အဘိဓာန်

From Pali abhidhāna or Sanskrit अभिधान (abhidhāna).

Audio: (file)

အဘိဓာန်မန်ပိုဲဂွံဇၞော်မောဝ်အာနွံမံၚ်တာလျိုၚ်နူပိုဲရ။

We have a responsibility to improve our Mon dictionary.


မတ်

From Proto-Mon-Khmer *mat (“eye”). Cognate with Nyah Kur มัด่, Khmer មាត់ (mŏət).


မတ်

eye precious stone cutting edge edge of cutting instrument.


က

ကအရံၚ် (kaʼaraṃṅ)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ#Thai


ဆ

Malay chestnut, castanopsis javanica De Candolle.


ဇ

cause, that which produces an effect, a thing, a person or event that makes a thing happen.


ဍ

ပ္ကောတ်ဍအာလ္တူဇိုၚ်ဍေံဟ်။

distance spanned by the thumb and middle finger when extended.


န

basket, rice basket, basket as measure of capacity, bushel, measure equal to about a bushel.


မ

(chiefly formal) father (chiefly in formal contexts)


မ

seed, kernel, pill, small particle, small round object, quantifier for fruit, clocks.


ယ

resin of resinous wood, used in caulking, tar, pitch, tar substitute prepared by mixing wax of dammar bee with petrol or wood-iol, is used as a substitute for pitch.


ဂယိုၚ်

head

ဂယိုၚ် (gayiuṅ)

mnw-noun

ဂယိုၚ် (gayiuṅ)


ဘဝ

State of existence, incarnation, stage of life


လမျီူ

head

လမျီူ (lamyiūṃ)

mnw-noun

လမျီူ (lamyiūṃ)


လောက

head

လောက (lòkaʔ)

Borrowed from Pali loka (“world”), from Sanskrit लोक (loka, “world”), from Proto-Indo-European *lówkos (“open space”), from *lewk- (“shine”).

der

the physical world, the world as the theatre of secular life


အယုက်

head

အယုက် (əyɜ̀k)


အယျဲ

age-status, age-group, one of three covering respectively youth and adolescence, the period of active married life, and late middle age and old age.


ကြုတ်

From Proto-Monic *kruuc, from Proto-Mon-Khmer *ruuc ~ *ruəc (“intestine”); cognate with Vietnamese ruột, Proto-Palaungic *rɔːc.


ကြုတ်

→ Thai: กรูด (grùut) (becoming หมากกรูด and มะกรูด)

From Proto-Mon-Khmer *kruuc ~ *kruəc (“citrus”). Cognate with Khmer ក្រូច (krouc, “citrus”).

inh

Citrus hystrix
Citrus hystrix#Translingual


ဂြိုဟ်

head

ဂြိုဟ် (krɜ̀h)

From Old Mon ဂြိသ် (gris), from Proto-Mon-Khmer *ri(ː)s (“liver”). Cognate with Nyah Kur คริฮ่ (khrìh).


ဂြိုဟ်

ဂြိုဟ် (krɜ̀h)

From Sanskrit ग्रह (graha, “planet”). Cognate with Burmese ဂြိုဟ် (gruih).

(astronomy) planet, planetary compartment


အာကာသ်

အာကာသ် (ʼākās)

mnw-noun

အာကာသ် (ʼākās)

အာကာသ အာကာသ#Mon


သုသာန်

မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ကာလချိုတ်၊ ကလောညးတံဂှ် ကေတ်ဏာဇွတံဂှ် ဋ္ဌာန်တိသုသာန်တုဲ တိုပ်ကၠေံအိုတ်ရ။ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် စံၚ်ဇွဂြဇုတ်အိုတ်ရ။

When people are dead, their relations carry the corpses to a cemetery and either bury or cremate them.

mnihgamliuṅ kālakhyiut, kaloñaḥtaṃgh ketṇājwataṃgh ṭṭhāntisusāntuy tiupkleṃʼiutra. hwaṃseṅsākgh caṃṅjwagrajutʼiutra.


ဘာသာ

head

ဘာသာ (bhāsā)

mnw-noun

ဘာသာ (bhāsā)

Borrowed from Pali bhāsā, from Sanskrit भाषा (bhāṣā).

ဘာသာ မန်


ဗုဒ္ဓ

head

ဗုဒ္ဓ (pùtthɛ̀ʔ)

Borrowed from Pali buddha or Sanskrit बुद्ध (buddha).


မန်

From Pali Rāmañña, the classical name of the Mon heartland along the Burmese coast. In classical Mon literature, the Mon are known as ရမာန်.


ဝ

Wa, Lawa, pagan hill man practising slash-and-burn cultivation, a race of northern Burma and Siam formerly noted head hunters. They are closed by Mon writers, with the Karens as a people of more rudimentary culture, name of one of the Mon-Khmer language and its speakers found mainly in areas east of the Salween river in the Shan State.


တိရစ္ဆာန်

တိရစ္ဆာန် (tiracchān)

mnw-noun

တိရစ္ဆာန် (tiracchān)

တိရစ္ဆာန် mnw.ogg

From Pali tiracchāna, from Sanskrit तिरश्चीन (tiraścīna, “horizontal”) in reference to animals' walking on all fours rather than upright.


ဘာ

→ Eastern Pwo: ဘာႋ (phā)

Learned borrowing from Pali vihāra or Sanskrit विहार (vihāra, “monastery”).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ#Thai

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ဘဲ

From Pali bhaya, from Sanskrit भय (bhaya).


လက်

Audio: (file)

ဍေံလက်အဲ။


သတ်

From Sanskrit सत्त्व (sattva) or Pali satta.


ဝါ

open ground not under cultivation or pasture


ပူ

Cognate to Nyah Kur [script needed] (puur, “oriental turtle dove (spotted dove?)”).

cog

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကြာ

ကၞာဲဇာ ကၞာဲဇာ#Mon

tripod derrick from which winnowing sieve ကၞာဲဇာ (knāyjā) is suspended.


အုတ်

Borrowed from Pali ottho, from Sanskrit उस्त्र (ustra).


ဆု

From Proto-Mon-Khmer *ɟhooʔ ~ *ɟhəəʔ ~ *ɟheeʔ (“tree, wood”). Cognate with Semai jehu (“tree, wood”), Temiar jehuk (“tree, wood”), Khmer ឈើ (chəə, “tree, wood, timber”), Central Nicobarese [Nancowry] chīa (“tree”) possibly Mang [hɔː⁶] ("tree") and Thai เฌอ (chəə)


ဥတု

one of three seasons into which the year is divided


ခေါ်

ကရှ်ေ ကရှ်ေ#Mon

ကလတ် ကလတ်#Mon

measure of capacity equal to one thirty-second of a basket န (na) two ကရှ်ေ (karh) or half a ကလတ် (kalat).


ကာ

ကၠောန်ကာကုသဵု။


ကတ်

class of medicinal herbs and plants, such as Costus speciousus


မိတ်

From Proto-Mon-Khmer *rmit ~ *rmiit ~ *rmiət (“Curcuma species; yellow”). Cognate with Khmer រមៀត (rɔɔrɔmiət, “turmeric”), Semai remèèt (“turmeric”), Pali mitto.

(Botany) turmeric plant Curcuma longa Roxburgh.


အသံ

အဲအသံနွံစညိညကီုရ။


ဆီ

From Proto-Mon-Khmer *ɟhaam ~ *ɟhiim (“blood”). Cognate with Nyah Kur ชิม (chim), Khmer ឈាម (chiəm).


ခံ

small basket used for offerings to spirits.


တိုက်

Unknown. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Burmese တိုက် (tuik), Thai ตึก (dtʉ̀k), and Lao ຕຶກ (tưk).

public building, hall, brick or stone building, any secure place, a depository


တိုက်

အဲဟွံမိက်ဍိုက်ကွဳ အဲကွာ်ကၠုၚ်တိုက်ဏောၚ်။

ʼoa hwaṃmik ḍiuk kwī ʼoakwāk kluṅ tiuk ṇoṅ.


တိုက်

high quality of crockery, porcelain, china, chinaware


ဍာ်

From Proto-Austroasiatic *ɗaːk (“water”). Cognate with Nyah Kur ดาก, Vietnamese nước, Khmer ទឹក (tɨk).


အဆိပ်

head

အဆိပ် (əchip)


မွဲ

From Proto-Mon-Khmer *muuj ~ *muəj ~ *muuɲ.

a other only entirety. [Siam] neg. reinforcing p.

အာမွဲကရောံကဵုအဲကီုဟာ။

အဲအာကရောံလကျာ်မွဲစွံ။

I am going in company with His Reverence.

နာဍဳမွဲမ၊ ပဲါနူဇကုအဲမွဲတုဲ ကဵုညးမွဲအဲဟွံသ္ပဗ္ဒာဲ။

I am dependent on no one but myself alone.

nāḍī mwoama, pāynū jaku ʼoa mwoatuy keu ñaḥmwoa ʼoa hwaṃ spa bdāyy.


ဩ

Perhaps an old Chinese loan, from Chinese 澳. Shared lexeme across several mainland Southeast Asian languages, including Burmese အော် (au) and Thai อ่าว (àao).


အာကာသ

အာကာသ (ʼākāsa)

mnw-noun

အာကာသ (ʼākāsa)


သရ

discharging lesion sore ulcer burn scald.


ပဝါ

Name of a certain festival pavāraṇā is the name given to the festival held at the termination of the Buddhist vassa.


မေတ္တာ

head

မေတ္တာ (mètta)


ကံ

From Pali ဨကံ (ekaṃ), Cognate with Thai เอกัง.


ကံ

Various. Follow the alternative spelling links for information.

Alternative spelling of ကမ် (“projectile”)


ကံ

တ္ကံ တ္ကံ#Mon


မာန်

Borrowed from Pali māna, Cognate with Thai มัน (man).


အထုပ်

Audio: (file)

အထုပ်က္ဍိုပ်ဏံဇၞော်လောန်အာ။


အဓိပ္ပါယ်

အဓိပ္ပါယ် (a'dhippāy)

mnw-noun

အဓိပ္ပါယ် (a'dhippāy)

Mnw-အဓိပ္ပါယ်.wav

Audio: (file)

အရေဝ်ဗှ်ေဟီုမံၚ် မုအဓိပ္ပါယ်ရော? သောၚ်တလးကဵုဂွံဟာ?

What is the meaning of what you are saying? can you explain?


ကြုၚ်

head

ကြုၚ် (kruṅ)

mnw-noun

ကြုၚ် (kruṅ)

From Proto-Mon-Khmer *ruŋ ~ ruuŋ ~ ruəŋ (“river”).


သာဂူ

Borrowed from Malay sagu via Burmese သာဂူ (sagu).


ဥပမာ

head

ဥပမာ (ʼupamā)

mnw-noun

ဥပမာ (ʼupamā)

Audio: (file)

ညးတံၚ်နၚ်ဇာတ်အတိက်တုဲ ထ္ၜးဥပမာ။

Citing old stories he expounded and interpreted them.

comparison an example simile traditional story cited in exposition of narrative such expositon.


ပုၚ်

From Old Mon ပူၚ် (pūṅ), from Proto-Mon-Khmer *puuŋ (“cooked rice”).


ကၠံ

garden [esp.] market garden on open unirrigated land plantation.


ဍိုၚ်

From Proto-Mon-Khmer *tɗuŋ ~ *tɗuəŋ ~ *tɗ(ə)ŋ (“umbrella”).


ဖရာပ်

From Proto-Mon-Khmer *b(h)raap (“pigeon”). Cognate with Khmer ព្រាប (priəp).


ဖေံ

From Proto-Mon-Khmer *bheʔ (“otter”). Cognate with Khmer ភេ (phei).


ဒၞေၚ်

From Proto-Mon-Khmer *t₁n₁iəŋ (“forehead”).


ဓဂဵု

From Proto-Mon-Khmer *(t₁)ɡər ~ *(t₁)ɡəər (“thunder”). Cognate with Khmer ផ្គរ (phkɔɔ).


