-ამ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *-eb (verbal thematic suffix).

inh+

დუშინ- (duşin-, “to think”) + -ამ (-am) → დუშინამს (duşinams, “S/he thinks”)

მთურ- (mtur-, “to change something”) + -ამ (-am) → მთურამს (mturams, “S/he changes something”)

ხარხალ- (xarxal-, “to boil something”) + -ამ (-am) → ხარხალამს (xarxalams, “S/he boils something”)

ბარბალ- (barbal-, “to talk in one's sleep”) + -ამ (-am) → ბარბალამს (barbalams, “S/he talks in her/his sleep”)


ულუნ

From უ- (u-) + ლ(ვ)- (l(v)-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *wal- : *wl- (“to go”).

inh+

დულჲაშა ულვან

სითი იდი

პაპულიჩქიმი ბათუმიშა დულჲა ოხენუშა იტუ დო გენჭარეჲი ჭკინდუმტუ

My grandfather was going to Batumi to do business and making money

p̌ap̌uliçkimi batumişa dulya oxenuşa iťu do genç̌areyi ç̌ǩindumťu

შკიმი დოლოქუნაშეფე ნუწირაჲ, დუგუნიშა იტაშა დოლვოქუნასენ

He approves of my clothes. He's going to wear them to the wedding.

şǩimi dolokunaşepe nuǯiray, dugunişa iťaşa dolvokunasen

ალი დამუშიში ჭანდრაშა მენდახტუკო, დამუში გური კაჲი აჲასერტუ

If Ali had gone to his sister's wedding, she would have been happy

ali damuşişi ç̌andraşa mendaxťuǩo, damuşi guri ǩayi ayaserťu

ანიმსეფეჩქიმიქ მა დიდო მპორომან. მოთალეტაზ ჲა დო მოდვალუ მიმფულამან.

My nephews love me very much. They hide my shoe so that I can't leave.

animsepeçkimik ma dido mp̌oroman. motaleťaz ya do modvalu mimpulaman.


ცხონს

ʒxons (romanization)
Vitse (romanization)

From ცხონ- (ʒxon-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *warcx-wn- (“to comb”).

inh+

ნანაქ კატა ნდღაზ ბერეფეში თომა ცხონს

My mom combs the children's hair every day


იდუ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *wed- : wid- (“to go, walk”).

inh+

ხასანი ამეტიზ ნაიჩალიშამტუ კალაშა იდუ დო თიზ ქოგაღუ

Khasan went to where Ahmet was working and disturbed him

xasani ameťiz naiçalişamťu ǩalaşa idu do tiz kogağu

ულუნ ულუნ#Laz

3rd person singular simple perfective of ულუნ (ulun)


ბოჩი

boçi (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Okordule (romanization)

ალი ანდღა ბოჩეფე ვარუჲ


იცხამს

head

იცხამს • (iʒxams) (Latin spelling iʒxams)

iʒxams (romanization)
Lome (romanization)

From ი- (i-) + ცხ- (ʒx-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *wasx- (“to lend, borrow”).

inh+

ჶუადიქ ჰექშენ ჰაქშენ ფარა იცხამს დო ამადგინ

Fuad survives by borrowing from here and there

fuadik hekşen hakşen para iʒxams do amadgin


ოფშამს

head

ოფშამს • (opşams) (Latin spelling opşams)

From ო- (o-) + ფშ- (pş-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *wes₁- : ws₁- (“to fill, be filled”).

inh+

აშექ კუკუმაზ წკაითე ოფშუ დო კუკუმამუშიქ გოწიწროდინამს

Aisha filled her bucket with water. But the bucket is leaking at the bottom.

aşek ǩuǩumaz ǯǩaite opşu do ǩuǩumamuşik goǯiǯrodinams


იმტენ

From ი- (i-) + მტ- (mť-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *wlṭ- (“to run away, escape”).

inh+

ნოღაზ თოლიჩქიმიში ოგინე არ ბიჭი ბერექ ნაგელობურტუ მჩოხა ეზდუ დო კოჩეფეზ ნაგოშატალუ სთერი იმტუ

In front of my eyes in the bazaar, a boy took the cardigan hanging in front of me and ran away as he darted between people

noğaz toliçkimişi ogine ar biç̌i berek nageloburťu mçoxa ezdu do ǩoçepez nagoşaťalu steri imťu

to run, fly or swim fast to protect oneself

ალიქ ასქერლუღიშე ნაიმტუ ჯუმადიმუშიში მოთა ნოღაჲი ოხორიზ ოტკობინამს

Ali hides his uncle's grandson who ran away from the army in a house in the street

alik askerluğişe naimťu cumadimuşişi mota noğayi oxoriz oťǩobinams

to escape, to run away, to flee
to leave a place secretly

ავნიჲეს ონჯღორე ნააჲუ შენი შკიმდა იმტენ

Avniye is avoiding me because she's ashamed

to escape, to run away, to flee
to not show oneself

ხუსენიქ ჩქარ ხილლი ვარიჩალიშამს. პანდა დულჲაშენ იმტენ.

Hussein never works right. He's always avoiding work.

xusenik çkar xilli variçalişams. p̌anda dulyaşen imťen.

to escape, to run away, to flee
to avoid work


მი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *win (“who”). Cognate with Georgian ვინ (vin).

სი მი რე?

ჰამ ოხორჯაქ მიფე კალა იმზიკენ, მითიზ ვარუჩქინ.

(as an insult) No one knows who this woman is fucking

ham oxorcak mipe ǩala imziǩen, mitiz varuçkin.

ალიზ ოხორიში ქირა ვარნაჩაში ბაბამუშიქ ნუჩამს. მა მიქ მემიჩასენ?

When Ali can't pay the rent, his father helps him. Who will pay mine?

aliz oxorişi kira varnaçaşi babamuşik nuçams. ma mik memiçasen?

ქჩინიზ მუ აღოდუ? მიზ მეჲოჩამს?

What happened to the old woman? Who is she cursing?


ზუმს

From ზ- (z-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *z- (“to press, squeeze”).

inh+

(Solid things like stones, earth, onions, garlic, nuts, walnuts, etc.) to crush

Solid things like stones; earth; onions; garlic; nuts; walnuts; Solid things like stones; earth; onions; garlic; nuts; walnuts


ირდენ

From ი- (i-) + რდ- (rd-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *zard- : zrd- (“to grow”). Cognate with Georgian ზრდა (zrda), Mingrelian რდუალა (rduala) and Svan ლი̄რდი (līrdi).

inh+

კიში ნდღალეფე წულუ იჲენ. ჲაზი მოხტასი ნდღალეფე ირდენ.

Winter days are short. When summer comes, the days get longer.

ǩişi ndğalepe ǯulu iyen. yazi moxťasi ndğalepe irden.

(Okordule, Chanapeti) to get longer (about days)


ძირომს

head

ძირომს • (żiroms) (Latin spelling żiroms)

żiroms (romanization)
Arkabi (romanization)

From ძირ- (żir-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zer- : zir- (“to see”).

inh+

არგუნიჩქიმი ბგორი დო სოთი ვაბძირი

I looked for my axe, but I couldn't find it anywhere


ზდიმს

zdims (romanization)
Arkabi (romanization)

From ზდ- (zd-) + -იმ (-im) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zid- (“to drag, pull”).

inh+

დამთირექ ნუსაში დერდი ვარზდიმს

Mother-in-laws don't suffer from bride's troubles(proverb)


იზმონაჲ

head

იზმონაჲ • (izmonay) (Latin spelling izmonay)

izmonay (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

From ი- (i-) + ზმონ- (zmon-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *zm-an- : *zm-n- (“to dream”).

inh+

არ კალე იზმონი. არ კალე მისსინაფი.

Dream on the one hand and tell me on the other.

to imagine, to picture, to design, to plan, to think


ზოპონს

head

ზოპონს • (zop̌ons) (Latin spelling zop̌ons)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *zoṗ- (“to talk”).

inh+

ქალე, მუ ზოპონ? სი ელეგაკიდუი?


მთუგი

Inherited from Proto-Kartvelian *tagw- (“mouse”).

მთუგიქ ნაძირასენ ჩუჩაფე ობღემუშიზ ორჩაკამს

Mouse squeezes corn leaves it finds into its nest

mtugik nażirasen çuçape obğemuşiz orçaǩams


ჟინდო

jindo (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *z₁e-da- (“upper”). Cognate with Georgian ზედა (zeda) and Mingrelian ჟინდო (žindo).

from top to bottom in the vertical direction

ჟინდო ჩემანე ჯელაბუტუ. ალიში ბიჭიქ ჯიღუ დო ოჭანდინამს.

There was a kemencha hanging upstairs. Ali's kid takes it down and plays it.

jindo çemane celabuťu. alişi biç̌ik ciğu do oç̌andinams.


თანუფს

head

თანუფს • (tanups) (Latin spelling tanups)

tanups (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From თან- (tan-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ten- : tn- (“to become visible; be getting light”).


თუდე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *taw-da- (“head over heels”).

inh+

ნუკუ ნაგამიჩხუ წკარი ვარგეიშქუმერს დო თუდე დობამს

He does not swallow the water he rinses his mouth with but spills it on the floor

nuǩu nagamiçxu ǯǩari vargeişkumers do tude dobams


ჟინ

Inherited from Proto-Kartvelian *z₁e (“up(wards), upon”). Cognate with Georgian ზე (ze), Mingrelian ჟი (ži) and Svan ჟი (ži).

inh+

ნოღაჲი კოჩეფეზ ჩხინდი ჟინ ოქაჩუნან
noğayi ǩoçepez çxindi jin okaçunan
City people are arrogant
(literally, “City people have their noses up”)


თასუმს

head

თასუმს • (tasums) (Latin spelling tasums)

From თას- (tas-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *tes- (“to sow, seed”).

inh+

ლაზუტი თასუმს

ბერე თასუმს

to fertilize (about humans), to have a child


თიფი

tipi (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *tib- (“grass”). Cognate with Georgian თივა (tiva) and Mingrelian თიფი (tipi).

ფუჯიჩქუნიქ ნდღალერი ნაჭკომუ თიფი სერი მკოუმს

Our cow chews grass during the day and ruminates at night

puciçkunik ndğaleri naç̌ǩomu tipi seri mǩoums


მთუმს

head

მთუმს • (mtums) (verbal noun ომთუ, Latin spelling mtums)

mtums (romanization)
ომთუ (noun-from-verb)

From მთ(ვ)- (mt(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *to(w)- (“to snow”).

inh+

ღომა ლუმჯი მთვირიშ ბულთი სთერი ხოშკაკალი მთუ

ğoma lumci mtviriş bulti steri xoşǩaǩali mtu


იტუჲ

iťuy (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

From ი- (i-) + ტ(ვ)- (ť(v)-) + -უჲ (-uy). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭuw- (“to speak, say”).

inh+

აჲშე უნივერსითე იტუჲ


თირთინს

head

თირთინს • (tirtins) (Latin spelling tirtins)

From თირთინ- (tirtin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *trt- (“to tremble”). Cognate with Georgian თრთოლა (trtola) and Mingrelian თირთოლუა (tirtolua).

inh+

ხასანის ყინი აყუ დო თირთინს

to shake, to shiver, to tremble, to vibrate


თორუმს

head

თორუმს • (torums) (Latin spelling torums)

From თორ- (tor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ter : *tr- (“to drag, pull”). Cognate with Georgian თრევა (treva), Mingrelian თირუა (tirua) and Svan ლითრინე (litrine).

inh+

ხასანიში ბოზომოთალეფე მოლენკალენდო ფუჯეფეს ნადურჩანენ ფარვი თორუმან

Hasan's daughters are carrying leaves for the cows from this side

xasanişi bozomotalepe molenǩalendo pucepes nadurçanen parvi toruman


თქუმერს

head

თქუმერს • (tkumers) (Latin spelling tkumers)

From თქუმ- (tkum-) + -ერ (-er) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *tkw-am- : *tk(w)-m- (“to speak, say”).

inh+

ჩქიმდა “ჰომოხთი” ჩქვა თქვას


გამითხვენ

head

გამითხვენ • (gamitxven) (Latin spelling gamitxven)

gamitxven (romanization)
Arkabi (romanization)

From გამ- (gam-) + ი- (i-) + თხვ- (txv-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *txo(w)- (“to ask”).

inh+

აშე არ თუთაზ დოლოხე გამითხვასენ


ნთხორუმს

head

ნთხორუმს • (ntxorums) (Latin spelling ntxorums)

From ნთხორ- (ntxor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *txar- : txr- (“to dig; bury, bury oneself”).

inh+

აღნე ნამთხორით ლივადიზ დიდო კორკოტი რენ

There is a lot of soil in the newly dug garden


ნთხოზუმს

head

ნთხოზუმს • (ntxozums) (Latin spelling ntxozums)

From ნთხოზ- (ntxoz-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *txaz- : *txz- (“to plait, weave; to compose”).

inh+

to make rope (from hemp), to make yarn (from wool)


ლიმხონა

head

ლიმხონა • (limxona) (Latin spelling limxona)

limxona (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Batumi (romanization)

Inherited from Proto-Kartvelian *ipxl- (“fern”)

inh+

ლიმხონა ოთვა ეჲოდუჲ

type of fern that is not eaten by animals


კაპკაპი

head

კაპკაპი • (ǩap̌ǩap̌i) (Latin spelling ǩap̌ǩap̌i)

Inherited from Proto-Kartvelian *ḳaṗ- : ḳṗ- (“to chatter; to rattle with one's teeth”). Georgian რუკაპი (ruḳaṗi, “Baba-Yaga”) and Svan კაპრა (ḳaṗra, “chin”).

inh+

(Khopa) cranky, restless and unpleasant person


კორუმს

head

კორუმს • (ǩorums) (Latin spelling ǩorums)

From კორ- (ǩor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳar-, from Proto-Kartvelian *kar- : *kr- (“to bind”).

inh

ნურიქ ნაკვათუმს დიშქა მუზეჲჲენიქ გოჭკორუმს. აშექთი ოღმალუ კორუმს.
nurik naǩvatums dişka muzeyyenik goç̌ǩorums. aşekti oğmalu ǩorums.
Muzeyyen cleans the wood for Nuri to cut. Aisha ties them up.

to link, to attach, to connect, to tie, to bind, to wrap


გჲაკიბინაფს

head

გჲაკიბინაფს • (gyaǩibinaps) (Latin spelling gyaǩibinaps)

gyaǩibinaps (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From გჲ- (gy-) + ა- (a-) + კიბინ- (ǩibin-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳb-en- : ḳb-in- (“to bite”).

inh+

ნენას გემაკიბინუ


კოდუმს

head

კოდუმს • (ǩodums) (Latin spelling ǩodums)

From კოდ- (ǩod-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳad-.

ოხორი კოდუმტაში ნეძი დო ჭუბურიში ნჯა იხმარი. დიდო ნინჭენ.

Use walnut and chestnut wood to build houses. It will last a long time.

oxori ǩodumťaşi neżi do ç̌uburişi nca ixmari. dido ninç̌en.


უკათამს

უკათამს • (uǩatams) (Latin spelling uǩatams)

From უ- (u-) + კათ- (ǩat-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳet- (“to add; to mix”).

inh+

წუკალის ფუჯიში მუთუ ბგუბომტაში კენჭინჯუმუ ბუკათამ

I add rock salt when I cook something with the beef in the cauldron

ǯuǩalis pucişi mutu bgubomťaşi ǩenç̌incumu buǩatam


კანკუმს

head

კანკუმს • (ǩanǩums) (Latin spelling ǩanǩums)

From კანკ- (ǩanǩ-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳeḳ- (“to stoke, pole (with beak); to knock”).

inh+

ბოზოჩქიმიქ ლუყუ კანკუმს. ლიმჯინეჲი გჲაჲი გალიბა ლუყუ კანკეჲი ივასენ.

