зээр

mn-noun

зээр • (zeer) (Mongolian spelling ᠵᠡᠭᠡᠷᠡ (ǰegere)); (regular declension)

→ Russian: дзерен (dzeren)

→ English: zeren, dzeren

From Proto-Mongolic *jexeren, commonly derived from Proto-Turkic *yẹgren (“yellow, chestnut”), which is also the source of зээрд (zeerd, “red, chestnut”).
Compare East Yugur jeeren, Western Yugur [script needed] (yiğïr, “gazelle”), Chuvash ҫӳрен (śüren).


буга

mn-noun

буга • (buga) (Mongolian spelling ᠪᠣᠭᠣ (boɣo))


янгир

янгир • (jangir) (Mongolian spelling ᠶᠡᠩᢉᠢᠷ)

jangir (romanization)
ᠶᠡᠩᢉᠢᠷ (Mongolian)


бар

бар • (bar) (Mongolian spelling ᠪᠠᠷᠰ (bars))

From Proto-Mongolic *bars, a loanword from Proto-Turkic *bars (“leopard, large feline”) of unclear etymology.
Compare Dongxiang basi, Kazakh барыс (barys).


баавгай

mn-noun

баавгай • (baavgaj) (Mongolian spelling ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ (baɣabaɣai))

baavgaj (romanization)
ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ (Mongolian)


сарлаг

сарлаг • (sarlag) (Mongolian spelling ᠰᠠᠷᠯᠤᠭ (sarlug))

sarlag (romanization)
ᠰᠠᠷᠯᠤᠭ (Mongolian)

Attested in Classical Mongolian as ᠰᠠᠷᠯᠤᠭ (sarlug), found also in Buryat һарлаг (harlag) and Kalmyk сарлг (sarlg).
The word is most likely a borrowing from a South Siberian Turkic language, see Tuvan сарлык (sarlık).


шилүүс

шилүүс • (šilüüs) (Mongolian spelling ᠰᠢᠯᠦᠭᠦᠰᠦ (silügüsü), definite plural шилүүснүүд); (hidden-n declension)

šilüüs (romanization)
ᠰᠢᠯᠦᠭᠦᠰᠦ (Mongolian)
шилүүснүүд (definite plural)

From Proto-Mongolic *silexüsün, compare Buryat шэлүүһэн (šelüühen), Kalmyk шүлүсн (şülüsn), Daur shuluus; also Chinese 猞猁猻／猞猁狲 (shēlìsūn), a Mongolic loan.


заан

From Proto-Mongolic *jaxan, from Common Turkic *yaŋan, perhaps related to Proto-Dravidian *yĀnay or Middle Chinese 象 (zɨɐŋ^X), from Old Chinese 象 (*ljaŋʔ).
Compare Middle Mongol ᠵᠠᠭᠠᠨ (ǰaɣan), East Yugur jaan hgor, Old Uyghur [script needed] (yaŋa), Western Yugur jaŋan, Tamil யானை (yāṉai), Thai ช้าง (cháang).


нохой

нохой • (noxoj) (definite plural ноход or нохос); (mixed declension)

noxoj (romanization)
ноход (definite plural)
нохос (definite plural)
declension (mixed)

Inherited from Proto-Mongolic *nokaï, probably related to Xianbei 若干 (*ñaqañ) with further Para-Mongolic cognates.
Compare Kalmyk ноха (noxa), Dongxiang nogvei, Daur nogw, Para-Mongolic Khitan 𘰕𘯛 (*ń qo), 捏褐 (niehe), Tungusic Evenki некэ̄ (ņekə̄, “sable”), Jurchen nieha (“puppy, small dog”), Manchu ᠨᡳᠣᡥᡝ (niohe, “wolf”) and maybe Korean 너구리 (neoguri, “raccoon dog”).


морь

морь • (morʹ) (Mongolian spelling, definite plural морьд or моринууд); (hidden-n declension)

