ალიმონი

ალიმონი • (alimoni) (Latin spelling alimoni)

From ალიმა (alima, “lard”) + -ონი (-oni, -y, -ly).

af

ალიმონი ლუყუ ხილი იყვენ


ალემს

ფუქურიზ მსქვა შურა ალემს

to smell
someone or something to emit an odor

ნჩხომიშ გჲარი პიშენ დონი ხეს ნჩხომიშ შურა მალემს. ხოლო ობონონი ბორე.

After I cook fish (since I cooked it), my hands smell of fish. I have to wash them again.

nçxomiş gyari p̌işen doni xes nçxomiş şura malems. xolo obononi bore.

alems; something that belongs to someone to give off odor of something


აკათენ

head

აკათენ • (aǩaten) (Latin spelling aǩaten)

From ა- (a-) + კათ- (ǩat-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳet- (“to add; to mix”). Cognate with Georgian კეთება (ḳeteba).

inh+

ჰაჲ ნაჯელულუნ წარი თუდე აბჯა აკათენ

The water coming down from here mixes (joins) the river below

(Vizha, Borghola) to participate, to join, to attend in something

რიზას დიდო პატი ხუჲი უღუნ. უჩქინ ვარუჩქინ, ირიში დულჲაზ აკათენ.

Riza has a very bad habit. He meddles in everyone's business without knowing at all.

rizas dido p̌aťi xuyi uğun. uçkin varuçkin, irişi dulyaz aǩaten.

(Vitse, Lome, Batumi) to interfere, to meddle in someone else's business


ალიმა

alima (romanization)
ალიმა (absolutive singular)
ალიმაფე (absolutive plural)
ალიმაქ (ergative singular)
ალიმაფექ (ergative plural)
ალიმას (dative singular)
ალიმაფეს (dative plural)
ალიმაშ (genitive singular)
ალიმაშ (genitive singular)
ალიმაშიş) (genitive singular)
ალიმაშიşi) (genitive singular)
ალიმაფეშ (genitive plural)
ალიმაფეშ (genitive plural)
ალიმაფეშიş) (genitive plural)
ალიმაფეშიşi) (genitive plural)
ალიმაშე (directive singular)
ალიმაფეშე (directive plural)
ალიმაშენ (ablative singular)
ალიმაფეშენ (ablative plural)
ალიმას (locative singular)
ალიმაფეს (locative plural)
ალიმათენ (instrumental singular)
ალიმაფეთენ (instrumental plural)

ლუყუს ალიმა ვარუკათაში ნოსთონი ვარავენ

Cabbage does not taste good without lard

ნანაქ ლუ დო ალიმა ოკოგუბომს


ამაჩვენ

head

ამაჩვენ • (amaçven) (Latin spelling amaçven)

amaçven (romanization)
Lome (romanization)

From ამა- (ama-) + ა- (a-) + ჩვ- (çv-, “to burn”) + -ენ (-en).

af

ქამამაჩვეზ


ალლა რახმეტეჲლესუნ

head

ალლა რახმეტეჲლესუნ

ალლა რახმეტეჲლესუნ • (alla raxmeťeylesun) (Latin spelling Alla raxmeťeylesun)

alla raxmeťeylesun (romanization)
Alla raxmeťeylesun (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Turkish Allah rahmet eylesin.

bor+

ალლა რახმეტეჲლესუნ! ჯაჲიდიში ნანდიდი მაპარვეშენ მოხთიმერი ტუ დო ლაზური ვარ უჩქიტუ. ოკაჩხე ლაზური ქოდიგურუ. ალა კაჲი ვარაფა’არამითეტუ. “ნანდიდი მუ ხალი გიღუნ?” ჲა დო პკითხატითში “ქაჲი ბორე სქირი. ალა ფანდა ქაფულა მაცქუნენ” ჲა ზოპონტუ დო ჩქუთი ბიძიცამტით.
alla raxmeťeylesun! cayidişi nandidi map̌arveşen moxtimeri ťu do lazuri var uçkiťu. oǩaçxe lazuri kodiguru. ala ǩayi varapa’aramiteťu. “nandidi mu xali giğun?” ya do p̌ǩitxaťitşi “kayi bore skiri. ala panda kapula maʒkunen” ya zop̌onťu do çkuti biżiʒamťit.
May God have mercy on her! Jayid's grandmother was from Map̌arve (Çayeli in Turkish) and did not speak Laz. Later she learned Laz. But she could not pronounce it well. When we asked her, "Grandma, how are you?" she would say, "Kayi bore skiri. Ala panda kapula maʒkunen" instead of saying "Ǩayi bore skiri. Ala p̌anda ǩap̌ula maǯǩunen." and we would laugh.


ამადგინ

head

ამადგინ • (amadgin) (Latin spelling amadgin)

From ამა- (ama-) + დგინ (dgin, “to stand”).

მუსას ჩქარ ონჯღორე ვარავენ ამადგინ დო მოგორამს

musas çkar oncğore varaven amadgin do mogorams


ამადუმერს

ამადუმერს • (amadumers) (Latin spelling amadums)

amadumers (romanization)
amadums (romanization)

From ამა- (ama-) + დუმ- (dum-) + -ერ (-er) + -ს (-s).

ჯუმადიქ დიშქაფე ოხოჲიში თუდელე ამადუმერს

cumadik dişkape oxoyişi tudele amadumers


ალიმპო

ალიმპო • (alimp̌o) (Latin spelling alimp̌o)

alimp̌o (romanization)
Arkabi (romanization)
ალიმპო (absolutive singular)
ალიმპოფე (absolutive plural)
ალიმპოქ (ergative singular)
ალიმპოფექ (ergative plural)
ალიმპოს (dative singular)
ალიმპოფეს (dative plural)
ალიმპოშ (genitive singular)
ალიმპოშ (genitive singular)
ალიმპოშიş) (genitive singular)
ალიმპოშიşi) (genitive singular)
ალიმპოფეშ (genitive plural)
ალიმპოფეშ (genitive plural)
ალიმპოფეშიş) (genitive plural)
ალიმპოფეშიşi) (genitive plural)
ალიმპოშე (directive singular)
ალიმპოფეშე (directive plural)
ალიმპოშენ (ablative singular)
ალიმპოფეშენ (ablative plural)
ალიმპოს (locative singular)
ალიმპოფეს (locative plural)
ალიმპოთენ (instrumental singular)
ალიმპოფეთენ (instrumental plural)

გეთასულეს მთელლი ალიმპო დიჩანუდორენ. არ ნდღაზ ლუმჯიშა ანჯახი იფაღენ.
getasules mtelli alimp̌o diçanudoren. ar ndğaz lumcişa ancaxi ipağen.
The vegetable garden is full of alimp̌o weed. It will be cleaned by the evening of one day.

a seasonal herbaceous plant that grows spontaneously in fields, whose seeds stick to clothing when touched, and is given as feed to cows


ალთუნი

ალთუნი • (altuni) (Latin spelling altuni)

altuni (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Arkabi (romanization)
ალთუნი (absolutive singular)
ალთუნეფე (absolutive plural)
ალთუნიქ (ergative singular)
ალთუნეფექ (ergative plural)
ალთუნის (dative singular)
ალთუნეფეს (dative plural)
ალთუნიშ (genitive singular)
ალთუნიშ (genitive singular)
ალთუნიშიş) (genitive singular)
ალთუნიშიşi) (genitive singular)
ალთუნეფეშ (genitive plural)
ალთუნეფეშ (genitive plural)
ალთუნეფეშიş) (genitive plural)
ალთუნეფეშიşi) (genitive plural)
ალთუნიშე (directive singular)
ალთუნეფეშე (directive plural)
ალთუნიშენ (ablative singular)
ალთუნეფეშენ (ablative plural)
ალთუნის (locative singular)
ალთუნეფეს (locative plural)
ალთუნითენ (instrumental singular)
ალთუნეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish آلتون (altın).

bor+

ალთუნეფეჩქიმი ბაბაში კასაზ გემიძინ


ამამთუმანი

head

ამამთუმანი • (amamtumani) (Latin spelling amamtumani)

ჰაქშენ ჟინ ნაიძირენ ნჯალეფუნა შაქიზ ამამთუმანი მთელლი აბდუამანიში რენ

Abduaman own the whole area from here to the forest above

hakşen jin naiżiren ncalepuna şakiz amamtumani mtelli abduamanişi ren


ამამთუმანი

amamtumani (romanization)
Batumi (romanization)

ღალი ამამთუმანი ვულურ


ამაონამსგამაონამს

ამაონუგამაონუ

ამაონამსგამაონამს • (amaonamsgamaonams) (Latin spelling amaonamsgamaonams, verbal noun ამაონუგამაონუ)

amaonamsgamaonams (romanization)
ამაონუგამაონუ (noun-from-verb)
Borghola (romanization)

From ამა- (ama-, “inside”) + ონ- (on-, “to conduct, to bring”) + -ამ (-am) + -ს (-s) + გამა- (gama-, “outside”) + ონ- (on-, “to conduct, to bring”) + -ამ (-am) + -ს (-s), literally “brings in and out”. Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇wan- (“to conduct, bring (of animate objects)”).


ამათორუმს

head

ამათორუმს • (amatorums) (Latin spelling amatorums)

From ამა- (ama-, inside) + თორუმს (torums, “s/he drags”).

af

ჯუმა-ჯქიმიქ, გალე ომჭვინუ შენი გეჲარჩალეზ ნაგჲობღურტუ ნთხირი მჭიმა მოხთაჲიზ ოხოჲი თუდელეშა ამათორუმზ.

When the rain comes, my brother drags the hazelnuts, which are on a sheet to dry outside, under the house.

cuma-ckimik, gale omç̌vinu şeni geyarçalez nagyobğurťu ntxiri mç̌ima moxtayiz oxoyi tudeleşa amatorumz.


ამახენ

head

ამახენ • (amaxen) (Latin spelling amaxen)

amaxen (romanization)
Arkabi (romanization)

From ამა- (ama-, in) + ხენ (xen, “sits”).

ჰაკო ოხენონი დულჲა ქორენ დო ოხორჯა ამახენ დო შა ორა გოლოლაფამს

There is so much work to be done, but the woman is sitting idle and wasting time

haǩo oxenoni dulya koren do oxorca amaxen do şa ora gololapams


ამაძინ

ამაძინ • (amażin) (Latin spelling amażin)

From ამა- (ama-, in) + ძინ (żin, “stands”).

მა ბიდიში ხასანი პიჯიკუპენი თუდე ამაძიტუ

When I got there, Hasan was face down on the floor.

ma bidişi xasani p̌iciǩup̌eni tude amażiťu

to stand inside in a horizontal position


ამახთიმონი

ამახთიმონი • (amaxtimoni) (Latin spelling amaxtimoni)

amaxtimoni (romanization)
Arkabi (romanization)
ამახთიმონი (absolutive singular)
ამახთიმონეფე (absolutive plural)
ამახთიმონიქ (ergative singular)
ამახთიმონეფექ (ergative plural)
ამახთიმონის (dative singular)
ამახთიმონეფეს (dative plural)
ამახთიმონიშ (genitive singular)
ამახთიმონიშ (genitive singular)
ამახთიმონიშიş) (genitive singular)
ამახთიმონიშიşi) (genitive singular)
ამახთიმონეფეშ (genitive plural)
ამახთიმონეფეშ (genitive plural)
ამახთიმონეფეშიş) (genitive plural)
ამახთიმონეფეშიşi) (genitive plural)
ამახთიმონიშე (directive singular)
ამახთიმონეფეშე (directive plural)
ამახთიმონიშენ (ablative singular)
ამახთიმონეფეშენ (ablative plural)
ამახთიმონის (locative singular)
ამახთიმონეფეს (locative plural)
ამახთიმონითენ (instrumental singular)
ამახთიმონეფეთენ (instrumental plural)

From ამულუნ (amulun, “comes in”) + -ონი (-oni, forms verbal adjectives).

af

ბერექ ნეკნაში ამახთიმონიზ ტოლოფონი კუჩხე გელობაძგამს

Child steps his muddy feet on the doorway

berek neǩnaşi amaxtimoniz ťoloponi ǩuçxe gelobażgams


ამეშვენე

head

ამეშვენე • (ameşvene) (Latin spelling ameşvene)

ameşvene (romanization)
Arkabi (romanization)

From ა- -ე (a- -e, “without”) + მეშვენს (meşvens, “waits”).

af

ამეშვენე გალე გამუკაპიში ბირდენ ემკუთი.

I was startled when you suddenly jumped out.

ameşvene gale gamuǩap̌işi birden emǩuti.


ამჩხვაფენ

head

ამჩხვაფენ • (amçxvapen) (Latin spelling amçxvapen)

amçxvapen (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Arkabi (romanization)

From ა- (a-) + მჩხვ- (mçxv-) + -აფ- (-ap-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *c₁x- (“to burn; to scorch (of the sun)”).

inh+

ბერე ომწელი ჯენჯარტაშა პანდა ამჩხვაფენ.

The child gets hot when lying in the crib

bere omǯeli cencarťaşa p̌anda amçxvapen.


