დადი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *da-did- (“elder sister”).

inh+

დადიჩქიმი ღომან გჲუსთუ დო ბურგილი დო ხე პატი გეჩერენ. ანდღა დიდო წკუნტერენ.

dadiçkimi ğoman gyustu do burgili do xe p̌aťi geçeren. andğa dido ǯǩunťeren.

My aunt slipped yesterday and hit her hands and knees. Today it's very sore.

(Vitse, Khopa -Batumi) Mother or father's sister; aunt

დადის არ მითიქ ნუშველაში ჰეჲა დიდო ხვამუმს

dadis ar mitik nuşvelaşi heya dido xvamums

When someone helps grandma, (grandma) prays a lot for her/him

(Arkabi, Batumi) old woman, grandma, granny


დგინ

dgin (romanization)
ბდგირ (present singular)
დგირ (present singular)
დგინ (present singular)
ბდგირთ (plural present)
დგირთ (plural present)
დგინან (plural present)
ბდგირტი (past singular)
დგირტი (past singular)
დგირტუ (past singular)
ბდგირტით (past plural)
დგირტით (past plural)
დგირტეს (past plural)
ბდგირტა (singular)
დგირტა (singular)
დგირტას (singular)
ბდგირტათ (plural)
დგირტათ (plural)
დგირტან (plural)
ბდგირტი დორენ (singular)
დგირტი დორენ (singular)
დგირტუ დორენ (singular)
ბდგირტით დორენ (plural)
დგირტით დორენ (plural)
დგირტეს დორენ (plural)
ბდგირტიკო (singular)
დგირტიკო (singular)
დგირტუკო (singular)
ბდგირტიტკო (plural)
დგირტიტკო (plural)
დგირტესქო (plural)
ბდგირტარე (future singular)
დგირტარე (future singular)
დგირტასენ (future singular)
ბდგირტათენ (future plural)
დგირტათენ (future plural)
დგირტანორენ (future plural)
მოთ ბდგირტა (singular)
მოთ დგირტა (singular)
მოთ დგირტას (singular)
მოთ ბდგირტათ (plural)
მოთ დგირტათ (plural)
მოთ დგირტან (plural)
დგუნ (alternative)

lzz-conj-table-stative

ბდგირტი დორენ

დგირტი დორენ

დგირტუ დორენ

ბდგირტით დორენ

დგირტით დორენ

დგირტეს დორენ

მოთ ბდგირტათ

Inherited from Proto-Kartvelian *deg- : dg- (“to stand”).

inh+

ბერე ვარდგინ დო თიკოპალი იქთენ

The child does not stay still but walks upside down

ალიქ ავლაზ ნადგინ კალათეფე ოკონჭამს

Ali brings baskets together in (that stands) the courtyard

ოხოჲიში ოგინე ნადგინ უშქურიში ნჯა ეხომბუნ

oxoyişi ogine nadgin uşkurişi nca exombun

The apple tree (that stands) in front of the house is drying up


დადული

head

დადული • (daduli) (Latin spelling daduli)

Inherited from Proto-Kartvelian *deda-l- (“female”).

inh+

დადული ოშირიდონი

დადული ქივი

(Sumla, Lome) female (of fish, insects, plants)


დადული

(Artasheni, Sumla) young hen that has not yet started laying eggs


დამთირე

head

დამთირე • (damtire) (Latin spelling damtire)

damtire (romanization)
დამთირე (absolutive singular)
დამთირეფე (absolutive plural)
დამთირექ (ergative singular)
დამთირეფექ (ergative plural)
დამთირეს (dative singular)
დამთირეფეს (dative plural)
დამთირეშ (genitive singular)
დამთირეშ (genitive singular)
დამთირეშიş) (genitive singular)
დამთირეშიşi) (genitive singular)
დამთირეფეშ (genitive plural)
დამთირეფეშ (genitive plural)
დამთირეფეშიş) (genitive plural)
დამთირეფეშიşi) (genitive plural)
დამთირეშე (directive singular)
დამთირეფეშე (directive plural)
დამთირეშენ (ablative singular)
დამთირეფეშენ (ablative plural)
დამთირეს (locative singular)
დამთირეფეს (locative plural)
დამთირეთენ (instrumental singular)
დამთირეფეთენ (instrumental plural)
დამთე (alternative)
დამთიე (alternative)
დამთიჲე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *deda-mtil- (“wife's/husband's mother”). Cognate with Georgian დედამთილი (dedamtili) and Mingrelian დიამთირი (diamtiri).

inh+

დამთირექ ბერეფეზ ნუსა გოწუთხოზინამს დო დულჲაზ ნუტალამს

damtirek berepez nusa goǯutxozinams do dulyaz nuťalams

Mother-in-law sends her daughter-in-law to work in front of the children


დუყუ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *daq̇w- (“elbow”).

ბაბაჩქიმი გამიტუში ხეში დუყუ ნეკნას გჲაჩუ

babaçkimi gamiťuşi xeşi duqu neǩnas gyaçu

My father accidentally hit his elbow on the door on his way out


ნდრიკუფს

head

ნდრიკუფს • (ndriǩups) (Latin spelling ndriǩups)

ndriǩups (romanization)
ნდრიკუმს (alternative)
ნდრიკუჲ (alternative)
ნდრიკომს (alternative)

From ნდრიკ- (ndriǩ-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *dr-eḳ- : dr-iḳ- : dr-k- (“to bend, curve; stoop”).


ნდღულუნ

head

ნდღულუნ • (ndğulun) (Latin spelling ndğulun)

From ნდღულ- (ndğul-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *dɣl- (“to be liquid, fluid”).

inh+

მთვირიზ მჭიმა გეჩაჲიზ ორდოშე ნდღულუნ

Snow melts early when rain hits the snow

კანსერიზ ჩქარ ჩარე ვარუღუნ. კოჩი არ ნიჭოფაზნა ა სუმოთხო თუთაზ თამო თამო ნდღულუნ დო გამასთუნ.

ǩanseriz çkar çare varuğun. ǩoçi ar niç̌opazna a sumotxo tutaz tamo tamo ndğulun do gamastun.

There is no cure for cancer. Once a person gets it, they melt away in a few months.

(figurative) to lose weight, to become thin

ოროფასქანითე დომდღული


ჰე

he (romanization)
ჰიმ (alternative)
ჰემ (alternative)
ემ (alternative)
ჰეჲა (alternative)
ჰეა (alternative)
ეჲა (alternative)
ეა (alternative)
იჲა (alternative)
ია (alternative)

ჰე დიდი ლანგონიზ არ ლუკმა ჯოღორიშე აშქურინუ

he didi langoniz ar luǩma coğorişe aşkurinu


ჰე

ჰეთი დირდუ დო ნაისთერნან ბერეფეზ გოშანტალენ

heti dirdu do naisternan berepez goşanťalen

S/he has also grown up and mingles among the children playing

ჰე შენი

შენი შენი#Laz

he, she, it
(Vizha) (only before შენი (şeni))


-ამ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *-eb (verbal thematic suffix).

inh+

დუშინ- (duşin-, “to think”) + -ამ (-am) → დუშინამს (duşinams, “S/he thinks”)

მთურ- (mtur-, “to change something”) + -ამ (-am) → მთურამს (mturams, “S/he changes something”)

ხარხალ- (xarxal-, “to boil something”) + -ამ (-am) → ხარხალამს (xarxalams, “S/he boils something”)

ბარბალ- (barbal-, “to talk in one's sleep”) + -ამ (-am) → ბარბალამს (barbalams, “S/he talks in her/his sleep”)


ვალუმს

head

ვალუმს • (valums) (Latin spelling valums)

valums (romanization)
ვალუფს (alternative)

From ვალ- (val-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *el- (“to sparkle (of lightning)”).

inh+

ჲალიქ ვალუმს

(Churchava, Chenneti) to shine, to glitter, to gleam, to sparkle


-ინ-

Inherited from Proto-Kartvelian *-en : -in (derivatory affix of causative verbs).

inh+

ჭვ- (ç̌v-, “to hurt”) + -ინ- (-in-) → ჭვინ- (ç̌vin-, “to hurt someone”)

წაპ- (ǯap̌-, “to dribble”) + -ინ- (-in-) → წაპინ- (ǯap̌in-, “to drip”)

მტ- (mť-, “to escape”) + -ინ- (-in-) → მტინ- (mťin-, “to smuggle someone”)

ტკობ- (ťǩob-, “to hide”) + -ინ- (-in-) → ტკობინ- (ťǩobin-, “to hide someone”)

Used to form a causative verb/stem from a noncausative verb/stem


ჰიშო

hişo (romanization)
ჰიშშო (alternative alternative)
ჰეშო (alternative)
ჰეშშო (alternative)
ეშო (alternative)

ჰიშო მუდარა დოანა ოკიხვენ

If you make it weak like that, it'll break.

ნთხირონა მსკალა გომოჭონდრუ დო ჭუმანიში ჰიშო გოვიქთარე

ntxirona msǩala gomoç̌ondru do ç̌umanişi hişo goviktare

I forgot a ladder in the hazelnut grove. I'll go back there tomorrow morning.


ულუნ

From უ- (u-) + ლ(ვ)- (l(v)-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *wal- : *wl- (“to go”).

inh+

დულჲაშა ულვან

სითი იდი

პაპულიჩქიმი ბათუმიშა დულჲა ოხენუშა იტუ დო გენჭარეჲი ჭკინდუმტუ

p̌ap̌uliçkimi batumişa dulya oxenuşa iťu do genç̌areyi ç̌ǩindumťu

My grandfather was going to Batumi to do business and making money

შკიმი დოლოქუნაშეფე ნუწირაჲ, დუგუნიშა იტაშა დოლვოქუნასენ

şǩimi dolokunaşepe nuǯiray, dugunişa iťaşa dolvokunasen

He approves of my clothes. He's going to wear them to the wedding.

ალი დამუშიში ჭანდრაშა მენდახტუკო, დამუში გური კაჲი აჲასერტუ

ali damuşişi ç̌andraşa mendaxťuǩo, damuşi guri ǩayi ayaserťu

If Ali had gone to his sister's wedding, she would have been happy

ანიმსეფეჩქიმიქ მა დიდო მპორომან. მოთალეტაზ ჲა დო მოდვალუ მიმფულამან.

animsepeçkimik ma dido mp̌oroman. motaleťaz ya do modvalu mimpulaman.

My nephews love me very much. They hide my shoe so that I can't leave.


ცხონს

ʒxons (romanization)
ნცხონუმს (alternative)
ნცხონუჲ (alternative)
სხონუჲ (alternative)
ცხონუმს (alternative)
ცხონუფს (alternative)

From ცხონ- (ʒxon-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *warcx-wn- (“to comb”).

inh+

ნანაქ კატა ნდღაზ ბერეფეში თომა ცხონს

My mom combs the children's hair every day


იცხამს

head

იცხამს • (iʒxams) (Latin spelling iʒxams)

From ი- (i-) + ცხ- (ʒx-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *wasx- (“to lend, borrow”).

inh+

ჶუადიქ ჰექშენ ჰაქშენ ფარა იცხამს დო ამადგინ

fuadik hekşen hakşen para iʒxams do amadgin

Fuad survives by borrowing from here and there


ბოჩი

ალი ანდღა ბოჩეფე ვარუჲ


იდუ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *wed- : wid- (“to go, walk”).

inh+

ხასანი ამეტიზ ნაიჩალიშამტუ კალაშა იდუ დო თიზ ქოგაღუ

xasani ameťiz naiçalişamťu ǩalaşa idu do tiz kogağu

Khasan went to where Ahmet was working and disturbed him

ულუნ ულუნ#Laz

3rd person singular simple perfective of ულუნ (ulun)


ოფშამს

head

ოფშამს • (opşams) (Latin spelling opşams)

opşams (romanization)
ოფშაჲ (alternative)

From ო- (o-) + ფშ- (pş-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *wes₁- : ws₁- (“to fill, be filled”).

inh+

აშექ კუკუმაზ წკაითე ოფშუ დო კუკუმამუშიქ გოწიწროდინამს

aşek ǩuǩumaz ǯǩaite opşu do ǩuǩumamuşik goǯiǯrodinams

Aisha filled her bucket with water. But the bucket is leaking at the bottom.


მი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *win (“who”). Cognate with Georgian ვინ (vin).

სი მი რე?

ჰამ ოხორჯაქ მიფე კალა იმზიკენ, მითიზ ვარუჩქინ.

ham oxorcak mipe ǩala imziǩen, mitiz varuçkin.

(as an insult) No one knows who this woman is fucking

ალიზ ოხორიში ქირა ვარნაჩაში ბაბამუშიქ ნუჩამს. მა მიქ მემიჩასენ?

aliz oxorişi kira varnaçaşi babamuşik nuçams. ma mik memiçasen?

When Ali can't pay the rent, his father helps him. Who will pay mine?

ქჩინიზ მუ აღოდუ? მიზ მეჲოჩამს?

What happened to the old woman? Who is she cursing?


ოლვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *wl-a- (“walk”). Cognate with Georgian სვლა (svla) and Mingrelian ულა (ula).

ნუსა ნანამუშიშა ოლვა გური აჲასი დამთირე არ მუთუ დულჲა ქოზირამს. გოლუფერდაღამს. ვაროშკუმს.

nusa nanamuşişa olva guri ayasi damtire ar mutu dulya kozirams. goluperdağams. varoşǩums.

When the bride wants to go to her mother, the mother-in-law finds something to do. She creates obstacles. She doesn't send her.

ულუნ ულუნ#Laz


იმტენ

From ი- (i-) + მტ- (mť-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *wlṭ- (“to run away, escape”).

inh+

ნოღაზ თოლიჩქიმიში ოგინე არ ბიჭი ბერექ ნაგელობურტუ მჩოხა ეზდუ დო კოჩეფეზ ნაგოშატალუ სთერი იმტუ

noğaz toliçkimişi ogine ar biç̌i berek nageloburťu mçoxa ezdu do ǩoçepez nagoşaťalu steri imťu

In front of my eyes in the bazaar, a boy took the cardigan hanging in front of me and ran away as he darted between people

to run, fly or swim fast to protect oneself

ალიქ ასქერლუღიშე ნაიმტუ ჯუმადიმუშიში მოთა ნოღაჲი ოხორიზ ოტკობინამს

alik askerluğişe naimťu cumadimuşişi mota noğayi oxoriz oťǩobinams

Ali hides his uncle's grandson who ran away from the army in a house in the street

to escape, to run away, to flee
to leave a place secretly

ავნიჲეს ონჯღორე ნააჲუ შენი შკიმდა იმტენ

Avniye is avoiding me because she's ashamed

to escape, to run away, to flee
to not show oneself

ხუსენიქ ჩქარ ხილლი ვარიჩალიშამს. პანდა დულჲაშენ იმტენ.

xusenik çkar xilli variçalişams. p̌anda dulyaşen imťen.

Hussein never works right. He's always avoiding work.

to escape, to run away, to flee
to avoid work


ზუმს

zums (romanization)
ზამს (alternative)
ზაჲ (alternative)
ზუჲ (alternative)
ზიმს (alternative)
ზაფს (alternative)

From ზ- (z-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *z- (“to press, squeeze”).

inh+

(Solid things like stones, earth, onions, garlic, nuts, walnuts, etc.) to crush

Solid things like stones; earth; onions; garlic; nuts; walnuts; Solid things like stones; earth; onions; garlic; nuts; walnuts


ირდენ

From ი- (i-) + რდ- (rd-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *zard- : zrd- (“to grow”). Cognate with Georgian ზრდა (zrda), Mingrelian რდუალა (rduala) and Svan ლი̄რდი (līrdi).

inh+

ბერესქანი წილავაჲი სთერი ირდენ

(Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) to grow (child, baby animal and plant)

მთვირიქ ლივაზ მეჩუ შქულე ღალი დირდუ

(Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) to grow (stream, river)

ამერიკა ნაკო იმენჯელაზ დო იზენგინასენ, კიჲანასთი ჰეკო ჶუკარალუღი ირდასენ

ameriǩa naǩo imencelaz do izenginasen, ǩiyanasti heǩo fuǩaraluği irdasen

The stronger and richer America becomes, the more poverty will grow in the world

(Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) to grow (something abstract)

კიში ნდღალეფე წულუ იჲენ. ჲაზი მოხტასი ნდღალეფე ირდენ.