My daughter is mashing the cabbage. I think the dinner will be mashed cabbage.

bozoçkimik luqu ǩanǩums. limcineyi gyayi galiba luqu ǩanǩeyi ivasen.


მკუთუნ

head

მკუთუნ • (mǩutun) (Latin spelling mǩutun)

mǩutun (romanization)
Chanapeti (romanization)

From მკუთ- (mǩut-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳert- : *ḳrt- (“to tremble, to get frightened”).

inh+

ჯორდანიში ბერე ჯოგორიში ოლალუშე დიდო მკუთუნ

Cordan's child is terrified of dog barking

cordanişi bere cogorişi olaluşe dido mǩutun


კიცი

ǩiʒi (romanization)
Batumi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳec- (“clay, clay vessel”).

inh+

ხაჯჯექ კიცის ნცომი გედუმერს
xaccek ǩiʒis nʒomi gedumers
Hacce puts dough in ǩiʒi


უკულე

Resulted from dissimilation of ო- -ე (o- -e) + *კულ- (*ǩul-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwal- (“track, footprint”).

inh+

ჰაწი ა მციქა ემთი ეშაფთათენ დო უკულე გემთი გეფთათენ

Now we will go a little uphill and then we will go downhill

haǯi a mʒika emti eşaptaten do uǩule gemti geptaten


შქულე

From -შ (-ş) + *კულ- (*ǩul-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwal- (“track, footprint”).

ღომამჯი ონდღე შქულე ოხოშე მომალუ

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after noun)

დაჩხერი (ნ)ადვენ დო მციქა შქულე ოხორი ტიბასი(ნ)ონ
daçxeri (n)adven do mʒika şkule oxori ťibasi(n)on
The fire is blazing and soon the house will be warm

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after adjective or adverb)

მთვირიქ ლივაზ მეჩუ შქულე ღალი დირდუ

(Vitse–Arkabi, Khopa–Batumi) after
(after verb)

ვარტაშქულე იგბალი, იქთი დო იბურბალი

If you don't have luck, turn around (if you don't have luck, no matter what you do, it's always the same)(proverb)

(Vitse–Arkabi) while, when (after perfective aspect)

ლიპარდექ ურუ შქულე ნთომალეფე დომიმზ*გუდუ
lip̌ardek uru şkule ntomalepe domimz*gudu
When the male jackal shouted (howled) it gave me goosebumps

(Vitse) while, when (after emperfective aspect)


კვაი

ǩvai (romanization)
Sumla (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)


კორკოლა

head

კორკოლა • (ǩorǩola) (Latin spelling ǩorǩola)

ǩorǩola (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwer-ḳwer- (“round object”).

inh+

წკინტილი

feces of chickens, birds, mice, insects, etc.


მკუსუმს

head

მკუსუმს • (mǩusums) (Latin spelling mǩusum)

mǩusums (romanization)
mǩusum (romanization)
Atina (romanization)
Vitse (romanization)

From მკუს- (mǩus-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳwes- : ḳws- (“to moan”).

inh+

ჶადიმეში ბერექ მოთ მკუსუმს? პეჲა სოთი აწკუნენი?

Why is Fadime's child moaning? Is s/he in pain?

fadimeşi berek mot mǩusums? p̌eya soti aǯǩuneni?


გოკუცხუნ

head

გოკუცხუნ • (goǩuʒxun) (Latin spelling goǩuʒxun)

goǩuʒxun (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Okordule (romanization)
Chanapeti (romanization)
Batumi (romanization)

From გ- (g-) + ო- (o-) + კუცხ- (ǩuʒx-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳwircx- (“to be awake, wake up”).

inh+

დაჩქიმიში ბერე ჟურ ნდღაშენ დონი ორდოშე გოკუცხუნ

My sister's child has been waking up early for two days

daçkimişi bere jur ndğaşen doni ordoşe goǩuʒxun


კიჲამს

head

კიჲამს • (ǩiyams) (Latin spelling ǩiyams)

ǩiyams (romanization)
Atina (romanization)
Vitse (romanization)

From კი- (ǩi-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳi- (“to cry”).

inh+

ბერექ კიჲამს. ციცა პიჯის ქომელუდვი დო მოკიჲამტას.

The child is screaming. Put the pacifier in his mouth so he doesn't scream.

berek ǩiyams. ʒiʒa p̌icis komeludvi do moǩiyamťas.

(Atina) (child or woman) to shout in a thin voice


კვათუმს

head

კვათუმს • (ǩvatums) (Latin spelling ǩvatums)

From კვათ- (ǩvat-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ḳwet- : ḳwt- (“to chop, to cut off”).

inh+

ხუსენიქ ნაკვათუ ხორშაფე ჰაქშენ გოლიმერს
xusenik naǩvatu xorşape hakşen golimers
Hüseyin passes the bean poles that he cut through here


კითხოფს

head

კითხოფს • (ǩitxops) (Latin spelling ǩitxops)

ǩitxops (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From კითხ- (ǩitx-) + -ოფ (-op) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳitx- (“to ask”).


მკუდი

mǩudi (romanization)
Vizha (romanization)
Ortaalan (romanization)
Vitse (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳodal- (“woodpecker”).

მკუდი ხომბულა მულა ნაონ ღორმა დოლოხენ

Woodpecker sits in a hollow in a dry elm


კოპა

head

კოპა • (ǩop̌a) (Latin spelling ǩop̌a, plural კოპეფე)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳoṗe- (“scoop (for wine)”).

inh+

ნანაშკიმი არ კოპა ლუუ ჯემიდუ

My mother put a scoop of cabbage for me (on my plate)


კრიჭომს

head

კრიჭომს • (ǩriç̌oms) (Latin speeling ǩriç̌oms)

ǩriç̌oms (romanization)
speeling ǩriç̌oms (Latin)
Arkabi (romanization)

From კრიჭ- (ǩriç̌-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳreč̣- : ḳrič̣- : ḳrč̣- (“to cut, cut off”).

inh+

ოსმანიქ ხამამიშ ტელლაკი სთერი კოჩი კრიჩომს
osmanik xamamiş ťellaǩi steri ǩoçi ǩriçoms
Osman scrubs the man like a tellak


კორობუმს

head

კორობუმს • (ǩorobums) (Latin spelling ǩorobums)

From კორობ- (ǩorob-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳreb- : ḳrb- (“to gather, to get together”).

inh+

ბერეფექ თუთასთეზ ნეძი კორობუმან

Children collect walnuts in the moonlight


ლობუნ

lobun (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Vitse (romanization)

From ლობ- (lob-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lab- : *lb- (“to become tender, soft; to moisten”).

inh+

ვროსსი ლობასსენ შენი დოღანი ჯარეფე დონტუცუ

Doghan scalded the bread with hot water so that it would soften well

vrossi lobassen şeni doğani carepe donťuʒu


ლალუმს

head

ლალუმს • (lalums) (Latin spelling lalums)

From ლალ- (lal-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lal- (“to bark”).

inh+

ჯოღორიქ გალე ა მციქა ნიფუშონაჲიზ ჲექთენ ლალუმზ

The dog barks when there's a bit of wheezing outside

coğorik gale a mʒika nipuşonayiz yekten lalumz

დიდო მოთლალუმ! წიწეფე გეგიხვარე.

Don't talk too much! I'll spill your intestines.


ლოჲა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laq̇e- (“rotten”).

(Atina, Artasheni) water from crushed fruit


ლირს

lirs (romanization)
Batumi (romanization)

From ლირ- (lir-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lul- (“to doze, sleep”).

inh+

ოხორჯაქ დიხჩინუ დო ლიმჯი იხ’ვაში ბოჲნე ლირს

She's old, so she always dozes off in the evening

oxorcak dixçinu do limci ix’vaşi boyne lirs


ლიბუ

libu (romanization)
Khopa (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lb-il- (“softened, soft”).

inh+

დოლოქუნუ დაჰა ლიბუ რენ

The dirt on the garment (which we soaked in water) has not yet dissolved (loosened)

(dirt from very dirty laundry) has not yet dissolved or loosened despite soaking in water


ლეშკი

leşǩi (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *laš- (“lip”). Doublet of ლაში (laşi).

ინითე ლეშკი მიტვაცუ. დინცხირი ჯემალენ.

My lip is chapped from the cold. It's bleeding.


ლეჟვერი

head

ლეჟვერი • (lejveri) (Latin spelling lejveri)

lejveri (romanization)
Khopa (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lez₁w- (“saliva”). Cognate with Georgian ლეზვი (lezvi) and Mingrelian ლეჟვაა (ležvaa).

inh+

ლაშაონი ჯოღორის ლეჟვერი აბენ


ლასირომს

head

ლასირომს • (lasiroms) (Latin spelling lasiroms)

From ლასირ- (lasir-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *les- (“to rub, sharpen”).

inh+

ხამი ქვაზ გჲუსუმერს დო ლასირომს

He rubs the knife against the stone and sharpens it


ლოსქუმს

head

ლოსქუმს • (loskums) (Latin spelling loskums)

From ლოსქ- (losk-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *loḳ- (“to lick”).

inh+

კატუქ მოთალიმუში ლოსქუმს


მთირი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mama-m-til- (“father-in-law”).

ნუსა მთირიმუშიშა ვარჯეწვაზდეტუკო ალაჲიცო ოხორიშა მემხვანერტუ

If the bride was not afraid of her father-in-law, she would have thrown us all out of the house

nusa mtirimuşişa varceǯvazdeťuǩo alayiʒo oxorişa memxvanerťu


მუნტური

head

მუნტური • (munťuri) (Latin spelling munťuri)

მბულეფეზ დიდო მუნტური უჲონუნ


მანჭვალე

მანჭვალე • (manç̌vale) (Latin spelling manç̌vale)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *me-c̣₁wel- (“milked”).

inh+

ნანაქ ჟურ მანჭვალე ფუჯი ახირიზ ოსქედინამზ

My mom feeds two milking cows in the barn

nanak jur manç̌vale puci axiriz oskedinamz


მონკა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *maḳe- (“heavy”).

მობალე მონკა აჲუ. არ ფიჩი მოჲოღაჲ.

It's a heavy load. He's taking it off a bit.

მონკა დულჲაზ ოჩალიშუთე კოჩი დიდო იჟლიპენ

monǩa dulyaz oçalişute ǩoçi dido ijlip̌en

ბერეჩქიმი დიდო მონკა ზაბუნობაფეზ დოლოლუ. აში თუთაზ გეჯანტუ. ჰაწი მციქა ქელიკარუ დო თამო თამო სქიდუნ.

My child was very seriously ill. He was bedridden for six months. Now he has recovered a little and is slowly getting back to his old self.

bereçkimi dido monǩa zabunobapez dololu. aşi tutaz gecanťu. haǯi mʒika keliǩaru do tamo tamo skidun.

მონკა ნენა მოთ ზოპონ


იმონკანენ

head

იმონკანენ • (imonǩanen) (Latin spelling imonǩanen)

From ი- (i-) + მონკა (monǩa) + -ან- (-an-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *maḳen- (“to get heavy, pregnant”).

inh+

ჰანწო უშქურიზ დიდო ჩანს. ვაიმონჭაშა ტოტეფე დიმონკანენ დო გჲოვდეზ ელუჭკოდუნ.

Apples are very productive this year. Before they ripen, the branches get heavy and crack off the trunk.

hanǯo uşkuriz dido çans. vaimonç̌aşa ťoťepe dimonǩanen do gyovdez eluç̌ǩodun.


მასარი

head

მასარი • (masari) (Latin spelling masari)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *meser- (“palisade; stake”). Cognate with Georgian მესერი (meseri) and Mingrelian მასარი (masari).

inh+

ჟურ მასაჲიში არაზ თოკი გოშობუნ


მაწკინდი

head

მაწკინდი • (maǯǩindi) (Latin spelling maǯǩindi)

Inherited from Proto-Kartvelian *me-(r)č̣ed- (“finger-ring”). Cognate with Mingrelian მარწკინდი (marc̣ḳindi) and Svan მჷსკად (məsḳad). Possibly Georgian ბეჭედი (beč̣edi) too.

inh+

ჰილმიქ ჶერიდეზ მაწკინდი მოდუმერს
hilmik feridez maǯǩindi modumers
Hilmi puts a ring on Feride


მჟორა

Inherited from Proto-Kartvelian *mz₁ware- (“sunny side”).

inh+

უჩა დოლოქუნუ მჟორაზ დიდო დოსქიდაში ორდო დიქჩანენ

If a black dress stays in the sun too long, it will fade (turn white) early.

uça dolokunu mjoraz dido doskidaşi ordo dikçanen


მწული

mǯuli (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *m-(s)č̣w-al- (“point, thorn”).

inh+

ჰიმ მწული ნაონ ჲერი ჯუტახაჲ


მკოლი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ḳal-.

ალიქ ზენის მკოლი ჯოჭოფამს


მე-

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mi- (aside from speaker).

inh+

მე- (me-) + კვათ- (ǩvat-, “to cut”) → მეკვათუმს (meǩvatums, “S/he cuts”)


მუგვალა

head

მუგვალა • (mugvala) (Latin spelling mugvala)

mugvala (romanization)
Borghola (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mo-rgw- (“ball, skein”). Cognate with Georgian მორგვი (morgvi) and Mingrelian მურგვა (murgva).

inh+

ხოპეში დოქაჩალე “მოგვალა ივას” მა დო გოპაზუმ

I carve around the handle of the shovel to make it round

xop̌eşi dokaçale “mogvala ivas” ma do gop̌azum


პეჯი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mq̇ar- (“strong, sound, solid”). Cognate with Georgian მყარი (mq̇ari).

inh+

ლაზუტი დიდო პეჯი ქოდუტალიდორენ. მციქა ქოგოშუწკი დო ითუთხანაზ.

You've left the corn too tight. Pull it out a little more so it's sparse.

lazuťi dido p̌eci koduťalidoren. mʒika kogoşuǯǩi do itutxanaz.


მჯიხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mʒ₁iɣ-.

მჯიხი გეჩუ დო კიბირი ჲუტახუ

S/he punched her/him and broke her/his tooth


იმჭკენ

head

იმჭკენ • (imç̌ǩen) (Latin spelling imç̌ǩen)

imç̌ǩen (romanization)
Sumla (romanization)
Lome (romanization)

From ი- (i-) + მჭკ- (mç̌ǩ-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mc̣₁q- (“to train (to), break in”).

inh+

ხასანიშ ათმაჯა თამო თამო იმჭკენ

Khasan's hawk is slowly becoming domesticated


გჲომპონამს

head

გჲომპონამს • (gyomp̌onams) (Latin spelling gyomp̌onams)

From გჲ- (gy-) + ო- (o-) + მპონ- (mp̌on-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mq̇en- : mq̇n- (“to graft”).

inh+

უშქური მცხულიზ გებომპონი დო კაი კაი სქიდუნ

I've grafted the apple to the pear, and it's holding well. It's alive.

uşkuri mʒxuliz gebomp̌oni do ǩai ǩai skidun


ამშქორინენ

head

ამშქორინენ • (amşkorinen) (Latin spelling amşkorinen)

From ა- (a-) + მშქორინ- (mşkorin-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mš(i)- (“to be hungry”).

inh+

ბერეზ დიდო ამშქორინუდორენ. მუნთხა გებუდვარე შა თოთუმს დო იფხორს.

