វត្ត

km-noun

វត្ត • (vŏət)

Sanskritized form of វាត់ (vŏət), based upon वाट (vāṭa, “enclosure”). From Proto-Mon-Khmer *wa(a)t/*wi(i)t (“to go round, bend, curve, turn”). Cognate with Temiar wiit and Proto-Khasian *wa(a)t. Other
roots connoting encircling that start with a labial approximant include វង់ (vŭəng), វាំង (vĕəng), and វិល (vɨl).
Compare Northern Khmer เวื็อด, Lao ວັດ (wat), Thai วัด (wát).

inh

wat (type of Buddhist temple), Buddhist monastery, pagoda, temple complex

អង្គរវត្ត

ʼɑɑʼɑngkɔɔ vŏət

អង្គរធំ

ʼɑɑʼɑngkɔɔ thom


វត្ត

km-noun

វត្ត • (vŏət)

Borrowed from Pali vatta (“that which is done”).


នគរ

នគរ • (nɔɔnɔkɔɔ)

Inherited from Angkorian Old Khmer នគរ (nagara) (first attested in c. 878-977), from Sanskrit नगर (nágara, “holy city”). Doublet of អង្គរ (ʼɑɑʼɑngkɔɔ, “Angkor”).

inh+

នគរខ្មែរ

នគររាជ

nɔɔnɔkɔɔ riəc

នគរបាល ― nɔɔnɔkɔɔ baal ― police

នគរជន

nĕəʼkĕəʼrĕəʼ cŭən


សំណាងល្អ

km-noun

សំណាងល្អ • (sɑmnaang lʼɑɑ)


មករា

មករា • (mĕəʼkaʼraa)

From Pali makara, from Sanskrit मकर (makara, “Capricornus”), referring to the time of year when the sun enters Capricorn, which is around January.

ទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៨


កុម្ភៈ

កុម្ភៈ • (komphĕəʼ)

From Pali kumbha (“water pot; Aquarius (zodiac sign)”).

bor

ខែកុម្ភៈ


មីនា

ខែមីនា


មេសា

ខែមេសា


ឧសភា

km-noun

ឧសភា • (ʼosaʼphiə)

ខែឧសភា


មិថុនា

Borrowed from Sanskrit मिथुना (mithunā), from मिथ (mitha), from Proto-Indo-European *meth₂ (“with”). Cognate with Ancient Greek μετά (metá, “among, between, with”), and Proto-Germanic *midi.

cog

ខែមិថុនា


កក្កដា

Borrowed from Pali kakkaṭaka (“crab”), from Sanskrit कर्कट (karkaṭa, “crab”).

ខែកក្កដា


សីហា

ខែសីហា


កញ្ញា

km-noun

កញ្ញា • (kaññaa)

Borrowed from Pali kaññā (“young girl”).

ខែកញ្ញា


តុលា

From Pali tulā (“Libra, the scales”), from Sanskrit तुल (tula, “Libra”). Compare Lao ຕຸລາ (tu lā).

ខែតុលា


វិច្ឆិកា

From Sanskrit वृश्चिक (vṛścika, “scorpion”).

ខែវិច្ឆិកា


ធ្នូ

From Pali dhanu. Doublet of ធនុ (thĕəʼnuʼ).

រាសី រាសី#Khmer

ខែធ្នូ


ថ្ងៃច័ន្ទ

km:ថ្ងៃច័ន្ទ


ថ្ងៃអង្គារ

ថ្ងៃអង្គារ • (thngay ʼɑɑʼɑngkiə)

ថ្ងៃ (thngay) + អង្គារ (ʼɑɑʼɑngkiə)

com

ថ្ងៃ (thngay) + អង្គារ (ʼɑɑʼɑngkiə)

km:ថ្ងៃអង្គារ


ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍

km-noun

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ • (thngay prɔɔhŏəh)

ថ្ងៃ (thngay) + ព្រហស្បតិ៍ (prɔɔhŏəh)

com

ថ្ងៃ (thngay) + ព្រហស្បតិ៍ (prɔɔhŏəh)

km:ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍


ថ្ងៃសុក្រ

km:ថ្ងៃសុក្រ


វិនាទី

From Sanskrit विनाडी (vināḍī, “period of 24 seconds”). Cognate with Thai วินาที (wí-naa-tii), Lao ວິນາທີ (wi nā thī).


នាទី

From Sanskrit नाडी (nāḍī). Compare Lao ນາທີ (nā thī), Thai นาที (naa-tii).