ǩişi ndğalepe ǯulu iyen. yazi moxťasi ndğalepe irden.

Winter days are short. When summer comes, the days get longer.

(Okordule, Chanapeti) to get longer (about days)

ბიჭეფე! მციქა დობაუშენათ. არ კელე ტაონიქ ოკოხუმს. არ კელეთი მზუღა ირდენ.

biç̌epe! mʒika dobauşenat. ar ǩele ťaonik oǩoxums. ar ǩeleti mzuğa irden.

Guys! Let's hurry up. On the one hand, the weather is deteriorating. And the sea is getting bigger.

(Vitse, Lome, Batumi) to grow (sea where there is big waves)


ძირომს

head

ძირომს • (żiroms) (Latin spelling żiroms)

żiroms (romanization)
ძირამს (alternative)
ძიამს (alternative)
ძიჲამს (alternative)
ზირაჲ (alternative)
ძირუმს (alternative)
ძიუმს (alternative)
ძიჲუმს (alternative)
ძიომს (alternative)
ძიჲომს (alternative)
ძიროფს (alternative)
ძიოფს (alternative)
ძიჲოფს (alternative)
ზიოფს (alternative)
ძირუფს (alternative)

From ძირ- (żir-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zer- : zir- (“to see”).

inh+

გზას გოლობულუტათში ბადიქ მძირანორენ. ნეკნაში ღორმაშენ გზა იხოსარს.

gzas golobuluťatşi badik mżiranoren. neǩnaşi ğormaşen gza ixosars.

The old man will see us as we cross the road. He watches the road from the doorway.

არგუნიჩქიმი ბგორი დო სოთი ვაბძირი

I looked for my axe, but I couldn't find it anywhere


ზდიმს

zdims (romanization)
ზდუმს (alternative)
ზდიფს (alternative)

From ზდ- (zd-) + -იმ (-im) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zid- (“to drag, pull”).

inh+

ნთხირეფუნას ნაფქოსუმტით ჩაჩი ფაცხათე ბზდიმტით

ntxirepunas napkosumťit çaçi paʒxate bzdimťit

We used to carry the dry leaves that we swept in the hazelnut grove (very spaced) in a basket

დამთირექ ნუსაში დერდი ვარზდიმს

Mother-in-laws don't suffer from bride's troubles(proverb)


იზმონაჲ

head

იზმონაჲ • (izmonay) (Latin spelling izmonay)

izmonay (romanization)
იზმონამს (alternative)
იზმონს (alternative)

From ი- (i-) + ზმონ- (zmon-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zm-an- : *zm-n- (“to dream”).

inh+

არ კალე იზმონი. არ კალე მისსინაფი.

Dream on the one hand and tell me on the other.

to imagine, to picture, to design, to plan, to think


ზოპონს

head

ზოპონს • (zop̌ons) (Latin spelling zop̌ons)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *zoṗ- (“to talk”).

inh+

ქალე, მუ ზოპონ? სი ელეგაკიდუი?


ჟინ

tlb

(Atina, Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

jin (romanization)
ჯინ (alternative)
ჯინი (alternative)
ჟინი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *z₁e (“up(wards), upon”). Cognate with Georgian ზე (ze), Mingrelian ჟი (ži) and Svan ჟი (ži).

inh+

ჟინ კატიზ გჲურულთი ვანში ბაბაქ თუდელენ ბიგათე ეწონთხამს

jin ǩaťiz gyurulti vanşi babak tudelen bigate eǯontxams

When they make noise upstairs, my father pokes ceiling with a stick from below


ჟინ

კოჩიზ ჩქარ ნოსი ვარ უღუნ. დიშქათე ოფშა არაბაზ ჟინ ბერე ჲოხუნამს.

ǩoçiz çkar nosi var uğun. dişkate opşa arabaz jin bere yoxunams.

That man has no brains. He sits the kid on a car full of wood.

პაპულიზ ჟინ თი გაქთენ. ტიჲაჲეზ პოტე ვაგეხედუნ.

p̌ap̌uliz jin ti gakten. ťiyayez p̌oťe vagexedun.

My grandfather gets dizzy from heights. He'd never get on an airplane.

ნოღაჲი კოჩეფეზ ჩხინდი ჟინ ოქაჩუნან

კატა გჲაჲიზ ჟინ ლოცა ებოფხორ


ჟინდო

jindo (romanization)
ჯინდო (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *z₁e-da- (“upper”). Cognate with Georgian ზედა (zeda) and Mingrelian ჟინდო (žindo).

from top to bottom in the vertical direction

ჟინდო ჩემანე ჯელაბუტუ. ალიში ბიჭიქ ჯიღუ დო ოჭანდინამს.

jindo çemane celabuťu. alişi biç̌ik ciğu do oç̌andinams.

There was a kemencha hanging upstairs. Ali's kid takes it down and plays it.


მთუგი

mtugi (romanization)
მთუჯი (alternative)
მთუი (alternative)
მთუჲი (alternative)
მთური (alternative)
თუგი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *tagw- (“mouse”).

მთუგიქ ნაძირასენ ჩუჩაფე ობღემუშიზ ორჩაკამს

mtugik nażirasen çuçape obğemuşiz orçaǩams

Mouse squeezes corn leaves it finds into its nest


თუდე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *taw-da- (“head over heels”).

inh+

ნუკუ ნაგამიჩხუ წკარი ვარგეიშქუმერს დო თუდე დობამს

nuǩu nagamiçxu ǯǩari vargeişkumers do tude dobams

He does not swallow the water he rinses his mouth with but spills it on the floor


თანუფს

head

თანუფს • (tanups) (Latin spelling tanups)

tanups (romanization)
თანუმს (alternative)

From თან- (tan-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ten- : tn- (“to become visible; be getting light”).

inh+

ჲალიქ თანუფს

(Chkhala) to shine, to glitter, to gleam, to sparkle


თორუმს

head

თორუმს • (torums) (Latin spelling torums)

torums (romanization)
თორუჲ (alternative)
თიომს (alternative)
თიოფს (alternative)
თიჲომს (alternative)
თიჲოფს (alternative)
თირუფს (alternative)
ტირუფს (alternative)

From თორ- (tor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ter : *tr- (“to drag, pull”). Cognate with Georgian თრევა (treva), Mingrelian თირუა (tirua) and Svan ლითრინე (litrine).

inh+

ხასანიში ბოზომოთალეფე მოლენკალენდო ფუჯეფეს ნადურჩანენ ფარვი თორუმან

xasanişi bozomotalepe molenǩalendo pucepes nadurçanen parvi toruman

Hasan's daughters are carrying leaves for the cows from this side

მონკა ნჯაფეზ თოკი გჲუდვი დო თოკითე თორი

Attach rope to heavy trees and pull with rope

(Ortaalan, Vitse–Arkabi) to draw, to pull, to drag


თასუმს

head

თასუმს • (tasums) (Latin spelling tasums)

tasums (romanization)
თასუჲ (alternative)
თასუფს (alternative)

From თას- (tas-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *tes- (“to sow, seed”).

inh+

ლაზუტი თასუმს

ბერე თასუმს

to fertilize (about humans), to have a child


თიფი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *tib- (“grass”). Cognate with Georgian თივა (tiva) and Mingrelian თიფი (tipi).

ფუჯიჩქუნიქ ნდღალერი ნაჭკომუ თიფი სერი მკოუმს

puciçkunik ndğaleri naç̌ǩomu tipi seri mǩoums

Our cow chews grass during the day and ruminates at night


მთუმს

head

მთუმს • (mtums) (verbal noun ომთუ, Latin spelling mtums)

mtums (romanization)
ომთუ (noun-from-verb)
მთუჲ (alternative)
მთუნ (alternative)
მთუფს (alternative)

From მთ(ვ)- (mt(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *to(w)- (“to snow”).

inh+

დიდო მთვირი მთვაში ბაზი ნჯალეფეზ დუდი გჲუტროხუნ

dido mtviri mtvaşi bazi ncalepez dudi gyuťroxun

When it snows too much snow breaks the tops of some trees

ღომა ლუმჯი მთვირიშ ბულთი სთერი ხოშკაკალი მთუ

ğoma lumci mtviriş bulti steri xoşǩaǩali mtu

ონტულეს ცხიკეფე ოკოპჭვიში ნომჩქა ნცაშენ მთუ

onťules ʒxiǩepe oǩop̌ç̌vişi nomçka nʒaşen mtu

Burnt particles rained down from the air after burning brushwood together in the field


თირთინს

head

თირთინს • (tirtins) (Latin spelling tirtins)

tirtins (romanization)
თირთინამს (alternative)

From თირთინ- (tirtin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *trt- (“to tremble”). Cognate with Georgian თრთოლა (trtola) and Mingrelian თირთოლუა (tirtolua).

inh+

ხასანის ყინი აყუ დო თირთინს

to shake, to shiver, to tremble, to vibrate


იტუჲ

iťuy (romanization)
იტურს (alternative)
იტუს (alternative)
იტტუჲ (alternative alternative)

From ი- (i-) + ტ(ვ)- (ť(v)-) + -უჲ (-uy). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭuw- (“to speak, say”).

inh+

ლაზებური ნავიტურტითუ ოხვოწონამტიი? - ოხოვოწონამტი.

lazeburi naviťurťitu oxvoǯonamťii? - oxovoǯonamťi.

Did you understand what we were saying in Laz? - I did.

აჲშე მექთუბი იტუჲ

აჲშე უნივერსითე იტუჲ


თქუმერს

head

თქუმერს • (tkumers) (Latin spelling tkumers)

tkumers (romanization)
თქუმარს (alternative)

From თქუმ- (tkum-) + -ერ (-er) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *tkw-am- : *tk(w)-m- (“to speak, say”).

inh+

ჩქიმდა “ჰომოხთი” ჩქვა თქვას


ნთხოზუმს

head

ნთხოზუმს • (ntxozums) (Latin spelling ntxozums)

ntxozums (romanization)
ნთხოზუჲ (alternative)
ნთხოზუფს (alternative)

From ნთხოზ- (ntxoz-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *txaz- : *txz- (“to plait, weave; to compose”).

inh+

ლაზუტი მთხოზი დო ნაჲლაზ ქოგებოკიდი

I braided corn and hang it on the ნაჲლა (nayla)

to braid, to knit, to weave (hair, rope, thread etc.)

to make rope (from hemp), to make yarn (from wool)


ნთხორუმს

head

ნთხორუმს • (ntxorums) (Latin spelling ntxorums)

ntxorums (romanization)
ნთხორუჲ (alternative)
ნთხორუფს (alternative)

From ნთხორ- (ntxor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *txar- : txr- (“to dig; bury, bury oneself”).

inh+

აღნე ნამთხორით ლივადიზ დიდო კორკოტი რენ

There is a lot of soil in the newly dug garden


გამითხვენ

head

გამითხვენ • (gamitxven) (Latin spelling gamitxven)

From გამ- (gam-) + ი- (i-) + თხვ- (txv-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *txo(w)- (“to ask”).

inh+

აშე არ თუთაზ დოლოხე გამითხვასენ


ლიმხონა

head

ლიმხონა • (limxona) (Latin spelling limxona)

limxona (romanization)
ლიმხანა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *ipxl- (“fern”)

inh+

ლიმხონა ოთვა ეჲოდუჲ

type of fern that is not eaten by animals


კაპკაპი

head

კაპკაპი • (ǩap̌ǩap̌i) (Latin spelling ǩap̌ǩap̌i)

Inherited from Proto-Kartvelian *ḳaṗ- : ḳṗ- (“to chatter; to rattle with one's teeth”). Georgian რუკაპი (ruḳaṗi, “Baba-Yaga”) and Svan კაპრა (ḳaṗra, “chin”).

inh+

ბერე ბორტიში მწკუპაში ოხორიშე ამაშქვიმუ შენი კაპკაპითე მოშქურინამტეს

bere borťişi mǯǩup̌aşi oxorişe amaşkvimu şeni ǩap̌ǩap̌ite moşkurinamťes

When I was a kid, they used to scare me with ghouls to get me into the house when it got dark

(Vitse, Borghola) (male) ghoul, some sort of witch

(Khopa) cranky, restless and unpleasant person

კოჩიქ კაპკაპი სთერი იწკერს. სეჲი ქეწემილაზნა გური მიტკვაცუნ.

ǩoçik ǩap̌ǩap̌i steri iǯǩers. seyi keǯemilazna guri miťǩvaʒun.

He looks like a ghoul. I'll be scared to death if I see him at night.


კორუმს

head

კორუმს • (ǩorums) (Latin spelling ǩorums)

ǩorums (romanization)
კორუჲ (alternative)
კირუმს (alternative)
კირუფს (alternative)

From კორ- (ǩor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳar-, from Proto-Kartvelian *kar- : *kr- (“to bind”).

inh

ნურიქ ნაკვათუმს დიშქა მუზეჲჲენიქ გოჭკორუმს. აშექთი ოღმალუ კორუმს.

nurik naǩvatums dişka muzeyyenik goç̌ǩorums. aşekti oğmalu ǩorums.

Muzeyyen cleans the wood for Nuri to cut. Aisha ties them up.

to link, to attach, to connect, to tie, to bind, to wrap


გჲაკიბინაფს

head

გჲაკიბინაფს • (gyaǩibinaps) (Latin spelling gyaǩibinaps)

gyaǩibinaps (romanization)
გჲაკიბინამს (alternative)
გჲაკიბინს (alternative)

From გჲ- (gy-) + ა- (a-) + კიბინ- (ǩibin-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳb-en- : ḳb-in- (“to bite”).

inh+

ნენას გემაკიბინუ


კოდუმს

head

კოდუმს • (ǩodums) (Latin spelling ǩodums)

ǩodums (romanization)
კოდუჲ (alternative)
კიდუმს (alternative)
კიდუფს (alternative)

From კოდ- (ǩod-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳad-.

ოხორი კოდუმტაში ნეძი დო ჭუბურიში ნჯა იხმარი. დიდო ნინჭენ.

oxori ǩodumťaşi neżi do ç̌uburişi nca ixmari. dido ninç̌en.

Use walnut and chestnut wood to build houses. It will last a long time.


უკათამს

უკათამს • (uǩatams) (Latin spelling uǩatams)

uǩatams (romanization)
უკათაჲ (alternative)
უკკათაჲ (alternative)
უკათუფს (alternative)
უკათეფს (alternative)

From უ- (u-) + კათ- (ǩat-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳet- (“to add; to mix”).

inh+

წუკალის ფუჯიში მუთუ ბგუბომტაში კენჭინჯუმუ ბუკათამ

ǯuǩalis pucişi mutu bgubomťaşi ǩenç̌incumu buǩatam

I add rock salt when I cook something with the beef in the cauldron


კანკუმს

head

კანკუმს • (ǩanǩums) (Latin spelling ǩanǩums)

ǩanǩums (romanization)
კანკუფს (alternative)

From კანკ- (ǩanǩ-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳeḳ- (“to stoke, pole (with beak); to knock”).

inh+

ბერექ კუზითე საღანი კანკუმს

Child makes a sound by beating the bowl with a spoon

(Vitse–Arkabi) to make a sound by beating a hard object with another hard object, to make a noise

ბოზოჩქიმიქ ლუყუ კანკუმს. ლიმჯინეჲი გჲაჲი გალიბა ლუყუ კანკეჲი ივასენ.

bozoçkimik luqu ǩanǩums. limcineyi gyayi galiba luqu ǩanǩeyi ivasen.

My daughter is mashing the cabbage. I think the dinner will be mashed cabbage.


