წუნა

From წკუნ- (ǯǩun-, “to ache”) + -ა (-a), from earlier *წყუნ- (*ǯqun-). Cognate with Mingrelian წყუნ-ა (c̣q̇un-a), წყუნ-აფ-ა (c̣q̇un-ap-a).

ქორბა ოწუნუთე ღურურტუ. ქორბა წუნა ჭამითე დვოჩულეტინუ.

korba oǯunute ğururťu. korba ǯuna ç̌amite dvoçuleťinu.

S/he was having really bad abdominal pain. Medication healed her/his abdominal pain.


მასა

head

მასა • (masa) (plural მასაფე, Latin spelling masa)

Borrowed from Ottoman Turkish ماسه (masa), from Latin mēnsa.

bor+

ნუსაქ ბერეზ ნთხირი მასაზ ჲუტახამზ დო მეჩამს

nusak berez ntxiri masaz yuťaxamz do meçams

The bride breaks the hazelnut on the table and gives it to the child


მსუტულჲა

head

მსუტულჲა • (msuťulya) (Latin spelling msuťulya)

msuťulya (romanization)
სუტულჲა (alternative)
მსუტოლჲა (alternative)
სუტოლჲა (alternative)
სოტოლია (alternative)
სოტელია (alternative)
სოტულია (alternative)
მსუტულია (alternative)
მსუტელია (alternative)
ფსუტულია (alternative)
მსოტოლჲა (alternative)

Together with Mingrelian სოტელია (soṭelia), borrowed from Ancient Greek σεῦτλον (seûtlon).

bor+

აჲშექ არ მსუტულჲა ქომოღუ ჭი ირი-თი ფურჯინერი ონ

ayşek ar msuťulya komoğu ç̌i iri-ti purcineri on

Aisha brought a pair of chards, all of which had lost their freshness


ხილა

მეჲვა მეჲვა#Laz

(dialectal) Synonym of მეჲვა (meyva, “fruit”)


თელეჶონი

head

თელეჶონი • (telefoni) (Latin spelling telefoni)

telefoni (romanization)
ტელეფონი (alternative)
ტილიჶონი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish تلفون (telefon), from French téléphone.

bor+

ა მითხაშენ ნა-მოხთუ თელეჶონითე ქიჲანა დაქთურუ

a mitxaşen na-moxtu telefonite kiyana dakturu

Her/his world changed with a phone call from someone else


პალიკარი

head

პალიკარი • (p̌aliǩari) (Latin spelling p̌aliǩari)

p̌aliǩari (romanization)
პალიკაი (alternative)
პალიკაჲი (alternative)

Borrowed from Pontic Greek παλληκάρι (pallikári).

bor+

სერიშ გვერდიზ პალიკაეფე ქეჲემაბღეზ

At midnight, the boys came suddenly and unexpectedly

(dialectal, Vizha, Vitse) boy, young man, lad

(dialectal, Arkabi) skillful, brave, strong boy


ზიტერი

head

ზიტერი • (ziťeri) (Latin spelling ziťeri)

ზიტ- (ziť-, “to say; to read; to study”) + -ერი (-eri).

suf

ალი კატა ლიმჯი ბერეფე ოხორიმუში ოკიფინანი ეველური ნადუგურუმუნ ზიტერეფე უზიტაჲოზიცინაჲ

ali ǩaťa limci berepe oxorimuşi oǩipinani eveluri nadugurumun ziťerepe uziťayoziʒinay

Every evening, when the children come to his house, Ali tells them the stories he has heard in the past and makes them laugh

fairy tale, fable, tale, story, myth, legend


ნცა

nʒa (romanization)
ნცა (absolutive singular)
ნცაფე (absolutive plural)
ნცაქ (ergative singular)
ნცაფექ (ergative plural)
ნცას (dative singular)
ნცაფეს (dative plural)
ნცაშ (genitive singular)
ნცაშ (genitive singular)
ნცაშიş) (genitive singular)
ნცაშიşi) (genitive singular)
ნცაფეშ (genitive plural)
ნცაფეშ (genitive plural)
ნცაფეშიş) (genitive plural)
ნცაფეშიşi) (genitive plural)
ნცაშე (directive singular)
ნცაფეშე (directive plural)
ნცაშენ (ablative singular)
ნცაფეშენ (ablative plural)
ნცას (locative singular)
ნცაფეს (locative plural)
ნცათენ (instrumental singular)
ნცაფეთენ (instrumental plural)
მცა (alternative)
ცა (alternative)

ჰეშშო მუთურენფე თქუ ქი ნცაშენ მურუცხეფე ქოდიბღუ

heşşo muturenpe tku ki nʒaşen muruʒxepe kodibğu

S/he said such things that the stars in the sky were scattered on the ground (s/he bragged a lot)


ნცხენი

head

ნცხენი • (nʒxeni) (Latin spelling nʒxeni)

tlb

(Atina, Vizha, Okordule, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

nʒxeni (romanization)
ცხენი (alternative)

According to Fähnrich, Inherited from Proto-Georgian-Zan *cxen-. Klimov derives from Georgian ცხენი (cxeni).

inh+

ნცხენი გუკაპამტაშა ჩოჩოკა-მუში მუ მსქვა ივალზ

nʒxeni guǩap̌amťaşa çoçoǩa-muşi mu mskva ivalz

How beautifully her/his mane waves while the horse is running


არაბა

head

არაბა • (araba) (Latin spelling araba, plural არაბაფე)

Borrowed from Ottoman Turkish عربه (araba).

bor+

ალიში არაბა თხომბუ ნამპონენ დო დვაგუთინენ

alişi araba txombu namp̌onen do dvagutinen

Ali's car can stop by leaning against the alder tree

ჩქუნი არაბას ვარგეხედუ დო ხვალა მუში შენი არაბა იქაჩამს

çkuni arabas vargexedu do xvala muşi şeni araba ikaçams

S/he didn't get in our car; s/he just rented a car for herself/himself


მანგანა

head

მანგანა • (mangana) (Latin spelling mangana, plural მანგანაფე)

mangana (romanization)
მანგანაფე (plural)

Borrowed from Ancient Greek μᾱχᾰνᾱ́ (mākhănā́). Doublet of მაქინა (makina).

bor+

მანგანა ჯეწოფხერონ. წარითე იფშუ-ი, ჯიჭენ.

mangana ceǯopxeron. ǯarite ipşu-i, ciç̌en.

The machine is installed. It starts by itself when filled with water.

მანგანა მცხული ქონაჭირდუ


მანგანა

Borrowed from Ancient Greek μάγγᾰνον (mángănon).

არ მეგნაფა გიწვა. ჲულუნ, გჲულუნ, ნცაზ ახვამენ; მუნორენ? - წკა-მანგანა

ar megnapa giǯva. yulun, gyulun, nʒaz axvamen; munoren? - ǯǩa-mangana

Let me tell you a riddle. He descends, ascends, and prays to the sky; what is it? - mortar hammer

The curved wooden mallet of the stone mortar (usually under the serenders) is used for beating grain


თაქსი

Borrowed from Turkish taksi, from French taxi.


დირკუ

Unknown. Compare Old Georgian თირკუმელი (tirḳumeli).


ბუმბურეღი

head

ბუმბურეღი • (bumbureği) (Latin spelling bumbureği)

bumbureği (romanization)
ბომბურეღი (alternative)

Borrowed from Turkish bumburek (“kidney”), a dialectal form of böbrek.

bor+

კასაპის არ ქილო ბუმბურეღი დო არ ქილო ჩქვა ჯიგერი დობოწონაფი

ǩasap̌is ar kilo bumbureği do ar kilo çkva cigeri doboǯonapi

I had the butcher weigh one kilogram each of the kidneys and the liver


თექნიღი

head

თექნიღი • (tekniği) (Latin spelling tekniği)

Borrowed from Turkish teknik, Derived from French technique.

ეჩქინდეჲი ბორტიშა ოკოხვერი საატეფე ბოდუზანამტი. თექნიღიქ მთელ შეჲი დოქთურუ. ჰაწი ნა-რენ საატეფე, არ ქოკიხუ-ი ჰემინდორა შქულე ჩქარ ვარ-იდუზანენ.

eçkindeyi borťişa oǩoxveri saaťepe boduzanamťi. tekniğik mtel şeyi dokturu. haǯi na-ren saaťepe, ar koǩixu-i hemindora şkule çkar var-iduzanen.

When I was younger, I fixed broken clocks. Technology has changed everything. Today's clocks, once broken, cannot be fixed.


თექნოლოჟი

თექნოლოჟი • (teknoloji) (Latin spelling teknoloji)

Borrowed from Turkish teknoloji, Derived from French technologie.

“ჟაფონი” მიწვანესუ ოჩალიშუ დო თექნოლოჟი გომაშინენ

“japoni” miǯvanesu oçalişu do teknoloji gomaşinen

When they say Japanese, I think of work and technology


მბულობა

მბულობა • (mbuloba) (Latin spelling mbuloba)

მბულობა დიჩოდუ. ამა გოწონერი სთეი კაი მბული ვა-რტუ.

mbuloba diçodu. ama goǯoneri stei ǩai mbuli va-rťu.

Cherry season is over. But there were no good cherries like last year.


ალისარი

ალისარი • (alisari) (Latin spelling alisari)

alisari (romanization)
ყალისარი (alternative)

ალი (ali, “neck”) + Turkish sarı (“yellow”).

af

კატა ჭუმანიში ალისარი კინჩინა ავლა ელაჟუნ

ǩaťa ç̌umanişi alisari ǩinçina avla elajun

Every morning, the robin bird flies up from the front door


ხაშარი

head

ხაშარი • (xaşari) (Latin spelling xaşari)

xaşari (romanization)
ხაშაჲი (alternative alternative)

Borrowed from Georgian ხაშარი (xašari), whence also Armenian խաշար (xašar), Turkish ḫaşar, şaḫar. Doublet of ხოშკა (xoşǩa).

ალიქ ბაკიში ჟინ ნაქეხთეენ ქოთუმე ძირუში ხაშარითენ გეჩაფს დო გჲოფუთხინაფს

alik baǩişi jin nakexteen kotume żiruşi xaşariten geçaps do gyoputxinaps

Ali throws a beanpole when he sees a chicken in the barn.


ხაჭკეტი

ხაჭკეტი • (xaç̌ǩeťi) (Latin spelling xaçǩeťi)

xaç̌ǩeťi (romanization)
xaçǩeťi (romanization)

ხაჯკეტი ხაჯკეტი#Laz


ხოშკა

ხოშკა • (xoşǩa) (plural ხოშკაფე, Latin spelling xoşǩa)

xoşǩa (romanization)
ხოშკაფე (plural)
ხოჩქა (alternative)
ხორშა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan, for which Čuxua reconstructs *xaš-ar-, assuming loss of რ (r). Cognate with Georgian ხაშარი (xašari). Note that *a is preserved in Zan only in word-final positions, thus this reconstruction requires the loss of რ (r) to have happened very early on. As such, a more straightforward reconstruction is simply *xaš-, with different suffixes in Laz and Georgian.
Doublet of ხაშარი (xaşari).


აკოშკა

აკოშკა • (aǩoşǩa) (plural აკოშქაფე, Latin spelling aǩoşǩa)

აკოშქა აკოშქა#Laz

Vizha and Artasheni form of აკოშქა (aǩoşka)


ხომულა

ხომულა • (xomula) (Latin spelling xomula)

xomula (romanization)
ხომბულა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *qm-el- (“dry; dry land”), Derived from Proto-Georgian-Zan *qem- ~ *qm- (“to dry, to wither”).

der+

დოღანიქ “ფუჯიზ ხომულაზ ჲანჯირაზ” ჲა დო ჩაჩი ეწურჩამს

doğanik “puciz xomulaz yanciraz” ya do çaçi eǯurçams

Doghan spreads dried leaves so that the cow can sleep on dry ground


ღარღალიდა

head

ღარღალიდა • (ğarğalida) (Latin spelling ğarğalida)

ğarğalida (romanization)
ღაღალიდა (alternative)

Borrowed from Pontic Greek γαργαλίδα (gargalída).


ხუნჭკული

head

ხუნჭკული • (xunç̌ǩuli) (Latin spelling xunç̌ǩuli)

xunç̌ǩuli (romanization)
ხუნჭული (alternative)

პაპულიჩქიმიქ ქოთუმეზ ხუნჭკული ამბარაჲიზ ჲუკვათამტუ. ჰემინდორა შქულე კაჲი დუფაღამტუ დო ქელუჭამტუ. ედო ჰეშოთე ქოთუმე ოშლეთინამტუ.

p̌ap̌uliçkimik kotumez xunç̌ǩuli ambarayiz yuǩvatamťu. hemindora şkule ǩayi dupağamťu do keluç̌amťu. edo heşote kotume oşletinamťu.

When the gizzard of the chicken swelled up, my grandfather would cut it open, clean it, and sew it up. And thus he would save the chickens.

სადიკიზ ხუნჭკული დიდო გამანჭერი უღუნ

Sadik's Adam's apple is quite protruding

თურანიქ გჲარი იმხორტაშა ორდო ორდო ხუნჭკულიზ გელადვენ

turanik gyari imxorťaşa ordo ordo xunç̌ǩuliz geladven

When Turan eats fast, food stays in his throat


ხოხონჭა

ხოხონჭა • (xoxonç̌a) (Latin spelling xoxonç̌a)

Derived from Proto-Kartvelian *qwanč-. See more on Georgian ინჩაჴუ (inčaqu).

ხოხონჭაზ არ პუპუცი ემიხთუ. ალიზ ნა-რენ სთერი დაჩხური ქოგომაგზუ.

xoxonç̌az ar p̌up̌uʒi emixtu. aliz na-ren steri daçxuri kogomagzu.

A pimple appeared in my throat. My throat hurts.

წკარი ხოხონჭაზ ამტაში კოჩიზ დიდო ახვალენ

ǯǩari xoxonç̌az amťaşi ǩoçiz dido axvalen

When water gets into the trachea, makes you cough a lot

იპარამითამტაში ხოხონჭასქანი ხურხიზ ნაჲულუნგჲულუნ იძირენ

ip̌aramitamťaşi xoxonç̌askani xurxiz nayulungyulun iżiren

As you speak, your Adam's apple going up and down your throat

(dialectal, Lome, Borghola) Adam's apple


ხიხიტონი

ხიხიტონი • (xixiťoni) (Latin spelling xixiťoni)

xixiťoni (romanization)
ხიხინტონი (alternative)

კულანიში ყალის ხიხიტონი სთეი არ მუთხანი რენ

ǩulanişi qalis xixiťoni stei ar mutxani ren

She's got something like an Adam's apple in her throat.


პურული

პურული • (p̌uruli) (Latin spelling p̌uruli)

p̌uruli (romanization)
პულური (alternative)

დიდო მკოლო ჭკომანში კოჩიზ ოკაჩხე პურული გამაჭვენ

dido mǩolo ç̌ǩomanşi ǩoçiz oǩaçxe p̌uruli gamaç̌ven

When you eat too much spicy food, then your anus burns


მხუჟიდუღი

მხუჟიდუღი • (mxujiduği) (Latin spelling mxujiduği)

mxujiduği (romanization)
მხუჟი-დუღი (alternative)
მხუჟი დუღი (alternative)

მხუჟი (mxuji, “shoulder”) + დუღი (duği, “wrist”).


ღალაჯიჯა

head

ღალაჯიჯა • (ğalacica) (Latin spelling ğalacica)

ğalacica (romanization)
ღალაჯიჯი (alternative)

From Proto-Kartvelian *ɣel- + ჯიჯი (cici). Cognate with Old Georgian ღლ-ი-ა-ჲ (ɣl-i-a-y), Svan ლა-ღელ-ი-ა̈შ (la-ɣel-i-äš).

cog

ლა-ღელ-ი-ა̈შ

ბერექ ღალაჯიჯაზ მიხიტინამს


ჯიჯი

cici (romanization)
ჯიჯი (absolutive singular)
ჯიჯეფე (absolutive plural)
ჯიჯიქ (ergative singular)
ჯიჯეფექ (ergative plural)
ჯიჯის (dative singular)
ჯიჯეფეს (dative plural)
ჯიჯიშ (genitive singular)
ჯიჯიშ (genitive singular)
ჯიჯიშიş) (genitive singular)
ჯიჯიშიşi) (genitive singular)
ჯიჯეფეშ (genitive plural)
ჯიჯეფეშ (genitive plural)
ჯიჯეფეშიş) (genitive plural)
ჯიჯეფეშიşi) (genitive plural)
ჯიჯიშე (directive singular)
ჯიჯეფეშე (directive plural)
ჯიჯიშენ (ablative singular)
ჯიჯეფეშენ (ablative plural)
ჯიჯის (locative singular)
ჯიჯეფეს (locative plural)
ჯიჯითენ (instrumental singular)
ჯიჯეფეთენ (instrumental plural)
ჟიჟი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁ir- (“root, bottom”).

inh+

The bottom part (of cabbage) above the soil, the inner part of the (cabbage) stem

აშექ ლიმხანა ჭკორუმს დო ნთხირიშ ჯიჯიზ გოშორჩაკამს

aşek limxana ç̌ǩorums do ntxiriş ciciz goşorçaǩams

Aisha mows a fern and tucks it into the bottom of a hazelnut tree


ქოლთუღი

head

ქოლთუღი • (koltuği) (Latin spelling koltuği)

From Ottoman Turkish قولتق (koltuk, “armpit; armchair”).

bor

კოლთუღი კოლთუღი#Laz


დამარი

head

დამარი • (damari) (Latin spelling damari)

Borrowed from Ottoman Turkish طمر (damar).

bor+

ოსმანი გური დამარი ნანდარუ

ნანაქ ნჯაში ფოჩხოტა ტოტეფე “შუკაში დამარეფე კაი გაკორას” ჲა დო ოჯაღის ელუცონამს

nanak ncaşi poçxoťa ťoťepe “şuǩaşi damarepe ǩai gaǩoras” ya do ocağis eluʒonams

My mother plants the many-branched branches of the tree next to the (cucumber) stove so that the (cucumber) sprouts can get a good hold


ხურა

xura (romanization)
ხუა (alternative alternative)

ალი ბანჲო მოლახენ. ხურა იმბოჲ.


