ძელი

head

ძელი • (ʒeli)

Together with Laz ნძელი (nżeli), borrowed from Old Georgian მძორი (mʒori). Doublet of (ნ)ძორი ((n)ʒori).


ჯაჭვი

xmf-noun

ჯაჭვი • (ǯač̣vi) (plural ჯაჭვეფი)

→ Abkhaz: а-да́ҷ (a-dáčʼ)

From Georgian ჯაჭვი (ǯač̣vi). Doublet of ძეწკვი (ʒec̣ḳvi).


ცხენი

According to Fähnrich, from Proto-Georgian-Zan *cxen-. Klimov derives from Georgian ცხენი (cxeni).


ბრინჯი

head

ბრინჯი • (brinǯi)


კვერცხი

კვერცხი • (ḳvercxi) (plural კვერცხეფი)

ḳvercxi (romanization)
კვერცხეფი (plural)

xmf:მარქვალი


სიზმარი

xmf-noun

სიზმარი • (sizmari) (plural სიზმარეფი)

sizmari (romanization)
სიზმარეფი (plural)

dream (imaginary events seen in the mind while sleeping)


ანგელოზი

head

ანგელოზი • (angelozi) (plural ანგელოზეფი)

angelozi (romanization)
ანგელოზეფი (plural)

Borrowed from Old Georgian ანგელოზი (angelozi).


მუმა

From Proto-Kartvelian *mam-. Cognates include Svan მუ (mu), Georgian მამა (mama) and Laz მუმული (mumuli).


ჯიმა

xmf-noun

ჯიმა • (ǯima) (plural ჯიმალეფი)

From *ჯუმა (*ǯuma), from Proto-Kartvelian *ʒ₁am-.


ზოთონჯი

head

ზოთონჯი • (zotonǯi)


კაკალი

კაკალი • (ḳaḳali)


ბორბოლია

Ultimately from Proto-Georgian-Zan *bor-. Cognate with Georgian ბორბალი (borbali) and ბორბალა (borbala).


სომეხი

desc

→ Abkhaz: а-шәамахь (a-ŝʷamaxʲ) (or directly from Georgian)

Armenian, a person from Armenia or of Armenian descent


პირი

head

პირი • (ṗiri)


ბატი

the young of animals, usually a buffalo baby


კირი

კირი • (ḳiri)

→ Abkhaz: а-кьы́р (a-kʲʼə́r)

→ Ubykh: кир (kʼir)

Borrowed from Georgian კირი (ḳiri). See it for more.

ნკირუა

to kiln, to reduce to lime, to scorch; to lime, calcify; fishing with kilned lime


გემი

From Ottoman Turkish كمی (gemi, “ship”).


წამი

წამი • (c̣ami)

Borrowed from Georgian წამი (c̣ami). Doublet of წუმი (c̣umi).


მარგალი

xmf-noun

მარგალი • (margali) (plural მარგალეფი)

margali (romanization)
მარგალეფი (plural)

→ Laz: მარგალი (margali)

From Proto-Georgian-Zan *m-egr-el-, equivalent to არგ (arg) + მ- -ალი (m- -ali).

xmf:მარგალეფი

(obsolete, figuratively) farmer, peasant


განძი

head

განძი • (ganʒi)

Borrowed from Georgian განძი (ganʒi) or directly from Old Armenian գանձ (ganj, “treasure”). See the Georgian entry for more.


ბარდი

→ Abkhaz: а-бард (a-bard)

Borrowed from Georgian ბარდი (bardi). Doublet of ბურდი (burdi).


ფატი

ფატი • (paṭi)


ლასტი

ლასტი • (lasṭi)


ცხვენი

→ Svan: ცხუ̂ენ (cxûen), ცხენ (cxen)

From Georgian სხვენი (sxveni). Doublet of ცხუ (cxu). Armenian ցխինք (cʻxinkʻ) is a Zan borrowing.


ცხვინი

ცხვინი • (c’xvini)

ცხვენი ცხვენი#Mingrelian


წყარი

წყარი • (c̣q̇ari)

Ultimately from Proto-Kartvelian *c̣q̇al-. Cognates include Georgian წყალი (c̣q̇ali); see there for more.


სერი

From Proto-Georgian-Zan *ser- (“evening, night”). See Georgian სერი (seri) for more.


ჟამი

head

ჟამი • (žami)

From Old Armenian ժամ (žam), probably via Old Georgian ჟამი (žami).


ღვინი

ღვინი • (ɣvini)


ბერძენი

ბერძენი • (berʒeni)

ბერზენი ბერზენი#Mingrelian


გერი

Related to Laz მგერი (mgeri) and Old Georgian მგელი (mgeli). According to Klimov's earlier work, from Proto-Georgian-Zan *mgel- (“wolf”), he however remarks that in Mingrelian-Laz *მგარ- (*mgar-) is expected. In Klimov's more recent works, he no longer reconstructs Proto-Georgian-Zan. If that's correct, then this word should be treated as a borrowing from Old Georgian მგელი (mgeli) (itself possibly from Armenian, for which compare Old Armenian գայլ (gayl)).


ორიჯი

ორიჯი • (oriǯi)

From Proto-Kartvelian *r-, *ar- (“to be”). See Old Armenian երինջ (erinǰ), a Zan borrowing, for more.


ორჯი

ორჯი • (orǯi)


ორინჯი

ორინჯი • (orinǰi)


ჭაჭა

xmf-noun

ჭაჭა • (č̣ač̣a) (plural ჭაჭეფი)

→ Georgian: ჭაჭა (č̣ač̣a)

desc

→ Svan: ჯაჭ (ǯač̣, “kidney”), ჭაჭ (č̣ač̣), ⇒ ჯაჭა̈რ pl (ǯač̣är, “waist”), ჯაჭარ (ǯač̣ar)

Borrowed from Abkhaz а–ҷа́ҷа (a–čʼáčʼa, “liver”).


კატუ

xmf-noun

კატუ • (ḳaṭu) (plural კატუეფი)


კოღო

head

კოღო • (ḳoɣo)


ფურნე

From Georgian ფურნე (purne), Koine Greek φοῦρνος (phoûrnos), from Latin furnus.

ფურნეს ჯგირი ქობალი იჭუუ


თოლია

→ Georgian: თოლია (tolia)


ხინჯი

ხინჯი • (xinǯi)

From Proto-Georgian-Zan *qid-, perhaps from Proto-Kartvelian *qed-; see Old Georgian ჴიდი (qidi) for more. Doublet of ხიდე (xide).


კალმახი

xmf-noun

კალმახი • (ḳalmaxi) (plural კალმახეფი)

ḳalmaxi (romanization)
კალმახეფი (plural)

From Georgian კალმახი (ḳalmaxi), კალმახა (ḳalmaxa), ultimately from Old Armenian կարմրախայտ (karmraxayt).


კალმახა

head

კალმახა • (ḳalmaxa)

კალმახი კალმახი#Mingrelian


შხური

შხური • (šxuri)

From Proto-Georgian-Zan *c₁xwar-, from *c₁xow- (“animate, alive”). Cognate with Laz ჩხური (çxuri) and Georgian ცხვარი (cxvari).


ჩიტი

ჩიტი • (čiṭi)

Related to Georgian ჩიტი (čiṭi); according to Kipšidze, borrowed from it. See there for more.


ტვინი

ტვინი • (ṭvini)


ცელი

From Proto-Georgian-Zan *cel-. According to Fähnrich–Sarǯvelaʒe, this form is borrowed from Georgian ცელი (celi) while ცალი (cali) is inherited.


აბრეშუმი

xmf-noun

აბრეშუმი • (abrešumi) (plural აბრეშუმეფი)

abrešumi (romanization)
აბრეშუმეფი (plural)


ბეჭი

head

ბეჭი • (beč̣i) (plural ბეჭეფი)

Synonym of აფხა (apxa, “shoulder blade, scapula”)


გემო

From Old Georgian გემოჲ (gemoy), ultimately of Proto-Indo-European origin.


ვაჭარი

ვაჭარი • (vač̣ari)

ვანჭარი ვანჭარი#Mingrelian


კეტი

კეტი • (ḳeṭi) (plural კეტეფი)

→ Abkhaz: а-кьат (a-kʲʼatʼ)


კუ

→ Abkhaz: а-кәу́а (a-kʷʼúa)

→ Svan: კუ (ḳu)


მამიდა

Abkhaz: а-мамида (a-mamida)


ნიში

→ Abkhaz: а-ны́шь (a-nə́š)

Compare Laz ნუში (nuşi), Middle Georgian ნუშა (nuša, “small boat”).


ნუში

head

ნუში • (nuši)


პაპა

პაპა • (ṗaṗa) (plural პაპეფი)

Ultimately borrowed from Ancient Greek πάπας (pápas).


სინჯი

სინჯი • (sinǯi)


სკა

სკა • (sḳa) (plural სკალეფი)

Akin to Laz მცქა (mʒka), Georgian სკა (sḳa).


ტოტი

ტოტი • (ṭoṭi) (plural ტოტეფი)


ფიჭვი

xmf-noun

ფიჭვი • (pič̣vi) (plural ფიჭვეფი)


ფიჭვი

ფიჭვი • (pič̣vi) (plural ფიჭვეფი)

→ Georgian: ფიჭვი (pič̣vi) — Guria


შინდი

head

შინდი • (šindi)

ბძგირი ბძგირი#Mingrelian

Synonym of ბძგირი (bʒgiri, “cornel (Cornus mas)”)


შური

შური • (šuri)

From Proto-Kartvelian *s₁ul- (“soul, spirit, smell”).


ძერა

Borrowed from Georgian ძერა (ʒera), displaced the native *ჯაჯა (*ǯaǯa) which survives in Gurian dialect of Georgian as ჯაჯა (ǯaǯa).


ძერა

Anethum graveolens
Anethum graveolens#Translingual


იოლი

From Proto-Georgian-Zan *ial- (“pontic azalea”). Cognate with Georgian იელი (ieli). Doublet of იბლი (ibli). See also Svan ჰად-რა (had-ra, “pontic azalea”).

yellow azalea, honeysuckle azalea, pontic azalea (Rhododendron luteum)


ჭადარი

head

ჭადარი • (č̣adari)

ჭანდარი ჭანდარი#Mingrelian


ხორხი

→ Abkhaz: ахуархь (axwarxʲ)

From Proto-Georgian-Zan *xarx-. See Old Georgian ხერხი (xerxi) for more.


ხოხობი

Ultimately from Proto-Kartvelian *qoqob-.


ჯოგი

ჯოგი • (ǯogi)


კენტი

კენტი • (ḳenṭi)


მახინჯი

მახინჯი • (maxinǯi) (plural მახინჯეფი)

maxinǯi (romanization)
მახინჯეფი (plural)

From *მახირჯი (*maxirǯi), equivalent to ხირ (xir, “to steal”) + მა- -ჯ-ი (ma- -ǯ-i). The closest cognate is Laz მხირაჯე (mxirace), მხიაჯე (mxiace).
Similarity with Georgian მახინჯი (maxinǯi, “hideous”) is accidental.


ერჯი

head

ერჯი • (erǯi)

From Proto-Georgian-Zan *werʒ₁- (“male, ram”); see there for more.


მენცარი

head

მენცარი • (mencari) (plural მენცარეფი)

mencari (romanization)
მენცარეფი (plural)


ვეფხი

Borrowed from Old Georgian ვეფხი (vepxi).


მარულა

რულა (rula, “to run, gallop”) + მა- -ა (ma- -a)


კუტუ

xmf-noun

კუტუ • (ḳuṭu) (plural კუტუეფი)


ბულეკი

ბულეკი • (buleḳi) (plural ბულეკეფი)

→ Svan: ბულეკ (buleḳ)

Akin to Georgian ბოლოკი (boloḳi), Middle Armenian բողկ (boġk), see the latter for more.


შუკა

head

შუკა • (šuka)

Borrowed from Old Armenian շուկայ (šukay), from Classical Syriac ܫܘܩܐ (šūqā’), from Akkadian 𒋻 (/sūqu/, “street”), from Akkadian 𒆸 (/sâqu/, “to become narrow”).


მიმინო

xmf-noun

მიმინო • (mimino) (plural მიმინოეფი)

mimino (romanization)
მიმინოეფი (plural)

Eurasian sparrowhawk
Eurasian sparrowhawk

Accipiter nisus
Accipiter nisus#Translingual


ქიფური

The origin is unknown. Related to Russian кефир (kefir).

unk

unknown

a kind of fermented milk product prepared in skin vessel


ზა

From *გზა (*gza), from Proto-Georgian-Zan *gza- (“road, path”), from Proto-Kartvelian *gz- (“to go”).