morʹ (romanization)
морьд (definite plural)
моринууд (definite plural)
морин (attributive)
морь (indefinite nominative singular)
моринууд (definite nominative plural)
морины (genitive indefinite singular)
моринуудын (definite genitive plural)
морийг (accusative indefinite singular)
моринуудыг (accusative definite plural)
моринд (dative indefinite locative singular)
моринуудад (dative definite locative plural)
мориноос (ablative indefinite singular)
моринуудаас (ablative definite plural)
мориндоос (indefinite singular)
мориор (indefinite instrumental singular)
моринуудаар (definite instrumental plural)
морьтой (comitative indefinite singular)
моринуудтай (comitative definite plural)
морьгүй (indefinite privative singular)
моринуудгүй (definite plural privative)
морь луу (directive indefinite singular)
моринууд руу (definite directive plural)
морио (indefinite nominative singular)
моринуудаа (definite nominative plural)
мориныхоо (genitive indefinite singular)
моринуудынхаа (definite genitive plural)
морийгоо (accusative indefinite singular)
моринуудыгаа (accusative definite plural)
мориндоо (dative indefinite locative singular)
моринууддаа (dative definite locative plural)
мориноосоо (ablative indefinite singular)
моринуудаасаа (ablative definite plural)
мориндоосоо (indefinite singular)
мориороо (indefinite instrumental singular)
моринуудаараа (definite instrumental plural)
морьтойгоо (comitative indefinite singular)
моринуудтайгаа (comitative definite plural)
морьгүйгээ (indefinite privative singular)
моринуудгүйгээ (definite plural privative)
морь луугаа (directive indefinite singular)
моринууд руугаа (definite directive plural)

From Classical Mongolian ᠮᠣᠷᠢ (mori), from Middle Mongol [Term?], from Proto-Mongolic *morin. Cognate with Buryat мори- (mori-), Kalmyk мөр- (mör-), etc.
Compare also Manchu ᠮᠣᡵᡳᠨ (morin, “horse”), Japanese 馬 (uma, “horse”), Ainu ウンマ (umma, “horse”),Nivkh мурӈ (murŋ, “horse”), Korean 말 (mal, “horse”), Thai ม้า (máa, “horse”), Chinese 馬／马 (mǎ), Vietnamese ngựa (“horse”), and Proto-Indo-European *marḱ- (“horse”) and descendants such as Irish marc (“horse”, archaic) or English mare (“female horse”). More at *marḱ-.


тэмээ

тэмээ • (temee) (Mongolian spelling); (hidden-n declension)

temee (romanization)
тэмээн (attributive)
тэмээ (indefinite nominative singular)
тэмээнүүд (definite nominative plural)
тэмээний (genitive indefinite singular)
тэмээнүүдийн (definite genitive plural)
тэмээг (accusative indefinite singular)
тэмээнүүдийг (accusative definite plural)
тэмээнд (dative indefinite locative singular)
тэмээнүүдэд (dative definite locative plural)
тэмээнээс (ablative indefinite singular)
тэмээнүүдээс (ablative definite plural)
тэмээгээр (indefinite instrumental singular)
тэмээнүүдээр (definite instrumental plural)
тэмээтэй (comitative indefinite singular)
тэмээнүүдтэй (comitative definite plural)
тэмээгүй (indefinite privative singular)
тэмээнүүдгүй (definite plural privative)
тэмээ рүү (directive indefinite singular)
тэмээнүүд рүү (definite directive plural)
тэмээгээ (indefinite nominative singular)
тэмээнүүдээ (definite nominative plural)
тэмээнийхээ (genitive indefinite singular)
тэмээнүүдийнхээ (definite genitive plural)
тэмээгээ (accusative indefinite singular)
тэмээнүүдийгээ (accusative definite plural)
тэмээндээ (dative indefinite locative singular)
тэмээнүүддээ (dative definite locative plural)
тэмээнээсээ (ablative indefinite singular)
тэмээнүүдээсээ (ablative definite plural)
тэмээгээрээ (indefinite instrumental singular)
тэмээнүүдээрээ (definite instrumental plural)
тэмээтэйгээ (comitative indefinite singular)
тэмээнүүдтэйгээ (comitative definite plural)
тэмээгүйгээ (indefinite privative singular)
тэмээнүүдгүйгээ (definite plural privative)
тэмээ рүүгээ (directive indefinite singular)
тэмээнүүд рүүгээ (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *temexen, a borrowing from Proto-Turkic *tebe. Compare Buryat тэмээн (temeen), Kalmyk темән (temän), Mongghul timeen and Turkish deve.
The sense 'bishop' is unique to Mongolian (and Kalmyk), and probably represents an adaptation of the Persian version where the bishop is called 'elephant'.


чоно

чоно • (čono)