ციცი

ʒiʒi (romanization)
ციცილი (alternative)

ფორჩა ქოკიმბინი, ბე ბოზომოთა. ციცი გაზინ.

porça koǩimbini, be bozomota. ʒiʒi gazin.

Button up your shirt, girl. Your tits are showing.

(childish, when adults talk to children) breast of man and all mammals of all sexes and ages

ბერე იბგაჲ. ციცი ქომეჩი.

The child is crying. Give her/him a tit.

(sometimes when adults speak in front of small children) The lactating breast and milk of the adult woman

ბოზოს ციციზ ჟინ ფუფული ჲუხთუდორენ

(in conversation between elders) The breast of children and all animal offspring

ციცი ქატა კოჩიზ ქუღუნ. ბუძი ხვალა ოხორჯალეფეზ ავენ.

ʒiʒi kaťa ǩoçiz kuğun. bużi xvala oxorcalepez aven.

The breast is present in every human being. The breast (that gives milk) is only in women.

(in conversation between elders) Male breast, Man tit


ტუტული

head

ტუტული • (ťuťuli) (Latin spelling ťuťuli)

Probably a nursery word like Armenian տուտուզ (tutuz).

ხასანიქ ტოპუ ნაიბირს შენი ტუტულეფემუში მჩხუ ონ

xasanik ťop̌u naibirs şeni ťuťulepemuşi mçxu on

Hasan has thick calves because he plays ball

(dialectal, Atina) (In humans and animals) calf

ბერე მუნდი ვარნუნქთურასი ტუტულეფე ნამჭითანენ

bere mundi varnunkturasi ťuťulepe namç̌itanen

If you don't change the child's nappy, the ass and thighs get red

(dialectal, Vizha) (human) ass and thigh

ბერე ტუტულეფე მჩხუ უღუნ. ორდოშა ვარაგზალასენ.

bere ťuťulepe mçxu uğun. ordoşa varagzalasen.

The child's hips are too thick. S/he won't be able to walk early.

(dialectal, Vizha) (human) buttocks, hip

ალი ნანოკვათუ ფუჟიში ოგინდენი ფოლოში არ ტუტული მა ქომომჩუ

ali nanoǩvatu pujişi ogindeni poloşi ar ťuťuli ma komomçu

Ali gave me one of the front leg thighs of the cow he slaughtered

(dialectal, Vizha, Arkabi, Khopa, Chkhala) (animal) thigh


სლოგანი

სლოგანი • (slogani) (Latin spelling slogani)

მუხთარიქ, ტალებეფექ სერიზ მექთებიში დარაბაზ ნანონჭარეზ სლოგანეფე ნოჟილამს

muxtarik, ťalebepek seriz mektebişi darabaz nanonç̌arez sloganepe nojilams

The headmaster erased the slogans that the students had written on the wooden wall of the school at night


ჰავუზი

ჰავუზი • (havuzi) (Latin spelling havuzi)

Borrowed from Ottoman Turkish حوض (havuz), Derived from Arabic حَوْض (ḥawḍ).

bor+

დიდო მჭიმა მჭიმაში ხასანიზ ჰავუზეფე ჭანჭახითე დოლაფშენ

dido mç̌ima mç̌imaşi xasaniz havuzepe ç̌anç̌axite dolapşen

When it rains a lot, Xasan's pools fill with mud.


ხუჲი

xuyi (romanization)
ხუი (alternative alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish خوی (huy), Derived from Persian خو (xu).

რიზას დიდო პატი ხუჲი უღუნ. უჩქინ ვარუჩქინ, ირიში დულჲაზ აკათენ.

rizas dido p̌aťi xuyi uğun. uçkin varuçkin, irişi dulyaz aǩaten.

Riza has a very bad habit. He interferes in everyone's business whether he knows it or not.


ბიკა

ბიგა ბიგა#Laz


ბიგაფე

head

ბიგაფე • (bigape) (Latin spelling bigape)

ბიგა ბიგა#Laz


თუღლა

tuğla (romanization)
თუღულა (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish طوغله (tuğla), ultimately derived from Latin tēgula (“a tile”).

bor+

თუღლა მსკვა ვარეწუბაზგასი ეწვოლაჲ

If I don't place the brick well underneath, it will fall to the bottom


ნოშონი

head

ნოშონი • (noşoni) (Latin spelling noşoni)

ნოშონის პატილა გოლაზუნ


ჩეჲრეღი

ჩეჲრეღი • (çeyreği) (Latin spelling çeyreği)

Borrowed from Ottoman Turkish چیرك (çeyrek), derived from Classical Persian چاریک (čāryak, “one of four; a fourth”).

der+

აჲშეში ბერე ჩეჲრეღი მებუბარე

I'll put a quarter (gold) on Aisha's child


ორთა

Borrowed from Ottoman Turkish اورتا (orta).

bor+

ეროლიქ ჯუმამუშიშე ინატი ონტულეში ორთას ახირი გოშადგიმს

erolik cumamuşişe inaťi onťuleşi ortas axiri goşadgims

Erol places a barn in the middle of the field to spite his brother


ლუგათი

head

ლუგათი • (lugati) (Latin spelling lugati)

lugati (romanization)
ლუგატი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish لغت (lügat), Derived from Arabic لُغَة (luḡa).


მაფუსი

head

მაფუსი • (mapusi) (Latin spelling mapusi)

Borrowed from Ottoman Turkish محبوس (mahbus, “imprisoned”), derived from Arabic مَحْبُوس (maḥbūs).

bor+

ჟანდარმაფექ ნიჲაზი ქჲოჭოფეს დო მაფუსის მულოხუნასინონან

jandarmapek niyazi kyoç̌opes do mapusis muloxunasinonan

The police caught Niyazi and they are going to put him in prison(imprison him)


არმოზი

head

არმოზი • (armozi) (Latin spelling armozi)

Borrowed from Turkish armoz, from Pontic Greek αρμός (armós), from Ancient Greek ἁρμός (harmós).

ჩილფი ნჯაში არმოზიზ დიქაჩი დო გეფჩათ

Hold the whisk to the corner of the tree, and let's just whack the whisk


ქჲოშე

Borrowed from Ottoman Turkish كوشه (köşe), Derived from Persian گوشه (guše).

bor+

უსთაზ ამშქორინუ. ქჲოშეზ ელახენ დო მკვალ დო მჭკუდი ელიფხორს.

ustaz amşkorinu. kyoşez elaxen do mǩval do mç̌ǩudi elipxors.

The master is hungry. He sits in a corner and eats cheese and bread.


კაჲიში

head

კაჲიში • (ǩayişi) (Latin spelling ǩayişi)

ǩayişi (romanization)
კაიში (alternative alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish قایش (kayış).

bor+

ჲილმაზი კაჲიში ხამი ქელვონცოჲ


კაჲიში

კაჲი კაჲი#Laz


ხასტა

Borrowed from Ottoman Turkish خسته (hasta), Derived from Persian خسته (xaste).


ჶაჲანსი

head

ჶაჲანსი • (fayansi) (Latin spelling fayansi)

fayansi (romanization)
ჶაანსი (alternative alternative)

Borrowed from Turkish fayans, Derived from French faïence.

მუთჶაღი ნადვორჩუნ ჶაჲანსი ეტახუჲ


ოკაპინუში

ოკაპინუში • (oǩap̌inuşi) (Latin spelling oǩap̌inuşi)

From ოკაპინუ (oǩap̌inu, “to run, running”) + -შ (-ş, of, related to).

suf

მექთების ოკაპინუშის მა ხუთინერი მოჶტი


ოკაპინუ

head

ოკაპინუ • (oǩap̌inu) (Latin spelling oǩap̌inu)

ოკაპინამს ოკაპინამს#Laz


ქიფრიტი

ქიფრიტი • (kipriťi) (Latin spelling kipriťi)

kipriťi (romanization)
ჩიპიტი (alternative)
ჩირპიტი (alternative)
ჩიბრიტი (alternative)
ქირპიტი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish كبریت (kibrit), Ultimately from Akkadian 𒆠𒀀𒀭𒀀𒇉 (kibrītu, “sulfur, firebrand”).

der

ქემალიქ ქიფრიტი გელონჩახამს


ჭაკლა

head

ჭაკლა • (ç̌aǩla) (Latin spelling ç̌aǩla)

ç̌aǩla (romanization)
ჭაკლი (alternative)

ჭაკლა ნუდვინი

(dialectal, Vizha, Khopa) kindling, torch, lamp

ალი ჭაკლა ჭაფხუჲ დო დაჩხური ოგზაჲ

კინჩხიშ ჭაკლა

Lighting device made by combining and igniting dry hessian reeds

(dialectal, Vitse) generic name for a primitive lighting device(s)

ჭაკლა მომაქთუ

(dialectal, Arkabi) (used only as a member of a phrase)


გოლამთუმანი

გოლამთუმანი • (golamtumani) (Latin spelling golamtumani)

golamtumani (romanization)
გომთუმანი (alternative)

(dialectal, Okordule) horizontal or slightly sloping distance on the slope

ჰამ გოლამთუმანიზ მითიქ ჩაჲი ორდო ვარწილომს

ham golamtumaniz mitik çayi ordo varǯiloms

No one picks their tea early in this neighborhood

(dialectal, Lome) environment, neighborhood

გოლამთუმანიზ ნარენ ოხორეფე ირი ჩქუნეფეში რენ

golamtumaniz naren oxorepe iri çkunepeşi ren

The houses in the middle of the slope, where the slope is horizontal towards the beyond, are all ours

(dialectal, Borghola) a horizontal place in the middle of a slope towards the beyond

(dialectal, Borghola) horizontal direction upwards from the person speaking on the slope

ოხოჲიში გოლამთუმანი მსქვა რენ. კაჲი რენ.

oxoyişi golamtumani mskva ren. ǩayi ren.

The surroundings of the house are beautiful. It is good.

(dialectal, Khopa) environment, side, surrounding


გომთე

gomte (romanization)
გომთი (alternative)

“შუ თიფეფე გამახომაზ” ჲა დო ნანაქ ბაგენიში გომთე გუფინამს

“şu tipepe gamaxomaz” ya do nanak bagenişi gomte gupinams

My mother spreads (the grass) around the hut so that the wet grass dries well


ესკატი

ესკატი • (esǩaťi) (Latin spelling esǩaťi)

Borrowed from Byzantine Greek ἐσχάτη (eskhátē), the feminine of ἔσχατος (éskhatos, “final, last”).

bor+

the money for burying the deceased, which was collected and kept by the old people in advance

კაჲბანა დო ესკატი ნა დოსკუდარე

May you be left with no one and nothing(curse)

(Atina) the unclaimed and worthless thing left behind by a dead person, wreck, ruin

ესკატი მოისელუ. ნონწორე ქეკიჲონუ.

The cross was removed (the Christian cross of blessing was removed from tradition). And took the wine with it.


კუჲი

ǩuyi (romanization)
კუი (alternative alternative)
ქუჲი (alternative)
ქუი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish قیو (kuyu).


კუდელი

head

კუდელი • (ǩudeli) (Latin spelling ǩudeli)

Inherited from Proto-Kartvelian *ḳud-, *ḳwed-. Cognate with Georgian კუდი (ḳudi), Mingrelian კუდელი (ḳudeli), and Svan ჰაკუ̂ა̈დ (haḳûäd).

cog

Svan ჰაკუ̂ა̈დ (haḳûäd)

ჯოღოჲიშ ქუდელიზ თოკი ნუბუნ

ონტულეში კუდელიზ მანდალინა ორგუნ

Tangerines are planted at the end of the field


ლისთე

Borrowed from Turkish liste, Derived from French liste.

კოპერატიჶიზ ვეესიჲა გჲუბრე ნაეჭოფასენფეში ლისთე იქომან. ჩაჲიში ფარა მეჩამტანში გჲუბრეში ფარა ნაგჲოკვათაფანორენფე ლისთეზ ნიჟილენ.

ǩop̌eraťifiz veesiya gyubre naeç̌opasenpeşi liste ikoman. çayişi para meçamťanşi gyubreşi para nagyoǩvatapanorenpe listez nijilen.

A list of those who buy fertilizer on credit from the cooperative is being made. When the tea money is given, those who have the fertilizer money deducted are deleted from the list.


ტუცანობა

head

ტუცანობა • (ťuʒanoba) (Latin spelling ťuʒanoba)

ťuʒanoba (romanization)
ტუწანობა (alternative)
ტუსანობა (alternative)

From ტუცა (ťuʒa, “hot”) + -ნობა (-noba, -ness).

suf

ალი ტუცანობა ოგნაფუ შენი წულუ კითი ნჯავლა დოლვონწაჲ

ali ťuʒanoba ognapu şeni ǯulu ǩiti ncavla dolvonǯay

Ali dips his pinky finger into milk to measure the temperature


ნჯირი

nciri (romanization)
ნჯირი (absolutive singular)
ნჯირეფე (absolutive plural)
ნჯირიქ (ergative singular)
ნჯირეფექ (ergative plural)
ნჯირის (dative singular)
ნჯირეფეს (dative plural)
ნჯირიშ (genitive singular)
ნჯირიშ (genitive singular)
ნჯირიშიş) (genitive singular)
ნჯირიშიşi) (genitive singular)
ნჯირეფეშ (genitive plural)
ნჯირეფეშ (genitive plural)
ნჯირეფეშიş) (genitive plural)
ნჯირეფეშიşi) (genitive plural)
ნჯირიშე (directive singular)
ნჯირეფეშე (directive plural)
ნჯირიშენ (ablative singular)
ნჯირეფეშენ (ablative plural)
ნჯირის (locative singular)
ნჯირეფეს (locative plural)
ნჯირითენ (instrumental singular)
ნჯირეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁il- (“dream, sleep”). Cognate with Georgian ძილი (ʒili, “sleep”) and Mingrelian ჯირა (ǯira, “sleeping”).

inh+

ნჯირი ქემაჯინუ


საღანი

head

საღანი • (sağani) (Latin spelling sağani)

tlb

(Atina, Vizha, Artasheni, Vitse, Batumi)

sağani (romanization)
სახანი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish صحان (sahan), صحن (sahn), dialectal sağan, derived from Arabic صَحْن (ṣaḥn).

bor+

ბაქირიში საღანეფეზ კალაჲი გებოჩაფამ

ბერექ არ დიდი საღანი ჲოღუტი არ შვაჯის გეიფხორს

berek ar didi sağani yoğuťi ar şvacis geipxors

The child devours a large bowl of in a blink of an eye


ტაბაღი

head

ტაბაღი • (ťabaği) (Latin spelling ťabaği)

ťabaği (romanization)
თაბაღი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish طبق (tabak), Derived from Arabic طَابَق (ṭābaq).

bor+

ასიჲე ნაშკომასენ ტაბაღი ირი ორა ჯეჩხუჲ

Asiye always washes the plate she eats from


კოლი

Borrowed from Turkish koli, ultimately Derived from Latin collum (“neck”).

ალიქ ქითაბეფემუში კოლიზ დოლოსვარამს


მაჲბენოდა

head

მაჲბენოდა • (maybenoda) (Latin spelling maybenoda)

maybenoda (romanization)
მაჲბენ-ოდა (alternative)
მაჲბენ ოდა (alternative)

From *მაჲბენ (*mayben) + ოდა (oda, “room”). Meaning of the first part is unknown.