ကွာဲ

From Proto-Mon-Khmer *kwaaj (“yam”). Cognate with Vietnamese khoai (“potato, sweet potato”).


ဒြပ်

From Sanskrit द्रव्य (dravya). For the prominent sense to be adopted and survive, compare Thai ทรัพย์ (sáp, “property”).

property, n. ဒြပ်။—possessions, ပိုန်ဒြပ်။—wealth, ပိုန်။

[1896, Rev. Edward O. Stevens, A Vocabulary, English and Peguan, to which are added a few pages of geographical names (overall work in English), Rangoon: American Baptist Mission Press, page 83:

property, n. drap။—possessions, puindrap။—wealth, pun။

ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်။ ဒြပ်ဗနိက်ညးတံဝွံ မတွံဂး။ ထဝ်။ သြန်။ မတ်မပြဲ။ မတ်ဗၠဲ။ ယာတ်ကာန်ကမု။ ခတေဝ်ပးဗ္ကေတ်။ ယာတ်သုတ်။ ယာတ်ဗ္ကေတ်ယောံ။ ဆုမြမောဝ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူ။ အပေါတ်မကၠောန်နကဵုဂြၚ်စိၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူ။ အပေါတ်မကၠောန်နကဵုဆုမခိုဟ်ပြဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူ။ အပေါတ်သၠုဲ။ အပေါတ်ပသဲ။ အပေါတ်တၟံဗ္တာၚ်။

1951, The Holy Bible, Rangoon: The British and Foreign Bible Society, Revelations 18:12, page NT 565:

precious merchandise of gold, silver, precious stones, pearls, fine linen, purple, silk, scarlet, all expensive wood, every vessel of ivory, every vessel made of most precious wood, and of brass, and iron, and marble;


ဂၠုၚ်

head

ဂၠုၚ် (gluṅ)

mnw-noun

ဂၠုၚ် (gluṅ)

From Middle Mon gluṅ, from Old Mon dluṅ, from Proto-Mon-Khmer *d₂lu(u)ŋ ~ *d₂l(u)əŋ (“boat”). Compare Bahnar plŭng (“boat”).

inh

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ပါၚ်

From Proto-Mon-Khmer *paaŋ (“mouth; opening”). Cognate to Nyah Kur [script needed] (paːŋ¹), Semai [Term?] (mpaːkᵑ), Khmer បាង (baang).

Meronym: ၚေက် (ṅek)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies

w:ja:東京外国語大学アジア・アフリカ言語文化研究所


မိုဟ်

From Proto-Mon-Khmer *muh ~ *muuh ~ *muus (“nose”).


သ္ဗံ

From Proto-Mon-Khmer *()bɔʔ (“hump of ox”).


ၜဴ

From Proto-Mon-Khmer *(t)ɓuuʔ (“sugar cane”). Cognate with Khmer អំពៅ (ʼɑmpɨw).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี

Saccharum officinarum
Saccharum officinarum#Translingual


ဗ္ၜေံ

head

ဗ္ၜေံ (bṗeʼ)

mnw-noun

ဗ္ၜေံ (bṗeʼ)

From Old Mon ဗၜေအ် (baṗeʼ), from Proto-Mon-Khmer *bəɓeʔ (“goat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Khmer ពពែ (pɔɔpɔpɛɛ), Nyah Kur แพะ, Chong แพ่ะ, Thai แพะ (pɛ́), Tày bẻ.


အဟာန်

head

အဟာန် (ʼahān)

mnw-noun

အဟာန် (ʼahān)

→ Thai: ห่าน (hàan)

→ Burmese: ငန်း (ngan:)

From Proto-Mon-Khmer *haan (“goose”). Cognate with Khmer ក្ងាន (kngaan). Compare Proto-Khmuic *haːn (“goose”), Middle Chinese 雁 (MC ngaenH, “wild goose”).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


အန္တရာယ်

အန္တရာယ်mnw.wav

Audio: (file)

ကပေါတ်လဝဟ် လ္ပဝေၚ် နွံကဵုအန္တရာယ်။

Do not play with weapons. It's dangerous (to do so).


ကွေန်

ကောန် ကောန်#Mon


အသုဘ

head

အသုဘ (əsaoʔphɛ̀ʔ)


ဗုဒ္ဓဘာသာ

ဗုဒ္ဓဘာသာ (pùtthɛ̀ʔ phɛ̀asa)

ဗုဒၶဘာသာmnw.wav

Borrowed from Pali ဗုဒ္ဓဘတ္တိကာ (buddhabhattikā) + Pali bhāsā.

bor

ဗုဒ္ဓဘတ္တိကာ

ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ မန်ဂမၠိုၚ် မဒှ်ညးဗုဒ္ဓဘာသာအိုတ်ရ၊ ကိုပ်ကၠာတေံ တွဵုရးဍုၚ်မန်လေဝ် မၞုံပြာကတ်တဴကီုရ။

In Burma the Mons are Buddhist people, in olden days, Mon country also was known.


ကွတ်

ဗှ်ေလေပ်ကွတ်အ္စာပဳသကဝ်ဟာ။


မြာ်

head

မြာ် (pəràik)

From Old Mon mrek, mreṅ (“peacock”), from Proto-Mon-Khmer *mraik() (“peacock”).


ပရိယာယ်

ပရိယာယ် (pa ri yāy)

mnw-noun

ပရိယာယ် (pa ri yāy)


အထက်

head

အထက် (ətʰɛk)


တဲ

Cognate to Vietnamese tay, Khmer ដៃ (day).


ဒမှော်

From Proto-Mon-Khmer *muuk ~ muək (“hat”), from Old Chinese 帽 (OC *muːɡs). Cognate with Khmer មួក (muək), Thai หมวก (mùuak), Lao ໝວກ (mūak).


သီ

Borrowed from Pali sīmā (“boundary”). Cognate with Burmese သိမ် (sim), Shan သိမ်ႇ (sìm) and Lao ສິມ (sim).


ကဏ္ဍ

ကဏ္ဍ (kaṇḍa)

mnw-noun

ကဏ္ဍ (kaṇḍa)


မိ

Audio: (file)

အဲဒုၚ်တၠုၚ်တ္ၚဲမိ။


ဒကာ

(honorific) term of address used by monks to laymen


ခရိုင်

ဒဳပၠောပ်ထောံဂၠဴပ္ဍဲခရိုၚ်။

enclosure for animals pen corral cage box-trap sty.


သာဓု

thank, Vocabulary used by Buddhist monks.


သာသနာ

ပ္ဍဲက္ကံသိၚ်ဃဵု ညးသပုန်မွဲ မၞုံယၟုတဳယ ပကောံဂွံပၞာန်မွဲဒပ်တုဲ ပၠံၚ်ၜးကေတ်ဒြပ် မၞုံပ္ဍဲစေတဳတုဲ၊ ရဴဝွံပလီုပလာ် ပၠံၚ်ၜး ဒစဵုဒစး သ္ပဘဲအန္တရာယ် ကဵုသာသနာကျာ် ဗွဲမလောန်ရ။

In Ceylon, a rebel named Tiya having collected an army, plundered the wealth contained in shrines and thus did much harm to the Buddhist Temple.


ဗုဒ္ဓသာသနာ

head

ဗုဒ္ဓသာသနာ (budhasāsanā)

mnw-noun

ဗုဒ္ဓသာသနာ (budhasāsanā)

ဗုဒ္ဓသာသနာmnw.wav

ဗုဒ္ဓ (buhtein, “Buddha”) + သာသနာ (saʂanɛ̀, “religion”)

com

(Buddhism) teachings of Buddha; Buddhist teachings


ဥပရာဇာ

head

ဥပရာဇာ (ʼupparājā)

mnw-noun

ဥပရာဇာ (ʼupparājā)

/ʔṵpərɛ̀əjɛ̀ə/

(historical) crown prince; heir apparent; viceroy


အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

head

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (ʼaggamahāpaṇḍita)

mnw-noun

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (ʼaggamahāpaṇḍita)

From Pali အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (aggamahāpaṇḍita)

bor

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

the Agga Maha Pandita title presented by the government to a monk or person for his impeccable morals through knowledge of the Tipitakas and authorship of Buddhist religious tracks.


ဗညာ

head

ဗညာ (pəɲɛ̀a)

→ Burmese: ဗညား (ba.nya:)

→ Khmer: ពញា (pñiə)

→ Lao: ພະຍາ (pha nyā)

→ Thai: พญา (pá-yaa)

(honorific) title prefixed to names of royalty and nobility.


ကပ်

natural disasters an era calamity time of catastrophe.


ပုင်သင်္ကြာန်

ပုၚ် (“cooked rice”) + သင်္ကြာန် (“Thingyan; Songkran”).

com

mnw:ပုင်အတး (ပုင်သင်္ကြာန်)


ဍာ်သာဲ

head

ဍာ်သာဲ (ḍāk sāy)

mnw-noun

ဍာ်သာဲ (ḍāk sāy)


ယဲဂၞဴ

ယဲ (yay, “illness; disease”) + ဂၞဴ (gnau, “abdomen, bowels”).


ကာလယဲ

ကာလ (kāla, “time”) + ယဲ (“illness; disease”).

နူသၞာံ၂၀၁၉ ဒှ်ကာလယဲတုဲ မၞိဟ်တံလေဝ် ချိုတ်အာဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

The epidemic began in 2019 and killed many people.


ယဲကျာ

ယဲ (“illness; disease”) + ကျာ (“air; wind”).


ယဲကၠန်

ယဲ (“illness; disease”) + ကၠန် (“python”).


ကၠန်

Myanmar (Kaw Kyaik), Thailand (Baan Nong Duu, Lamphun Province)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

python boa boa constrictor. (Malayopython reticulatus, syn. Python reticulatus)


တှ်

From Proto-Mon-Khmer *t₁ɔh (“breast; mamma”). Cognate with Bahnar toh, Pacoh tóuh, Khmer ដោះ (dɑh) and Central Nicobarese [Nancowry] toah.


က္ၜၚ်

head

က္ၜၚ် (kḅaṅ)

mnw-noun

က္ၜၚ် (kḅaṅ)

final in (n.) (phr.) naming natural species often exotic.


ဗြဲ

From Old Mon brey (“rain”), from Proto-Mon-Khmer *briiʔ (“sky, rain”).

ဗြဲဂူ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี


ယဲမတ်

ယဲ (yay, “illness; disease”) + မတ် (mat, “eye”).

com

eye diseases
(Kaw Kyaik) ophthalmia; pinkeye.

eye diseases
(Kaw Kyaik) cataract; clouding eye.


ယဲမတ်ကနအ်

ယဲ (yay, “illness; disease”) + မတ် (mat, “eye”) + ကနအ် (kanaʼ, “a kind of lizard”).


ဗၜဵု

/pɛ̤ʔ.ɓə(ː)/


ကၠဵု

Mon Te

Mon Ye

Mon Korea

Cognate to Nyah Kur [script needed] (chur¹). Compare Khmer ក្លើ (klaə, “close friend”), Thai เกลอ (gləə, “close friend”).


ဇြုံ

Myanmar (Kaw Kyaik), Thailand (Pak Kret District and Baan Nong Duu, Lamphun)

cog

โชรม่ / โชรม

Nyah Kur โชรม่ / โชรม

ဇြုံဂမျိ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี


စာၚ်

စာင် စာင်#Mon


ချေံ

Cognate with Nyah Kur แช็ฮ. Compare Khmer សេះ (seh).


ကၠိက်

From Old Mon စၠဳက် (clīk), from Proto-Mon-Khmer *liik ~ *lik (“pig”). Cognate with Nyah Kur คลีจ.


ဍာ်လက်ဖက်

ဍာ် (“water”) + လက်ဖက် (“tea (plant or leaves)”).