ჭანდარი

head

ჭანდარი • (č̣andari)

→ Abkhaz: a-ҷанда́р (a-čʼandár)


ლიმა

From Proto-Georgian-Zan *om-. Cognate with Georgian ომი (omi).


ობედი

→ Svan: ჰობედ (hobed)

Borrowed from Georgian აბედი (abedi). For sporadic replacement of word-initial ა (a) with ო (o), compare ალაგე ~ ოლაგე (alage ~ olage), აგაფა ~ ოგაფა (agapa ~ ogapa).


წუმი

წუმი • (c̣umi)

From Proto-Kartvelian *c̣am-; see there for more. Doublet of წამი (c̣ami).


ლაკვი

ლაკვი • (laḳvi)


ჯოღორი

xmf-noun

ჯოღორი • (ǯoɣori) (plural ჯოღორეფი)


მაფა

From Proto-Georgian-Zan *up-. Cognate with Georgian მეფე (mepe).


ნუზუ

Supposedly from Proto-Kartvelian *naʒw-.


პაპუ

head

პაპუ • (ṗaṗu)


კიდირი

კიდირი • (ḳidiri)


ჭაბუ

ჭაბუ • (č̣abu)


კჷდალა

კჷდალა • (ḳədala)


კოჩი

xmf-noun

კოჩი • (ḳoči) (plural კოჩეფი)


ღორონთი

head

ღორონთი • (ɣoronti)

ღორონთქ გოგიმორძგვას, ჩქიმი პატონი.


გვიმორა

From Proto-Georgian-Zan. Cognate with Georgian გვიმრა (gvimra).


ხუმა

From Proto-Georgian-Zan *qam-, *qm-. Cognate with Georgian ხმა (xma).


ბონუა

From Proto-Georgian-Zan *ban-. Cognates include Georgian აბანო (abano).

ბონუნს ბონუნს#Mingrelian


ჩილი

ჩილი • (čili)


ოხორი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-xal-.


პიჯი

head

პიჯი • (ṗiǯi)

From Proto-Kartvelian *ṗir-. Cognate with Laz პიჯი (p̌ici), Svan პილ (ṗil) and Georgian პირი (ṗiri).


გური

From Proto-Kartvelian *gul-. Cognates include Georgian გული (guli).

middle, core part of something (such as fruit)


ბურდი

From Proto-Kartvelian *bard-; see there for more.


კიბირი

კიბირი • (ḳibiri)

From Proto-Georgian-Zan *ḳb-il-, whence also the cognates: Georgian კბილი (ḳbili) and Laz კიბირი (ǩibiri).


ჩხვინდი

ჩხვინდი • (čxvindi) (plural ჩხვინდეფი)

čxvindi (romanization)
ჩხვინდეფი (plural)

desc

→⇒ Georgian: ცხვინჯა (cxvinǯa) (Imereti)

(historical, camping) a wooden stick bent over a bonfire used for cooking


ხუტოლი

head

ხუტოლი • (xuṭoli)

From Proto-Georgian-Zan *xuṭ- (“to press oneself against”). Cognate with Georgian ჩახუტება (čaxuṭeba), მიხუტება (mixuṭeba), etc. Middle Armenian խտիտ (xtit, “hug, embrace”), dialectal Armenian խտտել (xttel, “to hug, embrace”) are considered Georgian-Zan borrowings.


ბუზინი

From Proto-Kartvelian *buz(w)-. Cognates include Georgian ბუზი (buzi, “fly (insect)”).


თოლი

ფერი სერი რდუ, თოლიშა კინთი ვემიღინედუ

The night was so dark, you wouldn't see a finger in front of your eyes


თი

house, residence, abode, homestead, home


დღა

xmf-noun

დღა • (dɣa) (plural დღალეფი)


ნდღა

head

ნდღა • (ndɣa)


ობახე

From *ბახ- (*bax-) + ო- -ე (o- -e), from Proto-Kartvelian *berq-.


კოღონა

კოღონა • (ḳoɣona)


კვაღანა

კვაღანა • (ḳvaɣana)

კოღონა კოღონა#Mingrelian


კოკობე

xmf-noun

კოკობე • (ḳoḳobe) (plural კოკობეეფი)

ḳoḳobe (romanization)
კოკობეეფი (plural)


ტორონჯი

ტორონჯი • (ṭoronǯi) (plural ტორონჯეფი)

ṭoronǯi (romanization)
ტორონჯეფი (plural)


ტვენი

head

ტვენი • (ṭveni)


ნოშქვერი

ნოშქვერი • (noškveri)

Cognate with Georgian ნახშირი (naxširi) and Laz ნოშქერი (noşkeri), ნოშქეი (noşkei).
From Proto-Georgian-Zan; see Old Georgian ნაჴშირი (naqširi) for more.

ნოშქერჯგურა უჩა თოლეფი


ნოშქერი

ნოშქერი • (noškeri)

ნოშქვერი ნოშქვერი#Mingrelian


ნირსი

From Proto-Georgian-Zan *nisl-. Cognate with Georgian ნისლი (nisli).


ნჷრსი

ნჷრსი • (nərsi)


ქვირი

From Proto-Georgian-Zan *pkw-il-, from Proto-Kartvelian *pek(w)- : *pk(w)-.


ქირი

From ქირ- ← *ქურ- ← ქორ- (kir- ← *kur- ← kor-), from Proto-Georgian-Zan *kor-.

Accipiter gentilis
Accipiter gentilis#Translingual


ზისხირი

From Proto-Kartvelian *zisxl-. Doublet of დინცხირი (dincxiri).


ზისხერი

ზისხირი ზისხირი#Mingrelian


ზჷსხჷრი

ზჷსხჷრი • (zəsxəri)

ზისხირი ზისხირი#Mingrelian


დინცხირი

From Laz დინცხირი (dinʒxiri). Doublet of ზისხირი (zisxiri).


ლინჯი

ლინჯი • (linǯi)

Cognate with Laz ლიჯი (lici). Further etymology is unknown.


ანგურა

From Georgian ანგური (anguri), აგური (aguri, “brick”). For the sense development compare Arabic طَابُوق (ṭābūq).

cog

Arabic طَابُوق (ṭābūq)


მურღი

head

მურღი • (murɣi)


ყოროფა

ყოროფა • (q̇oropa)

ჸოროფა ჸოროფა#Mingrelian


ტკვარჩელი

ტკვარჩელი • (ṭḳvarčeli)

→ Abkhaz: Тҟәарчал (Tʼqʷʼarčal) (or from Georgian)

→ Georgian: ტყვარჩელი (ṭq̇varčeli)

One theory suggests ტკვა (ṭḳva, “ladder”) + ჩე (če, “white”).
However compare Mingrelian ტკვარჩელია (ṭḳvarčelia, “cyclamen”). For other Kartvelian toponyms derived from plant names, compare ბია (bia), გაგრა (gagra), სოხუმი (soxumi), ცაცხვი (cacxvi), ცხინვალი (cxinvali).


ტკვა

head

ტკვა • (ṭḳva)


ფირტვი

ფირტვი • (pirṭvi)


ფიჟვი

ფიჟვი • (pižvi)


სხული

From Proto-Kartvelian *msxal-; see there for more.

Tedo Sakhokia, (1967) "Georgian Proverbs", p. 252
მა სხულს გიმვოხექია დო ინა უშქურსია.
ma sxuls gimvoxekia do ina uškursia.


მაგანა

desc

→ Abkhaz: а-мага́на (a-magána), а-бага́на (a-bagána)

Related to dialectal Georgian მაგანა (magana). The etymology is uncertain.
Kipšidze connects with Georgian მანგალი (mangali); Ačaṙean puts the word under the list of borrowings from Old Armenian մանգաղ (mangał).
On the other hand, Klimov / Xalilov derive from Greek Ancient Greek μαγγάνα (mangána) glossing it “machine”, probably meaning Greek μάγγανο (mángano), Ancient Greek μάγγανον (mánganon, “the name of various machines”).


ჩხანა

head

ჩხანა • (čxana)


ძღაბი

ძღაბი • (ʒɣabi)

→ Abkhaz: а-ӡӷаб (a-dzğab)

→? Georgian: ძღაბი (ʒɣabi)


ფარფალია

→ Abkhaz: аԥарԥалыкь (aparpaləkʲʼ)

Cognates with Georgian პეპელა (ṗeṗela), Laz ფარფალი (parpali), Svan პარპოლდ (ṗarṗold).

xmf:ფარფალია


თუთაშხა

თუთაშხა • (tutašxa)

Blend of თუთა (tuta, “moon”) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”), cognate with Laz თუთაჩხა (tutaçxa).


თახაშხა

head

თახაშხა • (taxašxa)

→ Svan: თახა̈შ (taxäš), თახაშ (taxaš)

Blend of *თახა (*taxa) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”), the meaning of *თახა (*taxa) is unknown, sometimes theorized to represent a pre-Christian God of war, mimicking Ares.
Cognate with Laz თახაჩხა (taxaçxa).


ჯუმაშხა

head

ჯუმაშხა • (ǯumašxa)

desc

→ Svan: ჯჷმა̈შ (ǯəmäš), ჯჷმაშ (ǯəmaš), ჯუმაშ (ǯumaš), ჯიმაშ (ǯimaš)

Blend of *ჯუმა (*ǯuma) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”), the meaning of *ჯუმა (*ǯuma) is unknown, sometimes theorized to represent a pre-Christian God of fertility, prosperity, protector of shepherds and livestock. Related to ნერჩი (nerči, “God of earth, ground”), for which compare ო-ჯუმაშხ-ურ-ი (o-ǯumašx-ur-i, “worshipping of Nerchi”).
Cognate with Laz ჯუმაჩხა (cumaçxa, “Wednesday”), which according to Marr some speakers used to denote Monday instead. Similarity with Arabic اَلْجُمْعَة (al-jumʕa, “Friday”), whence Turkish cuma (“id.”), is probably accidental, but compare Adyghe бэрэскэжъый (bɛrɛskɛẑəj, “Wednesday”, literally “small Friday”) against бэрэскэшху (bɛrɛskɛšxʷu, “Friday”, literally “big Friday”) both deriving from Ancient Greek Παρασκευή (Paraskeuḗ, “Friday”).


ცაშხა

head

ცაშხა • (cašxa)

Blend of ცა (ca, “sky”) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”). Compare Laz ჩაჩხა (çaçxa), Svan ცა̈̄შ (cǟš).

cog

Svan ცა̈̄შ (cǟš)


ობიშხა

head

ობიშხა • (obišxa)

desc

→ Svan: უ̂ებიშ (ûebiš), უ̂ობიშ (ûobiš)

→ Svan: უ̂ებიშ (ûebiš), უ̂ობიშ (ûobiš)

Blend of *ობი (*obi) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”), the meaning of *ობი (*obi) is unknown, sometimes theorized to represent a pre-Christian God of rain and thunder.
Cognate with Laz ობიჩხა (obiçxa).


შურიშხა

head

შურიშხა • (šurišxa)

Blend of შური (šuri, “soul”) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”).


ჟაშხა

head

ჟაშხა • (žašxa)

Blend of ბჟა (bža, “sun”) + -შ (-š, genitive case marker) + დღა (dɣa, “day”). Compare Laz ბჟაჩხა (bjaçxa), Svan მიშლადეღ (mišladeɣ).


ტოლიბაში

head

ტოლიბაში • (ṭolibaši)

xmf:ტოლიბაში


ქობალი

Cognate with Georgian ხორბალი (xorbali) and Laz ქოვალი (kovali). See the Georgian entry for more.


წარი

From Georgian წარბი (c̣arbi). Displaced native ჭობი (č̣obi).

doublet

ჭობი (č̣obi)


ჩიხუ

head

ჩიხუ • (čixu)


ჭკუჯი

xmf-noun

ჭკუჯი • (č̣ḳuǯi) (plural ჭკუჯეფი)


ბორო

ბორო • (boro) (plural ბორუეფი or ბოროეფი)

boro (romanization)
ბორუეფი (plural)
ბოროეფი (plural)

Borrowed from Ancient Greek μωρός (mōrós).


აბუნტება

head

აბუნტება • (abunṭeba)

Borrowed from Russian бунт (bunt, “uprising, revolt”).

დუნგანეფიშ აბუნტება


აგვარა

→ Svan: აგორა̈ (agorä)

მიდიონი ჩხოუ აგვარაშა!


ჩხუპი

ჩხუპი • (čxuṗi)


პატონი

პატონი • (ṗaṭoni)

Ultimately from Latin patrōnus. Cognate with Georgian ბატონი (baṭoni).