ფედერიქ მაჲბენოდა ორდამზ

My father enlarges the room that used to be a storage room

storehouse, storage, storeroom, warehouse


დერსი

Borrowed from Ottoman Turkish درس (ders), Derived from Arabic دَرْس (dars).

bor+

ბერექ ნანამუში “დერსი დოპი” ჲა დო მოღერდინამს

berek nanamuşi “dersi dop̌i” ya do moğerdinams

Child deceives his mother by saying "I studied my lesson"


სეჶი

Borrowed from Turkish sef, a dialectal variant of sehiv, from Ottoman Turkish سهو (sehv), from Arabic سَهْو (sahw).

ხასანიქ სეჶიმუშითე კოკითორამს


დუქქჲანი

head

დუქქჲანი • (dukkyani) (Latin spelling dukkyani)

dukkyani (romanization)
ტუჭანი (alternative)
დუკკანი (alternative)
დუქჲქჲანი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish دكان (düḱḱan), ultimately Derived from Sumerian 𒆠𒍇 (/daggan/, “chamber, doorway or its frame, niche in a wall”).

der+

ჰემ დუქქჲანიქ ნაკო ხე ქთურუ დო მითისთი ვარაფელუ

hem dukkyanik naǩo xe kturu do mitisti varapelu

How many hands has that shop changed, and it has never been good for anyone


ზურანი

head

ზურანი • (zurani) (Latin spelling zurani)

კალმახაქ ზურანეფეს იძღენ. დგინა წკარეფეს მოიშვაჯამს.

ǩalmaxak zuranepes iżğen. dgina ǯǩarepes moişvacams.

Trout feed (hunt) in the current. It rests in still waters.


მააში

maaşi (romanization)
მეაში (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish معاش, borrowed from Arabic مَعَاش (maʕāš), from عَاشَ (ʕāša).

etymon

ბაბამუშიშ მააში გოწუღამს დო უფარელი ამუტალამს

babamuşiş maaşi goǯuğams do upareli amuťalams

He takes his father's salary by force and leaves him broke


ოთვა

head

ოთვა • (otva) (plural ოთვაფე, Latin spelling otva)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-rtw-l- (“roof”). Cognate with Georgian სართული (sartuli) and Mingrelian ორთვალი (ortvali).

inh+

ოთვა მთურითე ჯეჭორდუ

ლიმხონა ოთვა ეჲოდუჲ

outer surface of the roof; housetop; a covering, usually covered with tiles, built over buildings to protect them from all kinds of external influences


გეჭკაფა

head

გეჭკაფა • (geç̌ǩapa) (Latin spelling geç̌ǩapa)

From გე- (ge-) + ჭკ- (ç̌ǩ-, “to start”) + -აფა (-apa).

af

ირ დულჲა ოჩოდინუ შენი არ გეჭკაფა უნონ

For every work to be finished a beginning is required


კაჲბანა

head

კაჲბანა • (ǩaybana) (Latin spelling ǩaybana)

Borrowed from Turkish kaybana, a dialectal descendant of Ottoman Turkish غایبانه (gayibane).

ჰამ კაჲბანა ეზდი ჰაქოლ

cursed thing, bad thing, worthless thing, anything bad

კაჲბანა ნადოსქიდასენ. ვარმიკორემს.

God damn it (not good for anyone). I don't want it (I don't need it).

კაჲბანა დო ესკატი ნა დოსკუდარე

unclaimed and worthless thing left behind by the dead

place with a bad name and a bad reputation


თისკუპანი

თისკუპანი • (tisǩup̌ani) (Latin spelling tişǩup̌ani)

tisǩup̌ani (romanization)
tişǩup̌ani (romanization)
თიშ-კუპანი (alternative)
თის კუპანი (alternative)

From თიშ (tiş, “head's”) + *კუპანი (*ǩup̌ani, unknown). Probably evolved form a sense of upside down. Compare Laz თიკოპალი (tiǩop̌ali, “upside-down”).

af

ბერე ბორტიში თიშკუპანიში ოსთერუ დიდო კაი მიწონტუ

bere borťişi tişǩup̌anişi osteru dido ǩai miǯonťu

When I was a kid, I used to love to do somersaults


მეწომილა

head

მეწომილა • (meǯomila) (Latin spelling meǯomila)

From მე- (me-) + წომილ- (ǯomil-, “to look(imperfect root)”) + -ა (-a). Derived from Proto-Georgian-Zan *uc̣q̇- (“to know”).

der+

მოლიღაჲ ენჭილი უფი დოლვატუ / მეწომილასკანი ხოლო მემატუ

moliğay enç̌ili upi dolvaťu / meǯomilasǩani xolo memaťu

Bringing the weed vineyard with sweat pouring down / Your gaze has become a problem (for me) again

ალი ნამოწონდასენ მეწომილაფე გუღარაჲ


წკომილი

head

წკომილი • (ǯǩomili) (Latin spelling ǯǩomili)

From წკომილ- (ǯǩomil-, “to look(imperfective root”). Derived from Proto-Georgian-Zan *uc̣q̇- (“to know”).

ირი კოჩიში წკომილი არ ვარივენ


ტარაჶი

ტარაჶი • (ťarafi) (Latin spelling ťarafi)

Borrowed from Ottoman Turkish طرف (taraf), Derived from Arabic طَرَف (ṭaraf).

bor+

ხასანის ოხორიში არ ტარაჶიმუში ელვაწენ

One side of Hasan's house is breaking off


სემთი

Borrowed from Ottoman Turkish سمت (semt), Derived from Arabic سَمْت (samt).

დუშემეში არ სემთი ილაქთერი რენ

One side of the floor surface is inclined


წიქვა

დოლინკორაჲ დო ალი / წიქვაში კირავატი / ჭანდრათი მაზირანენ / მი აჲოროფენ ჲატი

dolinǩoray do ali / ǯikvaşi ǩiravaťi / ç̌andrati maziranen / mi ayoropen yaťi

He tied a silk tie around his neck / We'll see at the wedding / Let's see who he loves


დგუმერი

head

დგუმერი • (dgumeri) (Latin spelling dgumeri)

From დგუმ- (dgum-, “to put”) + -ერი (-eri).

ალი წო ოხორიმუში არ დგუმერი გოჲოდგუჲ

Ali is putting another floor on his house this year


კატი

Borrowed from Ottoman Turkish قات (kat).

სქანი ოხორიში არ კატიზ ნაკო თოლი რენ?

How many sections are on one floor of your house?

ხუსენი სქანი ჟურ კატი კო ქორენ


არიზა

Borrowed from Ottoman Turkish عارضه (arıza), Derived from Arabic عَارِضَة (ʕāriḍa).

der

Arabic عَارِضَة (ʕāriḍa)

ჟურ ნდღა რენ ელეთრიღი ვარენ. სანთრალიზ არიზა რენდორენ.

jur ndğa ren eletriği varen. santraliz ariza rendoren.

There's been no power for two days. There's a malfunction at the power plant.

fault, breakdown, malfunction, defect, failure


თუჶეღი

head

თუჶეღი • (tufeği) (Latin spelling tufeği)

tlb

(Vizha, Artasheni, Vitse, Borghola, Khopa)

tufeği (romanization)
თუჶჶეღი (alternative)
ტუჶეღი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish تفنك (tüfenk).

bor+

თუჶეღი ემთი დიქაჩი


ომჯუნაფა

head

ომჯუნაფა • (omcunapa) (Latin spelling omcunapa)

From ო- (o-) + მჯუნ- (mcun-, “to be out at grass, graze”) + -აფა (-apa).

af

ალი ომჯუნაფა ვარუღუნ. ფუჟეფე მანდრე ოსკულედინაჲ.

ali omcunapa varuğun. pujepe mandre osǩuledinay.

Ali has no grazing land. He feeds (cares for) the cows in the barn.

grass, pasture, pasturage, grassland, grazing place, someone's rightful grazing place


ომჯუნუმსვა

head

ომჯუნუმსვა • (omcunumsva) (Latin spelling omcunumsva)

omcunumsva (romanization)
ომჯუნა-მსვა (alternative)
ომჯუნამსვა (alternative)
ომჯუნა მსვა (alternative)
ომჯუნუ-მსვა (alternative)
ომჯუნუ მსვა (alternative)

From ომჯუნუ (omcunu, “graze”) + -მსვა (-msva, “land”).

af

ფუჟეფე ომჯუნამსვაფეშა ვარუჩვაშა ვარიძღერან

pujepe omcunamsvapeşa varuçvaşa variżğeran

Cows can't get enough until they take them to their grazing grounds


ომჯვინალე

head

ომჯვინალე • (omcvinale) (Latin spelling omcvinale)

From მჯვინ- (mcvin-, “to grass down,to graze”) + ო- -ალე (o- -ale).

af

ნანაში ნგენი ჩქარ ვარიქაჩენ. ომჯვინალეში გობერეფეთი მოჲილამზ დო ჲექთენ ოხორიშა ქომულუნ.

nanaşi ngeni çkar varikaçen. omcvinaleşi goberepeti moyilamz do yekten oxorişa komulun.

My mother's calf never stays. It crosses the perimeter of the pastures and comes home immediately.


ჩენგე

Borrowed from Ottoman Turkish چكه (çeñe).

bor+

ომერიზ ჩენგე ჲუტახეზდორენ

კოჩიქ კატა ნდღა ჩენგე იბღაფს


ჯამიკანი

head

ჯამიკანი • (camiǩani) (Latin spelling camiǩani)

Borrowed from Ottoman Turkish جامكان (camekân, “dressing room”), derived from Persian جامهکن (jāmakan, “dressing room, wardrobe”).

der+

ბერექ ჯამიკანიზ დოლოხე ნანუბურტუ ამფულიზ ბიგა გეჩუ დო მოლატახუ

berek camiǩaniz doloxe nanuburťu ampuliz biga geçu do molaťaxu

Child broke a light bulb in a cupboard by hitting it with a wand


ნთარო

ntaro (romanization)
ნთაო (alternative)
თარო (alternative)

Along with Mingrelian თარო (taro) borrowed from Georgian თარო (taro), derived from Middle Armenian թառ (tʻaṙ).

მჟა ნთაოზ ქომოლადგი. თუდე არ მუთუ ნანთხენ დო ნიჲორენ.

mja ntaoz komoladgi. tude ar mutu nantxen do niyoren.

Put the milk in the cupboard. If you leave it on the floor, something will touch (the container) and it will spill out.


ხარო

ქარმატექ ლაზუტი გემქუ ბექითა. ნანაქ “ლაზუთ მოთგესქიდუტაზ” ჲა დო ხაროზ ნაგურაგადამს სერსი მულუნ.

karmaťek lazuťi gemku bekita. nanak “lazut motgeskiduťaz” ya do xaroz naguragadams sersi mulun.

I think the mill has ground the corn. I can hear my mother tapping around the xaro to make sure there is no corn.

a prismatic wooden container for corn in the mill

ინორაზ ოჭკომუ შენი მქვერი დო ხაჯი ჰაწიშენ ხაროს ქომოლობობღი

inoraz oç̌ǩomu şeni mkveri do xaci haǯişen xaros komolobobği

I have already put flour and beans in the cupboard for cold times (winter)


ჩუკური

head

ჩუკური • (çuǩuri) (Latin spelling çuǩuri)

Borrowed from Ottoman Turkish چوقور (çukur).

bor+

მა ანდღა გზას ვიგზატიშა ჩუკური ორტუ. ტორა ქოდოლოვოლი.

ma andğa gzas vigzaťişa çuǩuri orťu. ťora kodolovoli.

I was walking down the road today and there was a pothole. I almost fell in it.


დოლოკუჶა

head

დოლოკუჶა • (doloǩufa) (Latin spelling doloǩufa)

From დოლო- (dolo-) + *კუჶ- (*ǩuf-) + -ა (-a).

ქჲოიში გზაზ დიდო დოლოკუჶა რენ

There are too many potholes (bumps) on the village road


დოლოკლანტერი

დოლოკლანტერი • (doloǩlanťeri) (Latin spelling doloǩlanťeri)

From დოლო- (dolo-) + კლანტ- (ǩlanť-, “to collapse”) + -ერი (-eri).

af

ლივადიკუდელიზ ნარენ დოლოკლანტერიზ მჭიმა მჭიმაჲიზ წკარითენ ოიფშენ

livadiǩudeliz naren doloǩlanťeriz mç̌ima mç̌imayiz ǯǩariten oipşen

When it rains in the pit at the bottom of the garden, (the pit) fills with water


კუტალა

head

კუტალა • (ǩuťala) (Latin spelling ǩuťala)

Unknown.Related to Batumi Laz კუტალი (ǩuťali, “dimply”).

ლეტაზ კუტალა ეშამთხორი დო ნჯა დობორგი

I dug a hole in the earth (taking the soil upwards) and planted a tree

(Khopa) low-lying flat land between small hills


დოლოკლანტა

დოლოკლანტა • (doloǩlanťa) (Latin spelling doloǩlanťa)

From დოლო- (dolo-, inwards) + კლანტ- (ǩlanť-, “to collapse”) + -ა (-a).

af

დოლოკლანტუმს

ოხორიზ ლეტა დობობღით. ნთაოში თუდე კაჲი ვარმაბანიკეს. მციქა დოლოკლანტა ქოდოსქიდუ.

oxoriz leťa dobobğit. ntaoşi tude ǩayi varmabaniǩes. mʒika doloǩlanťa kodoskidu.

We put dirt in the house. We couldn't compact it under the cupboard. It's a bit hollow.


ასქერი

head

ასქერი • (askeri) (Latin spelling askeri)

askeri (romanization)
ასკერი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish عسكر (asker), Derived from Middle Persian lškl (/laškar/).

der+

ირაღიში დოლოხეს ამერიქაში ასქერეფე გულუნ

irağişi doloxes amerikaşi askerepe gulun

ნურანის ასქერიზ ნარენ ბერემუში განჭელუ


ჲემი

Borrowed from Ottoman Turkish یم (yem, “food, ration, bait; primer (for a gun)”).

bor+

ანჭესი არ წულუ ჲემი ქომემიბი


ტკები

ťǩebi (romanization)
ტკები (absolutive singular)
ტკებეფე (absolutive plural)
ტკებიქ (ergative singular)
ტკებეფექ (ergative plural)
ტკების (dative singular)
ტკებეფეს (dative plural)
ტკებიშ (genitive singular)
ტკებიშ (genitive singular)
ტკებიშიş) (genitive singular)
ტკებიშიşi) (genitive singular)
ტკებეფეშ (genitive plural)
ტკებეფეშ (genitive plural)
ტკებეფეშიş) (genitive plural)
ტკებეფეშიşi) (genitive plural)
ტკებიშე (directive singular)
ტკებეფეშე (directive plural)
ტკებიშენ (ablative singular)
ტკებეფეშენ (ablative plural)
ტკების (locative singular)
ტკებეფეს (locative plural)
ტკებითენ (instrumental singular)
ტკებეფეთენ (instrumental plural)
ტები (alternative)
ნტები (alternative)
ნტკები (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭq̇aw- (“skin of an animal; hide”).

inh+

ნანაქ კითიზ ნაგოხედასენ დაძი ეშიმეტაში ლემშიზ უჯი ნუჭუმზ დო ჰეშშო ტკებიზ ნიცონამს

nanak ǩitiz nagoxedasen dażi eşimeťaşi lemşiz uci nuç̌umz do heşşo ťǩebiz niʒonams

My mother burns the tip of the needle and inserts it into the skin while removing the thorn on her finger

კოჲინიშ ტკები

მსიჯიშენ ორძო ოხენუ შენი ტკები გოწკუ უკორს

msicişen orżo oxenu şeni ťǩebi goǯǩu uǩors

To make a chair from ivy, it is necessary to peel off the skin

(Arkabi, Chkhala, Batumi) bark of trees and shrubs


ჭალიმი

head

ჭალიმი • (ç̌alimi) (Latin spelling ç̌alimi)

ჭალიმიშ ხამური


ყოყორე

ყოყორე • (qoqore) (Latin spelling qoqore)

qoqore (romanization)
ორე (alternative)
ყოყორი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *aq̇are- (“gourd”). Cognate with Mingrelian ყოყორე (q̇oq̇ore) and Svan ჰაყარ (haq̇ar).

inh+

ჶათმაქ დიკას ყოყორე ელურგამს

Fatma plants pumpkin seedlings next to wheat


ბოდა

Inherited from Proto-Kartvelian *bade- (“net, cobweb”). Cognate with Georgian ბადე (bade) and Svan ბა̈დ (bäd).

ხასანიქ მჯალეფე კარბუმს. ბოდა ჯობასენ დო სიჶტერი ჭოფასენ.

xasanik mcalepe ǩarbums. boda cobasen do sifťeri ç̌opasen.

Hasan drives poles into the trees. He's going to set a net to catch a hawk.