အဒိုတ်

head

အဒိုတ် (ʼaduit)

mnw-noun

အဒိုတ် (ʼaduit)

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


တ္ၚဲ

From Proto-Mon-Khmer *t₂ŋiiʔ (“sun; day”). Cognates with Khmer ថ្ងៃ (thngay), Vietnamese ngày.


အၚာ

From Old Mon အင်္ကာရ် and Middle Mon အင်္ဂါ.
Image:Solar_sys8.jpg||720px
circle 226 106 22 ဂြိုဟ်နိပ်တျုန်
circle 305 124 26 ဂြိုဟ်ဗာဟိရ
circle 525 202 49 ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ
circle 401 147 32 ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ်
circle 1035 572 13 မာကြူရဳ
circle 860 483 234 တ္ၚဲ
circle 1141 531 28 ဂြိုဟ်သိုက်
circle 1236 479 28 တိသုန္ဓရဳ
circle 1342 398 24 ဂြိုဟ်အၚာ
circle 1277 460 9 ဂိတု
desc none

inh

Old Mon အင်္ကာရ်

ဂြိုဟ် ဂြိုဟ်#Mon

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon

(တ္ၚဲ ~) Tuesdayတ္ၚဲ အၚါ

Tuesdayတ္ၚဲ အၚါ


ဂအုဲ

vegetable substance dried or otherwise prepared for medical or other use medicine tobacco drug; chemical.


တၞးထဝ်

တၞး (“leaf; thin sheet”) + ထဝ် (“gold”).


ထး

From Middle Mon ထး, from Old Mon *ထာသ်, from Proto-Mon-Khmer *thaas. Cognate with Nyah Kur ทาด, Khmer ថាស (thaah), Thai ถาด (tàat), Northern Thai ᨳᩣ᩠ᨯ, Khün ᨳᩣ᩠ᨯ, Lao ຖາດ (thāt).

brass tray salver on which curry bowls are sometimes laid out.


ကဝိ

From Pali kavi (“poet”), Sanskrit कवि (kaví, “poet”).


ဂတာံ

head

ဂတာံ (gatāṁ)

mnw-noun

ဂတာံ (gatāṁ)

→ Burmese: ကဏန်း (ka.nan:)

From Old Mon ဗတာံ, from Proto-Mon-Khmer *kt₁aam. Cognate with Nyah Kur ฮึตาม, Khmer ក្ដាម (kdaam).


ကၠ

From Proto-Mon-Khmer *klaʔ (“tiger”); cognate with Koho kliu, Halang klìa, Khmer ខ្លា (khlaa), Pacoh cula, Bahnar kla and Khasi khla.


ထဝ်ဗာတ်

head

ထဝ်ဗာတ် (thawbāt)

mnw-noun

ထဝ်ဗာတ် (thawbāt)

Borrowed from Burmese ထောပတ် (htau:pat).


ရာမည

head

ရာမည (rāmaña)

mnw-noun

ရာမည (rāmaña)

ရးမည ရးမည#Mon


ဗမတ်

Cognate to Nyah Kur [script needed] (kəmat¹).


စံၚ်

From Burmese စောင်း (caung:), from Classical Persian چنگ (čang).


လဗာ

From Burmese ရာဘာ (rabha) or ရော်ဘာ (raubha), from English rubber.

rubber (pliable material derived from the sap of the rubber tree)


ဗနိက်

merchandise, n. ဗၞိက်။ ဗနိက်။

[1896, Rev. Edward O. Stevens, A Vocabulary, English and Peguan, to which are added a few pages of geographical names (overall work in English), Rangoon: American Baptist Mission Press, page 64:

ညံၚ်နဲသာ်ဂှ် ညးဗနိက်လောကဳတံဝွံ ဟိုတ်နူညးဂှ် ဒးယာံဒက်ဒေါန်ကရောတ်ကသဝ်အိုတ်ရောၚ်။
ñaṃṅnoasākgah ñaḥbaniklokītaʼwwaʼ hiutnūñaḥgah daḥyāṃdakdonkarotkasawʼiutroṅ.
And the merchants of the earth weep and wail over her, because no longer does anyone buy their cargoes –

1951, The Holy Bible, Rangoon: The British and Foreign Bible Society, Revelations 18:11, page NT 565

1951, The Holy Bible, Rangoon: The British and Foreign Bible Society, Revelations 18:12, page NT 565

hiutmgaḥgah. drapbanikñaḥtaʼwwaʼ matwaĥgaḥ. thaw. sran. matmaproa. matbloa. yātkānkamu. khatewpaḥbket. yātsut. yātbketyoṃ. chumramowjmāpjmāpgakū. ʼapotmaklonnakiuwgraṅciṅjmāpjmāpgakū. ʼapotmaklonnakiuwchumakhiuhproajmāpjmāpgakū. ʼapotsluy. ʼapotpasoa. ʼapottmaʼbtāṅ.

ဗၞိက် ဗၞိက်#Mon


ဗၞိက်

From Pali vaṇijja, from Sanskrit वणिज्य (vaṇijya).

က္ၜၚ်ပ္ဍဲသၞေဟ်က္ၜၚ်ဂှ်ဖ္ဍိုက်ဗၞိက်မုရော။

What cargo is the ship in the harbour carrying?

merchandise, n. ဗၞိက်။ ဗနိက်။


ကစိန်

လစိန် လစိန်#Mon

Alternative form of လစိန် (“ring (ornament)”)


မၞိဟ်

Borrowed from Pali manussa, ultimately from Sanskrit मनुष्य (manuṣya). Cognate with Nyah Kur พะนิฮ่ (pha nìh). Compare Khmer ម្នឹស (mnɨh), which is the colloquialism of មនុស្ស (mɔɔmɔnuh).

မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်

မၞိဟ်တြုံ

မၞိဟ်ဗြဴ

man human being person Homo sapiens people in general.


သၞာံ

From Proto-Mon-Khmer *cn₁am ~ *cn₁aam. Cognate with Khmer ឆ្នាំ (chnam), Vietnamese năm.


ကၞိပ်

quantifier for objects arranged in groups.


ကမက်

handle by which something is lifted or carried subscript consonant.


ကမက်

male of the species usually referring to animals.


ကၟဲာ

ကၟာဲ ကၟာဲ#Mon

Encoding in Unicode standard for modern Burmese of ကၟာဲ


ကြေဲ

From Proto-Mon-Khmer *kriəlʔ. Cognate with Khmer ក្រៀល (kriəl), Vietnamese sếu.

sarus crane curlew Grus antigona sharpie.


က္တောဝ်

head

က္တောဝ် (ktow)

mnw-noun

က္တောဝ် (ktow)


သ္ကေပ်

head

သ္ကေပ် (skep)

mnw-noun

သ္ကေပ် (skep)


စက္ကာန်

From Burmese စက္ကန့် (cakkan.), from English second.


ပၞဟ်

From Sanskrit पनस (panasa) or Pali panasa, cognate with Burmese ပိန္နဲ (pinnai:).


စါင်

စာင် စာင်#Mon


သွုင်

သွုၚ် သွုၚ်#Mon


ကောန်

From Proto-Mon-Khmer *kuun ~ *kuən (“child”).

ကောန်တြုံ

Audio: (file)

ကောန်ဗြဴ

Audio: (file)

ကောန်ဂၠဴ

child, offspring, young person, young of animals, son, young shoot of a plant.

ကောန်ကွာန်

ကောန်ရဲ

something subordinate (also applied to person).


ဂၠဴ

ဂြၚ်ဂၠဴ

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

(Pak Kret District) plank for supporting another plank hammered to post in order to prevent its further subsidence


စိၚ်

From Old Mon ciṅ ~ cīṅ, from Proto-Mon-Khmer *()ciiŋ (“elephant”). Cognate with Nyah Kur จีญ (chiiny), Ong ciɛŋ, Semai chiik.


စိင်

စိၚ် စိၚ်#Mon


ဂြၚ်

ဂြၚ်ဂၠဴ


ဂြင်

ဂြၚ် ဂြၚ်#Mon


ဂြၚ်စိၚ်

head

ဂြၚ်စိၚ် (graṅ ciṅ)

mnw-noun

ဂြၚ်စိၚ် (graṅ ciṅ)

ဂြၚ် (“horn”) + စိၚ် (“elephant”), thus literal meaning is “elephant's horn”.


ဂြင်စိင်

ဂြၚ်စိၚ် ဂြၚ်စိၚ်#Mon


ဗြာတ်

head

ဗြာတ် (brāt)

mnw-noun

ဗြာတ် (brāt)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี


ကပလှု

→ Burmese: ကဘီလူး (ka.bhilu:)


ကောန်စိုတ်

head

ကောန်စိုတ် (kon cət)

mnw-noun

ကောန်စိုတ် (kon cət)

Mnw-ကောန်စိုတ်.wav

ကောန် (kon, “child”) + စိုတ် (cət, “mind”)

com

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ကွာၚ်

head

ကွာၚ် (kwāṅ)

mnw-noun

ကွာၚ် (kwāṅ)

ကွာင် ကွာင်#Mon


ကွာင်

head

ကွာင် (kwāṅ)

mnw-noun

ကွာင် (kwāṅ)

ကွာၚ်မစုတ်လဝ်နကဵုသဝ်ရာကၠောန်ကွာၚ်ဍာ်တှ်ဗ္စး။

Cake of rice dried and mixed with sugar.

kwāṅ macut law nakou sawrā klon kwāṅ ḍākth bcaḥ.

confection prepared from flour {loaf of} bread cake pudding biscuit.


ပၟတ်

ဗမတ် ဗမတ်#Mon


တိ

From Proto-Mon-Khmer *t₁iʔ ~ *t₁ih ~ *t₁iəh (“earth; soil”). Cognate to Bahnar teh, Khmer ដី (dəy), Semai tiiq, Khmu pəte, Khasi pyrthei.


ဇုတ်

Cognate to Nyah Kur [script needed] (chəluːt²).


စဲ

Cognate to Bahnar si, Vietnamese chấy, Khmer ចៃ (cay), Khasi ksi.


စဲ

mnw:စဲ၊ ဂိတု

traditional month roughly equivalent to April


ဂစေံ

Cognate with Nyah Kur ฮึเจียม, Vietnamese chim, Khasi sim.

cog

Nyah Kur ฮึเจียม


ဂတု

Cognate to Nyah Kur [script needed] (ntuːʔ¹).

mnw:ဂိတု
mnw:ဂိတု (အခိင်)


ယက်

Cognate to Nyah Kur [script needed] (jak²) and Chrau [Term?] (ɲuʔ).


ၚေက်

Holonym: ပါၚ်


ဗြဴ

Cognate to Nyah Kur เพรา (“wife”), Khasi (ka) briw (“woman”).

ဣဗြဴဏံကေတ်နၚ်။

ယၟုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်လေဝ်ချူမၞိဟ်တြုံမၞိဟ်ဗြဴဟာလေဝ်ချူ။

Write down their names and whether they are men or women.

ကောန်ဗြဴ

မၞိဟ်ဗြဴ


ကြုက်

Compare Middle Chinese 客 (MC khaek, “guest”).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี


တြုံ

Cognate to Nyah Kur [script needed] (tuj-truːʒ).

ကောန်တြုံ

မၞိဟ်တြုံ

man male husband affix denoting the male gender chiefly as final element in (n) (phr.) denoting sex of peson.

တြုံဗှ်ေ


ၜဳ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ရိုဟ်

From Proto-Mon-Khmer *ris ~ *riəs ~ *rəs ~ *rʔiəs (“root”). Cognate with Nyah Kur ริฮ่, Khmer ឫស (rɨh), Vietnamese rễ, Khasi tynrai.

inh

ရိုဟ်ဆု


ဗ္တဳ

Cognate to Nyah Kur [script needed] (ntɨl¹), Mundari गितिल (gitil).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


က္ၜင်ကျာ

head

က္ၜင်ကျာ (kḅaṅkyā)

က္ၜၚ်ကျာ.wav

က္ၜၚ် (kḅaṅ, “ship”) + ကျာ (kyā, “wind”)


က္ဍိုပ်

head

က္ဍိုပ် (kḍəp)

mnw-noun

က္ဍိုပ် (kḍəp)

Cognate to Nyah Kur [script needed] (kədəp¹).