ម៉ោង

ម៉ោងប៉ុន្មាន

ម៉ោងមួយ


ថ្ងៃ

From Proto-Mon-Khmer *t₂ŋiiʔ (“sun; day”); cognates include Mon တ္ၚဲ, Vietnamese ngày. Compare also Thai ไถง (tà-ngǎi).


អាទិត្យ

km-noun

អាទិត្យ • (ʼaatɨt)


ខែ

From Proto-Mon-Khmer *khəjʔ (“moon; month”). Cognate with Northern Khmer แค, Bahnar khei (“moon, month”), Pacoh kixay (“moon, month”), Mlabri kiʔ, Eastern Lawa เคะ, Western Lawa เคอ-อิ.


ឆ្នាំ

From Proto-Mon-Khmer *cn₁am ~ *cn₁aam. Cognate with Mon သၞာံ (hnam), Vietnamese năm.
Or possibly considered as from ចាំ (cam, “to wait”) with infixed -n- (locative).

km-affix

ខ្ញុំមានអាយុ...ឆ្នាំ


អង្គរ

km-noun

អង្គរ • (ʼɑɑʼɑngkɔɔ)

From Middle Khmer អង្គរ (ʼaṅgara, “city, especially a royal city”), from metathesis of Sanskrit नगर (nagara, “city, town”). Doublet of នគរ (nɔɔnɔkɔɔ, “kingdom”).

inh

thickly forested flood plain near a lake

អង្គរវត្ត ― ʼɑɑʼɑngkɔɔ vŏət ― Angkor Wat

city, capital city (used in many placenames)


អក្សរខ្មែរ

km-noun

អក្សរខ្មែរ • (ʼaksɑɑ khmae)

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ខ្មែរ (khmae)

com

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ខ្មែរ (khmae)


អក្សរ

km-noun

អក្សរ • (ʼaksɑɑ)

From Sanskrit अक्षर (akṣara, “alphabet”). Doublet of អក្ខរៈ (ʼɑkkhɑraʼ).

km:អក្សរខ្មែរ


វចនានុក្រម

វចនានុក្រម • (vĕəʼcaʼnaanukrɑm)

From Pali vacana (“word”), from Sanskrit वचन (vacana, “word”), plus Sanskrit अनुक्रम (anukrama, “series”), equivalent to វចន (vaccaʼnaʼ) + អនុក្រម (ʼaʼnukrɑm). Compare Lao ວັດຈະນານຸກົມ (wat cha nā nu kom), Thai พจนานุกรม (pót-jà-naa-nú-grom).

cog

ວັດຈະນານຸກົມ


ភាពគង់មាន

km-noun

ភាពគង់មាន • (pʰiep kʊəŋ mien)


ភាសា

From Pali bhāsā, from Sanskrit भाषा (bhāṣā).
Compare Bengali ভাষা (bhaśa), Gujarati ભાષા (bhāṣā), Hindi भाषा (bhāṣā), Indonesian bahasa, Javanese basa, Kannada ಭಾಷೆ (bhāṣe), Lao ພາສາ (phā sā), Malay bahasa, Malayalam ഭാഷ (bhāṣa), Marathi भाषा (bhāṣā), Punjabi ਭਾਸ਼ਾ (bhāśā), Telugu భాష (bhāṣa), Thai ภาษา (paa-sǎa).

ភាសាខ្មែរគឺជាភាសាកំណើតរបស់ជនជាតិខ្មែរនិងជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

Khmer is the native language of the Khmer people and the official language of Cambodia.

phiəsaa khmae kɨɨ ciə phiəsaa kɑmnaət rɔɔrɔbɑh cɔɔn ciət khmae nɨng ciə phiəsaa phləw kaa rɔɔrɔbɑh prɑɑteih kampuciə


ប្អូន

ប្អូន • (pʼoun)


អេដស៍

អេដស៍ • (ʼeet)


ខ្ញុំ

ខ្ញុំ • (khñom)


រដ្ឋ

រដ្ឋ • (rŏət)

From Pali raṭṭha, from Sanskrit राष्ट्र (rāṣṭra, “nation, state, people”).