(historical) the master of a feudal manor


პატინი

პატინი • (ṗaṭini)

პატონი პატონი#Mingrelian


პატჷნი

პატჷნი • (ṗaṭəni)

პატონი პატონი#Mingrelian


პურასკია

პურასკია • (ṗurasḳia) (plural პურასკეფი)

ṗurasḳia (romanization)
პურასკეფი (plural)

→ Abkhaz: а-прасқьиа (a-pʼraskja)

Closely related to Laz პრასკჲა (p̌rasǩya) and its alternative forms. Ultimately from Ancient Greek πράσον (práson).


მუქთა-ხორა

მუქ‧თა‧ხო‧რა

Borrowed through Georgian მუქთახორა (muktaxora) from Persian مفت خوار (moft-xvâr).


სახენწჷფო

სახენწჷფოეფი

სახენწჷფო • (saxenc̣əpo) (plural სახენწჷფოეფი)

saxenc̣əpo (romanization)
სახენწჷფოეფი (plural)

From ხენწჷფე (xenc̣əpe, “king, ruler”) + სა- -ო (sa- -o). Compare Georgian სახელმწიფო (saxelmc̣ipo).


დოჸია

head

დოჸია • (doʾia)

Unknown.
Čuxua connects it with Adyghe атакъэ (ataqɛ, “rooster, cock”), Kabardian адакъэ (adaqɛ), Ubykh táqa. Note however that these forms are traditionally reconstructed as Proto-Northwest Caucasian *t:aq:a (“cock, rooster”), but Mingrelian ჸ ← *ყ (ʾ ← *q̇) cannot go back to *q and specifically Kabardian borrowings are unknown in Mingrelian.
A relation with Turkic is phonetically difficult, but compare Ottoman Turkish طاوق (tavuq, “fowl, hen”).

noncog

Ibero-Caucasian languages
ka:მერაბ ჩუხუა


ბაღანა

xmf-noun

ბაღანა • (baɣana) (plural ბაღანეფი)


მურიცხი

მურიცხი • (muricxi) (plural მურიცხეფი)

muricxi (romanization)
მურიცხეფი (plural)

From Proto-Georgian-Zan *racx- ("to count, compute, calculate; to expect").


ლაიტი

ლაიტი • (laiṭi) (usually uncountable, plural ლაიტეფი)


ოხვამე

ოხვამე • (oxvame) (plural ოხვამეეფი)

oxvame (romanization)
ოხვამეეფი (plural)

→ Abkhaz: ауахәа́ма (awaxʷáma)

From ხვამა (xvama, “to pray; to bless”) + ო- -ე (o- -e), which literally means "a place for prayer". Cognate with Laz ოხვამე (oxvame), Svan ლაჴუ̂ამ (laqûam).


ლატი

head

ლატი • (laṭi)


ლაზუტი

ლაზუტი • (lazuṭi)


მოთა

→ Abkhaz: а-моҭа (a-mota) (dialectal)


ჩქიფი

ჩქიფი • (čkipi)

desc

→ Abkhaz: ачқьы́ҧ (ačkʲə́p)

→ Abkhaz: ачқьы́ҧ (ačkʲə́p)

→ Georgian: ჩქიფი (čkipi)

→ Svan: ჩქიფ (čkip)

From Proto-Georgian-Zan *c₁kip- (“broken branch”).


რჩქიფი

head

რჩქიფი • (rčkipi)


რჩიფი

რჩიფი • (rčipi)


კიზი

→ Svan: კიზ (ḳiz)

From Proto-Georgian-Zan *ḳowz-. Doublet of კოვზი (ḳovzi).


კჷზი

კჷზი • (ḳəzi)


სტოლი

სტოლი • (sṭoli) (plural სტოლეფი)


აფხანაკი

აფხანაკი • (apxanaḳi)

→ Svan: აფხნეგ (apxneg)


ციბა

Compare obsolete and dialectal Georgian ციბა / ჩიბა (ciba / čiba, “small dog”).


ცჷბა

head

ცჷბა • (cəba)


ქვირთუ

xmf-noun

ქვირთუ • (kvirtu) (plural ქვირთუეფი)

kvirtu (romanization)
ქვირთუეფი (plural)

→? Svan: ქუ̂ით (kûit)

Akin to Georgian ქურდი (kurdi), see there for more.


საბატონი

head

საბატონი • (sabaṭoni)

desc

→ Svan: საფტინ (sapṭin), სამტინ (samṭin), საბტინ (sabṭin)

Borrowed from Ancient Greek σάββατον (sábbaton). Doublet of შაბათი (šabati).

bor+

xmf:საბატონი


ბჟაშხა

head

ბჟაშხა • (bžašxa)


ჟეშხა

ჟეშხა • (žešxa)


ჯჷმა

ჯჷმა • (ǯəma)


ფსკა

ფსკა • (psḳa)


ჩხინდი

ჩხინდი • (čxindi)

ჩხვინდი ჩხვინდი#Mingrelian


ჩხუნდი

ჩხუნდი • (čxundi)

ჩხვინდი ჩხვინდი#Mingrelian


ჩხვინჯი

ჩხვინჯი • (čxvinǯi)

ჩხვინდი ჩხვინდი#Mingrelian


მადუდური

მადუდური • (maduduri) (plural მადუდურეფი)

maduduri (romanization)
მადუდურეფი (plural)

დუდი (dudi, “head”) + მა- -ური (ma- -uri). Calque of Georgian მეთაური (metauri).


დუდკოჩი

head

დუდკოჩი • (dudḳoči) (plural დუდკოჩეფი)

dudḳoči (romanization)
დუდკოჩეფი (plural)

From დუდი (dudi, “head”) + კოჩი (ḳoči, “man”). Calque of Georgian თავკაცი (tavḳaci).


ჩხომი

head

ჩხომი • (čxomi) (plural ჩხომეფი)

From Proto-Georgian-Zan *čxam-. Cognate with Laz ჩხომი (çxomi) and dialectal Georgian ჩხამა (čxama).


მეჩხომე

მეჩხომე • (mečxome) (plural მეჩხომეფი)

mečxome (romanization)
მეჩხომეფი (plural)


მექობალე

მექობალე • (mekobale) (plural მექობალეფი)

mekobale (romanization)
მექობალეფი (plural)


რედისკა

რედისკა • (redisḳa)


ბუეკი

xmf-noun

ბუეკი • (bueḳi) (plural ბუეკეფი)

ბულეკი ბულეკი#Mingrelian


ბუჲეკი

ბუჲეკი • (buyeḳi) (plural ბუჲეკეფი)

ბულეკი ბულეკი#Mingrelian


სიზიმარი

სიზმარი სიზმარი#Mingrelian


სიზუმარი

სიზმარი სიზმარი#Mingrelian


სიზჷმარი

head

სიზჷმარი • (sizəmari)

სიზმარი სიზმარი#Mingrelian


ნოღა

ნოღა • (noɣa)

From Proto-Georgian-Zan *noɣa- (“lowland”).

ქუთეში უმოსი ჯვეში ნოღა რე, ვინემ ქართი
kuteši umosi ǯveši noɣa re, vinem karti
Kutaisi is an older city than Tbilisi


ჟღამი

ჟღამი • (žɣami)


ქჷლორი

ქჷლორი • (kəlori)

ქილორი ქილორი#Mingrelian


ქიორი

ქილორი ქილორი#Mingrelian


ხვარხვი

ხვარხვი • (xvarxvi) (plural ხვარხვეფი)

xvarxvi (romanization)
ხვარხვეფი (plural)

From Georgian ხახვი (xaxvi). Ultimately borrowed from Proto-Northeast Caucasian *χǝ̄wχV (“onion”).


ჯოხო

head

ჯოხო • (ǯoxo) (plural ჯოხოეფი)

From Proto-Kartvelian *ʒ₁ax-e-; see Georgian სახელი (saxeli) for more.


მარგატელი

მარგატელი • (margaṭeli) (plural მაკრატელეფი)

margaṭeli (romanization)
მაკრატელეფი (plural)

desc

→ Georgian: მარგატელი (margaṭeli), მაგატელი (magaṭeli)


შქართუნი

head

შქართუნი • (škartuni) (plural შქართუნეფი)

škartuni (romanization)
შქართუნეფი (plural)

→ Svan: შართქუ̂ინ (šartkûin)


ბჟაკე

xmf-noun

ბჟაკე • (bžaḳe) (plural ბჟაკეეფი)

From Abkhaz абжакьа (abẑakʲʼa), ажакьа (aẑakʲʼa).


ფრიმული

ფრიმული • (primuli) (plural ფრიმულეფი)

primuli (romanization)
ფრიმულეფი (plural)


ჭვემა

head

ჭვემა • (č̣vema)


ჭვიმა

ჭვიმა • (č̣vima) (plural ჭვიმეფი)

From Proto-Georgian-Zan *c̣₁wim-a- (“rain”), from Proto-Georgian-Zan *c̣₁wim- (“to rain”).


ვანჭარი

ვანჭარი • (vanč̣ari) (plural ვანჭარეფი)

vanč̣ari (romanization)
ვანჭარეფი (plural)


ერქემი

From Ottoman Turkish یلكن (yelken). Doublet of არქანი (arkani).


არქანი

From Georgian იალქანი (ialkani), ultimately from Ottoman Turkish یلكن (yelken). Doublet of ერქემი (erkemi).


ტკვარჩელია

ტკვარჩელია • (ṭḳvarčelia)


ტყვარჩელია

ტყვარჩელია • (ṭq̇varčelia)

ტკვარჩელია ტკვარჩელია#Mingrelian

Alternative form of ტკვარჩელია (ṭḳvarčelia)


ჸურდგელი

ჸურდგელი • (ʾurdgeli)


ყურდგელი

ყურდგელი • (q̇urdgeli)

ჸურდგელი ჸურდგელი#Mingrelian


კურდგელი

კურდგელი • (ḳurdgeli)

ჸურდგელი ჸურდგელი#Mingrelian


ლამუსი

→ Abkhaz: а́ламыс (álaməs)

From Georgian ნამუსი (namusi), from Ottoman Turkish ناموس (namus).


ლამოსი

ლამუსი ლამუსი#Mingrelian


სონა

xmf-noun

სონა • (sona) (usually uncountable, plural სონეფი)


ფურინბურთი

xmf:ფურინბურთი


მარქვალი

head

მარქვალი • (markvali) (plural მარქვალეფი)

markvali (romanization)
მარქვალეფი (plural)

desc

→ Georgian: (Guria) მარქვალა (markvala), მალქვალა (malkvala, “Caesar's mushroom (Amanita caesarea)”), (Adjara) მარქვალი (markvali, “field mushroom (Agaricus campestris)”), (Chveneburi) მარქვალაი (markvalai, “kind of mushroom”)

xmf:მარქვალი


ჭყორი

xmf-noun

ჭყორი • (č̣q̇ori) (plural ჭყორეფი)


ჭყორი

ჭყორი • (č̣q̇ori) (plural ჭყორეფი)


ხამუ

Borrowed from Ottoman Turkish قامه (kama).


ქურსი

From Proto-Georgian-Zan *kursl-. See Georgian ქუსლი (kusli) for more.


ტყა

xmf-noun

ტყა • (ṭq̇a) (plural ტყალეფი)


ჭკადუა

head

ჭკადუა • (č̣ḳadua)

ჭკადუნს ჭკადუნს#Mingrelian


ედგინა

გედირთუ გედირთუ#Mingrelian


ცირა

→ Georgian: ცირა (cira)

From Proto-Georgian-Zan *cir- or from Proto-Georgian-Zan *mcire- (“little, small”). Cognate with Georgian მცირე (mcire).


ქორთუ

→ Abkhaz: а-қы́рҭуа (a-kə́rtwa)

xmf:ქორთუეფი


ზოთონი

ზოთონჯი ზოთონჯი#Mingrelian


ხაბურზაკი

head

ხაბურზაკი • (xaburzaḳi) (plural ხაბურზაკეფი)

xaburzaḳi (romanization)
ხაბურზაკეფი (plural)

xmf:ხაბურზაკი


სორხი

From Georgian სოხვი (soxvi), ultimately from Armenian սոխ (sox).


თურქი

Turk, a person from Turkey or of Turkish descent


თანთარი

თანთარი • (tantari) (plural თანთარეფი)

tantari (romanization)
თანთარეფი (plural)

(dated) Turk, a person from Turkey or of Turkish descent


ნოსა

Cognate with Laz ნისა (nisa, “daughter-in-law”), ნუსა (nusa), Middle Georgian ნუსადია (nusadia, “uncle's wife”). According to Shagirov and Klimov-Khalilov, borrowed from Adyghe нысэ (nəsɛ). Compare especially Laz ნისაღა (nisağa), which is apparently from Adyghe нысэгъу (nəsɛğʷu).
Akin to Bats ნუს (nus), Chechen нус (nus), Ingush нус (nus), Avar нус (nus, “daughter-in-law”).

cog

Adyghe нысэгъу (nəsɛğʷu)

daughter-in-law or the wife of one's sibling


ჭკორი

head

ჭკორი • (č̣ḳori) (plural ჭკორეფი)

From Proto-Kartvelian *č̣ar- or *č̣er- : *č̣ir- (“to hold, to catch”).


