынхаа (genitive indefinite singular)
аадрыгаа (accusative indefinite singular)
аадартаа (dative indefinite locative singular)
аадраасаа (ablative indefinite singular)
аадраараа (indefinite instrumental singular)
аадартайгаа (comitative indefinite singular)
аадаргүйгээ (indefinite privative singular)
аадар луугаа (directive indefinite singular)


хурган засаа

хурган засаа


хонин гүрвэл

хонин гүрвэл

хонин гүрвэл • (xonin gürvel)


хүснэг

хүснэг • (xüsneg)


хүснэг

хүснэг • (xüsneg)


шивүүр

шивүүр • (šivüür)

шивэх (šivex, “to perforate”) + -үүр (-üür).


шөвөг

mn-noun

шөвөг • (šövög)

From Proto-Mongolic *siböge, compare Mangghuer shubige.


зээргэнэ

зээргэнэ • (zeergene) (Mongolian spelling ᠵᠡᠭᠡᠷᠭᠡᠨᠡ (ǰegergen-e)); (regular declension)

zeergene (romanization)
ᠵᠡᠭᠡᠷᠭᠡᠨᠡ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *jexergene, cognate with Buryat зээргэнэ (zeergene, “a name of a plant”), Kalmyk зеергне (zeergne, “blackberry, forest raspberry”), East Yugur jyyrgene (“ephedra”).
Probably equivalent to зээр (zeer, “antelope”) + -гэнэ (-gene).


бамбай булчирхай

mn-noun

бамбай булчирхай • (bambaj bulčirxaj)

Calque of New Latin glandula thyreoidea, presumably through Russian щитови́дная железа́ (ščitovídnaja železá) or Chinese 甲狀腺／甲状腺 (jiǎzhuàngxiàn).

cal

щитови́дная железа́


хулгайч

mn-noun

хулгайч • (xulgajč) (Mongolian spelling ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶᠢᠴᠢ (qulaɣayiči))

xulgajč (romanization)
ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶᠢᠴᠢ (Mongolian)

хулгай (xulgaj, “theft, thief”) + -ч (-č), compare East Yugur xulaghaici, Mangghuer khuerghaiqi.


хулгайлах

/ˈxʊɮkɛːɮax/

хулгай (xulgaj, “theft, thief”) + -лах (-lax), compare East Yugur xulaghaila.


хулгай

mn-noun

хулгай • (xulgaj) (Mongolian spelling ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ (qulaɣai))

xulgaj (romanization)
ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *kulagaï, compare Dongxiang ghugvei (“thief”).
Equivalent to хулгах (xulgax, “to steal”) + -ай (-aj).


тив

тив • (tiv) (Mongolian spelling ᠲᠢᠢᠪ (tiib))

From Sanskrit द्वीप (dvīpa, “continent”).


ятуу

From Proto-Mongolic *ïtaxun, compare Middle Mongol اِتاوُنْ (itawun).


сарьсан багваахай

сарьсан багваахай • (sarʹsan bagvaaxaj)


хамба

xamba (romanization)
хамба (attributive)
хамба (indefinite nominative singular)
хамба нар (definite nominative plural)
хамбын (genitive indefinite singular)
хамба нарын (definite genitive plural)
хамбыг (accusative indefinite singular)
хамба нарыг (accusative definite plural)
хамбад (dative indefinite locative singular)
хамба нарт (dative definite locative plural)
хамбаас (ablative indefinite singular)
хамба нараас (ablative definite plural)
хамбаар (indefinite instrumental singular)
хамба нараар (definite instrumental plural)
хамбатай (comitative indefinite singular)
хамба нартай (comitative definite plural)
хамбагүй (indefinite privative singular)
хамба наргүй (definite plural privative)
хамба руу (directive indefinite singular)
хамба нар руу (definite directive plural)
хамбаа (indefinite nominative singular)
хамба нараа (definite nominative plural)
хамбынхаа (genitive indefinite singular)
хамба нарынхаа (definite genitive plural)
хамбыгаа (accusative indefinite singular)
хамба нарыгаа (accusative definite plural)
хамбадаа (dative indefinite locative singular)
хамба нартаа (dative definite locative plural)
хамбаасаа (ablative indefinite singular)
хамба нараасаа (ablative definite plural)
хамбаараа (indefinite instrumental singular)
хамба нараараа (definite instrumental plural)
хамбатайгаа (comitative indefinite singular)
хамба нартайгаа (comitative definite plural)
хамбагүйгээ (indefinite privative singular)
хамба наргүйгээ (definite plural privative)
хамба руугаа (directive indefinite singular)
хамба нар руугаа (definite directive plural)

Inherited from Middle Mongol ᠬᠠᠮᠪᠤ (qambu), from Chinese 堪布 (kānbù), from Tibetan མཁན་པོ (mkhan po, “prior, abbot”), originally calqued from Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya). Cognate with Buryat хамба (xamba).


зардал

mn-noun

зардал • (zardal) (Mongolian spelling ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ (ǰarudal))

zardal (romanization)
ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠯ (Mongolian)

зарах (zarax, “to employ, to sell”) + -дал (-dal).


өртөг

mn-noun

өртөг • (örtög) (Mongolian spelling ᠥᠷᠲᠡᠭ (örteg))

→ Tuvan: өртек (örtek)


бамбай

бамбай • (bambaj) (Mongolian spelling ᠪᠠᠮᠪᠠᠢ (bambai)); (regular declension)

bambaj (romanization)
ᠪᠠᠮᠪᠠᠢ (Mongolian)
бамбай (attributive)
бамбай (indefinite nominative singular)
бамбайнууд (definite nominative plural)
бамбайн (genitive indefinite singular)
бамбайнуудын (definite genitive plural)
бамбайг (accusative indefinite singular)
бамбайнуудыг (accusative definite plural)
бамбайд (dative indefinite locative singular)
бамбайнуудад (dative definite locative plural)
бамбайгаас (ablative indefinite singular)
бамбайнуудаас (ablative definite plural)
бамбайгаар (indefinite instrumental singular)
бамбайнуудаар (definite instrumental plural)
бамбайтай (comitative indefinite singular)
бамбайнуудтай (comitative definite plural)
бамбайгүй (indefinite privative singular)
бамбайнуудгүй (definite plural privative)
бамбай руу (directive indefinite singular)
бамбайнууд руу (definite directive plural)
бамбайгаа (indefinite nominative singular)
бамбайнуудаа (definite nominative plural)
бамбайнхаа (genitive indefinite singular)
бамбайнуудынхаа (definite genitive plural)
бамбайгаа (accusative indefinite singular)
бамбайнуудыгаа (accusative definite plural)
бамбайдаа (dative indefinite locative singular)
бамбайнууддаа (dative definite locative plural)
бамбайгаасаа (ablative indefinite singular)
бамбайнуудаасаа (ablative definite plural)
бамбайгаараа (indefinite instrumental singular)
бамбайнуудаараа (definite instrumental plural)
бамбайтайгаа (comitative indefinite singular)
бамбайнуудтайгаа (comitative definite plural)
бамбайгүйгээ (indefinite privative singular)
бамбайнуудгүйгээ (definite plural privative)
бамбай руугаа (directive indefinite singular)
бамбайнууд руугаа (definite directive plural)

Cognate with Buryat бамбай (bambaj), Kalmyk бамб (bamb).

padding put on a back of a load bearing camel


бамбай

bambaj (romanization)
бамбай (attributive)
бамбай (indefinite nominative singular)
бамбайнууд (definite nominative plural)
бамбайн (genitive indefinite singular)
бамбайнуудын (definite genitive plural)
бамбайг (accusative indefinite singular)
бамбайнуудыг (accusative definite plural)
бамбайд (dative indefinite locative singular)
бамбайнуудад (dative definite locative plural)
бамбайгаас (ablative indefinite singular)
бамбайнуудаас (ablative definite plural)
бамбайгаар (indefinite instrumental singular)
бамбайнуудаар (definite instrumental plural)
бамбайтай (comitative indefinite singular)
бамбайнуудтай (comitative definite plural)
бамбайгүй (indefinite privative singular)
бамбайнуудгүй (definite plural privative)
бамбай руу (directive indefinite singular)
бамбайнууд руу (definite directive plural)
бамбайгаа (indefinite nominative singular)
бамбайнуудаа (definite nominative plural)
бамбайнхаа (genitive indefinite singular)
бамбайнуудынхаа (definite genitive plural)
бамбайгаа (accusative indefinite singular)
бамбайнуудыгаа (accusative definite plural)
бамбайдаа (dative indefinite locative singular)
бамбайнууддаа (dative definite locative plural)
бамбайгаасаа (ablative indefinite singular)
бамбайнуудаасаа (ablative definite plural)
бамбайгаараа (indefinite instrumental singular)
бамбайнуудаараа (definite instrumental plural)
бамбайтайгаа (comitative indefinite singular)
бамбайнуудтайгаа (comitative definite plural)
бамбайгүйгээ (indefinite privative singular)
бамбайнуудгүйгээ (definite plural privative)
бамбай руугаа (directive indefinite singular)
бамбайнууд руугаа (definite directive plural)


тахиа

тахиа • (taxia) (definite plural тахианууд); (hidden-n declension)

taxia (romanization)
тахианууд (definite plural)
тахиан (attributive)
тахиа (indefinite nominative singular)
тахианууд (definite nominative plural)
тахианы (genitive indefinite singular)
тахиануудын (definite genitive plural)
тахиаг (accusative indefinite singular)
тахиануудыг (accusative definite plural)
тахианд (dative indefinite locative singular)
тахиануудад (dative definite locative plural)
тахианаас (ablative indefinite singular)
тахиануудаас (ablative definite plural)
тахиагаар (indefinite instrumental singular)
тахиануудаар (definite instrumental plural)
тахиатай (comitative indefinite singular)
тахиануудтай (comitative definite plural)
тахиагүй (indefinite privative singular)
тахиануудгүй (definite plural privative)
тахиа руу (directive indefinite singular)
тахианууд руу (definite directive plural)
тахиагаа (indefinite nominative singular)
тахиануудаа (definite nominative plural)
тахианыхаа (genitive indefinite singular)
тахиануудынхаа (definite genitive plural)
тахиагаа (accusative indefinite singular)
тахиануудыгаа (accusative definite plural)
тахиандаа (dative indefinite locative singular)
тахианууддаа (dative definite locative plural)
тахианаасаа (ablative indefinite singular)
тахиануудаасаа (ablative definite plural)
тахиагаараа (indefinite instrumental singular)
тахиануудаараа (definite instrumental plural)
тахиатайгаа (comitative indefinite singular)
тахиануудтайгаа (comitative definite plural)
тахиагүйгээ (indefinite privative singular)
тахиануудгүйгээ (definite plural privative)
тахиа руугаа (directive indefinite singular)
тахианууд руугаа (definite directive plural)

Mongolian Cyrillic
 ᠲᠠᠬᠢᠶᠠ
(takiy-a) тахиа
(taxia)
From Classical Mongolian ᠲᠠᠬᠢᠶᠠ (takiy-a), from Proto-Mongolic *takïxa, probably a loan from Proto-Turkic *tiakïgu or otherwise related. Compare Proto-Tungusic *tiake (“hen”) and Manchu ᠴᠣᡴᠣ (coko, “chicken”). Cognate with Buryat тахяа (taxjaa), Kalmyk така (taka), Dongxiang tegha, Khitan 𘰺𘯛𘯺 (*t qo a).