მკუთუნ

head

მკუთუნ • (mǩutun) (Latin spelling mǩutun)

From მკუთ- (mǩut-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳert- : *ḳrt- (“to tremble, to get frightened”).

inh+

ჯორდანიში ბერე ჯოგორიში ოლალუშე დიდო მკუთუნ

cordanişi bere cogorişi olaluşe dido mǩutun

Cordan's child is terrified of dog barking


კიცი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳec- (“clay, clay vessel”).

inh+

ხაჯჯექ კიცის ნცომი გედუმერს


შქულე

şkule (romanization)
შუკულე (alternative)
შკულე (alternative)
შუკკულე (alternative)
შიკულე (alternative)
შქულ (alternative)
კულე (alternative)

From -შ (-ş) + *კულ- (*ǩul-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwal- (“track, footprint”).

inh+

ღომამჯი ონდღე შქულე ოხოშე მომალუ

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after noun)

დაჩხერი (ნ)ადვენ დო მციქა შქულე ოხორი ტიბასი(ნ)ონ

daçxeri (n)adven do mʒika şkule oxori ťibasi(n)on

The fire is blazing and soon the house will be warm

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after adjective or adverb)

მთვირიქ ლივაზ მეჩუ შქულე ღალი დირდუ

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after verb)

ვარტაშქულე იგბალი, იქთი დო იბურბალი

If you don't have luck, turn around (if you don't have luck, no matter what you do, it's always the same)(proverb)

(Vitse–Arkabi) while, when (after perfective aspect)

ლიპარდექ ურუ შქულე ნთომალეფე დომიმზ*გუდუ

lip̌ardek uru şkule ntomalepe domimz*gudu

When the male jackal shouted (howled) it gave me goosebumps

(Vitse) while, when (after emperfective aspect)


უკულე

uǩule (romanization)
უკაი (alternative)
უკაჲი (alternative)
ოკაე (alternative)
ოკაჲე (alternative)
ოკაი (alternative)
ოკაჲი (alternative)
ოკულე (alternative)
ეკულე (alternative)

Resulted from dissimilation of ო- -ე (o- -e) + *კულ- (*ǩul-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwal- (“track, footprint”).

ჰაწი ა მციქა ემთი ეშაფთათენ დო უკულე გემთი გეფთათენ

haǯi a mʒika emti eşaptaten do uǩule gemti geptaten

Now we will go a little uphill and then we will go downhill


კვათუმს

head

კვათუმს • (ǩvatums) (Latin spelling ǩvatums)

ǩvatums (romanization)
კვათუჲ (alternative)
კვათუფს (alternative)

From კვათ- (ǩvat-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳwet- : ḳwt- (“to chop, to cut off”).

inh+

ხუსენიქ ნაკვათუ ხორშაფე ჰაქშენ გოლიმერს

Hüseyin passes the bean poles that he cut through here


კვაი

ǩvai (romanization)
კვაროჯი (alternative)
კვარი (alternative)
კვაჲი (alternative alternative)


კორკოლა

head

კორკოლა • (ǩorǩola) (Latin spelling ǩorǩola)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwer-ḳwer- (“round object”).

inh+

წკინტილი

feces of chickens, birds, mice, insects, etc.


მკუსუმს

head

მკუსუმს • (mǩusums) (Latin spelling mǩusum)

mǩusums (romanization)
mǩusum (romanization)
მკუსომს (alternative)
მკუსაფს (alternative)

From მკუს- (mǩus-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳwes- : ḳws- (“to moan”).

inh+

ჶადიმეში ბერექ მოთ მკუსუმს? პეჲა სოთი აწკუნენი?

fadimeşi berek mot mǩusums? p̌eya soti aǯǩuneni?

Why is Fadime's child moaning? Is s/he in pain?


გოკუცხუნ

head

გოკუცხუნ • (goǩuʒxun) (Latin spelling goǩuʒxun)

tlb

(Atina, Vizha, Okordule, Chanapeti, Batumi)

goǩuʒxun (romanization)
გოკუსხუნ (alternative)
გოკუნცხუნ (alternative)

From გ- (g-) + ო- (o-) + კუცხ- (ǩuʒx-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwircx- (“to be awake, wake up”).

inh+

დაჩქიმიში ბერე ჟურ ნდღაშენ დონი ორდოშე გოკუცხუნ

daçkimişi bere jur ndğaşen doni ordoşe goǩuʒxun

My sister's child has been waking up early for two days


კიჲამს

head

კიჲამს • (ǩiyams) (Latin spelling ǩiyams)

ǩiyams (romanization)
კიამს (alternative alternative)
კრიჲაჲ (alternative)
კრიაჲ (alternative)
კრიამს (alternative)
კრიჲამს (alternative)
კიჲომს (alternative)
კიომს (alternative)
ყირაფს (alternative)

From კი- (ǩi-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳi- (“to cry”).

inh+

ტოროჯინა ამსერი ოფშა კიჲამტეს. პიჲა მუჲა აღოდეს?

ťorocina amseri opşa ǩiyamťes. p̌iya muya ağodes?

The pigeon chicks were screaming a lot tonight. I wonder if something's happened.

ბერექ კიჲამს. ციცა პიჯის ქომელუდვი დო მოკიჲამტას.

berek ǩiyams. ʒiʒa p̌icis komeludvi do moǩiyamťas.

The child is screaming. Put the pacifier in his mouth so he doesn't scream.

(Atina) (child or woman) to shout in a thin voice

არ გალე გამოწერით ჭი კატუქ მო კიჲამს?

Look outside and see why the cat is meowing.


კითხოფს

head

კითხოფს • (ǩitxops) (Latin spelling ǩitxops)

ǩitxops (romanization)
კითხუმს (alternative)
კითხომს (alternative)
კითხუფს (alternative)

From კითხ- (ǩitx-) + -ოფ (-op) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳitx- (“to ask”).


მკუდი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳodal- (“woodpecker”).

მკუდი ხომბულა მულა ნაონ ღორმა დოლოხენ

Woodpecker sits in a hollow in a dry elm


კოპა

ǩop̌a (romanization)
კოპალი (alternative)
კოპპალი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳop-.

ხასანიში დუდის თომა ვარდუსკუდუ. დუდი კოპა დვაჲუ.

xasanişi dudis toma vardusǩudu. dudi ǩop̌a dvayu.

Xasan has no hair on his head. His head became bald.


კოპა

ბერე ჯოლუ დო კოპა გამუტროხუ


კოპა

head

კოპა • (ǩop̌a) (Latin spelling ǩop̌a, plural კოპეფე)

tlb

(Vizha, Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

ǩop̌a (romanization)
კოპეფე (plural)
კოპპა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳoṗe- (“scoop (for wine)”).

inh+

თოლი კოპა სთერი ოთანამს

ნანაშკიმი არ კოპა ლუუ ჯემიდუ

My mother put a scoop of cabbage for me (on my plate)


კორობუმს

head

კორობუმს • (ǩorobums) (Latin spelling ǩorobums)

ǩorobums (romanization)
კორობუჲ (alternative)
კორობუფს (alternative)

From კორობ- (ǩorob-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳreb- : ḳrb- (“to gather, to get together”).

inh+

ბერეფექ თუთასთეზ ნეძი კორობუმან

Children collect walnuts in the moonlight


კრიჭომს

head

კრიჭომს • (ǩriç̌oms) (Latin speeling ǩriç̌oms)

ǩriç̌oms (romanization)
speeling ǩriç̌oms (Latin)

From კრიჭ- (ǩriç̌-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳreč̣- : ḳrič̣- : ḳrč̣- (“to cut, cut off”).

inh+

ოსმანიქ ხამამიშ ტელლაკი სთერი კოჩი კრიჩომს

osmanik xamamiş ťellaǩi steri ǩoçi ǩriçoms


ლობუნ

From ლობ- (lob-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lab- : *lb- (“to become tender, soft; to moisten”).

inh+

ვროსსი ლობასსენ შენი დოღანი ჯარეფე დონტუცუ

vrossi lobassen şeni doğani carepe donťuʒu

Doghan scalded the bread with hot water so that it would soften well


ლალუმს

head

ლალუმს • (lalums) (Latin spelling lalums)

lalums (romanization)
ლალუჲ (alternative)
ლალუფს (alternative)

From ლალ- (lal-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lal- (“to bark”).

inh+

ჯოღორიქ გალე ა მციქა ნიფუშონაჲიზ ჲექთენ ლალუმზ

coğorik gale a mʒika nipuşonayiz yekten lalumz

The dog barks when there's a bit of wheezing outside

დიდო მოთლალუმ! წიწეფე გეგიხვარე.

Don't talk too much! I'll spill your intestines.


ლოჲა

loya (romanization)
ლოა (alternative alternative)
ლოყა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laq̇e- (“rotten”).

ალიში მცხული ლოჲა ონ

ლოჲა წარი

(Atina, Artasheni) ((about water) not salty)


ლოჲა

(Atina, Artasheni) water from crushed fruit

მონთაშკიმი ჟებეფე ლოჲა მიგორაჲ

My granddaughter/son is looking for candy in my pockets

აჲშე ბაქლავა დოჭუჲ. ინდასი ლოჲა გვობაჲ.

ayşe baklava doç̌uy. indasi loya gvobay.

Aisha bakes the baklava. When it cools, she pours sherbet.

აჲშე ოხორი ნაასენ გომჩვერითე ლოჲაფე იქუჲ

ayşe oxori naasen gomçverite loyape ikuy

Aisha makes dessert with the phyllo dough she rolls out at home


ლეშკი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laš- (“lip”). Doublet of ლაში (laşi).

ინითე ლეშკი მიტვაცუ. დინცხირი ჯემალენ.

My lip is chapped from the cold. It's bleeding.


ლიბუ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lb-il- (“softened, soft”).

inh+

დოლოქუნუ დაჰა ლიბუ რენ

The dirt on the garment (which we soaked in water) has not yet dissolved (loosened)

(dirt from very dirty laundry) has not yet dissolved or loosened despite soaking in water


ლეჟვერი

head

ლეჟვერი • (lejveri) (Latin spelling lejveri)

lejveri (romanization)
ლეჟვეი (alternative)
ლეჟვეჲი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lez₁w- (“saliva”). Cognate with Georgian ლეზვი (lezvi) and Mingrelian ლეჟვაა (ležvaa).

inh+

ლაშაონი ჯოღორის ლეჟვერი აბენ


ლასირომს

head

ლასირომს • (lasiroms) (Latin spelling lasiroms)

lasiroms (romanization)
ლასტუმს (alternative)
ლასტრუჲ (alternative)
ლარსუმს (alternative)
ლასირუმს (alternative)
ლასირუფს (alternative)

From ლასირ- (lasir-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *les- (“to rub, sharpen”).

inh+

ხამი ქვაზ გჲუსუმერს დო ლასირომს

He rubs the knife against the stone and sharpens it


ლოსქუმს

head

ლოსქუმს • (loskums) (Latin spelling loskums)

loskums (romanization)
ლოსკუმს (alternative)
ლოსკუჲ (alternative)
ლოსქუფს (alternative)
ლოქუფს (alternative)

From ლოსქ- (losk-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *loḳ- (“to lick”).

inh+

კატუქ მოთალიმუში ლოსქუმს


ლირს

From ლირ- (lir-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lul- (“to doze, sleep”).

inh+

ოხორჯაქ დიხჩინუ დო ლიმჯი იხ’ვაში ბოჲნე ლირს

oxorcak dixçinu do limci ix’vaşi boyne lirs

She's old, so she always dozes off in the evening


მონკა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *maḳe- (“heavy”).

მობალე მონკა აჲუ. არ ფიჩი მოჲოღაჲ.

It's a heavy load. He's taking it off a bit.

მონკა დულჲაზ ოჩალიშუთე კოჩი დიდო იჟლიპენ

monǩa dulyaz oçalişute ǩoçi dido ijlip̌en

ბერეჩქიმი დიდო მონკა ზაბუნობაფეზ დოლოლუ. აში თუთაზ გეჯანტუ. ჰაწი მციქა ქელიკარუ დო თამო თამო სქიდუნ.

bereçkimi dido monǩa zabunobapez dololu. aşi tutaz gecanťu. haǯi mʒika keliǩaru do tamo tamo skidun.

My child was very seriously ill. He was bedridden for six months. Now he has recovered a little and is slowly getting back to his old self.

მონკა ნენა მოთ ზოპონ


მონკა

მემეტი მონკა ზაბუნი რენ. აშექ ბერეფეზ ამბაჲი ნუმჩინამს.

memeťi monǩa zabuni ren. aşek berepez ambayi numçinams.

Memet is seriously ill. Aisha sends a message for the children.


იმონკანენ

head

იმონკანენ • (imonǩanen) (Latin spelling imonǩanen)

From ი- (i-) + მონკა (monǩa) + -ან- (-an-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *maḳen- (“to get heavy, pregnant”).

inh+

ჰანწო უშქურიზ დიდო ჩანს. ვაიმონჭაშა ტოტეფე დიმონკანენ დო გჲოვდეზ ელუჭკოდუნ.

hanǯo uşkuriz dido çans. vaimonç̌aşa ťoťepe dimonǩanen do gyovdez eluç̌ǩodun.

Apples are very productive this year. Before they ripen, the branches get heavy and crack off the trunk.


მთირი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mama-m-til- (“father-in-law”).

ნუსა მთირიმუშიშა ვარჯეწვაზდეტუკო ალაჲიცო ოხორიშა მემხვანერტუ

nusa mtirimuşişa varceǯvazdeťuǩo alayiʒo oxorişa memxvanerťu

If the bride was not afraid of her father-in-law, she would have thrown us all out of the house


მუნტური

head

მუნტური • (munťuri) (Latin spelling munťuri)

munťuri (romanization)
მუნტრი (alternative)

მბულეფეზ დიდო მუნტური უჲონუნ


მაწკინდი

მაწკინდი • (maǯǩindi) (Latin spelling maǯǩindi)

maǯǩindi (romanization)
მაწინდი (alternative)
მასკინდი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *mec̣ḳad-. Cognate with Mingrelian მარწკინდი (marc̣ḳindi) and Svan მჷსკად (məsḳad).

inh+

ჰილმიქ ჶერიდეზ მაწკინდი მოდუმერს


მასარი

head

მასარი • (masari) (Latin spelling masari)

masari (romanization)
მასაი (alternative)
მასაჲი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *meser- (“palisade; stake”). Cognate with Georgian მესერი (meseri) and Mingrelian მასარი (masari).

inh+

ჟურ მასაჲიში არაზ თოკი გოშობუნ


მანჭვალე

head

მანჭვალე • (manç̌vale) (Latin spelling manç̌vale)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *me-c̣₁wel- (“milked”). By surface analysis, მა- -ე (ma- -e) + ნჭვალ- (nç̌val-, “to milk”).

surf

ნანაქ ჟურ მანჭვალე ფუჯი ახირიზ ოსქედინამზ

nanak jur manç̌vale puci axiriz oskedinamz

My mom feeds two milking cows in the barn


მჟორა

mjora (romanization)
მჯორა (alternative)
მჟოა (alternative)
მჟურა (alternative)
მჟუა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *mz₁ware- (“sunny side”).

inh+

ფორჩა მთელლი დომაშუვუ. მჟორაშ კელე გებოკიდი დო სქურუნ.

porça mtelli domaşuvu. mjoraş ǩele geboǩidi do skurun.

My dress is always wet. I hang it in the sun and it dries.

უჩა დოლოქუნუ მჟორაზ დიდო დოსქიდაში ორდო დიქჩანენ

uça dolokunu mjoraz dido doskidaşi ordo dikçanen

If a black dress stays in the sun too long, it will fade (turn white) early.

მჟორა იჭოფა შქულე თუთა მოკათვენ

When the sun is eclipsed, the moon blocks it


მე-

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mi- (aside from speaker).

inh+

მე- (me-) + დგით- (dgit-, “to stand”) → ნოდგითუნ (nodgitun, “S/he stops by approaching something”)

by moving off from the speaker in parallel with the ground

მე- (me-) + ტროხ- (ťrox-, “to break”) → ნოტროხუნ (noťroxun, “S/he gets hurt at a little part of her/his body”)

მე- (me-) + კვათ- (ǩvat-, “to cut”) → მეკვათუმს (meǩvatums, “S/he cuts”)


მკოლი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳal-.