ამბარი

head

ამბარი • (ambari) (Latin spelling ambari)

ambari (romanization)
ამბარი (absolutive singular)
ამბარეფე (absolutive plural)
ამბარიქ (ergative singular)
ამბარეფექ (ergative plural)
ამბარის (dative singular)
ამბარეფეს (dative plural)
ამბარიშ (genitive singular)
ამბარიშ (genitive singular)
ამბარიშიş) (genitive singular)
ამბარიშიşi) (genitive singular)
ამბარეფეშ (genitive plural)
ამბარეფეშ (genitive plural)
ამბარეფეშიş) (genitive plural)
ამბარეფეშიşi) (genitive plural)
ამბარიშე (directive singular)
ამბარეფეშე (directive plural)
ამბარიშენ (ablative singular)
ამბარეფეშენ (ablative plural)
ამბარის (locative singular)
ამბარეფეს (locative plural)
ამბარითენ (instrumental singular)
ამბარეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Georgian ამბავი (ambavi). Derived from Iranian.

კოჩეფე მოხთანში ბერე გელარჩენ დო ბაბამუშიზ ამბარი მეჩამს.

When the men arrive, the boy runs downstairs and informs(gives news) his father.

ǩoçepe moxtanşi bere gelarçen do babamuşiz ambari meçams.


ამიქუნამს

ამიქუნამს • (amikunams) (Latin spelling amikunams)

შალვარი ამაბიქუნამ.

(Vitse–Arkabi) to wear something below the waist


ამიკიდენ

ამიკიდენ • (amiǩiden) (Latin spelling amiǩiden)

amiǩiden (romanization)
Arkabi (romanization)

From ამა- (ama-) + ი- (i-) + კიდ- (ǩid-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳid- (“to take, to hang”).

inh+

მემეტი ალიშენ ამიკიდენ


ამიღამს

head

ამიღამს • (amiğams) (Latin spelling amiğams)

From ამა- (ama-) + ი- (i-) + ღ- (ğ-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣw- (“to take, take away (inanimate objects)”). Cognate with Georgian ღება (ɣeba).


ამიდუმერს

head

ამიდუმერს • (amidumers) (Latin spelling amadumers)

amidumers (romanization)
amadumers (romanization)

From ამა- (ama-) + ი- (i-) + დუმ- (dum-, “to put”) + -ერ (-er) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *dew- : dw- (“to lie, lay”).

inh+

არ ლუკმა ბერექ ჰე დიდი ლუკმა ამიდუმერს.

A small child takes such a big mouthful.


ამიმერს

head

ამიმერს • (amimers) (Latin spelling amimers)

ამიღამს ამიღამს#Laz

Arkabi and Khopa form of ამიღამს (amiğams)


ამილამს

ამილამს • (amilams) (Latin spelling amilams)

კატუჩქუნიზ ჯოღორიშე დიდო აშქურინენ. ჯოღორიზ თოლი გჲოტკაში ოხორიზ ამილამს.

Our cat is terrified of dogs. As soon as he sees a dog, he rushes into the house.

ǩaťuçkuniz coğorişe dido aşkurinen. coğoriz toli gyoťǩaşi oxoriz amilams.


ამითორამს

ამითორამს • (amitorams) (Latin spelling amitorams)

ხასანიქ, მზუღა ირდაჲიზ მზუღა კალა ნაელაძირტუ მთელ შეჲი ამითორამზ.

Khasan, when the sea grows, he takes everything that is there and drags it in.

xasanik, mzuğa irdayiz mzuğa ǩala naelażirťu mtel şeyi amitoramz.


ამობღამს

ამობღამს • (amobğams) (Latin spelling amobğams)

ფედერიქ ოხოჲიზ ოგინე ნაობღურტუ ნთხირი “მჭიმათე მოთიშუვერტაზ” ჲა დო ოხოჲიზ ამობღამზ.

My father takes (pours) the hazelnuts scattered in front of the house into the house so that they don't get wet from the rain.

pederik oxoyiz ogine naobğurťu ntxiri “mç̌imate motişuverťaz” ya do oxoyiz amobğamz.


ამოქუნამს

ამოქუნამს • (amokunams) (Latin spelling amokunams)

ბერეზ ამოქუნამს.

(Vitse–Arkabi) to make someone wear pants, pants, skirts, etc. below the waist


ამოდგინამს

ამოდგინამს • (amodginams) (Latin spelling amodginams)

amodginams (romanization)
Arkabi (romanization)

ხასანიქ კოჩი ამოდგინამს.


ამიფხორს

ამიფხორს • (amipxors) (Latin spelling amipxors)

amipxors (romanization)
Arkabi (romanization)

From ამა- (ama-) + ი- (i-) + ფხორ- (pxor-, “to eat”) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mxar- (“to eat”).

inh+

გური მაწკუნუ. არ მუთუ ქამაბიჭკომა.


ამოომსგამოომს

head

ამოომსგამოომს • (amoomsgamooms) (Latin spelling amoomsgamooms)

ამაონამსგამაონამს ამაონამსგამაონამს#Laz

Lome form of ამაონამსგამაონამს (amaonamsgamaonams)


ამიჲონამს

ამიჲონამს • (amiyonams) (Latin spelling amiyonams)

From ამა- (ama-) + ი- (i-) + ონ- (on-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇wan- (“to conduct, bring (of animate objects)”).


ამობუნ

head

ამობუნ • (amobun) (Latin spelling amobun)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + ბ- (b-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *b- (“to tie, bind”).

inh+

ომერიქ იპარამითამტაში არადა თავანიზ ნაამობუნ ქჲუმეფეზ ეწოწკერს

While Omar is talking, his eyes occasionally drift to the cushions hanging from the ceiling.

omerik ip̌aramitamťaşi arada tavaniz naamobun kyumepez eǯoǯǩers

to hang over something that is covered by an iron, the top of which is not visible


ამოწკენ

head

ამოწკენ • (amoǯǩen) (Latin spelling amoǯǩen)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + წკ- (ǯǩ-) + -ენ (-en).

“ქვაზ ნაგჲონთხუ არაბას მუთუ დაღოდუ?” ჲა დო დამხვენ დო ამოწკენ.

He squats on the ground and looks underneath his car to see if anything has happened to it.

“kvaz nagyontxu arabas mutu dağodu?” ya do damxven do amoǯǩen.

to look from the bottom up at something that is covered, whose top side is not visible


ამოკიდამს

ამოკიდამს • (amoǩidams) (Latin spelling amiǩiden)

amoǩidams (romanization)
amiǩiden (romanization)
Arkabi (romanization)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + კიდ- (ǩid-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳid- (“to take, to hang”).

inh+

მუსაქ კოჲინი ნოკვათაში ჟინ ამოკიდამს დო ტკები გამოშორამს.

When Moses slaughters a sheep, he hangs it up and skins it from below

musak ǩoyini noǩvataşi jin amoǩidams do ťǩebi gamoşorams.

to hang above the height level (usually on the ceiling of the house)


ამთილანენ

head

ამთილანენ • (amtilanen) (Latin spelling amtilanen)

From ა- (a-) + მთილ- (mtil-) + -ან- (-an-) + -ენ (-en).

პაპული ბერე სთერი დიჲუ. მუთუ უწვარე დამთილანენ.

Grandpa has become like a child. He believes whatever you say.

p̌ap̌uli bere steri diyu. mutu uǯvare damtilanen.

something to appear real to someone, someone to believe in something


ნჯირი ამტენ

ნჯირი ამტენ • (nciri amťen) (Latin spelling nciri amťen)

nciri amťen (romanization)
Arkabi (romanization)

კოლთუღიზ არ მციქა ნჯირი მეპტახაში ონჯირეზ ნჯირი მამტენ.

A nap on the couch makes me lose sleep in bed.

ǩoltuğiz ar mʒika nciri mep̌ťaxaşi oncirez nciri mamťen.


ამუჩვამს

ამუჩვამს • (amuçvams) (Latin spelling amuçvams)

amuçvams (romanization)
Lome (romanization)

From ამა- (ama-) + უ- (u-) + ჩვ- (çv-, “to burn”) + -ამ (-am) + -ს (-s).

af

ბაბაზ დიდო ამუჩვეზ. ალა ჩქარ ვარ-ინწოფულუ. ხოლო ირიზ კაპულა ნოდუმერს.

They ripped my father off a lot. But he never changed his ways. He trusts everyone again.

babaz dido amuçvez. ala çkar var-inǯopulu. xolo iriz ǩap̌ula nodumers.


ამუდგამს

head

ამუდგამს • (amudgams) (Latin spelling amudgams)

amudgams (romanization)
Lome (romanization)

ხასანიქ ამაგიდგამს.


ამონჭამს

ამონჭამს • (amonç̌ams) (Latin spelling amonç̌ams)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + ნჭ- (nç̌-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *c̣₁(e)- : c̣₁(i)- (“to pull, stretch; to reach”).

inh+

და ჩქიმიქ მჭიმა მოიტაშა შეჲიგეკიდალე ოხოჲიშშა ამონჭამზ.

My sister takes the coat hanger into the house when the rain comes.

da çkimik mç̌ima moiťaşa şeyigeǩidale oxoyişşa amonç̌amz.


ამოშქუმერს

head

ამოშქუმერს • (amoşkumers) (Latin spelling amoşkumers)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + შქ(ვ)- (şk(v)-) + -უმერ (-umer) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šw- (“to let someone go; to leave”).

inh+

ბაჯაქ იხის დუმანი თერცინე მეჩამს. ბაჯაში თეფეს თენექეში არ შაპკა ქონუკიდი დო იხი მოთამოშქუმეტაზ.

The chimney blows the smoke in the opposite direction in the wind. Put a tin hat on the top of the chimney so it doesn't blow the wind inwards.

bacak ixis dumani terʒine meçams. bacaşi tepes tenekeşi ar şap̌ǩa konuǩidi do ixi motamoşkumeťaz.


მოთამულუტას

head

მოთამულუტას • (motamuluťas) (Latin spelling motamuluťas)

ჯემალიქ “ფუჯი ონტულეშენ გეთასულეშე მოთ-ამულუტას” ჲა დო ტიქშარითენ გჲუღობამს.

Cemal closes it with a fence gate so that the cow does not enter the vegetable garden.

cemalik “puci onťuleşen getasuleşe mot-amuluťas” ya do ťikşariten gyuğobams.

ამულუნ ამულუნ#Laz

prohibito-optative mood of ამულუნ (amulun); no animate object should come in


ამუდუმერს

ამუდუმერს • (amudumers) (Latin spelling amudumers)

From ამა- (ama-) + უ- (u-) + დუმ- (dum-, “to put”) + -ერ (-er) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *dew- : dw- (“to lie, lay”).

inh+

ნანამუშიქ გჲარი იფხორტაში არ კელე ბერესთი ამუდუმერს.

While the mother is eating, she also puts food in the child's mouth.

nanamuşik gyari ipxorťaşi ar ǩele beresti amudumers.


მოთამალეტას

head

მოთამალეტას • (motamaleťas) (Latin spelling motamaleťas)

motamaleťas (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)

ლივადი-კუდელი მეღობი დო ფუჯი მოდ-ამალერტაზ

Close the bottom of the garden and the cow can't get in.

livadi-ǩudeli meğobi do puci mod-amalerťaz

ამულუნ ამულუნ#Laz

potential prohibito-optative of ამულუნ (amulun)


ამუმერს

ამუმერს • (amumers) (Latin spelling amumers)

ამუღამს ამუღამს#Laz

Vitse–Arkabi and Khopa–Batumi form of ამუღამს (amuğams)


ამუნწამს

ამუნწამს • (amunǯams) (Latin spelling amunǯams)

amunǯams (romanization)
Arkabi (romanization)

ხასანი მოთოშუმამთ ქი ოხორი, სერენთი, ბაგენი, ირიზხოლო ამუნწამზ დო მეჲაჭუმს.

Don't anger Khasan or he will burn down the house, the serenti, the dairy, everything.

xasani motoşumamt ki oxori, serenti, bageni, irizxolo amunǯamz do meyaç̌ums.


ანჯირენ

ანჯირენ • (anciren) (Latin spelling anciren)

From ა- (a-) + ნჯირ- (ncir-) + -ენ (-en).

ორჰანიზ ნახეტუ კოლთუღიზ დანჯირენ დო სერიში გვერდიზ მუშებურა გოკუნცხუნ.

Orhan falls asleep in his armchair and wakes up by himself in the middle of the night.

orhaniz naxeťu ǩoltuğiz danciren do serişi gverdiz muşebura goǩunʒxun.


ამოჲონამს

ამოჲონამს • (amoyonams) (Latin spelling amoyonams)

amoyonams (romanization)
Arkabi (romanization)

From ამა- (ama-) + ო- (o-) + ონ- (on-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇wan- (“to conduct, bring (of animate objects)”).

inh+

ნანამუშიქ ბერე ონჯირუ შენი ოდაშე ამოონამს.

The mother takes her child into the room to put him to sleep.

nanamuşik bere onciru şeni odaşe amoonams.