მარწვენი

მარწვენი • (marc̣veni)


ჸუდე

xmf-noun

ჸუდე • (ʾude) (plural ჸუდეეფი)

From Proto-Georgian-Zan *q̇ud-, from Proto-Kartvelian *q̇wed-.


ქურანი

Borrowed from Georgian ქურანი (kurani). See it for more.


ღორღონჯი

ღორღონჯი • (ɣorɣonǯi) (plural ღორღონჯეფი)

ɣorɣonǯi (romanization)
ღორღონჯეფი (plural)


ჸუჯი

ჸუჯი • (ʾuǯi) (plural ჸუჯეფი)


ღეჯი

ღეჯი • (ɣeǯi) (plural ღეჯეფი)


ქიჸანა

head

ქიჸანა • (kiʾana) (plural ქიჸანეფი)


ტაროზი

ტაროზი • (ṭarozi)

Compare Old Georgian ტაროსი (ṭarosi), Laz ტარონი (ťaroni), Svan ტარუ̂ეს (ṭarûes).


შინკა

xmf-noun

შინკა • (šinḳa) (plural შინკეფი)

→ Abkhaz: а-шьы́нка (a-šə́nkʼa)

→ Svan: შინკა (šinḳa) — Laxam

Akin to Laz შუკა (şuǩa, “cucumber, melon”) and possibly Ancient Greek σικύα (sikúa).


საკაკალო

head

საკაკალო • (saḳaḳalo)


უშქური

უშქური • (uškuri) (plural უშქურეფი)


ბორჯი

ბორჯი • (borǯi) (plural ბორჯეფი)

Together with Gurian Georgian ბორჯი (borǯi, “time; deadline”) borrowed from Ottoman Turkish بورج (borc, “debt, time”).


კირცხი

head

კირცხი • (ḳircxi) (plural კირცხეფი)

→ Svan: კირცხ (ḳircx)


ლეტა

ლეტა • (leṭa)

Akin to Laz ლეტა (leťa, “earth, ground”).


კვარია

კვარია • (ḳvaria)


მუჸია

მუჸია • (muʾia)


ორჩხე

xmf-noun

ორჩხე • (orčxe) (plural ორჩხეეფი)

→ Svan: უ̂ერჩხ (ûerčx)


ცხუ

From Proto-Georgian-Zan *sxwan-. Doublet of ცხვენი (cxveni). Cognate with Georgian სხვენი (sxveni); see there for more.


ცინდალი

ცინდალი • (cindali) (plural ცინდალეფი)

cindali (romanization)
ცინდალეფი (plural)


ჯიმუ

head

ჯიმუ • (ǯimu)


ჭკადუ

xmf-noun

ჭკადუ • (č̣ḳadu) (plural ჭკადუეფი)

From *მ-ჭკად-უ (*m-č̣ḳad-u), from Proto-Kartvelian *m-č̣ed-el-.


მოსა

From Proto-Georgian-Zan *mas- (“fishing-net”). Cognate with Laz მოსა (mosa, “fishing net”) and Georgian მასე (mase, “(sea-going) fishing net”).


ლაკინჩხა

xmf-noun

ლაკინჩხა • (laḳinčxa) (plural ლაკინჩხეფი)

laḳinčxa (romanization)
ლაკინჩხეფი (plural)

From Proto-Kartvelian *ḳerčx-. Doublet of მეკენჩხალი (meḳenčxali).


ოჯიჯე

head

ოჯიჯე • (oǯiǯe) (plural ოჯიჯეეფი)

desc

→ Georgian: ოჯიჯი (oǯiǯi, “net for catching hawks”)

Sulkhan-Saba Orbeliani, in his dictionary ლექსიკონი ქართული (leksiḳoni kartuli), records the word in the form of ოჯიჯი (oǯiǯi), specifying that it's a Mingrelian word.


მახირალი

head

მახირალი • (maxirali) (plural მახირალეფი)

maxirali (romanization)
მახირალეფი (plural)

ხირ (xir, “to steal”) + მა- -ალი (ma- -ali).


ჭყონი

xmf-noun

ჭყონი • (č̣q̇oni) (plural ჭყონეფი)


ციმუა

From ციმჸუა (cimʾua), from *ციმყუა- (*cimq̇ua-), for which compare ცინყა (cinq̇a, “Caucasian whortleberry (Vaccinium arctostaphylos)”), Laz ცანაყო (ʒanaqo), Svan ცი̄ნყა (cīnq̇a, “lingonberry (Vaccinium vitis-idaea)”).


დიარა

From Byzantine Greek διάριον (diárion), from Latin diarium.


ანჭა

xmf-noun

ანჭა • (anč̣a) (plural ანჭეფი)


ცხალი

Synonym of ანჭა (anč̣a, “cappadocian maple (Acer cappadocicum)”)


ლანჯი

ლანჯი • (lanǯi) (plural ლანჯეფი)

desc

→⇒ Svan: ლა̈ჯრა (läǯra), ლა̈ჯ (läǯ)

→⇒ Svan: ლა̈ჯრა (läǯra), ლა̈ჯ (läǯ)


კაჲმახა

head

კაჲმახა • (ḳaymaxa)

კალმახი კალმახი#Mingrelian

Martvili–Bandza form of კალმახი (ḳalmaxi)


ლაგვანი

ლაგვანი • (lagvani) (plural ლაგვანეფი)

lagvani (romanization)
ლაგვანეფი (plural)

From Georgian ლაგვანი (lagvani), from Old Georgian ლაგჳნი (lagwini), from Ancient Greek λάγυνος (lágunos).


ლახუტი

ლახუტი • (laxuṭi) (plural ლახუტეფი)

Compare dialectal Georgian ლახუტი (laxuṭi).


ხვილარი

xmf-noun

ხვილარი • (xvilari) (plural ხვილარეფი)

xvilari (romanization)
ხვილარეფი (plural)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-xul-.


ტინტილა

head

ტინტილა • (ṭinṭila) (plural ტინტილეფი)

ṭinṭila (romanization)
ტინტილეფი (plural)

desc

→? Georgian: ტინტილა (ṭinṭila) (Imereti), ტინტველა (ṭinṭvela) (Lechkhumi)

Possibly related to ტინტოლი (ṭinṭoli, “wandering, roaming, strolling”).


კიფი

Akin to Laz კერფი (ǩerpi), Adyghe кӏэп (kʼɛp), Kabardian щӏэп (śʼɛp). See also Ancient Greek κάνναβις (kánnabis).


დაჩხირი

head

დაჩხირი • (dačxiri)

desc

→ Georgian: დოჩხაური (dočxauri, “raging fire”)

From Proto-Georgian-Zan *ʒec₁xl-. Cognate with Laz დაჩხირი (daçxiri) and Georgian ცეცხლი (cecxli).


კალანდა

head

კალანდა • (ḳalanda) (plural კალანდეფი)

ḳalanda (romanization)
კალანდეფი (plural)

desc

→ Svan: კალანდა (ḳalanda), კანდა (ḳanda)

From Byzantine Greek κάλανδα (kálanda), from Latin kalendae.


საკი

→ Abkhaz: а-сакь (a-sakʲʼ)

(dialectal, Zugdidi–Samurzakano) sack, bag


გირინი

Cognate with Laz გურუნი (guruni). The origin is unknown. An overview of opinions follows.
Etymological note
*According to Čikobava, from *გ-ვირ-ინ- (*g-vir-in-), where according to him, the root of the word is ultimately cognate with Old Georgian ვირი (viri). Ǯavaxišvili further compares Svan ჰუ̂ილ (hûil, “mule”), მაუ̂რა̈ნდ (maûränd, “bull”), მაუ̂ირ (maûir), ლიუ̂რიელ (liûriel, “mate (of animals)”), ხუ̂ირ (xûir, “male (of animals)”). Neither Čikobava's nor Ǯavaxišvili's comparisons are accepted by Klimov-Xalilov or Kiria.
* Čuxua on the basis of Georgian ქვირანაჸი (kviranaʾi, “foal”), Mingrelian ქვირა (kvira, “foal”), გირინი (girini, “donkey, ass”), Laz გურუნი (guruni, “donkey, ass”), as well as Svan ჰუ̂ილ ← *გუ̂ილ (hûil ← *gûil, “mule”) (for development compare ჰუ̂იჯ ← *გუ̂იჯ ← *გუ̂ილ (hûiǯ ← *gûiǯ ← *gûil, “snake”), which according to some ultimately goes back to Proto-Kartvelian *gwel-), reconstructs Proto-Kartvelian *gwir- (“donkey, mule”), with further comparisons to Chechen говр (govr), dialectal гавр (gavr), Ingush говр (govr, “horse”) for which he reconstructs Proto-Nakh *gawr- (“horse”). Georgian ქვირა (kvira, “foal”) is however considered to be a "foreign" word which see for its origins.
* Fähnrich disregards Čuxua's connection of Mingrelian გირინი (girini) and Svan ჰუ̂ილ (hûil) to various forms of Georgian ქვირა (kvira).

noncog

ჰუ̂ილ ← *გუ̂ილ

Georgian ქურა (kura, “a kind of goat with small ears; hornless sheep”)


ბურჭული

head

ბურჭული • (burč̣uli) (plural ბურჭულეფი)

burč̣uli (romanization)
ბურჭულეფი (plural)


ანკეცი

ანკეცი • (anḳeci) (plural ანკეცეფი)

Ultimately from Proto-Indo-European. See Georgian ანკესი (anḳesi) for more.


ზინთხუ

ზინთხუ • (zintxu) (plural ზინთხუეფი)

zintxu (romanization)
ზინთხუეფი (plural)

→ Abkhaz: а-жәынҭхь (a-ẑʷəntxʲ)


ორზოლი

From *ოგზოლი (*ogzoli), from Proto-Georgian-Zan *lʿa-gz-al- (“provision, victual”), from Proto-Georgian-Zan *gza- (“road, path, way”), from Proto-Kartvelian *gz- (“to go”).
For რზ ← *გზ (rz ← *gz), see Rogava.


ორზა

From Ancient Greek ὄρυζα (óruza). Doublet of ბრინჯი (brinǯi).


ოლაგე

From Georgian ალაგე (alage). Doublet of ალაგე (alage). See Georgian ალაგი (alagi) for more.


ლაჯი

head

ლაჯი • (laǯi)


ალაგე

From Georgian ალაგე (alage). Doublet of ოლაგე (olage).


ოფსი

→ Abkhaz: а-уаҧс (a-waps)

From Old Georgian ოვსი (ovsi), ultimately from Iranian. Doublet of ოსი (osi).


კველა

კველა • (ḳvela) (plural კველეფი)

→ Georgian: კველა (ḳvela, “stool”)

From *კვილ-ა (*ḳvil-a), from Proto-Kartvelian *ḳwil-. Cognate with Laz კული (ǩuli, “chair”), Svan კუ̂ილ (ḳûil, “block of wood, tree stump; stool”), and possibly dialectal Georgian კვილო (ḳvilo, “small block of wood, tree stump”).
According to Klimov, from a Northeast Caucasian source. Compare Tsez къуӏри (q’uʿri, “bench”), Hinukh къуре (q’ure), Dargwa уркьули (urq̇uli, “board”), for which Starostin-Nikolayev reconstructs Proto-Northeast Caucasian *q̇wǝ̆lʔă.


ქვირა

From Georgian ქვირა (kvira), see there for more.


ვარჩხილი

desc

→ Svan: უ̂არჩხილ (ûarčxil, “silver; coin”)


ბურბუ

From *ბორბ-უ (*borb-u), from Proto-Georgian-Zan *barb-. Cognate with Laz ბურბუ (burbu, “bat”) and obsolete Georgian ბრბუნვა (brbunva, “blind groping”).


ზესკვი

xmf-noun

ზესკვი • (zesḳvi) (plural ზესკვეფი)


ჭირპი

head

ჭირპი • (č̣irṗi) (plural ჭირპეფი)

From Proto-Georgian-Zan *c̣₁irṗl-. Cognate with Georgian წირპლი (c̣irṗli). Middle Armenian ճիպռ (čipṙ), ճպուռ (čpuṙ), is a Zan borrowing.