ალიქ ზენის მკოლი ჯოჭოფამს


მუგვალა

head

მუგვალა • (mugvala) (Latin spelling mugvala)

mugvala (romanization)
მუმგვარლაღი (alternative)
მურგვალა (alternative)
მუნგვალა (alternative)
მოგვალა (alternative alternative)
მორგვალი (alternative)
მოგვალი (alternative)
მურგვალი (alternative)
მუგვალი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mo-rgw- (“ball, skein”). Cognate with Georgian მორგვი (morgvi) and Mingrelian მურგვა (murgva).

inh+

ხოპეში დოქაჩალე “მოგვალა ივას” მა დო გოპაზუმ

xop̌eşi dokaçale “mogvala ivas” ma do gop̌azum

I carve around the handle of the shovel to make it round


მწული

mǯuli (romanization)
მწკული (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *m-(s)č̣w-al- (“point, thorn”).

inh+

ჰიმ მწული ნაონ ჲერი ჯუტახაჲ


პეჯი

tlb

(Atina, Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

p̌eci (romanization)
მპეჟი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mq̇ar- (“strong, sound, solid”). Cognate with Georgian მყარი (mq̇ari).

inh+

ლაზუტი დიდო პეჯი ქოდუტალიდორენ. მციქა ქოგოშუწკი დო ითუთხანაზ.

lazuťi dido p̌eci koduťalidoren. mʒika kogoşuǯǩi do itutxanaz.

You've left the corn too tight. Pull it out a little more so it's sparse.

ეჩი წანა ოღინე პეჯი ნამიღუტუ თომა გომახუ

eçi ǯana oğine p̌eci namiğuťu toma gomaxu

Twenty years ago my hair was thick and now it has fallen out

(about hair, beard, mustache etc.) bushy

about hair; beard; mustache etc.; about hair; beard; mustache etc.

ნანაზ ურძენიში პეტმეზი დიდო დაგუბუ. ჰეჲაშენი პეჯი რენ.

nanaz urżenişi p̌eťmezi dido dagubu. heyaşeni p̌eci ren.

My mother boiled the grape molasses too much by mistake. That's why it (the molasses) became solid.

(about molasses, custard, etc.) undiluted, solid

about molasses; custard; about molasses; custard

გალე დიდო ინი რენ. პეჯი მუთუ უდოლოქუნუ ვარგოილენ.

gale dido ini ren. p̌eci mutu udolokunu vargoilen.

It's very cold outside. You can't go out without wearing something thick.

(about fabric, tree bark, etc.) coarse, thick

about fabric; tree bark; about fabric; tree bark


გჲომპონამს

head

გჲომპონამს • (gyomp̌onams) (Latin spelling gyomp̌onams)

gyomp̌onams (romanization)
გჲომპონაფს (alternative)

From გჲ- (gy-) + ო- (o-) + მპონ- (mp̌on-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mq̇en- : mq̇n- (“to graft”).

inh+

უშქური მცხულიზ გებომპონი დო კაი კაი სქიდუნ

uşkuri mʒxuliz gebomp̌oni do ǩai ǩai skidun

I've grafted the apple to the pear, and it's holding well. It's alive.


ამშქორინენ

head

ამშქორინენ • (amşkorinen) (Latin spelling amşkorinen)

amşkorinen (romanization)
ამშკორინენ (alternative)
ამშკურინენ (alternative)
ამშქოინენ (alternative)
ამშქოჲინენ (alternative)
ამშქირონენ (alternative)
ამშქიონენ (alternative)
ამშქიჲონენ (alternative)

From ა- (a-) + მშქორინ- (mşkorin-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mš(i)- (“to be hungry”).

inh+

ბერეზ დიდო ამშქორინუდორენ. მუნთხა გებუდვარე შა თოთუმს დო იფხორს.

berez dido amşkorinudoren. muntxa gebudvare şa totums do ipxors.

The kid's hungry. Whatever I put down, he eats it.

to get hungry, to feel hungry, to be hungry


მსქვა

mskva (romanization)
მსკვა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-šwen- (“beautiful, beauty”).

inh+

ჰამ წანაში ლაზი ბირაფაში ჶესთივალი გოწოშენთი მსქვა ივუ

ham ǯanaşi lazi birapaşi festivali goǯoşenti mskva ivu

This year's Laz song festival was even better than last year

good, lovely, pleasant, pretty, nice, beautiful


მსქვა

ნთხიონაში წალენდო ნაგელულუნ ღალიქ დიდო მსქვა შიჲამს

ntxionaşi ǯalendo nagelulun ğalik dido mskva şiyams

The stream rustles beautifully in front of the hazelnut grove


მჯიხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mʒ₁iɣ-.

მჯიხი გეჩუ დო კიბირი ჲუტახუ

S/he punched her/him and broke her/his tooth

კუკუმაზ არ მჯიხი მქვერი დოლობუბღი დო ჰაწი ულამს

ǩuǩumaz ar mcixi mkveri dolobubği do haǯi ulams

I threw a handful of flour into the pot and now (barely) it gives a very slight wetness (I prevented the water from flowing too much)


იმჭკენ

head

იმჭკენ • (imç̌ǩen) (Latin spelling imç̌ǩen)

imç̌ǩen (romanization)
იმჭკვენ (alternative)

From ი- (i-) + მჭკ- (mç̌ǩ-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mc̣₁q- (“to train (to), break in”).

inh+

ხასანიშ ათმაჯა თამო თამო იმჭკენ

Khasan's hawk is slowly becoming domesticated


მჭოხა

head

მჭოხა • (mç̌oxa) (Latin spelling mç̌oxa)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mč̣axe- (“sour”).

inh+

მჭოხა ომური დო უშქური უხვენე ოხორჯალეფეს კაჲი უწონან

mç̌oxa omuri do uşkuri uxvene oxorcalepes ǩayi uǯonan

Sour plums and apples pleasant for pregnant women


მჭკადუ

head

მჭკადუ • (mç̌ǩadu) (Latin spelling mç̌ǩadu)

mç̌ǩadu (romanization)
მჭკადუ (absolutive singular)
მჭკადუფე (absolutive plural)
მჭკადუქ (ergative singular)
მჭკადუფექ (ergative plural)
მჭკადუს (dative singular)
მჭკადუფეს (dative plural)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშიş) (genitive singular)
მჭკადუშიşi) (genitive singular)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშიş) (genitive plural)
მჭკადუფეშიşi) (genitive plural)
მჭკადუშე (directive singular)
მჭკადუფეშე (directive plural)
მჭკადუშენ (ablative singular)
მჭკადუფეშენ (ablative plural)
მჭკადუს (locative singular)
მჭკადუფეს (locative plural)
მჭკადუთენ (instrumental singular)
მჭკადუფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-č̣ed-el- (“smith, blacksmith”).

inh+

ბერგი მჭკადუ დიშქაში ბერგითე დიხვენ

The pickaxe maker is buried with a pickaxe made of wood (proverb)


იმხორს

head

იმხორს • (imxors) (Latin spelling imxors)

imxors (romanization)
იმხოჲ (alternative)
იმფხორს (alternative)
იფხორს (alternative)

From ი- (i-) + მხორ- (mxor-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mxar- (“to eat”).

inh+

წუთელი ბოზოჩქიმი ნანაზ პოგგჲაზ გელუხენ დო გჲარი იმხოზ

ǯuteli bozoçkimi nanaz p̌oggyaz geluxen do gyari imxoz

My little girl eating sitting on my mom's lap

ჰემ ჯოღოიქ კოჩი იმხორს. თი იჩვი.

სქანდა მუთუ ვარიყვეტუ. ამა ბერესქანი გიმხორს.

skanda mutu variqveťu. ama bereskani gimxors.

You'd be fine. But your kid is eating you up.

(figurative, Batumi) to devour, to cause distress (to parents)


მხულული

head

მხულული • (mxululi) (Latin spelling mxululi)

mxululi (romanization)
მხურული (alternative)
მხალალი (alternative)
მხალარი (alternative)
ნთხოლარი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-xul- (“lizard”).

inh+

ჯენჩხვასი მხულულეფე გამიფინერან

When it gets warmer, the lizards come out


ქჩინი

kçini (romanization)
ხჩინი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mqc₁-oan- (“hoary with age”). Cognate with Georgian მხცოვანი (mxcovani) and Mingrelian რჩინუ (rčinu).

inh+

(Atina, Vizha, Artasheni) white-haired (man or woman)

არ ქჩინი ბადი მულუნ

An old man with white hair and a white beard is coming

(Atina, Vizha, Artasheni) white-haired and white bearded (man)

ქჩინი ოხორჯა ხვალა მულუტუ. ვაშა გზას მუთუ დაღოდუ?

kçini oxorca xvala muluťu. vaşa gzas mutu dağodu?

The old woman was coming alone. I wonder if something happened to her on the way.

(Vitse–Arkabi) elderly, aged, old (woman)


ქჩინი

ალი ქჩინი ქოჯანტალუ

ქჩინიქ ინიზ იტუბინტაში დიშქა ნაუკვათუ კოჩიზ ბერეფე უხვამამს

kçinik iniz iťubinťaşi dişka nauǩvatu ǩoçiz berepe uxvamams

Old woman prays for the children of the man who chopped her firewood while warming up in the cold


უნონ

unon (romanization)
მინონ (present singular)
გინონ (present singular)
უნონ (present singular)
მინონან (plural present)
გინონან (plural present)
უნონან (plural present)
მინტუ (past singular)
გინტუ (past singular)
უნტუ (past singular)
მინტეს (past plural)
გინტეს (past plural)
უნტეს (past plural)
მინტას (singular)
გინტას (singular)
უნტას (singular)
მინტან (plural)
გინტან (plural)
უნტან (plural)
მინტუ დორენ (singular)
გინტუ დორენ (singular)
უნტუ დორენ (singular)
მინტეს დორენ (plural)
გინტეს დორენ (plural)
უნტეს დორენ (plural)
მინტუკო (singular)
გინტუკო (singular)
უნტუკო (singular)
მინტესქო (plural)
გინტესქო (plural)
უნტესქო (plural)
მინტასენ (future singular)
გინტასენ (future singular)
უნტასენ (future singular)
მინტანორენ (future plural)
გინტანორენ (future plural)
უნტანორენ (future plural)
მოთ მინტას (singular)
მოთ გინტას (singular)
მოთ უნტას (singular)
მოთ მინტან (plural)
მოთ გინტან (plural)
მოთ უნტან (plural)
უნონს (alternative)

lzz-conj-table-stative

მინტეს დორენ

გინტეს დორენ

Inherited from Proto-Kartvelian *n- (“to want, desire, wish”).

inh+

ჯუმამუშიქ, ნავარ იხმარს ირი მუთუ ნამოხთასენ ორაფეს უნტაში ჰემუზ მეჩამუ შენი ეშუშინახამს

cumamuşik, navar ixmars iri mutu namoxtasen orapes unťaşi hemuz meçamu şeni eşuşinaxams

His brother hides everything that he doesn't use (in something open) to give to him in the future when he wants (needs) it

ნოღაჲი ბოზოფეზ ქჲოჲიშე კელე გამათხუ ვაუნონან

noğayi bozopez kyoyişe ǩele gamatxu vaunonan

City girls don't want to marry villagers

verbal noun + ვარ-უნონ (var-unon)
to don't want to do anything

ბაბა, ორდეღეფექ ომჩვიჲუ მუნდეს დიგურეზ? - სქირიჩქიმი, ჰამთეფე ომჩვირუ ჩქინერი დიბადენან. დოგურუ ვაუნონან.

baba, ordeğepek omçviyu mundes digurez? - skiriçkimi, hamtepe omçviru çkineri dibadenan. doguru vaunonan.

Dad, when did the ducks learn to swim? - Son, they know how to swim from birth. No need to learn.

verbal noun + ვარ-უნონ (var-unon)
to don't have to do anything

verbal noun + უნონ (unon); to deserve (something)

ჭე, ბერე ! დაჰა სი მოჭკა რე. დოგურუ შენი დიდო ორა უნონ.

ç̌e, bere ! daha si moç̌ǩa re. doguru şeni dido ora unon.

Hey, kid! You're new. It takes a lot of time to learn.


ნოდერი

head

ნოდერი • (noderi) (Latin spelling noderi)

დიშქაფე მეჲახვალონი შაქის ნოდერითე გამაბიღათენ

dişkape meyaxvaloni şakis noderite gamabiğaten

We'll haul the firewood up to meyaxvaloni


ნოთე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *nat-e- (“light”), from *nat-.

inh+

ბერეზ დაჩხური ნოთე დო ნოპინწკალეთე გამაგზენ

berez daçxuri note do nop̌inǯǩalete gamagzen

The child can ignite the fire with kindling and thin pieces of wood


ნოპინწკალე

head

ნოპინწკალე • (nop̌inǯǩale) (Latin spelling nop̌inǯǩale)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṗerc̣k- (“splinter, chip; spark”). Cognate with Georgian ნაპერწკალი (naṗerc̣ḳali).

inh+

Child can ignite fire with kindling and thin pieces of wood

thin piece of wood: toothpick, splinter etc.


ნოტეხი

head

ნოტეხი • (noťexi) (Latin spelling noťexi)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṭex- (“broken; fragment(s)”). Cognate with Georgian ნატეხი (naṭexi) and Mingrelian ნოტეხი (noṭexi).

inh+

დოღანიქ არ ნოტეხი მჭკუდი არ ჶარათე ნუკუზ ამიდუმერს

doğanik ar noťexi mç̌ǩudi ar farate nuǩuz amidumers

Dogan takes a mouthful of bread in one go


ნენა

head

ნენა • (nena) (plural ნენაფე, Latin spelling nena)

Inherited from Proto-Kartvelian *nen(a)- (“tongue, word”).

inh+

ნენა მებიჭკომი

tongue, language, noise, sound, voice, word

the organ in the mouth of humans and animals that has various functions such as taste, etc.; tongue

ბერეფე ლიპადრე ნენა დვაგურან-ი, აშკურინერან

berepe lip̌adre nena dvaguran-i, aşǩurineran

Children are scared when they hear the jackal's voice

sound from the throat of people and animals

სერი გუგულიში ნენა ბიჲუჯამ

I listen to the cuckoo('s voice) at night

ღორმოთიზ ნამექჩუ ნენათე უპარამითი

Speak to Allah/God with the language He has given you

მა ჩქვა სქანდე მუთუ ვარმათქვენ. სი ნენაში ომფულუ ვარგიჩქინ.

ma çkva skande mutu varmatkven. si nenaşi ompulu vargiçkin.

I can't tell you anything anymore. You don't know how to keep secrets.


ლემჭკვა

head

ლემჭკვა • (lemç̌ǩva) (Latin spelling lemç̌ǩva)

tlb

(Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

lemç̌ǩva (romanization)
ლემჭვა (alternative)
ლემშკვა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *ne-rc̣₁q̇w- (“salive, spittle”). Cognate with Georgian ნერწყვი (nerc̣q̇vi), Mingrelian ლერჭკვა (lerč̣ḳva) and Svan ნა̈შყვ (näšq̇v).

cog

Svan ნა̈შყვ (näšq̇v)

ა წკარი ოფშვატი. ლემჭკვა დომიხომუ.

I need a drink of water. My mouth is dry.


უფი

Inherited from Proto-Kartvelian *opl- (“sweat”).

inh+

უფითე შუვეჲი შეჲი უნახუ დოდვაჲიზ ჟურ ნდღაზ დოლოხე ჲექთენ იმტკორენ

upite şuveyi şeyi unaxu dodvayiz jur ndğaz doloxe yekten imťǩoren

If you leave a sweat-soaked item unwashed, it will mold within two days


ეჩი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *oc₁-.

წოხლე სქიჲაჶითე ფიმფილ ბიბღამტით. ჰაწი ტრაშმაქინასი ბიხმართ. ეჩი წანა შქულე მუთე ტრაში ბივათენ ვამიჩქინან.

ǯoxle skiyafite pimpil bibğamťit. haǯi ťraşmakinasi bixmart. eçi ǯana şkule mute ťraşi bivaten vamiçkinan.

In the past, we used to shave our beards with a razor. Today we use shavers. Who knows what we will shave with in twenty years.