ანანკენი

head

ანანკენი • (ananǩeni) (Latin spelling ananǩeni)

ananǩeni (romanization)
Arkabi (romanization)
ანანკენი (absolutive singular)
ანანკენეფე (absolutive plural)
ანანკენიქ (ergative singular)
ანანკენეფექ (ergative plural)
ანანკენის (dative singular)
ანანკენეფეს (dative plural)
ანანკენიშ (genitive singular)
ანანკენიშ (genitive singular)
ანანკენიშიş) (genitive singular)
ანანკენიშიşi) (genitive singular)
ანანკენეფეშ (genitive plural)
ანანკენეფეშ (genitive plural)
ანანკენეფეშიş) (genitive plural)
ანანკენეფეშიşi) (genitive plural)
ანანკენიშე (directive singular)
ანანკენეფეშე (directive plural)
ანანკენიშენ (ablative singular)
ანანკენეფეშენ (ablative plural)
ანანკენის (locative singular)
ანანკენეფეს (locative plural)
ანანკენითენ (instrumental singular)
ანანკენეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Pontic Greek ανάγκη (anágki), from Ancient Greek ἀνάγκη (anánkē).

bor+

ხასანიჩქუნიზ მუთთუში ანანკენი ვარუღუნ.


ანგი

angi (romanization)
ანგი (absolutive singular)
ანგეფე (absolutive plural)
ანგიქ (ergative singular)
ანგეფექ (ergative plural)
ანგის (dative singular)
ანგეფეს (dative plural)
ანგიშ (genitive singular)
ანგიშ (genitive singular)
ანგიშიş) (genitive singular)
ანგიშიşi) (genitive singular)
ანგეფეშ (genitive plural)
ანგეფეშ (genitive plural)
ანგეფეშიş) (genitive plural)
ანგეფეშიşi) (genitive plural)
ანგიშე (directive singular)
ანგეფეშე (directive plural)
ანგიშენ (ablative singular)
ანგეფეშენ (ablative plural)
ანგის (locative singular)
ანგეფეს (locative plural)
ანგითენ (instrumental singular)
ანგეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ancient Greek ἄγγος (ángos).

ანგიზ დიდო მჟა მოთგჲობამ. გალე გამიმეტაშა ნიორასენ.

Don't pour too much milk into the bowl. It will spill until you take it out.

angiz dido mja motgyobam. gale gamimeťaşa niorasen.

ანგი ფჩხიმ.


ანქსი

anksi (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Ottoman Turkish عكس (aks, akis), Derived from Arabic عَكْس (ʕaks, “opposite”).

der+

ბაბა მციქა ანქსი კოჩი რენ. ბერეფეზ ისა ნენა ვარმეჩამს. მოკაჯოხინერი იპარამითამს.

My father is a bit of a curmudgeon. He doesn't talk to the children properly. He scolds them.

baba mʒika anksi ǩoçi ren. berepez isa nena varmeçams. moǩacoxineri ip̌aramitams.


ანიმსე

head

ანიმსე • (animse) (Latin spelling animse)

animse (romanization)
ანიმსე (absolutive singular)
ანიმსეფე (absolutive plural)
ანიმსექ (ergative singular)
ანიმსეფექ (ergative plural)
ანიმსეს (dative singular)
ანიმსეფეს (dative plural)
ანიმსეშ (genitive singular)
ანიმსეშ (genitive singular)
ანიმსეშიş) (genitive singular)
ანიმსეშიşi) (genitive singular)
ანიმსეფეშ (genitive plural)
ანიმსეფეშ (genitive plural)
ანიმსეფეშიş) (genitive plural)
ანიმსეფეშიşi) (genitive plural)
ანიმსეშე (directive singular)
ანიმსეფეშე (directive plural)
ანიმსეშენ (ablative singular)
ანიმსეფეშენ (ablative plural)
ანიმსეს (locative singular)
ანიმსეფეს (locative plural)
ანიმსეთენ (instrumental singular)
ანიმსეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Pontic Greek ανέψι (anépsi), ανέψ̌ι (anépši), ultimately from Ancient Greek ἀνεψιός (anepsiós).

bor+

ანიმსეჩქიმიქ დიდო კაი იმჩვირს.


ანკანს

head

ანკანს • (anǩans) (Latin spelling anǩans)

კიბრეფე მციქა მანკანს.

something that belongs to someone to move slightly


ანკრა

anǩra (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Arkabi (romanization)
ანკრა (absolutive singular)
ანკრაფე (absolutive plural)
ანკრაქ (ergative singular)
ანკრაფექ (ergative plural)
ანკრას (dative singular)
ანკრაფეს (dative plural)
ანკრაშ (genitive singular)
ანკრაშ (genitive singular)
ანკრაშიş) (genitive singular)
ანკრაშიşi) (genitive singular)
ანკრაფეშ (genitive plural)
ანკრაფეშ (genitive plural)
ანკრაფეშიş) (genitive plural)
ანკრაფეშიşi) (genitive plural)
ანკრაშე (directive singular)
ანკრაფეშე (directive plural)
ანკრაშენ (ablative singular)
ანკრაფეშენ (ablative plural)
ანკრას (locative singular)
ანკრაფეს (locative plural)
ანკრათენ (instrumental singular)
ანკრაფეთენ (instrumental plural)

Uncertain. Artvinli compares to Georgian არყი (arq̇i).

მჭიმა მოხტასი ანკრა ეწვაკაჩენ.

When it rains, he takes shelter under the yew.

Taxus baccata
Taxus baccata#Translingual


აოროფენ

აოროფენ • (aoropen) (Latin spelling aoropen)

From ა- (a-) + ოროფ- (orop-) + -ენ (-en).

ჶადიმე მუსთაჶაზ დაოროფუ.
fadime mustafaz daoropu.
Fadime fell in love with Mustafa.

(Chanapeti, Sumla, Arkabi) to fall in love


-ემ

გდ- (gd-, “to make fun of”) + -ემ (-em) → აიდგემს (aidgems, “S/he makes fun of”)

სიმად- (simad-, “to memorize”) + -ემ (-em) → ისიმადემს (isimadems, “S/he thinks”)

ლ- (l-, “to go”) + -ემ (-em) → ალემს (alems, “S/he smells”)

ჭკენდინაფ- (ç̌ǩendinap-, “to make someone forget”) + -ემ (-em) → გოჭკენდინაფემს (goç̌ǩendinapems, “S/he makes someone forget something”)


აონენ

From ა- (a-) + ონ- (on-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇wan- (“to conduct, bring (of animate objects)”).

არ თეკაუდი ქომაძირუნა ჰემუზ ბაონარე.

If I can find a pension, I'll get there.


ანტენი

ანტენი • (anťeni) (Latin spelling anťeni)

anťeni (romanization)
Arkabi (romanization)
ანტენი (absolutive singular)
ანტენეფე (absolutive plural)
ანტენიქ (ergative singular)
ანტენეფექ (ergative plural)
ანტენის (dative singular)
ანტენეფეს (dative plural)
ანტენიშ (genitive singular)
ანტენიშ (genitive singular)
ანტენიშიş) (genitive singular)
ანტენიშიşi) (genitive singular)
ანტენეფეშ (genitive plural)
ანტენეფეშ (genitive plural)
ანტენეფეშიş) (genitive plural)
ანტენეფეშიşi) (genitive plural)
ანტენიშე (directive singular)
ანტენეფეშე (directive plural)
ანტენიშენ (ablative singular)
ანტენეფეშენ (ablative plural)
ანტენის (locative singular)
ანტენეფეს (locative plural)
ანტენითენ (instrumental singular)
ანტენეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish anten, Derived from French antenne.

ჲუჯელიში თელევიზჲონი უჲდუანტენითე იჩალიშამს.

Yucel's TV works with a satellite antenna.

yucelişi televizyoni uyduanťenite içalişams.


ანტალენ

ანტალენ • (anťalen) (Latin spelling anťalen)

From ა- (a-) + ნტალ- (nťal-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭe(w)- (“to leave, let go”).

inh+

ხოჯაქ უმღორაში ბერეზ მთელლი ნოსი ანტალენ.

When the teacher yells at the child, the child is completely confused.

xocak umğoraşi berez mtelli nosi anťalen.


-უმერ

დ- (d-) + -უმერ (-umer) → გჲოდუმერს (gyodumers)

დ- (d-) + -უმერ (-umer) → დუმერს (dumers)

დ- (d-) + -უმერ (-umer) → მოდუმერს (modumers)

შქ- (şk-) + -უმერ (-umer) → ნაშქუმერს (naşkumers)


აფათხენ

head

აფათხენ • (apatxen) (Latin spelling apatxen)

From ა- (a-) + ფათხ- (patx-) + -ენ (-en).

ხუსენიზ თოლეფე აფათხენ.

(Atina, Artasheni, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) someone's eyelids etc. to twitch, someone's skin and the muscles just under the skin in one part of the body to move slightly


აპიკო

აპიკო • (ap̌iǩo) (Latin spelling ap̌iǩo)

ap̌iǩo (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Turkish apiko, ultimately from Italian a picco.

მა ჰანწო ჶიტრე ნერმანის მეფჩარე. ალა “ქემიჭოფასენ-ი, პეჲა ?” მა დო ბიდუშუნამ. - ჭე, მუ ვარ-ეგიჭოფასენ ? “მიქ მუ მომჩასენ ?” ჲა დო აპიკო დგინ.

This year I will give the fitrah to Neriman. But I wonder if she will take it from me. - Why won't she take it from you? "Who will give what to me?" she waits.

ma hanǯo fiťre nermanis mepçare. ala “kemiç̌opasen-i, p̌eya ?” ma do biduşunam. - ç̌e, mu var-egiç̌opasen ? “mik mu momçasen ?” ya do ap̌iǩo dgin.

who is ready to take something from someone, looking for an opportunity for something expected or desired


არ დო არ

არ დო არ • (ar do ar) (Latin spelling ar do ar)

ar do ar (romanization)
Arkabi (romanization)

ინკილეფე არ დო არ ჲოსვარით.


-იმ

Inherited from Proto-Kartvelian *-am : -m (verbal thematic suffix).

inh+

ნწკ- (nǯǩ-) + -იმ (-im) → გონწკიმს (gonǯǩims)

ზდ- (zd-) + -იმ (-im) → ეზდიმს (ezdims)

წკ- (ǯǩ-) + -იმ (-im) → მეწკიმს (meǯǩims)

წკ- (ǯǩ-) + -იმ (-im) → წკიმს (ǯǩims)


არაფჩა

head

არაფჩა • (arapça) (Latin spelling Arapça)

arapça (romanization)
Arapça (romanization)
Arkabi (romanization)

არაპისთანის ჩქარ არაფჩა ვარდოგაგურუი?


აპუსქალი

აპუსქალი • (ap̌uskali) (Latin spelling ap̌uskali)

ap̌uskali (romanization)
Arkabi (romanization)
აპუსქალი (absolutive singular)
აპუსქალეფე (absolutive plural)
აპუსქალიქ (ergative singular)
აპუსქალეფექ (ergative plural)
აპუსქალის (dative singular)
აპუსქალეფეს (dative plural)
აპუსქალიშ (genitive singular)
აპუსქალიშ (genitive singular)
აპუსქალიშიş) (genitive singular)
აპუსქალიშიşi) (genitive singular)
აპუსქალეფეშ (genitive plural)
აპუსქალეფეშ (genitive plural)
აპუსქალეფეშიş) (genitive plural)
აპუსქალეფეშიşi) (genitive plural)
აპუსქალიშე (directive singular)
აპუსქალეფეშე (directive plural)
აპუსქალიშენ (ablative singular)
აპუსქალეფეშენ (ablative plural)
აპუსქალის (locative singular)
აპუსქალეფეს (locative plural)
აპუსქალითენ (instrumental singular)
აპუსქალეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Pontic Greek αποσκάλ(ιν) (aposkál(in)), whence also dialectal Turkish aboskal, aposkal, abuskal, apuskal.

bor+

ჟიმოკანი ონტულეს ხერკიში ჟინშენ მენჲა შაქის ნაეშაძინ აპუსქალი მა ქოდომიდვით.

In the field behind the house, from the top of the hark to the ramp, give me the space in between.

jimoǩani onťules xerǩişi jinşen menya şakis naeşażin ap̌uskali ma kodomidvit.

small area within an area that is demarcated by borders and kept separate


აფოლეთი

head

აფოლეთი • (apoleti) (Latin spelling apoleti)

apoleti (romanization)
აფოლეთი (absolutive singular)
აფოლეთეფე (absolutive plural)
აფოლეთიქ (ergative singular)
აფოლეთეფექ (ergative plural)
აფოლეთის (dative singular)
აფოლეთეფეს (dative plural)
აფოლეთიშ (genitive singular)
აფოლეთიშ (genitive singular)
აფოლეთიშიş) (genitive singular)
აფოლეთიშიşi) (genitive singular)
აფოლეთეფეშ (genitive plural)
აფოლეთეფეშ (genitive plural)
აფოლეთეფეშიş) (genitive plural)
აფოლეთეფეშიşi) (genitive plural)
აფოლეთიშე (directive singular)
აფოლეთეფეშე (directive plural)
აფოლეთიშენ (ablative singular)
აფოლეთეფეშენ (ablative plural)
აფოლეთის (locative singular)
აფოლეთეფეს (locative plural)
აფოლეთითენ (instrumental singular)
აფოლეთეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish اپولت (apolet), Derived from French épaulette.

bor+

სუბაჲეფეში მხუჯიზ აფოლეთი გეიჭენ.

