အဘိဓာန်

From Pali abhidhāna or Sanskrit अभिधान (abhidhāna).

Audio: (file)

အဘိဓာန်မန်ပိုဲဂွံဇၞော်မောဝ်အာနွံမံၚ်တာလျိုၚ်နူပိုဲရ။

We have a responsibility to improve our Mon dictionary.


မတ်

From Proto-Mon-Khmer *mat (“eye”). Cognate with Nyah Kur มัด่, Khmer មាត់ (mŏət).


တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်မရနုက်ကဵု (၆၈) ဝါ

sometimes used to enclose digits to distinguish from letters


ပုၚ်

From Old Mon ပူၚ် (pūṅ), from Proto-Mon-Khmer *puuŋ (“cooked rice”).


ချေံ

Cognate with Nyah Kur แช็ฮ. Compare Khmer សេះ (seh).

be mischievous unrestrained be faithless wanton or disloyal to one’s spouse.


ထဝ်ဗာတ်

head

ထဝ်ဗာတ် (thawbāt)

mnw-noun

ထဝ်ဗာတ် (thawbāt)

Borrowed from Burmese ထောပတ် (htau:pat).


ကွာင်

head

ကွာင် (kwāṅ)

mnw-noun

ကွာင် (kwāṅ)

ကွာၚ်မစုတ်လဝ်နကဵုသဝ်ရာကၠောန်ကွာၚ်ဍာ်တှ်ဗ္စး။

Cake of rice dried and mixed with sugar.

kwāṅ macut law nakou sawrā klon kwāṅ ḍākth bcaḥ.

confection prepared from flour {loaf of} bread cake pudding biscuit.


ကြုက်

Compare Middle Chinese 客 (MC khaek, “guest”).

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

ปทุมธานี ปทุมธานี


စဴ

Audio: (file)

နူဂယးဂှ်ပိုဲစဴကွာန်မုဟ်ဒုန်။

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ

(intransitive) to return go back come back to proceed to an arranged destination to go out to perform a prescribed observance.


သွ

စ (ca /ɕiəʔ/, “to eat”) + nominalizing infix -w-. Compare also a Dvaravati Mon pair *caaʔ “to eat” : *cwaaʔ “flesh”, reconstructed by Diffloth (1984:263ff).

dish eaten as accompaniment to rice; curry; soup; broth.


ကောန်စဴ

kon cau (romanization)
ကွေန်စဴ (alternative)

ကောန် (kon, “child”) + စဴ (cau, “grandchild”). Compare Khmer កូនចៅ (kouncaw), Vietnamese con cháu.

com

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


စးကောန်စဴ

head

စးကောန်စဴ (caḥ kon cau)

mnw-noun

စးကောန်စဴ (caḥ kon cau)

Mnw-စးကောန်စဴ.wav

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ


ကောန်ခအှ်

head

ကောန်ခအဟ် (kon khaʼah)

mnw-noun

ကောန်ခအဟ် (kon khaʼah)

ကောန် ခအဟ် (canonical)
kon khaʼah (romanization)
ကောန်ဟအှ် (alternative)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai


ကောန်ဟအှ်

head

ကောန်ဟအှ် (kon haʼah)

mnw-noun

ကောန်ဟအှ် (kon haʼah)

ကောန်ခအှ် ကောန်ခအှ်#Mon

Alternative form of ကောန်ခအှ် (kon khaʼah)


ကောန်လေၚ်

head

ကောန်လေၚ် (kon leṅ)

mnw-noun

ကောန်လေၚ် (kon leṅ)

kon leṅ (romanization)
ကောန်လေင် (alternative)

ကောန် (kon, “child”) + လေၚ် (leṅ, “to look after, to feed”) (< Thai เลี้ยง (líiang)); compare also Thai ลูกเลี้ยง (lûuk-líiang, “stepchild”), which has the same construction.


နာဲ

Myanmar (Kaw Kyaik), Thailand (Pak Kret District)

(Pak Kret District) used to address men who had once been Buddhist monks


ကောန်သွီု

head

ကောန်သွီု (kon swəṁ)

mnw-noun

ကောန်သွီု (kon swəṁ)

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai

stepchild foster-child step-son a wife’s son by a former husband.


ဂကောံအက္ခရ်ဗွဟ်ရမျာင်

head

ဂကောံအက္ခရ်ဗွဟ်ရမျာင်

From ဂကောံ (garm, “Group or International”) + အက္ခရ် (ʔakara, “Alphabet”) + ဗွဟ်ရမျာင် (phɛ̀tæ̀ramaymɛ̀say, “Phonetic or pronunciation”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.

en-ဂကောံအက္ခရ်ဗွဟ်ရမျာင်-mnw-name-GEbx5Zmh


သေနာတ်

Borrowed from Dutch snaphaan via Burmese သေနတ် (senat).


ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ

ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ.wav

ဍာ်တှ်သဗြဴ.wav

ဍာ်တှ် (daiktɔh, “milk”) + သတ်ဗြဴ (sɔtprɛ̤a, “coconut”).


ပြင်သေတ်

ပြၚ်သေတ်.wav

Ultimately from French France or franc (“Frank”).

Audio: (file)

ဘာသာပြင်သေတ်တံဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ နွံကဵုယေန်သၞာင် ကျေဝ်ဂေါဝ်ကွေံရ။

ဍုင်ရးပြင်သေတ်

လိက်ပတ်ပြင်သေတ်

ဘာသာပြင်သေတ်

အရေဝ်ဘာသာပြင်သေတ်

အရေဝ်ပြင်သေတ်


တဳတိတ္ထိ

head

တဳတိတ္ထိ (tītitthi)


တဳတိတ္ထိ

တဳတိတ္ထိ (tītitthi)

mnw-noun

တဳတိတ္ထိ (tītitthi)


ကဝ်ဖှဳ

အဲနွံပၟိက်ကဝ်ဖှဳမွဲခေါ်ရ။


ခၞာခၟာဲစာၚ်

head

ခၞာခၟာဲစာၚ် (khnākhmāycāṅ)

mnw-noun

ခၞာခၟာဲစာၚ် (khnākhmāycāṅ)

Mnw-ခၞာခၟာဲစာၚ်.wav

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၞာခၟာဲစာၚ်(speak).wav


ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်

head

ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ် (khmāycāṅṗiuh)

mnw-noun

ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ် (khmāycāṅṗiuh)

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်(read).wav

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ခၟာဲစာၚ်ၜိုဟ်(speak).wav


မှၚ်

From Sanskrit म्हन् (mhan), Burmese မင် (mang).


ဂတာ

→ Eastern Pwo: က်ုတာ (kə tà)

တၟံခိုဟ်သ္ဒးစွံဂတာန၊ သြောံခိုဟ်သ္ဒးစွံဖာလ္တူတုဲ။

Putting the stone as the bottom of the basket and the rice on the top.

tmaṃ khiuh sdaḥ cwaṃ gatāna, sroṃ khiuh sdaḥ cwaṃ phāltū tuy.


မြေက်

Learned borrowing from Pali marica or learned borrowing from Sanskrit मरिच (marica); alternatively, from the same unattested source as the aforementioned words.


ฟะ

ปทุมธานี ปทุมธานี#Thai