The kid's hungry. Whatever I put down, he eats it.

berez dido amşkorinudoren. muntxa gebudvare şa totums do ipxors.

to get hungry, to feel hungry, to be hungry


მსქვა

Inherited from Proto-Kartvelian *m-šwen- (“beautiful, beauty”).

inh+

ჰამ წანაში ლაზი ბირაფაში ჶესთივალი გოწოშენთი მსქვა ივუ

This year's Laz song festival was even better than last year

ham ǯanaşi lazi birapaşi festivali goǯoşenti mskva ivu

good, lovely, pleasant, pretty, nice, beautiful


მჭოხა

head

მჭოხა • (mç̌oxa) (Latin spelling mç̌oxa)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mč̣axe- (“sour”).

inh+

მჭოხა ომური დო უშქური უხვენე ოხორჯალეფეს კაჲი უწონან

Sour plums and apples pleasant for pregnant women

mç̌oxa omuri do uşkuri uxvene oxorcalepes ǩayi uǯonan


მჭკადუ

head

მჭკადუ • (mç̌ǩadu) (Latin spelling mç̌ǩadu)

mç̌ǩadu (romanization)
Arkabi (romanization)
მჭკადუ (absolutive singular)
მჭკადუფე (absolutive plural)
მჭკადუქ (ergative singular)
მჭკადუფექ (ergative plural)
მჭკადუს (dative singular)
მჭკადუფეს (dative plural)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშ (genitive singular)
მჭკადუშიş) (genitive singular)
მჭკადუშიşi) (genitive singular)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშ (genitive plural)
მჭკადუფეშიş) (genitive plural)
მჭკადუფეშიşi) (genitive plural)
მჭკადუშე (directive singular)
მჭკადუფეშე (directive plural)
მჭკადუშენ (ablative singular)
მჭკადუფეშენ (ablative plural)
მჭკადუს (locative singular)
მჭკადუფეს (locative plural)
მჭკადუთენ (instrumental singular)
მჭკადუფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-č̣ed-el- (“smith, blacksmith”).

inh+

ბერგი მჭკადუ დიშქაში ბერგითე დიხვენ

The pickaxe maker is buried with a pickaxe made of wood (proverb)


იმხორს

head

იმხორს • (imxors) (Latin spelling imxors)

From ი- (i-) + მხორ- (mxor-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *mxar- (“to eat”).

inh+

სქანდა მუთუ ვარიყვეტუ. ამა ბერესქანი გიმხორს.

You'd be fine. But your kid is eating you up.

skanda mutu variqveťu. ama bereskani gimxors.

(figurative, Batumi) to devour, to cause distress (to parents)


მხულული

head

მხულული • (mxululi) (Latin spelling mxululi)

mxululi (romanization)
Vizha (romanization)

Inherited from Proto-Kartvelian *m-xul- (“lizard”).

inh+

ჯენჩხვასი მხულულეფე გამიფინერან

When it gets warmer, the lizards come out


უნონ

Inherited from Proto-Kartvelian *n- (“to want, desire, wish”).

inh+

ჯუმამუშიქ, ნავარ იხმარს ირი მუთუ ნამოხთასენ ორაფეს უნტაში ჰემუზ მეჩამუ შენი ეშუშინახამს

His brother hides everything that he doesn't use (in something open) to give to him in the future when he wants (needs) it

cumamuşik, navar ixmars iri mutu namoxtasen orapes unťaşi hemuz meçamu şeni eşuşinaxams

ნოღაჲი ბოზოფეზ ქჲოჲიშე კელე გამათხუ ვაუნონან

City girls don't want to marry villagers

noğayi bozopez kyoyişe ǩele gamatxu vaunonan

verbal noun + ვარ-უნონ (var-unon)
to don't want to do anything

ბაბა, ორდეღეფექ ომჩვიჲუ მუნდეს დიგურეზ? - სქირიჩქიმი, ჰამთეფე ომჩვირუ ჩქინერი დიბადენან. დოგურუ ვაუნონან.

Dad, when did the ducks learn to swim? - Son, they know how to swim from birth. No need to learn.

baba, ordeğepek omçviyu mundes digurez? - skiriçkimi, hamtepe omçviru çkineri dibadenan. doguru vaunonan.

verbal noun + ვარ-უნონ (var-unon)
to don't have to do anything

ჭე, ბერე ! დაჰა სი მოჭკა რე. დოგურუ შენი დიდო ორა უნონ.

Hey, kid! You're new. It takes a lot of time to learn.

ç̌e, bere ! daha si moç̌ǩa re. doguru şeni dido ora unon.


ნოდერი

head

ნოდერი • (noderi) (Latin spelling noderi)

დიშქაფე მეჲახვალონი შაქის ნოდერითე გამაბიღათენ
dişkape meyaxvaloni şakis noderite gamabiğaten
We'll haul the firewood up to meyaxvaloni


ქჩინი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *mqc₁-oan- (“hoary with age”). Cognate with Georgian მხცოვანი (mxcovani) and Mingrelian რჩინუ (rčinu).

inh+

(Atina, Vizha, Artasheni) white-haired (man or woman)

არ ქჩინი ბადი მულუნ

An old man with white hair and a white beard is coming

(Atina, Vizha, Artasheni) white-haired and white bearded (man)

ქჩინი ოხორჯა ხვალა მულუტუ. ვაშა გზას მუთუ დაღოდუ?

The old woman was coming alone. I wonder if something happened to her on the way.

kçini oxorca xvala muluťu. vaşa gzas mutu dağodu?

(Vitse–Arkabi) elderly, aged, old (woman)


ქჩინი

ქჩინიქ ინიზ იტუბინტაში დიშქა ნაუკვათუ კოჩიზ ბერეფე უხვამამს

Old woman prays for the children of the man who chopped her firewood while warming up in the cold

kçinik iniz iťubinťaşi dişka nauǩvatu ǩoçiz berepe uxvamams


ნოთე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *nat-e- (“light”), from *nat-.

ბერეზ დაჩხური ნოთე დო ნოპინწკალეთე გამაგზენ

The child can ignite the fire with kindling and thin pieces of wood

berez daçxuri note do nop̌inǯǩalete gamagzen


ნოპინწკალე

head

ნოპინწკალე • (nop̌inǯǩale) (Latin spelling nop̌inǯǩale)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṗerc̣k- (“splinter, chip; spark”).

inh+

Child can ignite fire with kindling and thin pieces of wood

thin piece of wood; toothpick, splinter etc.


ნოტეხი

head

ნოტეხი • (noťexi) (Latin spelling noťexi)

noťexi (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *na-ṭex- (“broken; fragment(s)”). Cognate with Georgian ნატეხი (naṭexi) and Mingrelian ნოტეხი (noṭexi).

inh+

დოღანიქ არ ნოტეხი მჭკუდი არ ჶარათე ნუკუზ ამიდუმერს

Dogan takes a mouthful of bread in one go

doğanik ar noťexi mç̌ǩudi ar farate nuǩuz amidumers


უფი

Inherited from Proto-Kartvelian *opl- (“sweat”).

უფითე შუვეჲი შეჲი უნახუ დოდვაჲიზ ჟურ ნდღაზ დოლოხე ჲექთენ იმტკორენ

If you leave a sweat-soaked item unwashed, it will mold within two days

upite şuveyi şeyi unaxu dodvayiz jur ndğaz doloxe yekten imťǩoren


ეჩი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *oc₁-.

წოხლე სქიჲაჶითე ფიმფილ ბიბღამტით. ჰაწი ტრაშმაქინასი ბიხმართ. ეჩი წანა შქულე მუთე ტრაში ბივათენ ვამიჩქინან.

In the past, we used to shave our beards with a razor. Today we use shavers. Who knows what we will shave with in twenty years.

ǯoxle skiyafite pimpil bibğamťit. haǯi ťraşmakinasi bixmart. eçi ǯana şkule mute ťraşi bivaten vamiçkinan.


მწკა

mǯǩa (romanization)
Chanapeti (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṗrc̣ḳa- (“fragment, splinter; stone”).

inh+

ნჩალაში ბარდი იჭვერტუშა მწკა იტკოჩერტუ

A ball of corn stalks sparked as it burned


ლემჭკვა

head

ლემჭკვა • (lemç̌ǩva) (Latin spelling lemç̌ǩva)

Inherited from Proto-Kartvelian *ne-rc̣₁q̇w- (“salive, spittle”). Cognate with Georgian ნერწყვი (nerc̣q̇vi), Mingrelian ლერჭკვა (lerč̣ḳva) and Svan ნა̈შყვ (näšq̇v).

cog

Svan ნა̈შყვ (näšq̇v)

ა წკარი ოფშვატი. ლემჭკვა დომიხომუ.

I need a drink of water. My mouth is dry.


ნენა

head

ნენა • (nena) (plural ნენაფე, Latin spelling nena)

Inherited from Proto-Kartvelian *nen(a)- (“tongue, word”).

inh+

ღორმოთიზ ნამექჩუ ნენათე უპარამითი

Speak to Allah/God with the language He has given you

tongue, language, noise, sound, voice, word


მურუნცხი

head

მურუნცხი • (murunʒxi) (Latin spelling murunʒxi)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *racx- (“to count”).

inh+

სერი ნცას ნანოჭაბუნ მურუნცხეფე ნაკო მსქვა იძირენ

How beautiful the stars look (as if they are) glued to the night sky

seri nʒas nanoç̌abun murunʒxepe naǩo mskva iżiren

each of the celestial bodies except the sun and the moon

ხასანიზ პათარაზ ნანუჩანს მურუნწხი წიმინდი ორქო რენ

The star on Khasan's hat is genuine gold

xasaniz p̌ataraz nanuçans murunǯxi ǯimindi orko ren

a shape consisting of many short lines or triangles drawn from a point to the periphery, and what is in this shape


კორეცხუმს

head

კორეცხუმს • (ǩoreʒxums) (Latin spelling ǩoreʒxums)

ǩoreʒxums (romanization)
Atina (romanization)
Vitse (romanization)
Lome (romanization)

From კორეცხ- (ǩoreʒx-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *racx- : *rcx- (“to count, compute, calculate; to consider”).

inh+

ნაღურუ ბერე აღანი ჩილეჲი ტუ. ნანამუშიქ ბერემუშიში ოზმონუფე კორეცხუმს დო სვარუმს.

The dead boy was a newlywed. His mother mourns, listing the thoughts of her child.

nağuru bere ağani çileyi ťu. nanamuşik beremuşişi ozmonupe ǩoreʒxums do svarums.

(for unexpected deaths) to mourn, to lament


რაგი

desc

→ Turkish: (Artvin) ragvi (or from Georgian)

Inherited from Proto-Kartvelian *regw- (“to throw on, fall upon”). Note also Georgian რაგვი (ragvi), a Zan borrowing.

inh+

ხასანის არ კაჲი რაგი ქომებონდვი
xasanis ar ǩayi ragi komebondvi
I ordered Khasan a good ragi

(Khopa, Chkhala) trap (used only for catching starlings)

trap, snare
trap (used only for catching starlings)


რანწკალუმს

head

რანწკალუმს • (ranǯǩalums) (Latin spelling ranǯǩalums)

ranǯǩalums (romanization)
Lome (romanization)

From რანწკალ- (ranǯǩal-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec̣ḳ- : ric̣ḳ- (“to jingle, tinkle, ring”).

inh+

ხოჯაქ იზანი იჯოხაში სერსიმუში რაკანეფეზ რანწკალუმს

When the imam calls for prayer, his voice echoes from the hills

xocak izani icoxaşi sersimuşi raǩanepez ranǯǩalums


ჩხიფს

From ჩხ- (çx-) + -იფ (-ip) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec₁x- : rc₁x- (“to wash, launder”).

inh+

ღომამჯინეჲი ანგეფე ანდღა ფჩხიფთ. კაჲი შეჲი ვარენ.

We're washing last night's dishes today. It's not nice.

ğomamcineyi angepe andğa pçxipt. ǩayi şeyi varen.

(things other than the human body and laundry) to wash


დორჩამს

head

დორჩამს • (dorçams) (Latin spelling dorçams)

From დ- (d-) + ო- (o-) + რჩ- (rç-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *rec₁- : rc₁- (“to spread; make a bed”).

inh+

ნანაქ მეტკოჩეჲი ქილიმეფე დგუმს ედო ჭარტაღიზ დორჩასენ

My mom stitchs old rugs together and will lay them in the living room

nanak meťǩoçeyi kilimepe dgums edo ç̌arťağiz dorçasen

to lay (carpets, rugs, wood, floor coverings, etc.) on the floor


გოჲოთუჲ

head

გოჲოთუჲ • (goyotuy) (Latin spelling goyotuy)

goyotuy (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

From გოჲო- (goyo-) + ო- (o-) + თ(ვ)- (t(v)-) + -უჲ (-uy). Inherited from Proto-Georgian-Zan *rtw- (“to cover”).

inh+

ონჩახულე დემეტულა ქოგოჲოთვი


სუმ

კოჩიქ სუმ თუთა რენ გოხვეწუნ დო არ ნდღაზ ვარნუშველი

He's been begging for three months and you haven't helped him one day

ǩoçik sum tuta ren goxveǯun do ar ndğaz varnuşveli


გონთხიმს

head

გონთხიმს • (gontxims) (Latin spelling gontxims)

gontxims (romanization)
Arkabi (romanization)

From გო- (go-) + ო- (o-) + ნთხიმ- (ntxim-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *rtx-am- : rtx-m- (“to stretch (out); to break, disconnect”).

inh+

ჰაქ ფუქურეფე ორდო ვარგონთხიმს

to open, to open up, to stretch out, to stretch

to develop blossoming flowers or leaves, to develop blossoming flowers (subject not shown; a supernatural force)


სულუმს

head

სულუმს • (sulums) (Latin spelling sulums)

sulums (romanization)
Atina (romanization)
Vitse (romanization)

From სულ- (sul-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *sel- (“flax”).

inh+

to separate the hemp fiber from the stalk


უსიმინს

head

უსიმინს • (usimins) (Latin spelling usimins)

usimins (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From უ- (u-) + სიმინ- (simin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *sem- : *sm- (“to hear; to be heard”).


ისურინამს

head

ისურინამს • (isurinams) (Latin spelling isurinams)

From ი- (i-) + სურინ- (surin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ser- : sr- (“to slide, slip, glide”).

inh+

ბერეფე ისურინამან

to skate willingly, to skate for pleasure


მსვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *swe- (“wing, feather”).

inh+

დუმჭკუზ ეჯელი მუხთაში მსვა ნაჩანენ

When an ant dies, its wings are attached (proverb)

(Vizha, Vitse–Arkabi, Khopa, Chkhala) wing (of birds and insects)


მსვა

head

მსვა • (msva) (plural მსვაფე, Latin spelling msva)

msva (romanization)
მსვაფე (plural)
Vizha (romanization)

Likely the same word as მსვა (msva, “wing”) with a sense development "wing" → "side" → "location". Compare the sense developments seen in Georgian ფრთა (prta), მხარე (mxare), Armenian թև (tʻew), կողմ (koġm), French côté.

ოთვა მჭიფე სოჲაფე სოონ მსვაფე მთურითე დოლინდრაწენ

Snow pits the roof where there are thin timbers

otva mç̌ipe soyape soon msvape mturite dolindraǯen

geographical point where someone or something is located; location, place


სვარუფს

სვარუფს • (svarups) (Latin spelling svarups)

From სვარ- (svar-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *swer- : swr- (“to lay out; to arrange, order; to draw up”).


მსუჯი

msuci (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Vitse (romanization)
Lome (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *sur-.

გემას ბინგრინეტი დო არ მსუჯის ქოგებაკნი

I was rolling down the mountain and I grabbed an ivy


სთვინუმს

head

სთვინუმს • (stvinums) (Latin spelling stvinums)

stvinums (romanization)
Vitse (romanization)

From სთვინ- (stvin-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *sṭw-en- : sṭw-in-.