Soldiers wear epaulettes on their shoulders.


არაჶა

arafa (romanization)
არაჶა (absolutive singular)
არაჶაფე (absolutive plural)
არაჶაქ (ergative singular)
არაჶაფექ (ergative plural)
არაჶას (dative singular)
არაჶაფეს (dative plural)
არაჶაშ (genitive singular)
არაჶაშ (genitive singular)
არაჶაშიş) (genitive singular)
არაჶაშიşi) (genitive singular)
არაჶაფეშ (genitive plural)
არაჶაფეშ (genitive plural)
არაჶაფეშიş) (genitive plural)
არაჶაფეშიşi) (genitive plural)
არაჶაშე (directive singular)
არაჶაფეშე (directive plural)
არაჶაშენ (ablative singular)
არაჶაფეშენ (ablative plural)
არაჶას (locative singular)
არაჶაფეს (locative plural)
არაჶათენ (instrumental singular)
არაჶაფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish عرفه (ʿarife), Derived from Arabic عَرَفَة (ʕarafa).

ნანაქ არაჶაში ნდგაზ გჲარი ხაზირუმზ.


არაბისთანი

head

არაბისთანი • (arabistani) (Latin spelling Arabistani)

arabistani (romanization)
Arabistani (romanization)
Borghola (romanization)
არაბისთანი (absolutive singular)
[[#Laz|]] (absolutive plural)
არაბისთანიქ (ergative singular)
[[#Laz|]] (ergative plural)
არაბისთანის (dative singular)
[[#Laz|]] (dative plural)
არაბისთანიშ (genitive singular)
არაბისთანიშ (genitive singular)
არაბისთანიშიş) (genitive singular)
არაბისთანიშიşi) (genitive singular)
[[#Laz|]] (genitive plural)
არაბისთანიშე (directive singular)
[[#Laz|]] (directive plural)
არაბისთანიშენ (ablative singular)
[[#Laz|]] (ablative plural)
არაბისთანის (locative singular)
[[#Laz|]] (locative plural)
არაბისთანითენ (instrumental singular)
[[#Laz|]] (instrumental plural)

ჰანწო ხაჯი ნაივასენფე არაბისთანიშე იგზალეს.

Those who will be pilgrims this year have gone to Arabia.

hanǯo xaci naivasenpe arabistanişe igzales.


არახუნენ

არახუნენ • (araxunen) (Latin spelling araxunen)

araxunen (romanization)
Okordule (romanization)
Lome (romanization)

From ა- (a-) + რახუნ- (raxun-) + -ენ (-en). Borrowed from Georgian რახუნ- (raxun-), Derived from Proto-Georgian-Zan *rex- (“to beat, strike with something”).

der+

ინი ჯემზუნ. მარახუნენ.

I have a cold (in me). And I'm shivering.

to shake, to shiver, to tremble, to vibrate


ართე

arte (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ert-.

ჟურ ბიგა ართე ვარგეიჩენ.

Two sticks do not hit together (proverb)


ართიქართი

head

ართიქართი • (artikarti) (Latin spelling artikarti)

artikarti (romanization)
ართიქართი (absolutive singular)
ართიქართეფე (absolutive plural)
ართიქართიქ (ergative singular)
ართიქართეფექ (ergative plural)
ართიქართის (dative singular)
ართიქართეფეს (dative plural)
ართიქართიშ (genitive singular)
ართიქართიშ (genitive singular)
ართიქართიშიş) (genitive singular)
ართიქართიშიşi) (genitive singular)
ართიქართეფეშ (genitive plural)
ართიქართეფეშ (genitive plural)
ართიქართეფეშიş) (genitive plural)
ართიქართეფეშიşi) (genitive plural)
ართიქართიშე (directive singular)
ართიქართეფეშე (directive plural)
ართიქართიშენ (ablative singular)
ართიქართეფეშენ (ablative plural)
ართიქართის (locative singular)
ართიქართეფეს (locative plural)
ართიქართითენ (instrumental singular)
ართიქართეფეთენ (instrumental plural)

From ართი (arti, “one”) + -ქ (-k, “one”, ergative case suffix) + ართი (arti).

af

ინორა შენი ნაეჭოფუ დიშქაფე “მოთიშუვეტას” ჲა დო ართიქათის ჲოსვარამს.

He stacks the firewood he has bought for the winter on top of each other so that it doesn't get wet.

inora şeni naeç̌opu dişkape “motişuveťas” ya do artikatis yosvarams.


ნენა აშირენ

head

ნენა აშირენ • (nena aşiren) (Latin spelling nena aşiren)

nena aşiren (romanization)
Arkabi (romanization)

ოთქუ ოთქუთე მა ნენა დომაშირუ.

to wear out one's tongue, to talk until one is tired


აშუვენ

აშუვენ • (aşuven) (Latin spelling aşuven)

ზუღაზ იმჩვირტაში საათი “მოთ მაშუვეტას” ჲა დო დოლიწკამს.

When swimming in the sea, he takes off his watch so that it doesn't get wet.

zuğaz imçvirťaşi saati “mot maşuveťas” ya do doliǯǩams.

something belonging to someone to get wet


აშველენ

აშველენ • (aşvelen) (Latin spelling aşvelen)

From ა- (a-) + შველ- (şvel-) + -ენ (-en).

კუჩხეზ ფუფული დაშველუ. ალა ჰაწი ხეზ ქოჲუხთუ.

The boil on his foot healed. But now it's on his hand.

ǩuçxez pupuli daşvelu. ala haǯi xez koyuxtu.


აშე

der

Arabic عَائِشَة (ʕāʔiša)


ათქი

atki (romanization)
Arkabi (romanization)
ათქი (absolutive singular)
ათქეფე (absolutive plural)
ათქიქ (ergative singular)
ათქეფექ (ergative plural)
ათქის (dative singular)
ათქეფეს (dative plural)
ათქიშ (genitive singular)
ათქიშ (genitive singular)
ათქიშიş) (genitive singular)
ათქიშიşi) (genitive singular)
ათქეფეშ (genitive plural)
ათქეფეშ (genitive plural)
ათქეფეშიş) (genitive plural)
ათქეფეშიşi) (genitive plural)
ათქიშე (directive singular)
ათქეფეშე (directive plural)
ათქიშენ (ablative singular)
ათქეფეშენ (ablative plural)
ათქის (locative singular)
ათქეფეს (locative plural)
ათქითენ (instrumental singular)
ათქეფეთენ (instrumental plural)

სქანი ათქი მციქა ქჩეოჯი რენ.

Your scarf is a little lighter in color.


აშქურინს

head

აშქურინს • (aşkurins) (Latin spelling aşkurins)

aşkurins (romanization)
Arkabi (romanization)

From ა- (a-) + შქურ- (şkur-) + -ინ- (-in-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šur- (“to be in an awkward situation; fear”).

inh+

დიდო ნაქხვამუმს კოჩიშე გაშქურინზ.

You should be afraid of those who pray for you a lot (do not trust those who give you exaggerated compliments).


აშურამს

head

აშურამს • (aşurams) (Latin spelling aşurams)

aşurams (romanization)
Borghola (romanization)

From ა- (a-) + შურ- (şur-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wer- : s₁wr- (“to sigh”). Cognate with Georgian სურვილი (survili).

inh+

გჲარი ოჭკომუზ ვარგჲოჭკაშა იფთი აშურამს დო ჰემინდო შქულე იფხორს.

He sniffs before he starts eating and then eats.

gyari oç̌ǩomuz vargyoç̌ǩaşa ipti aşurams do hemindo şkule ipxors.


ასქერლუღი

head

ასქერლუღი • (askerluği) (Latin spelling askerluği)

askerluği (romanization)
ასქერლუღი (absolutive singular)
ასქერლუღეფე (absolutive plural)
ასქერლუღიქ (ergative singular)
ასქერლუღეფექ (ergative plural)
ასქერლუღის (dative singular)
ასქერლუღეფეს (dative plural)
ასქერლუღიშ (genitive singular)
ასქერლუღიშ (genitive singular)
ასქერლუღიშიş) (genitive singular)
ასქერლუღიშიşi) (genitive singular)
ასქერლუღეფეშ (genitive plural)
ასქერლუღეფეშ (genitive plural)
ასქერლუღეფეშიş) (genitive plural)
ასქერლუღეფეშიşi) (genitive plural)
ასქერლუღიშე (directive singular)
ასქერლუღეფეშე (directive plural)
ასქერლუღიშენ (ablative singular)
ასქერლუღეფეშენ (ablative plural)
ასქერლუღის (locative singular)
ასქერლუღეფეს (locative plural)
ასქერლუღითენ (instrumental singular)
ასქერლუღეფეთენ (instrumental plural)

ალიქ ასქერლუღიშე ნაიმტუ ჯუმადიმუშიში მოთა ნოღაჲი ოხორიზ ოტკობინამს.

Ali is hiding his uncle's grandson, who ran away from the military, in a house in the street.

alik askerluğişe naimťu cumadimuşişi mota noğayi oxoriz oťǩobinams.


ატაიკენ

ატაიკენ • (aťaiǩen) (Latin spelling aťaiǩen)

aťaiǩen (romanization)
Arkabi (romanization)

From ა- (a-) + ტაიკ- (ťaiǩ-) + -ენ (-en).


ნანა ატაიკენ

ნანა ატაიკენ • (nana aťaiǩen) (Latin spelling nana aťaiǩen)

nana aťaiǩen (romanization)
Arkabi (romanization)

კაი ნანა გატაიკუ ი?

to take a lot of trouble, to be tormented, to become exhausted


ათმაჯა

ათმაჯა • (atmaca) (Latin spelling atmaca)

atmaca (romanization)
ათმაჯა (absolutive singular)
ათმაჯაფე (absolutive plural)
ათმაჯაქ (ergative singular)
ათმაჯაფექ (ergative plural)
ათმაჯას (dative singular)
ათმაჯაფეს (dative plural)
ათმაჯაშ (genitive singular)
ათმაჯაშ (genitive singular)
ათმაჯაშიş) (genitive singular)
ათმაჯაშიşi) (genitive singular)
ათმაჯაფეშ (genitive plural)
ათმაჯაფეშ (genitive plural)
ათმაჯაფეშიş) (genitive plural)
ათმაჯაფეშიşi) (genitive plural)
ათმაჯაშე (directive singular)
ათმაჯაფეშე (directive plural)
ათმაჯაშენ (ablative singular)
ათმაჯაფეშენ (ablative plural)
ათმაჯას (locative singular)
ათმაჯაფეს (locative plural)
ათმაჯათენ (instrumental singular)
ათმაჯაფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish آتماجه (atmaca).

bor+

რეშადიქ ოტრიკეზ ათმაჯა გჲუნთხოზინამს.
reşadik oťriǩez atmaca gyuntxozinams.
Reshat releases a hawk on a quail.


ატატური

head

ატატური • (aťaťuri) (Latin spelling aťaťuri)

aťaťuri (romanization)
Arkabi (romanization)

ოსმანიში ბერე დიდო ატატური რენ. სუნთხა იდასენ ოწუდეფე დო ნთაო პრედუმს.

Osman's child is very vulgar. Wherever he goes, he goes through the shelves and cupboards.

osmanişi bere dido aťaťuri ren. suntxa idasen oǯudepe do ntao p̌redums.


ატაცენ

ატაცენ • (aťaʒen) (Latin spelling aťaʒen)

aťaʒen (romanization)
Borghola (romanization)

ქჲუმე იქომტაში დიდო ფაფა გოიშორენ დო თუდე დატაცენ.

When making kyume, a lot of custard scrapes off and sticks to the floor.

kyume ikomťaşi dido papa goişoren do tude daťaʒen.


ავროფალი

ავროფალი • (avropali) (Latin spelling Avropali)

avropali (romanization)
Avropali (romanization)
Arkabi (romanization)

ბაბაჩქიმი გალე გალე დიდო ნაგოხთუ შენი “ავროფალი მემეტი” ჲა დო უწუმერტეს.

My father was called "European Memet" because he traveled a lot abroad (in foreign countries).

babaçkimi gale gale dido nagoxtu şeni “avropali memeťi” ya do uǯumerťes.