ჭუბური

ჭუბური • (č̣uburi) (plural ჭუბურეფი)

č̣uburi (romanization)
ჭუბურეფი (plural)

From Proto-Kartvelian *c̣₁ab- (“chestnut”). See Georgian წაბლი (c̣abli) for more.


ჸანჩი

ჸანჩი • (ʾanči) (plural ჸანჩეფი)


ყანჩი

ყანჩი • (q̇anči)


ყჷნჩი

ყჷნჩი • (q̇ənči)


ჸურზენი

ჸურზენი • (ʾurzeni)

Likely from Old Georgian ყურძენი (q̇urʒeni).


ბურძგა

ბურძგა • (burʒga)

desc

ბუძგი, ბუძგვი

→ Georgian: ბუძგი, ბუძგვი (buʒgi, buʒgvi, “chestnut prickles, thorns; bristly hair; small hedgehog”); ბურძგი (burʒgi, “bristly hair”)

from <i class="Geor mention" lang="ka">ბუძგვი</i> (buʒgvi)

→ Svan: ბუძგუ̂ (buʒgû, “prickly, thorny shell”) (from ბუძგვი (buʒgvi))

From an earlier form *ბორძგ- (*borʒg-), ultimately from Proto-Georgian-Zan *barʒg-, cognate with Georgian ბაძგი (baʒgi, “holly, ilex”). Doublet of ბაძგი (baʒgi).


ბარცხი

Compare Laz ბარწკენია (barǯǩenia, “wild bilberry”).

cog

Ruscus aculeatus
Ruscus aculeatus#Translingual

Datura stramonium
Datura stramonium#Translingual

Verbena officinalis
Verbena officinalis#Translingual


ბარცხელი

→? Svan: ბა̈რცხილ (bärcxil)

Related to ბარცხი (barcxi, “butcher's broom; thorny bush, shrub”).


შქერი

head

შქერი • (škeri) (plural შქერეფი)

Rhododendron ponticum
Rhododendron ponticum#Translingual

rhododendron, common rhododendron, pontic rhododendron (Rhododendron ponticum)


ხაჯი

ხაჯი • (xaǯi)

Uncertain. Probably from Proto-Georgian-Zan *xwaʒ₁-, note however that *ხოჯ- (*xoǯ-) is expected. Cognate with Laz ხაჯი (xaci), ხაჯივაკა (xacivaǩa, “bean”), and possibly dialectal Georgian ხვანძა (xvanʒa, “vetch”).


კაკა

კაკა • (ḳaḳa)

→ Svan: გაკ (gaḳ), კაკ (ḳaḳ)

კაკალი კაკალი#Mingrelian


კაკაი

კაკაი • (ḳaḳai)

კაკალი კაკალი#Mingrelian


ცხვენდი

ცხვენი ცხვენი#Mingrelian


ცხვინდი

ცხვენი ცხვენი#Mingrelian


ცხვინჯი

ცხვინჯი • (cxvinǯi)

ცხვენი ცხვენი#Mingrelian


შკერი

შკერი • (šḳeri)


ფშკერი

ფშკერი • (pšḳeri)


პატრიჟანი

პატრიჟანი • (ṗaṭrižani) (plural პატრიჟანეფი)

ṗaṭrižani (romanization)
პატრიჟანეფი (plural)

desc

→ Abkhaz: а-паҭырџьан (a-pʼatərdžan, “tomato”)

From an alternative form of Georgian ბადრიჯანი (badriǯani), ultimately from Ottoman Turkish بادلجان (badlican, “eggplant”).

der

aubergine, eggplant (fruit as well as plant)


წვინარი

head

წვინარი • (c̣vinari) (plural წვინარეფი)

c̣vinari (romanization)
წვინარეფი (plural)

From წვ-ინ-არ- < *წოვ-ინ-არ- < *წავ-ინ-არ- (c̣v-in-ar- < *c̣ov-in-ar- < *c̣av-in-ar-), from Proto-Kartvelian *c̣aw-.


შორტი

შორტი • (šorṭi)

Borrowed from Old Georgian შოლტი (šolṭi). Doublet of შქვერთი (škverti). Old Armenian շերտ (šert) is probably a Zan borrowing.


შერტი

head

შერტი • (šerṭi)


შქვერთი

შქვერთი • (škverti)

From შქორთი (škorti), from Proto-Georgian-Zan *šol-. Doublet of შორტი (šorṭi).


შვერთი

შვერთი • (šverti)

Related to შქვერთი (škverti), perhaps its alternative form.

woodwork (cane; rope, cord; basket; lattice; slingshot; etc.)


შქორთი

შქორთი • (škorti)

შქვერთი შქვერთი#Mingrelian


შორდი

შორდი • (šordi)


შქიშქილა

შქიშქილა • (škiškila)

From Proto-Georgian-Zan *šuš-. Cognate with Georgian შუშა (šuša, “slender; young, tender”).


ჭემი

head

ჭემი • (č̣emi)

From ჭემ- < *ჭო̈მ- < *ჭომ- < *ჭამ- (č̣em- < *č̣öm- < *č̣om- < *č̣am-), from Proto-Kartvelian *c̣₁am- (“fur, hair”).


რჭემი

რჭემი • (rč̣emi)


ინჭირი

ინჭირი • (inč̣iri) (plural ინჭირეფი)

inč̣iri (romanization)
ინჭირეფი (plural)

Sambucus ebulus
Sambucus ebulus#Translingual


ფშალა

ფშალა • (pšala)


ფშალე

ფშალე • (pšale)

Humulus lupulus
Humulus lupulus#Translingual


ფშალო

ფშალო • (pšalo)


მაფშალია

მაფშალია • (mapšalia) (plural მაფშალიეფი)

mapšalia (romanization)
მაფშალიეფი (plural)

ფშალე (pšale, “hop”) + მა- -ია (ma- -ia). Cognate with Laz მაფშალე (mapşale, “nightingale”).


კილა

desc

→ Svan: კჷლ (ḳəl, “key; lock, padlock”), ⇒ ლიკლი (liḳli, “to lock”)

Akin to Laz ნკოლა (nǩola), see there for more.


ქოროფე

xmf-noun

ქოროფე • (korope) (plural ქოროფეეფი)

korope (romanization)
ქოროფეეფი (plural)

Atriplex hortensis
Atriplex hortensis#Translingual

Stellaria media
Stellaria media#Translingual


გიგიბი

desc

→ Svan: გჷგიბ (gəgib), გიგიბ (gigib), გჷგჷბ (gəgəb)


ფუთქური

xmf-noun

ფუთქური • (putkuri) (plural ფუთქურეფი)

putkuri (romanization)
ფუთქურეფი (plural)


სუმჸუჯა

head

სუმჸუჯა • (sumʾuǯa) (plural სუმჸუჯეფი)

sumʾuǯa (romanization)
სუმჸუჯეფი (plural)

სუმი (sumi, “three”) + ჸუჯი (ʾuǯi, “ear”) + -ა (-a)


ტვატვი

head

ტვატვი • (ṭvaṭvi)


ჭრაკვი

xmf-noun

ჭრაკვი • (č̣raḳvi) (plural ჭრაკვეფი)

č̣raḳvi (romanization)
ჭრაკვეფი (plural)

Of the same ultimate Circassian origin as Georgian ჭლაკვი (č̣laḳvi). See Kabardian щӏэрыкӏуэ (śʼɛrəkʷʼɛ).

cog

Kabardian щӏэрыкӏуэ (śʼɛrəkʷʼɛ)

Synonym of სორხი (sorxi, “spring onion”)


ჭუაქი

xmf-noun

ჭუაქი • (č̣uaki) (plural ჭუაქეფი)

Akin to Svan ჭაგუ̂ (č̣agû). Compare also Kabardian щӏэрыкӏуэ (śʼɛrəkʷʼɛ).

cog

Svan ჭაგუ̂ (č̣agû)

Kabardian щӏэрыкӏуэ (śʼɛrəkʷʼɛ)


ბორკი

head

ბორკი • (borḳi) (plural ბორკეფი)


ტი

xmf-noun

ტი • (ṭi) (plural ტიეფი or ტილეფი)

ṭi (romanization)
ტიეფი (plural)
ტილეფი (plural)


ცურუ

Borrowed from Georgian სურო (suro), displaced the native term which can be extracted from the toponym სუჯუნა (← *სუჯუ-ონა) (suǯuna (← *suǯu-ona), literally “a place where lots of ivies grow”).


ჸომური

ჸომური • (ʾomuri) (plural ჸომურეფი)

Prunus cerasifera
Prunus cerasifera#Translingual


ჸუმური

head

ჸუმური • (ʾumuri)

ჸომური ჸომური#Mingrelian


ომური

ჸომური ჸომური#Mingrelian


ყომური

ყომური • (q̇omuri)

ჸომური ჸომური#Mingrelian


შუმორი

შუმორი • (šumori)

Onomatopoeic, inherited from Proto-Kartvelian *s₁um-, cognate with Svan ხ-ე-შუ̂მ-ი (x-e-šûm-i, “he calls him”).

cog

შუმინი

muffled noise (of water, wind); breathing


ჩირქე

head

ჩირქე • (čirke) (plural ჩირქეფი)

Uncertain. See Georgian ჩლიქი (čliki) for more.


ჩრიქე

ჩრიქე • (črike)


ფოლო

From Proto-Georgian-Zan *pol-, cognate with Georgian ფოლი (poli), ფლოქვი (plokvi, “hoof”), Laz ფოლო (polo, “lower part of leg”). It's uncertain whether Svan ფო̈ლ (pöl, “hoof”) is native or borrowed from another Kartvelian language. The root is ultimately borrowed from Proto-Indo-European *pōlo- (“big toe”).


ნჯილო

xmf-noun

ნჯილო • (nǯilo) (plural ნჯილოეფი)

From Ottoman Turkish جلیل (celil), from Arabic جَلِيل (jalīl).


ჯილო

head

ჯილო • (ǯilo)


ჸილო

xmf-noun

ჸილო • (ʾilo) (plural ჸილოეფი)


ყილო

head

ყილო • (q̇ilo)


ჩორქო

ჩორქო • (čorko) (plural ჩორქეფი)


ნძელი

ნძელი • (nʒeli)


ზიჭონი

ზიჭონი • (zič̣oni) (plural ზიჭონეფი)

zič̣oni (romanization)
ზიჭონეფი (plural)

desc

→? Svan: ჭჷჭჷნდ (č̣əč̣ənd), ჭჷჭჷნდრა (č̣əč̣əndra), ჩჷჭჷ̄ნდ (čəč̣ə̄nd)

From Proto-Georgian-Zan *ʒec̣₁n-, and Proto-Kartvelian *ʒ₁ec̣₁(w)n- (“willow”) if Svan ჭჷჭჷნდ (č̣əč̣ənd, “willow”) is not a borrowing from Mingrelian. Cognate with Georgian ძეწნა (ʒec̣na, “weeping willow”) whence Mingrelian ძერწი (ʒerc̣i).

doublet

ძერწი (ʒerc̣i)


ჭიჭონი

head

ჭიჭონი • (č̣ič̣oni)

ზიჭონი ზიჭონი#Mingrelian


ჯიჭონი

ჯიჭონი • (ǯič̣oni)

ზიჭონი ზიჭონი#Mingrelian


ტყოლუა

ტყოლუა • (ṭq̇olua)

ტყოლუნს ტყოლუნს#Mingrelian

rolling in mud, verbal noun of ტყოლუნს (ṭq̇oluns)


კუჩხი

xmf-noun

კუჩხი • (ḳučxi) (plural კუჩხეფი)


ფურკი

head

ფურკი • (purḳi)

From Proto-Kartvelian *purḳ-, cognate with Svan ფუკუ̂ნირ (puḳûnir, “steam”).


ჩხონჩხი

ჩხონჩხი • (čxončxi) (plural ჩხონჩხეფი)

čxončxi (romanization)
ჩხონჩხეფი (plural)


ბაღჷრე

ბაღჷრე • (baɣəre) (plural ბაღჷრეეფი)

baɣəre (romanization)
ბაღჷრეეფი (plural)

desctree

→ Abkhaz: а-баӷыр (a-bağər)
→ Ubykh: баӷыр (bağər)

From Proto-Georgian-Zan *beɣ-ur- (“sparrow”), cognate with Georgian ბეღურა (beɣura).