მწკა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṗrc̣ḳa- (“fragment, splinter; stone”).

inh+

ნჩალაში ბარდი იჭვერტუშა მწკა იტკოჩერტუ

A ball of corn stalks sparked as it burned


კორეცხუმს

head

კორეცხუმს • (ǩoreʒxums) (Latin spelling ǩoreʒxums)

ǩoreʒxums (romanization)
კორეცხუჲ (alternative)
კოეცხუმს (alternative alternative)
კოროცხუმს (alternative)
კოროცხუფს (alternative)

From კორეცხ- (ǩoreʒx-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *racx- : *rcx- (“to count, compute, calculate; to consider”).

inh+

არ ჶარა კორეცხეჲი გენჭარეჲი ხოლო კორეცხუმს

ar fara ǩoreʒxeyi genç̌areyi xolo ǩoreʒxums

S/he recounts the money that has already been counted once.

to count
to count the number of something

მკორეცხუმან

They count me among them, they include me

to count
to count as something or someone

ნაღურუ ბერე აღანი ჩილეჲი ტუ. ნანამუშიქ ბერემუშიში ოზმონუფე კორეცხუმს დო სვარუმს.

nağuru bere ağani çileyi ťu. nanamuşik beremuşişi ozmonupe ǩoreʒxums do svarums.

The dead boy was a newlywed. His mother mourns, listing the thoughts of her child.

(for unexpected deaths) to mourn, to lament


მურუნცხი

head

მურუნცხი • (murunʒxi) (Latin spelling murunʒxi)

murunʒxi (romanization)
მურუცხი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *racx- (“to count”).

inh+

სერი ნცას ნანოჭაბუნ მურუნცხეფე ნაკო მსქვა იძირენ

seri nʒas nanoç̌abun murunʒxepe naǩo mskva iżiren

How beautiful the stars look (as if they are) glued to the night sky

each of the celestial bodies except the sun and the moon

ხასანიზ პათარაზ ნანუჩანს მურუნწხი წიმინდი ორქო რენ

xasaniz p̌ataraz nanuçans murunǯxi ǯimindi orko ren

The star on Khasan's hat is genuine gold

a shape consisting of many short lines or triangles drawn from a point to the periphery, and what is in this shape


რაგი

ragi (romanization)
რაგვი (alternative)
რაი (alternative)

desc

→ Turkish: (Artvin) ragvi (or from Georgian)

Inherited from Proto-Kartvelian *regw- (“to throw on, fall upon”). Note also Georgian რაგვი (ragvi), a Zan borrowing.

inh+

ჰანდღა რაგითენ სუმ ღაჭო ოპჭოფი

Today I caught three starlings with a bird trap

ხასანის არ კაჲი რაგი ქომებონდვი

(Khopa, Chkhala) trap (used only for catching starlings)

trap, snare
trap (used only for catching starlings)


დორჩამს

head

დორჩამს • (dorçams) (Latin spelling dorçams)

dorçams (romanization)
დვორჩაჲ (alternative)
დორჩაჲ (alternative)
დორჩაფს (alternative)
დვორჩაფს (alternative)

From დ- (d-) + ო- (o-) + რჩ- (rç-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec₁- : rc₁- (“to spread; make a bed”).

inh+

ნანაქ მეტკოჩეჲი ქილიმეფე დგუმს ედო ჭარტაღიზ დორჩასენ

nanak meťǩoçeyi kilimepe dgums edo ç̌arťağiz dorçasen

My mom stitchs old rugs together and will lay them in the living room

to lay (carpets, rugs, wood, floor coverings, etc.) on the floor


ჩხიფს

çxips (romanization)
ჩხამს (alternative)
ჩხაჲ (alternative)
ჩხუჲ (alternative)
ჩხუმს (alternative)
ჩხიმს (alternative)

From ჩხ- (çx-) + -იფ (-ip) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec₁x- : rc₁x- (“to wash, launder”).

inh+

ღომამჯინეჲი ანგეფე ანდღა ფჩხიფთ. კაჲი შეჲი ვარენ.

ğomamcineyi angepe andğa pçxipt. ǩayi şeyi varen.

We're washing last night's dishes today. It's not nice.

(things other than the human body and laundry) to wash


რანწკალუმს

head

რანწკალუმს • (ranǯǩalums) (Latin spelling ranǯǩalums)

From რანწკალ- (ranǯǩal-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec̣ḳ- : ric̣ḳ- (“to jingle, tinkle, ring”).

inh+

ხოჯაქ იზანი იჯოხაში სერსიმუში რაკანეფეზ რანწკალუმს

xocak izani icoxaşi sersimuşi raǩanepez ranǯǩalums

When the imam calls for prayer, his voice echoes from the hills


გოჲოთუჲ

head

გოჲოთუჲ • (goyotuy) (Latin spelling goyotuy)

goyotuy (romanization)
გოჲოთუმს (alternative)

From გოჲო- (goyo-) + ო- (o-) + თ(ვ)- (t(v)-) + -უჲ (-uy). Inherited from Proto-Georgian-Zan *rtw- (“to cover”).

inh+

ონჩახულე დემეტულა ქოგოჲოთვი


გონთხიმს

head

გონთხიმს • (gontxims) (Latin spelling gontxims)

From გო- (go-) + ო- (o-) + ნთხიმ- (ntxim-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *rtx-am- : rtx-m- (“to stretch (out); to break, disconnect”).

inh+

მსვაფე გონთხიმს დო ფუთხასენ

to open, to open up, to stretch out, to stretch

ჰაკო დულჲაში არაზ ოხორჯაქ ნუხედუნ დო ბურეღი გონთხიმს

haǩo dulyaşi araz oxorcak nuxedun do bureği gontxims

With so much work, a woman sits and makes pastries

კოჩიზ გეჩუ დო ქოგონთხუ

He hit the man and stretched him on the ground

by punching a man, etc. and making him lie on the ground

ჰაქ ფუქურეფე ორდო ვარგონთხიმს

to develop blossoming flowers or leaves, to develop blossoming flowers (subject not shown; a supernatural force)


სუმ

sum (romanization)
სუმი (alternative alternative)

კოჩიქ სუმ თუთა რენ გოხვეწუნ დო არ ნდღაზ ვარნუშველი

ǩoçik sum tuta ren goxveǯun do ar ndğaz varnuşveli

He's been begging for three months and you haven't helped him one day


სულუმს

head

სულუმს • (sulums) (Latin spelling sulums)

sulums (romanization)
ნსხულუჲ (alternative)
სულუჲ (alternative)

From სულ- (sul-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *sel- (“flax”).

inh+

to separate the hemp fiber from the stalk


უსიმინს

head

უსიმინს • (usimins) (Latin spelling usimins)

usimins (romanization)
უსიბინს (alternative)

From უ- (u-) + სიმინ- (simin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *sem- : *sm- (“to hear; to be heard”).


ისურინამს

head

ისურინამს • (isurinams) (Latin spelling isurinams)

isurinams (romanization)
ისუინამს (alternative)
ისუჲინამს (alternative)

From ი- (i-) + სურინ- (surin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ser- : sr- (“to slide, slip, glide”).

inh+

ბერეფე ისურინამან

to skate willingly, to skate for pleasure


მსვა

head

მსვა • (msva) (Latin spelling msva, plural მსვალეფე)

msva (romanization)
მსვალეფე (plural)
მსვალა (alternative)
ფსვა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *swe- (“wing, feather”).

inh+

ლაზუტიში მსვა გალე თავაზ ნაგედგინ პეტმეზიზ გელანწენ

lazuťişi msva gale tavaz nagedgin p̌eťmeziz gelanǯen

The corn leaf touches the molasses in the pan outside

(Atina, Ortaalan, Vitse, Lome) leaf of corn

დუმჭკუზ ეჯელი მუხთაში მსვა ნაჩანენ

When an ant dies, its wings are attached (proverb)

(Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala) wing (of birds and insects)


მსვა

head

მსვა • (msva) (plural მსვაფე, Latin spelling msva)

msva (romanization)
მსვაფე (plural)
სვა (alternative)

Likely the same word as მსვა (msva, “wing”) with a sense development "wing" → "side" → "location". Compare the sense developments seen in Georgian ფრთა (prta), მხარე (mxare), Armenian թև (tʻew), կողմ (koġm), French côté.

ოთვა მჭიფე სოჲაფე სოონ მსვაფე მთურითე დოლინდრაწენ

otva mç̌ipe soyape soon msvape mturite dolindraǯen

Snow pits the roof where there are thin timbers

geographical point where someone or something is located; location, place


სვარუფს

სვარუფს • (svarups) (Latin spelling svarups)

svarups (romanization)
დვოსვარაჲ (alternative)
სვარუჲ (alternative)
სვარუმს (alternative)

From სვარ- (svar-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *swer- : swr- (“to lay out; to arrange, order; to draw up”).


სთვინუმს

head

სთვინუმს • (stvinums) (Latin spelling stvinums)

stvinums (romanization)
სთვინომს (alternative)
სთვინუფს (alternative)

From სთვინ- (stvin-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *sṭw-en- : sṭw-in-.


მსუჯი

msuci (romanization)
მსიჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *sur-.

გემას ბინგრინეტი დო არ მსუჯის ქოგებაკნი

I was rolling down the mountain and I grabbed an ivy


ოცხეჯი

head

ოცხეჯი • (oʒxeci) (Latin spelling oʒxeci)

oʒxeci (romanization)
ონცხეჯი (alternative)
ოცხოჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-warcx-ar-. Cognate with Georgian სავარცხელი (savarcxeli) and Mingrelian ორცხონჯი (orcxonǯi).

inh+

ნანდიდიჩქიმიქ კატა ნდღაზ ბოზომოთამუშიზ ოცხეჯითენ თომალეფე უცხონამზ

nandidiçkimik ǩaťa ndğaz bozomotamuşiz oʒxeciten tomalepe uʒxonamz

My grandmother combs her granddaughter's hair with a comb every day


ორძო

orżo (romanization)
ოძძო (alternative alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-warʒ-el- (“seat”). Cognate with Georgian სავარძელი (savarʒeli).

ბერექ ორძო დაჩხურიზ დიდო ნუნჭინამს

The child brings the chair too close to the fire


ოფშა

By surface analysis, ო- (o-) + ფშ- (pş-) + -ა (-a). Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-ws₁-e- (“full, complete”). Cognate with Georgian სავსე (savse) and Mingrelian ოფშა (opša).

inh+

ლაზებური ოშკომალეფეს ოფშა ლილვე იხმარენ. ვორსი იჲენ.

lazeburi oşǩomalepes opşa lilve ixmaren. vorsi iyen.

Laz dishes use lots of vegetables. It's good.

კალათი ლაზუტითე თი შაქიზ ოფშა რენ

The basket is filled to the top with corn

(Vizha, Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala) full


ოფშა

ოხორძაშკიმი დიზაბუნუ დო ოფშა მოშკურინუ


ოშუმალე

head

ოშუმალე • (oşumale) (Latin spelling oşumale)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + შუმ- (şum-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-s₁wm-el- (“drinking”). Cognate with Georgian სასმელი (sasmeli) and Mingrelian ოშუმალი (ošumali).

inh+

ენნი კაჲი ოშუმალე წკარი რენ


ონცორუ

head

ონცორუ • (onʒoru) (Latin spelling onʒoru)

onʒoru (romanization)
ონცორე (alternative)
ონცირუ (alternative)
ონციუ (alternative)
ონციჲუ (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-car-.

inh+

ონცორუჩქიმი ღოჯიზ გელობუნ

My sieve hangs in the corner of the wooden wall


ონცორუ

ნცორუმს ნცორუმს#Laz

ნცორუჲ ნცორუჲ#Laz


ოჩამბრე

head

ოჩამბრე • (oçambre) (Latin spelling oçambre)

oçambre (romanization)
ჩამბრე (alternative)
ოჩამრე (alternative)
ონჩამურე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c₁em-ar- (“mortar”).

inh+

შკიმი ებაქ ოჩამბრეში დოლოხე გამაჩხამს


ოჭინახე

head

ოჭინახე • (oç̌inaxe) (Latin spelling oç̌inaxe)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c̣₁nex-el- (“wine-press”). Cognate with Georgian საწნეხელი (sac̣nexeli) and Mingrelian ოჭინახი (oč̣inaxi).

inh+

a device for squeezing the pulp of fruits such as apples, pears and grapes while making molasses


ოჭკომალე

head

ოჭკომალე • (oç̌ǩomale) (Latin spelling oç̌ǩomale)

oç̌ǩomale (romanization)
ოშკომალე (alternative)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + ჭკომ- (ç̌ǩom-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-č̣m-el- (“food, meal”). Cognate with Georgian საჭმელი (sač̣meli) and Mingrelian ოჭკომალი (oč̣ḳomali).

inh+

ჰუქუმეთიქ ოჭკომალეში ჶიჲათიზ პანდა მუნძინამს

hukumetik oç̌ǩomaleşi fiyatiz p̌anda munżinams

The government raises food prices all the time

ოჭკომალე ჟოლიში ყას ხენჭკელითენ გუწობუნ

oç̌ǩomale jolişi qas xenç̌ǩeliten guǯobun

The food for the journey hang in a basket on the branch of a mulberry tree

ფუჯიზ ოჭკომალე ნოწირამს დო ეკიჲონამს

S/he shows food and then leads the cow after him


იზმოჯე

head

იზმოჯე • (izmoce) (Latin spelling izmoce)

tlb

(Ortaalan, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala)

izmoce (romanization)
ეზმოჯე (alternative)
ეზმოჟე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿi-zm-ar- (“dream”).

inh+

იზმოჯეში გამათხვერი უხვენე ვარივენ

Getting married in a dream does not get you pregnant (proverb)


შირუმს

head

შირუმს • (şirums) (Latin spelling şirums)

şirums (romanization)
შირუჲ (alternative)
შირუფს (alternative)

From შირ- (şir-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ar- : s₁r- (“to destroy, ruin”).

inh+

ხასანიში უნივერსიტეზ ნარენ დიდი ბიჭიქ “ა მუთხა პარე” დეჲი აქშამა ქვა შირუმს

xasanişi universiťez naren didi biç̌ik “a mutxa p̌are” deyi akşama kva şirums

Khasan's eldest son, who is at university, is scouring stones all day long, saying, "I'm going to do something"


შვანუმს

head

შვანუმს • (şvanums) (Latin spelling şvanums)

şvanums (romanization)
შვანუჲ (alternative)
შვანუფს (alternative)

From შვან- (şvan-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wen- : s₁wn- (“to breathe, sigh; to rest”).

inh+

კატუ ვახროცქუდორენ. შუჲი შვანუმს.

ღეჯიქ შვანუმს

(Vitse) (about pigs) to growl or make a breathing sound


შვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wer- (“sigh, breath”).

inh+

ბერეზ დობუჯოხაში ა შვაჯის ელარჩენ დო ქელულუნ

berez dobucoxaşi a şvacis elarçen do kelulun

When I call the boy, he comes running upstairs


შიკუმს

head

შიკუმს • (şiǩums) (Latin spelling şiǩums)

From შიკ- (şiǩ-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁loḳ- (“to hiccup”).

inh+

ხასანიქ ანდღა ოფშა შიკუმს


შუვაფს

head

შუვაფს • (şuvaps) (Latin spelling şuvaps)

şuvaps (romanization)
შუვამს (alternative)
შუვომს (alternative)

From შუვ- (şuv-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ow- (“to be wet”).


შუვი

şuvi (romanization)
შუვერი (alternative)
შუ (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ow-el- (“wet, soaked”).

inh+

თოკი შუვი ჲენ. გელოკიდი დო ა ჭიტა დოწოროდას.

toǩi şuvi yen. geloǩidi do a ç̌iťa doǯorodas.

The rope is wet. Hang it so it floats a little.


შოლუფს

head

შოლუფს • (şolups) (Latin spelling şolups)

şolups (romanization)
შოლაფს (alternative alternative)

From შოლ- (şol-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁owl- (“to wet, make wet”).

inh+

ემინექ, მჭიმა ვარმჭიმუნა ღალიში წკარითენ პიპერი შოლუფს

eminek, mç̌ima varmç̌imuna ğalişi ǯǩariten p̌ip̌eri şolups

When it doesn't rain, Emine waters the pepper with water from the stream


დუტალამს

head

დუტალამს • (duťalams) (Latin spelling duťalams)

duťalams (romanization)
დუტამს (alternative)
დუტაჲ (alternative)
დუტტაჲ (alternative)
დუტალაფს (alternative)

From დ- (d-) + უ- (u-) + ტალ- (ťal-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭe(w)- (“to leave, let go”).

inh+

ომერ ჯუმადიქ ბერემუში შენი ნავათქუ ვარდუტალუ. ჰაწითი ოხირუ ნუმსქვანამს.

omer cumadik beremuşi şeni navatku varduťalu. haǯiti oxiru numskvanams.

