и

И рацете и нозете ти се изгребани.

Both your arms and your legs are scratched.


или

Сакаш тост или пица?

Дојди, или јас ќе ти дојдам!

Или сакаш, или не. Друго нема.

Either you like it or you don't. There's no other option.


зашто

head

зашто • (zašto)


што

Што повеќе јадеш, толку подебел стануваш.

Što poveḱe jadeš, tolku podebel stanuvaš.


ни

Нема ни жена ни деца.


те

now... now... (indicates two alternating situations)


таман

тама́н • (tamán)


дека

From Proto-Slavic *kъde (“where”), with loss of the yer and simplification of the initial cluster, and extended with the adverbial suffix -ка (-ka). The shift from a locative to a completive function appears to be calqued on Greek που (pou).


кога

ко́га • (kóga)

Вр́неше ко́га до́јдов вче́ра.


дали

Не знам дали ќе си го исполниш ветувањето.

I don't know whether you'll fulfil your promise.

Ne znam dali ḱe si go ispolniš vetuvanjeto.


чим

(nonstandard) since (causal), given that


ем

Used to express the coexistence of several conditions or qualities; both ... and ...


ама

а́ма • (áma)

Borrowed from Ottoman Turkish اما (ammâ), from Arabic أَمَّا (ʔammā).


бидејќи

head

биде́јќи • (bidéjḱi)

биде́јќи (canonical)
bidéjḱi (romanization)

Биде́јќи (тој) не се́ јави, оти́довме бе́з него.
Bidéjḱi (toj) ne sé javi, otídovme béz nego.
Since he did not call, we went without him.


пак

Сите си заминаа пред неколку часа. Јас пак сѐ уште го расчистувам ѓубрето.

Everyone left some hours ago. I, in turn, am still clearing up the trash.

Site si zaminaa pred nekolku časa. Jas pak sè ušte go rasčistuvam ǵubreto.


затоа што

затоа што • (zatoa što)


освен што

освен што • (osven što)


сѐ додека

сѐ додека • (sè dodeka)


макар што

макар што • (makar što)


во случај да

во случај да • (vo slučaj da)


ниту

Ниту јаде ниту пие.


така што

така што • (taka što)

Опстануваа така што просеа на улица.

They would survive by begging on the street.


каде што

каде што • (kade što)

Ова е просторијата каде што ги мачеле.

This is the room where they tortured them.


со оглед на тоа што

со оглед на тоа што • (so ogled na toa što)

considering that, seeing that, bearing in mind that


како што

како што • (kako što)

Се лизна на мразот како што предвидов.

Не се однесува како што треба.

as (indicates two parallel developments)


штом

штом • (štom)

Innovational inflection of што (što) with the archaic instrumental suffix *-omъ. Cf. nonstandard чим (čim), which is etymologically not an innovation but inherited from Proto-Slavic *čimь.


туку

Доматите не се зеленчук, туку овошје.

but (instead) (showing an opposite idea)


отколку што

отколку што • (otkolku što)

Почесто чита книги отколку што излегува со другарите.

He reads books more often than he goes out with his friends.

Počesto čita knigi otkolku što izleguva so drugarite.


колку што

колку што • (kolku što)

Немам толку пари колку што ти требаат.


пошто

пошто • (pošto)


пошо

пошо • (pošo)

(informal) Alternative form of пошто (pošto)


зашо

зашо • (zašo)


коа

ко́а • (kóa)

Тивка́ тага го о́бзема ко́а ми́сли на мина́тото.

Silent sadness overwhelms him when he thinks of the past.

Tivká taga go óbzema kóa mísli na minátoto.

(colloquial) when, alternative form of ко́га (kóga)


чунки

чунки • (čunki)

Borrowed from Ottoman Turkish چونكه (çünki, “because”) (Turkish çünkü), from Persian چون (čun) + که (ke).


со тоа што

head

со тоа што • (so toa što)


имајќи наум дека

имајќи наум дека • (imajḱi naum deka)


што се однесува до

што се однесува до • (što se odnesuva do)


со надеж дека

со надеж дека • (so nadež deka)


под изговор дека

on the pretext that, under the excuse that


само што

само што • (samo što)


камо среќа да

камо среќа да • (kamo sreḱa da)


ами

а́ми • (ámi)

Тој не ја́деше, а́ми го́лташе нена́ситно.

He did not eat, [but] he swallowed greedily.

(folk poetic, regional) but (to connect words and sentences that are opposed)

А́ми а́ко...?

А́ми се́га?


кадешто

кадешто • (kadešto)

каде што
каде што#Macedonian


имајќи предвид дека

имајќи предвид дека • (imajḱi predvid deka)


кајшо

кајшо • (kajšo)

каде што
каде што#Macedonian

Nonstandard form of каде што (kade što).


јок … јок

јок … јок • (jok … jok)


зашчо

зашчо • (zaščo)

(dialectal) Nonstandard form of зашто (zašto).


д’

* Contraction of the particle да (da, “to; let, may”).
* Contraction of the conjunction да (da, “if”).

(poetic, colloquial, before a vowel) Apocopic form of да (da): if