(astrology) year of the rooster, the twelfth year under the twelve-year lunar cycle.


тахиа

Mongolian Cyrillic
 ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠠᠨ
(taki-ban) тахиа
(taxia)

reflexive possessive
reflexive possessive

reflexive possessive form of the nominative singular of тахь (taxʹ)


өлгөх

mn-verb

өлгөх • (ölgöx) (Mongolian spelling ᠥᠯᠢᠭᠡᠬᠦ (öligekü), causative өлгүүлэх, passive өлгөгдөх)

ölgöx (romanization)
ᠥᠯᠢᠭᠡᠬᠦ (Mongolian)
өлгүүлэх (causative)
өлгөгдөх (passive)

From Proto-Mongolic *elgü-, compare East Yugur olgo.

to catch with a hook (or a similar utensil)


бугуй

mn-noun

бугуй • (buguj) (Mongolian spelling ᠪᠠᠭᠤᠤ (baɣuu))

Compare Kalmyk буһу (buğu, “bracelet”), Buryat бугааг (bugaag, “bracelet”).


хувцас

хувцас • (xuvcas) (Mongolian spelling ᠬᠤᠪᠴᠠᠰᠤ (qubčasu)); (hidden-n declension)

xuvcas (romanization)
ᠬᠤᠪᠴᠠᠰᠤ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *kubcasun, connected by Ramstedt with Korean 코위 (kowi, “dress”) and Proto-Tungusic *kup-.
Compare East Yugur xobjosin, ghobcosin, Evenki куптумӣ (kuptumī, “to cover”).


цагаан мөөг

цагаан мөөг • (cagaan möög)

Agaricus arvensis
Wikispecies:Agaricus arvensis


дийлэх

mn-verb

дийлэх • (diilex) (Mongolian spelling ᠳᠡᠶᠢᠯᠬᠦ (deyilkü), passive дийлдэх or дийлэгдэх)

diilex (romanization)
ᠳᠡᠶᠢᠯᠬᠦ (Mongolian)
дийлдэх (passive)
дийлэгдэх (passive)

Cognate with Buryat диилэхэ (diilexe) and Kalmyk диилх (diilx) and also attested in a 14th-century Yuan dynasty Middle Mongol inscription as ᠳᠡᠶᠢᠯᠡᠵᠤᠭᠤ (deyileǰuɣu), but missing in peripheral Mongolic languages.


ялах

ялах • (jalax) (Mongolian spelling ᠢᠯᠠᠬᠤ (ilaqu), passive ялагдах)

jalax (romanization)
ᠢᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)
ялагдах (passive)

From Middle Mongol ᠢᠯᠠᠬᠤᠢ (ilaqui), cognate with Buryat илаха (ilaxa), lost in other modern languages.


ялах

нялах нялах#Mongolian

Alternative form of нялах (njalax, “to smear”)


тогоо

mn-noun

тогоо • (togoo) (Mongolian spelling ᠲᠣᠭᠤᠭᠠ (toɣug-a), definite plural тогоонууд); (hidden-n declension)

togoo (romanization)
ᠲᠣᠭᠤᠭᠠ (Mongolian)
тогоонууд (definite plural)

# From Proto-Mongolic *toguxan, compare Dongxiang tughon.
# Somehow similar to Proto-Tungusic *toga (“fire”).


өвдөх

mn-verb

өвдөх • (övdöx)

From Proto-Mongolic *ebed-, compare Mogholi ebetku.

өвдөж байгаа шүд


дун

mn-noun

дун • (dun) (Mongolian spelling ᠳᠤᠩ (dung)); (hidden-g declension)

dun (romanization)
ᠳᠤᠩ (Mongolian)
hidden-g declension (romanization)

From Tibetan དུང (dung), compare Buryat дун (dun), Kalmyk дуң (duñ).


хужаа

хужаа • (xužaa)

From Chinese 華僑／华侨 (Huáqiáo), literally meaning "Chinese emigrant".

(derogatory, offensive, ethnic slur) Chink, Chinese


шоо

шоо • (šoo) (Mongolian spelling ᠱᠣ (šo))


шоо

шоо гуа
шоо гуа#Mongolian


шоо

шоо буга
шоо буга#Mongolian


хар сүүлт зээр

хар сүүлт зээр

хар сүүлт зээр • (xar süült zeer)


гутал

гутал • (gutal) (Mongolian spelling ᠭᠤᠲᠤᠯ (ɣutul)); (regular declension)

gutal (romanization)
ᠭᠤᠲᠤᠯ (Mongolian)
гутал (attributive)
гутал (indefinite nominative singular)
гутлууд (definite nominative plural)
гутлын (genitive indefinite singular)
гутлуудын (definite genitive plural)
гутлыг (accusative indefinite singular)
гутлуудыг (accusative definite plural)
гуталд (dative indefinite locative singular)
гутлуудад (dative definite locative plural)
гутлаас (ablative indefinite singular)
гутлуудаас (ablative definite plural)
гутлаар (indefinite instrumental singular)
гутлуудаар (definite instrumental plural)
гуталтай (comitative indefinite singular)
гутлуудтай (comitative definite plural)
гуталгүй (indefinite privative singular)
гутлуудгүй (definite plural privative)
гутал руу (directive indefinite singular)
гутлууд руу (definite directive plural)
гутлаа (indefinite nominative singular)
гутлуудаа (definite nominative plural)
гутлынхаа (genitive indefinite singular)
гутлуудынхаа (definite genitive plural)
гутлыгаа (accusative indefinite singular)
гутлуудыгаа (accusative definite plural)
гуталдаа (dative indefinite locative singular)
гутлууддаа (dative definite locative plural)
гутлаасаа (ablative indefinite singular)
гутлуудаасаа (ablative definite plural)
гутлаараа (indefinite instrumental singular)
гутлуудаараа (definite instrumental plural)
гуталтайгаа (comitative indefinite singular)
гутлуудтайгаа (comitative definite plural)
гуталгүйгээ (indefinite privative singular)
гутлуудгүйгээ (definite plural privative)
гутал руугаа (directive indefinite singular)
гутлууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *gutu-l, compare Dongxiang ghudusun.
Probably a Wanderwort connected with Manchu ᡤᡡᠯᡥᠠ (gūlha, “boots”), Korean 구두 (gudu, “shoes, boots”), Japanese 靴 (kutsu, “footwear, boots”).


гутал

gutal (romanization)
гутал (attributive)
гутал (indefinite nominative singular)
гутлын (genitive indefinite singular)
гутлыг (accusative indefinite singular)
гуталд (dative indefinite locative singular)
гутлаас (ablative indefinite singular)
гутлаар (indefinite instrumental singular)
гуталтай (comitative indefinite singular)
гуталгүй (indefinite privative singular)
гутал руу (directive indefinite singular)
гутлаа (indefinite nominative singular)
гутлынхаа (genitive indefinite singular)
гутлыгаа (accusative indefinite singular)
гуталдаа (dative indefinite locative singular)
гутлаасаа (ablative indefinite singular)
гутлаараа (indefinite instrumental singular)
гуталтайгаа (comitative indefinite singular)
гуталгүйгээ (indefinite privative singular)
гутал руугаа (directive indefinite singular)

гутах (gutax, “to be dejected, to be depressed”) + -л (-l).

suffix

гутрал гутрал#Mongolian

Synonym of гутрал (gutral, “depression, gloom”)


заг

mn-noun

заг • (zag) (Mongolian spelling ᠵᠠᠭ (ǰag))


унгас

hair of a domestic animal, wool, camelhair


унгас

From Proto-Mongolic *huŋgusun, equivalent to унгах (ungax, “to fart”) + -с (-s).
Compare Dongxiang hhunghusun, Daur xonggus.

унгас алдах


сүү шиг цагаан

mn-adj

сүү шиг цагаан • (süü šig cagaan)

pure as the driven snow
pure as the driven snow


цас шиг цагаан

цас шиг цагаан • (cas šig cagaan)


булга

mn-noun

булга • (bulga) (Mongolian spelling ᠪᠤᠯᠠᠭᠠ (bulag-a)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *bulugan, compare Mongghul [Term?] (bulgha), Daur baleg, East Yugur balaghan.


тогоруу

тогоруу • (togoruu) (Mongolian spelling ᠲᠣᠭᠤᠷᠤᠤ (toɣuruu), definite plural тогоруунууд); (hidden-n declension)

togoruu (romanization)
ᠲᠣᠭᠤᠷᠤᠤ (Mongolian)
тогоруунууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *toguraxun, compare Mangghuer tughurong, Daur togwloor, togloor.


суусар

Cognate with Kalmyk сувср (suvsr), probably from a Turkic language such as Kazakh сусар (susar) or Southern Altai суузар (suuzar), see also Turkish sansar.


улаан үнэг

улаан үнэг • (ulaan üneg)

Vulpes vulpes
Vulpes vulpes#Translingual


гүү

гүү • (güü) (Mongolian spelling ᠭᠡᠭᠦᠦ (gegüü), definite plural гүүнүүд); (hidden-n declension)

güü (romanization)
ᠭᠡᠭᠦᠦ (Mongolian)
гүүнүүд (definite plural)

From Proto-Mongolic *gexün, compare Daur geu.


унага

унага • (unaga) (Mongolian spelling ᠤᠨᠠᠭᠠ (unag-a)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *unagan, compare Dongxiang unagvan (“donkey foal”).


ерөнхийлөгч

mn-participle

ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶᠢᠯᠡᠭᠴᠢ

ерөнхийлөгч • (jörönxiilögč) (Mongolian spelling ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶᠢᠯᠡᠭᠴᠢ (yerüngkeyileɣči))

jörönxiilögč (romanization)
ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶᠢᠯᠡᠭᠴᠢ (Mongolian)

/jorəŋxiɮəɡt͡ɕʰ/

From ерөнхийлөх (jörönxiilöx, “to generalize”) + -гч (-gč).

suffix

ерөнхийлөх ерөнхийлөх#Mongolian

agentive participle in -гч (-gč) of ерөнхийлөх (jörönxiilöx)


ерөнхийлөгч

mn-noun

ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶᠢᠯᠡᠭᠴᠢ

/jorəŋxiɮəɡt͡ɕʰ/


хув

хув • (xuv) (Mongolian spelling ᠬᠤᠪᠠ (quba))

Cognate with Kalmyk хув (xuv), Buryat хуба (xuba), likely from Chinese 琥珀 (hǔpò), itself of Central Asian origin.


хув

From Common Turkic *quba, compare Karakhanid [script needed] (quba), influenced by the homonymous word for amber.


хув

Perhaps a shortening of хув хулгар (xuv xulgar, “completely crop-eared”).


хүн чулуу

хүн чулуу • (xün čuluu)

mn:хүн чулуу


тэх

тэх • (tex) (Mongolian spelling ᠲᠡᠬᠡ (teke))

Ultimately from Proto-Turkic *teke (“billy goat”), compare Turkish teke.


гүр хан

гүр хан • (gür xan)

Found in Middle Mongol of the Secret History as [script needed] (gür qa), and attested earlier as a Kara-Khitan title.
In Khitan attested only as a collocation [script needed] (g.úr en qa, “khan of (a) state”), it is uncertain if the first element, preserved in Manchu as ᡤᡠᡵᡠᠨ (gurun, “state, dynasty”), represents a loan into гүр (gür) or common Mongolic inheritance.