ဒဵု

Peiros associates this term with Vietnamese núi.


ကွာန်

head

ကွာန် (kwān)

a kind of axe or adze (used in falling timber)


ကျာ်

→ Burmese: ကျိုက် (kyuik)

→ Western Pwo: ကၠဲၭ

→ Eastern Pwo: ကျာ် (kjài)

တိုန်ဍုၚ်တ္ၚဲတိၚ်မ္ဂး ခိုဟ်ကျာ်။
tiunḍuṅtṅoatiṅmgaḥ khiuhkyāk.
It will be best if you go to town the day before the Sabbath, Yes your Reverence (ကျာ်kyāk) Etiquette words used exclusively when meeting Buddhist monks

ပိုဲတိုန်လ္ၚောဝ်ကျာ်လ္ဂုၚ်။
piuytiunlṅowkyāklguṅ.
We are going up to worship at the Kyaik Laegung (Bur. Shwe Dagon).

ရဲပဝ်လေတ်တံကၠုၚ်နူကျာ်ၜါသွာၚ်ရကျာ်။

The police have come from Chaugzon Your Reference.

ကျာ်စေတဳဂှ်ညးထာပနာလဝ်ဓါတ်ကျာ်မွဲ။

There is a relic of the Buddha enshrined in the pagoda.

sacred being or thing Buddha pagoda image of Buddha term of address terminating all utterances directed to monks when no other such term is included and as isolate inticating assent (Siam) general respectful term of address and assent.


စဴ

From Old Mon စောဝ် (cov), from Proto-Mon-Khmer *cuuʔ.


သၠ

From Proto-Mon-Khmer *slaʔ Cognate with Bahnar hla, Nyah Kur ฮลาʔ. Vietnamese lá, Khasi sla.


သွ

စ (ca /ɕiəʔ/, “to eat”) + nominalizing infix -w-. Compare also a Dvaravati Mon pair *caaʔ “to eat” : *cwaaʔ “flesh”, reconstructed by Diffloth (1984:263ff).

dish eaten as accompaniment to rice; curry; soup; broth.


သွာ

mnw:သွာ၊ တၞံ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

Nymphaea lotus
Nymphaea lotus#Translingual

(Pak Kret District) white lotus (Nymphaea lotus)


လ္ပာ်

လ္ပာ် (lpāk)

mnw-noun

လ္ပာ် (lpāk)

Derived from ပါ် (pāk, “to halve”). Compare also အပါ် (ʼapāk, “half-viss (weight measure)”), ပဝါ် (pawāk, “half”).

တြုံဗှ်ေဒလိုက်ကတဵုနူပၟတ်တုဲ က လေၚ်စဴကၠုၚ်လ္ပာ်သ္ၚိဗှ်ေရ။

Your husband got up from the fire and came back to your home.

/kraoh pe̤h həlɒ̤c kətɒ nṳ kəmot toə kəliəŋ cao klɤŋ kəpac hɒəʔ pe̤h raʔ/


ဒး

From Middle Mon daḥ “to touch, to be or come into contact with, to be exposed to, to be fitting, right, to befall, etc.” from Old Mon [script needed] (daḥ, “to touch, to be contiguous with”). Cognate to Nyah Kur [script needed] (tàh) and [script needed] (thàh, “to hit, to touch (both transitive and intransitive), to undergo (an undesirable action), to reach (as postverb), correctly”), Khmer ទះ (tĕəh, “to slap”), Stieng dăh “to hit”.


ပ္တေၚ်

Cognate to Nyah Kur [script needed] (pətiɲ¹).


ဗ္တံ

Bang Nong Duu, Lamphun Province, Thailand

Cognate to Nyah Kur [script needed] (pətam¹), Vietnamese đêm.

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ခမှာဲ

Voice reading

Voice speak

Shorto (1962) explains that this term is derived from ခမာဲ (khamāy, “to lay eggs”). For the sense “tuber” in Kaw Kyaik dialect, cf. Burmese ဥ (u., “egg, tuber”).

ခမှာဲက

ခမှာဲစာၚ်

ခမှာဲစဲ ― khamhāy cay ― nit


ဇိုၚ်

head

ဇိုၚ် (juiṅ)

mnw-noun

ဇိုၚ် (juiṅ)

cf. Nyah Kur [script needed] (chuŋ², “foot”), Vietnamese chân (“foot”), Khmer ជើង (cəəng, “foot”)

cog

Meronym: ဒဳ


ဒဳ

(Pak Kret District, derived from 1.) whole leg


ဒဳ

that, there (accompanying physical indication of object)


ဣသိ

Borrowed from Pali isi, from Sanskrit ऋषि (ṛṣi).


မၞိဟ်တြုံ

head

မၞိဟ်တြုံ (mnih truĥ)

mnw-noun

မၞိဟ်တြုံ (mnih truĥ)

Mnw-မၞိဟ်တြုံ.oga

မၞိဟ် (mnih, “human”) + တြုံ (truĥ, “male; man; husband”).


မၞိဟ်ဗြဴ

မၞိဟ် (“human”) + ဗြဴ (“female; woman; wife”)


ကွေန်ၚါ်တြုံ

ကောန်ၚာ်တြုံ ကောန်ၚာ်တြုံ#Mon

Alternative form of ကောန်ၚာ်တြုံ (“boy”)


ကောန်ၚာ်တြုံ

head

ကောန်ၚာ်တြုံ (kon ṅāk truʔ)

mnw-noun

ကောန်ၚာ်တြုံ (kon ṅāk truʔ)

ကောန်ၚာ် (kon ṅāk, “child (young person)”) + တြုံ (truĥ, “male; man; husband”)


ကောန်ၚါ်တြုံ

ကောန်ၚာ်တြုံ ကောန်ၚာ်တြုံ#Mon


ကောန်တြုံ

Mnw-ကောန်ကြုံ.wav

ကောန် (“child (descendant)”) + တြုံ (“male; man; husband”)


အလာံဂကူမန်

head

အလာံဂကူမန် (alāṃgakūman)

Literally "Mon national flag or Mon people flag"


လ္ကံ

တ္ကံ တ္ကံ#Mon


တ္ကံ

From Proto-Mon-Khmer *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh. Cognate with Khmer កោះ (kɑh), Chong kɑʔ, Vietnamese gò, Mal kɔʔ and Thai เกาะ (gɔ̀).

လ္ကံ လ္ကံ#Mon

island, be it even intermittently so, e.g. the raised mound formed by a village site in low-lying areas


ကသပ်

Nominalization of ချပ် (khyap, “to think over”).

nom

ကဵုက္သပ်ကဵုအဲညိ။


ဂစိုတ်

head

ဂစိုတ် (gacət)

mnw-noun

ဂစိုတ် (gacət)

From Old Mon [script needed] (kucit), whose intransitive counterpart in the modern language is ချိုတ် (khyət, “die”).
Cognate to Nyah Kur [script needed] (kəcɛt¹, “to kill”), Vietnamese giết (“to kill”).

cog

အသတ် အသတ်#Burmese


ဗျန်

ဗျဉ် ဗျဉ်#Mon


လျးတ္ၚဲ

လျးတ္ၚဲ1.wav


ကောန်ညာ်တြုံ

ကောန်ၚာ်တြုံ ကောန်ၚာ်တြုံ#Mon


ကောန်ၚာ်

ကောန်ၚာ်.ogg

ကောန် (“child, baby”) + ၚာ် (“-(look)-”)


ကောန်ၚါ်

ကောန်ၚာ် ကောန်ၚာ်#Mon

Alternative form of ကောန်ၚာ် (“child (young person)”)


ကောန်ညာ်

head

ကောန်ညာ် (konñāk)

mnw-noun

ကောန်ညာ် (konñāk)


ကွေန်ၚါ်

ကောန်ၚာ် ကောန်ၚာ်#Mon


တၞံသၞီ

head

တၞံသၞီ (tnaṁ sniṁ)

mnw-noun

တၞံသၞီ (tnaṁ sniṁ)

Azadirachta indica
Azadirachta indica#Translingual


ဒွက်

(Pak Kret District) ring for binding neck and hands of a corpse


သၠီ

Myanmar (Kaw Kyaik), Thailand (Pak Kret District)

Melia azedarach
Melia azedarach#Translingual

pride of India, white cedar, Persian lilac (Melia azedarach)

neem tree, margosa tree (Azadirachta indica)


စိုတ်

Borrowed from Pali citta, from Sanskrit चित्र (citra). Doublet of စိတ္တ. Cognate with Burmese စိတ် (cit).


ဗဳ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ဗဳ

Probably borrowed from Sanskrit बिल्व (bilva).

Aegle marmelos
Aegle marmelos#Translingual

bael fruit tree, bel, Bengal quince (Aegle marmelos)


ကောန်တၟံ

head

ကောန်တၟံ (kon tmaʼ)

mnw-noun

ကောန်တၟံ (kon tmaʼ)

Mnw-ကောန်တၟံ.wav

ကောန် (kon, “child”) + တၟံ (tmaʼ, “stone”)


ကောန်ပၞာန်

head

ကောန်ပၞာန် (kon pnān)

mnw-noun

ကောန်ပၞာန် (kon pnān)

Mnw-ကောန်ပၞာန်1.wav

Mnw-ကောန်ပၞာန်2.wav

ကောန် (kon, “child”) + ပၞာန် (pnān, “war, battle, army”)


ကောန်ရဲ

ကောန် (kon, “child”) + ရဲ (ray, “group, follower”)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


တၟံ

From Old Mon တ္နံ (tnam̊),Cognate to Nyah Kur ฮมอ, ฮมอง (“stone”), Khmer ថ្ម (thmɑɑ, “stone”), Khasi maw (“stone”).

တၟံလး

တၟံခဝုတ်

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်

head

ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်

ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန် (kon ḍuṅ kon kwān)

mnw-noun

ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်

ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန် (kon ḍuṅ kon kwān)

Mnw-ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်.wav

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

en-ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်-mnw-noun-T57cTT7Q

en-ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန်-mnw-noun-dADsElDh


ဂွဳ

(Pak Kret District) carton (for cigarettes)


ၜိုပ်

mnw:ၜိုပ်၊ ဂစေံ

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

an equivalent for Pali haṃsa
goose, duck


ကောန်ကွာန်

head

ကောန်ကွာန် (kon kwān)

mnw-noun

ကောန်ကွာန် (kon kwān)

Mnw-ကောန်ကွာန်.wav

ကောန် (kon, “child”) + ကွာန် (kwān, “village”), thus literally means “village child”.

com

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ကောန်စဴ

ကောန် (kon, “child”) + စဴ (cau, “grandchild”). Compare Khmer កូនចៅ (kouncaw), Vietnamese con cháu.

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ဂမၠိုၚ်

head

ဂမၠိုၚ် (gamləṅ)

mnw-noun

ဂမၠိုၚ် (gamləṅ)

/kɛ̤əmla̤əŋ/

From Middle Mon gamləṅ, from Old Mon [script needed] (guṁluṅ), an infixed form of [script needed] (gluṅ, “to be numerous”), from which is derived Modern Mon ဂၠိုၚ် (gləṅ)). Compare also ဂလိုၚ် (galəṅ, “quantity; to increase”).