ახიპიჯი

ახიპიჯი • (axip̌ici) (Latin spelling axip̌ici)

axip̌ici (romanization)
Arkabi (romanization)
ახიპიჯი (absolutive singular)
ახიპიჯეფე (absolutive plural)
ახიპიჯიქ (ergative singular)
ახიპიჯეფექ (ergative plural)
ახიპიჯის (dative singular)
ახიპიჯეფეს (dative plural)
ახიპიჯიშ (genitive singular)
ახიპიჯიშ (genitive singular)
ახიპიჯიშიş) (genitive singular)
ახიპიჯიშიşi) (genitive singular)
ახიპიჯეფეშ (genitive plural)
ახიპიჯეფეშ (genitive plural)
ახიპიჯეფეშიş) (genitive plural)
ახიპიჯეფეშიşi) (genitive plural)
ახიპიჯიშე (directive singular)
ახიპიჯეფეშე (directive plural)
ახიპიჯიშენ (ablative singular)
ახიპიჯეფეშენ (ablative plural)
ახიპიჯის (locative singular)
ახიპიჯეფეს (locative plural)
ახიპიჯითენ (instrumental singular)
ახიპიჯეფეთენ (instrumental plural)

From ახირი (axiri, “barn”) + პიჯი (p̌ici, “face”).

af

ახიპიჯიში ონტულე კუდელიშე კელე მციქა დოლონტრაცერი რენ.

The field in front of the barn is slightly sunken towards the end.

axip̌icişi onťule ǩudelişe ǩele mʒika dolonťraʒeri ren.


ახიტინენ

head

ახიტინენ • (axiťinen) (Latin spelling axiťinen)

axiťinen (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Arkabi (romanization)
Chkhala (romanization)

From ა- (a-) + ხიტინ- (xiťin-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣiṭin- (“to tickle”).

inh+

ედნანიზ კითი ნოღირანა ახიტინენ.

Ednan, if you put your finger out, it tickles.


ახირი

axiri (romanization)
ახირი (absolutive singular)
ახირეფე (absolutive plural)
ახირიქ (ergative singular)
ახირეფექ (ergative plural)
ახირის (dative singular)
ახირეფეს (dative plural)
ახირიშ (genitive singular)
ახირიშ (genitive singular)
ახირიშიş) (genitive singular)
ახირიშიşi) (genitive singular)
ახირეფეშ (genitive plural)
ახირეფეშ (genitive plural)
ახირეფეშიş) (genitive plural)
ახირეფეშიşi) (genitive plural)
ახირიშე (directive singular)
ახირეფეშე (directive plural)
ახირიშენ (ablative singular)
ახირეფეშენ (ablative plural)
ახირის (locative singular)
ახირეფეს (locative plural)
ახირითენ (instrumental singular)
ახირეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish آخو (ahur, ahır), Derived from Persian آخور (âxor).

bor+

ფუჯი ახიჲიშე ამულუტაში ჯოღორი ნეკნა კალა გოწუდგითუნ დო ვაგოლოშქუმერს.

When the cow enters the barn, the dog stands in front of the cow near the door and does not let it pass.

puci axiyişe amuluťaşi coğori neǩna ǩala goǯudgitun do vagoloşkumers.


ახვეწენ

head

ახვეწენ • (axveǯen) (Latin spelling axveǯen)

From ა- (a-) + ხვეწ- (xveǯ-) + -ენ (-en).

მუ ივენ. გახვეწერ. მა მცუდი მოთ-მიპარამითამ.

mu iven. gaxveǯer. ma mʒudi mot-mip̌aramitam.


ახვამენ

ახვამენ • (axvamen) (Latin spelling axvamen)

From ა- (a-) + ხვამ- (xvam-) + -ენ (-en).

ქჩინი თანგრიზ ახვამენ.

(absolutive-dative alignment) to beg to heaven

ქჩინიქ “მოთბღურუტა” ჲა დო სეჲინდღალეჲი თანგრიზ ახვამენ.

The old woman prays to God morning and night not to die.

kçinik “motbğuruťa” ya do seyindğaleyi tangriz axvamen.

(ergative-dative alignment) to pray to God


აჲქირი

აჲქირი • (aykiri) (Latin spelling aykiri)

aykiri (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Ottoman Turkish آیقری (aykırı).

bor+

ჯივეთაზ კაჲი ვარუზდაში დიშლი აჲქირი გოლასთუნ.

If you don't tighten the bolt well, the gear slides sideways.

civetaz ǩayi varuzdaşi dişli aykiri golastun.


აჲი

ayi (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Ottoman Turkish آیری (ayrı).

სი ნთხირიზ ჩეფლა მოჲოღამ დო აჲი ოხომინამ-ი?

Do you take the shells off the hazelnuts and dry them separately?

si ntxiriz çepla moyoğam do ayi oxominam-i?


აჲრანი

head

აჲრანი • (ayrani) (Latin spelling ayrani)

Borrowed from Ottoman Turkish آیران (ayran).

bor+

აჲრანიზ ნჯუმუ ბოკათაფი. ნუსაქ კავანოზითე მციქა ნჩახუმს.

I've salted the airan. The bride is shaking it a little with a jar.

ayraniz ncumu boǩatapi. nusak ǩavanozite mʒika nçaxums.


გური აწკუნენ

head

გური აწკუნენ • (guri aǯǩunen) (Latin spelling guri aǯǩunen)

guri aǯǩunen (romanization)
Arkabi (romanization)

გური მაწკუნუ. არ მუთუ ქამაბიჭკომა.


აწირენ

აწირენ • (aǯiren) (Latin spelling aǯiren)

პაპულიზ თოლიზ კაჲი ნავარაწირენ შენი ნდღალეჲიზთი ქჲონაზ ნუდვინამზ.

Because my grandfather's eyesight is not good, he (my grandfather) also turns on the lights during the day.

p̌ap̌uliz toliz ǩayi navaraǯiren şeni ndğaleyizti kyonaz nudvinamz.

(Vitse, of humans' and animals' eyes) to be able to see


აწკუნენ

აწკუნენ • (aǯǩunen) (Latin spelling aǯǩunen)

From ა- (a-) + წკუნ- (ǯǩun-) + -ენ (-en).

მესოღონი მენდრიკონი კალა მაწკუნენ.

My thigh bone (or, hip bone) hurts near the joint.

(Arkabi, Khopa) (occasionally) to have pain somewhere


აძირენ

აძირენ • (ażiren) (Latin spelling ażiren)

ნჩხომი ბიფხორტიში მხა ვარმაძირუ დო ხურხიზ ქელემაცონუ.

When I was eating the fish, I couldn't see the bone. It stuck in my throat.

nçxomi bipxorťişi mxa varmażiru do xurxiz kelemaʒonu.

ძირომს ძირომს#Laz

(Atina, Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi, Chkhala) potential of ძირომს (żiroms)

potential of ძირომს (żiroms)
to be able to see

ბაბაქ მჟოლი ონკანამს. ეწაქაჩონი მუთუ ვარმაძირუ. ჶოტა ეწებუქაჩარე.

My father is shaking mulberries. I couldn't find anything to hold underneath. I'll hold the loincloth.

babak mjoli onǩanams. eǯakaçoni mutu varmażiru. foťa eǯebukaçare.

ძირომს ძირომს#Laz

potential of ძირომს (żiroms)
to be able to find

ჯორდანი დიდო ორაშენ დონი ჩქარ ვარმაძირენ. ბექითა ქჲოჲიშენთი კუჩხე მოიზდუ.

I haven't seen Cordani for a long time. I guess he has withdrawn from the village (he doesn't visit the village anymore).

cordani dido oraşen doni çkar varmażiren. bekita kyoyişenti ǩuçxe moizdu.

(Atina, Vitse–Arkabi) to appear to someone or something concrete, to see someone, to find someone

ენვერიზ ქარმატე კალა ფერი აძირუდორენ.

(Atina, Vitse–Arkabi) someone to appear as a dream, hallucination, jinn, fairy, etc


ბადგალამს

ბადგალამს • (badgalams) (Latin spelling badgalams)

badgalams (romanization)
Arkabi (romanization)

From ბადგალ- (badgal-) + -ამ (-am) + -ს (-s).

ჯემილი ელექთრიღიზ ნიკიდუში ირი ბადგალუ.
cemili elektriğiz niǩiduşi iri badgalu.
Cemil shook violently when he was electrocuted.

მცუდიში მოთბადგალამტაზ.


ბააბეჲი

ბააბეჲი • (baabeyi) (Latin spelling baabeyi)

baabeyi (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Ottoman Turkish برابر (beraber, barabar), derived from Classical Persian برابر (barābar).

der+

ა ბააბეჲი გენტონა დოპათ.
a baabeyi genťona dop̌at.
Let's play genťona together.


ბაემ

baem (romanization)
Arkabi (romanization)

Borrowed from Turkish bari, derived from Persian باری (bâri).

ა მუთუ ქამაბიჭკომა დო ბაემ კუკკუზ გებოჯგინა.

I'll have a snack so I can beat the cuckoo.

a mutu kamabiç̌ǩoma do baem ǩuǩǩuz gebocgina.


ბაბუთაშიხაჯი

head

ბაბუთაშიხაჯი • (babutaşixaci) (Latin spelling babutaşixaci)

babutaşixaci (romanization)
Arkabi (romanization)
ბაბუთაშიხაჯი (absolutive singular)
ბაბუთაშიხაჯეფე (absolutive plural)
ბაბუთაშიხაჯიქ (ergative singular)
ბაბუთაშიხაჯეფექ (ergative plural)
ბაბუთაშიხაჯის (dative singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეს (dative plural)
ბაბუთაშიხაჯიშ (genitive singular)
ბაბუთაშიხაჯიშ (genitive singular)
ბაბუთაშიხაჯიშიş) (genitive singular)
ბაბუთაშიხაჯიშიşi) (genitive singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეშ (genitive plural)
ბაბუთაშიხაჯეფეშ (genitive plural)
ბაბუთაშიხაჯეფეშიş) (genitive plural)
ბაბუთაშიხაჯეფეშიşi) (genitive plural)
ბაბუთაშიხაჯიშე (directive singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეშე (directive plural)
ბაბუთაშიხაჯიშენ (ablative singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეშენ (ablative plural)
ბაბუთაშიხაჯის (locative singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეს (locative plural)
ბაბუთაშიხაჯითენ (instrumental singular)
ბაბუთაშიხაჯეფეთენ (instrumental plural)

From *ბაბუთა (*babuta) + -ში (-şi, of) + ხაჯი (xaci, “bean”), literally “bean of babuta”. The meaning and origin of the first part are unknown. Compare Adjara Georgian ბაბუცა-ლობიო (babuca-lobio, “runner bean”).

cog

ბაბუცა-ლობიო

ჰანწო ბაბუთაშიხაჯი ჩქარ ვარიჩანუ.

Phaseolus coccineus
Phaseolus coccineus#Translingual


ბაჯა

baca (romanization)
Arkabi (romanization)
ბაჯა (absolutive singular)
ბაჯაფე (absolutive plural)
ბაჯაქ (ergative singular)
ბაჯაფექ (ergative plural)
ბაჯას (dative singular)
ბაჯაფეს (dative plural)
ბაჯაშ (genitive singular)
ბაჯაშ (genitive singular)
ბაჯაშიş) (genitive singular)
ბაჯაშიşi) (genitive singular)
ბაჯაფეშ (genitive plural)
ბაჯაფეშ (genitive plural)
ბაჯაფეშიş) (genitive plural)
ბაჯაფეშიşi) (genitive plural)
ბაჯაშე (directive singular)
ბაჯაფეშე (directive plural)
ბაჯაშენ (ablative singular)
ბაჯაფეშენ (ablative plural)
ბაჯას (locative singular)
ბაჯაფეს (locative plural)
ბაჯათენ (instrumental singular)
ბაჯაფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish باجه (baca), derived from Persian باجه (bâja).

bor+

ბაჯაქ იხის დუმანი თერცინე მეჩამს. ბაჯაში თეფეს თენექეში არ შაპკა ქონუკიდი დო იხი მოთამოშქუმეტაზ.

The chimney blows the smoke in the opposite direction in the wind. Put a tin hat on the top of the chimney so it doesn't blow the wind inwards.

bacak ixis dumani terʒine meçams. bacaşi tepes tenekeşi ar şap̌ǩa konuǩidi do ixi motamoşkumeťaz.


ბაკლაჩი

head

ბაკლაჩი • (baǩlaçi) (Latin spelling baǩlaçi)

baǩlaçi (romanization)
Arkabi (romanization)
ბაკლაჩი (absolutive singular)
ბაკლაჩეფე (absolutive plural)
ბაკლაჩიქ (ergative singular)
ბაკლაჩეფექ (ergative plural)
ბაკლაჩის (dative singular)
ბაკლაჩეფეს (dative plural)
ბაკლაჩიშ (genitive singular)
ბაკლაჩიშ (genitive singular)
ბაკლაჩიშიş) (genitive singular)
ბაკლაჩიშიşi) (genitive singular)
ბაკლაჩეფეშ (genitive plural)
ბაკლაჩეფეშ (genitive plural)
ბაკლაჩეფეშიş) (genitive plural)
ბაკლაჩეფეშიşi) (genitive plural)
ბაკლაჩიშე (directive singular)
ბაკლაჩეფეშე (directive plural)
ბაკლაჩიშენ (ablative singular)
ბაკლაჩეფეშენ (ablative plural)
ბაკლაჩის (locative singular)
ბაკლაჩეფეს (locative plural)
ბაკლაჩითენ (instrumental singular)
ბაკლაჩეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish باقراج (bakrac).

bor+

ბაკლაჩიზ ა მუთუ ქომოთვი. მჟაზ ნთხომბუშ ფარვი გელულამს.