мөсөн гол

мөсөн гол • (mösön gol) (Mongolian spelling ᠮᠥᠰᠦᠨ
ᠭᠣᠤᠯ (mösün ɣoul))

mösön gol (romanization)
ᠮᠥᠰᠦᠨ ᠭᠣᠤᠯ (Mongolian)


хурал

хурал • (xural) (Mongolian spelling ᠬᠤᠷᠠᠯ (qural))

хурах (xurax, “to gather, to convene”) + -л (-l), compare Kalmyk хурл (xurl, “monastery, church service”), Buryat хурал (xural, “church service”).


хаалттай

mn-adj

хаалттай • (xaalttaj) (Mongolian spelling ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ (qaɣaltatai))

xaalttaj (romanization)
ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠠᠲᠠᠢ (Mongolian)


агуй

mn-noun

агуй • (aguj) (Mongolian spelling ᠠᠭᠤᠢ (aɣui))


хүрхрээ

хүрхрээ • (xürxree) (Mongolian spelling ᠬᠦᠷᠬᠢᠷᠡ (kürkir-e)); (hidden-n declension)

xürxree (romanization)
ᠬᠦᠷᠬᠢᠷᠡ (Mongolian)

хүрхрэх (xürxrex, “to splash loudly”) + -ээ(н) (-ee(n)).


буйлт

camel colt (camel under three years old)


манх

mn-noun

манх • (manx) (Mongolian spelling ᠮᠠᠩᠬᠠ (mangk-a)); (hidden-n declension)


хэзээ

mn-adv

хэзээ • (xezee) (Mongolian spelling ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ (keǰiy-e))

From *kejexe, an assimilated form of Proto-Mongolic *kejixe common to Central Mongolic languages, compare Dongxiang giezhe.


хувьсгал

mn-noun

хувьсгал • (xuvʹsgal); (regular declension)

[χʊ̈ɸ˕s.ɢəɮ]

Found in Classical Mongolian with the meaning transformation.
Analyzable as хувьсга- (xuvʹsga-, “to revolutionize, to transform”) + -л (-l).


дуулах

mn-verb

дуулах • (duulax) (Mongolian spelling ᠳᠤᠭᠤᠯᠬᠤ (duɣulqu))

duulax (romanization)
ᠳᠤᠭᠤᠯᠬᠤ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *daxula-.
Equivalent to дуу (duu, “voice”) + -лах (-lax).


дуулах

From Proto-Mongolic *daxula-, compare Dongxiang daola.
Equivalent to дуу (duu, “song”) + -лах (-lax).


ногоон

mn-adj

ногоон • (nogoon) (Mongolian spelling ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ (noɣuɣan))

nogoon (romanization)
ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *noguxan, compare Kalmyk ноһан (noğan), Dongxiang nogvon.


агнах

mn-verb

агнах • (agnax) (Mongolian spelling ᠠᠩᠨᠠᠬᠤ (angnaqu))

ан (an, “wild animal, hunt”) + -нах (-nax), compare Buryat агнаха (agnaxa), Kalmyk аңнх (añnx).


унах

mn-verb

унах • (unax) (Mongolian spelling ᠤᠨᠤᠬᠤ (unuqu), causative унуулах)

unax (romanization)
ᠤᠨᠤᠬᠤ (Mongolian)
унуулах (causative)

From Proto-Mongolic *hunu-, compare Buryat унаха (unaxa), Kalmyk унх (unx), Dongxiang unu.


унах

унах • (unax) (Mongolian spelling ᠤᠨᠠᠬᠤ (unaqu), causative унагах)

unax (romanization)
ᠤᠨᠠᠬᠤ (Mongolian)
унагах (causative)

From Proto-Mongolic *una-, compare Dongxiang una.


нисэх

From Proto-Mongolic *nis-, compare Mongghul nasi.


хэрчих

хэрчих • (xerčix)

From Proto-Mongolic *ker-či-. Compare also Proto-Turkic *kes-; Proto-Japonic *kiru.


айх

айх • (ajx) (Mongolian spelling ᠠᠶᠤᠬᠤ (ayuqu), causative айлгах)

ajx (romanization)
ᠠᠶᠤᠬᠤ (Mongolian)
айлгах (causative)

From Proto-Mongolic *ayu-, with assimilation found in most modern languages.
Compare Dongxiang ayi, (perhaps somehow related) Old Turkic [script needed] (ayïn-, “to fear”).

cog

(with ablative) to fear, to be afraid of


сэлэх

mn-verb

сэлэх • (selex) (Mongolian spelling ᠰᠡᠯᠢᠬᠦ (selikü))

Seemingly specific to Khalkha, most other Mongolic languages (including dialects of Inner Mongolian) use the cognate of умбах (umbax, “to dive”).
Perhaps a corrupted form of Proto-Mongolic *selbi-, compare Buryat һэлихэ (helixe, “to row”).
Compare also the name of Selenge river, attested since Old Turkic times.


сэлэх

солих солих#Mongolian

Alternative form of солих (solix, “to change”)


цохих

From Proto-Mongolic *cokï- (“to peck”), from Proto-Turkic *čok- (“to swoop down on, to peck”). Evolution of sense to more general to hit is shared with other Central Mongolic languages and Daur.
Compare Dongxiang chughu, Kazakh шоқу (şoqu).


соёлын шок

mn-noun

соёлын шок • (sojolyn šok)


бослого

бослого • (boslogo) (Mongolian spelling ᠪᠣᠰᠤᠯᠭᠠ (bosulg-a)); (regular declension)

boslogo (romanization)
ᠪᠣᠰᠤᠯᠭᠠ (Mongolian)
бослого (attributive)
бослого (indefinite nominative singular)
бослогууд (definite nominative plural)
бослогын (genitive indefinite singular)
бослогуудын (definite genitive plural)
бослогыг (accusative indefinite singular)
бослогуудыг (accusative definite plural)
бослогод (dative indefinite locative singular)
бослогуудад (dative definite locative plural)
бослогоос (ablative indefinite singular)
бослогуудаас (ablative definite plural)
бослогоор (indefinite instrumental singular)
бослогуудаар (definite instrumental plural)
бослоготой (comitative indefinite singular)
бослогуудтай (comitative definite plural)
бослогогүй (indefinite privative singular)
бослогуудгүй (definite plural privative)
бослого руу (directive indefinite singular)
бослогууд руу (definite directive plural)
бослогоо (indefinite nominative singular)
бослогуудаа (definite nominative plural)
бослогынхоо (genitive indefinite singular)
бослогуудынхаа (definite genitive plural)
бослогыгоо (accusative indefinite singular)
бослогуудыгаа (accusative definite plural)
бослогодоо (dative indefinite locative singular)
бослогууддаа (dative definite locative plural)
бослогоосоо (ablative indefinite singular)
бослогуудаасаа (ablative definite plural)
бослогоороо (indefinite instrumental singular)
бослогуудаараа (definite instrumental plural)
бослоготойгоо (comitative indefinite singular)
бослогуудтайгаа (comitative definite plural)
бослогогүйгээ (indefinite privative singular)
бослогуудгүйгээ (definite plural privative)
бослого руугаа (directive indefinite singular)
бослогууд руугаа (definite directive plural)

босох (bosox, “to rise”) + -лого (-logo), specific to Modern Mongolian, however compare Buryat буһалгаа (buhalgaa, “rebellion, mutiny”), Kalmyk бослһн (boslğn, “raising, lifting”)


мөрөн

mn-noun

мөрөн • (mörön)

mörön (romanization)
мөрөн (attributive)
мөрөн (indefinite nominative singular)
мөрнүүд (definite nominative plural)
мөрний (genitive indefinite singular)
мөрнүүдийн (definite genitive plural)
мөрнийг (accusative indefinite singular)
мөрнүүдийг (accusative definite plural)
мөрөнд (dative indefinite locative singular)
мөрнүүдэд (dative definite locative plural)
мөрнөөс (ablative indefinite singular)
мөрнүүдээс (ablative definite plural)
мөрнөөр (indefinite instrumental singular)
мөрнүүдээр (definite instrumental plural)
мөрөнтэй (comitative indefinite singular)
мөрнүүдтэй (comitative definite plural)
мөрөнгүй (indefinite privative singular)
мөрнүүдгүй (definite plural privative)
мөрөн рүү (directive indefinite singular)
мөрнүүд рүү (definite directive plural)
мөрнөө (indefinite nominative singular)
мөрнүүдээ (definite nominative plural)
мөрнийхөө (genitive indefinite singular)
мөрнүүдийнхээ (definite genitive plural)
мөрнийгөө (accusative indefinite singular)
мөрнүүдийгээ (accusative definite plural)
мөрөндөө (dative indefinite locative singular)
мөрнүүддээ (dative definite locative plural)
мөрнөөсөө (ablative indefinite singular)
мөрнүүдээсээ (ablative definite plural)
мөрнөөрөө (indefinite instrumental singular)
мөрнүүдээрээ (definite instrumental plural)
мөрөнтэйгөө (comitative indefinite singular)
мөрнүүдтэйгээ (comitative definite plural)
мөрөнгүйгээ (indefinite privative singular)
мөрнүүдгүйгээ (definite plural privative)
мөрөн рүүгээ (directive indefinite singular)
мөрнүүд рүүгээ (definite directive plural)

From Classical Mongolian ᠮᠥᠷᠡᠨ (mören, “big river”), from Middle Mongol ᠮᠥᠷᠡᠨ (mören, “river”), Proto-Mongolic *mören (“river, sea”). Cognate with Dongxiang moron, etc. Semantically compare to Chinese 江 (jiāng) and Manchu ᡠᠯᠠ (ula).

inh

Сэлэнгэ мөрөн ― Selenge mörön ― the Selenga River, flowing into Lake Baikal

Хар мөрөн

the Amur River, flowing into the Strait of Tartary (literally, “the Black River”)

Шар мөрөн

the Yellow River, flowing into the Bohai Sea

Хөх мөрөн

the Yangtze River, flowing into the Yellow Sea (literally, “the Blue River”)

a big river flowing into a big lake or a sea

Buryat language
Kalmyk Oirat
Khalkha Mongolian
Mongolian script


арц

From Proto-Mongolic *arca, compare East Yugur hrca (“cypress”).


авга

mn-noun

авга • (avga) (definite plural авгууд or авга нар); (regular declension)

avga (romanization)
авгууд (definite plural)
авга нар (definite plural)
авга (attributive)
авга (indefinite nominative singular)
авгууд (definite nominative plural)
авгын (genitive indefinite singular)
авгуудын (definite genitive plural)
авгыг (accusative indefinite singular)
авгуудыг (accusative definite plural)
авгад (dative indefinite locative singular)
авгуудад (dative definite locative plural)
авгынд (indefinite singular)
авгуудынд (definite plural)
авгаас (ablative indefinite singular)
авгуудаас (ablative definite plural)
авгаар (indefinite instrumental singular)
авгуудаар (definite instrumental plural)
авгатай (comitative indefinite singular)
авгуудтай (comitative definite plural)
авгагүй (indefinite privative singular)
авгуудгүй (definite plural privative)
авга руу (directive indefinite singular)
авгууд руу (definite directive plural)
авгаа (indefinite nominative singular)
авгуудаа (definite nominative plural)
авгынхаа (genitive indefinite singular)
авгуудынхаа (definite genitive plural)
авгыгаа (accusative indefinite singular)
авгуудыгаа (accusative definite plural)
авгадаа (dative indefinite locative singular)
авгууддаа (dative definite locative plural)
авгындаа (indefinite singular)
авгуудындаа (definite plural)
авгаасаа (ablative indefinite singular)
авгуудаасаа (ablative definite plural)
авгаараа (indefinite instrumental singular)
авгуудаараа (definite instrumental plural)
авгатайгаа (comitative indefinite singular)
авгуудтайгаа (comitative definite plural)
авгагүйгээ (indefinite privative singular)
авгуудгүйгээ (definite plural privative)
авга руугаа (directive indefinite singular)
авгууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *abaga (“uncle”), compare Dongxiang awugva.