ბაღირე

head

ბაღირე • (baɣire)

ბაღჷრე ბაღჷრე#Mingrelian


ბაღირი

ბაღირი • (baɣiri)

ბაღჷრე ბაღჷრე#Mingrelian


წყი

წყი • (c̣q̇i)


წყივი

წყივი • (c̣q̇ivi)


წყეი

Uncertain. Either borrowed from Georgian წყავი (c̣q̇avi), in which case this word is a doublet of წყოლი (c̣q̇oli), or inherited from Proto-Kartvelian *mc̣q̇aw-.

inh+

Prunus laurocerasus
Prunus laurocerasus#Translingual


წყოლი

xmf-noun

წყოლი • (c̣q̇oli) (plural წყოლეფი)

From Proto-Georgian-Zan *c̣q̇a(w)-, in which case this word is a doublet of წყეი (c̣q̇ei), or possibly Proto-Kartvelian *mc̣q̇aw-.


წყილი

head

წყილი • (c̣q̇ili)


წყოვი

წყოვი • (c̣q̇ovi)


წყოი

წყოი • (c̣q̇oi)


ჭყორია

ჭყორია • (č̣q̇oria)

ჭყერია ჭყერია#Mingrelian


ჭყერია

xmf-noun

ჭყერია • (č̣q̇eria) (plural ჭყერიეფი)

č̣q̇eria (romanization)
ჭყერიეფი (plural)

By surface analysis, ჭყერი (č̣q̇eri, “juniper”) + -ია (-ia, diminutive suffix).


მაჭჷრხოლი

head

მაჭჷრხოლი • (mač̣ərxoli)

მაჭირხოლი მაჭირხოლი#Mingrelian

Alternative form of მაჭირხოლი (mač̣irxoli)


მარჭიხოლი

მარჭიხოლი • (marč̣ixoli)

მაჭირხოლი მაჭირხოლი#Mingrelian


მაჭირხოლი

მაჭირხოლი • (mač̣irxoli) (plural მაჭირხოლეფი)

mač̣irxoli (romanization)
მაჭირხოლეფი (plural)


ხვიპი

ხვიპი • (xviṗi)


ტყვაცი

ტყვაცი • (ṭq̇vaci) (plural ტყვაცეფი)

ṭq̇vaci (romanization)
ტყვაცეფი (plural)


ლიფონი

ლეფონი ლეფონი#Mingrelian


ლეფონი

Caucasian wingnut (Pterocarya fraxinifolia)


ქეროფე

ქოროფე ქოროფე#Mingrelian


ჯუმენე

ჯუმენე • (ǯumene) (plural ჯუმენეეფი)

ǯumene (romanization)
ჯუმენეეფი (plural)

Related to Laz ჯუმენი (cumeni, “redroot pigweed (Amaranthus retroflexus)”), Georgian ძუმელა (ʒumela, “cockscomb (Celosia argentea var. cristata)”), Middle Armenian ծմել (cmel, “amaranth”). See the Armenian entry for more.


წვინორი

head

წვინორი • (c̣vinori)

წვინარი წვინარი#Mingrelian


ჯღირჯღუ

ჯღირჯღუ • (ǯɣirǯɣu)

ჯღირჯღი ჯღირჯღი#Mingrelian


ჯღჷრჯღჷ

ჯღჷრჯღჷ • (ǯɣərǯɣə)

ჯღირჯღი ჯღირჯღი#Mingrelian


ჯღირჯღი

ჯღირჯღი • (ǯɣirǯɣi) (plural ჯღირჯღეფი)

ǯɣirǯɣi (romanization)
ჯღირჯღეფი (plural)

Turdus viscivorus
Turdus viscivorus#Translingual


პეული

პეული • (ṗeuli) (plural პეულეფი)


პეირი

პეირი • (ṗeiri)


პიორი

პიორი • (ṗiori)


ინჭჷრი

ინჭჷრი • (inč̣əri)

ინჭირი ინჭირი#Mingrelian


ინჭირია

ინჭირია • (inč̣iria)

ინჭირი ინჭირი#Mingrelian


ინჭილი

ინჭილი • (inč̣ili)

ინჭირი ინჭირი#Mingrelian


ინჭილია

ინჭილია • (inč̣ilia)

ინჭირი ინჭირი#Mingrelian


მუჸი

მუჸი • (muʾi)


ინღვა

ინღვა • (inɣva)


იმღვა

xmf-noun

იმღვა • (imɣva) (plural იმღვეფი)


ციმჸუა

head

ციმჸუა • (cimʾua)


ციმჸვა

ციმჸვა • (cimʾva)


ცჷმჸუა

ცჷმჸუა • (cəmʾua)


ცჷმუა

ცჷმუა • (cəmua)


ცინყა

Akin to Svan ცი̄ნყა (cīnq̇a), Laz ცანაყო (ʒanaqo). Compare also ციმუა (cimua).

მაჸურზენე მაჸურზენე#Mingrelian

Synonym of მაჸურზენე (maʾurzene, “Caucasian whortleberry (Vaccinium arctostaphylos)”)


შვეე

შვეე • (švee)


შვე

Borrowed from Georgian შვავი (švavi). For development, see კილე (ḳile).


სიმონი

სვიმონი სვიმონი#Mingrelian


სვიმონი

სვიმონი • (svimoni) (plural სვიმონეფი)

svimoni (romanization)
სვიმონეფი (plural)


ზურა

From Proto-Kartvelian *zur(a)- (“female”).


ზესქვი

ზესკვი ზესკვი#Mingrelian


კოპე

კოპე • (ḳoṗe)


კოფე

კოფე • (ḳope) (plural კოფეეფი)


კოფე

კოფე • (ḳope)


კჷნდღჷ

კჷნდღჷ • (ḳəndɣə)

კინდღუ კინდღუ#Mingrelian


კინდღი

კინდღი • (ḳindɣi)

კინდღუ კინდღუ#Mingrelian


კინდღუ

კინდღუ • (ḳindɣu) (plural კინდღუეფი)

ḳindɣu (romanization)
კინდღუეფი (plural)

Compare Laz კანდღუ (ǩandğu, “strawberry; cascara (Frangula purshiana)”), see there for further comparisons.


მონტყორი

head

მონტყორი • (monṭq̇ori) (plural მონტყორეფი)

monṭq̇ori (romanization)
მონტყორეფი (plural)


კოპული

კოპული • (ḳoṗuli) (plural კოპულეფი)

Uncertain. Possibly from Proto-Kartvelian *ḳaṗ- (“stick; pole”).


კოპული

კოპული • (ḳoṗuli)

კომპული კომპული#Mingrelian


ისჷნდი

ისჷნდი • (isəndi)

ისინდი ისინდი#Mingrelian


ისინჯი

ისინჯი • (isinǯi)

ისინდი ისინდი#Mingrelian


ტოფჷ

ტოფჷ • (ṭopə)


ტოფი

ტოფი • (ṭopi)


ტოფუ

ტოფუ • (ṭopu) (plural ტოფუეფი)

desc

→ Abkhaz: а-тоԥ (a-tʼop, “schneider (Alburnoides bipunctatus)”) (dialectal)

→ Georgian: ტობი (ṭobi, “nase”)

nase (Chondrostoma spp. esp. Chondrostoma colchicum, Chondrostoma cyri)


მავჟალია

head

მავჟალია • (mavžalia)

მაბჟალია მაბჟალია#Mingrelian


მებჟალიე

მებჟალიე • (mebžalie)

მაბჟალია მაბჟალია#Mingrelian


მაბჟალია

მაბჟალია • (mabžalia) (plural მაბჟალიეფი)

mabžalia (romanization)
მაბჟალიეფი (plural)

ბჟა (bža, “milk”) + მა- -ალ (ma- -al) + -ია (-ia, diminutive suffix)


მაფშაია

მაფშაია • (mapšaia)

მაფშალია მაფშალია#Mingrelian


ყვინგი

ყვინგი • (q̇vingi)

ჸვინგი ჸვინგი#Mingrelian


ჸვინგი

ჸვინგი • (ʾvingi) (plural ჸვინგეფი)


ნუძუ

ნუძუ • (nuʒu)


ნუზჷ

ნუზჷ • (nuzə)


ნოჯი

Most likely a doublet of ნუზუ (nuzu), see *naʒw-.


ცხუმუტური

ცხუმუტური • (cxumuṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian

Alternative form of ცქუმუნტური (ckumunṭuri)


ცქიმუნტური

ცქიმუნტური • (ckimunṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian


ცქიმუტური

ცქიმუტური • (ckimuṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian


ცხმუტური

ცხმუტური • (cxmuṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian


ცქუმუნტური

xmf-noun

ცქუმუნტური • (ckumunṭuri) (plural ცქუმუნტურეფი)

ckumunṭuri (romanization)
ცქუმუნტურეფი (plural)


ცქუმუტური

head

ცქუმუტური • (ckumuṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian


ცხუმუნტური

ცხუმუნტური • (cxumunṭuri)

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian


ბაცუ

ცქუმუნტური ცქუმუნტური#Mingrelian

Synonym of ცქუმუნტური (ckumunṭuri, “medlar”)


სკური

სკური • (sḳuri)


ცხიმური

xmf-noun

ცხიმური • (cximuri) (plural ცხიმურეფი)

cximuri (romanization)
ცხიმურეფი (plural)


ცხემური

ცხიმური ცხიმური#Mingrelian


ნჷში

head

ნჷში • (nəši)


ჭჷ

xmf-noun

ჭჷ • (č̣ə) (plural ჭუეფი or ჭიეფი)

č̣ə (romanization)
ჭუეფი (plural)
ჭიეფი (plural)


ჸვანა

ჸვანა • (ʾvana) (plural ჸვანეფი)


სინჯა

სინჯა • (sinǯa) (plural სინჯალეფი)


ფერწო

head

ფერწო • (perc̣o) (plural ფერწოეფი)

Cognate with Laz ფენწო (penǯo). For რ ~ ნ (r ~ n) alternation in Zan languages, compare Mingrelian გირძე (girʒe), გინძე (ginʒe) against Laz გუნძე (gunże).


ანგილოზი

ანგელოზი ანგელოზი#Mingrelian


გჷრჷნი

გჷრჷნი • (gərəni)

გირინი გირინი#Mingrelian


ნძერა

ნძერა • (nʒera)


ძერო

ძერო • (ʒero)


ქჷრი

ქჷრი • (kəri)


დღალეფი

დღალეფი • (dɣalepi)


მარაშ

genitive singular of მარა (mara, “week”)


მუნჩქვი

მუნჩქვი • (munčkvi) (plural მუნჩქვეფი)

munčkvi (romanization)
მუნჩქვეფი (plural)

→ Svan: მინჩქუ̂ (minčkû)


წყჷრი

წყჷრი • (c̣q̇əri)


წყირი

წყირი • (c̣q̇iri) (plural წყირეფი)

From Proto-Kartvelian *g(r)c̣q̇il- / *grc̣q̇-il-.


რჩვია

head

რჩვია • (rčvia)


ჯჷმუ

ჯჷმუ • (ǯəmu)


შკვილი

შკვილი • (šḳvili)

შქვილი შქვილი#Mingrelian


შქვინდი

შქვინდი • (škvindi)

შქვილი შქვილი#Mingrelian


შქვილი

შქვილი • (škvili) (plural შქვილეფი)


ჩჷლი

ჩჷლი • (čəli)


ხაბო

desc

→ Georgian: ხაბო (xabo, “river bank”) (Imereti)


ნწერო

head

ნწერო • (nc̣ero)


ცხაცხუ

xmf-noun

ცხაცხუ • (cxacxu) (plural ცხაცხუეფი)

cxacxu (romanization)
ცხაცხუეფი (plural)

From Georgian ცაცხვი (cacxvi). Displaced the native terms which can be extracted from toponym names ცუცხვ-ათ-ი (cucxv-at-i), დუცხუნა ← *დუცხუ-ონ-ა (ducxuna ← *ducxu-on-a).


ღანჯი

ღანჯი • (ɣanǯi) (plural ღანჯეფი)

Akin to Laz ოღანჯუ (oğancu, “to rust”), Georgian ხენჯი (xenǯi, “dross, clinker”). Similarity to Persian زنگ (zang) seems superficial.


ქაბლა

→ Abkhaz: ақабла (akabla)

Has been compared to Gothic 𐌺𐌰𐌻𐌱𐍉 (kalbō), from Proto-Germanic *kalbaz, itself of uncertain origins.
Since the presence of Germans that far east should be met with hesitation, one may rather consider a relation with Akkadian 𒆏𒋢 (kabsu, “young male sheep”), Classical Syriac ܟܒܫܐ (keḇšā, “wether”).
These terms represent inter-Semitic and ultimately foreign borrowings: the final consonant of Hebrew כֶּבֶשׂ (kéḇeś, “sheep”), Phoenician 𐤊𐤁𐤔 (kbš, “sheep”) and Arabic كَبْش (kabš, “ram, bellwether”) shows irregular correspondence. This final consonant may be reconstructed as Proto-West Semitic *ś (/ɬ/), the historic pronunciation of which was /ɬ/. In the Mingrelian word, Mingrelian ლ (l) may go back to Proto-Kartvelian *lʿ, whose pronunciation was identical to this Proto-West Semitic consonant - contrast Svan შ (š), also going back to Proto-Kartvelian *lʿ.