ოცხეჯი

head

ოცხეჯი • (oʒxeci) (Latin spelling oʒxeci)

oʒxeci (romanization)
Artasheni (romanization)
Vitse (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-warcx-ar-. Cognate with Georgian სავარცხელი (savarcxeli) and Mingrelian ორცხონჯი (orcxonǯi).

inh+

ნანდიდიჩქიმიქ კატა ნდღაზ ბოზომოთამუშიზ ოცხეჯითენ თომალეფე უცხონამზ

My grandmother combs her granddaughter's hair with a comb every day

nandidiçkimik ǩaťa ndğaz bozomotamuşiz oʒxeciten tomalepe uʒxonamz


ოშუმალე

head

ოშუმალე • (oşumale) (Latin spelling oşumale)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + შუმ- (şum-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-s₁wm-el- (“drinking”). Cognate with Georgian სასმელი (sasmeli) and Mingrelian ოშუმალი (ošumali).

inh+

ენნი კაჲი ოშუმალე წკარი რენ


ოფშა

By surface analysis, ო- (o-) + ფშ- (pş-) + -ა (-a). Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-ws₁-e- (“full, complete”). Cognate with Georgian სავსე (savse) and Mingrelian ოფშა (opša).

inh+

ლაზებური ოშკომალეფეს ოფშა ლილვე იხმარენ. ვორსი იჲენ.

Laz dishes use lots of vegetables. It's good.

lazeburi oşǩomalepes opşa lilve ixmaren. vorsi iyen.


ორძო

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-warʒ-el- (“seat”). Cognate with Georgian სავარძელი (savarʒeli).

ბერექ ორძო დაჩხურიზ დიდო ნუნჭინამს

The child brings the chair too close to the fire


ოჭინახე

head

ოჭინახე • (oç̌inaxe) (Latin spelling oç̌inaxe)

oç̌inaxe (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c̣₁nex-el- (“wine-press”). Cognate with Georgian საწნეხელი (sac̣nexeli) and Mingrelian ოჭინახი (oč̣inaxi).

inh+

a device for squeezing the pulp of fruits such as apples, pears and grapes while making molasses


ოჩამბრე

head

ოჩამბრე • (oçambre) (Latin spelling oçambre)

oçambre (romanization)
Atina (romanization)
Ortaalan (romanization)
Sumla (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *(s)a-c₁em-ar- (“mortar”).

inh+

შკიმი ებაქ ოჩამბრეში დოლოხე გამაჩხამს


ონცორუ

head

ონცორუ • (onʒoru) (Latin spelling onʒoru)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-car-.

inh+

ონცორუჩქიმი ღოჯიზ გელობუნ

My sieve hangs in the corner of the wooden wall


იზმოჯე

head

იზმოჯე • (izmoce) (Latin spelling izmoce)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿi-zm-ar- (“dream”).

inh+

იზმოჯეში გამათხვერი უხვენე ვარივენ

Getting married in a dream does not get you pregnant (proverb)


ოჭკომალე

head

ოჭკომალე • (oç̌ǩomale) (Latin spelling oç̌ǩomale)

By surface analysis, ო- -ალე (o- -ale) + ჭკომ- (ç̌ǩom-). Inherited from Proto-Georgian-Zan *lʿa-č̣m-el- (“food, meal”). Cognate with Georgian საჭმელი (sač̣meli) and Mingrelian ოჭკომალი (oč̣ḳomali).

inh+

ოჭკომალე ჟოლიში ყას ხენჭკელითენ გუწობუნ

The food for the journey hang in a basket on the branch of a mulberry tree

oç̌ǩomale jolişi qas xenç̌ǩeliten guǯobun


შვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wer- (“sigh, breath”).

inh+

ბერეზ დობუჯოხაში ა შვაჯის ელარჩენ დო ქელულუნ

When I call the boy, he comes running upstairs

berez dobucoxaşi a şvacis elarçen do kelulun


შირუმს

head

შირუმს • (şirums) (Latin spelling şirums)

From შირ- (şir-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ar- : s₁r- (“to destroy, ruin”).

inh+

ხასანიში უნივერსიტეზ ნარენ დიდი ბიჭიქ “ა მუთხა პარე” დეჲი აქშამა ქვა შირუმს

Khasan's eldest son, who is at university, is scouring stones all day long, saying, "I'm going to do something"

xasanişi universiťez naren didi biç̌ik “a mutxa p̌are” deyi akşama kva şirums


შვანუმს

head

შვანუმს • (şvanums) (Latin spelling şvanums)

From შვან- (şvan-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *s₁wen- : s₁wn- (“to breathe, sigh; to rest”).

inh+

ღეჯიქ შვანუმს

(Vitse) (about pigs) to growl or make a breathing sound


შიკუმს

head

შიკუმს • (şiǩums) (Latin spelling şiǩums)

şiǩums (romanization)
Atina (romanization)

From შიკ- (şiǩ-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁loḳ- (“to hiccup”).

inh+

ხასანიქ ანდღა ოფშა შიკუმს
xasanik andğa opşa şiǩums
Khasan is hiccuping a lot today


შუვაფს

head

შუვაფს • (şuvaps) (Latin spelling şuvaps)

şuvaps (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From შუვ- (şuv-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ow- (“to be wet”).


შუვი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁ow-el- (“wet, soaked”).

inh+

თოკი შუვი ჲენ. გელოკიდი დო ა ჭიტა დოწოროდას.

The rope is wet. Hang it so it floats a little.

toǩi şuvi yen. geloǩidi do a ç̌iťa doǯorodas.


შოლუფს

head

შოლუფს • (şolups) (Latin spelling şolups)

şolups (romanization)
Batumi (romanization)

From შოლ- (şol-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *s₁owl- (“to wet, make wet”).

inh+

ემინექ, მჭიმა ვარმჭიმუნა ღალიში წკარითენ პიპერი შოლუფს

When it doesn't rain, Emine waters the pepper with water from the stream

eminek, mç̌ima varmç̌imuna ğalişi ǯǩariten p̌ip̌eri şolups


ინტრენ

head

ინტრენ • (inťren) (Latin spelling inťren)

From ი- (i-) + ნტრ- (nťr-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭe(w)- : ṭi(w)- (“to go in; to be contained”).

inh+

ჰაკო კოჩი ხუჭუპელი კონაჲი ბაგენიზ სო ინტრით?

haǩo ǩoçi xuç̌up̌eli ǩonayi bageniz so inťrit?


ტუბუნ

From ტუბ- (ťub-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭep- : ṭp-.

ონტულეზ მთვირი ეზდიმს. ტაონი მციქა დოტუბუ.

The snow is lifting in the fields. The weather has warmed up a bit.

onťulez mtviri ezdims. ťaoni mʒika doťubu.


დუტალამს

head

დუტალამს • (duťalams) (Latin spelling duťalams)

From დ- (d-) + უ- (u-) + ტალ- (ťal-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ṭe(w)- (“to leave, let go”).

inh+

ომერ ჯუმადიქ ბერემუში შენი ნავათქუ ვარდუტალუ. ჰაწითი ოხირუ ნუმსქვანამს.

Uncle Omar did not stop talking about his son. Now he is calling him a thief.

omer cumadik beremuşi şeni navatku varduťalu. haǯiti oxiru numskvanams.

to abandon, to leave, to quit, to give up


ტახუმს

head

ტახუმს • (ťaxums) (Latin spelling ťaxums)

From ტახ- (ťax-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭex- : ṭx- (“to break”).

inh+

ნუსაქ ლაზუტი ტახუმს დო ონტულეზ ოკობღამს. ლუმჯიშა კელე ოხორიშე ზდასენ.

The bride crushes the corn and piles it together in the field. She will carry it home in the evening.

nusak lazuťi ťaxums do onťulez oǩobğams. lumcişa ǩele oxorişe zdasen.


მტუტა

head

მტუტა • (mťuťa) (plural მტუტაფე, Latin spelling mťuťa)

ნანაქ დაჩხურიში მტუტა ლივადიზ ხაჯი დო შუკაზ ეკუდუმე(რ)ზ
nanak daçxurişi mťuťa livadiz xaci do şuǩaz eǩudume(r)z
My mother gives the ash (from the fire) to beans and cucumbers in the garden (as fertilizer)


ტკორინს

ტკორინს • (ťǩorins) (Latin spelling ťǩorins)

ťǩorins (romanization)
Vitse (romanization)
Khopa (romanization)

From ტკორინ- (ťǩorin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭq̇ar- : ṭq̇r- (“pedere; to have diarrhoea”).


იტიშინამს

head

იტიშინამს • (iťişinams) (Latin spelling iťişinams)

From ი- (i-) + ტიშინ- (ťişin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭis₁-.

ჰასანიქ, ჰანდღა დოხედუ დო ლუმჯი შაკიზ თიზ მტირი იტიშინუ

Hasan sat today and picked lice from his head until the evening

hasanik, handğa doxedu do lumci şaǩiz tiz mťiri iťişinu

to detect, to remove (a swelling, boil, dust or lice in the hair, etc. from a part of one's own body)


ოწკენ

From ო- (o-) + წკ- (ǯǩ-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *uc̣q̇- (“to know”). Cognate with Georgian უწყება (uc̣q̇eba).


მფულუფს

head

მფულუფს • (mpulups) (Latin spelling mpulups)

mpulups (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From მფულ- (mpul-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pal- : pl- (“to hide, to bury”).

inh+

ჩქუ ირიქხოლო ართიქათი ძიჲამერი ნაბორეთ მითიშენ ვარმფულომთ

We do not hide from anyone that we have all seen each other before

çku irikxolo artikati żiyameri naboret mitişen varmpulomt


ფუცხოლუმს

head

ფუცხოლუმს • (puʒxolums) (Latin spelling puʒxolums)

From ფუცხოლ- (puʒxol-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pacx-un- (“to scratch, claw”).


ფათქალამს

head

ფათქალამს • (patkalams) (Latin spelling patkalams)

patkalams (romanization)
Vitse (romanization)
Lome (romanization)

From ფათქალ- (patkal-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Probably along with the root ფათხალ- (patxal-) ,that used in Western dialects, Inherited from Proto-Kartvelian *petk- : ptk- (“to break; to blow up”).

inh+

კინჩიქ ფათქალამს


ტვაცუნ

head

ტვაცუნ • (ťvaʒun) (Latin spelling ťvaʒun)

ťvaʒun (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Okordule (romanization)

From ტვაც- (ťvaʒ-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *ṭq̇oc- (“to throw; to strike (with a crack)”).

inh+

ალი! წარი ხორთუმი ტვაცუ. ჰიმ მენზგიფუჲ.

Ali! The water hose burst. Have him plug it (for patching).


დუფინამს

head

დუფინამს • (dupinams) (Latin spelling dupinams)

From დ- (d-) + უ- (u-) + ფინ- (pin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pen- : pin- (“to spread; to straw”).

inh+

მჟორაზ ნადუფინი ლაზუტეფე კატუქ გოშობღამს

Cat scatters the corn that you spread under the sun

mjoraz nadupini lazuťepe ǩaťuk goşobğams

(wheat, nuts, straw, etc.) to spread on the ground


ფესო

peso (romanization)
Vitse (romanization)
Lome (romanization)

From Inherited from Proto-Georgian-Zan *pesw- (“root”). Cognate with Georgian ფესვი (pesvi) and Mingrelian ფოსვე (posve).

მწკოში თუდე დიდო მოთ-ხაჩქუმ. ფესომუში გელასენ

Don't dig too deep under the Prunus laurocerasus. The root will fall to the ground.

mǯǩoşi tude dido mot-xaçkum. pesomuşi gelasen

(Arkabi) the first vein-like extensions of the roots


მქუმს

From მქ(ვ)- (mk(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pekw- : pkw-.

მა “ლაზუტი მქვაზ” მა დო ფჩუმერ. ალიქ წკაჲი ნუკვათამს დო ქარმატე დოდგინამს.

I am waiting for the corn to finish (to be ground). Ali cuts off the water and stops the mill.

ma “lazuťi mkvaz” ma do pçumer. alik ǯǩayi nuǩvatams do karmaťe dodginams.


ფათხუმს

head

ფათხუმს • (patxums) (Latin spelling patxums)

From ფათხ- (patx-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *pertx- (“to shake”).

inh+

აფართუმანითქვანიზ არ ოხორჯაქ კატა საბაჲლე ხალი ფათხუმს

A woman in your apartment shakes the carpet every morning

apartumanitkvaniz ar oxorcak ǩaťa sabayle xali patxums

to shake something (by hand against the ground to knock dust off of it)


ბუცხი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *pocx- (“rake”). Cognate with Georgian ფოცხი (pocxi) and Mingrelian ბუცხი (bucxi).

ნთხირი არჟურ ნდღაზ მჟორაზ ქოდუფინი. ეზდიმტაში ბიგათე კაჲი დოჩაქში. ოკაჩხე ბუცხითე ჩონჩი კაჲი მოჲაქოსი დო ჰემინდო შქულე კაკალეფე ოკოქოსი დო ჟინ არ მუთუ ქოჲოთვი.

Lay the hazelnuts out in the sun for a day or two. When you lift them up, beat them well with a stick, then use a rake to sweep off the dry shells, then gather the kernels together and cover them with something.

ntxiri arjur ndğaz mjoraz kodupini. ezdimťaşi bigate ǩayi doçakşi. oǩaçxe buʒxite çonçi ǩayi moyakosi do hemindo şkule ǩaǩalepe oǩokosi do jin ar mutu koyotvi.


ბრიწუფს

head

ბრიწუფს • (briǯups) (Latin spelling briǯups)

From ბრიწ- (briǯ-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *prec̣- : pric̣- (“to tear, rend”).

inh+

დოლოქუნუფე დიდო მანი ბრიწუფს

S/he wears out her/his clothes very fast


ფუთხუნ

head

ფუთხუნ • (putxun) (Latin spelling putxun)

From ფუთხ- (putx-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *prtx- (“to tremble; to rouse oneself”).


ფუჯი

ალი დულჲაშა ვარულუნ დო ფუჯი სტერი გოითორენ, გულუნ

Ali doesn't go to work but wanders around like a cow

ali dulyaşa varulun do puci sťeri goitoren, gulun


ომფუნაჲ

head

ომფუნაჲ • (ompunay) (Latin spelling ompunay)

ompunay (romanization)
Vizha (romanization)

From ო- (o-) + მფუნ- (mpun-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Kartvelian *pu-wn- (“to boil”).

inh+

ალი ნჯავლა ომფუნაჲ

(water or mik) to warm up, to heat, to warm


მფუნ

mpun (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Okordule (romanization)

From მფ- (mp-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *pu- (“to inflate; to rise”).

inh+

მჟალვა მფუნ


ფსიფს

psips (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From ფს- (ps-) + -იფ (-ip) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ps- (“to urinate”).


ბუცხა

head

ბუცხა • (buʒxa) (Latin spelling buʒxa, plural ბუცხაფე)

Inherited from Proto-Kartvelian *prcx- (“fingernail; to scratch”). Cognate with Georgian ფრჩხილი (prčxili), Mingrelian ბირცხა (bircxa) and Svan ცხა (cxa).

inh+

ალი ნცხენი ბუცხაფე უკვათაჲ


ფუნტურა

head

ფუნტურა • (punťura) (Latin spelling punťura)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *puṭuro- (“rotten (about fruit,trees)”). See more in Old Georgian ფუტურო (puṭuro).

inh+

ნამომჩი ნეძიშ კაკალი ფუნტურა გამახთუ

The walnut kernel you gave me turned out to have a hollow (rotten)

(about walnuts, hazelnuts, etc.) hollow, rotten

about walnuts; hazelnuts; about walnuts; hazelnuts


მქორუმს

head

მქორუმს • (mkorums) (Latin spelling mkorums)

mkorums (romanization)
Vitse (romanization)
Lome (romanization)

From მქორ- (mkor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *pknar- : pknr- (“to yawn”).Cognate with Georgian ამთქნარებს (amtknarebs) and Mingrelian ქირონი (kironi).

inh+

ჯუმადიჩქიმი დოჭკინეჲი რენ-ი, ვარმიჩქინ. ჰამსერი ბოჲნე მქორუმზ.