မၞိဟ်ဂမၠိုင်

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ဂစေပ်

→ Thai: กระเจี๊ยบ (grà-jíiap)

Hibiscus sabdariffa
Hibiscus sabdariffa#Translingual

mnw:ဂစေပ်၊ တၞံ


ၜဝ်ကဒါတ်

head

ၜဝ်ကဒါတ် (ḅaw kadāt)

mnw-noun

ၜဝ်ကဒါတ် (ḅaw kadāt)

กระเจี๊ยบ กระเจี๊ยบ#Thai

Abelmoschus esculentus
Abelmoschus esculentus#Translingual

equivalent of Thai กระเจี๊ยบ (grà-jíiap)

กระเจี๊ยบ กระเจี๊ยบ#Thai

(Pak Kret District) roselle (Hibiscus sabdariffa)


ဟစေပ်

ဂစေပ် ဂစေပ်#Mon


ဗတဳ

ဗ္တဳ ဗ္တဳ#Mon


ကောန်ရုပ်

head

ကောန်ရုပ် (kon rup)

mnw-noun

ကောန်ရုပ် (kon rup)

Mnw-ကောန်ရုပ်.wav

ကောန် (kon, “child”) + ရုပ် (rup, “image, figure”)

com

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


သော်

From Proto-Mon-Khmer *suk (“hair”). Cognate with Nyah Kur ชอก, Vietnamese tóc, Khmer សក់ (sɑk), Khasi shniuh.

သော်ပါၚ်


သဂြာ

From Burmese သကြား (sa.kra:), from Pali sakkharā.


ဗြဲဝၚ်

/prṳə wɛ̤əŋ/

ဗြဲ (bray, “rain”) + ဝၚ် (waṅ, “to be droughty”)

ปทุมธานี ปทุมธานี


ဟတံ

ဗ္တံ ဗ္တံ#Mon


ချာံ

head

ချာံ (khyāṁ)

mnw-noun

ချာံ (khyāṁ)

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ဒးချာံ

head

ဒးချာံ (daḥ khyāṁ)

mnw-noun

ဒးချာံ (daḥ khyāṁ)

ဒး (daḥ, “to suffer”) + ချာံ (khyāṁ, “(common) flu”)


ကောန်လတာ်

head

ကောန်လတာ် (kon latāk)

mnw-noun

ကောန်လတာ် (kon latāk)

ကောန် (kon, “child”) + လတာ် (latāk, “tongue”)


ကောန်ကတာ်

head

ကောန်ကတာ် (kon katāk)

mnw-noun

ကောန်ကတာ် (kon katāk)

ကောန် (kon, “child”) + ကတာ် (katāk, “tongue”)

com

ကောန်လတာ် ကောန်လတာ်#Mon

Alternative form of ကောန်လတာ် (kon latāk)


စးကောန်စဴ

head

စးကောန်စဴ (caḥ kon cau)

mnw-noun

စးကောန်စဴ (caḥ kon cau)

Mnw-စးကောန်စဴ.wav

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


စမ္ၚာ

head

စမ္ၚာ (camṅā)

mnw-noun

စမ္ၚာ (camṅā)

Magnolia champaca
Magnolia champaca#Translingual

(Pak Kret District) natural or artificial flower


တၟံဂစး

တၟံ (tmaʼ, “stone”) + ဂစး (gacaḥ, “sourness”), thus literally “stone of sourness” (cf. Burmese ကျောက်ချဉ် (kyaukhkyany)).


တၟံဟစး

တၟံဂစး တၟံဂစး#Mon


တၟအ်ဂစး

head

တၟအ်ဂစး (tmaʼ gacaḥ)

တၟံဂစး တၟံဂစး#Mon


စိၚ်ဂၞာတ်

စိၚ်ဂၞာတ် (ciṅ gnāt)

mnw-noun

စိၚ်ဂၞာတ် (ciṅ gnāt)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကောန်ပၞံက်

head

ကောန်ပၞံက် (kon pnåk)

mnw-noun

ကောန်ပၞံက် (kon pnåk)


ကောန်လံက်

head

ကောန်လံက် (kon låk)

mnw-noun

ကောန်လံက် (kon låk)


ကောန်လော်

head

ကောန်လော် (kon lok)

mnw-noun

ကောန်လော် (kon lok)

ကောန် (kon, “child”) + Burmese လောက် (lauk, “maggot”)

ကောန်လံက် ကောန်လံက်#Mon


ကောန်ကမာ

head

ကောန်ကမာ (kon kamā)

mnw-noun

ကောန်ကမာ (kon kamā)


ကောန်ကၟာ

head

ကောန်ကၟာ (kon kmā)

mnw-noun

ကောန်ကၟာ (kon kmā)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

ကောန်ကၟာပိ

(Pak Kret District) more than three siblings born together


ကောန်တဲ

ကောန် (kon, “child”) + တဲ (tay, “hand”), thus literally “child of hand(s)”; compare also Thai ลูกมือ (“assistant”), which has the same construction.

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

(Pak Kret District) something towed
rolling stock of a train

(Pak Kret District) something towed
boat


ကောန်ကွး

head

ကောန်ကွး (kon kwaḥ)

mnw-noun

ကောန်ကွး (kon kwaḥ)

Mnw-ကောန်ကွး.wav

ကောန် (kon, “child”) + ကွး (kwaḥ, “student”)

com

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


သော်က္ဍိုပ်

head

သော်က္ဍိုပ် (sokkḍuip)

mnw-noun

သော်က္ဍိုပ် (sokkḍuip)

သော် (“(head) hair”) + က္ဍိုပ် (“head”).


ကွး

တၠဂုန်စိုပ်ကၠုၚ်ကဵုကွးမွဲ။


ဇြုံဇာတ်

head

ဇြုံဇာတ် (jruṁ jāt)

mnw-noun

ဇြုံဇာတ် (jruṁ jāt)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ဇြုံဇါတ်

head

ဇြုံဇါတ် (jruṁ jāt)

mnw-noun

ဇြုံဇါတ် (jruṁ jāt)

ဇြုံဇာတ် ဇြုံဇာတ်#Mon


ဂၞဴ

ဂၞဴသတ်ဗြဴ


စံပါ

head

စံပါ (caṁpā)

mnw-noun

စံပါ (caṁpā)

(Kaw Kyaik) champac tree (Magnolia champaca, syn. Michelia champaca)


ကကနန်

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

Channa striata
Channa striata#Translingual

banded snakehead or immature banded snakehead. (Channa striata, syn. Ophiocephalus striatus)

(Kaw Kyaik) immature banded snakehead (Channa striata)


ကဂနန်

ကကနောန် (canonical)
ka kanon (romanization)

ကကနန် ကကနန်#Mon


ကောန်မေံ

head

ကောန်မေံ (kon meʼ)

mnw-noun

ကောန်မေံ (kon meʼ)


ကောန်မှေံ

head

ကောန်မှေံ (kon mheʼ)

mnw-noun

ကောန်မှေံ (kon mheʼ)

ကောန်မေံ ကောန်မေံ#Mon


ကောန်မေအ်

head

ကောန်မေအ် (kon meʼ)

mnw-noun

ကောန်မေအ် (kon meʼ)

ကောန်မေံ ကောန်မေံ#Mon


ဂီု

Cognate to Khmu [script needed] (ŋəkɨm), Puoc [script needed] (gɨm).


ကၞိ

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကၞိ

mnw:ကနိ၊ တၞံ

Nypa fruticans
Nypa fruticans#Translingual

သၠကၞိ


ကောန်ခအှ်

head

ကောန်ခအဟ် (kon khaʼah)

mnw-noun

ကောန်ခအဟ် (kon khaʼah)

ကောန် ခအဟ် (canonical)
kon khaʼah (romanization)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကောန်ဟအှ်

head

ကောန်ဟအှ် (kon haʼah)

mnw-noun

ကောန်ဟအှ် (kon haʼah)

ကောန်ခအှ် ကောန်ခအှ်#Mon

Alternative form of ကောန်ခအှ် (kon khaʼah)


ကောန်လေၚ်

head

ကောန်လေၚ် (kon leṅ)

mnw-noun

ကောန်လေၚ် (kon leṅ)

ကောန် (kon, “child”) + လေၚ် (leṅ, “to look after, to feed”) (< Thai เลี้ยง (líiang)); compare also Thai ลูกเลี้ยง (lûuk-líiang, “stepchild”), which has the same construction.

cog

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကောန်ကၠၚ်

head

ကောန်ကၠၚ် (kon klaṅ)

mnw-noun

ကောန်ကၠၚ် (kon klaṅ)

ကောန် (kon, “child”) + ကၠၚ် (klaṅ, “to be orphaned”)

com

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

กาฝาก กาฝาก#Thai

equivalent for Thai กาฝาก (gaa-fàak); parasitic plants of the families Loranthaceae and Santalaceae (including former Viscaceae)


နာဲ

နာဲဟံသာ

Nai Hongsar (chairman of the New Mon State Party since 2020)

(honorific) referring to a male person senior to the speaker; Mr.

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကရုဏာ

head

ကရုဏာ (karuṇā)

mnw-noun

ကရုဏာ (karuṇā)

Borrowed from Pali karuṇā or Sanskrit करुणा (karuṇā, “compassion, pity”).


ကောန်သွီု

head

ကောန်သွီု (kon swəṁ)

mnw-noun

ကောန်သွီု (kon swəṁ)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

stepchild foster-child step-son a wife’s son by a former husband.


ဇ္ၚဲ

From Proto-Mon-Khmer *(c)ŋajʔ (“far”). Cognate with Chong [tʰŋɯ̤əˀj], Khmer ឆ្ងាយ (chngaay), Khasi jngái, Koho ngae and Vietnamese ngái. Munda cognates include Santali ᱥᱟᱺᱜᱤᱧ (sẵgiñ, “far”).

(Pak Kret District) distant place, somewhere far away


ဟေတုပစ္စယော

head

ဟေတုပစ္စယော (hexˀtĕāp̆xdˀcayó)

ဟေတုပစ္စယော mnw.ogg

(Buddhism, philosophy) hetu-paccaya, the six "root conditions" (attachment, anti-attachment, aggressiveness, anti-aggressiveness, ignorance, and wisdom) that engender all thoughts and feelings in Buddhist philosophy


ဒုန်

ဒုန်ကရေက်

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


လကး

Alternative spelling of အကး (ʼakaḥ, “sky”)


အဴ

sir madam lord used in replying to the call of a superior and at the close of a petition. [ps.] [Bur] standing alone calls for repetition of utterance eh? {formal [esp.] in oratorical style} final in sent implies deference between the persons addressed {Saim} standing alone acknowledges an utterance yes all right.


ဏမ်

From Proto-Mon-Khmer *n₁uum ~ *kn₁uum (“urine; to urinate”). Cognate with Semai nòòm (“urine”), Khmer នោម (noom, “urine; to urinate”) and Eastern Mnong nôm (“to urinate”).


တု

From Proto-Mon-Khmer *gtooʔ (“snail”). Cognate with Semai tooq (“snail”).


ဘာသာမန်

head

ဘာသာမန် (bhāsā Man)

mnw-noun

ဘာသာမန် (bhāsā Man)

ဘာသာ (bhāsā, “language”) + မည် (Man, “Mon”)


ကောန်ၚာ်ဗြဴ

head

ကောန်ၚာ်ဗြဴ (konŋaikprɛ̀a)

mnw-noun

ကောန်ၚာ်ဗြဴ (konŋaikprɛ̀a)

ကောန်ၚာ်ဗြဴ.ogg

ကောန် (kon, “baby”) + ၚာ် (ŋa̤ik, “look”) + ဗြဴ (prɛ̀a, “girl”)


ကဒါတ်

head

ကဒါတ် (kadāt)

mnw-noun

ကဒါတ် (kadāt)

liver, three leaved caper tree, Crataeva Roxburghii Brandis, species of yam, a kind of yam.


သၟုဲလေင်

head

သၟုဲလေင် (smuyleṅ)

mnw-noun

သၟုဲလေင် (smuyleṅ)


စၠတ်ထဝ်

စၠတ် (clat, “void”) + ထဝ် (thaw, “gold”).


ပသာ်

Borrowed from Sanskrit वैशाख (vaiśākha).


ဇှေ်

Borrowed from Sanskrit ज्यैष्ठ (jyaiṣṭha).


ကထိုန်

one of 12 lunar months in the traditional Mon calendar, roughly coinciding with November

(Buddhism) monastic robes presented to monks at end of the Buddhist Lent (Vassa)


မြာ်ကသဵု

From Old Mon မြေက္ကသိုရ် (mrekkasuir), ultimately from Sanskrit मृगशीर्ष (mṛgaśīrṣa).