შქურდონი

head

შქურდონი • (škurdoni)

შქურდუმი შქურდუმი#Mingrelian


შქურდუმი

შქურდუმი • (škurdumi) (plural შქურდუმეფი)

škurdumi (romanization)
შქურდუმეფი (plural)

From Proto-Georgian-Zan *šurd-. Doublet of შურდუნი (šurduni).


შურდუნი

შურდუნი • (šurduni) (plural შურდუნეფი)

šurduni (romanization)
შურდუნეფი (plural)

→ Svan: შურდუმი (šurdumi)

From Georgian შურდული (šurduli). Doublet of შქურდუმი (škurdumi).


შონი

→⇒ Abkhaz: а-шәан-уа (a-ŝʷan-wa)


ხუშქორი

ხუშქორი • (xuškori) (plural ხუშქორეფი)

xuškori (romanization)
ხუშქორეფი (plural)

Onomatopoeic. From Proto-Georgian-Zan *xraš-.


ჩქეჩქვი

ჩქეჩქვი • (čkečkvi)

ცქვეცქვი ცქვეცქვი#Mingrelian


ჩქვეჩქვი

ჩქვეჩქვი • (čkvečkvi)

ცქვეცქვი ცქვეცქვი#Mingrelian


ცქეცქვი

ცქვეცქვი ცქვეცქვი#Mingrelian


ცქვეცქვი

ცქვეცქვი • (ckveckvi) (plural ცქვეცქვეფი)

ckveckvi (romanization)
ცქვეცქვეფი (plural)

Possibly from Proto-Georgian-Zan *čečw-; doublet of ჩენჩი (čenči) if correct.


ჩვენჩვი

ჩვენჩვი • (čvenčvi)


ჩენჩი

ჩენჩი • (čenči) (plural ჩენჩეფი)

From Georgian ჩენჩო (čenčo); possibly doublet of ცქვეცქვი (ckveckvi).


წვანდი

წვანდი • (c̣vandi)

წვანჯი წვანჯი#Mingrelian


წვანჯი

წვანჯი • (c̣vanǯi) (plural წვანჯეფი)

c̣vanǯi (romanization)
წვანჯეფი (plural)


ნოდი

collective help (in argiculture); someone who helps


ჭკჷრი

ჭკჷრი • (č̣ḳəri)


ჭკირი

xmf-noun

ჭკირი • (č̣ḳiri) (plural ჭკირეფი)


ტყები

→⇒ Svan: ტყებერა (ṭq̇ebera)


ტურტურუე

head

ტურტურუე • (ṭurṭurue) (plural ტურტურუეეფი)

ṭurṭurue (romanization)
ტურტურუეეფი (plural)

Onomatopoeic. Reduplication of Proto-Georgian-Zan *ṭurṭ- (“to mumble, murmur”). Similarity with Latin turtur is accidental.


ჭყორყოტი

head

ჭყორყოტი • (č̣q̇orq̇oṭi)

ჭყორტოტი ჭყორტოტი#Mingrelian

Alternative form of ჭყორტოტი (č̣q̇orṭoṭi)


ჭყორჭყოტი

ჭყორჭყოტი • (č̣q̇orč̣q̇oṭi)

ჭყორტოტი ჭყორტოტი#Mingrelian


ჭყორტოტი

xmf-noun

ჭყორტოტი • (č̣q̇orṭoṭi) (plural ჭყორტოტეფი)

č̣q̇orṭoṭi (romanization)
ჭყორტოტეფი (plural)

ჭყორი (č̣q̇ori, “quail”) + ტოტი (ṭoṭi, “paw”)

compound

Digitaria sanguinalis
Digitaria sanguinalis#Translingual

ჭყორჭყოტი

č̣q̇orč̣q̇oṭi


ჯიშკილა

head

ჯიშკილა • (ǯišḳila) (plural ჯიშკილეფი)

ǯišḳila (romanization)
ჯიშკილეფი (plural)

→ Georgian: ჯიშკილა (ǯišḳila)

desc

→ Svan: შჷშგილ (šəšgil)

→ Svan: შჷშგილ (šəšgil)

Allium ursinum
Allium ursinum#Translingual


ბერგი

From Proto-Kartvelian *berg- (“to hoe, hack”).


ჯინჯი

head

ჯინჯი • (ǯinǯi) (plural ჯინჯეფი)


ჟინოსქუა

ჟინოსქუალეფი

ჟინოსქუა • (žinoskua) (plural ჟინოსქუალეფი)

žinoskua (romanization)
ჟინოსქუალეფი (plural)

ჟინო (žino, “upper, top”) + სქუა (skua, “child”)

compound

(historical) noble belonging to the aznauri class of Georgian nobility


ბეტარი

head

ბეტარი • (beṭari) (plural ბეტარეფი)


ქუცი

desctree

→ Abkhaz: а-қәы́ц (a-kʷə́c, “thorn”)
→ Ubykh: кьыцәы (kʲʼəcʷə)

From Proto-Georgian-Zan *kacw-. Doublet of ქაცუ (kacu), which is from Georgian ქაცვი (kacvi).


კვადაცი

xmf-noun

კვადაცი • (ḳvadaci) (plural კვადაცეფი)

ḳvadaci (romanization)
კვადაცეფი (plural)

Borrowed from Abkhaz а-кәада́ц (a-kʷʼadác, “sea buckthorn”).


კვადაცა

head

კვადაცა • (ḳvadaca)

კვადაცი კვადაცი#Mingrelian


კვადაცია

კვადაცია • (ḳvadacia)

კვადაცი კვადაცი#Mingrelian


კუდაცია

კუდაცია • (ḳudacia)

კვადაცი კვადაცი#Mingrelian


ციკი

Related to ციკუა (ciḳua, “to stick out (of little things); to stick small things (into something)”), which Klimov tentatively derives from Proto-Kartvelian *ciḳ- (“to stick into”).
Akin to dialectal (Imereti) Georgian ციკი (ciḳi, “point, spike; clitoris”), ნიკი (niḳi, “point, spike”), as well as obsolete მიკი (miḳi, “clitoris”) recorded by Sulkhan-Saba Orbeliani. The irregularity of the initial consonant is probably explained by phonetic symbolism.

cog

central supporting pillar / post / prop (of roofs, tents, etc.)

tip, point, spike
(figuratively) clitoris


სინდი

ისინდი ისინდი#Mingrelian


წყარისინჯი

head

წყარისინჯი • (c̣q̇arisinǯi)

წყარისინდი წყარისინდი#Mingrelian

Alternative form of წყარისინდი (c̣q̇arisindi)


წყარისინდი

წყარისინდეფი

წყარისინდი • (c̣q̇arisindi) (plural წყარისინდეფი)

c̣q̇arisindi (romanization)
წყარისინდეფი (plural)

desc

→ Svan: წყა̈რშინდ (c̣q̇äršind, “duck”), წყა̈სინჯ (c̣q̇äsinǯ), წყარშჷნდ (c̣q̇aršənd)

წყარი (c̣q̇ari, “water”) + სინდი (sindi, “duck”)


ჭკჷდი

head

ჭკჷდი • (č̣ḳədi)


ჭკიდი

xmf-noun

ჭკიდი • (č̣ḳidi) (plural ჭკიდეფი)

mč̣adi მჭადი


ქვიშილი

ქვიშილი • (kvišili) (plural ქვიშილეფი)

kvišili (romanization)
ქვიშილეფი (plural)


კოთხო

head

კოთხო • (ḳotxo) (plural კოთხოეფი)

→ Middle Georgian: *კოთხო (*ḳotxo)

desc

Georgian: კოთხო (ḳotxo) (Guria, Upper Adjara, Imereti, Lechkhumi)

→ Bats: კოთხო̂ (ḳotxô, “wooden goblet”)

From Proto-Kartvelian *ḳatx-. Doublet of კათხა (ḳatxa).


ჭაფურია

head

ჭაფურია • (č̣apuria)

desc

→ Svan: ჭაფუ̈რ (č̣apür, “goatsbeard (Tragopogon); the best kind of mountain grass”), ჭაფო̈რ (č̣apör), ჭაფორ (č̣apor), ⇒ ჭაფხუ̂ირ (č̣apxûir)

შანქარი შანქარი#Mingrelian

(figuratively) Synonym of შანქარი (šankari, “sugar”)


დუჸი

→? Georgian: დუყი (duq̇i)


ისირი

→ Svan: ისრ (isr)


ტობა

→ Svan: ტო̄მბ (ṭōmb)


ჯაპი

head

ჯაპი • (ǯaṗi) (plural ჯაპეფი)


ჩანჯი

ჩანჯი • (čanǯi) (plural ჩანჯეფი)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁er-.


ჩანჯიკითი

head

ჩანჯიკითი • (čanǯiḳiti) (plural ჩანჯიკითეფი)

čanǯiḳiti (romanization)
ჩანჯიკითეფი (plural)

ჩანჯი (čanǯi) + კითი (ḳiti)

compound

ჩანჯი (čanǯi) + კითი (ḳiti)


მინთა

desc

→ Svan: მინთუ̂ (mintû), მინთო̄რ (mintōr)

From Ancient Greek μίνθη (mínthē), μίνθᾰ (mínthă).


ჸვალმინთა

xmf-noun

ჸვალმინთა • (ʾvalminta) (plural ჸვალმინთეფი)

ʾvalminta (romanization)
ჸვალმინთეფი (plural)

→ Abkhaz: а-ҟәылми́ҭа (a-qʷʼəlmíta)

mint, esp. horse mint (Mentha longifolia)

ტყაშ ჸვალმინთა

pennyroyal (Mentha pulegium); wild basil (Clinopodium vulgare)


სალამუსო

სალამუსო • (salamuso) (plural სალამუსოეფი)

salamuso (romanization)
სალამუსოეფი (plural)

ლამუსი (lamusi, “conscience”) + სა- -ო (sa- -o), compare the identically formed Imereti Georgian სანამუსო (sanamuso).


წიფური

head

წიფური • (c̣ipuri) (plural წიფურეფი)

c̣ipuri (romanization)
წიფურეფი (plural)


ოჸუჯე

xmf-noun

ოჸუჯე • (oʾuǯe) (plural ოჸუჯეეფი)


კირიბი

head

კირიბი • (ḳiribi) (plural კირიბეფი)


ხორხოტა

ხორხოტა • (xorxoṭa) (plural ხორხოტეფი)

xorxoṭa (romanization)
ხორხოტეფი (plural)

Variously derived from either Proto-Kartvelian *qarq(a)- or Proto-Georgian-Zan *qorq-.


ქართალი

xmf-noun

ქართალი • (kartali) (plural ქართალეფი)

kartali (romanization)
ქართალეფი (plural)


ხუნჯი

ხუნჯი • (xunǯi) (plural ხუნჯეფი)

From Proto-Georgian-Zan *qund-. Doublet of ხუნდი (xundi).


მინჯე

მინჯე • (minǯe) (plural მინჯეეფი)


მენძელი

მენძელი • (menʒeli) (plural მენძელეფი)

menʒeli (romanization)
მენძელეფი (plural)

Ultimately from Iranian, via Old Georgian მასპინძელი (masṗinʒeli). See Persian سپنج (sepanj) for more.


ქერექენი

Alternative form of ქერი (keri, “barley”)


მუნაფა

იმუნუანს იმუნუანს#Mingrelian


ოდიარე

head

ოდიარე • (odiare) (plural ოდიარეეფი)

odiare (romanization)
ოდიარეეფი (plural)


ხეჭეთი

ხეჭეთი • (xeč̣eti)

ka:მერაბ ჩუხუა


წიწინდერა

წიწინდერა • (c̣ic̣indera)

desc

→ Georgian: წიწინდერა (c̣ic̣indera) — Imereti, Racha


ახკარა

head

ახკარა • (axḳara)


სიჸუნგე

სიჸუნგე • (siʾunge)


ხვამცა

Borrowed from Abkhaz а-хәамса (a-xʷamsa).

bor+

Azalea caucasica (syn. of Rhododendron caucasicum)


ბჷგჷძჷრი

head

ბჷგჷძჷრი • (bəgəʒəri)

ბძგირი ბძგირი#Mingrelian


ჩინორი

ჩინორი • (činori)


აყვაყვა

აყვაყვა • (aq̇vaq̇va)

Borrowed from Abkhaz аҟәаҟәа (aqʷʼaqʷʼa).

bor+

კისერი კისერი#Mingrelian


აბარწა

head

აბარწა • (abarc̣a)


ბძგირი

xmf-noun

ბძგირი • (bʒgiri) (plural ბძგირეფი)


ღანდა

head

ღანდა • (ɣanda)


ძიქვა

ძიქვა • (ʒikva)

desc

→ Georgian: ძიქვა (ʒikva), ძიგვა (ʒigva)

Borrowed from Abkhaz а-ӡеиқәа (a-dzejkʷa).