I don't know if my uncle is tired. He's yawning a lot tonight.

cumadiçkimi doç̌ǩineyi ren-i, varmiçkin. hamseri boyne mkorumz.


ხაკარუმს

head

ხაკარუმს • (xaǩarums) (Latin spelling xaǩarums)

From ხაკარ- (xaǩar-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *px-eḳ- : px-iḳ- (“to scrape”).

inh+

თენჯერეზ ქოგჲაჭუდორენ. ნუსაქ ხამითე ხაკარუმს.

The bottom of the pot is burnt. The bride is scraping it with a knife.

tencerez kogyaç̌udoren. nusak xamite xaǩarums.


მხა

head

მხა • (mxa) (plural მხაფე, Latin spelling mxa)

mxa (romanization)
მხაფე (plural)
Atina (romanization)
Okordule (romanization)
Chanapeti (romanization)
Sumla (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Kartvelian *pxa- (“frame, small bone”). Cognate with Georgian ფხა (pxa), Mingrelian ხა (xa) and Svan ფხა (pxa).

inh+

ნჩხომიში მხა ხურტულის ქელემაცონუ


ოშლეთინამს

head

ოშლეთინამს • (oşletinams) (Latin spelling oşletinams)

oşletinams (romanization)
Arkabi (romanization)

From ო- (o-) + შლეთინ- (şletin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *kad- : kd- (“to make mistake, err”).

inh+

ჰემუქ მითი ვარიდუშუნამს. თიმუში ოშლეთინამს.

S/he doesn't care about anyone. S/he's saving herself/himself.

hemuk miti variduşunams. timuşi oşletinams.


ქოთუმე

head

ქოთუმე • (kotume) (Latin spelling kotume)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *katam-.

inh+

ქოთუმექ ოფუტე ჩხიკოლუფს


მუნქინამს

head

მუნქინამს • (munkinams) (Latin spelling munkinams)

munkinams (romanization)
Arkabi (romanization)

From მ- (m-) + უ- (u-) + ნქინ- (nkin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *kan- : kn- (“to wave, rock, swing”).

inh+

ალიზ ჩქარ ნოსი ვარ უღუნ. ბადი კოჩიზ არგუნი მუნქინამს.

Ali has lost his mind. He lunges at the old man with an axe.

aliz çkar nosi var uğun. badi ǩoçiz arguni munkinams.

to lunge, to attack (someone with something without taking action)


იქთენ

From ი- (i-) + ქთ- (kt-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *ket- : kt- (“to turn”).

inh+

წალენი ღალი შიჲალერი გილულუნ. ამა მემეთიში ყონა კელე ტიბა იქთენ დო ჭიტა ჭიტა გჲულუნ
ǯaleni ğali şiyaleri gilulun. ama memetişi qona ǩele ťiba ikten do ç̌iťa ç̌iťa gyulun
The stream below is gurgling. But on the side of Mehmet's field it turns into a ťiba and flows slowly.


ქო-

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kwe (affirmative participle)

inh+

ნაზმიქ ბურეღი ძირაში ხომუხედუნ დო ქუიმხორს
nazmik bureği żiraşi xomuxedun do kuimxors
When Nazmi sees bureği, he sits down and eats it

demonstrates that the verb is indeed positive: affirmation prefix

(Batumi) (is added at the beginning of the imperfective form of some action verbs without preverb to indicate that the action in question has always been done or is commonplace)


ქუნი

kuni (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kon-.

ჰეშშო თი მაწკუნენ ქი ქუნი გამამიტროხუნ

I have such a headache that my brain is throbbing


ნქიმინომს

head

ნქიმინომს • (nkiminoms) (Latin spelling nkiminoms)

nkiminoms (romanization)
Arkabi (romanization)
Peroniti (romanization)

From ნქიმინ- (nkimin-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *km-en- : km-n- (“to make”).

inh+

ნანაქ ქუვალი ნქიმინომტაში ჩუჩუნა წქარი თამო თამო ეკუბამს

My mother pours warm water slowly while kneading dough for wheat bread

nanak kuvali nkiminomťaşi çuçuna ǯkari tamo tamo eǩubams


ქურჩოლუმს

head

ქურჩოლუმს • (kurçolums) (Latin spelling kurçolums)

From ქურჩოლ- (kurçol-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *kurc₁- (“to peel, remove crust”).

inh+

ლაზუტი ფქურჩოლით დო დოპკაკალით

to rub (a cob of corn, an ear of wheat, etc. to grain it)


ჩილამბრი

head

ჩილამბრი • (çilambri) (Latin spelling çilambri)

çilambri (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

Inherited from Proto-Kartvelian *kreml- (“tear”). See more on Georgian ცრემლი (cremli).

inh+

ჩილამბრი ნაორენ


ღარღალს

head

ღარღალს • (ğarğals) (Latin spelling ğarğals)

ğarğals (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)

From ღარღალ- (ğarğal-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣarɣar- (“to talk a lot”).

inh+

to speak in a way that cannot be taken seriously


ღაპამს

head

ღაპამს • (ğap̌ams) (Latin spelling ğap̌ams)

ğap̌ams (romanization)
Dutkhe (romanization)

From ღაპ- (ğap̌-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣeb- (“to paint, color”).

inh+

ტოქსერი დოლონი ოხორიშ დოლოხე ქჩე ღაპითე დობღაპი

Last week I painted the inside of the house with white paint

ťokseri doloni oxoriş doloxe kçe ğap̌ite dobğap̌i


ოღოდამს

head

ოღოდამს • (oğodams) (Latin spelling oğodums)

oğodams (romanization)
oğodums (romanization)

From ო- (o-) + ღოდ- (ğod-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣad- : ɣd- (“to do; to speak (loudly)”).

inh+

ხმარინერი ლორიჭი ქომომჩეს. ჰიმ მა მუჲა ვოღოდა?

They gave me a used pickaxe. What am I supposed to do with it?

xmarineri loriç̌i komomçes. him ma muya voğoda?

to do, to make
to make one thing into something else


ღაღუფს

head

ღაღუფს • (ğağups) (Latin spelling ğağups)

From ღაღ- (ğağ-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣeɣ- (“to move apart, shovel aside”).


ღურზული

head

ღურზული • (ğurzuli) (Latin spelling ğurzuli)

ğurzuli (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣwarʒl- (“weed, darnel, tare”). Cognate with Georgian ღვარძლი (ɣvarʒli) and Mingrelian ღურძული (ɣurʒuli).

inh+

ხერამი იმხორნა ღურზული გაჲაჲ

If you commit sin, let it be poison (for you) (curse)


მღორუმს

head

მღორუმს • (mğorums) (Latin spelling mğorums)

From მღორ- (mğor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣar- : ɣr- (“to cry; to sing”).

inh+

მოთ მღორამ. მითის სქანდენ ვარ აშქურინენ.

mot mğoram. mitis skanden var aşkurinen.

(humans, mostly man) to scream, to shout, to yell


ქომოჯი

head

ქომოჯი • (komoci) (Latin spelling komoci)

komoci (romanization)
Atina (romanization)
Artasheni (romanization)
Vitse (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *kmar-.

inh+

ჶადიმეში ქომოჯი დიდო ხესისი რენ


ღობუმს

head

ღობუმს • (ğobums) (Latin spelling ğobums)

ğobums (romanization)
Arkabi (romanization)

From ღობ- (ğob-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ɣweb- (“to weave, wattle”).


უხიტინაჲ

head

უხიტინაჲ • (uxiťinay) (Latin spelling uxiťinay)

uxiťinay (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

From უ- (u-) + ხიტინ- (xiťin-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣiṭin- (“to tickle”).

inh+

ნანამუში ბერე უხიტინაჲ დო ოზისინაჲ

Mother tickles the child and makes him laugh


მოღორდამს

head

მოღორდამს • (moğordams) (Latin spelling moğordams)

moğordams (romanization)
Atina (romanization)
Vitse (romanization)

From მ- (m-) + ო- (o-) + ღორდ- (ğord-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣor- (“to deceive”).


ღორმა

head

ღორმა • (ğorma) (plural ღორმაფე, Latin spelling ğorma)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrma-.

inh+

ღუტუღუტუ ნეზეფე ღორმაშა თორუჲ


ღენჯღილი

head

ღენჯღილი • (ğencğili) (Latin spelling ğencğili)

ğencğili (romanization)
Batumi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ɣrǯ-il- (“gums, molars”).

inh+

ალიქ იძიცაპტაში ღენჯღილიმუში იძირენ


აომინენ

head

აომინენ • (aominen) (Latin spelling aominen)

ამბინენ ამბინენ#Laz


ყირყინტი

ყირყინტი • (qirqinťi) (Latin spelling qirqinťi)

qirqinťi (romanization)
Chkhala (romanization)

desc

→ Georgian: ყირყინტი (q̇irq̇inṭi) — Adjara

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇arq̇anṭ- (“gullet, throat”).

inh+

მუ კაპეტი უშქირი რენ, აჲა ! ყირყინტის ჰოგილომოსქიდუ.

What a hard apple! It's stuck in my throat.

mu ǩap̌eťi uşkiri ren, aya ! qirqinťis hogilomoskidu.

(anatomy) larynx, the inner part of the throat


ყვალი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇w-el-.

არ კვარი ყვალი


ყვარუფს

head

ყვარუფს • (qvarups) (Latin spelling qvarups)

From ყვარ- (qvar-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *q̇wer- (“to geld, castrate”).

inh+

პაპულიქ ხოჯიმუში ყვარუფს
p̌ap̌ulik xocimuşi qvarups
Grandpa castrates his ox


კვაჯი

Inherited from Proto-Kartvelian *q̇wer- (“testicle”). Cognate with Georgian ყვერი (q̇veri), Mingrelian ჸვაჯი (ʾvaǯi) and Svan ყურნაჲ (q̇urnay).

ობგარინუ ობგარინუთე ბერეზ კვაჯი დაბარუ


ორომს

From ორ- (or-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *q̇war-.

ნანასქანიზ ორომნა ხარკიში ნანაზ მოთოგორ

If you love your mother, don't swear at someone else's mother


იჲინდრაჲ

head

იჲინდრაჲ • (iyindray) (Latin spelling iyindray)

iyindray (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)

From ი- (i-) + ინდრ- (indr-) + -აჲ (-ay). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇id- (“to acquire, gain”).

inh+

ანდღა ნავიჲინდრი ფორჩა გომფა მაჲენ

The shirt I bought today is baggy for me


ინი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇in- (“to cool, freeze”).

inh+

აჲშე ინი მჯავლა მოლა იქუჲ


ირი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇owl- (“all, every”). Cognate with Georgian ყოველი (q̇oveli) and Mingrelian ირი (iri).

inh+

ირ ოჭკომალე


კვა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇ua-.

კვაშენ უფი მიწროდუ


ყურაფს

head

ყურაფს • (quraps) (Latin spelling quraps)

From ყურ- (qur-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *q̇ur- (“to howl (of wolves, dogs”).

inh+

პაპულიქ დიდო ზოი ყურაფს დო მოთამუში დოშქურდინაფს

Grandfather shouts too hard ("strong") and frightens his grandson

p̌ap̌ulik dido zoi quraps do motamuşi doşkurdinaps


სქუფს

From სქ(ვ)- (sk(v)-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šew- : šw-.

ოქოთუმალეს ქოთუმეფექ ონწირამუ ვარრენნა ვარსქუმან
okotumales kotumepek onǯiramu varrenna varskuman
Chickens do not lay eggs if there is no onǯiramu (“an egg or a white stone resembling an egg placed in the desired place for the hen to lay eggs”) in the coop


ოშქიდამს

head

ოშქიდამს • (oşkidams) (Latin spelling oşkidams)

From ო- (o-) + შქიდ- (şkid-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *šwd- (“to choke; to suffocate, be suffocated; to drown, get drown”).

inh+

ჯოღოჲიქ კატუ დოშქიდუ


სქიდუნ

head

სქიდუნ • (skidun) (Latin spelling skidun)

From სქიდ- (skid-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Kartvelian *šwed- : šwd- (“to remain”).

inh+

ამეთი ჩაჲი დო ნთხირიშენ ნაეჭოფუმზ გენჭარეჲითე სქიდუნ

Amet lives on the money he receives from tea and hazelnuts

ameti çayi do ntxirişen naeç̌opumz genç̌areyite skidun

(people) to make a living with something

ჩქუნი ლეტაზ ნეძი ვარსქიდუნ. არ ჟურ წანაზ დოსქიდუნ დო უკულე ეხომბუნ.

Walnuts don't live in our soil. They live for a year or two and then dry up.

çkuni leťaz neżi varskidun. ar jur ǯanaz doskidun do uǩule exombun.

(Vitse–Arkabi) (planted plant) to revive before it dries up, to flourish

უშქური მცხულიზ გებომფონი დო კაი კაი სქიდუნ

I grafted the apple onto the pear. Its taking hold.

uşkuri mʒxuliz gebomponi do ǩai ǩai skidun

(Vitse–Arkabi) (grafted plant) to take root

მუსთავა მარაზითე ღურუტუ. ნჭამეფე შუ დო ჰაწი თამო თამო სქიდუნ.

Mustava was dying of tuberculosis. He took medicine. Now he is slowly getting better.

mustava marazite ğuruťu. nç̌amepe şu do haǯi tamo tamo skidun.

(Sumla, Lome) (human or animal) to come back to life, to recover after terminal illness


სქირუნ

head

სქირუნ • (skirun) (Latin spelling skirun)

From სქირ- (skir-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *šwer- : *šwr- (“to get dry; to become dim”).

inh+

თრონის მუჟაკიდერი ჲაზმა ჭიტა ჭიტა დოსქირუნ

The scarf hanging over the chair is slowly drying

tronis mujaǩideri yazma ç̌iťa ç̌iťa doskirun


სქირი

Inherited from Proto-Georgian-Zan *šw-il-.

მუ ივუ, სქირი? სუჶჶა დიდგასენ. მუდა ჩუმერთ? ლიშაჲი ამაგაგზეს-ი?

What's wrong, baby? The table will be set. Why don't you wait? Are you mad?

mu ivu, skiri? suffa didgasen. muda çumert? lişayi amagagzes-i?

baby (how adults address the little ones)


მსქიბუ

head

მსქიბუ • (mskibu) (Latin spelling mskibu)

mskibu (romanization)
Khopa (romanization)
Chkhala (romanization)
მსქიბუ (absolutive singular)
მსქიბუფე (absolutive plural)
მსქიბუქ (ergative singular)
მსქიბუფექ (ergative plural)
მსქიბუს (dative singular)
მსქიბუფეს (dative plural)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშ (genitive singular)
მსქიბუშიş) (genitive singular)
მსქიბუშიşi) (genitive singular)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშ (genitive plural)
მსქიბუფეშიş) (genitive plural)
მსქიბუფეშიşi) (genitive plural)
მსქიბუშე (directive singular)
მსქიბუფეშე (directive plural)
მსქიბუშენ (ablative singular)
მსქიბუფეშენ (ablative plural)
მსქიბუს (locative singular)
მსქიბუფეს (locative plural)
მსქიბუთენ (instrumental singular)
მსქიბუფეთენ (instrumental plural)

მსქიბუს წკაი ნუკვათუ


შქით

სქირიჩქიმი, მოდა გოკუნცხუნ? შქით ნჯირიქ გიღუ-ი?