čono (romanization)
чоно (attributive)
чоно (indefinite nominative singular)
чонууд (definite nominative plural)
чонын (genitive indefinite singular)
чонуудын (definite genitive plural)
чоныг (accusative indefinite singular)
чонуудыг (accusative definite plural)
чонод (dative indefinite locative singular)
чонуудад (dative definite locative plural)
чоноос (ablative indefinite singular)
чонуудаас (ablative definite plural)
чоноор (indefinite instrumental singular)
чонуудаар (definite instrumental plural)
чонотой (comitative indefinite singular)
чонуудтай (comitative definite plural)
чоногүй (indefinite privative singular)
чонуудгүй (definite plural privative)
чоно руу (directive indefinite singular)
чонууд руу (definite directive plural)
чоноо (indefinite nominative singular)
чонуудаа (definite nominative plural)
чонынхоо (genitive indefinite singular)
чонуудынхаа (definite genitive plural)
чоныгоо (accusative indefinite singular)
чонуудыгаа (accusative definite plural)
чонодоо (dative indefinite locative singular)
чонууддаа (dative definite locative plural)
чоноосоо (ablative indefinite singular)
чонуудаасаа (ablative definite plural)
чоноороо (indefinite instrumental singular)
чонуудаараа (definite instrumental plural)
чонотойгоо (comitative indefinite singular)
чонуудтайгаа (comitative definite plural)
чоногүйгээ (indefinite privative singular)
чонуудгүйгээ (definite plural privative)
чоно руугаа (directive indefinite singular)
чонууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *cinua; compare Buryat шоно (šono), Kalmyk чон (çon), and possibly Tuoba 叱奴 (*čʰɪrnɔ).


арслан

арслан • (arslan) (Mongolian spelling ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ (arslan))

arslan (romanization)
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ (Mongolian)

From Classical Mongolian ᠠᠷᠰᠯᠠᠩ (arslang). Probably borrowed from a Turkic language.


ил

Borrowed from a Turkic language, hailing back to Proto-Turkic *ēl. The sense evolution of international relations, ally and peace is attested already in pre-Mongolian Turkic languages.


хирс

хирс • (xirs) (Mongolian spelling ᠬᠡᠷᠢᠰ (keris)); (regular declension)

Unknown, sometimes compared with Chinese 麒麟 (qílín).
Found in Yuan-era Middle Mongol glossary as 克兒四 (/kers/, “rhinoceros, unicorn”), but not present in modern languages other than Mongolian.


хурга

xurga (romanization)
хурган (attributive)
хурга (indefinite nominative singular)
хурганууд (definite nominative plural)
хурганы (genitive indefinite singular)
хургануудын (definite genitive plural)
хургыг (accusative indefinite singular)
хургануудыг (accusative definite plural)
хурганд (dative indefinite locative singular)
хургануудад (dative definite locative plural)
хурганаас (ablative indefinite singular)
хургануудаас (ablative definite plural)
хургаар (indefinite instrumental singular)
хургануудаар (definite instrumental plural)
хургатай (comitative indefinite singular)
хургануудтай (comitative definite plural)
хургагүй (indefinite privative singular)
хургануудгүй (definite plural privative)
хурга руу (directive indefinite singular)
хурганууд руу (definite directive plural)
хургаа (indefinite nominative singular)
хургануудаа (definite nominative plural)
хурганыхаа (genitive indefinite singular)
хургануудынхаа (definite genitive plural)
хургыгаа (accusative indefinite singular)
хургануудыгаа (accusative definite plural)
хургандаа (dative indefinite locative singular)
хурганууддаа (dative definite locative plural)
хурганаасаа (ablative indefinite singular)
хургануудаасаа (ablative definite plural)
хургаараа (indefinite instrumental singular)
хургануудаараа (definite instrumental plural)
хургатайгаа (comitative indefinite singular)
хургануудтайгаа (comitative definite plural)
хургагүйгээ (indefinite privative singular)
хургануудгүйгээ (definite plural privative)
хурга руугаа (directive indefinite singular)
хурганууд руугаа (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *kurïgan; compare Buryat хурьган (xurʹgan), Kalmyk хурһн (xurğn) and Mongghul hurigha. Possibly derived from Proto-Turkic *koŕï; compare Turkish kuzu.


гахай

From Proto-Mongolic *gakai, compare Kalmyk һаха (ğaxa).

гахайн мах

гахай жил


ямаа

ямаа • (jamaa) (Mongolian spelling ᠢᠮᠠᠭᠠ (imag-a)); (hidden-n declension)

# From Proto-Mongolic *ïmaxan, compare Buryat ямаан (jamaan), Kalmyk яман (yaman), Daur ima, Dongxiang iman, Khitan 𘱑𘯺 (*êm a)
# Related through borrowing or inheritance with Proto-Turkic *ïmga, compare Old Turkic 𐰢𐰍𐰀 ((a)mɣa).