авга ах
авга ах#Mongolian

Synonym of авга ах (avga ax, “paternal uncle”)


хулан

хулан • (xulan) (Mongolian spelling ᠬᠤᠯᠠᠨ (qulan))

From Common Turkic *kulan, compare Karakhanid [script needed] (qulān).


зэрлэг

mn-adj

зэрлэг • (zerleg) (Mongolian spelling ᠵᠡᠷᠯᠢᠭ (ǰerlig))

zerleg (romanization)
ᠵᠡᠷᠯᠢᠭ (Mongolian)

→ Daur: jerleg (“sly, wild”)

Cognate with Buryat зэрлиг (zerlig), Kalmyk зэрлг (zerlg), Daur jerleg.
Perhaps analyzable as Proto-Turkic *yẹr (“ground, land”) + -лэг (-leg), see Turkish yer.


алсыг харагч

mn-noun

алсыг харагч • (alsyg xaragč)


туулайн бөөр

ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠥᠭᠡᠷᠡ

туулайн бөөр • (tuulajn böör) (Mongolian spelling ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ
ᠪᠥᠭᠡᠷᠡ (taulai-yin böger-e))

tuulajn böör (romanization)
ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠥᠭᠡᠷᠡ (Mongolian)


таяг

таяг • (tajag) (Mongolian spelling ᠲᠠᠶᠠᠭ (tayag), definite plural таягнууд); (hidden-n declension)

tajag (romanization)
ᠲᠠᠶᠠᠭ (Mongolian)
таягнууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *tayag, from Proto-Turkic *tayak (“support, staff”).
Compare Dongxiang teiya, Turkish dayak (“beating, support”).


зуурах

From Proto-Mongolic *juxura-, from Proto-Turkic *yugur-.
Compare Buryat зуураха (zuuraxa), Kalmyk зуурх (zuurx), Dongxiang zhuwa, zhura; Turkish yoğurmak.


зуурах

зуух (zuux, “to bite”) + -рах (-rax), compare Kalmyk зуурх (zuurx).


хэвтэх

mn-verb

хэвтэх • (xevtex) (Mongolian spelling ᠬᠡᠪᠲᠡᠬᠦ (kebtekü), causative хэвтүүлэх)

xevtex (romanization)
ᠬᠡᠪᠲᠡᠬᠦ (Mongolian)
хэвтүүлэх (causative)

From Proto-Mongolic *kebte-, compare East Yugur gebte.


дээш

mn-adverb

дээш • (deeš) (Mongolian spelling ᠳᠡᠭᠡᠭᠰᠢ (degeɣsi))

From Proto-Mongolic *dexe-si, equivalent to *дээ (*dee, “up”) + -(г)ш (-(g)š). Compare East Yugur deegshi, diigshi.


дээш

mn-postposition

дээш • (deeš)


үнэрлэх

mn-verb

үнэрлэх • (ünerlex)


угаах

угаах • (ugaax) (Mongolian spelling ᠤᠭᠠᠬᠤ (uɣaqu))

From Proto-Mongolic *ugiya-, compare Buryat угааха (ugaaxa), Kalmyk уһах (uğax).

угаарай


үнс

mn-noun

үнс • (üns) (Mongolian spelling ᠦᠨᠡᠰᠦ (ünesü)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *hünesün, perhaps related somehow to Proto-Tungusic *pulepten (“ashes”).
Compare Dongxiang funiesun, Evenki хулэптэн (huləptən).


маажих

mn-verb

маажих • (maažix) (Mongolian spelling ᠮᠠᠭᠠᠵᠢᠬᠤ (maɣaǰiqu))

maažix (romanization)
ᠮᠠᠭᠠᠵᠢᠬᠤ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *maxajï-, compare Mongghul maji.

to rub the skin in order to remove itching


тоолох

тоолох • (toolox) (Mongolian spelling ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠬᠤ (toɣalaqu), causative тоолуулах, passive тоологдох)

toolox (romanization)
ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)
тоолуулах (causative)
тоологдох (passive)

From Proto-Mongolic *toxala-, compare Dongxiang taola.
Equivalent to тоо (too, “number”) + -лох (-lox).

он тоолол

тоолол (toolol, “calculation, computation”)


тэнд

Inherited from Classical Mongolian ᠲᠡᠨᠳᠡ (tende), from Middle Mongol ᠲᠡᠨᠳᠡ (tʾnlʾ /tändä/). Cognate with Buryat тэндэ (tende), Kalmyk тенд (tend), etc.


зөрөг

mn-noun

зөрөг • (zörög)


цөөн

mn-adj

цөөн • (cöön) (Mongolian spelling ᠴᠥᠭᠡᠨ (čögen))

From Proto-Mongolic *čöxen, compare Dongxiang chogvon.


эгч

From Proto-Mongolic *egeci, compare Dongxiang egvechi.

(honorific) used to refer to females older than oneself


хадаг

mn-noun

хадаг • (xadag) (Mongolian spelling ᠬᠠᠳᠠᠭ (qadag), definite plural хадгууд); (regular declension)

xadag (romanization)
ᠬᠠᠳᠠᠭ (Mongolian)
хадгууд (definite plural)

From Classical Mongolian [Term?], from Classical Tibetan ཁ་བཏགས (kha btags).

khata (traditional Tibetan ceremonial scarf)


баримал

баримал • (barimal) (Mongolian spelling ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ (barimal))

barimal (romanization)
ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯ (Mongolian)


угсаа

From Classical Mongolian ᠤᠭᠰᠠᠭᠠ (uɣsag-a, “royal family”), similar but hard to connect with Manchu ᡠᡴᠰᡠᠨ (uksun) with the same meaning.
Separable into уг (ug, “origin”) + *-саа (*-saa), but the latter part is not found as a suffix elsewhere.
It could be speculated that it represents an older ablative form, compare Buryat угһаа (ughaa, “previously, in the past”).


хиргисүүр

mn-noun

хиргисүүр • (xirgisüür)

хиргис (xirgis, “Kyrgyz”) + үүр (üür, “nest, *grave”), but see etymology at уурхай (uurxaj, “mine”).
Named after ancient Kyrgyz people, presumably referring to other early Turkic peoples by extension.

compound

(archaeology) ancient grave mounds left by earlier civilizations on the territory of modern Mongolia


хаях

mn-verb

хаях • (xajax) (Mongolian spelling ᠬᠠᠶᠠᠬᠤ (qayaqu), passive хаягдах)

xajax (romanization)
ᠬᠠᠶᠠᠬᠤ (Mongolian)
хаягдах (passive)

Cognate with Buryat хаяха (xajaxa) and Kalmyk хайх (xayx). Not found outside Central Mongolic.

to abandon, to quit (a habit, schooling, work, ...)

(wrestling) to throw down, to bring down


огторгуй

mn-noun

огторгуй • (ogtorguj) (Mongolian spelling ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ (oɣtarɣui))

ogtorguj (romanization)
ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ (Mongolian)

Probably originally meaning “emptiness”, compare Middle Mongol [Han needed] (hoqtorqu, “empty”).
Cognate with Buryat огторгой (ogtorgoj), Kalmyk оһтрһу (oğtrğu).

cog

(mathematics) space (a set with additional structure)

space
space (a set with additional structure)


тархалтын функц

mn-noun

тархалтын функц

cumulative distribution function
cumulative distribution function


функц

/ˈfʊŋkʰt͡sʰ/

Borrowed from Russian фу́нкция (fúnkcija) + -∅.


эрдэмтэн

эрдэм (erdem, “knowledge”) + -тэн (-ten, “having”).


уриа

mn-noun

уриа • (uria) (Mongolian spelling ᠤᠷᠢᠶᠠ (uriy-a))

ури- (uri-, “to invite, to summon”) + -а(н) (-a(n)).


урих

mn-verb

урих • (urix) (Mongolian spelling ᠤᠷᠢᠬᠤ (uriqu), passive уригдах)

urix (romanization)
ᠤᠷᠢᠬᠤ (Mongolian)
уригдах (passive)

From Proto-Mongolic *urï-, compare Daur origw.


ᠬᠥᠬᠡ ᠰᠢᠯ

head

ᠬᠥᠬᠡ
ᠰᠢᠯ • (köke sil)

mn-proper noun

ᠬᠥᠬᠡ
ᠰᠢᠯ • (köke sil)

Hoh Xil (an isolated region in the northwestern part of the Tibetan Plateau in China.)


ᠳᠠᠭᠤᠷ

head

ᠳᠠᠭᠤᠷ • (daɣur)

mn-proper noun

ᠳᠠᠭᠤᠷ • (daɣur)


эрхэм

mn-adjective

эрхэм • (erxem) (Mongolian spelling ᠡᠷᠬᠢᠮ (erkim))

Cognate with Buryat эрхим (erxim), Kalmyk эркм (erkm) (rare or obsolete).
Commonly treated as a variant form of ᠡᠷᠬᠢᠨ (erkin), found as early as Middle Mongol. Perhaps identifiable with an earlier Turkic title, see Old Uyghur [script needed] (irkin).

dear (addressing someone at the beginning of a letter)


сүлжээ

mn-noun

сүлжээ • (sülžee) (Mongolian spelling ᠰᠦᠯᠵᠢᠶᠡ (sülǰiy-e))

sülžee (romanization)
ᠰᠦᠯᠵᠢᠶᠡ (Mongolian)

сүлжих (sülžix, “to interweave”) + -ээ(н) (-ee(n)).


гинж

mn-noun

гинж • (ginž) (Mongolian spelling ᠭᠢᠨᠵᠢ (ginǰi)); (hidden-n declension)

Cognate with Buryat гэнжэ (genže), Kalmyk гинҗ (ginj).
Found also in some Turkic languages, see Southern Altai кынјы (kïnǰï).


түших

mn-verb

түших • (tüšix)


өвчүү

mn-noun

өвчүү • (övčüü) (Mongolian spelling ᠡᠪᠴᠢᠭᠦᠦ (ebčigüü)); (hidden-n declension)

övčüü (romanization)
ᠡᠪᠴᠢᠭᠦᠦ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *ebčexün (“breastbone”) with irregular palatalization, likely due to the raising of second -e- into -i- (as reflected on the Mongolian script). Compare Dongxiang echen.