My child, why can't you wake up? Did seven sleep take you away (are you sleeping so deeply)?

skiriçkimi, moda goǩunʒxun? şkit ncirik giğu-i?


აშქურინენ

From ა- (a-) + შქურ- (şkur-) + -ინ- (-in-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *šur- (“to be in an awkward situation; fear”).

inh+

სერი არ სოთიშე ოხთიმუშენ ნააშქურინენ შენი პანდა არი ქელოკათუნ

S/He is afraid to go anywhere at night, so s/he always has someone who joins her/him

seri ar sotişe oxtimuşen naaşkurinen şeni p̌anda ari keloǩatun


უჩქინ

Inherited from Proto-Georgian-Zan *čan- : čn- (“to be seen”). Cognate with Georgian ჩანს (čans) and Mingrelian ჩქინა (čkina).

inh+

მურადი ნაუჩქინ მუთუშენ ვარგოიქთენ

to accept as true, to think that it is true


ეჩქინდუნ

head

ეჩქინდუნ • (eçkindun) (Latin spelling eçkindun)

From ე- (e-) + ჩქინდ- (çkind-) + -უნ (-un). Inherited from Proto-Georgian-Zan *čn-d- (“to appear, emerge”).

inh+

ჰანწო სტაოშინაში 12'იზ დოხმელი კანუნიზ მექთურა ეჩქინდუ

There was a constitutional amendment on September 12 this year

hanǯo sťaoşinaşi 12'iz doxmeli ǩanuniz mektura eçkindu


ჩიჩხუ

çiçxu (romanization)
Chkhala (romanization)
Batumi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ččw-il- (“soft (of animate objects)”). Cognate with Georgian ჩვილი (čvili).

inh+

ონტულეს ჩიჩხუ ჩიჩხუ ლუყუ მიღუნ


ნცორუმს

head

ნცორუმს • (nʒorums) (Latin spelling nʒorums)

From ნცორ- (nʒor-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *car-.

ონცორუთენ მქვერი მუშენ ნცორუმან?

Why do they sift the flour with a sieve?


ნცალუფს

ნცალუფს • (nʒalups) (Latin spelling nʒalups)

nʒalups (romanization)
Batumi (romanization)

From ნცალ- (nʒal-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *cel-.

დოღანიქ, დიშქაშა იდუში ვარდგინ დო ვარხენ, გჲოზგირა დაღი ნცალუფს

When Dogan goes to the wood, it is as if he is cutting and chopping the mountain without stopping or sitting down

doğanik, dişkaşa iduşi vardgin do varxen, gyozgira daği nʒalups


დოცონამს

დოცონამს • (doʒonams) (Latin spelling doʒonams)

From დ- (d-) + ო- (o-) + ცონ- (ʒon-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *cw- (“to put on; to string”).

inh+

რიზაქ ონტულე ღობასენ. ნადოცონასენ მასარეფე გამაჲაზუმს.

Riza will build a fence around the field. He is sharpening the stakes.

rizak onťule ğobasen. nadoʒonasen masarepe gamayazums.


დოციგაფს

head

დოციგაფს • (doʒigaps) (Latin spelling doʒigaps)

doʒigaps (romanization)
Khopa (romanization)

From დ- (d-) + ო- (o-) + ციგ- (ʒig-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ciḳ- (“to stick into”).


იძიცაფს

head

იძიცაფს • (iżiʒaps) (Latin spelling iżiʒaps)

From ი- (i-) + ძიც- (żiʒ-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *cc- (“to laugh”).

inh+

ალიქ იძიცაპტაში ღენჯღილიმუში იძირენ


ცელა

ʒela (romanization)
Arkabi (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *cila- (“white (of egg)”). Cognate with Georgian ცილა (cila) and Mingrelian ცილა (cila).

inh+

ბურეღი ნქიმინომტაში მაქვალიში ცელა მოთუკათამ
bureği nkiminomťaşi makvalişi ʒela motuǩatam
Add the egg white while kneading the burek dough


მეჩამს

head

მეჩამს • (meçams) (Latin spelling meçams)

From მე- (me-) + ჩ- (ç-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁- (“to give; to beat”).

inh+

ღორმოთიზ ნამექჩუ ნენათე უპარამითი

Speak to Allah with the language He has given you(proverb)

to donate, to leave to someone, to deliver

ე, ბერეჩქიმი! ჰაშო ამაონუგამაონუთე სი მითიქ ბოზო ვარმექჩამს.

Oh, my son! Nobody will give you a girl by wandering up and down like this.

e, bereçkimi! haşo amaonugamaonute si mitik bozo varmekçams.

to marry someone (usually a girl) to someone


იჩოდენ

head

იჩოდენ • (içoden) (Latin spelling içoden)

From ი- (i-) + ჩოდ- (çod-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁ad- : c₁d- (“to have time; to wait”).

inh+

ონჯუმალეზ ნჯუმუ დიჩოდუდორენ


იჩინამს

head

იჩინამს • (içinams) (Latin spelling içinams)

From ი- (i-) + ჩინ- (çin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁an- : c₁n- (“to learn, know”). Cognate with Georgian ცნობა (cnoba) and Mingrelian ჩინება (čineba).

inh+

ნავარბიჩინამ კოჩეფე მაქთენან

Men that I don't know are hanging around me


იჩვამს

head

იჩვამს • (içvams) (Latin spelling içvams)

içvams (romanization)
Apso (romanization)
Chanapeti (romanization)
Borghola (romanization)

From ი- (i-) + ჩვ- (çv-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *c₁ew- : c₁w- (“to take care; to watch”).

inh+

სუნთხანი ნარენ ნამეჲიკნენ ოზაბუნლუღიშენთი თისქანი იჩვარე

You will also protect yourself from infectious diseases anywhere

suntxani naren nameyiǩnen ozabunluğişenti tiskani içvare

to guard (something that belongs to oneself), to protect (one's own property)


ჩამს

head

ჩამს • (çams) (Latin spelling çams, verbal noun ოჩუ, verbal noun ოჩამუ)

çams (romanization)
ოჩუ (noun-from-verb)
ოჩამუ (noun-from-verb)

From ჩ- (ç-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁-em- (“to give; to beat, smite”).

inh+

სიჯალიკობაშა ბიდაში მთირიჩქიმიქ ქოთუმე ნოკვათამს დო მჩამს

When I go to the groom's house, my father-in-law will cut a chicken and feed it to me.

sicaliǩobaşa bidaşi mtiriçkimik kotume noǩvatams do mçams


ანჩამინს

head

ანჩამინს • (ançamins) (Latin spelling ançamins)

From ა- (a-) + ნჩამინ- (nçamin-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁em-in- (“to stratch”).

inh+

კაპულა მანჩამინს


ჩხე

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁x-e- (“heat”). Cognate with Georgian ცხელი (cxeli) and Mingrelian სინჩხე (sinčxe).

სადიკიქ ჩხეთე ღურუტუ. კაი ნჭამი შუდორენ დო დიკა(რ)უ.
sadiǩik çxete ğuruťu. ǩai nç̌ami şudoren do diǩa(r)u.
Sadiq was dying of malaria. He took good medicine. He came back to life.


იმჩვირს

head

იმჩვირს • (imçvirs) (Latin spelling imçvirs)

From ი- (i-) + მჩვირ- (mçvir-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁ur- (“to swim”). Cognate with Georgian ცურავს (curavs).

inh+

მა ბუჯოხუმ. ალა კოჩიქ იმჩვირს. ვაროგნამს.

I'm calling him. But he's swimming. He doesn't hear us.

ma bucoxum. ala ǩoçik imçvirs. varognams.


ჩეჩხური

head

ჩეჩხური • (çeçxuri) (Latin spelling çeçxuri)

çeçxuri (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁xro- (“cold, chill; shivering”).

inh+

სადიკიქ ჩეჩხურითე ღურუტუ. ვორსი ლაჯი ეჭოფუ. სკუდაშა გოლიქთუ.

Sadiq was dying of malaria. He took good medicine. He came back to life.

sadiǩik çeçxurite ğuruťu. vorsi laci eç̌opu. sǩudaşa goliktu.


ჭიტა

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁oṭa- (“few, little”). Cognate with Georgian ცოტა (coṭa) and Mingrelian ჭიჭა (č̣ič̣a).

inh+

ნანდიდიჩქიმი მციქა ძაბუნი ტუ. ამა ანდღალეფეს შური მუშიმერს დო ჭიტა ჭიტა ბუზულაფს.

My grandmother was a bit sick. But nowadays she is recovering and walking slowly.

nandidiçkimi mʒika żabuni ťu. ama andğalepes şuri muşimers do ç̌iťa ç̌iťa buzulaps.

ჭიტა ჭიტა
ჭიტა ჭიტა#Laz

ჭიტა ჭიტა (ç̌iťa ç̌iťa): little by little, gradually, slowly


ომჩხვინამს

head

ომჩხვინამს • (omçxvinams) (Latin spelling omçxvinams)

omçxvinams (romanization)
Sumla (romanization)
Arkabi (romanization)

From ო- (o-) + ჩხვინ- (çxvin-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c₁x-un- (“to warm; to bake”).

inh+

უსთაქ იფთი საჭი ომჩხვინამს დო ოკაჩხეთი ჭაკუჭითე დოლონდრიკომს

The master first heats the sheet and then dents it with a hammer

ustak ipti saç̌i omçxvinams do oǩaçxeti ç̌aǩuç̌ite dolondriǩoms


გოჩუმს

head

გოჩუმს • (goçums) (Latin spelling goçums)

From გ- (g-) + ო- (o-) + ჩ(ვ)- (ç(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒarc₁w- : ʒrc₁w- (“to take off (clothes)”).

inh+

ბერეშკიმი გოვოჩუმ. კაპულა ვუმბონარე.

I am undressing my child. I will give him a bath (wash his back).

(Apso) to take off (someone's clothes), to undress (someone)

გომჩვეს

(Apso, Vitse–Arkabi) to rob (someone on the road, on the bus, at work, at gambling, etc.)

გომჩვეს
gomçves
We spent until we ran out of money
(literally, “They robbed me”)

(Apso, Vitse–Arkabi, figurative) to ensure that you spend a lot of money while shopping


მანძინენ

head

მანძინენ • (manżinen) (Latin spelling manżinen)

From მ- (m-) + ა- (a-) + ნძინ- (nżin-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒen- : ʒin- (“to add, increase”).

inh+

ფარა ვახარჯაში ჲადვენ დო მანძინენ

When you don't spend the money, it adds up


იძღენ

From ი- (i-) + ძღ- (żğ-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒeɣ- : ʒɣ- (“to be sated; be filled”).

inh+

მთუთიქ თოფურითე დიძღაში “ნაგესქიდუნფე მოთძირომტან” ჲა დო ლეტათე მოლაფამს

When the bear is full of honey, he covers it with soil so that they don't see the leftovers

mtutik topurite diżğaşi “nageskidunpe motżiromťan” ya do leťate molapams


დიშქა

head

დიშქა • (dişka) (Latin spelling dişka, plural დიშქაფე)

dişka (romanization)
დიშქაფე (plural)
დიშქა (absolutive singular)
დიშქაფე (absolutive plural)
დიშქაქ (ergative singular)
დიშქაფექ (ergative plural)
დიშქას (dative singular)
დიშქაფეს (dative plural)
დიშქაშ (genitive singular)
დიშქაშ (genitive singular)
დიშქაშიş) (genitive singular)
დიშქაშიşi) (genitive singular)
დიშქაფეშ (genitive plural)
დიშქაფეშ (genitive plural)
დიშქაფეშიş) (genitive plural)
დიშქაფეშიşi) (genitive plural)
დიშქაშე (directive singular)
დიშქაფეშე (directive plural)
დიშქაშენ (ablative singular)
დიშქაფეშენ (ablative plural)
დიშქას (locative singular)
დიშქაფეს (locative plural)
დიშქათენ (instrumental singular)
დიშქაფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒeša- (“firewood”). Cognate with Georgian შეშა (šeša) and Mingrelian დიშქა (diška).

inh+

ბაბაქ დიშქა სვარუმტაში შუ დიშქაფეში ჟინ ხომულა დიშქაფე ჲოდუმერს

When my father stacks firewood, he puts dry firewood on top of the wet firewood

babak dişka svarumťaşi şu dişkapeşi jin xomula dişkape yodumers


დაჩხური

head

დაჩხური • (daçxuri) (Latin spelling daçxuri)

daçxuri (romanization)
დაჩხური (absolutive singular)
დაჩხურეფე (absolutive plural)
დაჩხურიქ (ergative singular)
დაჩხურეფექ (ergative plural)
დაჩხურის (dative singular)
დაჩხურეფეს (dative plural)
დაჩხურიშ (genitive singular)
დაჩხურიშ (genitive singular)
დაჩხურიშიş) (genitive singular)
დაჩხურიშიşi) (genitive singular)
დაჩხურეფეშ (genitive plural)
დაჩხურეფეშ (genitive plural)
დაჩხურეფეშიş) (genitive plural)
დაჩხურეფეშიşi) (genitive plural)
დაჩხურიშე (directive singular)
დაჩხურეფეშე (directive plural)
დაჩხურიშენ (ablative singular)
დაჩხურეფეშენ (ablative plural)
დაჩხურის (locative singular)
დაჩხურეფეს (locative plural)
დაჩხურითენ (instrumental singular)
დაჩხურეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒec₁xl-. Cognate with Mingrelian დაჩხირი (dačxiri) and Georgian ცეცხლი (cecxli).

inh+

წინეკი დაჩხურის ბოსქურინამ

ბერექ, იზაბუნუში დაჩხური ჲუხთუ. ჰემ ორაზ ბეჯღუ.

When the child got sick, he had a fever. Then he became delirious (spoke gibberish).

berek, izabunuşi daçxuri yuxtu. hem oraz becğu.


დაძი

dażi (romanization)
დაძი (absolutive singular)
დაძეფე (absolutive plural)
დაძიქ (ergative singular)
დაძეფექ (ergative plural)
დაძის (dative singular)
დაძეფეს (dative plural)
დაძიშ (genitive singular)
დაძიშ (genitive singular)
დაძიშიş) (genitive singular)
დაძიშიşi) (genitive singular)
დაძეფეშ (genitive plural)
დაძეფეშ (genitive plural)
დაძეფეშიş) (genitive plural)
დაძეფეშიşi) (genitive plural)
დაძიშე (directive singular)
დაძეფეშე (directive plural)
დაძიშენ (ablative singular)
დაძეფეშენ (ablative plural)
დაძის (locative singular)
დაძეფეს (locative plural)
დაძითენ (instrumental singular)
დაძეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒeʒ(w)-.

ნანაქ კითიზ ნაგოხედასენ დაძი ეშიმეტაში ლემშიზ უჯი ნუჭუმზ დო ჰეშშო ტკებიზ ნიცონამს

My mother burns the tip of the needle and inserts it into the skin while removing the thorn on her finger

nanak ǩitiz nagoxedasen dażi eşimeťaşi lemşiz uci nuç̌umz do heşşo ťǩebiz niʒonams


გვანჯოგენ

head

გვანჯოგენ • (gvancogen) (Latin spelling gvancogen)

gvancogen (romanization)
Vizha (romanization)

From გვ- (gv-) + ა- (a-) + ნჯოგ- (ncog-) + -ენ (-en). Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁ag- : ʒ₁g- (“to poison”). Cognate with Georgian ძაგ-ება (ʒag-eba), Mingrelian გო-ჯოგ-აფა (go-ǯog-apa) and Svan ლი-ჟგ-ენ-ი (li-žg-en-i).

inh+

მა ალიში ოხორიშა ვიდასი ოფშა ორდოშა გომანჯუგენ

When I go to Ali's house, I get bored very fast

ma alişi oxorişa vidasi opşa ordoşa gomancugen

to be bored, to become disgruntled, to become discontented, to become bored, to become joyless


იჯოხამს

head

იჯოხამს • (icoxams) (Latin spelling icoxams)

icoxams (romanization)
Vitse (romanization)
Borghola (romanization)

From ი- (i-) + ჯოხ- (cox-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁ax- : ʒ₁x- (“to call, be called”).

inh+

უჯიფალასქა! ნიჯე გიჯოხი დო ჩქარ ვაროგნი-ი?