ბაჭა

xmf-noun

ბაჭა • (bač̣a) (plural ბაჭეფი)

Borrowed from Abkhaz а-па́ҿа (a-pʼáĉʼa).


ბაჭა

ბაჭა • (bač̣a) (plural ბაჭეფი)

მაჸურზენე მაჸურზენე#Mingrelian


კვატა

კვატა • (ḳvaṭa) (plural კვატეფი)

desc

→ Georgian: კვატა (ḳvaṭa), კვატი (ḳvaṭi) (Guria, Imereti)


აფხა

Alternative form: აფხვა (apxva)


ბერზემი

ბერზენი ბერზენი#Mingrelian


ბერძემი

head

ბერძემი • (berʒemi)

ბერზენი ბერზენი#Mingrelian


ბერზენი

xmf-noun

ბერზენი • (berzeni) (plural ბერზენეფი)

berzeni (romanization)
ბერზენეფი (plural)

desc

→ Abkhaz: а-бырзе́н (a-bərzén) (or from Georgian)

→ Svan: ბერზენ (berzen), ბერზემ (berzem), ბერძენ (berʒen), ბერძემ (berʒem) (or from Georgian)

Probably from Old Georgian ბერძენი (berʒeni), see there for more.


ჭიპე

head

ჭიპე • (č̣iṗe)


ჭაპანი

ჭაპანი • (č̣aṗani)


ჩუპა

xmf-noun

ჩუპა • (čuṗa) (plural ჩუპეფი)

→ Abkhaz: аҷапан (ačʼapʼan)

Akin to Georgian ჭიპი (č̣iṗi), Laz წიპა (ǯip̌a).


ჭუჭელე

ჭუჭელე • (č̣uč̣ele) (plural ჭუჭელეეფი)

č̣uč̣ele (romanization)
ჭუჭელეეფი (plural)


კონჭი

კონჭი • (ḳonč̣i) (plural კონჭეფი)

→ Abkhaz: а-кәанҷ (a-kʷʼančʼ)

Akin to Georgian კოჭი (ḳoč̣i), Laz კონჭი (ǩonç̌i), Old Armenian կոճ- (koč-).

cog

Laz კონჭი (ǩonç̌i)


ჯუნა

head

ჯუნა • (ǯuna)

ჯუნუნს ჯუნუნს#Mingrelian


ჯუჯი

xmf-noun

ჯუჯი • (ǯuǯi) (plural ჯუჯეფი)


სომაქი

From Georgian სტომაქი (sṭomaki), from Ancient Greek στόμαχος (stómakhos).


ცოჸუ

ცოჸუ • (coʾu) (plural ცოჸუეფი)

From ციჸუ (ciʾu) by contamination with ცოჸუა (coʾua, “leaping, hopping”). Akin to Georgian ციყვი (ciq̇vi).


ციჸუ

head

ციჸუ • (ciʾu)


ციჸვი

ციჸვი • (ciʾvi)


რტყაფა

რტყაფა • (rṭq̇apa)

From Proto-Kartvelian *rṭq̇- (“to gird, engird”) + -აფ-ა (-ap-a).

inh

არტყაფუ არტყაფუ#Mingrelian


ორტყაფუ

xmf-noun

ორტყაფუ • (orṭq̇apu) (plural ორტყაფუეფი)

orṭq̇apu (romanization)
ორტყაფუეფი (plural)

From რტყაფა (rṭq̇apa) + ო- -აფ-უ (o- -ap-u).


ცაშორტყაფუ

ცაშორტყაფუ • (cašorṭq̇apu) (plural ცაშორტყაფუეფი)

cašorṭq̇apu (romanization)
ცაშორტყაფუეფი (plural)

ცაშ (caš, “of the sky”) + ორტყაფუ (orṭq̇apu, “belt”), calque of Georgian ცისარტყელა (cisarṭq̇ela).


ფაცხა

→ Abkhaz: а-ԥацха (a-pacxa)


მახვარი

Borrowed from Abkhaz амахәар (amaxʷar). Similarity with Georgian მხარი (mxari) is accidental.


აფშირჰა

head

აფშირჰა • (apširha)


ძჷგა

xmf-noun

ძჷგა • (ʒəga)


აბუდანი

აბუდანი • (abudani) (plural აბუდანეფი)

abudani (romanization)
აბუდანეფი (plural)

ka:მერაბ ჩუხუა


ქვიშნაბული

ქვიშნაბული • (kvišnabuli) (plural ქვიშნაბულეფი)

kvišnabuli (romanization)
ქვიშნაბულეფი (plural)


ქვიშნა

ქვიშნა • (kvišna) (plural ქვიშნეფი)

ქვიშნაბული ქვიშნაბული#Mingrelian

Synonym of ქვიშნაბული (kvišnabuli, “sour cherry”)


ქვიშნა

ქვიშნა • (kvišna) (plural ქვიშნეფი)

Vicia ervilia
Vicia ervilia#Translingual


ქვიშნა ბული

ქვიშნა ბული • (kvišna buli) (plural ქვიშნა ბულეფი)

kvišna buli (romanization)
ქვიშნა ბულეფი (plural)

ქვიშნაბული ქვიშნაბული#Mingrelian

Alternative form of ქვიშნაბული (kvišnabuli)


ბული

From Proto-Georgian-Zan *bal-, see there for more.


დობერა

desc

→ Georgian: (Guria) დობირა (dobira, “best soil for vines”), დობირო (dobiro, “vine-growing area”), (Imereti) დობილო (dobilo)


ლარჯი

xmf-noun

ლარჯი • (larǯi) (plural ლარჯეფი)


ქომონჯი

ქომონჯი • (komonǯi) (plural ქომონჯეფი)

komonǯi (romanization)
ქომონჯეფი (plural)


დგვინდგვი

desc

→⇒ Svan: დინდგუ̂ილდ (dindgûild), დინდგუ̂ (dindgû), დუ̂ინდგ (dûindg), დგუ̂ინდგუ̂ (dgûindgû)

From დგვინდგვი ← *დგუინდგუ ← *დინდგუ (dgvindgvi ← *dguindgu ← *dindgu), from Proto-Georgian-Zan *dindg-el-. Doublet of დინდგილი (dindgili).


ჭანდი

xmf-noun

ჭანდი • (č̣andi) (plural ჭანდეფი)


ჭანჯი

ჭანჯი • (č̣anǯi) (plural ჭანჯეფი)


ეჩვა

From Georgian ეჩო (ečo). Displaced the native term which survives in Svan აცქუ̂ (ackû).


ჩქვა

ჩქვა • (čkva) (plural ჩქვალეფი)

→ Svan: ჩქუ̂ა (čkûa)

From *შქვა (*škva), from Proto-Georgian-Zan *šuw-.


ცაცხუ

ცხაცხუ ცხაცხუ#Mingrelian


ლერსი

From Old Georgian ლექსი (leksi), from Ancient Greek λέξις (léxis). რს ← ქს (rs ← ks) is regular.


კობეშია

კობეშია • (ḳobešia) (plural კობეშიეფი)

ḳobešia (romanization)
კობეშიეფი (plural)

კოპეშია კოპეშია#Mingrelian


კოპეშია

კოპეშია • (ḳoṗešia) (plural კოპეშიეფი)

ḳoṗešia (romanization)
კოპეშიეფი (plural)

→ Abkhaz: а-кәабашьиа (a-kʷʼabašja)

desc

→ Svan: კოპეშია (ḳoṗešia)

→ Svan: კოპეშია (ḳoṗešia)


ხული

desctree

→⇒ Ubykh: хәылблы (xʷəlblə)

→ Abkhaz: а-хәы́л (a-xʷə́l)
→⇒ Ubykh: хәылблы (xʷəlblə)

From Proto-Georgian-Zan *mxal- (“vegetables, greens”).

inh

ka:მერაბ ჩუხუა


ღლამი

xmf-noun

ღლამი • (ɣlami) (plural ღლამეფი)

→ Abkhaz: а-ӷлам (a-ğlam, “shark”)

Akin to Georgian ღლავი (ɣlavi), ღლანი (ɣlani), Laz ღლავი (ğlavi).

Silurus glanis
Silurus glanis#Translingual


ორსანტი

ორსანტი • (orsanṭi) (plural ორსანტეფი)

orsanṭi (romanization)
ორსანტეფი (plural)

From *ოსატი (*osaṭi), from Georgian ოსტატი (osṭaṭi), from Persian استاد (ōstād). For სტ → ს (sṭ → s), compare არგუსო (arguso).


ფსივი

From ფსივ- ← *ფსუვ- ← *ფსოვ- (psiv- ← *psuv- ← *psov-), from Proto-Georgian-Zan *sow-. For vocalism see Gudava.
Cognate with Old Georgian სოვი (sovi), whence Georgian სვავი (svavi).

Eurasian black vulture
Eurasian black vulture

Aegypius monachus
Aegypius monachus#Translingual

Eurasian black vulture (Aegypius monachus)


ჟვაბუ

ჟვაბუ • (žvabu) (plural ჟვაბუეფი)

Akin to Laz მჟვაბუ (mjvabu). Similarity with Russian жа́ба (žába) is likely accidental.


ჭკუდი

ჭკუდი • (č̣ḳudi) (plural ჭკუდეფი)


ხვიმა

From Georgian ხურმა (xurma), from Persian خرما (xurmā).


ნინძგი

ნინძგი • (ninʒgi) (plural ნინძგეფი)

→ Svan: ნჷნძგ (nənʒg)


ხოპი

head

ხოპი • (xoṗi)

Akin to Georgian ხოპი (xoṗi), Laz ხოპე (xop̌e), Old Armenian խոփ (xopʻ).

sluice gate in a sluice channeling water toward a water mill


კილე

xmf-noun

კილე • (ḳile) (plural კილეეფი)

From *კილე̄ ← *კილაი ← *კილავი (*ḳilē ← *ḳilai ← *ḳilavi), from Georgian მკლავი (mḳlavi). For similar development, compare ნათესე (natese) ← Georgian ნათესავი (natesavi), საფ(უ)ლე (sap(u)le) ← Georgian საფლავი (saplavi), ამბე (ambe) ← Georgian ამბავი (ambavi), ხვე (xve), ხვაი (xvai) ← Georgian ხვავი (xvavi).


ნათესე

ნათესე • (natese) (plural ნათესეეფი)

natese (romanization)
ნათესეეფი (plural)

From Georgian ნათესავი (natesavi). For similar development, see კილე (ḳile). Doublet of თასუა (tasua) and თასი (tasi).


ადესა

Borrowed from Russian Оде́сса (Odéssa, “Odessa”), whence the grape was introduced into the South Caucasus and Pontus.

bor+

xmf:იზაბელა (ჸურზენი)


ნიყვი

Supposedly borrowed from Georgian ნიყვი (niq̇vi).

Alternative form of ლიყვი (liq̇vi, “European mistletoe”) (Viscum album)

ლიყვი

მარქვალიშ გური
მარქვალიშ გური#Mingrelian

Synonym of მარქვალიშ გური (markvališ guri, “Caesar's mushroom”) (Amanita caesarea)


ნანია

→ Abkhaz: а-наны́ра (a-nanə́ra)

Akin to Georgian ნალია (nalia). See it for more.

a wooden barn, which is placed on four pillars and used to store maize or millet


სოტელია

xmf-noun

სოტელია • (soṭelia)

Together with Laz მსუტულჲა (msuťulya), borrowed from Ancient Greek σεῦτλον (seûtlon). The borrowing is probably from some Byzantine Greek form close to Pontic Greek σεύτελα (séftela), the plural of σεύτελον (séftelon) often used as a singular.


ზაფანა

Borrowed from Georgian ზაფრანა (zaprana).


ჭყონდარი

xmf-noun

ჭყონდარი • (č̣q̇ondari) (plural ჭყონდარეფი)

č̣q̇ondari (romanization)
ჭყონდარეფი (plural)

→ Abkhaz: аҷҟәандар (ačʼqʷʼandar)

From ჭყონდიდი (č̣q̇ondidi, “Martvili”) + -არი (-ari).


ჯალი

desc

→ Svan: ჯალ (ǯal), ჯა̈ლ (ǯäl), ჯჷლ (ǯəl)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *m-ʒ₁ew-al-. Doublet of რძიალი (rʒiali).