Uncle Omar did not stop talking about his son. Now he is calling him a thief.

to abandon, to leave, to quit, to give up


ინტრენ

head

ინტრენ • (inťren) (Latin spelling inťren)

From ი- (i-) + ნტრ- (nťr-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭe(w)- : ṭi(w)- (“to go in; to be contained”).

inh+

ჰაკო კოჩი ხუჭუპელი კონაჲი ბაგენიზ სო ინტრით?

haǩo ǩoçi xuç̌up̌eli ǩonayi bageniz so inťrit?


ტუბუნ

ťubun (romanization)
ტიბუნ (alternative)

From ტუბ- (ťub-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭep- : ṭp-.

ონტულეზ მთვირი ეზდიმს. ტაონი მციქა დოტუბუ.

onťulez mtviri ezdims. ťaoni mʒika doťubu.

The snow is lifting in the fields. The weather has warmed up a bit.


ტახუმს

head

ტახუმს • (ťaxums) (Latin spelling ťaxums)

ťaxums (romanization)
ტახუჲ (alternative)
ტახუფს (alternative)

From ტახ- (ťax-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭex- : ṭx- (“to break”).

inh+

ნუსაქ ლაზუტი ტახუმს დო ონტულეზ ოკობღამს. ლუმჯიშა კელე ოხორიშე ზდასენ.

nusak lazuťi ťaxums do onťulez oǩobğams. lumcişa ǩele oxorişe zdasen.

The bride crushes the corn and piles it together in the field. She will carry it home in the evening.


იტიშინამს

head

იტიშინამს • (iťişinams) (Latin spelling iťişinams)

iťişinams (romanization)
ტიშინაჲ (alternative)
იტიშინაჲ (alternative)
იტიშონს (alternative)
იტიშონამს (alternative)
იტიშონაფს (alternative)
იტიშონუფს (alternative)
იტიშინუფს (alternative)

From ი- (i-) + ტიშინ- (ťişin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭis₁-.

ჰასანიქ, ჰანდღა დოხედუ დო ლუმჯი შაკიზ თიზ მტირი იტიშინუ

hasanik, handğa doxedu do lumci şaǩiz tiz mťiri iťişinu

Hasan sat today and picked lice from his head until the evening

to detect, to remove (a swelling, boil, dust or lice in the hair, etc. from a part of one's own body)


მტუტა

მტუტა • (mťuťa) (plural მტუტაფე, Latin spelling mťuťa)

ნანაქ დაჩხურიში მტუტა ლივადიზ ხაჯი დო შუკაზ ეკუდუმე(რ)ზ

nanak daçxurişi mťuťa livadiz xaci do şuǩaz eǩudume(r)z

My mother gives the ash (from the fire) to beans and cucumbers in the garden (as fertilizer)


ტკორინს

ტკორინს • (ťǩorins) (Latin spelling ťǩorins)

ťǩorins (romanization)
ტორინუჲ (alternative)
ტკორინამს (alternative)
ტკოინამს (alternative)
ტკოჲინამს (alternative)
ტკორინომს (alternative)
ტკოინომს (alternative)
ტკოჲინომს (alternative)
ტკოინს (alternative)
ტკოჲინს (alternative)

From ტკორინ- (ťǩorin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭq̇ar- : ṭq̇r- (“pedere; to have diarrhoea”).


ტვაცუნ

head

ტვაცუნ • (ťvaʒun) (Latin spelling ťvaʒun)

ťvaʒun (romanization)
ტვაცუმს (alternative)
ტვასუნ (alternative)
დიტვაწაჲ (alternative)
დიტკვაწამს (alternative)
ტკვაწუნ (alternative)
ტკვაცუნ (alternative)
ტკვაწუმს (alternative)
ტკვაწუფს (alternative)

From ტვაც- (ťvaʒ-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭq̇oc- (“to throw; to strike (with a crack)”).

inh+

ალი! წარი ხორთუმი ტვაცუ. ჰიმ მენზგიფუჲ.

Ali! The water hose burst. Have him plug it (for patching).


ოწკენ

oǯǩen (romanization)
ოწენ (alternative)
ოწკერს (alternative)

From ო- (o-) + წკ- (ǯǩ-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *uc̣q̇- (“to know”). Cognate with Georgian უწყება (uc̣q̇eba).

ავლისქანიშ ჲანის გოლაფთი ღომა / ჲალის ოწკერტი დო იცხონტი ნთომა

avliskaniş yanis golapti ğoma / yalis oǯǩerťi do iʒxonťi ntoma

I was passing by the garden in front of your house yesterday / You were looking in the mirror and combing your hair

to face, to look, to see, to look at, to watch

ჯუმადიჩქიმიქ ნთხიჲონაფეზ დიდო კაჲი ოწკენ. ედო ჰეჲაშენი კატა წანაზ ნთხიჲონაფე ნთხირითე დოლაფშენ.

cumadiçkimik ntxiyonapez dido ǩayi oǯǩen. edo heyaşeni ǩaťa ǯanaz ntxiyonape ntxirite dolapşen.

My uncle takes very good care of the hazelnut groves and every year his hazelnut groves are full of hazelnuts.

to take care of something, to put effort into something to make it flourish or to keep it in good condition

ნისა ყონაშა იდუში ბერეს ნანდიდიმუშიქ ოწკენ

nisa qonaşa iduşi beres nandidimuşik oǯǩen

Grandmother takes care of the child when the bride goes to the field

to take care of someone, to feed someone, to provide for someone

ჭე! სი ჰემუზ მოთოწკერ. ჰემუქ ჩქარ ვარიგურამს. ჰექ ჰაქ ელასვენგელასვენ დო გულუნ.

ç̌e! si hemuz motoǯǩer. hemuk çkar varigurams. hek hak elasvengelasven do gulun.

Oh, man! Don't care about him. He doesn't take care of himself.


მფულუფს

head

მფულუფს • (mpulups) (Latin spelling mpulups)

mpulups (romanization)
მფულაჲ (alternative)
მფულუმს (alternative)
მფულამს (alternative)
მფულომს (alternative)

From მფულ- (mpul-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pal- : pl- (“to hide, to bury”).

inh+

ჩქუ ირიქხოლო ართიქათი ძიჲამერი ნაბორეთ მითიშენ ვარმფულომთ

çku irikxolo artikati żiyameri naboret mitişen varmpulomt

We do not hide from anyone that we have all seen each other before


ფუცხოლუმს

head

ფუცხოლუმს • (puʒxolums) (Latin spelling puʒxolums)

puʒxolums (romanization)
ფუცხონუჲ (alternative)
ფუსხოლუჲ (alternative)
ფუცხოლუჲ (alternative)
ფუცსოლუფს (alternative)

From ფუცხოლ- (puʒxol-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pacx-un- (“to scratch, claw”).


ფათქალამს

head

ფათქალამს • (patkalams) (Latin spelling patkalams)

patkalams (romanization)
ფათქალუმს (alternative)

From ფათქალ- (patkal-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Probably along with the root ფათხალ- (patxal-) ,that used in Western dialects, Inherited from Proto-Kartvelian *petk- : ptk- (“to break; to blow up”).

inh+

კინჩიქ ფათქალამს

ხასანიქ შქურნათე ფათქალამს


დუფინამს

head

დუფინამს • (dupinams) (Latin spelling dupinams)

dupinams (romanization)
დუფინაჲ (alternative)
დუფინაფს (alternative)

From დ- (d-) + უ- (u-) + ფინ- (pin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pen- : pin- (“to spread; to straw”).

inh+

მჟორაზ ნადუფინი ლაზუტეფე კატუქ გოშობღამს

mjoraz nadupini lazuťepe ǩaťuk goşobğams

Cat scatters the corn that you spread under the sun

(wheat, nuts, straw, etc.) to spread on the ground


ფათხუმს

head

ფათხუმს • (patxums) (Latin spelling patxums)

patxums (romanization)
ფათხუჲ (alternative)
ფათხუფს (alternative)

From ფათხ- (patx-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pertx- (“to shake”).

inh+

აფართუმანითქვანიზ არ ოხორჯაქ კატა საბაჲლე ხალი ფათხუმს

apartumanitkvaniz ar oxorcak ǩaťa sabayle xali patxums

A woman in your apartment shakes the carpet every morning

to shake something (by hand against the ground to knock dust off of it)

თოლიზ მუნთხა გჲულუდორენ დო თოლეფე ფათხუმს

toliz muntxa gyuludoren do tolepe patxums

He has something in his eye and he's blinking


ფესო

From Inherited from Proto-Georgian-Zan *pesw- (“root”). Cognate with Georgian ფესვი (pesvi) and Mingrelian ფოსვე (posve).

ლიმხანა ბარდიში ოგინე ნამაძირუ წიწილა ბიგა ბგორიშა ნთხირი ფესო კალა ლეტაზ დოლილუ

limxana bardişi ogine namażiru ǯiǯila biga bgorişa ntxiri peso ǩala leťaz dolilu

The snake I saw in front of the fern pile went into the ground by the hazelnut root until I looked for a stick

მწკოში თუდე დიდო მოთ-ხაჩქუმ. ფესომუში გელასენ

mǯǩoşi tude dido mot-xaçkum. pesomuşi gelasen

Don't dig too deep under the Prunus laurocerasus. The root will fall to the ground.

(Arkabi) the first vein-like extensions of the roots


მქუმს

mkums (romanization)
მქუჲ (alternative)
მქუფს (alternative)

From მქ(ვ)- (mk(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pekw- : pkw-.

ღომა ფედერიქ ქარმატე დოდუზანუ ედო ჰაწი დიდო კაჲი მქუმზ

ğoma pederik karmaťe doduzanu edo haǯi dido ǩayi mkumz

Yesterday my father fixed the mill and now it grinds very well

მა “ლაზუტი მქვაზ” მა დო ფჩუმერ. ალიქ წკაჲი ნუკვათამს დო ქარმატე დოდგინამს.

ma “lazuťi mkvaz” ma do pçumer. alik ǯǩayi nuǩvatams do karmaťe dodginams.

I am waiting for the corn to finish (to be ground). Ali cuts off the water and stops the mill.


ბუცხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *pocx- (“rake”). Cognate with Georgian ფოცხი (pocxi) and Mingrelian ბუცხი (bucxi).

ნთხირი არჟურ ნდღაზ მჟორაზ ქოდუფინი. ეზდიმტაში ბიგათე კაჲი დოჩაქში. ოკაჩხე ბუცხითე ჩონჩი კაჲი მოჲაქოსი დო ჰემინდო შქულე კაკალეფე ოკოქოსი დო ჟინ არ მუთუ ქოჲოთვი.

ntxiri arjur ndğaz mjoraz kodupini. ezdimťaşi bigate ǩayi doçakşi. oǩaçxe buʒxite çonçi ǩayi moyakosi do hemindo şkule ǩaǩalepe oǩokosi do jin ar mutu koyotvi.

Lay the hazelnuts out in the sun for a day or two. When you lift them up, beat them well with a stick, then use a rake to sweep off the dry shells, then gather the kernels together and cover them with something.


ბრიწუფს

head

ბრიწუფს • (briǯups) (Latin spelling briǯups)

briǯups (romanization)
ობრიწუ (noun-from-verb)
ბრიწუა (noun-from-verb)
უბრიწუ (participle privative)
უბრიწუა (participle privative)
ობრიწონი
ობრიწუში
ბრიწერი (participle)
ბრიწუფ (singular)
ბრიწ{{{rthematic}}}ს (singular)
ბრიწუფთ (plural)
ბრიწუფან (plural)
ბრიწუფტი (singular)
ბრიწუფტუ (singular)
ბრიწუფტით (plural)
ბრიწუფტეს (plural)
ბრიწუფტა (singular)
ბრიწუფტას (singular)
ბრიწუფტათ (plural)
ბრიწუფტან (plural)
ბრიწუფტი დორენ (singular)
ბრიწუფტუ დორენ (singular)
ბრიწუფტით დორენ (plural)
ბრიწუფტეს დორენ (plural)
ბრიწუფტიკო (singular)
ბრიწუფტუკო (singular)
ბრიწუფტიტკო (plural)
ბრიწუფტესქო (plural)
ბრიწი (singular)
ბრიწუ (singular)
ბრიწით (plural)
ბრიწეს (plural)
ბრიწა (singular)
ბრიწას (singular)
ბრიწათ (plural)
ბრიწან (plural)
ბრიწი დორენ (singular)
ბრიწუ დორენ (singular)
ბრიწით დორენ (plural)
ბრიწეს დორენ (plural)
ბრიწი დორტუ (pluperfect singular)
ბრიწუ დორტუ (pluperfect singular)
ბრიწით დორტუ (pluperfect plural)
ბრიწეს დორტუ (pluperfect plural)
ბრიწიკო (singular)
ბრიწუკო (singular)
ბრიწიტკო (plural)
ბრიწესქო (plural)
ბრიწარე (future singular)
ბრიწასენ (future singular)
ბრიწათენ (future plural)
ბრიწანორენ (future plural)
ბრიწატი (past-future singular)
ბრიწატუ (past-future singular)
ბრიწატით (past-future plural)
ბრიწატეს (past-future plural)
ბრიწი (imperative singular)
ბრიწით (imperative plural)
მოთ ბრიწუფ (prohibitive singular)
მოთ ბრიწუფთ (plural prohibitive)
მოთ ბრიწუფტა (singular)
მოთ ბრიწუფტას (singular)
მოთ ბრიწუფტათ (plural)
მოთ ბრიწუფტან (plural)
მაბრიწენ (singular)
გაბრიწენ (singular)
აბრიწენ (singular)
მაბრიწენან (plural)
გაბრიწენან (plural)
აბრიწენან (plural)
მაბრიწუ (singular)
გაბრიწუ (singular)
აბრიწუ (singular)
მაბრიწეს (plural)
გაბრიწეს (plural)
აბრიწეს (plural)
მაბრიწას (singular)
გაბრიწას (singular)
აბრიწას (singular)
მაბრიწან (plural)
გაბრიწან (plural)
აბრიწან (plural)
მაბრიწატუკო (singular)
გაბრიწატუკო (singular)
აბრიწატუკო (singular)
მაბრიწატესქო (plural)
გაბრიწატესქო (plural)
აბრიწატესქო (plural)
იბრიწენ
იბრიწუ
იბრიწას
იბრიწატუკო
მიბრიწუნ (singular)
გიბრიწუნ (singular)
უბრიწუნ (singular)
მიბრიწუნან (plural)
გიბრიწუნან (plural)
უბრიწუნან (plural)
მიბრიწუტუ (singular)
გიბრიწუტუ (singular)
უბრიწუტუ (singular)
მიბრიწუტეს (plural)
გიბრიწუტეს (plural)
უბრიწუტეს (plural)
მიბრიწუტუკო (singular)
გიბრიწუტუკო (singular)
უბრიწუტუკო (singular)
მიბრიწუტესქო (plural)
გიბრიწუტესქო (plural)
უბრიწუტესქო (plural)
ბრიწუმს (alternative)
ბრიწუჲ (alternative)
ბრიწომს (alternative)

lzz-conj-table

ბრიწუფტი დორენ

ბრიწუფტი დორენ

ბრიწუფტუ დორენ

ბრიწუფტით დორენ

ბრიწუფტით დორენ

ბრიწუფტეს დორენ

ბრიწით დორენ

ბრიწით დორენ

ბრიწეს დორენ

ბრიწით დორტუ

ბრიწით დორტუ

ბრიწეს დორტუ

მოთ ბრიწუფტა

მოთ ბრიწუფტა

მოთ ბრიწუფტას

მოთ ბრიწუფტათ

მოთ ბრიწუფტათ

მოთ ბრიწუფტან

მაბრიწატესქო

გაბრიწატესქო

მიბრიწუტესქო

გიბრიწუტესქო

From ბრიწ- (briǯ-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *prec̣- : pric̣- (“to tear, rend”).

inh+

დოლოქუნუფე დიდო მანი ბრიწუფს

S/he wears out her/his clothes very fast


ფუთხუნ

head

ფუთხუნ • (putxun) (Latin spelling putxun)

putxun (romanization)
ფუთხუმს (alternative)

From ფუთხ- (putx-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *prtx- (“to tremble; to rouse oneself”).

inh+

ბურბუ სერი ფუთხუნ დო ქორბა ოძღამს


ბუცხა

head

ბუცხა • (buʒxa) (Latin spelling buʒxa, plural ბუცხაფე)

Inherited from Proto-Kartvelian *prcx- (“fingernail; to scratch”). Cognate with Georgian ფრჩხილი (prčxili), Mingrelian ბირცხა (bircxa) and Svan ცხა (cxa).

inh+

ამსეჲი ბუცხაფე ვიჭკიჲაუნ

ალი ნცხენი ბუცხაფე უკვათაჲ


ფსიფს

psips (romanization)
ფსამს (alternative)
ფსუჲ (alternative)
ფსიმს (alternative)

From ფს- (ps-) + -იფ (-ip) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ps- (“to urinate”).