သ္ဍိသဳ

/kʰaʔɗɔəsɒə/

inh

Old Mon ခ္ဍဲသဳ


ပှော်

From Old Mon ပုသ် (pus), ultimately from Sanskrit पुष्य (puṣya).

chevrotain {a species of deer} mouse deer Tragulidea.


လသိုဏ်

Old Mon လသိုန်


ပ္ကဴ

From Proto-Mon-Khmer *pkaaw ~ *pkaʔ. Cognate with Nyah Kur กาว, Khmer ផ្កា (phkaa), Bahnar pơkao. Doublet of ကဴ.


ကဴ

From Proto-Mon-Khmer *pkaaw ~ *pkaʔ. Cognate with Nyah Kur กาว, Khmer ផ្កា (phkaa), Bahnar pơkao. Doublet of ပ္ကဴ.


ဇကု

polite term of address and reference-in-address between persons of equal status and some acquaintances, and to persons of lower age-status.


အလာံ

Possibly from Burmese အလံ (a.lam), ultimately from Arabic عَلَم (ʕalam).


ဗၜေံ

head

ဗၜေံ (baṗeʼ)

mnw-noun

ဗၜေံ (baṗeʼ)

From Old Mon ဗၜေအ် (baṗeʼ), from Proto-Mon-Khmer *bəɓeʔ (“goat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Khmer ពពែ (pɔɔpɔpɛɛ), Nyah Kur แพะ, Chong แพ่ะ, Thai แพะ (pɛ́).


ဗၜေအ်

head

ဗၜေအ် (baṗeʼ)

mnw-noun

ဗၜေအ် (baṗeʼ)

ဗၜေံ ဗၜေံ#Mon


ခၜေံ

head

ခၜေံ (khaṗeʼ)

mnw-noun

ခၜေံ (khaṗeʼ)

ဗၜေံ ဗၜေံ#Mon


ကျာံ

တိၚ်ကျာံ

kyam (a three-stringed, fretted zither that is shaped like a crocodile)


ကျာံ

Mon three stringed musical instrument in the shape of a crocodile type of stick-zither or vina in from of crocodile with three or five strings.


တိုက်လဝဟ်

တိုက်လဝဟ်.wav

တိုက် (tak, “building or hall”) + လဝဟ် (lavɔ̀h, “weapon or arms”).


သေနာတ်

Borrowed from Dutch snaphaan via Burmese သေနတ် (senat).


ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ

ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ.wav

ဍာ်တှ်သဗြဴ.wav

ဍာ်တှ် (daiktɔh, “milk”) + သတ်ဗြဴ (sɔtprɛ̤a, “coconut”).


သတ်ဗြဴ

သတ် (sɔt, “areca nut”) + ဗြဴ (prɛ̤a, “woman”).


ဂတဵုတၟံ

ဂတဵု (gatuiw, “board”) + တၟံ (tmaʼ, “stone”)


ဆိ

female reproductive organs or female animal.


ၜင်ကံက်

head

ၜင်ကံက် (kḅaṅgɔ̀ɔkt)

mnw-noun

ၜင်ကံက် (kḅaṅgɔ̀ɔkt)

From Mon တင်က္ၜံင်.

cog

Mon တင်က္ၜံင်


ဂွိ

Cognate with Nyah Kur ทะวี่ʔ / ทะวี่. Compare Middle Chinese 龜 (MC kwij).

ทะวี่ʔ / ทะวี่

Nyah Kur ทะวี่ʔ / ทะวี่


ဒိုဟ်ဨသာန်

head

ဒိုဟ်ဨသာန် (diuh esān)

mnw-noun

ဒိုဟ်ဨသာန် (diuh esān)

From ဒိုဟ် (diuh, “compass point”) + ဨသာန်.


တဳတိတ္ထိ

head

တဳတိတ္ထိ (tītitthi)

mnw-noun

တဳတိတ္ထိ (tītitthi)


ယဲကာလ

ယဲ (yay, “illness; disease”) + ကာလ (kāla, “time”).

com

(Thailand) epidemic, especially cholera.

ကာလယဲ ကာလယဲ#Mon

(Myanmar, obsolete) Alternative form of ကာလယဲ (“epidemic”)


ကျာ်ခမဳ

head

ကျာ်ခမဳ (kyākkhamī)

Burmese: ကျိုက္ခမီ (kyuikhka.mi)

ကျာ် (“pagoda”) + ခမဳ (“Buddhist monk”).


ဒူရေန်

ဒူရေန် (dūren)

mnw-noun

ဒူရေန် (dūren)


ဝဲါဝှာင်

head

ဝဲါဝှာင် (wayfan)

mnw-noun

ဝဲါဝှာင် (wayfan)

Mnw-၀ဲါဝှာင်.oga


အဝ

desc

→ Shan: မိူင်းဝႃႉ (móeng wâ̰a)

→ Shan: မိူင်းဝႃႉ (móeng wâ̰a)


တၞံကြုက်

တၞံ (ta.nɔ, “tree”) + ကြုက် (krɜk, “mango”)


ပထောၚ်သအိက်

head

ပထောၚ်သအိက် (pathoṅsaik)

Mnw-ပထောၚ်သအိက်.wav

ပထောၚ် (paːtʰum, “hole”) + သအိက် (sɑʔːʔoun, “rectum”)


လက်ချဴ

Audio: (file)

ညးလက်ချဴမံင်။


ရးမည

head

ရးမည (rāmaña)

mnw-noun

ရးမည (rāmaña)

ရးနိဂီုရာဇဝင်စရာဲ ဇုဇ ဗဴလပိုယ်၊ ပ္တန်လဝ်ကဵု ဆီပဠက်ပြဲဂှ် အာဲကၟာဲပိုယ်။ ပ္ဍဲစိုတ်သီုစရိုတ် ဒးမင်မဲဗၠးၜးရောင်၊ သွက်အိုတ်သီု ရာင်ဆာဲ ပ္ဍဲရးမည။

The boundary of our country, our history and our culture that are built by our ancestors with their noble sweat and blood and those are our heritage. With our body and soul, we must keep it independently, for each, every one and everything much be developed in peace and rich in Mon Country.

Raḥ ni guṁ Rā jā waṅ’ ca rāi ju ja ba la puiai puiy’ Pa tuin’ Ptuin’ law’ ku kuew chaṁ plak’ prai gah’ gha’ Āi kmāi puiai puiy’ pḍai cuit’ suṁ ca ruit’ Daḥ maṅ’ mwai blaḥ ṗaḥ roṅ’ Swak’ uit’ suṁ uissuṁ rāṅ’ chāiPḍai raḥ mañña.


ဝင်္က

head

ဝင်္က (waṅka)


စန်

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon


သ္ၚိသဝ်

သ္ၚိသဝ် (sṅi saw)

mnw-noun

သ္ၚိသဝ် (sṅi saw)

ဂြိုဟ် ဂြိုဟ်#Mon

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon


ဗုဒ္ဓဝါ

/pṳt.tʰɛ̤əʔ.wɛ̤ə/

From Pali budhavāra or Sanskrit बुधवार (budhavāra). Cognate with Burmese ဗုဒ္ဓဟူး (buddha.hu:).

ဂြိုဟ် ဂြိုဟ်#Mon

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon


ဗြဴဗတိ

/prɛ̤ə.pɛ̤əʔ.tɒiʔ/

From Sanskrit बृहस्पति (bṛhaspati). Cognate with Burmese ကြာသပတေး (krasa.pa.te:).

ဂြိုဟ် ဂြိုဟ်#Mon

တ္ၚဲ တ္ၚဲ#Mon


ကဝ်ဖှဳ

အဲနွံပၟိက်ကဝ်ဖှဳမွဲခေါ်ရ။


မုသာ

Borrowed from Pali မုသာ (musā) and Pali musā.

ကာလလဵုလေဝ် လ္ပဟီုဂလာန်မုသာအိုတ်ညိ။


သက္ကရာဇ်

head

သက္ကရာဇ် (sakkarāj)

mnw-noun

သက္ကရာဇ် (sakkarāj)

Mnw-သက္ကရာဇ်.wav


အသူ

Borrowed from Pali asuro, a word with the same sound and the same meaning Thai อสูร (à-sǔun).

(Buddhism), Asura, a fallen angel or a kind of deva who is the sworn enemy of the Tarvaetoing deva.


အနုဘာဝ်

/ɑ̆nŭ̀bhɛ̀ɑw/

inh

Old Mon အနုဘာဝ်


ဇာဒိသိုၚ်

head

ဇာဒိသိုၚ် (jādisiuṅ)

mnw-noun

ဇာဒိသိုၚ် (jādisiuṅ)

Mnw-ဇာဒိသိုၚ်.wav


ခၞာခၟာဲစာၚ်

head

ခၞာခၟာဲစာၚ် (khnākhmāycāṅ)

mnw-noun

ခၞာခၟာဲစာၚ် (khnākhmāycāṅ)

Mnw-ခၞာခၟာဲစာၚ်.wav

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၞာခၟာဲစာၚ်(speak).wav


ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်

head

ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ် (khmāycāṅṗiuh)

mnw-noun

ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ် (khmāycāṅṗiuh)

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်(read).wav

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်(speak).wav


ခၟာဲစာၚ်

head

ခၟာဲစာၚ် (khmāycāṅ)

mnw-noun

ခၟာဲစာၚ် (khmāycāṅ)


မိဂမဴတှ်

/mi kəːmɑː˨˩ tɑːw˧/

to wet nurse, breastfeeding, breastfeed.


လှောတ်

head

လှောတ် (hlot)


မူသလေန်

မူသလေန် (mūsalen)

mnw-noun

မူသလေန် (mūsalen)


တာ

Borrowed from Pali tāla (“palmyra”) or Sanskrit ताल (tāla). Cognate with Burmese ထန်း (htan:) and Shan ထၢၼ် (thǎan).


တာ

measure of length equal to seven cubits or about 11 feet 4½ inches


ထဝ်တၞး

ထဝ် (“gold”) + တၞး (“leaf; thin sheet”).


ကက္ကုသန်

(Buddhism) Kakusandha, the first of the five Buddhas of the present cycle.


ကကၠဴ

point-tailed goby, flying-fish, Gobius acutipinnis Cuvier and Valenciennes.


ကဆံၚ်

head

ကဆံၚ် (kachåṅ)

mnw-noun

ကဆံၚ် (kachåṅ)

step, standard, stage in educational system.


ကတာ

→ Burmese: လတာမြေ (la.ta-mre)

foreshore of river below bank, alluvial soil {as an island reformed}.


ကပေါဝ်

Burmese: ကင်ပွန်း (kangpwan:)

acacia, soap acacia creeper, Acacia concinna De Candolle.


မုဟ်ကျာ

head

မုဟ်ကျာ (muh-kyā)

mnw-noun

မုဟ်ကျာ (muh-kyā)


မာ်

The eleventh month of the Mon lunar calendar, which corresponds to February.


ကဝ်

From Sanskrit कल्प (kalpa) or Pali kappa. Cognate with Burmese ကပ် (kap).

coarse sugar viscid substance pulp paste glue syrup residue obtained by evaporation.


ကဝ်

cycle of time at the end of which the universe is destroyed and recreated.


သုန်

nothingness deteriorate and cease to become extinct emptiness.


မာံ

title title prefixed to the proper name of a male.


စွံ

ပရံကဵုဍေံတံညးမွဲ မွဲစွံညိ။

paraṃ keu ḍeṃ taṃ ñaḥ mwoa mwoa cwaṃ ñi.

ပါ်ထောံၜါစွံညိ။


သွတ်

chew quid part numerical classifier for counting betel quids.


ကံင်

ကံၚ် ကံၚ်#Mon


ၐြဳ

(New modern)ဂြဳ

(Old modern) an assistant a monk of the second rank in the monastery.