сүхдэх

mn-verb

сүхдэх • (süxdex) (Mongolian spelling ᠰᠦᠬᠡᠳᠡᠬᠦ (sükedekü))

süxdex (romanization)
ᠰᠦᠬᠡᠳᠡᠬᠦ (Mongolian)


үтрэм

mn-noun

үтрэм • (ütrem) (Mongolian spelling ᠦᠲᠦᠷᠮᠡ (ütürm-e), definite plural үтрэмүүд); (regular declension)

ütrem (romanization)
ᠦᠲᠦᠷᠮᠡ (Mongolian)
үтрэмүүд (definite plural)

Not found outside of Mongolian proper (including Inner Mongolian dialects).
Probably a corruption or a derivation from the same root as Proto-Mongolic *ütürgen, which itself may be a corruption of Proto-Turkic *ïrtïn. Both of these reconstructions are very problematic, see them for more details.
Compare Mongghul shdigarna, Dongxiang togvon, Bashkir ырҙын (ırźın), Khakas ӱртӱн (ürtün)


эрхи

Alternative spelling of эрх (erx, “prayer beads”)


эрэгдэх

mn-verb

эрэгдэх • (eregdex) (Mongolian spelling ᠡᠷᠭᠢᠳᠡᠬᠦ (ergidekü))

eregdex (romanization)
ᠡᠷᠭᠢᠳᠡᠬᠦ (Mongolian)


хүсэх

хүсэх • (xüsex) (Mongolian spelling ᠬᠦᠰᠡᠬᠦ (küsekü))

From Proto-Mongolic *küse-, from Proto-Turkic *kǖse-.
Compare Dongxiang kuxie, Tuvan күзээр (küzeer).


эрэх

эрэх • (erex) (Mongolian spelling ᠡᠷᠢᠬᠦ (erikü) or ᠡᠷᠡᠬᠦ (erekü), causative эрүүлэх)

erex (romanization)
ᠡᠷᠢᠬᠦ (Mongolian)
ᠡᠷᠡᠬᠦ (Mongolian)
эрүүлэх (causative)

From Proto-Mongolic *eri-, compare Dongxiang eri.
Possibly conflated with a different root *ere- but it cannot be excluded that this is merely a variant of the same root.


эрэх

Unknown, seemingly not found outside of Mongolian proper.


мануул

mn-noun

мануул • (manuul) (Mongolian spelling ᠮᠠᠨᠤᠤᠯ (manuul))

manuul (romanization)
ᠮᠠᠨᠤᠤᠯ (Mongolian)

→ Russian: ману́л (manúl)

→ English: manul

Perhaps from a Turkic language, compare Old Uyghur [script needed] (manu, “wildcat”). Other Mongolic cognates are Kalmyk манл (manl) and Daur manuu (“wildcat”). See also малар (malar).


асуух

mn-verb

асуух • (asuux) (Mongolian spelling ᠠᠰᠠᠭᠤᠬᠤ (asaɣuqu), causative асуулгах, passive асуугдах)

asuux (romanization)
ᠠᠰᠠᠭᠤᠬᠤ (Mongolian)
асуулгах (causative)
асуугдах (passive)

From Proto-Mongolic *hasag-, *hasaxu- (reconstruction uncertain), compare Daur xasoogw, Dongxiang asa, asawu, Mongghul szagha.


дэлэн

mn-noun

дэлэн • (delen) (Mongolian spelling ᠳᠡᠯᠡᠩ (deleng)); (hidden-g declension)

delen (romanization)
ᠳᠡᠯᠡᠩ (Mongolian)
hidden-g declension (romanization)

From Proto-Mongolic *deleŋ (“udder”).
Somehow akin to Proto-Turkic *yẹlin (“udder”).


цуглуулах

mn-verb

цуглуулах • (cugluulax) (Mongolian spelling ᠴᠤᠭᠯᠠᠭᠤᠯᠬᠤ (čuɣlaɣulqu))

cugluulax (romanization)
ᠴᠤᠭᠯᠠᠭᠤᠯᠬᠤ (Mongolian)

цуглах цуглах#Mongolian

causative voice in -уулах (-uulax) of цуглах (cuglax, “to gather, to convene”)


сөгдөх

сөгдөх • (sögdöx) (Mongolian spelling ᠰᠥᠭᠦᠳᠬᠦ (sögüdkü), causative сөгдүүлэх)

sögdöx (romanization)
ᠰᠥᠭᠦᠳᠬᠦ (Mongolian)
сөгдүүлэх (causative)

From Proto-Mongolic *söged-, perhaps from or otherwise related to Proto-Turkic *sök-.
Compare Mongghul suguada, Tuvan сөгеер (sögeer).


аварга загас

mn-noun

ᠠᠪᠤᠷᠭᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ

аварга загас • (avarga zagas) (Mongolian spelling ᠠᠪᠤᠷᠭᠤ
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (aburɣu ǰiɣasu))

avarga zagas (romanization)
ᠠᠪᠤᠷᠭᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Mongolian)


Эрхүү

head

Эрхүү • (Erxüü)

mn-proper noun

Эрхүү • (Erxüü)

From эр (er, “bold”) + хүү (xüü, “son”), i.e. powerful river, from Classical Mongolian ᠡᠷᠬᠡᠦ (Erkeü) or ᠡᠷᠬᠦᠦ (Erküü).

Эрхүү гол

Эрхүү хот

Эрхүү муж


нударга

mn-noun

нударга • (nudarga) (Mongolian spelling ᠨᠢᠳᠤᠷᠭᠠ (nidurg-a))

nudarga (romanization)
ᠨᠢᠳᠤᠷᠭᠠ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *nidurga (“fist”).
Somehow akin to Proto-Turkic *yudruk (“fist”), Proto-Tungusic *nurga (“fist”).


математик дундаж

математик дундаж • (matematik dundaž)


тархах

mn-verb

тархах • (tarxax) (Mongolian spelling ᠲᠠᠷᠬᠠᠬᠤ (tarqaqu), causative тархаах or тархуулах)

tarxax (romanization)
ᠲᠠᠷᠬᠠᠬᠤ (Mongolian)
тархаах (causative)
тархуулах (causative)

From Proto-Mongolic *tarka-, probably a derivation or a doublet of *tara-, see тарах (tarax).
Compare East Yugur tarqa, Dongxiang tagva.


шүүдэр

mn-noun

шүүдэр • (šüüder) (Mongolian spelling ᠰᠢᠭᠦᠳᠡᠷᠢ (sigüderi))

šüüder (romanization)
ᠰᠢᠭᠦᠳᠡᠷᠢ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *sixüderin, compare Dongxiang xiaojierun.


цавуу

цавуу • (cavuu) (Mongolian spelling ᠴᠠᠪᠠᠤ (čabau)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *cab-, perhaps from or otherwise related to Proto-Turkic *čap- (“to plaster”).
Compare Middle Mongol [Term?] (/čabsun/), Kalmyk цавг (tsavg, “glue”), Uyghur چاپلىماق (chaplimaq, “to plaster, to stick”).


чөмөг

mn-noun

чөмөг • (čömög) (Mongolian spelling ᠴᠢᠮᠦᠭᠡ (čimüge)); (regular declension)

From Proto-Mongolic *cimegen, compare Daur shimeg, Dongxiang chumegve.


буйл

буйл • (bujl) (Mongolian spelling ᠪᠤᠶᠢᠯᠠ (buyila)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *büile, compare Mongghul booli, Daur buil, East Yugur büile.
Perhaps the form is influenced by the second etymology, however this root is very unstable across languages.


буйл

Cognate with Buryat буйла (bujla, “camel bull”), Kalmyk бууль (buulʹ, “nose peg”), likely of Turkic origin, see Kazakh бұйда (būida, “camel's bridle”).

a peg put through a camel's nose or upper lip to which a rope is attached


заар

заарь заарь#Mongolian


хүдэр

хүдэр • (xüder) (Mongolian spelling ᠬᠦᠳᠡᠷᠢ (küderi))

Cognate with Buryat хүдэри (xüderi), Kalmyk күдр (küdr).


хүдэр

хүдэр • (xüder)


авъяас

авъяас • (avʺjaas)

avʺjaas (romanization)
авъяас (attributive)
авъяас (indefinite nominative singular)
авъяасын (genitive indefinite singular)
авъяасыг (accusative indefinite singular)
авъяаст (dative indefinite locative singular)
авъяасаас (ablative indefinite singular)
авъяасаар (indefinite instrumental singular)
авъяастай (comitative indefinite singular)
авъяасгүй (indefinite privative singular)
авъяас руу (directive indefinite singular)
авъяасаа (indefinite nominative singular)
авъяасынхаа (genitive indefinite singular)
авъяасыгаа (accusative indefinite singular)
авъяастаа (dative indefinite locative singular)
авъяасаасаа (ablative indefinite singular)
авъяасаараа (indefinite instrumental singular)
авъяастайгаа (comitative indefinite singular)
авъяасгүйгээ (indefinite privative singular)
авъяас руугаа (directive indefinite singular)

mn-decl

авъяас<r.sg>

From Sanskrit अभ्यास (abhyāsa, “practice, habit”), attested as early as late Pre-Classical Mongol.

der

зурах авъяас

авъяас чадвар үнэлэх

an ability to do something; the capacity to do something


ганжин

mn-noun

ганжин • (ganžin) (Mongolian spelling ᠭᠠᠨᠵᠢᠩ (ɣanǰing)); (hidden-g declension)

ganžin (romanization)
ᠭᠠᠨᠵᠢᠩ (Mongolian)
hidden-g declension (romanization)


нүдүүр

нүдүүр • (nüdüür) (Mongolian spelling ᠨᠦᠳᠦᠭᠦᠷ (nüdügür), definite plural нүдүүрүүд); (regular declension)

nüdüür (romanization)
ᠨᠦᠳᠦᠭᠦᠷ (Mongolian)
нүдүүрүүд (definite plural)

From Proto-Mongolic *nidüxür, compare Dongxiang nudun.
Analyzable as нүд- (nüd-, “to beat, to grind”) + -үүр (-üür).


гулууз

mn-noun

гулууз • (guluuz) (Mongolian spelling ᠭᠤᠯᠤᠤᠵᠠ (ɣuluuǰa))

guluuz (romanization)
ᠭᠤᠯᠤᠤᠵᠠ (Mongolian)


гулууз

whole carcass (body of a slaughtered animal)


намтар

намтар • (namtar) (Mongolian spelling ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ (namtar)); (regular declension)

namtar (romanization)
ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ (Mongolian)

From Tibetan རྣམ་ཐར (rnam thar, “liberation, biography”).


найдах

From Proto-Mongolic *naïda-, compare obsolete Dongxiang naita (“to hope”).


уур

mn-noun

уур • (uur) (Mongolian spelling ᠠᠭᠤᠷ (aɣur)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *haxur, compare Dongxiang ho, Daur aur.


уур

уур • (uur) (Mongolian spelling ᠤᠭᠤᠷ (uɣur))

From Proto-Mongolic *oxur, compare Evenki овур (owur), Chagatai [Term?] (/oγur/), Mongolian loans.


улиас

улиас • (ulias) (Mongolian spelling ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ (uliyasu), definite plural улиаснууд); (hidden-n declension)

ulias (romanization)
ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ (Mongolian)
улиаснууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *hulïxasun, related or borrowed into Proto-Tungusic *pụlị (“aspen”).
Compare Dongxiang hulasun (“poplar”), Evenki хула (hula), Ulch пули.


хайнаг

хайнаг • (xajnag) (Mongolian spelling ᠬᠠᠶᠢᠨᠤᠭ (qayinug), definite plural хайнагууд); (regular declension)

xajnag (romanization)
ᠬᠠᠶᠢᠨᠤᠭ (Mongolian)
хайнагууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *kaïnag, compare Mongghul hiinog (“yak”).


гэмшил

гэмшил • (gemšil)


сармаг

Unknown, not found in other Mongolic languages.