იმთიჰანი

head

იმთიჰანი • (imtihani) (Latin spelling imtihani)

Borrowed from Ottoman Turkish امتحان (imtıhan, imtahan), Derived from Arabic اِمْتِحَان (imtiḥān).

der+

ბერეჩქიმის, მექთების იმთიჰანიში ორა მოხთაში ქოგაგზენ

bereçkimis, mektebis imtihanişi ora moxtaşi kogagzen

My child gets bored when it's time for exams at school


ჯერჲანი

head

ჯერჲანი • (ceryani) (Latin spelling ceryani)

Borrowed from Ottoman Turkish جریان (cereyan), Derived from Arabic جَرَيَان (jarayān).

bor+

ამფულიში თექ ჶარჶალუმს. ჯერჲანი ნიკვათასენ სთერი რენ. ლამბა დოხაზირით.

ampulişi tek farfalums. ceryani niǩvatasen steri ren. lamba doxazirit.

The light from the bulb fluctuates. It's like a blackout. Get the lamp ready.


კაბაატი

head

კაბაატი • (ǩabaaťi) (Latin spelling ǩabaaťi)

Borrowed from Ottoman Turkish قباحت, Derived from Arabic قَبَاحَة (qabāḥa).

ხასანიქ ოსმანის კაბაატი მობამს


დვინა

From Proto-Kartvelian *bdw-in- (“to set fire”) + -ა (-a).

af

დიდი დვინა შენი არ ნწინი უბაღუნ

fire (the often accidental occurrence of fire in a certain place leading to its full or partial destruction)


ბავრა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ber-w-a (“blowing”).

inh+

ბავრა ბარუნა ნჯაშენ უშქირი მელაფს

When the wind blows, apples fall from the tree


ბაღუ

tlb

(Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala)

Inherited from Proto-Kartvelian *beɣ-el- (“barn, storehouse”).

inh+

მემეტიქ ბაღუზ ნთხირი მოლობღამს


ბუტკა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *buṭḳa-.

ჰამ დულჲა მუნდეზ ივასენ? - მწკოში ბუტკა გოიხვაში ივასენ.

ham dulya mundez ivasen? - mǯǩoşi buťǩa goixvaşi ivasen.

When will this happen? - It will happen when the blackthorn sheds its leaves (it will never happen).

(Vitse, Lome) thick and hard leaves of plants such as blackthorn, rhododendron, etc.

სთველის ქარმატეში წკაჲი ბუტკაფეთე ნინძგიფენ

stvelis karmaťeşi ǯǩayi buťǩapete ninżgipen

In the fall, the water of the mill is clogged with leaves

(Vitse, Lome) mixture of leaves of various plants

leaf
mixture of leaves of various plants

ხაჯიში ბუტკა

(1) Bean sprout. (2) (figurative) A child who is very close to people

(Lome) large leaves of some plants such as beans etc.

ფუჯეფეზ ჭუბუჲიში ბუტკა ვუჭკიი

(Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) leaves of all plants


მღუ

Inherited from Proto-Kartvelian *b(ɣ)u- (“owl”). Cognate with Georgian ბუ (bu).

ჰამუს ნჯირიში ხალი ვარუღუნ. თოლეფე მღუ სთერი ოთანამს.

hamus ncirişi xali varuğun. tolepe mğu steri otanams.

He doesn't seem to sleep. His eyes glow like an owl.


ნჯენი

nceni (romanization)
ნგენი (alternative)
გენი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *gen- (“calf (suckling)”).

inh+

ფუჟი ნჯენიში მტალეფე უმხოჲ


ნგოლა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *gora- (“mount, hill”). Cognate with Georgian გორა (gora).

inh+

ნგოლა გზა ჩანგი დოლვობარე დო ოლანდუ იშკინარ

ngola gza çangi dolvobare do olandu işǩinar

On the ngola paths you will put the bell around the neck (of the animals) and listen to the echo


კერკელი

head

კერკელი • (ǩerǩeli) (Latin spelling ǩerǩeli)

ǩerǩeli (romanization)
კირკელი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *grḳ-al- (“ring, hoop”). Cognate with Georgian რკალი (rḳali).

inh+

ღურნი კერკელი გურტასი ვარკოკიწენ

It doesn't come off when you put a hoop in the hive

აჲშენაბედი კატა ჭუმანიში ბერეფე კერკელი უხენამტუ

ayşenabedi ǩaťa ç̌umanişi berepe ǩerǩeli uxenamťu

Grandma Ayşena used to make simits for the children every morning


კუკუ

ǩuǩu (romanization)
გუნგული (alternative)
გუგული (alternative)
კუკკუ (alternative)

Probably Inherited from Proto-Kartvelian *gugul- (“cuckoo”). Whatever the case is Onomatopoeic origin.

კუკუფეში სერსი ვოგნათში მეაგნეპტით ქი ხ’ონაშა ჭკემი მეჩამუში ორა მოხთუ

ǩuǩupeşi sersi vognatşi meagnep̌ťit ki x’onaşa ç̌ǩemi meçamuşi ora moxtu

When we hear the cuckoos, we know it's time to sow the seeds in the field


დადი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *da-did- (“elder sister”).

inh+

დადიჩქიმი ღომან გჲუსთუ დო ბურგილი დო ხე პატი გეჩერენ. ანდღა დიდო წკუნტერენ.

dadiçkimi ğoman gyustu do burgili do xe p̌aťi geçeren. andğa dido ǯǩunťeren.

My aunt slipped yesterday and hit her hands and knees. Today it's very sore.

(Vitse, Khopa -Batumi) Mother or father's sister; aunt

დადის არ მითიქ ნუშველაში ჰეჲა დიდო ხვამუმს

dadis ar mitik nuşvelaşi heya dido xvamums

When someone helps grandma, (grandma) prays a lot for her/him

(Arkabi, Batumi) old woman, grandma, granny


დადული

head

დადული • (daduli) (Latin spelling daduli)

Inherited from Proto-Kartvelian *deda-l- (“female”).

inh+

(Artasheni, Sumla) young hen that has not yet started laying eggs


დამთირე

head

დამთირე • (damtire) (Latin spelling damtire)

damtire (romanization)
დამთე (alternative)
დამთიე (alternative)
დამთიჲე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *deda-mtil- (“wife's/husband's mother”). Cognate with Georgian დედამთილი (dedamtili) and Mingrelian დიამთირი (diamtiri).

inh+

დამთირექ ბერეფეზ ნუსა გოწუთხოზინამს დო დულჲაზ ნუტალამს

damtirek berepez nusa goǯutxozinams do dulyaz nuťalams

Mother-in-law sends her daughter-in-law to work in front of the children


დუყუ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *daq̇w- (“elbow”).

ბაბაჩქიმი გამიტუში ხეში დუყუ ნეკნას გჲაჩუ

babaçkimi gamiťuşi xeşi duqu neǩnas gyaçu

My father accidentally hit his elbow on the door on his way out


ბოჩი

ალი ანდღა ბოჩეფე ვარუჲ


ოლვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *wl-a- (“walk”). Cognate with Georgian სვლა (svla) and Mingrelian ულა (ula).

ნუსა ნანამუშიშა ოლვა გური აჲასი დამთირე არ მუთუ დულჲა ქოზირამს. გოლუფერდაღამს. ვაროშკუმს.

nusa nanamuşişa olva guri ayasi damtire ar mutu dulya kozirams. goluperdağams. varoşǩums.

When the bride wants to go to her mother, the mother-in-law finds something to do. She creates obstacles. She doesn't send her.

ულუნ ულუნ#Laz


მთუგი

mtugi (romanization)
მთუჯი (alternative)
მთუი (alternative)
მთუჲი (alternative)
მთური (alternative)
თუგი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *tagw- (“mouse”).

მთუგიქ ნაძირასენ ჩუჩაფე ობღემუშიზ ორჩაკამს

mtugik nażirasen çuçape obğemuşiz orçaǩams

Mouse squeezes corn leaves it finds into its nest


თიფი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *tib- (“grass”). Cognate with Georgian თივა (tiva) and Mingrelian თიფი (tipi).

ფუჯიჩქუნიქ ნდღალერი ნაჭკომუ თიფი სერი მკოუმს

puciçkunik ndğaleri naç̌ǩomu tipi seri mǩoums

Our cow chews grass during the day and ruminates at night


ლიმხონა

head

ლიმხონა • (limxona) (Latin spelling limxona)

limxona (romanization)
ლიმხანა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *ipxl- (“fern”)

inh+

ლიმხონა ოთვა ეჲოდუჲ

type of fern that is not eaten by animals


კაპკაპი

head

კაპკაპი • (ǩap̌ǩap̌i) (Latin spelling ǩap̌ǩap̌i)

Inherited from Proto-Kartvelian *ḳaṗ- : ḳṗ- (“to chatter; to rattle with one's teeth”). Georgian რუკაპი (ruḳaṗi, “Baba-Yaga”) and Svan კაპრა (ḳaṗra, “chin”).

inh+

ბერე ბორტიში მწკუპაში ოხორიშე ამაშქვიმუ შენი კაპკაპითე მოშქურინამტეს

bere borťişi mǯǩup̌aşi oxorişe amaşkvimu şeni ǩap̌ǩap̌ite moşkurinamťes

When I was a kid, they used to scare me with ghouls to get me into the house when it got dark

(Vitse, Borghola) (male) ghoul, some sort of witch

კოჩიქ კაპკაპი სთერი იწკერს. სეჲი ქეწემილაზნა გური მიტკვაცუნ.

ǩoçik ǩap̌ǩap̌i steri iǯǩers. seyi keǯemilazna guri miťǩvaʒun.

He looks like a ghoul. I'll be scared to death if I see him at night.

(Khopa) cranky, restless and unpleasant person


კიცი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳec- (“clay, clay vessel”).

inh+

ხაჯჯექ კიცის ნცომი გედუმერს


კვაი

ǩvai (romanization)
კვაროჯი (alternative)
კვარი (alternative)
კვაჲი (alternative alternative)


კორკოლა

head

კორკოლა • (ǩorǩola) (Latin spelling ǩorǩola)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwer-ḳwer- (“round object”).

inh+

წკინტილი

feces of chickens, birds, mice, insects, etc.


მკუდი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳodal- (“woodpecker”).

მკუდი ხომბულა მულა ნაონ ღორმა დოლოხენ

Woodpecker sits in a hollow in a dry elm


კოპა

ǩop̌a (romanization)
კოპალი (alternative)
კოპპალი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳop-.

ბერე ჯოლუ დო კოპა გამუტროხუ


კოპა

head

კოპა • (ǩop̌a) (Latin spelling ǩop̌a, plural კოპეფე)

tlb

(Vizha, Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

ǩop̌a (romanization)
კოპეფე (plural)
კოპპა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳoṗe- (“scoop (for wine)”).

inh+

თოლი კოპა სთერი ოთანამს

ნანაშკიმი არ კოპა ლუუ ჯემიდუ

My mother put a scoop of cabbage for me (on my plate)


ლოჲა

loya (romanization)
ლოა (alternative alternative)
ლოყა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laq̇e- (“rotten”).

(Atina, Artasheni) water from crushed fruit

მონთაშკიმი ჟებეფე ლოჲა მიგორაჲ

My granddaughter/son is looking for candy in my pockets

აჲშე ბაქლავა დოჭუჲ. ინდასი ლოჲა გვობაჲ.

ayşe baklava doç̌uy. indasi loya gvobay.

Aisha bakes the baklava. When it cools, she pours sherbet.

აჲშე ოხორი ნაასენ გომჩვერითე ლოჲაფე იქუჲ

ayşe oxori naasen gomçverite loyape ikuy

Aisha makes dessert with the phyllo dough she rolls out at home


ლეშკი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laš- (“lip”). Doublet of ლაში (laşi).

ინითე ლეშკი მიტვაცუ. დინცხირი ჯემალენ.

My lip is chapped from the cold. It's bleeding.


ლეჟვერი

head

ლეჟვერი • (lejveri) (Latin spelling lejveri)

lejveri (romanization)
ლეჟვეი (alternative)
ლეჟვეჲი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lez₁w- (“saliva”). Cognate with Georgian ლეზვი (lezvi) and Mingrelian ლეჟვაა (ležvaa).

inh+

ლაშაონი ჯოღორის ლეჟვერი აბენ


მთირი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mama-m-til- (“father-in-law”).

ნუსა მთირიმუშიშა ვარჯეწვაზდეტუკო ალაჲიცო ოხორიშა მემხვანერტუ

nusa mtirimuşişa varceǯvazdeťuǩo alayiʒo oxorişa memxvanerťu

If the bride was not afraid of her father-in-law, she would have thrown us all out of the house


მუნტური

head

მუნტური • (munťuri) (Latin spelling munťuri)

munťuri (romanization)
მუნტრი (alternative)

მბულეფეზ დიდო მუნტური უჲონუნ


მაწკინდი

მაწკინდი • (maǯǩindi) (Latin spelling maǯǩindi)

maǯǩindi (romanization)
მაწინდი (alternative)
მასკინდი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *mec̣ḳad-. Cognate with Mingrelian მარწკინდი (marc̣ḳindi) and Svan მჷსკად (məsḳad).

inh+

ჰილმიქ ჶერიდეზ მაწკინდი მოდუმერს


მასარი

head

მასარი • (masari) (Latin spelling masari)

masari (romanization)
მასაი (alternative)
მასაჲი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *meser- (“palisade; stake”). Cognate with Georgian მესერი (meseri) and Mingrelian მასარი (masari).

inh+

ჟურ მასაჲიში არაზ თოკი გოშობუნ


მჟორა

mjora (romanization)
მჯორა (alternative)
მჟოა (alternative)
მჟურა (alternative)
მჟუა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *mz₁ware- (“sunny side”).

inh+

ფორჩა მთელლი დომაშუვუ. მჟორაშ კელე გებოკიდი დო სქურუნ.

porça mtelli domaşuvu. mjoraş ǩele geboǩidi do skurun.

My dress is always wet. I hang it in the sun and it dries.

უჩა დოლოქუნუ მჟორაზ დიდო დოსქიდაში ორდო დიქჩანენ

uça dolokunu mjoraz dido doskidaşi ordo dikçanen

If a black dress stays in the sun too long, it will fade (turn white) early.

მჟორა იჭოფა შქულე თუთა მოკათვენ

When the sun is eclipsed, the moon blocks it


მკოლი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳal-.

ალიქ ზენის მკოლი ჯოჭოფამს


მჯიხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mʒ₁iɣ-.

მჯიხი გეჩუ დო კიბირი ჲუტახუ

S/he punched her/him and broke her/his tooth

კუკუმაზ არ მჯიხი მქვერი დოლობუბღი დო ჰაწი ულამს

ǩuǩumaz ar mcixi mkveri dolobubği do haǯi ulams

I threw a handful of flour into the pot and now (barely) it gives a very slight wetness (I prevented the water from flowing too much)


მჭკადუ

head

მჭკადუ • (mç̌ǩadu) (Latin spelling mç̌ǩadu)

mç̌ǩadu (romanization)
მჭკადუ (absolutive singular)
მჭკადუფე (absolutive plural)
მჭკადუქ (ergative singular)
მჭკადუფექ (ergative plural)
მჭკადუს (dative singular)
მჭკადუფეს (dative plural)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშიş) (genitive singular)
მჭკადუშიşi) (genitive singular)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშიş) (genitive plural)
მჭკადუფეშიşi) (genitive plural)
მჭკადუშე (directive singular)
მჭკადუფეშე (directive plural)
მჭკადუშენ (ablative singular)
მჭკადუფეშენ (ablative plural)
მჭკადუს (locative singular)
მჭკადუფეს (locative plural)
მჭკადუთენ (instrumental singular)
მჭკადუფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-č̣ed-el- (“smith, blacksmith”).

inh+

ბერგი მჭკადუ დიშქაში ბერგითე დიხვენ

The pickaxe maker is buried with a pickaxe made of wood (proverb)


მხულული

head

მხულული • (mxululi) (Latin spelling mxululi)

mxululi (romanization)
მხურული (alternative)
მხალალი (alternative)
მხალარი (alternative)
ნთხოლარი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-xul- (“lizard”).

inh+

ჯენჩხვასი მხულულეფე გამიფინერან

When it gets warmer, the lizards come out


ქჩინი

kçini (romanization)
ხჩინი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mqc₁-oan- (“hoary with age”). Cognate with Georgian მხცოვანი (mxcovani) and Mingrelian რჩინუ (rčinu).

inh+

ალი ქჩინი ქოჯანტალუ

ქჩინიქ ინიზ იტუბინტაში დიშქა ნაუკვათუ კოჩიზ ბერეფე უხვამამს

kçinik iniz iťubinťaşi dişka nauǩvatu ǩoçiz berepe uxvamams

Old woman prays for the children of the man who chopped her firewood while warming up in the cold

(Vitse–Arkabi) elderly, aged, old (woman)


ნოდერი

head

ნოდერი • (noderi) (Latin spelling noderi)

დიშქაფე მეჲახვალონი შაქის ნოდერითე გამაბიღათენ

dişkape meyaxvaloni şakis noderite gamabiğaten

We'll haul the firewood up to meyaxvaloni


ნოთე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *nat-e- (“light”), from *nat-.

inh+

ბერეზ დაჩხური ნოთე დო ნოპინწკალეთე გამაგზენ

berez daçxuri note do nop̌inǯǩalete gamagzen

The child can ignite the fire with kindling and thin pieces of wood


ნოპინწკალე

head

ნოპინწკალე • (nop̌inǯǩale) (Latin spelling nop̌inǯǩale)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṗerc̣k- (“splinter, chip; spark”). Cognate with Georgian ნაპერწკალი (naṗerc̣ḳali).

inh+

Child can ignite fire with kindling and thin pieces of wood

thin piece of wood: toothpick, splinter etc.