ဂြဳ

(Old modern)ၐြဳ

(New modern) an assistant a monk of the second rank in the monastery.


နာ်

dragon serpent mythical serpent possessing superhuman powers Naga.


မှၚ်

From Sanskrit म्हन् (mhan), Burmese မင် (mang).


မၚ်

red deer brow-antlered rusa Rucervus thamin.


အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု

head

အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု (ʼabhidhajamahāraṭṭhaguru)

From Pali အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု (abhidhajamahāraṭṭhaguru)

bor

အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ#Mon

ecclesiastical title conferred on a Buddhist monk who already has အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (ʼaggamahāpaṇḍita) little has been in monk hood for more than forty years and has written religious tracts.


ကတပံင်

head

ကတပံင် (katapaṃṅ)

mnw-noun

ကတပံင် (katapaṃṅ)

→ Eastern Pwo: ကာတ်ုပံင် (kà tə pòɴ)

→ Burmese: ကသပေါင်း (ka.sa.paung:)


ဂစေအ်

head

ဂစေအ် (gaceʼ)

mnw-noun

ဂစေအ် (gaceʼ)

→ Eastern Pwo: က်ုစယ် (kə cɛ̀)


ဂတာ

→ Eastern Pwo: က်ုတာ (kə tà)

တၟံခိုဟ်သ္ဒးစွံဂတာန၊ သြောံခိုဟ်သ္ဒးစွံဖာလ္တူတုဲ။

Putting the stone as the bottom of the basket and the rice on the top.

tmaṃ khiuh sdaḥ cwaṃ gatāna, sroṃ khiuh sdaḥ cwaṃ phāltū tuy.


ဂတာဝိက်

head

ဂတာဝိက် (gatāwik)

mnw-noun

ဂတာဝိက် (gatāwik)

→ Eastern Pwo: က်ုတာဝိက် (kə tà wái)


ဂတေက်

→ Eastern Pwo: က်ုတာ် (kə tài)


ကလာထေၚ်

head

ကလာထေၚ် (kalātheṅ)

mnw-noun

ကလာထေၚ် (kalātheṅ)

Borrowed from Burmese ကုလားထိုင် (ku.la:htuing).


ကဝက်

head

ကဝက် (kəwɛk)

Audio: (file)

ဒးကဵုကဝက်။

Audio: (file)

ပန်နာဍဳကဝက်။


ကာပ္ပလဳ

ကာပ္ပလဳ (kappalī)

Borrowed from Burmese ကပ္ပလီ (kappa.li).


ကျေနာန်

ကျေနာန် (kyenān)

mnw-noun

ကျေနာန် (kyenān)

Borrowed from Burmese ကြေးနန်း (kre:nan:).

Audio: (file)

ကဵုဏာအဲကျေနာန်။


ကိုန်

number, in arithmetic or as numerological index


ကြောပ်

head

ကြောပ် (krop)

Borrowed from Burmese အုတ်ကျွပ် (utkywap).


ခမိက်

ခမိက် (əhmɔik)

Borrowed from Burmese အမှိုက် (a.hmuik).


ခရေတ်

ခရေတ် (kʰəret)


ခရေတ်ယာန်

ခရေတ်ယာန် (kʰəretyàn)

Borrowed from Burmese ခရစ်ယာန် (hka.racyan).


ခုၚ်

flat-topped movable article of furniture, table, bench, chair, stand


ခဲတန်

ခဲတန် (kʰoa tɔn)


ချက်ချေၚ်

ချက်ချေၚ် (chɛk cheaŋ)

Borrowed from Burmese ချက်ချင်း (hkyakhkyang:).


ချိၚ်

ချိၚ် (choiŋ)


ဂျဗောဝ်

ဂျဗောဝ် (cəpò)

Borrowed from Burmese ကြမ်းပိုး (kram:pui:).


ဂျုၚ်

ဂျုၚ် (cɜ̀ŋ)

Borrowed from Hindi गेहूँ (gehū̃, “wheat”) or Bengali গম (gom, “wheat”); both from Sanskrit धूम (dhūma), by way of Burmese ဂျုံ (gyum)


စရၚ်

စရၚ် (kərɛŋ)


စၚ်

rack or bin with open top, framework, staging


ဆက်ဆက်

ဆက်ဆက် (chɛk chɛk)

Borrowed from Burmese ဆက်ဆက် (hcakhcak).


ဆေၚ်

ဆေၚ် (chɔiŋ)


ဆေၚ်

ဆေၚ် (chɔiŋ)

musical instrument consisting of set of graduated drums, suspended from circular frame and played by man sitting in centre, drum chime


တန်

မၞးဗ္တောန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတန်လဵုရော။


တမ္ၚာ

တမ္ၚာ (təŋa)


တာန်

အဲအံၚ်ကၠုၚ်စှ်တာန်။

standard grade in school and in school examination system.


တာန်

From English ton, Cognate with Thai ตัน (dtan).


တာဲ

field hut used temporary dwelling during harvest or occupied semipermanently on a market garden temporary abode house which is not the ordinary family dwelling booth tent.


တံၚ်ဂဇဵု

တံၚ်ဂဇဵု (taṃṅgajeu)

mnw-noun

တံၚ်ဂဇဵု (taṃṅgajeu)

တံၚ်ဒဇဵု တံၚ်ဒဇဵု#Mon


တၚ်လာဲ

head

တၚ်လာဲ (taṅlāy)

mnw-noun

တၚ်လာဲ (taṅlāy)

molasses treacle coarse melted sugar syrup.


ထာမ္မဏေဝ်

head

ထာမ္မဏေဝ် (thāmmaṇev)

Borrowed from Burmese ထမနဲ (hta.ma.nai:).

seasonal delicacy made of glutinous rice, groundnuts, onion, sesame, and coconut with oil, eaten at harvest festival


ဓဇဲ

Borrowed from Burmese တံစည်း (tamcany:).


ဓုပ်

bundle, especially one of herbs etc. used as fomentation


နဳပသဳ

နဳပသဳ (nìpəsɔe)

Borrowed from Burmese နီပါးဆေး (nipa:hce:).

Morinda citrifolia
Morinda citrifolia#Translingual

small trees from roots of which red and yellow dyes are obtained (Morinda citrifolia, Tinctoria roxburgh)


ပဆာန်

Borrowed from Hindi पैसा (paisā) by way of Burmese ပိုက်ဆံ (puikhcam).


ပယျေန်

ပယျေန် (pəyen)


ပလၚ်

ပလၚ် (pəlɛŋ)

Borrowed from Burmese ပုလင်း (pu.lang:).


ပိက်ထကာ

Borrowed from Burmese ဗိသုကာ (bi.su.ka).


ပုက်

small bucket-shaped basket of palmyra leaf


ပေဲါ

religious festival, dramatic entertainment (esp. given at such festivals, pwè, feast, entertainment, contest, race)


ပေဲါဇာ

ပေဲါဇာ (poa cɛ̀a)

Borrowed from Burmese ပွဲစား (pwai:ca:).


ပံၚ်

vaulted shelter of matting on sampan or other boat


ပံၚ်မဳ

ပံၚ်မဳ (pɔŋmɔe)

Borrowed from Burmese ဘောင်းဘီ (bhaung:bhi).


ပျာတာ

office messenger, peon
office messenger, peon


ပျောန်

ပျောန် (pyon)


ပျၚ်

ပျၚ် (pəyɛŋ)

Borrowed from Burmese ပဉ္စင်း (panycang:).

(Buddhism) one who has received the upasampada ordination, monk esp. below grade of mahāthera


ပွေကိုၚ်

ပွေကိုၚ် (kəwe kaŋ)

Borrowed from Burmese ပွေးကိုင်း (pwe:kuing:).


ပၠံၚ်

ပၠံၚ် (plɔŋ)

Borrowed from Burmese ပြောင်း (praung:).


ဖဴ

raised wooden trough filled with earth or sand on which cooking-fire is lit, hearth, furnace


ဗန္ဒာ

ဗန္ဒာ (pàntɛ̀a)

Borrowed from Pali bhaṇḍa by way of Burmese ဘဏ္ဍာ (bhanda).


ဗဗိုန်

ဗဗိုန် (həpɜ̀n)

small drum with shallow body, of type used in chɔiŋ


ဗလံက်

ဗလံက် (pəlòk)

Borrowed from Burmese အမြောက် (a.mrauk).


ဗဝ်ဂဳ

ဗဝ်ဂဳ (pò kì)


ဗာဂျာ

ဗာဂျာ (pàcà)


ဗာၚ်သ္ကုက်

ဗာၚ်သ္ကုက် (pàiŋsəkɜk)

Borrowed from Burmese ဘိုင်စကုတ် (bhuingca.kut).


ဗာၚ်သ္ကေဝ်

ဗာၚ်သ္ကေဝ် (pàiŋsəke)

Borrowed from Burmese ဘိုင်စကယ် (bhuingca.kai).


ဗေဒၚ်

ဗေဒၚ် (pètɛ̀aŋ)


ဗဳဒဵု

ဗဳဒဵု (pìtɜ̀)


ဘိန်

Borrowed from Burmese ဘိန်း (bhin:). Doublet of ဘိၚ်.


ဘိၚ်

Borrowed from Burmese ဘိန်း (bhin:). Doublet of ဘိန်.


မလာၚ်

မလာၚ် (məlàiŋ)

Borrowed from Hindi मलाई (malāī) by way of Burmese မလိုင် (ma.luing).


မဝ်တဝ်ကာ

မဝ်တဝ်ကာ (mɔtɔka)

Borrowed from English motorcar by way of Burmese မော်တော်ကား (mautauka:).


မာဏ္ဍာတ်

မာဏ္ဍာတ် (màntàt)

Borrowed from Pali maṇḍapa, Sanskrit मण्डप (maṇḍapa) by way of Burmese မဏ္ဍပ် (mandap).


မဲာ

(Buddhism) offering made to monks at end of lent and distributed by lot among those assembled


မဳယထာ

မဳယထာ (mìyətʰa)

Borrowed from Burmese မီးရထား (mi:ra.hta:).


မြံၚ်

မြံၚ် (pəròŋ)

Borrowed from Burmese မြောင်း (mraung:).

artificial water channel, transport or irrigation canal, ditch, drain


မှာလိၚ်

မှာလိၚ် (ma loiŋ)


ယောဂဳ

ယောဂဳ (yòkì)


ရိုၚ်

ရိုၚ် (rɜ̀ŋ)

large building usually without partitions, public building, office, courthouse, shed


သက်သဳ

သက်သဳ (sɛksɔe)

Borrowed from Sanskrit साक्षिन् (sākṣin) by way of Burmese သက်သေ (sakse).


လကံ

Compare Thai ระกำ (rá-gam), Khmer ប៉កម (pɑɑ-kɑɑm), ម៉កម (mɑɑ-kɑɑm), ម្កម (mkɑɑm), or ប៉ាកាំ (paakam), Burmese ရင်ကမ်း (rangkam:).

kind of palm yielding edible fruit, Zalacca wallichiana


လကံ

လ္ကံ လ္ကံ#Mon


လထုပ်

လထုပ် (kətʰup)


ဝကျ

Borrowed from Pali vākya by way of Burmese ဝါကျ (wa-kya.).


ဝဳပက်

ဝဳပက် (wìpɛk)

results of former evil deeds, misfortune caused by bad karma


သံၚ်

shallow place in river or sea, sandbank, shoal, ford


သ္ၚိတ်

သ္ၚိတ် (hɛt)

sampan, flat-bottomed oared boat with projecting incurved timbers at stern


သြာန်လာ်

သြာန်လာ် (san làik)

Borrowed from Burmese သံလိုက် (samluik).


သြောတ်

သြောတ် (sot)


အကောပ်

အကောပ် (əkop)


အကောၚ်

အကောၚ် (əkeaŋ)

Borrowed from Burmese အကျင့် (a.kyang.).


အကဲာ

build, bodily habit, character, appearance


အကံက်

အကံက် (əkɔk)


အကံက်

အကံက် (əkɔk)

Borrowed from Burmese လက်ကောက် (lakkauk).