улаан манжин

улаан манжин • (ulaan manžin)


манжин

манжин • (manžin)


чихрийн манжин

чихрийн манжин

чихрийн манжин • (čixriin manžin)


нөөц

нөөц • (nööc) (Mongolian spelling ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ (nögeče))

нөөх (nööx, “to save, to store”) + -ц (-c), compare Buryat нөөсэ (nööse) and Kalmyk нөөц (nööts).


нөөцлөх

mn-noun

нөөцлөх • (nööclöx) (Mongolian spelling ᠨᠥᠭᠡᠴᠡᠯᠡᠬᠦ (nögečelekü))

nööclöx (romanization)
ᠨᠥᠭᠡᠴᠡᠯᠡᠬᠦ (Mongolian)

нөөц (nööc, “store, stockpile”) + -лөх (-löx), compare Buryat нөөсэлхэ (nööselxe) and Kalmyk нөөцлх (nöötslx).


хөх бух

mn-noun

хөх бух • (xöx bux)

Sometimes translated as "blue bull", however the second element is more likely a different etymon of unknown origin.


мөсөн гулгуур

мөсөн гулгуур

мөсөн гулгуур • (mösön gulguur)


хиам

хиам • (xiam) (Mongolian spelling ᠬᠢᠮᠠ (kim-a))

Unknown, found only in Khalkha and Khamnigan Mongol kiima, which may be a loan.
Edal proposes a connection with Proto-Tungusic *xemugde (“belly, intestines”), see Evenki эмугдэ (əmugdə, “innards, heart”).


ааруул

aaruul (romanization)
ааруул (attributive)
ааруул (indefinite nominative singular)
ааруулууд (definite nominative plural)
ааруулын (genitive indefinite singular)
ааруулуудын (definite genitive plural)
ааруулыг (accusative indefinite singular)
ааруулуудыг (accusative definite plural)
ааруулд (dative indefinite locative singular)
ааруулуудад (dative definite locative plural)
ааруулаас (ablative indefinite singular)
ааруулуудаас (ablative definite plural)
ааруулаар (indefinite instrumental singular)
ааруулуудаар (definite instrumental plural)
ааруултай (comitative indefinite singular)
ааруулуудтай (comitative definite plural)
ааруулгүй (indefinite privative singular)
ааруулуудгүй (definite plural privative)
ааруул руу (directive indefinite singular)
ааруулууд руу (definite directive plural)
ааруулаа (indefinite nominative singular)
ааруулуудаа (definite nominative plural)
ааруулынхаа (genitive indefinite singular)
ааруулуудынхаа (definite genitive plural)
ааруулыгаа (accusative indefinite singular)
ааруулуудыгаа (accusative definite plural)
ааруулдаа (dative indefinite locative singular)
ааруулууддаа (dative definite locative plural)
ааруулаасаа (ablative indefinite singular)
ааруулуудаасаа (ablative definite plural)
ааруулаараа (indefinite instrumental singular)
ааруулуудаараа (definite instrumental plural)
ааруултайгаа (comitative indefinite singular)
ааруулуудтайгаа (comitative definite plural)
ааруулгүйгээ (indefinite privative singular)
ааруулуудгүйгээ (definite plural privative)
ааруул руугаа (directive indefinite singular)
ааруулууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *axar- + -уул (-uul). See аарц (aarc).


өвчтэй

mn-adj

өвчтэй • (övčtej)


зангилаа

mn-noun

зангилаа • (zangilaa) (Mongolian spelling ᠵᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠭᠠ (ǰanggilag-a)); (hidden-n declension)

zangilaa (romanization)
ᠵᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠭᠠ (Mongolian)

/t͡saŋɡʲəɮa/

зангилах (zangilax, “to knot”) + -аа(н) (-aa(n)), compare Buryat зангилаа (zangilaa).


зангилаа

/t͡saŋɡʲəɮa/


адил

mn-adj

адил • (adil) (Mongolian spelling ᠠᠳᠠᠯᠢ (adali))

From Proto-Mongolic *adalï (“similar, same as”), perhaps related through inheritance or borrowing with Proto-Turkic *adaĺ (“friend”) or Proto-Tungusic *adakụ (“twins”).
Compare Mongghul dali, Yakut атас (atas), Udihe адʼау.


тараг

tarag (romanization)
тараг (attributive)
тараг (indefinite nominative singular)
таргууд (definite nominative plural)
таргийн (genitive indefinite singular)
таргуудын (definite genitive plural)
таргийг (accusative indefinite singular)
таргуудыг (accusative definite plural)
тарагт (dative indefinite locative singular)
таргуудад (dative definite locative plural)
таргаас (ablative indefinite singular)
таргуудаас (ablative definite plural)
таргаар (indefinite instrumental singular)
таргуудаар (definite instrumental plural)
тарагтай (comitative indefinite singular)
таргуудтай (comitative definite plural)
тараггүй (indefinite privative singular)
таргуудгүй (definite plural privative)
тараг руу (directive indefinite singular)
таргууд руу (definite directive plural)
таргаа (indefinite nominative singular)
таргуудаа (definite nominative plural)
таргийнхаа (genitive indefinite singular)
таргуудынхаа (definite genitive plural)
таргийгаа (accusative indefinite singular)
таргуудыгаа (accusative definite plural)
тарагтаа (dative indefinite locative singular)
таргууддаа (dative definite locative plural)
таргаасаа (ablative indefinite singular)
таргуудаасаа (ablative definite plural)
таргаараа (indefinite instrumental singular)
таргуудаараа (definite instrumental plural)
тарагтайгаа (comitative indefinite singular)
таргуудтайгаа (comitative definite plural)
тараггүйгээ (indefinite privative singular)
таргуудгүйгээ (definite plural privative)
тараг руугаа (directive indefinite singular)
таргууд руугаа (definite directive plural)


зугтах

mn-verb

зугтах • (zugtax) (Mongolian spelling ᠵᠢᠭᠤᠲᠠᠬᠤ (ǰiɣutaqu))

zugtax (romanization)
ᠵᠢᠭᠤᠲᠠᠬᠤ (Mongolian)

Unknown, compare Buryat зугадаха (zugadaxa).


хөнжил

mn-noun

хөнжил • (xönžil) (Mongolian spelling ᠬᠥᠨᠵᠢᠯᠡ (könǰile))

xönžil (romanization)
ᠬᠥᠨᠵᠢᠯᠡ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *könjile, perhaps somehow related to Proto-Turkic *kȫn (“leather, hide”).
Compare Dongxiang gonzheilie, Bashkir күн (kün).


хөнгөн цагаан

ᠬᠥᠩᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ

хөнгөн цагаан • (xöngön cagaan) (Mongolian spelling ᠬᠥᠩᠭᠡᠨ
ᠴᠠᠭᠠᠨ (könggen čaɣan))

xöngön cagaan (romanization)
ᠬᠥᠩᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ (Mongolian)


эмээ

эмээ • (emee) (Mongolian spelling ᠡᠮᠡᠭᠡ (emege))


эмээ

mn-noun-form

эмээ • (emee) (Mongolian spelling ᠡᠮᠡ ᠪᠡᠨ (em-e-ben))

reflexive accusative of эм (em, “female”)


орны даавуу

mn-noun

ᠣᠷᠤᠨ ᠤ ᠳᠠᠪᠤᠤ

орны даавуу • (orny daavuu) (Mongolian spelling ᠣᠷᠤᠨ ᠤ
ᠳᠠᠪᠤᠤ (orun-u dabuu))

orny daavuu (romanization)
ᠣᠷᠤᠨ ᠤ ᠳᠠᠪᠤᠤ (Mongolian)


хэтэвч

хэтэвч • (xetevč) (Mongolian spelling ᠬᠡᠲᠡᠪᠴᠢ (ketebči))

xetevč (romanization)
ᠬᠡᠲᠡᠪᠴᠢ (Mongolian)

хэт (xet, “steel for striking flint”) + -вч (-vč, “covering”).


хөлийн булчин

mn-noun

хөлийн булчин

ᠬᠥᠯ ᠦᠨ ᠪᠤᠯᠴᠢᠩ

хөлийн булчин • (xöliin bulčin) (Mongolian spelling ᠬᠥᠯ ᠦᠨ
ᠪᠤᠯᠴᠢᠩ (köl-ün bulčing))

xöliin bulčin (romanization)
ᠬᠥᠯ ᠦᠨ ᠪᠤᠯᠴᠢᠩ (Mongolian)


шилбэ

шилбэ • (šilbe) (Mongolian spelling ᠰᠢᠯᠪᠢ (silbi))

From Proto-Mongolic *silbi, compare East Yugur shilwi.


зэврэх

mn-verb

зэврэх • (zevrex) (Mongolian spelling ᠵᠢᠪᠡᠷᠡᠬᠦ (ǰiberekü), causative зэврээх)

zevrex (romanization)
ᠵᠢᠪᠡᠷᠡᠬᠦ (Mongolian)
зэврээх (causative)


зэвтэх

зэвтэх • (zevtex) (Mongolian spelling ᠵᠢᠪᠡᠲᠦᠬᠦ (ǰibetükü))

zevtex (romanization)
ᠵᠢᠪᠡᠲᠦᠬᠦ (Mongolian)


шавар

mn-noun

шавар • (šavar) (Mongolian spelling ᠰᠢᠪᠠᠷ (sibar))

From Proto-Mongolic *sïbar, compare Dongxiang shuwa.
Equivalent to шавах (šavax, “to daub”) + -р (-r).


долоо хоног

ᠳᠣᠯᠤᠭᠠ ᠬᠣᠨᠤᠭ

долоо хоног • (doloo xonog) (Mongolian spelling ᠳᠣᠯᠤᠭᠠ
ᠬᠣᠨᠤᠭ (dolug-a qonug))

doloo xonog (romanization)
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠ ᠬᠣᠨᠤᠭ (Mongolian)

From долоо (doloo, “seven”) + хоног (xonog, “day”).


тавхай

тавхай • (tavxaj) (Mongolian spelling ᠲᠠᠪᠠᠬᠠᠢ (tabaqai))

tavxaj (romanization)
ᠲᠠᠪᠠᠬᠠᠢ (Mongolian)

From тав (tav) + -хай (-xaj); compare Buryat табгай (tabgaj). Doublet of таваг (tavag, “sole”).


гавал

гавал • (gaval) (Mongolian spelling ᠭᠠᠪᠠᠯᠠ (ɣabala))

From Classical Mongolian ᠭᠠᠪᠠᠯᠠ (ɣabala), from Middle Mongol [Term?] (attested in a fragment found in Turfan), borrowed from Sanskrit कपाल (kapāla). Perhaps via Tibetan ཀ་པ་ལ (ka pa la).


царс

царс • (cars) (Mongolian spelling ᠴᠠᠷᠠᠰᠤ (čarasu), definite plural царснууд); (hidden-n declension)

cars (romanization)
ᠴᠠᠷᠠᠰᠤ (Mongolian)
царснууд (definite plural)

Cognate with Buryat сарса (sarsa) and Daur cars.


эмчилгээ

эмчилгээ • (emčilgee) (Mongolian spelling ᠡᠮᠴᠢᠯᠡᠭᠡ (emčilege)); (hidden-n declension)

emčilgee (romanization)
ᠡᠮᠴᠢᠯᠡᠭᠡ (Mongolian)

/emt͡ɕʰəɮɡe/

эмчлэх (emčlex, “to heal”) + -гээ(н) (-gee(n)).