ნოტეხი

head

ნოტეხი • (noťexi) (Latin spelling noťexi)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṭex- (“broken; fragment(s)”). Cognate with Georgian ნატეხი (naṭexi) and Mingrelian ნოტეხი (noṭexi).

inh+

დოღანიქ არ ნოტეხი მჭკუდი არ ჶარათე ნუკუზ ამიდუმერს

doğanik ar noťexi mç̌ǩudi ar farate nuǩuz amidumers

Dogan takes a mouthful of bread in one go


ნენა

head

ნენა • (nena) (plural ნენაფე, Latin spelling nena)

Inherited from Proto-Kartvelian *nen(a)- (“tongue, word”).

inh+

ნენა მებიჭკომი

tongue, language, noise, sound, voice, word

the organ in the mouth of humans and animals that has various functions such as taste, etc.; tongue

ბერეფე ლიპადრე ნენა დვაგურან-ი, აშკურინერან

berepe lip̌adre nena dvaguran-i, aşǩurineran

Children are scared when they hear the jackal's voice

sound from the throat of people and animals

სერი გუგულიში ნენა ბიჲუჯამ

I listen to the cuckoo('s voice) at night

ღორმოთიზ ნამექჩუ ნენათე უპარამითი

Speak to Allah/God with the language He has given you

მა ჩქვა სქანდე მუთუ ვარმათქვენ. სი ნენაში ომფულუ ვარგიჩქინ.

ma çkva skande mutu varmatkven. si nenaşi ompulu vargiçkin.

I can't tell you anything anymore. You don't know how to keep secrets.


ლემჭკვა

head

ლემჭკვა • (lemç̌ǩva) (Latin spelling lemç̌ǩva)

tlb

(Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala)

lemç̌ǩva (romanization)
ლემჭვა (alternative)
ლემშკვა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *ne-rc̣₁q̇w- (“salive, spittle”). Cognate with Georgian ნერწყვი (nerc̣q̇vi), Mingrelian ლერჭკვა (lerč̣ḳva) and Svan ნა̈შყვ (näšq̇v).

cog

Svan ნა̈შყვ (näšq̇v)

ა წკარი ოფშვატი. ლემჭკვა დომიხომუ.

I need a drink of water. My mouth is dry.


უფი

Inherited from Proto-Kartvelian *opl- (“sweat”).

inh+

უფითე შუვეჲი შეჲი უნახუ დოდვაჲიზ ჟურ ნდღაზ დოლოხე ჲექთენ იმტკორენ

upite şuveyi şeyi unaxu dodvayiz jur ndğaz doloxe yekten imťǩoren

If you leave a sweat-soaked item unwashed, it will mold within two days


მწკა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṗrc̣ḳa- (“fragment, splinter; stone”).

inh+

ნჩალაში ბარდი იჭვერტუშა მწკა იტკოჩერტუ

A ball of corn stalks sparked as it burned


მურუნცხი

head

მურუნცხი • (murunʒxi) (Latin spelling murunʒxi)

murunʒxi (romanization)
მურუცხი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *racx- (“to count”).

inh+

სერი ნცას ნანოჭაბუნ მურუნცხეფე ნაკო მსქვა იძირენ

seri nʒas nanoç̌abun murunʒxepe naǩo mskva iżiren

How beautiful the stars look (as if they are) glued to the night sky

each of the celestial bodies except the sun and the moon

ხასანიზ პათარაზ ნანუჩანს მურუნწხი წიმინდი ორქო რენ

xasaniz p̌ataraz nanuçans murunǯxi ǯimindi orko ren

The star on Khasan's hat is genuine gold

a shape consisting of many short lines or triangles drawn from a point to the periphery, and what is in this shape


რაგი

ragi (romanization)
რაგვი (alternative)
რაი (alternative)

desc

→ Turkish: (Artvin) ragvi (or from Georgian)

Inherited from Proto-Kartvelian *regw- (“to throw on, fall upon”). Note also Georgian რაგვი (ragvi), a Zan borrowing.

inh+

ჰანდღა რაგითენ სუმ ღაჭო ოპჭოფი

Today I caught three starlings with a bird trap

ხასანის არ კაჲი რაგი ქომებონდვი

(Khopa, Chkhala) trap (used only for catching starlings)

trap, snare
trap (used only for catching starlings)


მსვა

msva (romanization)
მსვალეფე (plural)
მსვალა (alternative)
ფსვა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *swe- (“wing, feather”).

inh+

ლაზუტიში მსვა გალე თავაზ ნაგედგინ პეტმეზიზ გელანწენ

lazuťişi msva gale tavaz nagedgin p̌eťmeziz gelanǯen

The corn leaf touches the molasses in the pan outside

(Atina, Ortaalan, Vitse, Lome) leaf of corn

დუმჭკუზ ეჯელი მუხთაში მსვა ნაჩანენ

When an ant dies, its wings are attached (proverb)

(Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala) wing (of birds and insects)


მსვა

head

მსვა • (msva) (plural მსვაფე, Latin spelling msva)

msva (romanization)
მსვაფე (plural)
სვა (alternative)

Likely the same word as მსვა (msva, “wing”) with a sense development "wing" → "side" → "location". Compare the sense developments seen in Georgian ფრთა (prta), მხარე (mxare), Armenian թև (tʻew), կողմ (koġm), French côté.

ოთვა მჭიფე სოჲაფე სოონ მსვაფე მთურითე დოლინდრაწენ

otva mç̌ipe soyape soon msvape mturite dolindraǯen

Snow pits the roof where there are thin timbers

geographical point where someone or something is located; location, place


მსუჯი

msuci (romanization)
მსიჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *sur-.

გემას ბინგრინეტი დო არ მსუჯის ქოგებაკნი

I was rolling down the mountain and I grabbed an ivy


ოცხეჯი

ოცხეჯი • (oʒxeci) (Latin spelling oʒxeci)

oʒxeci (romanization)
ონცხეჯი (alternative)
ოცხოჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-warcx-ar-. Cognate with Georgian სავარცხელი (savarcxeli) and Mingrelian ორცხონჯი (orcxonǯi).

inh+

ნანდიდიჩქიმიქ კატა ნდღაზ ბოზომოთამუშიზ ოცხეჯითენ თომალეფე უცხონამზ

nandidiçkimik ǩaťa ndğaz bozomotamuşiz oʒxeciten tomalepe uʒxonamz

My grandmother combs her granddaughter's hair with a comb every day


ორძო

orżo (romanization)
ოძძო (alternative alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-warʒ-el- (“seat”). Cognate with Georgian სავარძელი (savarʒeli).

ბერექ ორძო დაჩხურიზ დიდო ნუნჭინამს

The child brings the chair too close to the fire


ოშუმალე

head

ოშუმალე • (oşumale) (Latin spelling oşumale)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + შუმ- (şum-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-s₁wm-el- (“drinking”). Cognate with Georgian სასმელი (sasmeli) and Mingrelian ოშუმალი (ošumali).

inh+

ენნი კაჲი ოშუმალე წკარი რენ


ონცორუ

head

ონცორუ • (onʒoru) (Latin spelling onʒoru)

onʒoru (romanization)
ონცორე (alternative)
ონცირუ (alternative)
ონციუ (alternative)
ონციჲუ (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-car-.

inh+

ონცორუჩქიმი ღოჯიზ გელობუნ

My sieve hangs in the corner of the wooden wall


ონცორუ

ნცორუმს ნცორუმს#Laz

ნცორუჲ ნცორუჲ#Laz


ოჩამბრე

head

ოჩამბრე • (oçambre) (Latin spelling oçambre)

oçambre (romanization)
ჩამბრე (alternative)
ოჩამრე (alternative)
ონჩამურე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c₁em-ar- (“mortar”).

inh+

შკიმი ებაქ ოჩამბრეში დოლოხე გამაჩხამს


ოჭინახე

head

ოჭინახე • (oç̌inaxe) (Latin spelling oç̌inaxe)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c̣₁nex-el- (“wine-press”). Cognate with Georgian საწნეხელი (sac̣nexeli) and Mingrelian ოჭინახი (oč̣inaxi).

inh+

a device for squeezing the pulp of fruits such as apples, pears and grapes while making molasses


ოჭკომალე

head

ოჭკომალე • (oç̌ǩomale) (Latin spelling oç̌ǩomale)

oç̌ǩomale (romanization)
ოშკომალე (alternative)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + ჭკომ- (ç̌ǩom-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-č̣m-el- (“food, meal”). Cognate with Georgian საჭმელი (sač̣meli) and Mingrelian ოჭკომალი (oč̣ḳomali).

inh+

ჰუქუმეთიქ ოჭკომალეში ჶიჲათიზ პანდა მუნძინამს

hukumetik oç̌ǩomaleşi fiyatiz p̌anda munżinams

The government raises food prices all the time

ოჭკომალე ჟოლიში ყას ხენჭკელითენ გუწობუნ

oç̌ǩomale jolişi qas xenç̌ǩeliten guǯobun

The food for the journey hang in a basket on the branch of a mulberry tree

ფუჯიზ ოჭკომალე ნოწირამს დო ეკიჲონამს

S/he shows food and then leads the cow after him


იზმოჯე

head

იზმოჯე • (izmoce) (Latin spelling izmoce)

tlb

(Ortaalan, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala)

izmoce (romanization)
ეზმოჯე (alternative)
ეზმოჟე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿi-zm-ar- (“dream”).

inh+

იზმოჯეში გამათხვერი უხვენე ვარივენ

Getting married in a dream does not get you pregnant (proverb)


შვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wer- (“sigh, breath”).

inh+

ბერეზ დობუჯოხაში ა შვაჯის ელარჩენ დო ქელულუნ

berez dobucoxaşi a şvacis elarçen do kelulun

When I call the boy, he comes running upstairs


მტუტა

head

მტუტა • (mťuťa) (plural მტუტაფე, Latin spelling mťuťa)

ნანაქ დაჩხურიში მტუტა ლივადიზ ხაჯი დო შუკაზ ეკუდუმე(რ)ზ

nanak daçxurişi mťuťa livadiz xaci do şuǩaz eǩudume(r)z

My mother gives the ash (from the fire) to beans and cucumbers in the garden (as fertilizer)


ფესო

From Inherited from Proto-Georgian-Zan *pesw- (“root”). Cognate with Georgian ფესვი (pesvi) and Mingrelian ფოსვე (posve).

inh+

ლიმხანა ბარდიში ოგინე ნამაძირუ წიწილა ბიგა ბგორიშა ნთხირი ფესო კალა ლეტაზ დოლილუ

limxana bardişi ogine namażiru ǯiǯila biga bgorişa ntxiri peso ǩala leťaz dolilu

The snake I saw in front of the fern pile went into the ground by the hazelnut root until I looked for a stick

მწკოში თუდე დიდო მოთ-ხაჩქუმ. ფესომუში გელასენ

mǯǩoşi tude dido mot-xaçkum. pesomuşi gelasen

Don't dig too deep under the Prunus laurocerasus. The root will fall to the ground.

(Arkabi) the first vein-like extensions of the roots


ბუცხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *pocx- (“rake”). Cognate with Georgian ფოცხი (pocxi) and Mingrelian ბუცხი (bucxi).

ნთხირი არჟურ ნდღაზ მჟორაზ ქოდუფინი. ეზდიმტაში ბიგათე კაჲი დოჩაქში. ოკაჩხე ბუცხითე ჩონჩი კაჲი მოჲაქოსი დო ჰემინდო შქულე კაკალეფე ოკოქოსი დო ჟინ არ მუთუ ქოჲოთვი.

ntxiri arjur ndğaz mjoraz kodupini. ezdimťaşi bigate ǩayi doçakşi. oǩaçxe buʒxite çonçi ǩayi moyakosi do hemindo şkule ǩaǩalepe oǩokosi do jin ar mutu koyotvi.

Lay the hazelnuts out in the sun for a day or two. When you lift them up, beat them well with a stick, then use a rake to sweep off the dry shells, then gather the kernels together and cover them with something.


ბუცხა

head

ბუცხა • (buʒxa) (Latin spelling buʒxa, plural ბუცხაფე)

Inherited from Proto-Kartvelian *prcx- (“fingernail; to scratch”). Cognate with Georgian ფრჩხილი (prčxili), Mingrelian ბირცხა (bircxa) and Svan ცხა (cxa).

inh+

ამსეჲი ბუცხაფე ვიჭკიჲაუნ

ალი ნცხენი ბუცხაფე უკვათაჲ


ფუჯი

ალი დულჲაშა ვარულუნ დო ფუჯი სტერი გოითორენ, გულუნ

ali dulyaşa varulun do puci sťeri goitoren, gulun

Ali doesn't go to work but wanders around like a cow


მხა

head

მხა • (mxa) (plural მხაფე, Latin spelling mxa)

tlb

(Atina, Okordule, Chanapeti, Sumla, Arkabi)

mxa (romanization)
მხაფე (plural)
ნთხა (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *pxa- (“frame, small bone”). Cognate with Georgian ფხა (pxa), Mingrelian ხა (xa) and Svan ფხა (pxa).

inh+

ნჩხომიში მხა ხურტულის ქელემაცონუ


ქოთუმე

head

ქოთუმე • (kotume) (Latin spelling kotume)

kotume (romanization)
ქორმე (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *katam-.

inh+

ქოთუმექ ოფუტე ჩხიკოლუფს


ქომოჯი

head

ქომოჯი • (komoci) (Latin spelling komoci)

komoci (romanization)
ქომოჟი (alternative)
ქიმოჯი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kmar-.

inh+

ჶადიმეში ქომოჯი დიდო ხესისი რენ


ქუნი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kon-.

ჰეშშო თი მაწკუნენ ქი ქუნი გამამიტროხუნ

I have such a headache that my brain is throbbing


ჩილამბრი

head

ჩილამბრი • (çilambri) (Latin spelling çilambri)

çilambri (romanization)
ჩილამბრე (alternative)
ჩილამრე (alternative)
ჩელამურე (alternative)
ჩალამურე (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *kreml- (“tear”). See more on Georgian ცრემლი (cremli).

inh+

ჩილამბრი ნაორენ


ღურზული

head

ღურზული • (ğurzuli) (Latin spelling ğurzuli)

ğurzuli (romanization)
ღურძული (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣwarʒl- (“weed, darnel, tare”). Cognate with Georgian ღვარძლი (ɣvarʒli) and Mingrelian ღურძული (ɣurʒuli).

inh+

ხერამი იმხორნა ღურზული გაჲაჲ

If you commit sin, let it be poison (for you) (curse)


ღორმა

head

ღორმა • (ğorma) (plural ღორმაფე, Latin spelling ğorma)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrma-.

inh+

ღუტუღუტუ ნეზეფე ღორმაშა თორუჲ

მთუთი ქიშიზ ღორმაზ სქიდუნ

ღვაპა ემკუთაში ღორმამუშიზ დოლილამს

When the mole cricket is startled, it quickly descends into its hole (in the ground)


ღენჯღილი

head

ღენჯღილი • (ğencğili) (Latin spelling ğencğili)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrǯ-il- (“gums, molars”).

inh+

ალიქ იძიცაპტაში ღენჯღილიმუში იძირენ


ყირყინტი

head

ყირყინტი • (qirqinťi) (Latin spelling qirqinťi)

desc

→ Georgian: ყირყინტი (q̇irq̇inṭi) — Adjara

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇arq̇anṭ- (“gullet, throat”).

inh+

მუ კაპეტი უშქირი რენ, აჲა ! ყირყინტის ჰოგილომოსქიდუ.

mu ǩap̌eťi uşkiri ren, aya ! qirqinťis hogilomoskidu.

What a hard apple! It's stuck in my throat.

(anatomy) larynx, the inner part of the throat


ყვალი

qvali (romanization)
ვალი (alternative)
კვალი (alternative)
მკვალი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇w-el-.

არ კვარი ყვალი


კვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *q̇wer- (“testicle”). Cognate with Georgian ყვერი (q̇veri), Mingrelian ჸვაჯი (ʾvaǯi) and Svan ყურნაჲ (q̇urnay).

ობგარინუ ობგარინუთე ბერეზ კვაჯი დაბარუ


ირი

iri (romanization)
ირ (alternative)
alternative spelling (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇owl- (“all, every”). Cognate with Georgian ყოველი (q̇oveli) and Mingrelian ირი (iri).

inh+

პაპულიჩქიმიშენ სომეხი ნაზოპონტუ ბოგნი. ჰაწი ირიქ “ერმენი” ჲა დო იხმარს.

p̌ap̌uliçkimişen somexi nazop̌onťu bogni. haǯi irik “ermeni” ya do ixmars.