илжиг

илжиг • (ilžig) (definite plural илжигнүүд); (hidden-n declension)

ilžig (romanization)
илжигнүүд (definite plural)
илжгэн (attributive)
илжиг (indefinite nominative singular)
илжигнүүд (definite nominative plural)
илжигний (genitive indefinite singular)
илжигнүүдийн (definite genitive plural)
илжгийг (accusative indefinite singular)
илжигнүүдийг (accusative definite plural)
илжгэнд (dative indefinite locative singular)
илжигнүүдэд (dative definite locative plural)
илжигнээс (ablative indefinite singular)
илжигнүүдээс (ablative definite plural)
илжгээр (indefinite instrumental singular)
илжигнүүдээр (definite instrumental plural)
илжигтэй (comitative indefinite singular)
илжигнүүдтэй (comitative definite plural)
илжиггүй (indefinite privative singular)
илжигнүүдгүй (definite plural privative)
илжиг рүү (directive indefinite singular)
илжигнүүд рүү (definite directive plural)
илжгээ (indefinite nominative singular)
илжигнүүдээ (definite nominative plural)
илжигнийхээ (genitive indefinite singular)
илжигнүүдийнхээ (definite genitive plural)
илжгийгээ (accusative indefinite singular)
илжигнүүдийгээ (accusative definite plural)
илжгэндээ (dative indefinite locative singular)
илжигнүүддээ (dative definite locative plural)
илжигнээсээ (ablative indefinite singular)
илжигнүүдээсээ (ablative definite plural)
илжгээрээ (indefinite instrumental singular)
илжигнүүдээрээ (definite instrumental plural)
илжигтэйгээ (comitative indefinite singular)
илжигнүүдтэйгээ (comitative definite plural)
илжиггүйгээ (indefinite privative singular)
илжигнүүдгүйгээ (definite plural privative)
илжиг рүүгээ (directive indefinite singular)
илжигнүүд рүүгээ (definite directive plural)

From Proto-Mongolic *elǰigen. Compare Buryat элжэгэн (elžegen), Kalmyk элҗги (eljgi), Dongxiang enzhegve.


бөхөн

бөхөн • (böxön) (Mongolian spelling ᠪᠥᠭᠦᠩ (bögüng))


үнэг

үнэг • (üneg) (Mongolian spelling ᠦᠨᠡᠭᠡ (ünege)); (hidden-n declension)

Proto-Mongolic *hünegen, compare Middle Mongol 伏捏革 (funege, “fox”).

Vulpes vulpes
Vulpes vulpes#Translingual


үнээ

үнээ • (ünee) (Mongolian spelling ᠦᠨᠢᠶᠡ (üniy-e)); (hidden-n declension)

# From Proto-Mongolic *ünixen, cognate with Buryat үнеэн (ünjeen), Daur unie, Khitan 𘭌 (*uni, “ox”)
# Probably related somehow to Proto-Turkic *ingek, compare Turkish inek.


үхэр

үхэр • (üxer) (Mongolian spelling ᠦᠬᠡᠷ (üker))

# From Proto-Mongolic *hüker, compare Daur xukur.
# The Mongolic terms is likely borrowed from Proto-Turkic *öküŕ, compare Turkish öküz.

cow, ox (domestic bovine, bovine used as a beast of burden)


тарвага

тарвага • (tarvaga) (Mongolian spelling ᠲᠠᠷᠪᠠᠭᠠ (tarbag-a)); (hidden-n declension)

tarvaga (romanization)
ᠲᠠᠷᠪᠠᠭᠠ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *tarbagan, compare Mongghul tarbugha. Sometimes connected with Ulch, Nanai тарга (targa, “beaver”), which themselves may be compared with Nivkh тʼаӻр (tʼaġr, “chipmunk”).

чоно тарвагацах

to play wolf and marmot, a traditional children's game


хазаар

хазаар • (xazaar) (Mongolian spelling ᠬᠠᠵᠠᠭᠠᠷ (qaǰaɣar), definite plural хазаарууд); (regular declension)

xazaar (romanization)
ᠬᠠᠵᠠᠭᠠᠷ (Mongolian)
хазаарууд (definite plural)

From *kajaxar, a form of Proto-Mongolic *kadaxar, perhaps influenced by хазах (xazax, “to bite”).
Compare Kalmyk хазар (xazar), Dongxiang ghada, Middle Mongol [script needed] (qada'ar).


жолоо

жолоо • (žoloo) (Mongolian spelling ᠵᠢᠯᠤᠭᠤ (ǰiluɣu))

→? Persian: جلو (jelow, “front; rein”)


эмээл

эмээл • (emeel) (Mongolian spelling ᠡᠮᠡᠭᠡᠯ (emegel)); (regular declension)

From Proto-Mongolic *emexel, compare East Yugur emel.