хуанли

mn-noun

хуанли • (xuanli) (Mongolian spelling ᠬᠤᠸᠠᠩᠯᠢ (quwangli))

xuanli (romanization)
ᠬᠤᠸᠠᠩᠯᠢ (Mongolian)

From Chinese 皇曆／皇历 (huánglì, “almanac, ephemeric”).


урвах

mn-verb

урвах • (urvax) (Mongolian spelling ᠤᠷᠪᠠᠬᠤ (urbaqu), causative урвуулах)

urvax (romanization)
ᠤᠷᠪᠠᠬᠤ (Mongolian)
урвуулах (causative)

From Proto-Mongolic *hurba- (“to turn”), compare Dongxiang fura.


цагалбар

цаглабар цаглабар#Mongolian

Alternative form of цаглабар (caglabar, “calendar”)


чийг

mn-adj

чийг • (čiig) (Mongolian spelling ᠴᠢᠭᠢᠭ (čigig))

From Proto-Mongolic *cixig, perhaps from Proto-Turkic *čï̄ (“moisture”).
Compare East Yugur cig, Turkish çiy (“dew”).


чийг

mn-noun

чийг • (čiig)


гуйх

mn-verb

гуйх • (gujx) (Mongolian spelling ᠭᠤᠶᠤᠬᠤ (ɣuyuqu), causative гуйлгах)

gujx (romanization)
ᠭᠤᠶᠤᠬᠤ (Mongolian)
гуйлгах (causative)

From Proto-Mongolic *guï- a variant form of *guyu-, compare Dongxiang ghuai.

мөнгө гуйх


хөхөх

хөхөх • (xöxöx) (causative хөхүүлэх)

xöxöx (romanization)
хөхүүлэх (causative)

Mongolian Cyrillic
 ᠬᠥᠬᠥᠬᠦ
(kökökü) хөхөх
(xöxöx)
From Proto-Mongolic *köke-, compare Mongghul kugua.

(figurative, of clothing) to hug the chest


хөхөх

хөхөх • (xöxöx)

Mongolian Cyrillic
 ᠬᠥᠬᠢᠬᠦ
(kökikü) хөхөх
(xöxöx)


цаглабар

mn-noun

цаглабар • (caglabar) (Mongolian spelling ᠴᠠᠭᠯᠠᠪᠤᠷᠢ (čaɣlaburi))

caglabar (romanization)
ᠴᠠᠭᠯᠠᠪᠤᠷᠢ (Mongolian)


нээлттэй

нээлт нээлт#Mongolian

comitative of нээлт (neelt, “opening, discovery”)


нээлттэй

mn-adj

ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ

нээлттэй • (neelttej) (Mongolian spelling ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ (negegeltetei))

neelttej (romanization)
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠯᠲᠡᠲᠡᠢ (Mongolian)


булчирхай

mn-noun

булчирхай • (bulčirxaj) (Mongolian spelling ᠪᠤᠯᠴᠢᠷᠬᠠᠢ (bulčirqai))

bulčirxaj (romanization)
ᠪᠤᠯᠴᠢᠷᠬᠠᠢ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *bulčïr-kaï, compare Dongxiang binchi (“lymph”).


амьсгалах

mn-verb

амьсгалах • (amʹsgalax) (Mongolian spelling ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯᠠᠬᠤ (amisqulaqu))

amʹsgalax (romanization)
ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)

[ˈamʲsɢɐɮɐχ]

амьсгах (amʹsgax, “to breathe”) + -лах (-lax, iterative suffix) or alternatively амьсгал (amʹsgal, “breath”) + -лах (-lax) with haplology.
Compare Buryat амисхалха (amisxalxa), Kalmyk әмсхлх (ämsxlx).


хүүхэлдэй

mn-noun

хүүхэлдэйнүүд

хүүхэлдэй • (xüüxeldej) (Mongolian spelling ᠬᠡᠦᠬᠡᠯᠳᠡᠢ (keükeldei), definite plural хүүхэлдэйнүүд); (mixed declension)

xüüxeldej (romanization)
ᠬᠡᠦᠬᠡᠯᠳᠡᠢ (Mongolian)
хүүхэлдэйнүүд (definite plural)
declension (mixed)

хүүхэн (xüüxen, “girl, child”) + -лдэй (-ldej).


гэргий

mn-noun

гэргий • (gergii) (Mongolian spelling ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ (gergei))

gergii (romanization)
ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ (Mongolian)


жинхэнэ

mn-adj

жинхэнэ • (žinxene)

authentic; genuine; real (not counterfeit or imitation)

official; formal (recognised by an authority)

tangible; real; actual (existing in the real world)

жинхэнэ хүнд сурталтан

common (referring to the name of a kind of plant or animal)


жинхэнэ

mn-adverb

жинхэнэ • (žinxene)

completely; entirely; through and through


жинхэнэ

mn-noun

жинхэнэ • (žinxene)


жаал

mn-adj

жаал • (žaal) (Mongolian spelling ᠵᠢᠭᠠᠯ (ǰiɣal))

Not found in Southern Mongolian, but compare Khamnigan Mongol jaala (“small”), Kalmyk җааль (jaalʹ, “newlyborn, child”).
Perhaps derived somehow from earlier *jia-, compare Buryat жаа (žaa, “small”) and жаахан (žaaxan, “little”)


жаал

mn-adv

жаал • (žaal)


шатаах

mn-verb

шатаах • (šataax) (Mongolian spelling ᠰᠢᠲᠠᠭᠠᠬᠤ (sitaɣaqu))

šataax (romanization)
ᠰᠢᠲᠠᠭᠠᠬᠤ (Mongolian)

шатах шатах#Mongolian

causative voice in -аах (-aax) of шатах (šatax, “to burn”)


бөөлжих

бөөлжих • (böölžix) (Mongolian spelling ᠪᠥᠭᠡᠯᠵᠢᠬᠦ (bögelǰikü), causative бөөлжүүлэх)

böölžix (romanization)
ᠪᠥᠭᠡᠯᠵᠢᠬᠦ (Mongolian)
бөөлжүүлэх (causative)

From Proto-Mongolic *böxelji-, compare Dongxiang banzhe, Mongghul bolja.


настай

mn-adj

настай • (nastaj) (Mongolian spelling ᠨᠠᠰᠤᠲᠠᠢ (nasutai))

nastaj (romanization)
ᠨᠠᠰᠤᠲᠠᠢ (Mongolian)


саваа

mn-noun

саваа • (savaa) (Mongolian spelling ᠰᠠᠪᠠᠭᠠ (sabag-a), definite plural саваанууд); (hidden-n declension)

savaa (romanization)
ᠰᠠᠪᠠᠭᠠ (Mongolian)
саваанууд (definite plural)

савах (savax, “to beat”) + -аа(н) (-aa(n))
Compare Buryat һабаа (habaa), Kalmyk сава (sava).


саваа

саваагүй саваагүй#Mongolian

Only used in саваагүй (savaagüj, “irrelevant”)


эмэгтэй

mn-noun

эмэгтэй • (emegtej) (definite plural эмэгтэйчүүд or эмэгтэйчүүл)

emegtej (romanization)
эмэгтэйчүүд (definite plural)
эмэгтэйчүүл (definite plural)

Mongolian Cyrillic
 ᠡᠮᠡᠭᠲᠡᠢ
(emeɣtei) эмэгтэй
(emegtej)
Morphologically the same as the second etymology, but the development of meaning is unclear.


эмэгтэй

Mongolian Cyrillic
 ᠡᠮᠡᠭᠡ
ᠲᠡᠢ
(emege tei) эмэгтэй
(emegtej)


нурам

нурам • (nuram) (Mongolian spelling ᠨᠤᠷᠮᠠ (nurm-a))

Cognate with Buryat нурма (nurma), Kalmyk нурм (nurm).


үнэн

үнэн • (ünen)

Inherited from Classical Mongolian ᠦᠨᠡᠨ (ünen, “truth”), from Middle Mongol [Term?], from Proto-Mongolic *ünen. Cognate with Khamnigan Mongol үнэн (ünen), Buryat үнэн (ünen), Kalmyk үнн (ünn), Daur unung, etc.


үнэн

mn-adverb

үнэн • (ünen)


түлхэх

mn-verb

түлхэх • (tülxex) (Mongolian spelling ᠲᠦᠯᠬᠢᠬᠦ (tülkikü))

tülxex (romanization)
ᠲᠦᠯᠬᠢᠬᠦ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *tülki-, compare Buryat түлхихэ (tülxixe), Kalmyk түльх (tülʹx), Dongxiang tunku.


зүүн

mn-adj

зүүн • (züün)

Inherited from Classical Mongolian ᠵᠡᠭᠦᠨ (ǰegün /ǰüün/, “left”), from Middle Mongol ᠵᠡᠭᠦᠨ (jʔkwn /ǰägün/, “left”), from Proto-Mongolic *jexün. Cognate with Buryat зүүн (züün), Kalmyk зүн (zün), etc. Compare also Tuvan loan чөөн (çöön, “left; eastern”, adjective).

inh

Зүүн Ази

Зүүн Монгол


зүүн

mn-noun

зүүн • (züün)


долоох

mn-verb

долоох • (doloox) (Mongolian spelling ᠳᠣᠯᠢᠶᠠᠬᠤ (doliyaqu), causative долоолгох)

doloox (romanization)
ᠳᠣᠯᠢᠶᠠᠬᠤ (Mongolian)
долоолгох (causative)

# From Proto-Mongolic *doluxa-, a variant of Proto-Mongolic *dol-. Compare Buryat долёохо (doljooxo), Kalmyk долах (dolax), Dongxiang dolu.
# Perhaps related to Proto-Turkic *yālga-, compare Turkish yalamak.


мэдээ

medee (romanization)
мэдээн (attributive)
мэдээ (indefinite nominative singular)
мэдээнүүд (definite nominative plural)
мэдээний (genitive indefinite singular)
мэдээнүүдийн (definite genitive plural)
мэдээг (accusative indefinite singular)
мэдээнүүдийг (accusative definite plural)
мэдээнд (dative indefinite locative singular)
мэдээнүүдэд (dative definite locative plural)
мэдээнээс (ablative indefinite singular)
мэдээнүүдээс (ablative definite plural)
мэдээгээр (indefinite instrumental singular)
мэдээнүүдээр (definite instrumental plural)
мэдээтэй (comitative indefinite singular)
мэдээнүүдтэй (comitative definite plural)
мэдээгүй (indefinite privative singular)
мэдээнүүдгүй (definite plural privative)
мэдээ рүү (directive indefinite singular)
мэдээнүүд рүү (definite directive plural)
мэдээгээ (indefinite nominative singular)
мэдээнүүдээ (definite nominative plural)
мэдээнийхээ (genitive indefinite singular)
мэдээнүүдийнхээ (definite genitive plural)
мэдээгээ (accusative indefinite singular)
мэдээнүүдийгээ (accusative definite plural)
мэдээндээ (dative indefinite locative singular)
мэдээнүүддээ (dative definite locative plural)
мэдээнээсээ (ablative indefinite singular)
мэдээнүүдээсээ (ablative definite plural)
мэдээгээрээ (indefinite instrumental singular)
мэдээнүүдээрээ (definite instrumental plural)
мэдээтэйгээ (comitative indefinite singular)
мэдээнүүдтэйгээ (comitative definite plural)
мэдээгүйгээ (indefinite privative singular)
мэдээнүүдгүйгээ (definite plural privative)
мэдээ рүүгээ (directive indefinite singular)
мэдээнүүд рүүгээ (definite directive plural)

Morphologically мэд- (med-, “to know”) + -ээ (-ee), but potentially older than (narrowly defined) Mongolic itself, see Manchu ᠮᡝᡩᡝᡤᡝ (medege).
Cognate with Buryat мэдээ (medee), Kalmyk медән (medän). Compare also Tuvan медээ (medee).