მფუნ

From მფ- (mp-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *pu- (“to inflate; to rise”).

inh+

წარი მფუნ

მჟალვა მფუნ


ომფუნაჲ

head

ომფუნაჲ • (ompunay) (Latin spelling ompunay)

ompunay (romanization)
ომფუნამს (alternative)
ომფინაჲ (alternative)

From ო- (o-) + მფუნ- (mpun-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Kartvelian *pu-wn- (“to boil”).

inh+

ალი ნჯავლა ომფუნაჲ

(water or mik) to warm up, to heat, to warm


ფუჯი

ალი დულჲაშა ვარულუნ დო ფუჯი სტერი გოითორენ, გულუნ

ali dulyaşa varulun do puci sťeri goitoren, gulun

Ali doesn't go to work but wanders around like a cow


ფუნტურა

head

ფუნტურა • (punťura) (Latin spelling punťura)

punťura (romanization)
ფუტრი (alternative)
ფუნტა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *puṭuro- (“rotten (about fruit,trees)”). See more in Old Georgian ფუტურო (puṭuro).

inh+

ნამომჩი ნეძიშ კაკალი ფუნტურა გამახთუ

The walnut kernel you gave me turned out to have a hollow (rotten)

(about walnuts, hazelnuts, etc.) hollow, rotten

about walnuts; hazelnuts; about walnuts; hazelnuts


მქორუმს

head

მქორუმს • (mkorums) (Latin spelling mkorums)

From მქორ- (mkor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pknar- : pknr- (“to yawn”).Cognate with Georgian ამთქნარებს (amtknarebs) and Mingrelian ქირონი (kironi).

inh+

ჯუმადიჩქიმი დოჭკინეჲი რენ-ი, ვარმიჩქინ. ჰამსერი ბოჲნე მქორუმზ.

cumadiçkimi doç̌ǩineyi ren-i, varmiçkin. hamseri boyne mkorumz.

I don't know if my uncle is tired. He's yawning a lot tonight.


მხა

head

მხა • (mxa) (plural მხაფე, Latin spelling mxa)

tlb

(Atina, Okordule, Chanapeti, Sumla, Arkabi)

mxa (romanization)
მხაფე (plural)
ნთხა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *pxa- (“frame, small bone”). Cognate with Georgian ფხა (pxa), Mingrelian ხა (xa) and Svan ფხა (pxa).

inh+

ნჩხომიში მხა ხურტულის ქელემაცონუ


ხაკარუმს

head

ხაკარუმს • (xaǩarums) (Latin spelling xaǩarums)

xaǩarums (romanization)
ხაკარუჲ (alternative)
ხაკკარუჲ (alternative)
ხაკარუფს (alternative)

From ხაკარ- (xaǩar-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *px-eḳ- : px-iḳ- (“to scrape”).

inh+

თენჯერეზ ქოგჲაჭუდორენ. ნუსაქ ხამითე ხაკარუმს.

tencerez kogyaç̌udoren. nusak xamite xaǩarums.

The bottom of the pot is burnt. The bride is scraping it with a knife.


ოშლეთინამს

head

ოშლეთინამს • (oşletinams) (Latin spelling oşletinams)

oşletinams (romanization)
ოჩულეტინამს (alternative)
ოჩულეტინაჲ (alternative)
ოშლეთინაჲ (alternative)

From ო- (o-) + შლეთინ- (şletin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *kad- : kd- (“to make mistake, err”).

inh+

ჰემუქ მითი ვარიდუშუნამს. თიმუში ოშლეთინამს.

hemuk miti variduşunams. timuşi oşletinams.

S/he doesn't care about anyone. S/he's saving herself/himself.


ქოთუმე

head

ქოთუმე • (kotume) (Latin spelling kotume)

kotume (romanization)
ქორმე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *katam-.

inh+

ქოთუმექ ოფუტე ჩხიკოლუფს


მუნქინამს

head

მუნქინამს • (munkinams) (Latin spelling munkinams)

From მ- (m-) + უ- (u-) + ნქინ- (nkin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *kan- : kn- (“to wave, rock, swing”).

inh+

თანერიქ იშუმაში ჯუმამუშისთი ხე მუნქინამს

tanerik işumaşi cumamuşisti xe munkinams

Taner even raises his hand (to hit his brother) when angry

to raise (hand or a stick etc. with your hand to hit someone)

ალიზ ჩქარ ნოსი ვარ უღუნ. ბადი კოჩიზ არგუნი მუნქინამს.

aliz çkar nosi var uğun. badi ǩoçiz arguni munkinams.

Ali has lost his mind. He lunges at the old man with an axe.

to lunge, to attack (someone with something without taking action)


იქთენ

From ი- (i-) + ქთ- (kt-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *ket- : kt- (“to turn”).

inh+

წარი მუტასი ქარმატეფარფა იქთენ

When you give water, the wheel of the mill turns

პანდა გური ჯეტერი ვიქთერ

to turn
to go round and round, to return

წალენი ღალი შიჲალერი გილულუნ. ამა მემეთიში ყონა კელე ტიბა იქთენ დო ჭიტა ჭიტა გჲულუნ

ǯaleni ğali şiyaleri gilulun. ama memetişi qona ǩele ťiba ikten do ç̌iťa ç̌iťa gyulun

The stream below is gurgling. But on the side of Mehmet's field it turns into a ťiba and flows slowly.


ქო-

ko- (romanization)
ქა- (alternative)
ჰო- (alternative)
ჰა- (alternative)
ხო- (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kwe (affirmative participle)

inh+

ღორმოთი ქორენ

demonstrates that the verb is indeed positive: affirmation prefix

ჶადიმეზ ღვალეფე ჩერელი არ მსქვა ბოზო ქუონუნ

fadimez ğvalepe çereli ar mskva bozo kuonun

Fadime has a beautiful daughter with bright cheeks.

უჩა დოლოქუნუ კალა ქჩე დოლოქუნუფე ნახვანა ქჩეფეზ უჩა ქონაქთენ

uça dolokunu ǩala kçe dolokunupe naxvana kçepez uça konakten

If you wash white clothes with black clothes, the whites will get black

(is added at the beginning of the imperfective form of the preverbed verb of action to indicate that the action is always done or is common)

ნაზმიქ ბურეღი ძირაში ხომუხედუნ დო ქუიმხორს

nazmik bureği żiraşi xomuxedun do kuimxors

When Nazmi sees bureği, he sits down and eats it

(Batumi) (is added at the beginning of the imperfective form of some action verbs without preverb to indicate that the action in question has always been done or is commonplace)

ოდგიჲალუთენ ყუჯი ჰომემატუ

(at the beginning of the perfective form of the preverbed verb of action)


ქომოჯი

head

ქომოჯი • (komoci) (Latin spelling komoci)

komoci (romanization)
ქომოჟი (alternative)
ქიმოჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kmar-.

inh+

ჶადიმეში ქომოჯი დიდო ხესისი რენ


ნქიმინომს

head

ნქიმინომს • (nkiminoms) (Latin spelling nkiminoms)

From ნქიმინ- (nkimin-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *km-en- : km-n- (“to make”).

inh+

ნანაქ ქუვალი ნქიმინომტაში ჩუჩუნა წქარი თამო თამო ეკუბამს

nanak kuvali nkiminomťaşi çuçuna ǯkari tamo tamo eǩubams

My mother pours warm water slowly while kneading dough for wheat bread


ქუნი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kon-.

ჰეშშო თი მაწკუნენ ქი ქუნი გამამიტროხუნ

I have such a headache that my brain is throbbing


ჩილამბრი

head

ჩილამბრი • (çilambri) (Latin spelling çilambri)

çilambri (romanization)
ჩილამბრე (alternative)
ჩილამრე (alternative)
ჩელამურე (alternative)
ჩალამურე (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *kreml- (“tear”). See more on Georgian ცრემლი (cremli).

inh+

ჩილამბრი ნაორენ


ქურჩოლუმს

head

ქურჩოლუმს • (kurçolums) (Latin spelling kurçolums)

kurçolums (romanization)
ქურჩოლუჲ (alternative)
ქირჩოლუმს (alternative)
ქირჩოლუფს (alternative)

From ქურჩოლ- (kurçol-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *kurc₁- (“to peel, remove crust”).

inh+

ლაზუტი ფქურჩოლით დო დოპკაკალით

to rub (a cob of corn, an ear of wheat, etc. to grain it)


ოღოდამს

head

ოღოდამს • (oğodams) (Latin spelling oğodums)

oğodams (romanization)
oğodums (romanization)
ოღოდაჲ (alternative)
ოღოდაფს (alternative)

From ო- (o-) + ღოდ- (ğod-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣad- : ɣd- (“to do; to speak (loudly)”).

inh+

ისრაილიქ ჶილისთინის ნაოღოდამსფე დუნჲაქ სეჲი იქომს

Israilik Filistinis naoğodamspe dunyak seyi ikoms

The world is watching what Israel is doing to Palestine

to do, to make
to do something to someone

ხმარინერი ლორიჭი ქომომჩეს. ჰიმ მა მუჲა ვოღოდა?

xmarineri loriç̌i komomçes. him ma muya voğoda?

They gave me a used pickaxe. What am I supposed to do with it?

to do, to make
to make one thing into something else


მღორუმს

head

მღორუმს • (mğorums) (Latin spelling mğorums)

mğorums (romanization)
მღორუჲ (alternative)
მღორუფს (alternative)
მღორამს (alternative)
მღორაჲ (alternative)
მღორაფს (alternative)

From მღორ- (mğor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣar- : ɣr- (“to cry; to sing”).

inh+

ნგენეფე ოკოპწკით დო ლუმჯიშა მუთუ უჭკომუ მღორუმან

ngenepe oǩop̌ǯǩit do lumcişa mutu uç̌ǩomu mğoruman

We separated the calves, but they scream until the evening without eating anything

(cow, calf, pig etc.) to bellow, to shout

cow; calf; pig etc.; cow; calf; pig etc.

მოთ მღორამ. მითის სქანდენ ვარ აშქურინენ.

mot mğoram. mitis skanden var aşkurinen.

(humans, mostly man) to scream, to shout, to yell


ღარღალს

head

ღარღალს • (ğarğals) (Latin spelling ğarğals)

From ღარღალ- (ğarğal-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣarɣar- (“to talk a lot”).

inh+

to speak in a way that cannot be taken seriously


ღაპამს

head

ღაპამს • (ğap̌ams) (Latin spelling ğap̌ams)

From ღაპ- (ğap̌-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣeb- (“to paint, color”).

inh+

ტოქსერი დოლონი ოხორიშ დოლოხე ქჩე ღაპითე დობღაპი

ťokseri doloni oxoriş doloxe kçe ğap̌ite dobğap̌i

Last week I painted the inside of the house with white paint


ღაღუფს

head

ღაღუფს • (ğağups) (Latin spelling ğağups)

ğağups (romanization)
ღაღუმს (alternative)

From ღაღ- (ğağ-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣeɣ- (“to move apart, shovel aside”).

inh+

ქოთუმექ ღაღუფს ღაღუფს დო წკინტილიმუში მუშიმერს

kotumek ğağups ğağups do ǯǩinťilimuşi muşimers

The chicken digs and digs and digs and digs up its own shit


ღურზული

head

ღურზული • (ğurzuli) (Latin spelling ğurzuli)

ğurzuli (romanization)
ღურძული (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣwarʒl- (“weed, darnel, tare”). Cognate with Georgian ღვარძლი (ɣvarʒli) and Mingrelian ღურძული (ɣurʒuli).

inh+

ხერამი იმხორნა ღურზული გაჲაჲ

If you commit sin, let it be poison (for you) (curse)


ღობუმს

head

ღობუმს • (ğobums) (Latin spelling ğobums)

ğobums (romanization)
ღობუფს (alternative)

From ღობ- (ğob-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣob-.


უხიტინაჲ

უხიტინაჲ • (uxiťinay) (Latin spelling uxiťinay)

uxiťinay (romanization)
უღიდინამს (alternative)
უდიგინამს (alternative)
უხიტონამს (alternative)
უხიტინამს (alternative)
უხიტინომს (alternative)
უხუტონუპს (alternative)

From უ- (u-) + ხიტინ- (xiťin-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣiṭin- (“to tickle”).

inh+

ნანამუში ბერე უხიტინაჲ დო ოზისინაჲ

Mother tickles the child and makes him laugh


მოღორდამს

head

მოღორდამს • (moğordams) (Latin spelling moğordams)

moğordams (romanization)
მოღორდაჲ (alternative)
მოღერდამს (alternative)
მოღერდაფს (alternative)

From მ- (m-) + ო- (o-) + ღორდ- (ğord-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣor- (“to deceive”).


ღორმა

head

ღორმა • (ğorma) (plural ღორმაფე, Latin spelling ğorma)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrma-.

inh+

ღუტუღუტუ ნეზეფე ღორმაშა თორუჲ

მთუთი ქიშიზ ღორმაზ სქიდუნ

ღვაპა ემკუთაში ღორმამუშიზ დოლილამს

When the mole cricket is startled, it quickly descends into its hole (in the ground)


ღენჯღილი

head

ღენჯღილი • (ğencğili) (Latin spelling ğencğili)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrǯ-il- (“gums, molars”).

inh+

ალიქ იძიცაპტაში ღენჯღილიმუში იძირენ


ყირყინტი

head

ყირყინტი • (qirqinťi) (Latin spelling qirqinťi)

desc

→ Georgian: ყირყინტი (q̇irq̇inṭi) — Adjara

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇arq̇anṭ- (“gullet, throat”).

inh+

მუ კაპეტი უშქირი რენ, აჲა ! ყირყინტის ჰოგილომოსქიდუ.

mu ǩap̌eťi uşkiri ren, aya ! qirqinťis hogilomoskidu.

What a hard apple! It's stuck in my throat.

(anatomy) larynx, the inner part of the throat


აომინენ

head

აომინენ • (aominen) (Latin spelling aominen)

ამბინენ ამბინენ#Laz


ორომს

oroms (romanization)
კორომ
კორომთ
პორომ
მპორომ
მპორომთ
ორომ
მპორომს
მპორომან
კორომს
კორომან
ორომს
პორომთ
მპორომთ (plural second-person)
ორომთ (plural second-person)
ორომან
ყოროფს (alternative)
ყორუფს (alternative)

From ორომ- (orom-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *q̇war-.

ნანასქანიზ ორომნა ხარკიში ნანაზ მოთოგორ

If you love your mother, don't swear at someone else's mother


ყვალი

qvali (romanization)
ვალი (alternative)
კვალი (alternative)
მკვალი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇w-el-.

inh+

არ კვარი ყვალი


კვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *q̇wer- (“testicle”). Cognate with Georgian ყვერი (q̇veri), Mingrelian ჸვაჯი (ʾvaǯi) and Svan ყურნაჲ (q̇urnay).