Large eared! I called you so many times. Didn't you hear me?

ucipalaska! nice gicoxi do çkar varogni-i?

to call, to summon (an unknown person or someone whose whereabouts are unknown)


ჯირეკი

head

ჯირეკი • (cireǩi) (Latin spelling cireǩi)

cireǩi (romanization)
Arkabi (romanization)
ჯირეკი (absolutive singular)
ჯირეკეფე (absolutive plural)
ჯირეკიქ (ergative singular)
ჯირეკეფექ (ergative plural)
ჯირეკის (dative singular)
ჯირეკეფეს (dative plural)
ჯირეკიშ (genitive singular)
ჯირეკიშ (genitive singular)
ჯირეკიშიş) (genitive singular)
ჯირეკიშიşi) (genitive singular)
ჯირეკეფეშ (genitive plural)
ჯირეკეფეშ (genitive plural)
ჯირეკეფეშიş) (genitive plural)
ჯირეკეფეშიşi) (genitive plural)
ჯირეკიშე (directive singular)
ჯირეკეფეშე (directive plural)
ჯირეკიშენ (ablative singular)
ჯირეკეფეშენ (ablative plural)
ჯირეკის (locative singular)
ჯირეკეფეს (locative plural)
ჯირეკითენ (instrumental singular)
ჯირეკეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁ir-ḳ(w)- (“stump, stub”). Cognate with Georgian სა-ძირკვ-ელ- (sa-ʒirḳv-el-).

cog

სა-ძირკვ-ელ-

ჭუვალი ჯიჲეკი სთერი მონკა რენ. ვარეიზდენ.

The sack is heavy as a log. It won't lift.

ç̌uvali ciyeǩi steri monǩa ren. vareizden.


მჯუმორი

head

მჯუმორი • (mcumori) (Latin spelling mcumori)

mcumori (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
Borghola (romanization)
მჯუმორი (absolutive singular)
მჯუმორეფე (absolutive plural)
მჯუმორიქ (ergative singular)
მჯუმორეფექ (ergative plural)
მჯუმორის (dative singular)
მჯუმორეფეს (dative plural)
მჯუმორიშ (genitive singular)
მჯუმორიშ (genitive singular)
მჯუმორიშიş) (genitive singular)
მჯუმორიშიşi) (genitive singular)
მჯუმორეფეშ (genitive plural)
მჯუმორეფეშ (genitive plural)
მჯუმორეფეშიş) (genitive plural)
მჯუმორეფეშიşi) (genitive plural)
მჯუმორიშე (directive singular)
მჯუმორეფეშე (directive plural)
მჯუმორიშენ (ablative singular)
მჯუმორეფეშენ (ablative plural)
მჯუმორის (locative singular)
მჯუმორეფეს (locative plural)
მჯუმორითენ (instrumental singular)
მჯუმორეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁um-ar-.

inh+

წო თოფრიმჯუმორი ვამახენუ


ჯუმადი

head

ჯუმადი • (cumadi) (Latin spelling cumadi)

cumadi (romanization)
ჯუმადი (absolutive singular)
ჯუმადეფე (absolutive plural)
ჯუმადიქ (ergative singular)
ჯუმადეფექ (ergative plural)
ჯუმადის (dative singular)
ჯუმადეფეს (dative plural)
ჯუმადიშ (genitive singular)
ჯუმადიშ (genitive singular)
ჯუმადიშიş) (genitive singular)
ჯუმადიშიşi) (genitive singular)
ჯუმადეფეშ (genitive plural)
ჯუმადეფეშ (genitive plural)
ჯუმადეფეშიş) (genitive plural)
ჯუმადეფეშიşi) (genitive plural)
ჯუმადიშე (directive singular)
ჯუმადეფეშე (directive plural)
ჯუმადიშენ (ablative singular)
ჯუმადეფეშენ (ablative plural)
ჯუმადის (locative singular)
ჯუმადეფეს (locative plural)
ჯუმადითენ (instrumental singular)
ჯუმადეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁am-did- (“big brother”).

inh+

ჯუმადიქ ონტულეზ მეშატკობუნ დო ნთხირიშ ოკორობუშე ნამოხთასენ ბერეფე მეჭოფუმს

Uncle hides in the field and catches children who come to collect hazelnuts red-handed

cumadik onťulez meşaťǩobun do ntxiriş oǩorobuşe namoxtasen berepe meç̌opums


ონჯღონამს

head

ონჯღონამს • (oncğonams) (Latin spelling oncğonams)

From ო- (o-) + ნჯღონ- (ncğon-) + -ამ (-am) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁ɣw-an- : ʒ₁ɣw-n- (“to take; to send”).

inh+

ნაონჯღონარე მუთუ ორტტასენ ორტტაჲ ვროსსი გუდვი

Whatever you send, surround it with good support

naoncğonare mutu orťťasen orťťay vrossi gudvi


მჯუმს

From მჯ(ვ)- (mc(v)-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *ʒ₁ow- (“to graze, pasture”).

inh+

ოსმანიში ჯოღორი ფუჯეფექ ნამჯუმტეზ კალა გოშატალუ დო ჰენთერე ჲომკუთინუ

Osman's dog wandered into the cow pasture(place that they graze) and startled them

osmanişi coğori pucepek namcumťez ǩala goşaťalu do hentere yomǩutinu


ნაჯუნდაფს

head

ნაჯუნდაფს • (nacundaps) (Latin spelling nacundaps)

nacundaps (romanization)
Khopa (romanization)

From მე- (me-) + ა- (a-) + ჯუნდ- (cund-) + -აფ (-ap) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *ʒ₁u(w)an- : ʒ₁u(w)n-.


მწუთხე

head

მწუთხე • (mǯutxe) (Latin spelling mǯutxe)

Inherited from Proto-Kartvelian *c̣atx- (“salted, pickled”). Cognate with Georgian წათხი (c̣atxi), Mingrelian წუთხე (c̣utxe) and Svan წა̈თხ (c̣ätx).

inh+

ვანტობაში წკარი მწუთხე რენ


უწუმერს

head

უწუმერს • (uǯumers) (Latin spelling uǯumers)

From უ- (u-) + წ(ვ)- (ǯ(v)-) + -უმერ (-umer) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣aw- : c̣w- (“to communicate, inform, announce”).

inh+

ნაგიწვიფე კაჲი ნისამადი

to tell, to say (something to a certain person)


ნწოფულომს

head

ნწოფულომს • (nǯopuloms) (Latin spelling nǯopuloms)

From ნწოფულ- (nǯopul-) + -ომ (-om) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣ap- (“to study, learn”).

inh+

ჲანგაზი ბერეფე ბაბამუთეფეშიქ დაჲაღითე ნწოფულომს

Fathers punish naughty children into behaving

yangazi berepe babamutepeşik dayağite nǯopuloms


უწონს

From უ- (u-) + წონ- (ǯon-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Kartvelian *c̣w-en- (“to see, show”).

inh+

კაჲი უწონს
კაჲი უწონს#Laz

პატი უწონს
პატი უწონს#Laz

(only as part of idioms): კაჲი უწონს (ǩayi uǯons) and პატი უწონს (p̌aťi uǯons)


წილუფს

head

წილუფს • (ǯilups) (Latin spelling ǯilups)

From წილ- (ǯil-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣il- (“to pick (fruit, flowers”).

inh+

ანდღა რამიზიქ ჟურ გიდელი მცხული წილუ

Today Ramiz picked two baskets of pears from the tree with a long and pointed tool used for picking fruit

to pull off,to pluck, to pick up, to gather (fruit or vegetable etc.)


წკონდუმს

head

წკონდუმს • (ǯǩondums) (Latin spelling ǯǩondums)

From წკონდ- (ǯǩond-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Unknown.

წკიდუფს წკიდუფს#Laz

Vitse and Lome form of წკიდუფს (ǯǩidups)


წკონდუმს

ǯǩondums (romanization)
Arkabi (romanization)

From წკონდ- (ǯǩond-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣ḳand- : c̣ḳnd- (“to get cleared, refined (of sediment)”).

inh+

ჰამ ოწკონდალექ ჲუნი ვაგოშიმერს. დიდო კაჲი წკონდუმს.

This thing doesn't pick wool. It spins wool very well.

ham oǯǩondalek yuni vagoşimers. dido ǩayi ǯǩondums.


წკინტილი

head

წკინტილი • (ǯǩinťili) (Latin spelling ǯǩinťili)

ǯǩinťili (romanization)
წკინტილი (absolutive singular)
წკინტილეფე (absolutive plural)
წკინტილიქ (ergative singular)
წკინტილეფექ (ergative plural)
წკინტილის (dative singular)
წკინტილეფეს (dative plural)
წკინტილიშ (genitive singular)
წკინტილიშ (genitive singular)
წკინტილიშიş) (genitive singular)
წკინტილიშიşi) (genitive singular)
წკინტილეფეშ (genitive plural)
წკინტილეფეშ (genitive plural)
წკინტილეფეშიş) (genitive plural)
წკინტილეფეშიşi) (genitive plural)
წკინტილიშე (directive singular)
წკინტილეფეშე (directive plural)
წკინტილიშენ (ablative singular)
წკინტილეფეშენ (ablative plural)
წკინტილის (locative singular)
წკინტილეფეს (locative plural)
წკინტილითენ (instrumental singular)
წკინტილეფეთენ (instrumental plural)

Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣ḳinṭ-l- (“excrement, droppings (of birds)”).

inh+

მთუგიშ(ი) წკინტილი
mtugiş(i) ǯǩinťili
Mouse droppings

feces (of animals such as chickens, birds and mice etc.)


წუფს

ǯups (romanization)
Chkhala (romanization)
Batumi (romanization)

From წ(ვ)- (ǯ(v)-) + -უფ (-up) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣ow- (“to suck”). Cognate with Georgian წოვა (c̣ova) and Mingrelian წუალა (c̣uala).

ჟურ წანერი ბერექ ნანამუშიში ბუძი წუფს

Two-year-old baby sucks his mother's breast


წკუნს

ǯǩuns (romanization)
Arkabi (romanization)
Khopa (romanization)

From წკუნ- (ǯǩun-) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣q̇- (“to feel hurt (by); to resent”).

inh+

სო მწკუნს დო სო მისუმერ?

Where does it hurt and where do you rub? (fig. You are talking about something that has nothing to do with what I am talking about)


ჭაბუმს

head

ჭაბუმს • (ç̌abums) (Latin spelling ç̌abums)

From ჭაბ- (ç̌ab-) + -უმ (-um) + -ს (-s). Inherited from Proto-Georgian-Zan *c̣₁eb-.

inh+

ჯუმაჩქიმიქ ბერეში ოდა ქარტალითე ჭაბუმს


ინთერნეტი

head

ინთერნეტი • (interneťi) (Latin spelling interneťi)

interneťi (romanization)
ინთერნეტი (absolutive singular)
ინთერნეტეფე (absolutive plural)
ინთერნეტიქ (ergative singular)
ინთერნეტეფექ (ergative plural)
ინთერნეტის (dative singular)
ინთერნეტეფეს (dative plural)
ინთერნეტიშ (genitive singular)
ინთერნეტიშ (genitive singular)
ინთერნეტიშიş) (genitive singular)
ინთერნეტიშიşi) (genitive singular)
ინთერნეტეფეშ (genitive plural)
ინთერნეტეფეშ (genitive plural)
ინთერნეტეფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეტეფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეტიშე (directive singular)
ინთერნეტეფეშე (directive plural)
ინთერნეტიშენ (ablative singular)
ინთერნეტეფეშენ (ablative plural)
ინთერნეტის (locative singular)
ინთერნეტეფეს (locative plural)
ინთერნეტითენ (instrumental singular)
ინთერნეტეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish internet, Derived from English internet.

ბიჭიჩქიმიქ ვიწეში ჶოტორაჶეფე ინთერნეტიშენ გეიღამზ
biç̌içkimik viǯeşi foťorafepe interneťişen geiğamz
My son downloads photos of Viǯe(a city) from the Internet


ინთერნეტისვა

ინთერნეტისვა • (interneťisva) (Latin spelling interneťisva)

interneťisva (romanization)
Atina (romanization)
ინთერნეტისვა (absolutive singular)
ინთერნეტისვაფე (absolutive plural)
ინთერნეტისვაქ (ergative singular)
ინთერნეტისვაფექ (ergative plural)
ინთერნეტისვას (dative singular)
ინთერნეტისვაფეს (dative plural)
ინთერნეტისვაშ (genitive singular)
ინთერნეტისვაშ (genitive singular)
ინთერნეტისვაშიş) (genitive singular)
ინთერნეტისვაშიşi) (genitive singular)
ინთერნეტისვაფეშ (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშ (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეტისვაფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეტისვაშე (directive singular)
ინთერნეტისვაფეშე (directive plural)
ინთერნეტისვაშენ (ablative singular)
ინთერნეტისვაფეშენ (ablative plural)
ინთერნეტისვას (locative singular)
ინთერნეტისვაფეს (locative plural)
ინთერნეტისვათენ (instrumental singular)
ინთერნეტისვაფეთენ (instrumental plural)

From ინთერნეტი (interneťi, “internet”) + სვა (sva, “location, place”).

af

მა ინთერნეტისვა მიღუნ
ma interneťisva miğun
I have a website/blog


ინთერნეთკაჶე

head

ინთერნეთკაჶე • (internetǩafe) (Latin spelling internetǩafe)

internetǩafe (romanization)
Arkabi (romanization)
ინთერნეთკაჶე (absolutive singular)
ინთერნეთკაჶეფე (absolutive plural)
ინთერნეთკაჶექ (ergative singular)
ინთერნეთკაჶეფექ (ergative plural)
ინთერნეთკაჶეს (dative singular)
ინთერნეთკაჶეფეს (dative plural)
ინთერნეთკაჶეშ (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშ (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშიş) (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეშიşi) (genitive singular)
ინთერნეთკაჶეფეშ (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშ (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშიş) (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეფეშიşi) (genitive plural)
ინთერნეთკაჶეშე (directive singular)
ინთერნეთკაჶეფეშე (directive plural)
ინთერნეთკაჶეშენ (ablative singular)
ინთერნეთკაჶეფეშენ (ablative plural)
ინთერნეთკაჶეს (locative singular)
ინთერნეთკაჶეფეს (locative plural)
ინთერნეთკაჶეთენ (instrumental singular)
ინთერნეთკაჶეფეთენ (instrumental plural)

From ინთერნეთი (interneti) + Turkish kafe.