цулбуур

цулбуур • (culbuur) (Mongolian spelling ᠴᠤᠯᠪᠤᠭᠤᠷ (čulbuɣur))

culbuur (romanization)
ᠴᠤᠯᠪᠤᠭᠤᠷ (Mongolian)


туулай

tuulaj (romanization)
туулай (attributive)
туулай (indefinite nominative singular)
туулайнууд (definite nominative plural)
туулайн (genitive indefinite singular)
туулайнуудын (definite genitive plural)
туулайг (accusative indefinite singular)
туулайнуудыг (accusative definite plural)
туулайд (dative indefinite locative singular)
туулайнуудад (dative definite locative plural)
туулайгаас (ablative indefinite singular)
туулайнуудаас (ablative definite plural)
туулайгаар (indefinite instrumental singular)
туулайнуудаар (definite instrumental plural)
туулайтай (comitative indefinite singular)
туулайнуудтай (comitative definite plural)
туулайгүй (indefinite privative singular)
туулайнуудгүй (definite plural privative)
туулай руу (directive indefinite singular)
туулайнууд руу (definite directive plural)
туулайгаа (indefinite nominative singular)
туулайнуудаа (definite nominative plural)
туулайнхаа (genitive indefinite singular)
туулайнуудынхаа (definite genitive plural)
туулайгаа (accusative indefinite singular)
туулайнуудыгаа (accusative definite plural)
туулайдаа (dative indefinite locative singular)
туулайнууддаа (dative definite locative plural)
туулайгаасаа (ablative indefinite singular)
туулайнуудаасаа (ablative definite plural)
туулайгаараа (indefinite instrumental singular)
туулайнуудаараа (definite instrumental plural)
туулайтайгаа (comitative indefinite singular)
туулайнуудтайгаа (comitative definite plural)
туулайгүйгээ (indefinite privative singular)
туулайнуудгүйгээ (definite plural privative)
туулай руугаа (directive indefinite singular)
туулайнууд руугаа (definite directive plural)

* Inherited from Classical Mongolian ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ (taulai), from Middle Mongol ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ (tʾwɽʾy /taulai/), from Proto-Mongolic *taxulai, from earlier *tapulai. Cognate with Kalmyk туула (tuula).
* Akin to Khitan 匋裏 (*taul, “rabbit”) and Proto-Turkic *tabïĺgan (“hare”), compare Old Turkic 𐱃𐰉𐰽𐰍𐰣 (t¹b¹s¹ǧn¹ /tabïšɣan/, “hare”), Turkish tavşan (“rabbit”).


сармагчин

mn-noun

сармагчин • (sarmagčin) (Mongolian spelling ᠰᠠᠷᠮᠠᠭᠴᠢᠨ (sarmaɣčin))

sarmagčin (romanization)
ᠰᠠᠷᠮᠠᠭᠴᠢᠨ (Mongolian)


оготно

оготно • (ogotno) (Mongolian spelling ᠣᠭᠤᠲᠤᠨᠠ (oɣutun-a))

ogotno (romanization)
ᠣᠭᠤᠲᠤᠨᠠ (Mongolian)


зараа

зараа • (zaraa) (Mongolian spelling ᠵᠠᠷᠠᠭᠠ (ǰarag-a))

From Proto-Mongolic *ǰaraxa, a variant form of *ǰarïxa; compare Buryat заряа (zarjaa), East Yugur jaraa, Daur jierie.


хулгана

хулгана • (xulgana) (Mongolian spelling ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ (quluɣan-a)); (regular declension)

xulgana (romanization)
ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ (Mongolian)
хулгана (attributive)
хулгана (indefinite nominative singular)
хулганууд (definite nominative plural)
хулганын (genitive indefinite singular)
хулгануудын (definite genitive plural)
хулганыг (accusative indefinite singular)
хулгануудыг (accusative definite plural)
хулганад (dative indefinite locative singular)
хулгануудад (dative definite locative plural)
хулганаас (ablative indefinite singular)
хулгануудаас (ablative definite plural)
хулганаар (indefinite instrumental singular)
хулгануудаар (definite instrumental plural)
хулганатай (comitative indefinite singular)
хулгануудтай (comitative definite plural)
хулганагүй (indefinite privative singular)
хулгануудгүй (definite plural privative)
хулгана руу (directive indefinite singular)
хулганууд руу (definite directive plural)
хулганаа (indefinite nominative singular)
хулгануудаа (definite nominative plural)
хулганынхаа (genitive indefinite singular)
хулгануудынхаа (definite genitive plural)
хулганыгаа (accusative indefinite singular)
хулгануудыгаа (accusative definite plural)
хулганадаа (dative indefinite locative singular)
хулганууддаа (dative definite locative plural)
хулганаасаа (ablative indefinite singular)
хулгануудаасаа (ablative definite plural)
хулганаараа (indefinite instrumental singular)
хулгануудаараа (definite instrumental plural)
хулганатайгаа (comitative indefinite singular)
хулгануудтайгаа (comitative definite plural)
хулганагүйгээ (indefinite privative singular)
хулгануудгүйгээ (definite plural privative)
хулгана руугаа (directive indefinite singular)
хулганууд руугаа (definite directive plural)

mn-decl

хулгана<r.uud>

From Proto-Mongolic *kulugana, equivalent to хул (xul, “beige”) + -гана (-gana), or alternatively derived from хулгах (xulgax, “to avoid, to steal”).
Compare East Yugur xunlagh.