ობგარინუ ობგარინუთე ბერეზ კვაჯი დაბარუ


ყვარუფს

head

ყვარუფს • (qvarups) (Latin spelling qvarups)

qvarups (romanization)
ვარუმს (alternative)
ვარუჲ (alternative)
კვარუმს (alternative)
ყვარუმს (alternative)

From ყვარ- (qvar-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *q̇wer- (“to geld, castrate”).

inh+

პაპულიქ ხოჯიმუში ყვარუფს


იჲინდრაჲ

head

იჲინდრაჲ • (iyindray) (Latin spelling iyindray)

iyindray (romanization)
იჲინდამს (alternative)
იინდამს (alternative)
იჲინდრამს (alternative)
იინდრამს (alternative)
იინდრაჲ (alternative alternative)

From ი- (i-) + ინდრ- (indr-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇id- (“to acquire, gain”).

inh+

ანდღა ნავიჲინდრი ფორჩა გომფა მაჲენ

The shirt I bought today is baggy for me


ინი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇in- (“to cool, freeze”).

inh+

აჲშე ინი მჯავლა მოლა იქუჲ


ირი

iri (romanization)
ირ (alternative alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇owl- (“all, every”). Cognate with Georgian ყოველი (q̇oveli) and Mingrelian ირი (iri).

inh+

ირ ოჭკომალე


ირი

“კოჩი ოილუშე ბიდა” ჲაში ირი ჯუმამუშიქ დოდგითინამს

“ǩoçi oiluşe bida” yaşi iri cumamuşik dodgitinams

"I'm going to go shoot the guy," but his brother always stops him


ირი

პაპულიჩქიმიშენ სომეხი ნაზოპონტუ ბოგნი. ჰაწი ირიქ “ერმენი” ჲა დო იხმარს.

p̌ap̌uliçkimişen somexi nazop̌onťu bogni. haǯi irik “ermeni” ya do ixmars.

I heard my grandfather call (Armenians) Somexi. Now everyone uses the word "Ermeni".

უმადიქ ბერემუშიზ გუმსქვანამზ დო ირი მა ემოკიდამს

umadik beremuşiz gumskvanamz do iri ma emoǩidams

Uncle is covering up his own child's wrongdoing. He blames it all on me.


კვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇ua-.

კვაშენ უფი მიწროდუ


ყურაფს

head

ყურაფს • (quraps) (Latin spelling quraps)

quraps (romanization)
ურამს (alternative)
ყურამს (alternative)

From ყურ- (qur-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇ur- (“to howl (of wolves, dogs”).

inh+

პაპულიქ დიდო ზოი ყურაფს დო მოთამუში დოშქურდინაფს

p̌ap̌ulik dido zoi quraps do motamuşi doşkurdinaps

Grandfather shouts too hard ("strong") and frightens his grandson

ამსერი ოლოლიქ ყურაფს


სქუფს

skups (romanization)
სკუმს (alternative)
სკუჲ (alternative)
დოსქუმს (alternative)
სქუმს (alternative)
მსქუფს (alternative)

From სქ(ვ)- (sk(v)-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šew- : šw-.

ოქოთუმალეს ქოთუმეფექ ონწირამუ ვარრენნა ვარსქუმან

okotumales kotumepek onǯiramu varrenna varskuman

Chickens do not lay eggs if there is no onǯiramu (“an egg or a white stone resembling an egg placed in the desired place for the hen to lay eggs”) in the coop


ოშქიდამს

head

ოშქიდამს • (oşkidams) (Latin spelling oşkidams)

oşkidams (romanization)
ოშკიდამს (alternative)
ოშკიდაჲ (alternative)
ოშქიდაფს (alternative)
ოშქვიდაფს (alternative)

From ო- (o-) + შქიდ- (şkid-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šwd- (“to choke; to suffocate, be suffocated; to drown, get drown”).

inh+

ჯოღოჲიქ კატუ დოშქიდუ

ომერიქ ხვალა ხვალა მუ ოშქიდამს?


სქიდუნ

head

სქიდუნ • (skidun) (Latin spelling skidun)

skidun (romanization)
სკიდუნ (alternative)

From სქიდ- (skid-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *šwed- : šwd- (“to remain”).

inh+

ლაზური ოჭარუ დიდო კოლაჲი დულჲა ვარრენ. ჰამ დულჲა ნაიქომანფე დიდო სქიდან.

lazuri oç̌aru dido ǩolayi dulya varren. ham dulya naikomanpe dido skidan.

Writing in Laz is not an easy task. Long live those who do it.

to live
(human or animal) to live, to survive

ისრაილიზ ნასქიდუნ კოჩეფეში დიდოფე ჲახუდი რენ

israiliz naskidun ǩoçepeşi didope yaxudi ren

(human or animal) to live in a place, to sustain life in a place

ამეთი ჩაჲი დო ნთხირიშენ ნაეჭოფუმზ გენჭარეჲითე სქიდუნ

ameti çayi do ntxirişen naeç̌opumz genç̌areyite skidun

Amet lives on the money he receives from tea and hazelnuts

(people) to make a living with something

ჩქუნი ლეტაზ ნეძი ვარსქიდუნ. არ ჟურ წანაზ დოსქიდუნ დო უკულე ეხომბუნ.

çkuni leťaz neżi varskidun. ar jur ǯanaz doskidun do uǩule exombun.

Walnuts don't live in our soil. They live for a year or two and then dry up.

(Vitse–Arkabi) (planted plant) to revive before it dries up, to flourish

უშქური მცხულიზ გებომფონი დო კაი კაი სქიდუნ

uşkuri mʒxuliz gebomponi do ǩai ǩai skidun

I grafted the apple onto the pear. Its taking hold.

(Vitse–Arkabi) (grafted plant) to take root

მუსთავა მარაზითე ღურუტუ. ნჭამეფე შუ დო ჰაწი თამო თამო სქიდუნ.

mustava marazite ğuruťu. nç̌amepe şu do haǯi tamo tamo skidun.

Mustava was dying of tuberculosis. He took medicine. Now he is slowly getting better.

(Sumla, Lome) (human or animal) to come back to life, to recover after terminal illness


სქანი

skani (romanization)
სკანი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *š(w)en-.


სქირუნ

head

სქირუნ • (skirun) (Latin spelling skirun)

skirun (romanization)
სკურუნ (alternative)
სქურუნ (alternative)

From სქირ- (skir-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *šwer- : *šwr- (“to get dry; to become dim”).

inh+

თრონის მუჟაკიდერი ჲაზმა ჭიტა ჭიტა დოსქირუნ

tronis mujaǩideri yazma ç̌iťa ç̌iťa doskirun

The scarf hanging over the chair is slowly drying


შქით

şkit (romanization)
შკით (alternative)
შქვით (alternative)
შკითი (alternative)
შქითი (alternative)
შქვითი (alternative)
შქი (alternative)

სქირიჩქიმი, მოდა გოკუნცხუნ? შქით ნჯირიქ გიღუ-ი?

skiriçkimi, moda goǩunʒxun? şkit ncirik giğu-i?

My child, why can't you wake up? Did seven sleep take you away (are you sleeping so deeply)?


სქირი

skiri (romanization)
სკირი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *šw-il-.

ბაბა, ორდეღეფექ ომჩვიჲუ მუნდეს დიგურეზ? - სქირიჩქიმი, ჰამთეფე ომჩვირუ ჩქინერი დიბადენან. დოგურუ ვაუნონან.

baba, ordeğepek omçviyu mundes digurez? - skiriçkimi, hamtepe omçviru çkineri dibadenan. doguru vaunonan.

Dad, when did the ducks learn to swim? - Son, they know how to swim from birth. No need to learn.

მუ ივუ, სქირი? სუჶჶა დიდგასენ. მუდა ჩუმერთ? ლიშაჲი ამაგაგზეს-ი?

mu ivu, skiri? suffa didgasen. muda çumert? lişayi amagagzes-i?

What's wrong, baby? The table will be set. Why don't you wait? Are you mad?

baby (how adults address the little ones)


მსქიბუ

head

მსქიბუ • (mskibu) (Latin spelling mskibu)

mskibu (romanization)
მსქიბუ (absolutive singular)
მსქიბუფე (absolutive plural)
მსქიბუქ (ergative singular)
მსქიბუფექ (ergative plural)
მსქიბუს (dative singular)
მსქიბუფეს (dative plural)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშიş) (genitive singular)
მსქიბუშიşi) (genitive singular)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშიş) (genitive plural)
მსქიბუფეშიşi) (genitive plural)
მსქიბუშე (directive singular)
მსქიბუფეშე (directive plural)
მსქიბუშენ (ablative singular)
მსქიბუფეშენ (ablative plural)
მსქიბუს (locative singular)
მსქიბუფეს (locative plural)
მსქიბუთენ (instrumental singular)
მსქიბუფეთენ (instrumental plural)

მსქიბუს წკაი ნუკვათუ


აშქურინენ

aşkurinen (romanization)
აშკურინენ (alternative)
აშკუინენ (alternative)
აშკუჲინენ (alternative)
აშქუინენ (alternative)
აშქუჲინენ (alternative)

From ა- (a-) + შქურ- (şkur-) + -ინ- (-in-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *šur- (“to be in an awkward situation; fear”).

inh+

სერი არ სოთიშე ოხთიმუშენ ნააშქურინენ შენი პანდა არი ქელოკათუნ

seri ar sotişe oxtimuşen naaşkurinen şeni p̌anda ari keloǩatun

S/He is afraid to go anywhere at night, so s/he always has someone who joins her/him


უჩქინ

uçkin (romanization)
მიჩქინ (present singular)
გიჩქინ (present singular)
უჩქინ (present singular)
მიჩქინან (plural present)
გიჩქინან (plural present)
უჩქინან (plural present)
მიჩქირტუ (past singular)
გიჩქირტუ (past singular)
უჩქირტუ (past singular)
მიჩქირტეს (past plural)
გიჩქირტეს (past plural)
უჩქირტეს (past plural)
მიჩქირტას (singular)
გიჩქირტას (singular)
უჩქირტას (singular)
მიჩქირტან (plural)
გიჩქირტან (plural)
უჩქირტან (plural)
მიჩქირტუ დორენ (singular)
გიჩქირტუ დორენ (singular)
უჩქირტუ დორენ (singular)
მიჩქირტეს დორენ (plural)
გიჩქირტეს დორენ (plural)
უჩქირტეს დორენ (plural)
მიჩქირტუკო (singular)
გიჩქირტუკო (singular)
უჩქირტუკო (singular)
მიჩქირტესქო (plural)
გიჩქირტესქო (plural)
უჩქირტესქო (plural)
მიჩქირტასენ (future singular)
გიჩქირტასენ (future singular)
უჩქირტასენ (future singular)
მიჩქირტანორენ (future plural)
გიჩქირტანორენ (future plural)
უჩქირტანორენ (future plural)
მოთ მიჩქირტას (singular)
მოთ გიჩქირტას (singular)
მოთ უჩქირტას (singular)
მოთ მიჩქირტან (plural)
მოთ გიჩქირტან (plural)
მოთ უჩქირტან (plural)
უშკუნ (alternative)

lzz-conj-table-stative

მიჩქირტუ დორენ

გიჩქირტუ დორენ

უჩქირტუ დორენ

მიჩქირტეს დორენ

გიჩქირტეს დორენ

უჩქირტეს დორენ

მიჩქირტანორენ

გიჩქირტანორენ

უჩქირტანორენ

მოთ მიჩქირტას

მოთ გიჩქირტას

მოთ უჩქირტას

მოთ მიჩქირტან

მოთ გიჩქირტან

მოთ უჩქირტან

Inherited from Proto-Georgian-Zan *čan- : čn- (“to be seen”). Cognate with Georgian ჩანს (čans) and Mingrelian ჩქინა (čkina).

inh+

ჰეშო ნატუ ვარმიჩქიტეს. ჩქინებურა ჰაშო ბისიმადით.

heşo naťu varmiçkiťes. çkinebura haşo bisimadit.

We didn't know it was like that. That's what we thought.

დიდი პაპულიჩქიმიქ ლაზებურა დიდო კაი უჩქირტუ

didi p̌ap̌uliçkimik lazebura dido ǩai uçkirťu

My great grandfather knew (spoke) Laz very well

მურადი ნაუჩქინ მუთუშენ ვარგოიქთენ

to accept as true, to think that it is true


ჩქიმი

çkimi (romanization)
შკიმი (alternative)
შკიმ (alternative)
ჩქიმ (alternative alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *č(w)em-. Cognate with Georgian ჩემი (čemi), Mingrelian ჩქიმი (čkimi) and Svan მიშგუ (mišgu).

კულანიჩქიმიქ ლუყუ ზაფს. ამსერი გჲარი ლუყუ ზერი იყვასუნონ-ი?

ǩulaniçkimik luqu zaps. amseri gyari luqu zeri iqvasunon-i?

My daughter's mashing the cabbage. Will we have mashed cabbage for dinner?


ჩქუნი

çkuni (romanization)
შკუნი (alternative)
ჩქინი (alternative)

ონტულეში მეონაზ ოხორიჩქუნი მულუნ

ჩქუნ ჩქუნ#Laz


ეჩქინდუნ

head

ეჩქინდუნ • (eçkindun) (Latin spelling eçkindun)

From ე- (e-) + ჩქინდ- (çkind-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *čn-d- (“to appear, emerge”).

inh+

ჰანწო სტაოშინაში 12'იზ დოხმელი კანუნიზ მექთურა ეჩქინდუ

hanǯo sťaoşinaşi 12'iz doxmeli ǩanuniz mektura eçkindu

There was a constitutional amendment on September 12 this year


ჩიჩხუ

çiçxu (romanization)
ჩუჩქუ (alternative)
ჩიჩქუ (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ččw-il- (“soft (of animate objects)”). Cognate with Georgian ჩვილი (čvili).

inh+

ონტულეს ჩიჩხუ ჩიჩხუ ლუყუ მიღუნ

ჩიჩხუ ბეე უყოუნ

ყუჯიში პიპილი ჩიჩხუ იყვენ


ნცორუმს

head

ნცორუმს • (nʒorums) (Latin spelling nʒorums)

nʒorums (romanization)
ნცორუჲ (alternative)
ნცირუმს (alternative)
ნციუმს (alternative)
ნციჲუმს (alternative)
ნციჲუფს (alternative)
ნციუფს (alternative)
ნცირუფს (alternative)

From ნცორ- (nʒor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *car-.

ონცორუთენ მქვერი მუშენ ნცორუმან?

Why do they sift the flour with a sieve?


ნცალუფს

ნცალუფს • (nʒalups) (Latin spelling nʒalups)

nʒalups (romanization)
ნცალუმს (alternative)
ნცალუჲ (alternative)

From ნცალ- (nʒal-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *cel-.

დოღანიქ, დიშქაშა იდუში ვარდგინ დო ვარხენ, გჲოზგირა დაღი ნცალუფს

doğanik, dişkaşa iduşi vardgin do varxen, gyozgira daği nʒalups

When Dogan goes to the wood, it is as if he is cutting and chopping the mountain without stopping or sitting down


დოცონამს

დოცონამს • (doʒonams) (Latin spelling doʒonams)

doʒonams (romanization)
დვოცონაჲ (alternative)
დოცონაჲ (alternative)

From დ- (d-) + ო- (o-) + ცონ- (ʒon-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *cw- (“to put on; to string”).

inh+

რიზაქ ონტულე ღობასენ. ნადოცონასენ მასარეფე გამაჲაზუმს.

rizak onťule ğobasen. nadoʒonasen masarepe gamayazums.

Riza will build a fence around the field. He is sharpening the stakes.


დოციგაფს

head

დოციგაფს • (doʒigaps) (Latin spelling doʒigaps)

doʒigaps (romanization)
დოციგამს (alternative)
დვოციგაფს (alternative)

From დ- (d-) + ო- (o-) + ციგ- (ʒig-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ciḳ- (“to stick into”).


ცელა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *cila- (“white (of egg)”). Cognate with Georgian ცილა (cila) and Mingrelian ცილა (cila).

inh+

ბურეღი ნქიმინომტაში მაქვალიში ცელა მოთუკათამ

bureği nkiminomťaşi makvalişi ʒela motuǩatam

Add the egg white while kneading the burek dough


იძიცაფს

head

იძიცაფს • (iżiʒaps) (Latin spelling iżiʒaps)

iżiʒaps (romanization)
იძიცამს (alternative)

From ი- (i-) + ძიც- (żiʒ-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *cc- (“to laugh”).

inh+

ალიქ იძიცაპტაში ღენჯღილიმუში იძირენ