Put something over the copper pot. Alder leaves fall in the milk.

baǩlaçiz a mutu komotvi. mjaz ntxombuş parvi gelulams.

copper bucket, copper pot, copper cauldron


ბალარძაღი

head

ბალარძაღი • (balarżaği) (Latin spelling balarżaği)

balarżaği (romanization)
Arkabi (romanization)
ბალარძაღი (absolutive singular)
ბალარძაღეფე (absolutive plural)
ბალარძაღიქ (ergative singular)
ბალარძაღეფექ (ergative plural)
ბალარძაღის (dative singular)
ბალარძაღეფეს (dative plural)
ბალარძაღიშ (genitive singular)
ბალარძაღიშ (genitive singular)
ბალარძაღიშიş) (genitive singular)
ბალარძაღიშიşi) (genitive singular)
ბალარძაღეფეშ (genitive plural)
ბალარძაღეფეშ (genitive plural)
ბალარძაღეფეშიş) (genitive plural)
ბალარძაღეფეშიşi) (genitive plural)
ბალარძაღიშე (directive singular)
ბალარძაღეფეშე (directive plural)
ბალარძაღიშენ (ablative singular)
ბალარძაღეფეშენ (ablative plural)
ბალარძაღის (locative singular)
ბალარძაღეფეს (locative plural)
ბალარძაღითენ (instrumental singular)
ბალარძაღეფეთენ (instrumental plural)

კანჩიბანიზ ბალარძაღი მოითვი დო ორდო გაშველასენ.

Cover the furuncle with a plantain. It will heal quickly.

ǩançibaniz balarżaği moitvi do ordo gaşvelasen.

Plantago major
Plantago major#Translingual


ბანგა

banga (romanization)
Arkabi (romanization)

ბანგა კოჩი კოჩეფექ მთელი ბანგა წოფხუმან.

Stupid people are made stupid by people.

banga ǩoçi ǩoçepek mteli banga ǯopxuman.

(derogatory) stupid, foolish, silly, dumb, fool, idiot


ბალუჯაღი

ბალუჯაღი • (balucaği) (Latin spelling balucaği)

balucaği (romanization)
Vitse (romanization)
Arkabi (romanization)
ბალუჯაღი (absolutive singular)
ბალუჯაღეფე (absolutive plural)
ბალუჯაღიქ (ergative singular)
ბალუჯაღეფექ (ergative plural)
ბალუჯაღის (dative singular)
ბალუჯაღეფეს (dative plural)
ბალუჯაღიშ (genitive singular)
ბალუჯაღიშ (genitive singular)
ბალუჯაღიშიş) (genitive singular)
ბალუჯაღიშიşi) (genitive singular)
ბალუჯაღეფეშ (genitive plural)
ბალუჯაღეფეშ (genitive plural)
ბალუჯაღეფეშიş) (genitive plural)
ბალუჯაღეფეშიşi) (genitive plural)
ბალუჯაღიშე (directive singular)
ბალუჯაღეფეშე (directive plural)
ბალუჯაღიშენ (ablative singular)
ბალუჯაღეფეშენ (ablative plural)
ბალუჯაღის (locative singular)
ბალუჯაღეფეს (locative plural)
ბალუჯაღითენ (instrumental singular)
ბალუჯაღეფეთენ (instrumental plural)

→ Turkish: balucak — Hemşin

დიდო ტუცა ივუ დო ბალუჯაღიშ ჶიდეფე ბეუტი მელეზ.

It was very hot and the tomato seedlings withered.

dido ťuʒa ivu do balucağiş fidepe beuťi melez.


ბანიკამს

ბანიკამს • (baniǩams) (Latin spelling baniǩams)

→⇒? Georgian: ბაბნიკი (babniḳi) — Guria

From ბანიკ- (baniǩ-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Caused by methathesis from *ბაკ-ინ- (*baǩ-in-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *beḳ-.


ბარგუმს

ბარგუმს • (bargums) (Latin spelling bargums)

bargums (romanization)
Arkabi (romanization)

From ბარგ- (barg-) + -უმ (-um) + -ს (-s).

ანიმსეჩქიმიქ ოხორი აღანი ეჭოფუ. ოხორიმუში ბარგუმს.

My nephew just bought the house. He is settling his house.

animseçkimik oxori ağani eç̌opu. oxorimuşi bargums.


ბაშქა

Borrowed from Ottoman Turkish باشقه (başka).

bor+

ემინეს გზას ქომოლიმუში ელუკათუნ. ბაშქა მითი ვარენ.

Emine is on the road with her husband. There is no one else.

emines gzas komolimuşi eluǩatun. başka miti varen.


ბარბალამს

head

ბარბალამს • (barbalams) (Latin spelling barbalams)

From ბარბალ- (barbal-) + -ამ (-am) + -ს (-s).

ჰემუქ კატა სერიზ ბარბალამს.

(Arkabi) to talk involuntarily while sleeping, to be delirious


ბასქეტი

ბასქეტი • (baskeťi) (Latin spelling baskeťi)

Borrowed from Turkish basket, Derived from English basket.


ბარდიხანა

ბარდიხანა • (bardixana) (Latin spelling bardixana)

bardixana (romanization)
Arkabi (romanization)
ბარდიხანა (absolutive singular)
ბარდიხანაფე (absolutive plural)
ბარდიხანაქ (ergative singular)
ბარდიხანაფექ (ergative plural)
ბარდიხანას (dative singular)
ბარდიხანაფეს (dative plural)
ბარდიხანაშ (genitive singular)
ბარდიხანაშ (genitive singular)
ბარდიხანაშიş) (genitive singular)
ბარდიხანაშიşi) (genitive singular)
ბარდიხანაფეშ (genitive plural)
ბარდიხანაფეშ (genitive plural)
ბარდიხანაფეშიş) (genitive plural)
ბარდიხანაფეშიşi) (genitive plural)
ბარდიხანაშე (directive singular)
ბარდიხანაფეშე (directive plural)
ბარდიხანაშენ (ablative singular)
ბარდიხანაფეშენ (ablative plural)
ბარდიხანას (locative singular)
ბარდიხანაფეს (locative plural)
ბარდიხანათენ (instrumental singular)
ბარდიხანაფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish bardelhana (“brothel”).

bor+

ბერობაჩქიმის არ ოხორჯა შენი “ბარდიხანაშენ გამახთიმერი” ჲა დო ზოპონტეს.

When I was a child, they used to say about a woman that she came out of a brothel.

berobaçkimis ar oxorca şeni “bardixanaşen gamaxtimeri” ya do zop̌onťes.


ბერებარი

head

ბერებარი • (berebari) (Latin spelling berebari)

ბერებარა ბერებარა#Laz


ბერებური

ბერებური • (bereburi) (Latin spelling bereburi)

bereburi (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Lome (romanization)

From ბერე (bere, “child”) + -ებური (-eburi, -ic, -ish).

af

ბერებური დულჲაფე მოიქუმ.


ბაჲრამი

head

ბაჲრამი • (bayrami) (Latin spelling bayrami)

bayrami (romanization)
Vizha (romanization)
Vitse (romanization)
Borghola (romanization)
Batumi (romanization)
ბაჲრამი (absolutive singular)
ბაჲრამეფე (absolutive plural)
ბაჲრამიქ (ergative singular)
ბაჲრამეფექ (ergative plural)
ბაჲრამის (dative singular)
ბაჲრამეფეს (dative plural)
ბაჲრამიშ (genitive singular)
ბაჲრამიშ (genitive singular)
ბაჲრამიშიş) (genitive singular)
ბაჲრამიშიşi) (genitive singular)
ბაჲრამეფეშ (genitive plural)
ბაჲრამეფეშ (genitive plural)
ბაჲრამეფეშიş) (genitive plural)
ბაჲრამეფეშიşi) (genitive plural)
ბაჲრამიშე (directive singular)
ბაჲრამეფეშე (directive plural)
ბაჲრამიშენ (ablative singular)
ბაჲრამეფეშენ (ablative plural)
ბაჲრამის (locative singular)
ბაჲრამეფეს (locative plural)
ბაჲრამითენ (instrumental singular)
ბაჲრამეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish بیرام (bayram).

bor+

ოსმანიქ კატა ბაჲრამიზ მაკვანდეს სადაქა ნიჩამს.

Osman gives alms (for himself) to the beggar every Eid.

osmanik ǩaťa bayramiz maǩvandes sadaka niçams.

(religious) holiday, festival, feast, Eid


ბგარა მეჩამს

head

ბგარა მეჩამს • (bgara meçams) (Latin spelling bgara meçams)

bgara meçams (romanization)
Arkabi (romanization)

to declare mourning, to mourn, to announce death


ბენი

beni (romanization)
Borghola (romanization)
ბენი (absolutive singular)
ბენეფე (absolutive plural)
ბენიქ (ergative singular)
ბენეფექ (ergative plural)
ბენის (dative singular)
ბენეფეს (dative plural)
ბენიშ (genitive singular)
ბენიშ (genitive singular)
ბენიშიş) (genitive singular)
ბენიშიşi) (genitive singular)
ბენეფეშ (genitive plural)
ბენეფეშ (genitive plural)
ბენეფეშიş) (genitive plural)
ბენეფეშიşi) (genitive plural)
ბენიშე (directive singular)
ბენეფეშე (directive plural)
ბენიშენ (ablative singular)
ბენეფეშენ (ablative plural)
ბენის (locative singular)
ბენეფეს (locative plural)
ბენითენ (instrumental singular)
ბენეფეთენ (instrumental plural)

მესოღონიზ არ დიდი ბენი გემოხენ.

I have a big mole on my buttock (embedded in the surface).


ბგარაზ ხენ

ბგარაზ ხენ • (bgaraz xen) (Latin spelling bgaraz xen)

bgaraz xen (romanization)
Arkabi (romanization)


ობღაფამს

ობღაფამს • (obğapams) (Latin spelling obğapams)

to have someone cut off plants, hair, etc., to have someone shave something


უბღამს

უბღამს • (ubğams) (Latin spelling ubğams)


ბეშებეში

ბეშებეში • (beşebeşi) (Latin spelling beşebeşi)

beşebeşi (romanization)
Arkabi (romanization)
ბეშებეში (absolutive singular)
ბეშებეშეფე (absolutive plural)
ბეშებეშიქ (ergative singular)
ბეშებეშეფექ (ergative plural)
ბეშებეშის (dative singular)
ბეშებეშეფეს (dative plural)
ბეშებეშიშ (genitive singular)
ბეშებეშიშ (genitive singular)
ბეშებეშიშიş) (genitive singular)
ბეშებეშიშიşi) (genitive singular)
ბეშებეშეფეშ (genitive plural)
ბეშებეშეფეშ (genitive plural)
ბეშებეშეფეშიş) (genitive plural)
ბეშებეშეფეშიşi) (genitive plural)
ბეშებეშიშე (directive singular)
ბეშებეშეფეშე (directive plural)
ბეშებეშიშენ (ablative singular)
ბეშებეშეფეშენ (ablative plural)
ბეშებეშის (locative singular)
ბეშებეშეფეს (locative plural)
ბეშებეშითენ (instrumental singular)
ბეშებეშეფეთენ (instrumental plural)

მჭიმა მულუნ. გალე ნაელობღუნ ბეშებეშეფე დოლოხე ქამაბიღათ.

The rain is coming. Let's move the five by fives stacked outside inside.

mç̌ima mulun. gale naelobğun beşebeşepe doloxe kamabiğat.

(construction) 5 x 5, timber with four sides of five centimeters each


ბეშეონი

ბეშეონი • (beşeoni) (Latin spelling beşeboni)

beşeoni (romanization)
beşeboni (romanization)
Arkabi (romanization)
ბეშეონი (absolutive singular)
ბეშეონეფე (absolutive plural)
ბეშეონიქ (ergative singular)
ბეშეონეფექ (ergative plural)
ბეშეონის (dative singular)
ბეშეონეფეს (dative plural)
ბეშეონიშ (genitive singular)
ბეშეონიშ (genitive singular)
ბეშეონიშიş) (genitive singular)
ბეშეონიშიşi) (genitive singular)
ბეშეონეფეშ (genitive plural)
ბეშეონეფეშ (genitive plural)
ბეშეონეფეშიş) (genitive plural)
ბეშეონეფეშიşi) (genitive plural)
ბეშეონიშე (directive singular)
ბეშეონეფეშე (directive plural)
ბეშეონიშენ (ablative singular)
ბეშეონეფეშენ (ablative plural)
ბეშეონის (locative singular)
ბეშეონეფეს (locative plural)
ბეშეონითენ (instrumental singular)
ბეშეონეფეთენ (instrumental plural)

უგამახომინუ ქერესთე ინშაატიზ ვარიხმარენ. კალოპი ჭკადუმტაში ბეშეონეფე ელიჭუპრანენ.