ალიქ ხოფას ინთერნეთკაჶე ოჩალიშაფამს
alik xopas internetǩafe oçalişapams
Ali runs a cybercafé in Xopa(a city)


კოროცხა

კოროცხა • (ǩoroʒxa) (Latin spelling ǩoroʒxa)

ǩoroʒxa (romanization)
Borghola (romanization)
კოროცხა (absolutive singular)
კოროცხაფე (absolutive plural)
კოროცხაქ (ergative singular)
კოროცხაფექ (ergative plural)
კოროცხას (dative singular)
კოროცხაფეს (dative plural)
კოროცხაშ (genitive singular)
კოროცხაშ (genitive singular)
კოროცხაშიş) (genitive singular)
კოროცხაშიşi) (genitive singular)
კოროცხაფეშ (genitive plural)
კოროცხაფეშ (genitive plural)
კოროცხაფეშიş) (genitive plural)
კოროცხაფეშიşi) (genitive plural)
კოროცხაშე (directive singular)
კოროცხაფეშე (directive plural)
კოროცხაშენ (ablative singular)
კოროცხაფეშენ (ablative plural)
კოროცხას (locative singular)
კოროცხაფეს (locative plural)
კოროცხათენ (instrumental singular)
კოროცხაფეთენ (instrumental plural)

From კოროცხ- (ǩoroʒx-, “to count”) + -ა (-a).

ვიტოსუმ, ენნი ნაპორომ კოროცხა რენ


დერინი

დერინი • (derini) (Latin spelling derini)

Borrowed from Ottoman Turkish دریڭ (deriñ).

bor+

კაზუღი დერინი დოლვოცონარე ჩი მოეიწაჲ

You have to drive the stake in deep so it won't come out


მაღალა

head

მაღალა • (mağala) (Latin spelling mağala)

mağala (romanization)
Arkabi (romanization)

ფეშქიჲი ჰეკო მაღალა მოთ გელოკიდამ. ბერეფე ვარ ჲანჭუშინენ.

Don't hang the towel so high. The kids can't reach it.

peşkiyi heǩo mağala mot geloǩidam. berepe var yanç̌uşinen.


კრიზი

ǩrizi (romanization)
კრიზი (absolutive singular)
კრიზეფე (absolutive plural)
კრიზიქ (ergative singular)
კრიზეფექ (ergative plural)
კრიზის (dative singular)
კრიზეფეს (dative plural)
კრიზიშ (genitive singular)
კრიზიშ (genitive singular)
კრიზიშიş) (genitive singular)
კრიზიშიşi) (genitive singular)
კრიზეფეშ (genitive plural)
კრიზეფეშ (genitive plural)
კრიზეფეშიş) (genitive plural)
კრიზეფეშიşi) (genitive plural)
კრიზიშე (directive singular)
კრიზეფეშე (directive plural)
კრიზიშენ (ablative singular)
კრიზეფეშენ (ablative plural)
კრიზის (locative singular)
კრიზეფეს (locative plural)
კრიზითენ (instrumental singular)
კრიზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish kriz, Derived from Ancient Greek κρῐ́σῐς (krísis).

der+

ოხორჯაზ კრიზი მუხთაში მთელლი თი დო ტანი გოისთიქამს

When a woman's crisis hits, she's all over the place

oxorcaz ǩrizi muxtaşi mtelli ti do ťani goistikams


ზიტა

head

ზიტა • (ziťa) (Latin spelling ziťa, plural ზიტაფე)

ziťa (romanization)
ზიტაფე (plural)
Vizha (romanization)

Borrowed from Old Georgian სიტყუაჲ (siṭq̇uay).

bor+

არ ღომა ნატრაღუდიფეში ზიტაფე დომინჭარი

Come on, write (for me) the lyrics(words) of the song (or folksong) you sang yesterday


სოზი

sozi (romanization)
სოზი (absolutive singular)
სოზეფე (absolutive plural)
სოზიქ (ergative singular)
სოზეფექ (ergative plural)
სოზის (dative singular)
სოზეფეს (dative plural)
სოზიშ (genitive singular)
სოზიშ (genitive singular)
სოზიშიş) (genitive singular)
სოზიშიşi) (genitive singular)
სოზეფეშ (genitive plural)
სოზეფეშ (genitive plural)
სოზეფეშიş) (genitive plural)
სოზეფეშიşi) (genitive plural)
სოზიშე (directive singular)
სოზეფეშე (directive plural)
სოზიშენ (ablative singular)
სოზეფეშენ (ablative plural)
სოზის (locative singular)
სოზეფეს (locative plural)
სოზითენ (instrumental singular)
სოზეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish سوز (söz).

მუფერი ბოჲი გიღუნ! / გჲული, წიწილა რე-ი? / ირის ნა სოზი მეჩამ / შა ოკიწილარე-ი?

What kind of a height have you got! / Dear, are you a snake? / You promise(give promise) to everyone / Are you going to split in two?

muperi boyi giğun! / gyuli, ǯiǯila re-i? / iris na sozi meçam / şa oǩiǯilare-i?


ლაკირდე

head

ლაკირდე • (laǩirde) (Latin spelling laǩirde)

laǩirde (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
ლაკირდე (absolutive singular)
ლაკირდეფე (absolutive plural)
ლაკირდექ (ergative singular)
ლაკირდეფექ (ergative plural)
ლაკირდეს (dative singular)
ლაკირდეფეს (dative plural)
ლაკირდეშ (genitive singular)
ლაკირდეშ (genitive singular)
ლაკირდეშიş) (genitive singular)
ლაკირდეშიşi) (genitive singular)
ლაკირდეფეშ (genitive plural)
ლაკირდეფეშ (genitive plural)
ლაკირდეფეშიş) (genitive plural)
ლაკირდეფეშიşi) (genitive plural)
ლაკირდეშე (directive singular)
ლაკირდეფეშე (directive plural)
ლაკირდეშენ (ablative singular)
ლაკირდეფეშენ (ablative plural)
ლაკირდეს (locative singular)
ლაკირდეფეს (locative plural)
ლაკირდეთენ (instrumental singular)
ლაკირდეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish لقردی (lakırdı).

bor+

არ ოტრაღოდუ ლაკირდეფე ლაზებური დომჭარი


ჩაქმაღი

head

ჩაქმაღი • (çakmaği) (Latin spelling çakmaği)

çakmaği (romanization)
ჩაქმაღი (absolutive singular)
ჩაქმაღეფე (absolutive plural)
ჩაქმაღიქ (ergative singular)
ჩაქმაღეფექ (ergative plural)
ჩაქმაღის (dative singular)
ჩაქმაღეფეს (dative plural)
ჩაქმაღიშ (genitive singular)
ჩაქმაღიშ (genitive singular)
ჩაქმაღიშიş) (genitive singular)
ჩაქმაღიშიşi) (genitive singular)
ჩაქმაღეფეშ (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშ (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშიş) (genitive plural)
ჩაქმაღეფეშიşi) (genitive plural)
ჩაქმაღიშე (directive singular)
ჩაქმაღეფეშე (directive plural)
ჩაქმაღიშენ (ablative singular)
ჩაქმაღეფეშენ (ablative plural)
ჩაქმაღის (locative singular)
ჩაქმაღეფეს (locative plural)
ჩაქმაღითენ (instrumental singular)
ჩაქმაღეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish چاقماق (çakmak).

bor+

ჯემილიქ ჩაქმაღი გელონჩახამს


კაპტანი

head

კაპტანი • (ǩap̌ťani) (Latin spelling ǩap̌ťani)

ǩap̌ťani (romanization)
კაპტანი (absolutive singular)
კაპტანეფე (absolutive plural)
კაპტანიქ (ergative singular)
კაპტანეფექ (ergative plural)
კაპტანის (dative singular)
კაპტანეფეს (dative plural)
კაპტანიშ (genitive singular)
კაპტანიშ (genitive singular)
კაპტანიშიş) (genitive singular)
კაპტანიშიşi) (genitive singular)
კაპტანეფეშ (genitive plural)
კაპტანეფეშ (genitive plural)
კაპტანეფეშიş) (genitive plural)
კაპტანეფეშიşi) (genitive plural)
კაპტანიშე (directive singular)
კაპტანეფეშე (directive plural)
კაპტანიშენ (ablative singular)
კაპტანეფეშენ (ablative plural)
კაპტანის (locative singular)
კაპტანეფეს (locative plural)
კაპტანითენ (instrumental singular)
კაპტანეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish كاپتان, Derived from Latin capitāneus.

კარავი კაპტანეფექ იხმარს


ჶელუკა

ჶელუკა • (feluǩa) (Latin spelling feluǩa, plural ჶელუკაფე)

Borrowed from Ottoman Turkish فلوقه (fıluka, fılıka, füluka, filuka), Derived from Arabic فَلُوكَة (falūka).

bor+

ჰანდღა ნაპჭოფი მჩხომითე ჶელუკა ობოფში

I filled the boat with the fish I caught today


თისჲა

tisya (romanization)
Atina (romanization)
Vizha (romanization)
Artasheni (romanization)
თისჲა (absolutive singular)
თისჲაფე (absolutive plural)
თისჲაქ (ergative singular)
თისჲაფექ (ergative plural)
თისჲას (dative singular)
თისჲაფეს (dative plural)
თისჲაშ (genitive singular)
თისჲაშ (genitive singular)
თისჲაშიş) (genitive singular)
თისჲაშიşi) (genitive singular)
თისჲაფეშ (genitive plural)
თისჲაფეშ (genitive plural)
თისჲაფეშიş) (genitive plural)
თისჲაფეშიşi) (genitive plural)
თისჲაშე (directive singular)
თისჲაფეშე (directive plural)
თისჲაშენ (ablative singular)
თისჲაფეშენ (ablative plural)
თისჲას (locative singular)
თისჲაფეს (locative plural)
თისჲათენ (instrumental singular)
თისჲაფეთენ (instrumental plural)

ჰამ ქიანაში ენნი უნენელი კოჩეფე რტეს, ნაღურეს ჟაფონეფე. მითი ვარელვატერტეს. ჰინი ნაკოშკიჲონუ კოჩეფე “ელექთრიღი გამობიჲონათენ” დეჲი უჭითხელი ზუღაპიჯი არ სანთრალი ქოჯედგეს. არ ნდღა ჰიმ სანთრალითე ჩენდი კოჩეფენიში ნაილანერტუ ვარმეშონუმტეს. ლეტანანა გური ქომუონეს. ოკიტახუ. ზუღათი გური ქომუონეს. ცუნამი დიჲუ. ემფუ. იდუ. ნოღა ქოჯოსტიკუ. ჰეჲ ნასკუდურტეს კრიმა ჟაფონეფე თისჲა დოუ. ზადე გური მაჭუ. მაბგარინუ.

Those dead Japanese were the quietest people in the world. They didn't tease anyone. The people they elected put a power plant in the mouth of the sea without asking, so we're going to make electricity. They didn't expect that one day they would cause the death of their own people with that power plant. They angered the mother earth. It broke in the middle. They also angered the sea. There was a tsunami. It swelled. It went away. It crashed the city to the ground. Sacrificing(became victim) the poor Japanese who lived there. My heart hurts so much. I could cry.

ham kianaşi enni uneneli ǩoçepe rťes, nağures japonepe. miti varelvaťerťes. hini naǩoşǩiyonu ǩoçepe “elektriği gamobiyonaten” deyi uç̌itxeli zuğap̌ici ar santrali kocedges. ar ndğa him santralite çendi ǩoçepenişi nailanerťu varmeşonumťes. leťanana guri komuones. oǩiťaxu. zuğati guri komuones. ʒunami diyu. empu. idu. noğa kocosťiǩu. hey nasǩudurťes ǩrima japonepe tisya dou. zade guri maç̌u. mabgarinu.


მედუზანერი

head

მედუზანერი • (meduzaneri) (Latin spelling meduzaneri)

From მე- (me-) + დუზან- (duzan-, “to fix”) + -ერი (-eri, participle suffix).

af

ნანაზ მედუზანეჲი ნაუღურტუ ოხორი მოთალეფემუშიქ დოშიშოლეზ

My mum's tidy house has been turned into a mess by her grandchildren

nanaz meduzaneyi nauğurťu oxori motalepemuşik doşişolez


ნქრა

head

ნქრა • (nkra) (Latin spelling nkra, plural ნქრალეფე)

nkra (romanization)
ნქრალეფე (plural)
ნქრა (absolutive singular)
ნქრალეფე (absolutive plural)
ნქრაქ (ergative singular)
ნქრალეფექ (ergative plural)
ნქრას (dative singular)
ნქრალეფეს (dative plural)
ნქრაშ (genitive singular)
ნქრაშ (genitive singular)
ნქრაშიş) (genitive singular)
ნქრაშიşi) (genitive singular)
ნქრალეფეშ (genitive plural)
ნქრალეფეშ (genitive plural)
ნქრალეფეშიş) (genitive plural)
ნქრალეფეშიşi) (genitive plural)
ნქრაშე (directive singular)
ნქრალეფეშე (directive plural)
ნქრაშენ (ablative singular)
ნქრალეფეშემ (ablative plural)
ნქრას (locative singular)
ნქრალეფეს (locative plural)
ნქრათენ (instrumental singular)
ნქრალეფეთენ (instrumental plural)

Akin to Georgian რქა (rka) and Mingrelian რქა (rka).

ალიქ ხოჯეფეზ ნქრა ჲუტახამს


დოხმელი

დოხმელი • (doxmeli) (Latin spelling doxmeli)

ოხორიში ონტულეზ გეთასულე შენი დოხმელი ჲერი დოგიტალი

I've left you a separate place for a vegetable patch in the house field

oxorişi onťulez getasule şeni doxmeli yeri dogiťali


ბაქირი

ბაქირი • (bakiri) (Latin spelling bakiri)

bakiri (romanization)
ბაქირი (absolutive singular)
ბაქირეფე (absolutive plural)
ბაქირიქ (ergative singular)
ბაქირეფექ (ergative plural)
ბაქირის (dative singular)
ბაქირეფეს (dative plural)
ბაქირიშ (genitive singular)
ბაქირიშ (genitive singular)
ბაქირიშიş) (genitive singular)
ბაქირიშიşi) (genitive singular)
ბაქირეფეშ (genitive plural)
ბაქირეფეშ (genitive plural)
ბაქირეფეშიş) (genitive plural)
ბაქირეფეშიşi) (genitive plural)
ბაქირიშე (directive singular)
ბაქირეფეშე (directive plural)
ბაქირიშენ (ablative singular)
ბაქირეფეშენ (ablative plural)
ბაქირის (locative singular)
ბაქირეფეს (locative plural)
ბაქირითენ (instrumental singular)
ბაქირეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Ottoman Turkish باقر (bakır).

bor+

ბაქირიში საღანეფეზ კალაჲი გებოჩაფამ


ლეჩერი

head

ლეჩერი • (leçeri) (Latin spelling leçeri)

leçeri (romanization)
Batumi (romanization)
ლეჩერი (absolutive singular)
ლეჩერეფე (absolutive plural)
ლეჩერიქ (ergative singular)
ლეჩერეფექ (ergative plural)
ლეჩერის (dative singular)
ლეჩერეფეს (dative plural)
ლეჩერიშ (genitive singular)
ლეჩერიშ (genitive singular)
ლეჩერიშიş) (genitive singular)
ლეჩერიშიşi) (genitive singular)
ლეჩერეფეშ (genitive plural)
ლეჩერეფეშ (genitive plural)
ლეჩერეფეშიş) (genitive plural)
ლეჩერეფეშიşi) (genitive plural)
ლეჩერიშე (directive singular)
ლეჩერეფეშე (directive plural)
ლეჩერიშენ (ablative singular)
ლეჩერეფეშენ (ablative plural)
ლეჩერის (locative singular)
ლეჩერეფეს (locative plural)
ლეჩერითენ (instrumental singular)
ლეჩერეფეთენ (instrumental plural)

Borrowed from Turkish reçel, Derived from Persian ریچار (ričâr).

არ ქილო შექერიში ლეჩერი არ ქილოში ქავანოზიშა ინტრენ

A kilo of sugar jam fits in a one-kilo jar

ar kilo şekerişi leçeri ar kiloşi kavanozişa inťren


ქევვი

kevvi (romanization)
Ortaalan (romanization)

ბაული ქევვი ჯენკორი