I heard my grandfather call (Armenians) Somexi. Now everyone uses the word "Ermeni".

უმადიქ ბერემუშიზ გუმსქვანამზ დო ირი მა ემოკიდამს

umadik beremuşiz gumskvanamz do iri ma emoǩidams

Uncle is covering up his own child's wrongdoing. He blames it all on me.


კვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇ua-.

კვაშენ უფი მიწროდუ


სქირი

skiri (romanization)
სკირი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *šw-il-.

ბაბა, ორდეღეფექ ომჩვიჲუ მუნდეს დიგურეზ? - სქირიჩქიმი, ჰამთეფე ომჩვირუ ჩქინერი დიბადენან. დოგურუ ვაუნონან.

baba, ordeğepek omçviyu mundes digurez? - skiriçkimi, hamtepe omçviru çkineri dibadenan. doguru vaunonan.

Dad, when did the ducks learn to swim? - Son, they know how to swim from birth. No need to learn.

მუ ივუ, სქირი? სუჶჶა დიდგასენ. მუდა ჩუმერთ? ლიშაჲი ამაგაგზეს-ი?

mu ivu, skiri? suffa didgasen. muda çumert? lişayi amagagzes-i?

What's wrong, baby? The table will be set. Why don't you wait? Are you mad?

baby (how adults address the little ones)


მსქიბუ

head

მსქიბუ • (mskibu) (Latin spelling mskibu)

mskibu (romanization)
მსქიბუ (absolutive singular)
მსქიბუფე (absolutive plural)
მსქიბუქ (ergative singular)
მსქიბუფექ (ergative plural)
მსქიბუს (dative singular)
მსქიბუფეს (dative plural)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშიş) (genitive singular)
მსქიბუშიşi) (genitive singular)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშიş) (genitive plural)
მსქიბუფეშიşi) (genitive plural)
მსქიბუშე (directive singular)
მსქიბუფეშე (directive plural)
მსქიბუშენ (ablative singular)
მსქიბუფეშენ (ablative plural)
მსქიბუს (locative singular)
მსქიბუფეს (locative plural)
მსქიბუთენ (instrumental singular)
მსქიბუფეთენ (instrumental plural)

მსქიბუს წკაი ნუკვათუ


ცელა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *cila- (“white (of egg)”). Cognate with Georgian ცილა (cila) and Mingrelian ცილა (cila).

inh+

ბურეღი ნქიმინომტაში მაქვალიში ცელა მოთუკათამ

bureği nkiminomťaşi makvalişi ʒela motuǩatam

Add the egg white while kneading the burek dough


ჩხე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁x-e- (“heat”). Cognate with Georgian ცხელი (cxeli) and Mingrelian სინჩხე (sinčxe).

სადიკიქ ჩხეთე ღურუტუ. კაი ნჭამი შუდორენ დო დიკა(რ)უ.

sadiǩik çxete ğuruťu. ǩai nç̌ami şudoren do diǩa(r)u.

Sadiq was dying of malaria. He took good medicine. He came back to life.


ჩეჩხური

head

ჩეჩხური • (çeçxuri) (Latin spelling çeçxuri)

çeçxuri (romanization)
ჩეჩხუი (alternative alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁xro- (“cold, chill; shivering”).

inh+

სადიკიქ ჩეჩხურითე ღურუტუ. ვორსი ლაჯი ეჭოფუ. სკუდაშა გოლიქთუ.

sadiǩik çeçxurite ğuruťu. vorsi laci eç̌opu. sǩudaşa goliktu.


დიშქა

head

დიშქა • (dişka) (Latin spelling dişka, plural დიშქაფე)

dişka (romanization)
დიშქაფე (plural)
დიშქა (absolutive singular)
დიშქაფე (absolutive plural)
დიშქაქ (ergative singular)
დიშქაფექ (ergative plural)
დიშქას (dative singular)
დიშქაფეს (dative plural)
დიშქაშ (genitive singular)
დიშქაშ (genitive singular)
დიშქაშიş) (genitive singular)
დიშქაშიşi) (genitive singular)
დიშქაფეშ (genitive plural)
დიშქაფეშ (genitive plural)
დიშქაფეშიş) (genitive plural)
დიშქაფეშიşi) (genitive plural)
დიშქაშე (directive singular)
დიშქაფეშე (directive plural)
დიშქაშენ (ablative singular)
დიშქაფეშენ (ablative plural)
დიშქას (locative singular)
დიშქაფეს (locative plural)
დიშქათენ (instrumental singular)
დიშქაფეთენ (instrumental plural)
დიშკა (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒeša- (“firewood”). Cognate with Georgian შეშა (šeša) and Mingrelian დიშქა (diška).

inh+

ბაბაქ დიშქა სვარუმტაში შუ დიშქაფეში ჟინ ხომულა დიშქაფე ჲოდუმერს

babak dişka svarumťaşi şu dişkapeşi jin xomula dişkape yodumers

When my father stacks firewood, he puts dry firewood on top of the wet firewood


დაჩხური

head

დაჩხური • (daçxuri) (Latin spelling daçxuri)

daçxuri (romanization)
დაჩხური (absolutive singular)
დაჩხურეფე (absolutive plural)
დაჩხურიქ (ergative singular)
დაჩხურეფექ (ergative plural)
დაჩხურის (dative singular)
დაჩხურეფეს (dative plural)
დაჩხურიშ (genitive singular)
დაჩხურიშ (genitive singular)
დაჩხურიშიş) (genitive singular)
დაჩხურიშიşi) (genitive singular)
დაჩხურეფეშ (genitive plural)
დაჩხურეფეშ (genitive plural)
დაჩხურეფეშიş) (genitive plural)
დაჩხურეფეშიşi) (genitive plural)
დაჩხურიშე (directive singular)
დაჩხურეფეშე (directive plural)
დაჩხურიშენ (ablative singular)
დაჩხურეფეშენ (ablative plural)
დაჩხურის (locative singular)
დაჩხურეფეს (locative plural)
დაჩხურითენ (instrumental singular)
დაჩხურეფეთენ (instrumental plural)
დაჩხირი (alternative)
დაჩხერი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒec₁xl-. Cognate with Mingrelian დაჩხირი (dačxiri) and Georgian ცეცხლი (cecxli).

inh+

წინეკი დაჩხურის ბოსქურინამ

ბერექ, იზაბუნუში დაჩხური ჲუხთუ. ჰემ ორაზ ბეჯღუ.

berek, izabunuşi daçxuri yuxtu. hem oraz becğu.

When the child got sick, he had a fever. Then he became delirious (spoke gibberish).


დაძი

dażi (romanization)
დაძი (absolutive singular)
დაძეფე (absolutive plural)
დაძიქ (ergative singular)
დაძეფექ (ergative plural)
დაძის (dative singular)
დაძეფეს (dative plural)
დაძიშ (genitive singular)
დაძიშ (genitive singular)
დაძიშიş) (genitive singular)
დაძიშიşi) (genitive singular)
დაძეფეშ (genitive plural)
დაძეფეშ (genitive plural)
დაძეფეშიş) (genitive plural)
დაძეფეშიşi) (genitive plural)
დაძიშე (directive singular)
დაძეფეშე (directive plural)
დაძიშენ (ablative singular)
დაძეფეშენ (ablative plural)
დაძის (locative singular)
დაძეფეს (locative plural)
დაძითენ (instrumental singular)
დაძეფეთენ (instrumental plural)
დანძი (alternative)
დანზი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒeʒ(w)-.

ნანაქ კითიზ ნაგოხედასენ დაძი ეშიმეტაში ლემშიზ უჯი ნუჭუმზ დო ჰეშშო ტკებიზ ნიცონამს

nanak ǩitiz nagoxedasen dażi eşimeťaşi lemşiz uci nuç̌umz do heşşo ťǩebiz niʒonams

My mother burns the tip of the needle and inserts it into the skin while removing the thorn on her finger

ონტულეში გომთუმანი დაძიქ ქოდიქაჩუდორენ. ონჭვარონი რენ.

onťuleşi gomtumani dażik kodikaçudoren. onç̌varoni ren.

The field is overgrown with thorns. It needs to be cleaned.


ჯირეკი

head

ჯირეკი • (cireǩi) (Latin spelling cireǩi)

cireǩi (romanization)
ჯირეკი (absolutive singular)
ჯირეკეფე (absolutive plural)
ჯირეკიქ (ergative singular)
ჯირეკეფექ (ergative plural)
ჯირეკის (dative singular)
ჯირეკეფეს (dative plural)
ჯირეკიშ (genitive singular)
ჯირეკიშ (genitive singular)
ჯირეკიშიş) (genitive singular)
ჯირეკიშიşi) (genitive singular)
ჯირეკეფეშ (genitive plural)
ჯირეკეფეშ (genitive plural)
ჯირეკეფეშიş) (genitive plural)
ჯირეკეფეშიşi) (genitive plural)
ჯირეკიშე (directive singular)
ჯირეკეფეშე (directive plural)
ჯირეკიშენ (ablative singular)
ჯირეკეფეშენ (ablative plural)
ჯირეკის (locative singular)
ჯირეკეფეს (locative plural)
ჯირეკითენ (instrumental singular)
ჯირეკეფეთენ (instrumental plural)
ჯიეკი (alternative)
ჯიჲეკი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁ir-ḳ(w)- (“stump, stub”). Cognate with Georgian სა-ძირკვ-ელ- (sa-ʒirḳv-el-).

cog

სა-ძირკვ-ელ-

ჭუვალი ჯიჲეკი სთერი მონკა რენ. ვარეიზდენ.

ç̌uvali ciyeǩi steri monǩa ren. vareizden.

The sack is heavy as a log. It won't lift.


ჯუმადი

head

ჯუმადი • (cumadi) (Latin spelling cumadi)

cumadi (romanization)
ჯუმადი (absolutive singular)
ჯუმადეფე (absolutive plural)
ჯუმადიქ (ergative singular)
ჯუმადეფექ (ergative plural)
ჯუმადის (dative singular)
ჯუმადეფეს (dative plural)
ჯუმადიშ (genitive singular)
ჯუმადიშ (genitive singular)
ჯუმადიშიş) (genitive singular)
ჯუმადიშიşi) (genitive singular)
ჯუმადეფეშ (genitive plural)
ჯუმადეფეშ (genitive plural)
ჯუმადეფეშიş) (genitive plural)
ჯუმადეფეშიşi) (genitive plural)
ჯუმადიშე (directive singular)
ჯუმადეფეშე (directive plural)
ჯუმადიშენ (ablative singular)
ჯუმადეფეშენ (ablative plural)
ჯუმადის (locative singular)
ჯუმადეფეს (locative plural)
ჯუმადითენ (instrumental singular)
ჯუმადეფეთენ (instrumental plural)
ჟუმადი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁am-did- (“big brother”).

inh+

ჯუმადიჩქიმიში ბერე დიდო მორდალე რენ. ედო წანაშე მექქეშე იდასენდორენ. ჰაჯი ბივა უნონ.

cumadiçkimişi bere dido mordale ren. edo ǯanaşe mekkeşe idasendoren. haci biva unon.

My uncle's son is very young. But he's going to Mecca next year. He wants to become a pilgrim.

ჯუმადიქ ონტულეზ მეშატკობუნ დო ნთხირიშ ოკორობუშე ნამოხთასენ ბერეფე მეჭოფუმს

cumadik onťulez meşaťǩobun do ntxiriş oǩorobuşe namoxtasen berepe meç̌opums

Uncle hides in the field and catches children who come to collect hazelnuts red-handed


მჯუმორი

head

მჯუმორი • (mcumori) (Latin spelling mcumori)

mcumori (romanization)
მჯუმორი (absolutive singular)
მჯუმორეფე (absolutive plural)
მჯუმორიქ (ergative singular)
მჯუმორეფექ (ergative plural)
მჯუმორის (dative singular)
მჯუმორეფეს (dative plural)
მჯუმორიშ (genitive singular)
მჯუმორიშ (genitive singular)
მჯუმორიშიş) (genitive singular)
მჯუმორიშიşi) (genitive singular)
მჯუმორეფეშ (genitive plural)
მჯუმორეფეშ (genitive plural)
მჯუმორეფეშიş) (genitive plural)
მჯუმორეფეშიşi) (genitive plural)
მჯუმორიშე (directive singular)
მჯუმორეფეშე (directive plural)
მჯუმორიშენ (ablative singular)
მჯუმორეფეშენ (ablative plural)
მჯუმორის (locative singular)
მჯუმორეფეს (locative plural)
მჯუმორითენ (instrumental singular)
მჯუმორეფეთენ (instrumental plural)
ნჯუმორი (alternative)

Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁um-ar-.

inh+

წო თოფრიმჯუმორი ვამახენუ


წკინტილი

head

წკინტილი • (ǯǩinťili) (Latin spelling ǯǩinťili)

ǯǩinťili (romanization)
წკინტილი (absolutive singular)
წკინტილეფე (absolutive plural)
წკინტილიქ (ergative singular)
წკინტილეფექ (ergative plural)
წკინტილის (dative singular)
წკინტილეფეს (dative plural)
წკინტილიშ (genitive singular)
წკინტილიშ (genitive singular)
წკინტილიშიş) (genitive singular)
წკინტილიშიşi) (genitive singular)
წკინტილეფეშ (genitive plural)
წკინტილეფეშ (genitive plural)
წკინტილეფეშიş) (genitive plural)
წკინტილეფეშიşi) (genitive plural)
წკინტილიშე (directive singular)
წკინტილეფეშე (directive plural)
წკინტილიშენ (ablative singular)
წკინტილეფეშენ (ablative plural)
წკინტილის (locative singular)
წკინტილეფეს (locative plural)
წკინტილითენ (instrumental singular)
წკინტილეფეთენ (instrumental plural)
წინტილი (alternative)
ნწკინტილი (alternative)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣ḳinṭ-l- (“excrement, droppings (of birds)”).

inh+

მთუგიშ(ი) წკინტილი

feces (of animals such as chickens, birds and mice etc.)


ინთერნეტი

head

ინთერნეტი • (interneťi) (Latin spelling interneťi)

interneťi (romanization)
ინთერნეტი (absolutive singular)
ინთერნეტეფე (absolutive plural)
ინთერნეტიქ (ergative singular)
ინთერნეტეფექ (ergative plural)
ინთერნეტის (dative singular)
ინთერნეტეფეს (dative plural)
ინთერნეტიშ (genitive singular)
ინთერნეტიშ (genitive singular)
ინთერნეტიშიş) (genitive singular)
ინთერნეტიშიşi) (genitive singular)
ინთერნეტეფეშ (genitive plural)
ინთერნეტეფეშ (genitive plural)
ინთერნეტეფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეტეფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეტიშე (directive singular)
ინთერნეტეფეშე (directive plural)
ინთერნეტიშენ (ablative singular)
ინთერნეტეფეშენ (ablative plural)
ინთერნეტის (locative singular)
ინთერნეტეფეს (locative plural)
ინთერნეტითენ (instrumental singular)
ინთერნეტეფეთენ (instrumental plural)
ინთერნეთი (alternative alternative)

Borrowed from Turkish internet, Derived from English internet.

ბიჭიჩქიმიქ ვიწეში ჶოტორაჶეფე ინთერნეტიშენ გეიღამზ

biç̌içkimik viǯeşi foťorafepe interneťişen geiğamz

My son downloads photos of Viǯe(a city) from the Internet


ინთერნეტისვა

ინთერნეტისვა • (interneťisva) (Latin spelling interneťisva)

interneťisva (romanization)
ინთერნეტისვა (absolutive singular)
ინთერნეტისვაფე (absolutive plural)
ინთერნეტისვაქ (ergative singular)
ინთერნეტისვაფექ (ergative plural)
ინთერნეტისვას (dative singular)
ინთერნეტისვაფეს (dative plural)
ინთერნეტისვაშ (genitive singular)
ინთერნეტისვაშ (genitive singular)
ინთერნეტისვაშიş) (genitive singular)
ინთერნეტისვაშიşi) (genitive singular)
ინთერნეტისვაფეშ (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშ (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეტისვაშე (directive singular)
ინთერნეტისვაფეშე (directive plural)
ინთერნეტისვაშენ (ablative singular)
ინთერნეტისვაფეშენ (ablative plural)
ინთერნეტისვას (locative singular)
ინთერნეტისვაფეს (locative plural)
ინთერნეტისვათენ (instrumental singular)
ინთერნეტისვაფეთენ (instrumental plural)
ინთერნეტიმსვა (alternative)
ინთერნეტი-მსვა (alternative)
ინთერნეტი მსვა (alternative)
ინთერნეტი-სვა (alternative)
ინთერნეტი სვა (alternative)

From ინთერნეტი (interneťi, “internet”) + სვა (sva, “location, place”).

af

მა ინთერნეტისვა მიღუნ


ინთერნეთკაჶე

head

ინთერნეთკაჶე • (internetǩafe) (Latin spelling internetǩafe)

internetǩafe (romanization)
ინთერნეთკაჶე (absolutive singular)
ინთერნეთკაჶეფე (absolutive plural)
ინთერნეთკაჶექ (ergative singular)
ინთერნეთკაჶეფექ (ergative plural)
ინთერნეთკაჶეს (dative singular)
ინთერნეთკაჶეფეს (dative plural)
ინთერნეთკაჶეშ (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშ (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშიş) (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშიşi) (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეფეშ (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშ (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეშე (directive singular)
ინთერნეთკაჶეფეშე (directive plural)
ინთერნეთკაჶეშენ (ablative singular)
ინთერნეთკაჶეფეშენ (ablative plural)
ინთერნეთკაჶეს (locative singular)
ინთერნეთკაჶეფეს (locative plural)
ინთერნეთკაჶეთენ (instrumental singular)
ინთერნეთკაჶეფეთენ (instrumental plural)
ინთერნეთ-კაჶე (alternative)
ინთერნეთ კაჶე (alternative)

From ინთერნეთი (interneti) + Turkish kafe.