хонь

mn-noun

хонь • (xonʹ) (Mongolian spelling ᠬᠣᠨᠢ (qoni)); (hidden-n declension)

xonʹ (romanization)
ᠬᠣᠨᠢ (Mongolian)
хонин (attributive)
хонь (indefinite nominative singular)
хонинууд (definite nominative plural)
хонины (genitive indefinite singular)
хонинуудын (definite genitive plural)
хонийг (accusative indefinite singular)
хонинуудыг (accusative definite plural)
хонинд (dative indefinite locative singular)
хонинуудад (dative definite locative plural)
хониноос (ablative indefinite singular)
хонинуудаас (ablative definite plural)
хониндоос (indefinite singular)
хониор (indefinite instrumental singular)
хонинуудаар (definite instrumental plural)
хоньтой (comitative indefinite singular)
хонинуудтай (comitative definite plural)
хоньгүй (indefinite privative singular)
хонинуудгүй (definite plural privative)
хонь руу (directive indefinite singular)
хонинууд руу (definite directive plural)
хонио (indefinite nominative singular)
хонинуудаа (definite nominative plural)
хониныхоо (genitive indefinite singular)
хонинуудынхаа (definite genitive plural)
хонийгоо (accusative indefinite singular)
хонинуудыгаа (accusative definite plural)
хониндоо (dative indefinite locative singular)
хонинууддаа (dative definite locative plural)
хониноосоо (ablative indefinite singular)
хонинуудаасаа (ablative definite plural)
хониндоосоо (indefinite singular)
хониороо (indefinite instrumental singular)
хонинуудаараа (definite instrumental plural)
хоньтойгоо (comitative indefinite singular)
хонинуудтайгаа (comitative definite plural)
хоньгүйгээ (indefinite privative singular)
хонинуудгүйгээ (definite plural privative)
хонь руугаа (directive indefinite singular)
хонинууд руугаа (definite directive plural)

# From Proto-Mongolic *konïn, compare Buryat хонин (xonin), Kalmyk хөн (xön), Daur xonii, Dongxiang ghoni.
# The Mongolic term is derived from Proto-Turkic *koń, compare Turkish koyun.


адуу

aduu (romanization)
адуун (attributive)
адуу (indefinite nominative singular)
адуунууд (definite nominative plural)
адууны (genitive indefinite singular)
адуунуудын (definite genitive plural)
адууг (accusative indefinite singular)
адуунуудыг (accusative definite plural)
адуунд (dative indefinite locative singular)
адуунуудад (dative definite locative plural)
адуунаас (ablative indefinite singular)
адуунуудаас (ablative definite plural)
адуугаар (indefinite instrumental singular)
адуунуудаар (definite instrumental plural)
адуутай (comitative indefinite singular)
адуунуудтай (comitative definite plural)
адуугүй (indefinite privative singular)
адуунуудгүй (definite plural privative)
адуу руу (directive indefinite singular)
адуунууд руу (definite directive plural)
адуугаа (indefinite nominative singular)
адуунуудаа (definite nominative plural)
адууныхаа (genitive indefinite singular)
адуунуудынхаа (definite genitive plural)
адуугаа (accusative indefinite singular)
адуунуудыгаа (accusative definite plural)
адуундаа (dative indefinite locative singular)
адуунууддаа (dative definite locative plural)
адуунаасаа (ablative indefinite singular)
адуунуудаасаа (ablative definite plural)
адуугаараа (indefinite instrumental singular)
адуунуудаараа (definite instrumental plural)
адуутайгаа (comitative indefinite singular)
адуунуудтайгаа (comitative definite plural)
адуугүйгээ (indefinite privative singular)
адуунуудгүйгээ (definite plural privative)
адуу руугаа (directive indefinite singular)
адуунууд руугаа (definite directive plural)

Possibly related somehow to Proto-Turkic *at (“horse”), Proto-Turkic *adgïr (“stallion”), and/or Proto-Tungusic *abdu (“cattle”). Compare Turkish at, Turkish aygır, Evenki абду (abdu).