туршлага

mn-noun

туршлага • (turšlaga) (Mongolian spelling ᠲᠤᠷᠰᠢᠯᠭᠠ (tursilg-a), definite plural туршлагууд); (regular declension)

turšlaga (romanization)
ᠲᠤᠷᠰᠢᠯᠭᠠ (Mongolian)
туршлагууд (definite plural)

турших (turšix, “to try, to attempt”) + -лага (-laga), compare Buryat туршалга (turšalga, “attempt, experiment”).


-ны

мод (mod, “tree”) + -ны (-ny) → модны (modny, “tree's”)

Marks the genitive case in the hidden-n declension:

After a back vowel stem ending in a consonant.

зангуу (zanguu, “anchor”) + -ны (-ny) → зангууны (zanguuny, “anchor's”)

After a back vowel stem ending in a long vowel, diphthong or iotated vowel.

чарга (čarga, “sledge”) + -ны (-ny) → чарганы (čargany, “sledge's”)

After a back vowel stem ending in a consonant followed by a short vowel (which is retained).


айлчлах

mn-verb

айлчлах • (ajlčlax) (Mongolian spelling ᠠᠶᠢᠯᠴᠢᠯᠠᠬᠤ (ayilčilaqu))

ajlčlax (romanization)
ᠠᠶᠢᠯᠴᠢᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)

/aiɮt͡ɕʰɮəx/

[ˈæe̯ɮt͡ɕʰɮɐχ]

айлчин (ajlčin, “guest, visitor”) + -лах (-lax).
Compare Buryat айлшалха (ajlšalxa), Kalmyk әәлчлх (äälçlx).


шүхэр

mn-noun

шүхэр • (šüxer) (Mongolian spelling ᠰᠢᠬᠦᠷ (sikür))


өртөө

өртөө • (örtöö) (Mongolian spelling ᠥᠷᠲᠡᠭᠡ (örtege))


ардчилал

ардчилал • (ardčilal)

[ärt.t͡ʃʰɪ.ɮɐɮ]


станц

станц • (stanc) (Mongolian spelling ᠰᠲᠠᠨᠼᠢ (stanci))

Borrowed from Russian ста́нция (stáncija) + -∅.


бүгд найрамдах улс

mn-noun

ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠤᠯᠤᠰ

бүгд найрамдах улс • (bügd najramdax uls) (Mongolian spelling ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ
ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ
ᠤᠯᠤᠰ (bügüde nayiramdaqu ulus))

bügd najramdax uls (romanization)
ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠤᠯᠤᠰ (Mongolian)

Literally: "all/entire" + "to be in peace/harmony with" + "country". Calque from Chinese 共和國／共和国 (gònghéguó). Also compare Solon uḡeri holēsolara gurung.

zh-l

共和國／共和国 (gònghéguó)

Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс


телевиз

/ˈtʰʲɵɮʲɵw̜it͡s/

From Russian телеви́зор (televízor, “television set”).


шүлс

mn-noun

шүлс • (šüls) (Mongolian spelling ᠰᠢᠯᠦᠰᠦ (silüsü)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *silüsün, compare Buryat шүлһэн (šülhen), Kalmyk шүлсн (şülsn), Daur shullw.

foot-and-mouth disease
foot-and-mouth disease


сонин

сонин • (sonin) (Mongolian spelling ᠰᠣᠨᠢᠨ (sonin))

Compare also Yakut сонун (sonun) and Tuvan солун (solun).

Сонин сайхан юу байна вэ?


зогсох

mn-verb

зогсох • (zogsox) (Mongolian spelling ᠵᠣᠭᠰᠤᠬᠤ (ǰoɣsuqu), causative зогсоох)

zogsox (romanization)
ᠵᠣᠭᠰᠤᠬᠤ (Mongolian)
зогсоох (causative)

Attested once in a 1338 Middle Mongol document as ᠵᠣᠭᠰᠤᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ (ǰoɣsuɣulbasu, “(if he) let (them) stop”), but otherwise restricted to modern Central Mongolic.
Cognate with Buryat зогсохо (zogsoxo), Kalmyk зогсх (zogsx).
Replaced Proto-Mongolic *baï- in the sense 'to stand', see байх (bajx, “to be”).

to stop
(with -хаа (-xaa)) to stop doing


зурагт

зураг (zurag, “image”) + -т (-t, “having”).


сэтгүүл

mn-noun

сэтгүүл • (setgüül) (Mongolian spelling ᠰᠡᠳᠬᠦᠯ (sedkül), definite plural сэтгүүлүүд); (regular declension)

setgüül (romanization)
ᠰᠡᠳᠬᠦᠯ (Mongolian)
сэтгүүлүүд (definite plural)

сэтгэх (setgex, “to think”) + -үүл (-üül).


үзэг

mn-noun

үзэг • (üzeg)

Doublet of үсэг (üseg, “letter; character”).


үтрээ

mn-noun

үтрээ • (ütree) (Mongolian spelling ᠦᠲᠦᠷᠦᠭᠡ (ütürüge)); (hidden-n declension)

ütree (romanization)
ᠦᠲᠦᠷᠦᠭᠡ (Mongolian)

Perhaps a corrupted form of Proto-Mongolic *hütügün, maybe influenced by атираа (atiraa, “crease”). See regularly inherited үтэг (üteg)


пуужин

пуужин • (puužin) (Mongolian spelling ᠫᠤᠤᠵᠢᠩ (puuǰing))

puužin (romanization)
ᠫᠤᠤᠵᠢᠩ (Mongolian)

From Chinese 炮仗 (pàozhang, “firecracker”).


шодой

шодой • (šodoj) (Mongolian spelling ᠱᠣᠳᠤᠢ (šodui))

From the root *шод (*šod, “short”) + -ой (-oj). Compare Kalmyk шода (şoda, “penis”).


хөгжим

хөгжим • (xögžim) (Mongolian spelling ᠬᠥᠭᠵᠢᠮ (köɣǰim))

xögžim (romanization)
ᠬᠥᠭᠵᠢᠮ (Mongolian)

хөгжим сонсох


амь

amʹ (romanization)
амин (attributive)
амь (indefinite nominative singular)
аминууд (definite nominative plural)
амины (genitive indefinite singular)
аминуудын (definite genitive plural)
амийг (accusative indefinite singular)
аминуудыг (accusative definite plural)
аминд (dative indefinite locative singular)
аминуудад (dative definite locative plural)
аминаас (ablative indefinite singular)
аминуудаас (ablative definite plural)
амиар (indefinite instrumental singular)
аминуудаар (definite instrumental plural)
амьтай (comitative indefinite singular)
аминуудтай (comitative definite plural)
амьгүй (indefinite privative singular)
аминуудгүй (definite plural privative)
амь руу (directive indefinite singular)
аминууд руу (definite directive plural)
амиа (indefinite nominative singular)
аминуудаа (definite nominative plural)
аминыхаа (genitive indefinite singular)
аминуудынхаа (definite genitive plural)
амийгаа (accusative indefinite singular)
аминуудыгаа (accusative definite plural)
аминдаа (dative indefinite locative singular)
аминууддаа (dative definite locative plural)
аминаасаа (ablative indefinite singular)
аминуудаасаа (ablative definite plural)
амиараа (indefinite instrumental singular)
аминуудаараа (definite instrumental plural)
амьтайгаа (comitative indefinite singular)
аминуудтайгаа (comitative definite plural)
амьгүйгээ (indefinite privative singular)
аминуудгүйгээ (definite plural privative)
амь руугаа (directive indefinite singular)
аминууд руугаа (definite directive plural)

From Classical Mongolian ᠠᠮᠢ (ami), from Proto-Mongolic *ami-(n). Cognate with Buryat амин (amin), Kalmyk әмн (ämn), Dongxiang amin, etc.


хошного

хошного • (xošnogo) (Mongolian spelling ᠬᠣᠰᠬᠢᠨᠠᠭ (qoskinag)); (regular declension)

xošnogo (romanization)
ᠬᠣᠰᠬᠢᠨᠠᠭ (Mongolian)

Cognate with Buryat хошхоног (xošxonog) and Kalmyk хошхнг (xoşxng), featuring irregular loss of -хо- (-xo-).
Perhaps from a Turkic language, see Common Turkic *kušgun (“crupper”, reconstruction uncertain).
Alternatively a native derivation equivalent to хос (xos, “sheep colon”) + *хоног (*xonog), the second part being unidentified.


амьдрал

mn-noun

амьдрал • (amʹdral) (Mongolian spelling ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠯ (amidural), definite plural амьдралууд); (regular declension)

amʹdral (romanization)
ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠯ (Mongolian)
амьдралууд (definite plural)
амьдрал (attributive)
амьдрал (indefinite nominative singular)
амьдралууд (definite nominative plural)
амьдралын (genitive indefinite singular)
амьдралуудын (definite genitive plural)
амьдралыг (accusative indefinite singular)
амьдралуудыг (accusative definite plural)
амьдралд (dative indefinite locative singular)
амьдралуудад (dative definite locative plural)
амьдралаас (ablative indefinite singular)
амьдралуудаас (ablative definite plural)
амьдралаар (indefinite instrumental singular)
амьдралуудаар (definite instrumental plural)
амьдралтай (comitative indefinite singular)
амьдралуудтай (comitative definite plural)
амьдралгүй (indefinite privative singular)
амьдралуудгүй (definite plural privative)
амьдрал руу (directive indefinite singular)
амьдралууд руу (definite directive plural)
амьдралаа (indefinite nominative singular)
амьдралуудаа (definite nominative plural)
амьдралынхаа (genitive indefinite singular)
амьдралуудынхаа (definite genitive plural)
амьдралыгаа (accusative indefinite singular)
амьдралуудыгаа (accusative definite plural)
амьдралдаа (dative indefinite locative singular)
амьдралууддаа (dative definite locative plural)
амьдралаасаа (ablative indefinite singular)
амьдралуудаасаа (ablative definite plural)
амьдралаараа (indefinite instrumental singular)
амьдралуудаараа (definite instrumental plural)
амьдралтайгаа (comitative indefinite singular)
амьдралуудтайгаа (comitative definite plural)
амьдралгүйгээ (indefinite privative singular)
амьдралуудгүйгээ (definite plural privative)
амьдрал руугаа (directive indefinite singular)
амьдралууд руугаа (definite directive plural)


хариулах

mn-verb

хариулах • (xariulax) (Mongolian spelling ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠠᠬᠤ (qariɣulaqu))

xariulax (romanization)
ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)

хариу (xariu, “answer, response”) + -лах (-lax).


хайрлах

mn-verb

хайрлах • (xajrlax) (Mongolian spelling ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠬᠤ (qayiralaqu), causative хайрлуулах, passive хайрлагдах)

xajrlax (romanization)
ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠬᠤ (Mongolian)
хайрлуулах (causative)
хайрлагдах (passive)

Equivalent to хайр (xajr, “love, mercy, pity”) + -лах (-lax), formed already in Middle Mongol.