ალიქ ხოფას ინთერნეთკაჶე ოჩალიშაფამს


კოროცხა

კოროცხა • (ǩoroʒxa) (Latin spelling ǩoroʒxa)

ǩoroʒxa (romanization)
კოროცხა (absolutive singular)
კოროცხაფე (absolutive plural)
კოროცხაქ (ergative singular)
კოროცხაფექ (ergative plural)
კოროცხას (dative singular)
კოროცხაფეს (dative plural)
კოროცხაშ (genitive singular)
კოროცხაშ (genitive singular)
კოროცხაშიş) (genitive singular)
კოროცხაშიşi) (genitive singular)
კოროცხაფეშ (genitive plural)
კოროცხაფეშ (genitive plural)
კოროცხაფეშიş) (genitive plural)
კოროცხაფეშიşi) (genitive plural)
კოროცხაშე (directive singular)
კოროცხაფეშე (directive plural)
კოროცხაშენ (ablative singular)
კოროცხაფეშენ (ablative plural)
კოროცხას (locative singular)
კოროცხაფეს (locative plural)
კოროცხათენ (instrumental singular)
კოროცხაფეთენ (instrumental plural)

From კოროცხ- (ǩoroʒx-, “to count”) + -ა (-a).

ვიტოსუმ, ენნი ნაპორომ კოროცხა რენ


კრიზი

ǩrizi (romanization)
კრიზი (absolutive singular)
კრიზეფე (absolutive plural)
კრიზიქ (ergative singular)
კრიზეფექ (ergative plural)
კრიზის (dative singular)
კრიზეფეს (dative plural)
კრიზიშ (genitive singular)
კრიზიშ (genitive singular)
კრიზიშიş) (genitive singular)
კრიზიშიşi) (genitive singular)
კრიზეფეშ (genitive plural)
კრიზეფეშ (genitive plural)
კრიზეფეშიş) (genitive plural)
კრიზეფეშიşi) (genitive plural)
კრიზიშე (directive singular)
კრიზეფეშე (directive plural)
კრიზიშენ (ablative singular)
კრიზეფეშენ (ablative plural)
კრიზის (locative singular)
კრიზეფეს (locative plural)
კრიზითენ (instrumental singular)
კრიზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish kriz, Derived from Ancient Greek κρῐ́σῐς (krĭ́sĭs).

der+

ოხორჯაზ კრიზი მუხთაში მთელლი თი დო ტანი გოისთიქამს

oxorcaz ǩrizi muxtaşi mtelli ti do ťani goistikams

When a woman's crisis hits, she's all over the place


სოზი

sozi (romanization)
სოზი (absolutive singular)
სოზეფე (absolutive plural)
სოზიქ (ergative singular)
სოზეფექ (ergative plural)
სოზის (dative singular)
სოზეფეს (dative plural)
სოზიშ (genitive singular)
სოზიშ (genitive singular)
სოზიშიş) (genitive singular)
სოზიშიşi) (genitive singular)
სოზეფეშ (genitive plural)
სოზეფეშ (genitive plural)
სოზეფეშიş) (genitive plural)
სოზეფეშიşi) (genitive plural)
სოზიშე (directive singular)
სოზეფეშე (directive plural)
სოზიშენ (ablative singular)
სოზეფეშენ (ablative plural)
სოზის (locative singular)
სოზეფეს (locative plural)
სოზითენ (instrumental singular)
სოზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish سوز (söz).

მუფერი ბოჲი გიღუნ! / გჲული, წიწილა რე-ი? / ირის ნა სოზი მეჩამ / შა ოკიწილარე-ი?

muperi boyi giğun! / gyuli, ǯiǯila re-i? / iris na sozi meçam / şa oǩiǯilare-i?

What kind of a height have you got! / Dear, are you a snake? / You promise(give promise) to everyone / Are you going to split in two?


ლაკირდე

head

ლაკირდე • (laǩirde) (Latin spelling laǩirde)

laǩirde (romanization)
ლაკირდე (absolutive singular)
ლაკირდეფე (absolutive plural)
ლაკირდექ (ergative singular)
ლაკირდეფექ (ergative plural)
ლაკირდეს (dative singular)
ლაკირდეფეს (dative plural)
ლაკირდეშ (genitive singular)
ლაკირდეშ (genitive singular)
ლაკირდეშიş) (genitive singular)
ლაკირდეშიşi) (genitive singular)
ლაკირდეფეშ (genitive plural)
ლაკირდეფეშ (genitive plural)
ლაკირდეფეშიş) (genitive plural)
ლაკირდეფეშიşi) (genitive plural)
ლაკირდეშე (directive singular)
ლაკირდეფეშე (directive plural)
ლაკირდეშენ (ablative singular)
ლაკირდეფეშენ (ablative plural)
ლაკირდეს (locative singular)
ლაკირდეფეს (locative plural)
ლაკირდეთენ (instrumental singular)
ლაკირდეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish لقردی (lakırdı).

bor+

ალი ნატკვასენ ლაკირდეფე წონერი ვარიტუჲ

Ali's words are indiscreet (Ali does not say what he says with moderation, i.e what he says is nonsense)

შკუ ჯუმრუქლუღი მუთი ვარვიქუმთ ჩი ჩუმრუქლუღი შენი ლაკირდე მიშკუტან!

şǩu cumrukluği muti varvikumt çi çumrukluği şeni laǩirde mişǩuťan!

We don't do anything related to customs so why should we know the word about customs!

არ ოტრაღოდუ ლაკირდეფე ლაზებური დომჭარი


ზიტა

head

ზიტა • (ziťa) (Latin spelling ziťa, plural ზიტაფე)

Borrowed from Old Georgian სიტყუაჲ (siṭq̇uay).

bor+

არ ღომა ნატრაღუდიფეში ზიტაფე დომინჭარი

Come on, write (for me) the lyrics(words) of the song (or folksong) you sang yesterday


კაპტანი

head

კაპტანი • (ǩap̌ťani) (Latin spelling ǩap̌ťani)

ǩap̌ťani (romanization)
კაპტანი (absolutive singular)
კაპტანეფე (absolutive plural)
კაპტანიქ (ergative singular)
კაპტანეფექ (ergative plural)
კაპტანის (dative singular)
კაპტანეფეს (dative plural)
კაპტანიშ (genitive singular)
კაპტანიშ (genitive singular)
კაპტანიშიş) (genitive singular)
კაპტანიშიşi) (genitive singular)
კაპტანეფეშ (genitive plural)
კაპტანეფეშ (genitive plural)
კაპტანეფეშიş) (genitive plural)
კაპტანეფეშიşi) (genitive plural)
კაპტანიშე (directive singular)
კაპტანეფეშე (directive plural)
კაპტანიშენ (ablative singular)
კაპტანეფეშენ (ablative plural)
კაპტანის (locative singular)
კაპტანეფეს (locative plural)
კაპტანითენ (instrumental singular)
კაპტანეფეთენ (instrumental plural)
კაპიტანი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish كاپتان, Derived from Latin capitāneus.

კარავი კაპტანეფექ იხმარს


ჩაქმაღი

ჩაქმაღი • (çakmaği) (Latin spelling çakmaği)

çakmaği (romanization)
ჩაქმაღი (absolutive singular)
ჩაქმაღეფე (absolutive plural)
ჩაქმაღიქ (ergative singular)
ჩაქმაღეფექ (ergative plural)
ჩაქმაღის (dative singular)
ჩაქმაღეფეს (dative plural)
ჩაქმაღიშ (genitive singular)
ჩაქმაღიშ (genitive singular)
ჩაქმაღიშიş) (genitive singular)
ჩაქმაღიშიşi) (genitive singular)
ჩაქმაღეფეშ (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშ (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშიş) (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშიşi) (genitive plural)
ჩაქმაღიშე (directive singular)
ჩაქმაღეფეშე (directive plural)
ჩაქმაღიშენ (ablative singular)
ჩაქმაღეფეშენ (ablative plural)
ჩაქმაღის (locative singular)
ჩაქმაღეფეს (locative plural)
ჩაქმაღითენ (instrumental singular)
ჩაქმაღეფეთენ (instrumental plural)
ჭაქმაღი (alternative alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish چاقماق (çakmak).

bor+

ჯემილიქ ჩაქმაღი გელონჩახამს


ჶელუკა

head

ჶელუკა • (feluǩa) (Latin spelling feluǩa, plural ჶელუკაფე)

feluǩa (romanization)
ჶელუკაფე (plural)
ჶილუკა (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish فلوقه (fıluka, fılıka, füluka, filuka), Derived from Arabic فَلُوكَة (falūka).

bor+

ჰანდღა ნაპჭოფი მჩხომითე ჶელუკა ობოფში

I filled the boat with the fish I caught today


თისჲა

tisya (romanization)
თისჲა (absolutive singular)
თისჲაფე (absolutive plural)
თისჲაქ (ergative singular)
თისჲაფექ (ergative plural)
თისჲას (dative singular)
თისჲაფეს (dative plural)
თისჲაშ (genitive singular)
თისჲაშ (genitive singular)
თისჲაშიş) (genitive singular)
თისჲაშიşi) (genitive singular)
თისჲაფეშ (genitive plural)
თისჲაფეშ (genitive plural)
თისჲაფეშიş) (genitive plural)
თისჲაფეშიşi) (genitive plural)
თისჲაშე (directive singular)
თისჲაფეშე (directive plural)
თისჲაშენ (ablative singular)
თისჲაფეშენ (ablative plural)
თისჲას (locative singular)
თისჲაფეს (locative plural)
თისჲათენ (instrumental singular)
თისჲაფეთენ (instrumental plural)

ჰამ ქიანაში ენნი უნენელი კოჩეფე რტეს, ნაღურეს ჟაფონეფე. მითი ვარელვატერტეს. ჰინი ნაკოშკიჲონუ კოჩეფე “ელექთრიღი გამობიჲონათენ” დეჲი უჭითხელი ზუღაპიჯი არ სანთრალი ქოჯედგეს. არ ნდღა ჰიმ სანთრალითე ჩენდი კოჩეფენიში ნაილანერტუ ვარმეშონუმტეს. ლეტანანა გური ქომუონეს. ოკიტახუ. ზუღათი გური ქომუონეს. ცუნამი დიჲუ. ემფუ. იდუ. ნოღა ქოჯოსტიკუ. ჰეჲ ნასკუდურტეს კრიმა ჟაფონეფე თისჲა დოუ. ზადე გური მაჭუ. მაბგარინუ.

ham kianaşi enni uneneli ǩoçepe rťes, nağures japonepe. miti varelvaťerťes. hini naǩoşǩiyonu ǩoçepe “elektriği gamobiyonaten” deyi uç̌itxeli zuğap̌ici ar santrali kocedges. ar ndğa him santralite çendi ǩoçepenişi nailanerťu varmeşonumťes. leťanana guri komuones. oǩiťaxu. zuğati guri komuones. ʒunami diyu. empu. idu. noğa kocosťiǩu. hey nasǩudurťes ǩrima japonepe tisya dou. zade guri maç̌u. mabgarinu.

Those dead Japanese were the quietest people in the world. They didn't tease anyone. The people they elected put a power plant in the mouth of the sea without asking, so we're going to make electricity. They didn't expect that one day they would cause the death of their own people with that power plant. They angered the mother earth. It broke in the middle. They also angered the sea. There was a tsunami. It swelled. It went away. It crashed the city to the ground. Sacrificing(became victim) the poor Japanese who lived there. My heart hurts so much. I could cry.


ნქრა

nkra (romanization)
ნქრა (absolutive singular)
ნქრალეფე (absolutive plural)
ნქრაქ (ergative singular)
ნქრალეფექ (ergative plural)
ნქრას (dative singular)
ნქრალეფეს (dative plural)
ნქრაშ (genitive singular)
ნქრაშ (genitive singular)
ნქრაშიş) (genitive singular)
ნქრაშიşi) (genitive singular)
ნქრალეფეშ (genitive plural)
ნქრალეფეშ (genitive plural)
ნქრალეფეშიş) (genitive plural)
ნქრალეფეშიşi) (genitive plural)
ნქრაშე (directive singular)
ნქრალეფეშე (directive plural)
ნქრაშენ (ablative singular)
ნქრალეფეშემ (ablative plural)
ნქრას (locative singular)
ნქრალეფეს (locative plural)
ნქრათენ (instrumental singular)
ნქრალეფეთენ (instrumental plural)
არქა (alternative)
აქრა (alternative)
ქრა (alternative)

Akin to Georgian რქა (rka) and Mingrelian რქა (rka).

ალიქ ხოჯეფეზ ნქრა ჲუტახამს


ბაქირი

head

ბაქირი • (bakiri) (Latin spelling bakiri)

bakiri (romanization)
ბაქირი (absolutive singular)
ბაქირეფე (absolutive plural)
ბაქირიქ (ergative singular)
ბაქირეფექ (ergative plural)
ბაქირის (dative singular)
ბაქირეფეს (dative plural)
ბაქირიშ (genitive singular)
ბაქირიშ (genitive singular)
ბაქირიშიş) (genitive singular)
ბაქირიშიşi) (genitive singular)
ბაქირეფეშ (genitive plural)
ბაქირეფეშ (genitive plural)
ბაქირეფეშიş) (genitive plural)
ბაქირეფეშიşi) (genitive plural)
ბაქირიშე (directive singular)
ბაქირეფეშე (directive plural)
ბაქირიშენ (ablative singular)
ბაქირეფეშენ (ablative plural)
ბაქირის (locative singular)
ბაქირეფეს (locative plural)
ბაქირითენ (instrumental singular)
ბაქირეფეთენ (instrumental plural)
ბაკირი (alternative)
ბაკკირი (alternative)
ბაქიი (alternative)
ბაქიჲი (alternative)

Borrowed from Ottoman Turkish باقر (bakır).

bor+

ბაქირიში საღანეფეზ კალაჲი გებოჩაფამ


ლეჩერი

head

ლეჩერი • (leçeri) (Latin spelling leçeri)

leçeri (romanization)
ლეჩერი (absolutive singular)
ლეჩერეფე (absolutive plural)
ლეჩერიქ (ergative singular)
ლეჩერეფექ (ergative plural)
ლეჩერის (dative singular)
ლეჩერეფეს (dative plural)
ლეჩერიშ (genitive singular)
ლეჩერიშ (genitive singular)
ლეჩერიშიş) (genitive singular)
ლეჩერიშიşi) (genitive singular)
ლეჩერეფეშ (genitive plural)
ლეჩერეფეშ (genitive plural)
ლეჩერეფეშიş) (genitive plural)
ლეჩერეფეშიşi) (genitive plural)
ლეჩერიშე (directive singular)
ლეჩერეფეშე (directive plural)
ლეჩერიშენ (ablative singular)
ლეჩერეფეშენ (ablative plural)
ლეჩერის (locative singular)
ლეჩერეფეს (locative plural)
ლეჩერითენ (instrumental singular)
ლეჩერეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish reçel, Derived from Persian ریچار (ričâr).