Lumber that is not thoroughly dried is not used in construction. They warp five by ten when they hammer the formwork.

ugamaxominu kereste inşaaťiz varixmaren. ǩalop̌i ç̌ǩadumťaşi beşeonepe eliç̌up̌ranen.

(construction) 5 x 10 cm, five by ten, timber with two sides of five centimeters each and the remaining two sides of ten centimeters


ბერგუმს

ბერგუმს • (bergums) (Latin spelling bergums)

From ბერგ- (berg-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *berg- (“to hoe, hack”).

inh+

ნანანქ ჰანდღა გეთასულე ბერგუმზ.


ბერობა

head

ბერობა • (beroba) (Latin spelling beroba)

beroba (romanization)
ბერობა (absolutive singular)
ბერობაფე (absolutive plural)
ბერობაქ (ergative singular)
ბერობაფექ (ergative plural)
ბერობას (dative singular)
ბერობაფეს (dative plural)
ბერობაშ (genitive singular)
ბერობაშ (genitive singular)
ბერობაშიş) (genitive singular)
ბერობაშიşi) (genitive singular)
ბერობაფეშ (genitive plural)
ბერობაფეშ (genitive plural)
ბერობაფეშიş) (genitive plural)
ბერობაფეშიşi) (genitive plural)
ბერობაშე (directive singular)
ბერობაფეშე (directive plural)
ბერობაშენ (ablative singular)
ბერობაფეშენ (ablative plural)
ბერობას (locative singular)
ბერობაფეს (locative plural)
ბერობათენ (instrumental singular)
ბერობაფეთენ (instrumental plural)

From ბერე (bere, “child”) + -ობა (-oba, -ness).

af

ჩქარ მითიზ ბერობამუში ვარგოჭკონდუნ.

childhood, childness
the state of being a child

ნამეგომსქუნ სთერი დულჲა ოქაჩი. ბერობა მოთიქომ!

Do business in a manner befitting you. Don't be childish!

namegomskun steri dulya okaçi. beroba motikom!


ბგარა

bgara (romanization)
ბგარა (absolutive singular)
ბგარაფე (absolutive plural)
ბგარაქ (ergative singular)
ბგარაფექ (ergative plural)
ბგარას (dative singular)
ბგარაფეს (dative plural)
ბგარაშ (genitive singular)
ბგარაშ (genitive singular)
ბგარაშიş) (genitive singular)
ბგარაშიşi) (genitive singular)
ბგარაფეშ (genitive plural)
ბგარაფეშ (genitive plural)
ბგარაფეშიş) (genitive plural)
ბგარაფეშიşi) (genitive plural)
ბგარაშე (directive singular)
ბგარაფეშე (directive plural)
ბგარაშენ (ablative singular)
ბგარაფეშენ (ablative plural)
ბგარას (locative singular)
ბგარაფეს (locative plural)
ბგარათენ (instrumental singular)
ბგარაფეთენ (instrumental plural)

ბგარაზ ნანიკორი ხასე მიში ტუ?

Whose was the veil you tied around your head in mourning?

mourning, lamentation, mourning period in the house of the dead


ბგარინი

head

ბგარინი • (bgarini) (Latin spelling bgarini)

bgarini (romanization)
Arkabi (romanization)
ბგარინი (absolutive singular)
ბგარინეფე (absolutive plural)
ბგარინიქ (ergative singular)
ბგარინეფექ (ergative plural)
ბგარინის (dative singular)
ბგარინეფეს (dative plural)
ბგარინიშ (genitive singular)
ბგარინიშ (genitive singular)
ბგარინიშიş) (genitive singular)
ბგარინიშიşi) (genitive singular)
ბგარინეფეშ (genitive plural)
ბგარინეფეშ (genitive plural)
ბგარინეფეშიş) (genitive plural)
ბგარინეფეშიşi) (genitive plural)
ბგარინიშე (directive singular)
ბგარინეფეშე (directive plural)
ბგარინიშენ (ablative singular)
ბგარინეფეშენ (ablative plural)
ბგარინის (locative singular)
ბგარინეფეს (locative plural)
ბგარინითენ (instrumental singular)
ბგარინეფეთენ (instrumental plural)

From ბგარინ- (bgarin-, “to make someone cry”).

ბგარინი ბგარინითენ თოლეფეშენ ჯიჯღა დაბღენ.

Blood is coming out of his eyes as he cries.

bgarini bgariniten tolepeşen cicğa dabğen.


ბერებარიზ ანტალენ

ბერებარიზ ანტალენ • (berebariz anťalen) (Latin spelling berebariz anťalen)

berebariz anťalen (romanization)
Arkabi (romanization)

ბერებაჲიზ ობანტალით. ჩქვა ორა მეკემილეზ.

We have married and had children. Now our time has passed.

berebayiz obanťalit. çkva ora meǩemilez.


ბღამს

From ბღ- (bğ-) + -ამ (-am) + -ს (-s). From zero grade of Proto-Georgian-Zan *beɣ- : bɣ- (“to be enough, suffice”) with contamination from *reɣw- : rɣw- (“to pour”).

inh

შკიმი სირაჶი ჯემპირერი ონ. ფიმბილი ვაბღამს.

My razor is dull. I cannot shave the beard.

şǩimi sirafi cemp̌ireri on. pimbili vabğams.


ბირაფა

head

ბირაფა • (birapa) (Latin spelling birapa)

birapa (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From ბირ- (bir-, “to sing”) + -აფა (-apa)

ჰამ წანაში ლაზი ბირაფაში ჶესთივალი გოწოშენთი მსქვა ივუ.

This year's Laz song festival was even better than last year.

ham ǯanaşi lazi birapaşi festivali goǯoşenti mskva ivu.


ბირდენ

ბირდენ • (birden) (Latin spelling birden)

Borrowed from Ottoman Turkish بردن (birden).

bor+

ამეშვენე გალე გამუკაპიში ბირდენ ემკუთი.

I was startled (suddenly got scared) when you suddenly jumped out.

ameşvene gale gamuǩap̌işi birden emǩuti.


ბიმბი

bimbi (romanization)
ბიმბი (absolutive singular)
ბიმბეფე (absolutive plural)
ბიმბიქ (ergative singular)
ბიმბეფექ (ergative plural)
ბიმბის (dative singular)
ბიმბეფეს (dative plural)
ბიმბიშ (genitive singular)
ბიმბიშ (genitive singular)
ბიმბიშიş) (genitive singular)
ბიმბიშიşi) (genitive singular)
ბიმბეფეშ (genitive plural)
ბიმბეფეშ (genitive plural)
ბიმბეფეშიş) (genitive plural)
ბიმბეფეშიşi) (genitive plural)
ბიმბიშე (directive singular)
ბიმბეფეშე (directive plural)
ბიმბიშენ (ablative singular)
ბიმბეფეშენ (ablative plural)
ბიმბის (locative singular)
ბიმბეფეს (locative plural)
ბიმბითენ (instrumental singular)
ბიმბეფეთენ (instrumental plural)

ბიმბიში ხე ხონუტრუხუ დო კაი ვარგიკნიმენ.

The handle of the pitcher is broken and it doesn't hold well.

bimbişi xe xonuťruxu do ǩai vargiǩnimen.

container with handle and spout for water and watery things, pitcher


ბლეძგუმს

head

ბლეძგუმს • (bleżgums) (Latin spelling bleżgums)

From ბლეძგ- (bleżg-) + -უმ (-um) + -ს (-s).

მემეტიქ დიდო შააპი შუ დო ოკაჩხე ბლეძგუ.

memeťik dido şaap̌i şu do oǩaçxe bleżgu.


ბიზი

bizi (romanization)
ბიზი (absolutive singular)
ბიზეფე (absolutive plural)
ბიზიქ (ergative singular)
ბიზეფექ (ergative plural)
ბიზის (dative singular)
ბიზეფეს (dative plural)
ბიზიშ (genitive singular)
ბიზიშ (genitive singular)
ბიზიშიş) (genitive singular)
ბიზიშიşi) (genitive singular)
ბიზეფეშ (genitive plural)
ბიზეფეშ (genitive plural)
ბიზეფეშიş) (genitive plural)
ბიზეფეშიşi) (genitive plural)
ბიზიშე (directive singular)
ბიზეფეშე (directive plural)
ბიზიშენ (ablative singular)
ბიზეფეშენ (ablative plural)
ბიზის (locative singular)
ბიზეფეს (locative plural)
ბიზითენ (instrumental singular)
ბიზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish بیز (biz).

ფედერიქ გელაკიდუ შენი ბიზითე ხერხიში გენკლიმა გამახუმზ.

My father drills the handle with a metal awl to hang it.

pederik gelaǩidu şeni bizite xerxişi genǩlima gamaxumz.

awl, pointed metal hand tool, pointed device


ბოჩხა

boçxa (romanization)
Boçxa (romanization)
Arkabi (romanization)
ბოჩხა (absolutive singular)
ბოჩხაფე (absolutive plural)
ბოჩხაქ (ergative singular)
ბოჩხაფექ (ergative plural)
ბოჩხას (dative singular)
ბოჩხაფეს (dative plural)
ბოჩხაშ (genitive singular)
ბოჩხაშ (genitive singular)
ბოჩხაშიş) (genitive singular)
ბოჩხაშიşi) (genitive singular)
ბოჩხაფეშ (genitive plural)
ბოჩხაფეშ (genitive plural)
ბოჩხაფეშიş) (genitive plural)
ბოჩხაფეშიşi) (genitive plural)
ბოჩხაშე (directive singular)
ბოჩხაფეშე (directive plural)
ბოჩხაშენ (ablative singular)
ბოჩხაფეშენ (ablative plural)
ბოჩხას (locative singular)
ბოჩხაფეს (locative plural)
ბოჩხათენ (instrumental singular)
ბოჩხაფეთენ (instrumental plural)

Origin is unknown. It is thought to come from Georgian.

unk

unknown

ნურიქ მუსთავას ბოჩხაშენ ლაზუტი გჲუნჯღონამს.
Nurik mustavas Boçxaşen lazuťi gyuncğonams.
Nuri sends corn from Borçka to Mustafa.


ბექითა

head

ბექითა • (bekita) (Latin spelling bekita)

Borrowed from Ottoman Turkish بلكه (belki), derived from Persian بلکه (balke).

bor+

ქარმატექ ლაზუტი გემქუ ბექითა. ნანაქ “ლაზუთ მოთ გესქიდუტაზ” ჲა დო ხაროზ ნაგურაგადამს სერსი მულუნ.

I think the mill has ground the corn. I can hear my mother tapping around the xaro to make sure there is no corn left.

karmaťek lazuťi gemku bekita. nanak “lazut mot geskiduťaz” ya do xaroz naguragadams sersi mulun.


ბორინამს

head

ბორინამს • (borinams) (Latin spelling aboinen)

borinams (romanization)
aboinen (romanization)
Borghola (romanization)

From ბოინ- (boin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Likely cognate with Georgian დაბოყინება (daboq̇ineba).

ქასიმიქ ქაფჩაზ ბულეკი ელოჭკომაში კატა ორაზ ბოინამს.

Kasim always burps when he eats radish with anchovies.

kasimik kapçaz buleǩi eloç̌ǩomaşi ǩaťa oraz boinams.


ბორბოლა

ბორბოლა • (borbola) (Latin spelling borbola)

borbola (romanization)
Lome (romanization)

ბერე დიდო კაი რენ. ალა ბაბამუში ბორბოლა რენ.

The boy is very good. But his father is a man who talks a lot of rubbish.

bere dido ǩai ren. ala babamuşi borbola ren.


ბორღოლა

ბორღოლა • (borğola) (Latin spelling Borğola)

borğola (romanization)
Borğola (romanization)
Borghola (romanization)

Aşağı Hacılar (a neighbourhood of Turkey)


ბონქვა

ბონქვა • (bonkva) (Latin spelling bonkva)

bonkva (romanization)
Lome (romanization)
ბონქვა (absolutive singular)
ბონქვაფე (absolutive plural)
ბონქვაქ (ergative singular)
ბონქვაფექ (ergative plural)
ბონქვას (dative singular)
ბონქვაფეს (dative plural)
ბონქვაშ (genitive singular)
ბონქვაშ (genitive singular)
ბონქვაშიş) (genitive singular)
ბონქვაშიşi) (genitive singular)
ბონქვაფეშ (genitive plural)
ბონქვაფეშ (genitive plural)
ბონქვაფეშიş) (genitive plural)
ბონქვაფეშიşi) (genitive plural)
ბონქვაშე (directive singular)
ბონქვაფეშე (directive plural)
ბონქვაშენ (ablative singular)
ბონქვაფეშენ (ablative plural)
ბონქვას (locative singular)
ბონქვაფეს (locative plural)
ბონქვათენ (instrumental singular)
ბონქვაფეთენ (instrumental plural)

მა ნთხირი ოხობონკანიში მუფეჲი ბონქვაფე მელუ. არ ქოძიჲატი.