ព្រះ

km-noun

ព្រះ • (prĕəh)

From Old Khmer វ្រះ (vraḥ, “to be holy, sacred, divine; celestial or holy being”), of disputed origin. Jenner suggests derivation from Old Khmer រះ (raḥ, “to shine”) with prefix w, potentially a calque of Sanskrit श्री (śrī, “[diffusing light or radiance; splendid; radiant; beautifying; adorning”).
Most dictionaries attribute the source of the Old Khmer as ultimately Sanskrit वर (vara, “best; excellent; foremost; holy; precious; top; valuable; etc”), although some authors maintain that it is an autochthonous Mon-Khmer word, for example Shorto (2006), who reconstructed Proto-Mon-Khmer *brah (“divine being”). Pain (2014) disagreed with both theories, proposing that the Old Khmer originates as a reduced form of Sanskrit ब्राह्मण (brāhmaṇa, “relating to a Brahmin; divine”).
Compare Burmese ဘုရား (bhu.ra:); Telugu వరము (varamu), వరుడు (varuḍu); Thai พระ (prá)


ថ្ងៃអាទិត្យ

km-noun

ថ្ងៃអាទិត្យ • (thngay ʼaatɨt)

km:ថ្ងៃអាទិត្យ


ព្រហស្បតិ៍

ព្រហស្បតិ៍ • (prɔɔhŏəh)

From Sanskrit बृहस्पति (bṛhaspati, literally “lord of prayer”). Cognate with Thai พฤหัสบดี (prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii).

bor

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍


ញញឹម

km-noun

ញញឹម • (ñɔɔñɔñɨm)

Compare Semai nyim (“to smile”) and Thai ยิ้ม (yím).


សេចក្ដីស្រឡាញ់

សេចក្តីស្រឡាញ់

សេចក្តីស្រឡាញ់ • (sackdəy srɑɑlañ)

សេចក្តី ស្រឡាញ់ (canonical)
sackdəy srɑɑlañ (romanization)

សេចក្តី (sackdəy) + ស្រឡាញ់ (srɑɑlañ)

com

សេចក្តី (sackdəy) + ស្រឡាញ់ (srɑɑlañ)


កង់

km-noun

កង់ • (kɑng)

កង់បែក

បែកកង់

chop (of meat), piece (of fish), slice (of fish)


រទេះកង់

រទេះកង់ • (rɔɔrɔteh kɑng)


ស្វាគមន៍

ស្វាគមន៍ • (svaakum)


ពស់

ពស់ • (pŭəh)


ធ្មេញ

ធ្មេញ • (thmɨñ)

From Proto-Mon-Khmer. Cognate with Mang muːn¹, Semai lemuuñ, Pnar lymmeiñ.


ឆ្នេរសមុទ្រ

ឆ្នេរសមុទ្រ • (chnee saʼmot)


សមុទ្រ

សមុទ្រ • (saʼmot)

From Sanskrit समुद्र (samudra, “sea; ocean”).


បក្សី

បក្សី • (baksəy)

From Sanskrit पक्षि (pakṣi). Compare Thai ปักษี (bpàk-sǐi), Lao ປັກສີ (pak sī).


ត្រី

ត្រី • (trəy)

Extended form of រេ (rei, “to change, shift, stir”), with the original meaning of "to wiggle, to swing". Related to ដំរី (dɑmrəy, “elephant”).


ផ្ទះ

km-noun

ផ្ទះ • (phtĕəh)


សឹង្ហ

សឹង្ហ • (səng)

From Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”). Doublet of សីហៈ (səyhaʼ).


ដើមឈើ

ដើមឈើ • (daəm chəə)


ឈើ

From Old Khmer ឈេ (jhe), from Proto-Mon-Khmer *ɟhooʔ ~ *ɟhəəʔ ~ *ɟheeʔ (“tree, wood”). Cognate with Semai jehuuq (“tree, wood”), Temiar jehuk (“tree, wood”), Mon ဆု (chuˀ, “tree, log, wood, timber”), Central Nicobarese [Nancowry] chīa (“tree”) Mang hɔː⁶ (“tree”) and Thai เฌอ (chəə)


អណ្ដូង

km-noun

អណ្ដូង • (ʼɑɑʼɑndoung)


ភក់

ភក់ • (phŭək)


អាយុ

អាយុ • (ʼaayuʼ)

From Pali āyu, from Sanskrit आयु (āyu, “life, duration of life”). Compare Lao ອາຍຸ (ʼā nyu), Thai อายุ (aa-yú).


មុន

From Proto-Mon-Khmer *mun ~ *muunʔ ~ *muən, cognate with Bahnar mŭn, Vietnamese mụn, [Nancowry] Central Nicobarese môn.


គូត

គូទ គូទ#Khmer

Alternative form of គូទ (kuut): buttocks


ម៉ែ

From Proto-Mon-Khmer *meeʔ ~ *ʔmeeʔ (“mother”).