არ ქილო შექერიში ლეჩერი არ ქილოში ქავანოზიშა ინტრენ

ar kilo şekerişi leçeri ar kiloşi kavanozişa inťren

A kilo of sugar jam fits in a one-kilo jar


სთველი

სთველი • (stveli) (Latin spelling stveli)

სთველიშ ორა


მჩხვაფორა

მჩხვაფორა • (mçxvapora) (Latin spelling mçxvapora)

mçxvapora (romanization)
მჩხვაფორა (absolutive singular)
მჩხვაფორაფე (absolutive plural)
მჩხვაფორაქ (ergative singular)
მჩხვაფორაფექ (ergative plural)
მჩხვაფორას (dative singular)
მჩხვაფორაფეს (dative plural)
მჩხვაფორაშ (genitive singular)
მჩხვაფორაშ (genitive singular)
მჩხვაფორაშიş) (genitive singular)
მჩხვაფორაშიşi) (genitive singular)
მჩხვაფორაფეშ (genitive plural)
მჩხვაფორაფეშ (genitive plural)
მჩხვაფორაფეშიş) (genitive plural)
მჩხვაფორაფეშიşi) (genitive plural)
მჩხვაფორაშე (directive singular)
მჩხვაფორაფეშე (directive plural)
მჩხვაფორაშენ (ablative singular)
მჩხვაფორაფეშენ (ablative plural)
მჩხვაფორას (locative singular)
მჩხვაფორაფეს (locative plural)
მჩხვაფორათენ (instrumental singular)
მჩხვაფორაფეთენ (instrumental plural)

From მჩხვაფა (mçxvapa, “hot(about weather)”) + ორა (ora, “time”).

af

ინორაზ ნდღალეფე მკულე ივენ. მჩხვაფორა მოხთაში ნდღალეფე იგუნძანენ.

inoraz ndğalepe mǩule iven. mçxvapora moxtaşi ndğalepe igunżanen.

Winter days are short. When summer comes, the days get longer.


ჯუზი

cuzi (romanization)
ჯუზი (absolutive singular)
ჯუზეფე (absolutive plural)
ჯუზიქ (ergative singular)
ჯუზეფექ (ergative plural)
ჯუზის (dative singular)
ჯუზეფეს (dative plural)
ჯუზიშ (genitive singular)
ჯუზიშ (genitive singular)
ჯუზიშიş) (genitive singular)
ჯუზიშიşi) (genitive singular)
ჯუზეფეშ (genitive plural)
ჯუზეფეშ (genitive plural)
ჯუზეფეშიş) (genitive plural)
ჯუზეფეშიşi) (genitive plural)
ჯუზიშე (directive singular)
ჯუზეფეშე (directive plural)
ჯუზიშენ (ablative singular)
ჯუზეფეშენ (ablative plural)
ჯუზის (locative singular)
ჯუზეფეს (locative plural)
ჯუზითენ (instrumental singular)
ჯუზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish گوز (güz).

აჲშე ოშკური ჯეხენ / ჯუზი ჯევიჲონარე / ასკერიშა მოჶტასი / ნცხენი ჯევოხუნარე.

ayşe oşǩuri cexen / cuzi ceviyonare / asǩerişa mofťasi / nʒxeni cevoxunare.

Ayşe is in the apple tree / I will take her down in autumn / When I return from my military service / I will put her on a horse.


ჯეჲინდორა

head

ჯეჲინდორა • (ceyindora) (Latin spelling ceyindora)

ceyindora (romanization)
ჯეჲინდორა (absolutive singular)
ჯეჲინდორაფე (absolutive plural)
ჯეჲინდორაქ (ergative singular)
ჯეჲინდორაფექ (ergative plural)
ჯეჲინდორას (dative singular)
ჯეჲინდორაფეს (dative plural)
ჯეჲინდორაშ (genitive singular)
ჯეჲინდორაშ (genitive singular)
ჯეჲინდორაშიş) (genitive singular)
ჯეჲინდორაშიşi) (genitive singular)
ჯეჲინდორაფეშ (genitive plural)
ჯეჲინდორაფეშ (genitive plural)
ჯეჲინდორაფეშიş) (genitive plural)
ჯეჲინდორაფეშიşi) (genitive plural)
ჯეჲინდორაშე (directive singular)
ჯეჲინდორაფეშე (directive plural)
ჯეჲინდორაშენ (ablative singular)
ჯეჲინდორაფეშენ (ablative plural)
ჯეჲინდორას (locative singular)
ჯეჲინდორაფეს (locative plural)
ჯეჲინდორათენ (instrumental singular)
ჯეჲინდორაფეთენ (instrumental plural)
ჯეჲინორა (alternative alternative)

ნგოლა ჯეჲინდორაფე ქუდი დიდო იჲენ

There are many mushrooms on the plateau in autumn


სთველორა

სთველორა • (stvelora) (Latin spelling stvelora)

stvelora (romanization)
სთველორა (absolutive singular)
სთველორაფე (absolutive plural)
სთველორაქ (ergative singular)
სთველორაფექ (ergative plural)
სთველორას (dative singular)
სთველორაფეს (dative plural)
სთველორაშ (genitive singular)
სთველორაშ (genitive singular)
სთველორაშიş) (genitive singular)
სთველორაშიşi) (genitive singular)
სთველორაფეშ (genitive plural)
სთველორაფეშ (genitive plural)
სთველორაფეშიş) (genitive plural)
სთველორაფეშიşi) (genitive plural)
სთველორაშე (directive singular)
სთველორაფეშე (directive plural)
სთველორაშენ (ablative singular)
სთველორაფეშენ (ablative plural)
სთველორას (locative singular)
სთველორაფეს (locative plural)
სთველორათენ (instrumental singular)
სთველორაფეთენ (instrumental plural)

სთველორას ნჯალეფეში დიდოფექ ბუთკა დობღამს

stveloras ncalepeşi didopek butǩa dobğams


კიში

ǩişi (romanization)
კიში (absolutive singular)
კიშეფე (absolutive plural)
კიშიქ (ergative singular)
კიშეფექ (ergative plural)
კიშის (dative singular)
კიშეფეს (dative plural)
კიშიშ (genitive singular)
კიშიშ (genitive singular)
კიშიშიş) (genitive singular)
კიშიშიşi) (genitive singular)
კიშეფეშ (genitive plural)
კიშეფეშ (genitive plural)
კიშეფეშიş) (genitive plural)
კიშეფეშიşi) (genitive plural)
კიშიშე (directive singular)
კიშეფეშე (directive plural)
კიშიშენ (ablative singular)
კიშეფეშენ (ablative plural)
კიშის (locative singular)
კიშეფეს (locative plural)
კიშითენ (instrumental singular)
კიშეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish قیش (kış).

კიშის კოჩი იქჲუნთენ

In winter one becomes lazy (in a state similar to hibernation)


ინორა

inora (romanization)
ინორა (absolutive singular)
ინორაფე (absolutive plural)
ინორაქ (ergative singular)
ინორაფექ (ergative plural)
ინორას (dative singular)
ინორაფეს (dative plural)
ინორაშ (genitive singular)
ინორაშ (genitive singular)
ინორაშიş) (genitive singular)
ინორაშიşi) (genitive singular)
ინორაფეშ (genitive plural)
ინორაფეშ (genitive plural)
ინორაფეშიş) (genitive plural)
ინორაფეშიşi) (genitive plural)
ინორაშე (directive singular)
ინორაფეშე (directive plural)
ინორაშენ (ablative singular)
ინორაფეშენ (ablative plural)
ინორას (locative singular)
ინორაფეს (locative plural)
ინორათენ (instrumental singular)
ინორაფეთენ (instrumental plural)
ინი ორა (alternative)

From ინი (ini, “cold”) + ორა (ora, “time”).

ინორაზ ოჭკომუ შენი მქვერი დო ხაჯი ჰაწიშენ ხაროს ქომოლობობღი

inoraz oç̌ǩomu şeni mkveri do xaci haǯişen xaros komolobobği

I've already put flour and beans in the cupboard for the winter


ყინუა

qinua (romanization)
ყინვა (alternative)

From *ყინ- (*qin-, “to cool, freeze”) + -უა (-ua). Compare Laz ინი (ini, “cold”).


ყინობა

head

ყინობა • (qinoba) (Latin spelling qinoba)

From ყინი (qini, “cold”) + -ობა (-oba, -ness).

af

ზემსქუ ყინობას იყვილენ


ტახაჩხა

head

ტახაჩხა • (ťaxaçxa) (Latin spelling Ťaxaçxa)

ťaxaçxa (romanization)
Ťaxaçxa (romanization)
ტახაჩხა (absolutive singular)
ტახაჩხაფე (absolutive plural)
ტახაჩხაქ (ergative singular)
ტახაჩხაფექ (ergative plural)
ტახაჩხას (dative singular)
ტახაჩხაფეს (dative plural)
ტახაჩხაშ (genitive singular)
ტახაჩხაშ (genitive singular)
ტახაჩხაშიş) (genitive singular)
ტახაჩხაშიşi) (genitive singular)
ტახაჩხაფეშ (genitive plural)
ტახაჩხაფეშ (genitive plural)
ტახაჩხაფეშიş) (genitive plural)
ტახაჩხაფეშიşi) (genitive plural)
ტახაჩხაშე (directive singular)
ტახაჩხაფეშე (directive plural)
ტახაჩხაშენ (ablative singular)
ტახაჩხაფეშენ (ablative plural)
ტახაჩხას (locative singular)
ტახაჩხაფეს (locative plural)
ტახაჩხათენ (instrumental singular)
ტახაჩხაფეთენ (instrumental plural)

From *ტახა (*ťaxa) + -შ (-ş, genitive case marker) + დღა (dğa, “day”). The meaning of *ტახა (*ťaxa) is unknown.


ჯუმაჩხა

head

ჯუმაჩხა • (cumaçxa) (Latin spelling Cumaçxa)

cumaçxa (romanization)
Cumaçxa (romanization)
ჯუმაჩხა (absolutive singular)
ჯუმაჩხაფე (absolutive plural)
ჯუმაჩხაქ (ergative singular)
ჯუმაჩხაფექ (ergative plural)
ჯუმაჩხას (dative singular)
ჯუმაჩხაფეს (dative plural)
ჯუმაჩხაშ (genitive singular)
ჯუმაჩხაშ (genitive singular)
ჯუმაჩხაშიş) (genitive singular)
ჯუმაჩხაშიşi) (genitive singular)
ჯუმაჩხაფეშ (genitive plural)
ჯუმაჩხაფეშ (genitive plural)
ჯუმაჩხაფეშიş) (genitive plural)
ჯუმაჩხაფეშიşi) (genitive plural)
ჯუმაჩხაშე (directive singular)
ჯუმაჩხაფეშე (directive plural)
ჯუმაჩხაშენ (ablative singular)
ჯუმაჩხაფეშენ (ablative plural)
ჯუმაჩხას (locative singular)
ჯუმაჩხაფეს (locative plural)
ჯუმაჩხათენ (instrumental singular)
ჯუმაჩხაფეთენ (instrumental plural)

From *ჯუმა (*cuma) + -შ (-ş, genitive case marker) + დღა (dğa, “day”). The meaning of *ჯუმა (*cuma) is compared to Laz ჯუმა (cuma, “brother”) by native speakers. But probably word is not the same. Compare Mingrelian ჯუმაშხა (ǯumašxa) (it should've been ჯიმაშხა (ǯimašxa) instead if that was the case).


პარასქე

head

პარასქე • (p̌araske) (Latin spelling P̌araske)

p̌araske (romanization)
P̌araske (romanization)
პარასქე (absolutive singular)
პარასქეფე (absolutive plural)
პარასქექ (ergative singular)
პარასქეფექ (ergative plural)
პარასქეს (dative singular)
პარასქეფეს (dative plural)
პარასქეშ (genitive singular)
პარასქეშ (genitive singular)
პარასქეშიş) (genitive singular)
პარასქეშიşi) (genitive singular)
პარასქეფეშ (genitive plural)
პარასქეფეშ (genitive plural)
პარასქეფეშიş) (genitive plural)
პარასქეფეშიşi) (genitive plural)
პარასქეშე (directive singular)
პარასქეფეშე (directive plural)
პარასქეშენ (ablative singular)
პარასქეფეშენ (ablative plural)
პარასქეს (locative singular)
პარასქეფეს (locative plural)
პარასქეთენ (instrumental singular)
პარასქეფეთენ (instrumental plural)
პარასქენდღა (alternative)
პარასქე-ნდღა (alternative)
პარასქე ნდღა (alternative)
პარასკე (alternative)

Borrowed from Ancient Greek Πᾰρᾰσκευή (Părăskeuḗ).

bor+

ნაჯიქ კატა პარასქეზ კავაღიზ ფუჯი ნოკვათამს

nacik ǩaťa p̌araskez ǩavağiz puci noǩvatams

Naci slaughters cows every Friday in Kavak


ობიჩხა

head

ობიჩხა • (obiçxa) (Latin spelling Obiçxa)

obiçxa (romanization)
Obiçxa (romanization)
ობიჩხა (absolutive singular)
ობიჩხაფე (absolutive plural)
ობიჩხაქ (ergative singular)
ობიჩხაფექ (ergative plural)
ობიჩხას (dative singular)
ობიჩხაფეს (dative plural)
ობიჩხაშ (genitive singular)
ობიჩხაშ (genitive singular)
ობიჩხაშიş) (genitive singular)
ობიჩხაშიşi) (genitive singular)
ობიჩხაფეშ (genitive plural)
ობიჩხაფეშ (genitive plural)
ობიჩხაფეშიş) (genitive plural)
ობიჩხაფეშიşi) (genitive plural)
ობიჩხაშე (directive singular)
ობიჩხაფეშე (directive plural)
ობიჩხაშენ (ablative singular)
ობიჩხაფეშენ (ablative plural)
ობიჩხას (locative singular)
ობიჩხაფეს (locative plural)
ობიჩხათენ (instrumental singular)
ობიჩხაფეთენ (instrumental plural)

From *ობი (*obi) + -შ (-ş, genitive case marker) + დღა (dğa, “day”). The meaning of *ობი (*obi) is unknown.


შურიჩხა

head

შურიჩხა • (şuriçxa) (Latin spelling Şuriçxa)

şuriçxa (romanization)
Şuriçxa (romanization)
შურიჩხა (absolutive singular)
შურიჩხაფე (absolutive plural)
შურიჩხაქ (ergative singular)
შურიჩხაფექ (ergative plural)
შურიჩხას (dative singular)
შურიჩხაფეს (dative plural)
შურიჩხაშ (genitive singular)
შურიჩხაშ (genitive singular)
შურიჩხაშიş) (genitive singular)
შურიჩხაშიşi) (genitive singular)
შურიჩხაფეშ (genitive plural)
შურიჩხაფეშ (genitive plural)
შურიჩხაფეშიş) (genitive plural)
შურიჩხაფეშიşi) (genitive plural)
შურიჩხაშე (directive singular)
შურიჩხაფეშე (directive plural)
შურიჩხაშენ (ablative singular)
შურიჩხაფეშენ (ablative plural)
შურიჩხას (locative singular)
შურიჩხაფეს (locative plural)
შურიჩხათენ (instrumental singular)
შურიჩხაფეთენ (instrumental plural)

From შური (şuri, “soul”) + -შ (-ş, genitive case marker) + დღა (dğa, “day”).


საბაჩხა

head

საბაჩხა • (sabaçxa) (Latin spelling Sabaçxa)

sabaçxa (romanization)
Sabaçxa (romanization)
საბაჩხა (absolutive singular)
საბაჩხაფე (absolutive plural)
საბაჩხაქ (ergative singular)
საბაჩხაფექ (ergative plural)
საბაჩხას (dative singular)
საბაჩხაფეს (dative plural)
საბაჩხაშ (genitive singular)
საბაჩხაშ (genitive singular)
საბაჩხაშიş) (genitive singular)
საბაჩხაშიşi) (genitive singular)
საბაჩხაფეშ (genitive plural)
საბაჩხაფეშ (genitive plural)
საბაჩხაფეშიş) (genitive plural)
საბაჩხაფეშიşi) (genitive plural)
საბაჩხაშე (directive singular)
საბაჩხაფეშე (directive plural)
საბაჩხაშენ (ablative singular)
საბაჩხაფეშენ (ablative plural)
საბაჩხას (locative singular)
საბაჩხაფეს (locative plural)
საბაჩხათენ (instrumental singular)
საბაჩხაფეთენ (instrumental plural)

From საბატონი (sabaťoni, “Saturday”) + -შ (-ş, genitive case marker) + დღა (dğa, “day”).


დოლონი

head

დოლონი • (doloni) (Latin spelling doloni)

doloni (romanization)
დოლონი (absolutive singular)
დოლონეფე (absolutive plural)
დოლონიქ (ergative singular)
დოლონეფექ (ergative plural)
დოლონის (dative singular)
დოლონეფეს (dative plural)
დოლონიშ (genitive singular)
დოლონიშ (genitive singular)
დოლონიშიş) (genitive singular)
დოლონიშიşi) (genitive singular)
დოლონეფეშ (genitive plural)
დოლონეფეშ (genitive plural)
დოლონეფეშიş) (genitive plural)
დოლონეფეშიşi) (genitive plural)
დოლონიშე (directive singular)
დოლონეფეშე (directive plural)
დოლონიშენ (ablative singular)
დოლონეფეშენ (ablative plural)
დოლონის (locative singular)
დოლონეფეს (locative plural)
დოლონითენ (instrumental singular)
დოლონეფეთენ (instrumental plural)

მა დოლონიშენ დოლონიშა ნოღაშა გებულურ


დოლონიშ

დოლონიშ • (doloniş) (Latin spelling doloniş)

დოლონი დოლონი#Laz