အကွက်

အကွက် (əkwɛk)

sake, behalf, for, for the sake of, on behalf of, for the use of

general nominalizing phrase head referring to future or hypothetical events, in indirect speech replacing an imperative construction


အခါ

→ Mon: အခါ

time, season, continuing time, time when


အခါန်

အခါန် (akhān)


အခါန်

အခါန် (akhān)

mnw-noun

အခါန် (akhān)

Probably from Thai อาคาร (aa-kaan), possibly blended with the above.

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ#Thai


အခိၚ်

head

အခိၚ် (əkʰoiŋ)


အခေါန်

အခေါန် (əkʰon)


အခေါၚ်

အခေါၚ် (əkʰoŋ)

Borrowed from Burmese အခွင့် (a.hkwang.).


အစာတ်

အစာတ် (əcat)

hot pickle prepared with chillies and vinegar


အစေန်

အစေန် (əcen)


အစောံ

အစောံ (əcon)


အစဵုယျ

အစဵုယျ (əcɜyaˀ)

Borrowed from Burmese အစိုးရ (a.cui:ra.).


အစံၚ်

အစံၚ် (əcom)


အစံၚ်

အစံၚ် (əcɔŋ)

Borrowed from Burmese အစောင့် (a.caung.).


အဆက်

အဆက် (əchɛk)


အဆံၚ်အလံၚ်

အဆံၚ်အလံၚ် (əchɔŋ əlòŋ)

/əchɔŋ əlòŋ/

Borrowed from Burmese အဆောင်အယောင် (a.hcaung-a.yaung).

bor

အဆောင်အယောင်


အတာန်

head

အတာန် (ətan)


အတိက်

အတိက် (ətoik)

Borrowed from Pali atīta via Burmese အတိတ် (a.tit).


အတိုၚ်

အတိုၚ် (ətaŋ)

Borrowed from Burmese အတိုင်း (a.tuing:).

accordance, in accordance with, according to, as


အတေၚ်

အတေၚ် (əteaŋ)

against the will of the person acted on, forcibly


အထောတ်

အထောတ် (ətʰot)


အနိၚ်

အနိၚ် (ənòiŋ)


အနှေန်

အနှေန် (əhnɛn)

Borrowed from Burmese အနှုန်း (a.hnun:).

market rate, price at which a commodity is generally sold


အပိုၚ်

အပိုၚ် (əpaŋ)

Borrowed from Burmese အပိုင်း (a.puing:).


အပံၚ်

အပံၚ် (əpɔŋ)

Borrowed from Burmese အပေါင်း (a.paung:).

association between persons, partnership


အပံၚ်

အပံၚ် (əpɔŋ)


အပြေံက်

အပြေံက် (əprɔk)

Borrowed from Burmese အပြောက် (a.prauk).


အပၚ်

foreign substance or object obtruded into body by sorcery and causing illness


အဖက်

အဖက် (əpʰɛk)


အမိၚ်

အမိၚ် (əmòiŋ)


အမှု

အမှု (əhmaoˀ)

affair, business, case, lawsuit, issue, dispute


အရာပ်

အရာပ် (ərèp)


အရိုၚ်

အရိုၚ် (əràŋ)

Borrowed from Burmese အရိုင်း (a.ruing:).

wildness esp. of human beings, primitive state, lack of breeding


အရံၚ်

အရံၚ် (əròŋ)


အရၚ်

အရၚ် (ərɛ̀aŋ)

principal, sum on which interest is payable


အရၚ်

အရၚ် (ərɛ̀aŋ)


အလိုက်

အလိုက် (əlàk)


အလဵုလဵု

အလဵုလဵု (əlɜ̀ lɜ̀)

Borrowed from Burmese အလိုလို (a.luilui).


အသုၚ်

အသုၚ် (ʼasuṅ)

mnw-noun

အသုၚ် (ʼasuṅ)


အုပ်

block billet of wood jungle bush thicket.


အုပ်

volume or separate part of book quantifier for books lengths of cloth.


အၚ်

Unknown. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Burmese အင်း (ang:), Thai แอ่ง (ɛ̀ng).


အိန်ထံၚ်

head

အိန်ထံၚ် (ʼinthaṃṅ)

mnw-noun

အိန်ထံၚ် (ʼinthaṃṅ)

Borrowed from Burmese အိမ်ထောင် (imhtaung).


ဥပဒေသ်

အ္စာဥပဒေ အ္စာဥပဒေ#Mon

Alternative form of အ္စာဥပဒေ (ʼcāʼupade)

ဥပဒေ ဥပဒေ#Mon


ၜဳဒဵု

head

ၜဳဒဵု (ṗīdeuw)

mnw-noun

ၜဳဒဵု (ṗīdeuw)

ၜဳဒူ ၜဳဒူ#Mon


ကအ်

From Proto-Mon-Khmer *kɔʔ ~ *kɔ(ɔ)k (“neck”). Cognate with Khmer ក (kɑɑ), Vietnamese cổ, Bahnar hơko.


ကအ်

တ္ကံ တ္ကံ#Mon


ကရှ်ေ

ကလတ် ကလတ်#Mon

measure of capacity equal to one thirty-two of a basket န (na) or half a ကလတ် (kalat).


ကလတ်

ဇိပ် ဇိပ်#Mon

measure of capacity equal to one-sixteenth of a basket န (na) four ကလတ် (kalat) is a ဇိပ် (jip).


ကလတ်

royal or government emissary, ambassador, intelligencer.


ကလတ်

middle-sixed tree bearing acerbic fruit in clusters used for curry.


ဇိပ်

ကလတ် ကလတ်#Mon

measure of capacity equal to a quarter of a basket န (na) or four ကလတ် (kalat).


ကွာၚ်ကဝေက်

head

ကွာၚ်ကဝေက် (kwāṅkawek)

mnw-noun

ကွာၚ်ကဝေက် (kwāṅkawek)

Mnw-ကွာၚ်ဝေက်.wav


ကွာၚ်ကံက်တဲ

head

ကွာၚ်ကံက်တဲ (kwāṅkaṃktoa)

mnw-noun

ကွာၚ်ကံက်တဲ (kwāṅkaṃktoa)

Mnw-ကွာၚ်ကံက်တဲ.wav

မုန့်လက်ကောက် မုန့်လက်ကောက်#Burmese

doughnut made from glutinous rice, related to the မုန့်လက်ကောက် (mun.lakkauk)


အသူရိကာဲ

head

အသူရိကာဲ ('asūrikāy)

mnw-noun

အသူရိကာဲ ('asūrikāy)

(Buddhism) Suraloka, one of the four apayas


သဳလ

လၟာတ် လၟာတ်#Mon

ဗြဴမိန် ဗြဴမိန်#Mon

(Buddhism) morals or precepts {which are five, eight, and ten in number} codifying moral conduct of which ten are followed by monks, five ordinarily by laymen, and eight by white-robed acolytes (လၟာတ် (lmāt)) and ဗြဴမိန် (braomin) (female renunciants) and by laymen as sabbath or Lenten observance


အနာဂါံ

head

အနာဂါံ (ʼanāgāṃ)

mnw-noun

အနာဂါံ (ʼanāgāṃ)

/ʔanɛ̀əɡɑːm/

Borrowed from Pali anāgāmin or Sanskrit अनागामिन् (anāgāmin)

third path to Nirvana (Pali anāgāmimagga)

one who has entered the third stage of enlightenment


လၟာတ်

head

လၟာတ် (lmāt)

mnw-noun

လၟာတ် (lmāt)

(Buddhism) a person who separates himself from family life and pledges himself to keep the Eight Precepts.


ဗြဴမိန်

(Buddhism) female renunciant living under modified monastic rules, but not acknowledged as a member of the Sangha


ညးဗနိက်

head

ညးဗနိက် (ñaḥbanik)

ညးဗၞိက် ညးဗၞိက်#Mon

Alternative form of ညးဗၞိက် (ñaḥbnik, “merchant”)


ညးဗၞိက်

ညးဗၞိက် (ñaḥbanik)

merchant, n. ညးဗၞိက်။


တံၚ်ဒဇဵု

တံၚ်ဒဇဵု (taṃṅdajeu)

mnw-noun

တံၚ်ဒဇဵု (taṃṅdajeu)

a kind of fruit-bearing tree sometimes cultivated Baccaurca sapida and parviflora Mueller Arg.


ရဲု

Encoding in Unicode standard for modern Burmese of ရုဲ


ဥတုက္ညၚ်

head

ဥတုက္ညၚ် (ʼutukañaṅ)

mnw-noun

ဥတုက္ညၚ် (ʼutukañaṅ)

dry weather embracing both cold and hot seasons.


အ္စာဥပဒေ

head

အ္စာဥပဒေ (ʼcāʼupade)

mnw-noun

အ္စာဥပဒေ (ʼcāʼupade)

/ʔət͡ɕuˀpətè/


ၜဳဒူ

Borrowed from Burmese ဗီရို (birui), from French bureau.


ပ္ညပ်

head

ပ္ညပ် (pñap)

mnw-noun

ပ္ညပ် (pñap)

name, term, designation, something which is an appellation only.


ดาจ

From Proto-Austroasiatic *ɗaːk. Cognate with Nyah Kur ดาก, Vietnamese nước, Khmer ទឹក (tɨk).


แพฺ-อา

head

แพฺ-อา (phɛ̀a)

mnw-noun

แพฺ-อา (phɛ̀a)


ဗှေ်

ဗှေ်

2022 October 16 (last accessed), SEAlang Library Mon Dictionary:

ဗှ်ေ ဗှ်ေ#Mon


တုန်

Alternative spelling of တန် (“bamboo rat”)


ကနိပ်

ကၞိပ် ကၞိပ်#Mon


မြေက်

Learned borrowing from Pali marica or learned borrowing from Sanskrit मरिच (marica); alternatively, from the same unattested source as the aforementioned words.


အကုသိုလ်

head

အကုသိုလ် (ʼakusa)

mnw-noun

အကုသိုလ် (ʼakusa)

Development from apocopated variant of Old Mon အကုသလ, with spelling influenced by Pali အကုသလ (akusala) and possibly Burmese အကုသိုလ် (a.ku.suil). Doublet of အကုသဵု.


အကုသလ

အကုသိုလ် အကုသိုလ်#Mon

အကုသဵု အကုသဵု#Mon


လ္ကအ်

head

လ္ကအ် (lkaʹ)

mnw-noun

လ္ကအ် (lkaʹ)

တ္ကံ တ္ကံ#Mon


ကြေၚ်

head

ကြေၚ် (kreṅ)

mnw-noun

ကြေၚ် (kreṅ)


ฟะ

စ (ca /ɕiəʔ/, “to eat”) + nominalizing infix -w-. Compare also a Dvaravati Mon pair *caaʔ “to eat” : *cwaaʔ “flesh”, reconstructed by Diffloth (1984:263ff).

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

dish eaten as accompaniment to rice; curry; soup; broth.


ဇဗၠူ

head

ဇဗၠူ (həpluˀ)

Compare Thai พลู (pluu), Vietnamese trầu (“betel”) (from Proto-Vietic *b-luː).


သ္ပိုၚ်

သ္ပိုၚ် (rɜ̀ŋ)

→ Burmese: သင်းပိုင် (sang:puing)

(Buddhism) monk's waistcloth (lower garment)


ဍုၚ်

→ Burmese: တိုင်း (tuing:)


ဇီု

Compare Burmese စိမ့် (cim., “marsh, swamp”)


ယၚ်မံၚ်

ယၚ်မံၚ် (yɛ̀aŋ mòŋ⁴)

→ Burmese: ယင်ပေါင် (yangpaung)

/yɛ̀aŋ mòŋ⁴/


ကတ်ကြဲာ

ကတ်ကြဲာ (kɔt krai)

Borrowed from Hindi क़ैंची (qa͠icī) via Burmese ကတ်ကြေး (katkre:).