(Shagai) One of four sides of the ankle bone dice used in Monglian folk games


хярс

хярс • (xjars) (Mongolian spelling ᠬᠢᠷᠰᠠ (kirsa))

Cognate with late Middle Mongol 乞兒殺 (kirsa), Kalmyk кирс (kirs).
No doubt related through borrowing or inheritance with Common Turkic *karsak (“corsac fox”), compare Kazakh қарсақ (qarsaq), but the differences between the two forms are hard to explain.
Another potential cognate is Proto-Tungusic *karsa (“marten”), see Manchu ᡥᠠᡵᠰᠠ (harsa).


сорих

mn-verb

сорих • (sorix) (Mongolian spelling ᠰᠣᠷᠢᠬᠤ (soriqu))

From Central Mongolic *sorï-, borrowed or cognate with Proto-Turkic *sōr- (“to inquire about”). Compare Kalmyk сөрх (sörx), Turkish sormak.
Doublet of сурах (surax, “learn”).

(wrestling, horse racing) to compete (in wrestling, horse racing, ...) as a preparation for наадам (naadam)


ирвэс

mn-noun

ирвэс • (irves) (Mongolian spelling ᠢᠷᠪᠢᠰ (irbis)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *irbis from Common Turkic *irbiš.
Compare East Yugur irwis, Old Uyghur [script needed] (irbiš).


бэрс

Mongolian Cyrillic
 ᠪᠡᠷᠰᠡ
(berse) бэрс
(bers)
From Classical Persian فرزین (farzīn).


цаа буга

/ˈt͡sʰaː pʊɣ/


аргаль

аргаль • (argalʹ) (Mongolian spelling ᠠᠷᠭᠠᠯᠢ (arɣali)); (regular declension)

argalʹ (romanization)
ᠠᠷᠭᠠᠯᠢ (Mongolian)
аргаль (attributive)
аргаль (indefinite nominative singular)
аргалиуд (definite nominative plural)
аргалийн (genitive indefinite singular)
аргалиудын (definite genitive plural)
аргалийг (accusative indefinite singular)
аргалиудыг (accusative definite plural)
аргальд (dative indefinite locative singular)
аргалиудад (dative definite locative plural)
аргалиас (ablative indefinite singular)
аргалиудаас (ablative definite plural)
аргалиар (indefinite instrumental singular)
аргалиудаар (definite instrumental plural)
аргальтай (comitative indefinite singular)
аргалиудтай (comitative definite plural)
аргальгүй (indefinite privative singular)
аргалиудгүй (definite plural privative)
аргаль руу (directive indefinite singular)
аргалиуд руу (definite directive plural)
аргалиа (indefinite nominative singular)
аргалиудаа (definite nominative plural)
аргалийнхаа (genitive indefinite singular)
аргалиудынхаа (definite genitive plural)
аргалийгаа (accusative indefinite singular)
аргалиудыгаа (accusative definite plural)
аргальдаа (dative indefinite locative singular)
аргалиуддаа (dative definite locative plural)
аргалиасаа (ablative indefinite singular)
аргалиудаасаа (ablative definite plural)
аргалиараа (indefinite instrumental singular)
аргалиудаараа (definite instrumental plural)
аргальтайгаа (comitative indefinite singular)
аргалиудтайгаа (comitative definite plural)
аргальгүйгээ (indefinite privative singular)
аргалиудгүйгээ (definite plural privative)
аргаль руугаа (directive indefinite singular)
аргалиуд руугаа (definite directive plural)

Cognate with Kalmyk арһл (arğl) and Buryat аргали (argali). Related to Proto-Turkic *arkar, compare Kazakh арқар (arqar).


хударга

хударга • (xudarga) (Mongolian spelling ᠬᠤᠳᠤᠷᠭᠠ (qudurg-a)); (hidden-n declension)

xudarga (romanization)
ᠬᠤᠳᠤᠷᠭᠠ (Mongolian)

From Proto-Mongolic *kudurga (“crupper”), from Proto-Turkic *kudruk (“tail”), see also Proto-Tungusic *xürgü (“tail”).
Compare East Yugur ghudurgha, Turkish kuyruk, Old Turkic 𐰴𐰆𐰑𐰺𐰆𐰸 (qudruq), Evenki ирги (irgi), Ulch худю.

crupper (a leather strap looped under a horse's tail)


усны булга

ᠤᠰᠤᠨ ᠤ ᠪᠤᠯᠠᠭᠠ

усны булга • (usny bulga) (Mongolian spelling ᠤᠰᠤᠨ ᠤ
ᠪᠤᠯᠠᠭᠠ (usun-u bulag-a)); (hidden-n declension)

usny bulga (romanization)
ᠤᠰᠤᠨ ᠤ ᠪᠤᠯᠠᠭᠠ (Mongolian)


луус

луус • (luus) (Mongolian spelling ᠯᠠᠭᠤᠰᠠ (laɣusa)); (hidden-n declension)


дайр

дайр • (dajr) (Mongolian spelling ᠳᠠᠶᠢᠷ (dayir))


сарьсан багваахай

сарьсан багваахай • (sarʹsan bagvaaxaj)


хар сүүлт зээр

хар сүүлт зээр

хар сүүлт зээр • (xar süült zeer)


улаан үнэг

улаан үнэг • (ulaan üneg)


булга

булга • (bulga) (Mongolian spelling ᠪᠤᠯᠠᠭᠠ (bulag-a)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *bulugan, compare Mongghul [Term?] (bulgha), Daur baleg, East Yugur balaghan.