When I shook the hazelnut, how many hazelnuts with cobs fell. You should see them.

ma ntxiri oxobonǩanişi mupeyi bonkvape melu. ar kożiyaťi.


ბომბულალემსა

ბომბულალემსა • (bombulalemsa) (Latin spelling bombulalemsa)

bombulalemsa (romanization)
Lome (romanization)
ბომბულალემსა (absolutive singular)
ბომბულალემსაფე (absolutive plural)
ბომბულალემსაქ (ergative singular)
ბომბულალემსაფექ (ergative plural)
ბომბულალემსას (dative singular)
ბომბულალემსაფეს (dative plural)
ბომბულალემსაშ (genitive singular)
ბომბულალემსაშ (genitive singular)
ბომბულალემსაშიş) (genitive singular)
ბომბულალემსაშიşi) (genitive singular)
ბომბულალემსაფეშ (genitive plural)
ბომბულალემსაფეშ (genitive plural)
ბომბულალემსაფეშიş) (genitive plural)
ბომბულალემსაფეშიşi) (genitive plural)
ბომბულალემსაშე (directive singular)
ბომბულალემსაფეშე (directive plural)
ბომბულალემსაშენ (ablative singular)
ბომბულალემსაფეშენ (ablative plural)
ბომბულალემსას (locative singular)
ბომბულალემსაფეს (locative plural)
ბომბულალემსათენ (instrumental singular)
ბომბულალემსაფეთენ (instrumental plural)

ფარფალი ბომბულალემსაზ ნიჭოფუ.

The butterfly was caught in the spider web.


ბოზონა

ბოზონა • (bozona) (Latin spelling bozona)

bozona (romanization)
Arkabi (romanization)
ბოზონა (absolutive singular)
ბოზონაფე (absolutive plural)
ბოზონაქ (ergative singular)
ბოზონაფექ (ergative plural)
ბოზონას (dative singular)
ბოზონაფეს (dative plural)
ბოზონაშ (genitive singular)
ბოზონაშ (genitive singular)
ბოზონაშიş) (genitive singular)
ბოზონაშიşi) (genitive singular)
ბოზონაფეშ (genitive plural)
ბოზონაფეშ (genitive plural)
ბოზონაფეშიş) (genitive plural)
ბოზონაფეშიşi) (genitive plural)
ბოზონაშე (directive singular)
ბოზონაფეშე (directive plural)
ბოზონაშენ (ablative singular)
ბოზონაფეშენ (ablative plural)
ბოზონას (locative singular)
ბოზონაფეს (locative plural)
ბოზონათენ (instrumental singular)
ბოზონაფეთენ (instrumental plural)

ბოზონაქ მენოჩხე დობამტაში ოჩვეტელაზ ჟინშენ მეჲოჩხიჲალამს დო ჩქუ მემაწაპენან.

When the girl pours the dishwater into the garbage dump, she splashes it all over the place and it splashes us.

bozonak menoçxe dobamťaşi oçveťelaz jinşen meyoçxiyalams do çku memaǯap̌enan.


ბომბა

bomba (romanization)
Arkabi (romanization)
ბომბა (absolutive singular)
ბომბაფე (absolutive plural)
ბომბაქ (ergative singular)
ბომბაფექ (ergative plural)
ბომბას (dative singular)
ბომბაფეს (dative plural)
ბომბაშ (genitive singular)
ბომბაშ (genitive singular)
ბომბაშიş) (genitive singular)
ბომბაშიşi) (genitive singular)
ბომბაფეშ (genitive plural)
ბომბაფეშ (genitive plural)
ბომბაფეშიş) (genitive plural)
ბომბაფეშიşi) (genitive plural)
ბომბაშე (directive singular)
ბომბაფეშე (directive plural)
ბომბაშენ (ablative singular)
ბომბაფეშენ (ablative plural)
ბომბას (locative singular)
ბომბაფეს (locative plural)
ბომბათენ (instrumental singular)
ბომბაფეთენ (instrumental plural)

წოხლე დიდი ხამეფეთენ ოკიილეტეს. ჰაწი ნუქლერი ბომბაფეთენ.

They used to fight with big knives (swords). Now with nuclear bombs.

ǯoxle didi xamepeten oǩiileťes. haǯi nukleri bombapeten.


ბუღი

buği (romanization)
Arkabi (romanization)

მჭკუდიში ქერენჭი მთელლი ბუღი რენ.


ბუღუნ

buğun (romanization)
Borghola (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)
Akçakoca (romanization)

ამჲერი მჩქიდეფე მანი ბუღუნ.


ბულთიჯუბალაში

ბულთიჯუბალაში • (bulticubalaşi) (Latin spelling bulticubalaşi)

bulticubalaşi (romanization)
Arkabi (romanization)

From ბულთი (bulti, “ball”) + ჯუბალ- (cubal-, “to grap”) + -ა (-a, -ment, -tion) + -შ (-ş, of), literally “ball of grapping”.

af

ბერეფექ ბულთიჯუბალაში ისთერნან.


ბოჲა

boya (romanization)
ბოჲა (absolutive singular)
ბოჲაფე (absolutive plural)
ბოჲაქ (ergative singular)
ბოჲაფექ (ergative plural)
ბოჲას (dative singular)
ბოჲაფეს (dative plural)
ბოჲაშ (genitive singular)
ბოჲაშ (genitive singular)
ბოჲაშიş) (genitive singular)
ბოჲაშიşi) (genitive singular)
ბოჲაფეშ (genitive plural)
ბოჲაფეშ (genitive plural)
ბოჲაფეშიş) (genitive plural)
ბოჲაფეშიşi) (genitive plural)
ბოჲაშე (directive singular)
ბოჲაფეშე (directive plural)
ბოჲაშენ (ablative singular)
ბოჲაფეშენ (ablative plural)
ბოჲას (locative singular)
ბოჲაფეს (locative plural)
ბოჲათენ (instrumental singular)
ბოჲაფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish بویا (boya).

bor+

“ოხორი ბოჲა ქოჯეჩი” ბუწვი. ჰიმ დოშუშოლუ დო ნაშკუ.

I told him to paint the house. He left it messy.

“oxori boya koceçi” buǯvi. him doşuşolu do naşǩu.


უბუზალამს

head

უბუზალამს • (ubuzalams) (Latin spelling ubuzalams)

ubuzalams (romanization)
Arkabi (romanization)

დუმჭკუქ მხუჯის მიბუზალამს.

(of insects) to crawl on something belonging to someone


ბულთი

bulti (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)
ბულთი (absolutive singular)
ბულთეფე (absolutive plural)
ბულთიქ (ergative singular)
ბულთეფექ (ergative plural)
ბულთის (dative singular)
ბულთეფეს (dative plural)
ბულთიშ (genitive singular)
ბულთიშ (genitive singular)
ბულთიშიş) (genitive singular)
ბულთიშიşi) (genitive singular)
ბულთეფეშ (genitive plural)
ბულთეფეშ (genitive plural)
ბულთეფეშიş) (genitive plural)
ბულთეფეშიşi) (genitive plural)
ბულთიშე (directive singular)
ბულთეფეშე (directive plural)
ბულთიშენ (ablative singular)
ბულთეფეშენ (ablative plural)
ბულთის (locative singular)
ბულთეფეს (locative plural)
ბულთითენ (instrumental singular)
ბულთეფეთენ (instrumental plural)

ბულთი სთეჲი მთუგი.

ბერეფექ ნაუღუნან გეჭარერი ოკოდუმერნან დო ბულთი ეჭოფუმან.

The children pool their money together and buy a ball.

berepek nauğunan geç̌areri oǩodumernan do bulti eç̌opuman.


ბუზდოლაბი

ბუზდოლაბი • (buzdolabi) (Latin spelling buzdolabi)

buzdolabi (romanization)
Artasheni (romanization)
Arkabi (romanization)
Akçakoca (romanization)

ემინე! მჩხვაფას მჟა ა შვაჯის დოხთუნ! ბუზდოლაბის ქომოლადგი.

Emine! Milk curdles quickly in the heat. Put it in the fridge.

emine! mçxvapas mja a şvacis doxtun! buzdolabis komoladgi.


ბურამს

ბურამს • (burams) (Latin spelling burams)

burams (romanization)
Arkabi (romanization)

From ბურ- (bur-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *bur- (“to muffle up, wrap up; darken”).

inh+

ოშირუთე ნაგამუბრუწუ ფორჩამუში მუქ ბურამს.

He patches his own shirt that is worn and torn.

oşirute nagamubruǯu porçamuşi muk burams.


ბურგი

burgi (romanization)
Vizha (romanization)
Arkabi (romanization)
ბურგი (absolutive singular)
ბურგეფე (absolutive plural)
ბურგიქ (ergative singular)
ბურგეფექ (ergative plural)
ბურგის (dative singular)
ბურგეფეს (dative plural)
ბურგიშ (genitive singular)
ბურგიშ (genitive singular)
ბურგიშიş) (genitive singular)
ბურგიშიşi) (genitive singular)
ბურგეფეშ (genitive plural)
ბურგეფეშ (genitive plural)
ბურგეფეშიş) (genitive plural)
ბურგეფეშიşi) (genitive plural)
ბურგიშე (directive singular)
ბურგეფეშე (directive plural)
ბურგიშენ (ablative singular)
ბურგეფეშენ (ablative plural)
ბურგის (locative singular)
ბურგეფეს (locative plural)
ბურგითენ (instrumental singular)
ბურგეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish بورغو (burgu).

bor+

ნთხომუში ფიცარი ხეში ბურგითენ კაი გამიხვენ.

Alder wood is well drilled with a hand drill.

ntxomuşi piʒari xeşi burgiten ǩai gamixven.


ბურგული

head

ბურგული • (burguli) (Latin spelling burguli)

burguli (romanization)
ბურგული (absolutive singular)
ბურგულეფე (absolutive plural)
ბურგულიქ (ergative singular)
ბურგულეფექ (ergative plural)
ბურგულის (dative singular)
ბურგულეფეს (dative plural)
ბურგულიშ (genitive singular)
ბურგულიშ (genitive singular)
ბურგულიშიş) (genitive singular)
ბურგულიშიşi) (genitive singular)
ბურგულეფეშ (genitive plural)
ბურგულეფეშ (genitive plural)
ბურგულეფეშიş) (genitive plural)
ბურგულეფეშიşi) (genitive plural)
ბურგულიშე (directive singular)
ბურგულეფეშე (directive plural)
ბურგულიშენ (ablative singular)
ბურგულეფეშენ (ablative plural)
ბურგულის (locative singular)
ბურგულეფეს (locative plural)
ბურგულითენ (instrumental singular)
ბურგულეფეთენ (instrumental plural)

Cognate with Mingrelian ბირგულ-ი (birgul-i, “knee”) and Svan ლი-ბჷრგ-იელ (li-bərg-iel, “wrestling”).

cog

ბურგულუფეზ გოწობილამ. ემთუმანი ვარმალენ.

burgulupez goǯobilam. emtumani varmalen.

ნანაქ ბერეზ ფანთოლიში ბურგული ნუნახვამზ.

My mom is washing the knee of the boy's pants.

nanak berez pantolişi burguli nunaxvamz.


ბუზალამს

head

ბუზალამს • (buzalams) (Latin spelling buzalams)

buzalams (romanization)
Arkabi (romanization)

From ბუზალ- (buzal-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *buz(w)-.

inh+

ბერეში ქორბაზ დუმჭკუ ბუზალამს.

An ant is crawling in the child's belly.


ჯანს

cans (romanization)
Sumla (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)
Akçakoca (romanization)

From ჯან- (can-) + -ს (-s). Akin to Mingrelian ჯანუნ (ǯanun, “to lie”) and Georgian ძევს (ʒevs).

ომერიზ მოზინე აღოდერენ დო სუმ ნდღა რენ ოხორის ჯანს.

Omar is sick with honey and has been lying at home for three days.

omeriz mozine ağoderen do sum ndğa ren oxoris cans.


ჯები

cebi (romanization)
ჯები (absolutive singular)
ჯებეფე (absolutive plural)
ჯებიქ (ergative singular)
ჯებეფექ (ergative plural)
ჯების (dative singular)
ჯებეფეს (dative plural)
ჯებიშ (genitive singular)
ჯებიშ (genitive singular)
ჯებიშიş) (genitive singular)
ჯებიშიşi) (genitive singular)
ჯებეფეშ (genitive plural)
ჯებეფეშ (genitive plural)
ჯებეფეშიş) (genitive plural)
ჯებეფეშიşi) (genitive plural)
ჯებიშე (directive singular)
ჯებეფეშე (directive plural)
ჯებიშენ (ablative singular)
ჯებეფეშენ (ablative plural)
ჯების (locative singular)
ჯებეფეს (locative plural)
ჯებითენ (instrumental singular)
ჯებეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish جیب (ceb), Derived from Arabic جَيْب (jayb).

მენდილი ჯებიზ დოლოდვერი ანჯღიმენ.

The handkerchief wrinkles in your pocket.


წერთი

ცელთი ცელთი#Laz