суусар

Cognate with Kalmyk сувср (suvsr), probably from a Turkic language such as Kazakh сусар (susar) or Southern Altai суузар (suuzar), see also Turkish sansar.


гүү

гүү • (güü) (Mongolian spelling ᠭᠡᠭᠦᠦ (gegüü), definite plural гүүнүүд); (hidden-n declension)

güü (romanization)
ᠭᠡᠭᠦᠦ (Mongolian)
гүүнүүд (definite plural)

From Proto-Mongolic *gexün, compare Daur geu.


унага

унага • (unaga) (Mongolian spelling ᠤᠨᠠᠭᠠ (unag-a)); (hidden-n declension)

From Proto-Mongolic *unagan, compare Dongxiang unagvan (“donkey foal”).


тэх

тэх • (tex) (Mongolian spelling ᠲᠡᠬᠡ (teke))

Ultimately from Proto-Turkic *teke (“billy goat”), compare Turkish teke.


буйлт

camel colt (camel under three years old)


хулан

хулан • (xulan) (Mongolian spelling ᠬᠤᠯᠠᠨ (qulan))

From Common Turkic *kulan, compare Karakhanid [script needed] (qulān).


мануул

мануул • (manuul) (Mongolian spelling ᠮᠠᠨᠤᠤᠯ (manuul))

manuul (romanization)
ᠮᠠᠨᠤᠤᠯ (Mongolian)

→ Russian: ману́л (manúl)

→ English: manul

Perhaps from a Turkic language, compare Old Uyghur [script needed] (manu, “wildcat”). Other Mongolic cognates are Kalmyk манл (manl) and Daur manuu (“wildcat”). See also малар (malar).


хүдэр

mn-noun

хүдэр • (xüder) (Mongolian spelling ᠬᠦᠳᠡᠷᠢ (küderi))

Cognate with Buryat хүдэри (xüderi), Kalmyk күдр (küdr).


хайнаг

хайнаг • (xajnag) (Mongolian spelling ᠬᠠᠶᠢᠨᠤᠭ (qayinug), definite plural хайнагууд); (regular declension)

xajnag (romanization)
ᠬᠠᠶᠢᠨᠤᠭ (Mongolian)
хайнагууд (definite plural)

From Proto-Mongolic *kaïnag, compare Mongghul hiinog (“yak”).


цөөвөр чоно

цөөвөр чоно • (cöövör čono)


минж

минж • (minž)


тахь

тахь • (taxʹ)

taxʹ (romanization)
тахь (attributive)
тахь (indefinite nominative singular)
тахиуд (definite nominative plural)
тахийн (genitive indefinite singular)
тахиудын (definite genitive plural)
тахийг (accusative indefinite singular)
тахиудыг (accusative definite plural)
тахид (dative indefinite locative singular)
тахиудад (dative definite locative plural)
тахиас (ablative indefinite singular)
тахиудаас (ablative definite plural)
тахиар (indefinite instrumental singular)
тахиудаар (definite instrumental plural)
тахитай (comitative indefinite singular)
тахиудтай (comitative definite plural)
тахьгүй (indefinite privative singular)
тахиудгүй (definite plural privative)
тахь руу (directive indefinite singular)
тахиуд руу (definite directive plural)
тахиа (indefinite nominative singular)
тахиудаа (definite nominative plural)
тахийнхаа (genitive indefinite singular)
тахиудынхаа (definite genitive plural)
тахийгаа (accusative indefinite singular)
тахиудыгаа (accusative definite plural)
тахидаа (dative indefinite locative singular)
тахиуддаа (dative definite locative plural)
тахиасаа (ablative indefinite singular)
тахиудаасаа (ablative definite plural)
тахиараа (indefinite instrumental singular)
тахиудаараа (definite instrumental plural)
тахитайгаа (comitative indefinite singular)
тахиудтайгаа (comitative definite plural)
тахьгүйгээ (indefinite privative singular)
тахиудгүйгээ (definite plural privative)
тахь руугаа (directive indefinite singular)
тахиуд руугаа (definite directive plural)


унтаахай

унтаа (untaa, “in a state of sleep”) + -хай (-xaj)