ព្រះច័ន្ទ

km-noun

ព្រះច័ន្ទ • (prĕəh can)

From ព្រះ (prĕəh, “Lord”) + ច័ន្ទ (can, “moon”), from Pali canda (“moon”), from Sanskrit चन्द्र (candra, “moon”).


លោក

From Pali loka, from Sanskrit लोक (loka, “world”).


កោះ

From Proto-Mon-Khmer *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh (“island”). Cognate with Mon တကံ (tkɔˀ), Chong kɑʔ, Nyah Kur เกาะ, Thai เกาะ (gɔ̀), Lao ເກາະ (kǫ), Vietnamese gò and Mal kɔʔ.


ទន្លេ

km-noun

ទន្លេ • (tɔɔtŭənlei)

From Pre-Angkorian Old Khmer ទន្លេ ~ ទន្លេយ (danle ~ danley, “large body of water”), from Proto-Mon-Khmer *d(n)liʔ (“large river, sea”).
Cognate with Chong tʰəleː, Phong-Kniang sleː and possibly Central Nicobarese [Nancowry] kamalē (“sea”). Also cognate with non-Austroasiatic Thai ทะเล (tá-lee).

inh

ទន្លេ ~ ទន្លេយ


ក្រដាស

km-noun

ក្រដាស • (krɑɑdaah)

Borrowed from Malay kertas, from Arabic قِرْطَاس (qirṭās, “paper”). Compare Thai กระดาษ (grà-dàat).

a flowering climber, great bougainvillea (Bougainvillea spectabilis)


ហេតុ

From Pali hetu (“motive, cause”), from Sanskrit हेतु (hetu, “motive, cause”).


ស្ពាន

ស្ពាន • (spiən)

From Proto-Mon-Khmer *(j)baan ~ *(j)buun (“bridge, causeway”), maybe related to ពាន (piən, “to walk on, climb over”). Cognate with Northern Khmer ซเปียน. Compare Thai สะพาน (sà-paan).


ពាក្យ

km-noun

ពាក្យ • (piək)

From Sanskrit वाक्य (vākya, “saying, speech, sentence”) or Pali vākya (“saying, speech, sentence”).


ពាក្យសំដី

km-noun

ពាក្យសំដី • (piək sɑmdəy)

ពាក្យ (piək) + សំដី (sɑmdəy)

com

ពាក្យ (piək) + សំដី (sɑmdəy)


ពង

km-noun

ពង • (pɔɔng)

Compare Thai พอง (pɔɔng, “to swell; swollen”).


ពង

ពង • (pɔɔng)

Compare Thai ฟอง (fɔɔng, “bubble; egg”), Northern Khmer ปวง, Nyah Kur พอง่.


ដាវ

From Vietnamese đao, ultimately from Chinese 刀 (dāo, “knife, sword”).


ស្រមោច

ស្រមោច • (srɑɑmaoc)

Cognate with Proto-Katuic *smuuc (“ant”) (whence Pacoh amuiq) and Proto-Khmuic *smuːc (“ant”).


ផ្សិត

ផ្សិត • (phsət)

From Proto-Mon-Khmer *pt₁is ~ *pt₁iis ~ *pt₁i(i)t (“mushroom, fungus”), through metathesis.


ជ្រលងភ្នំ

km-noun

ជ្រលងភ្នំ • (crɔɔlɔɔng phnum)


ភ្នំ

From Proto-Mon-Khmer *bn₂uum ~ *bn₂əm (“hill”). Cognate with Semelai bnʉm and Koho bönöm (“mountain”) and Santali ᱵᱩᱱᱩᱢ (bunum, “termite hill, white ant hill”). Possibly related to Vietnamese nấm (“mound”).


ជ្រលង

km-noun

ជ្រលង • (crɔɔlɔɔng)


ទឹកដោះ

ទឹកដោះ • (tɨk dɑh)


ទឹក

From Proto-Austroasiatic *ɗaːk (“water”). Cognates from other Mon-Khmer languages include Northern Khmer ตึก, Bahnar đak, Eastern Mnong dak, Pacoh dâq/dơq, Vietnamese nước and Central Nicobarese râk/dâk, and cognates from other Austroasiatic languages include Santali ᱫᱟᱜ (dak’).


ផ្សារ

From Western Cham [script needed] (pasar), from Malay pasar, from Persian بازار (bâzâr, “market”).


ភូមិ

Borrowed from Pali bhūmi or Sanskrit भूमि (bhūmi, “land, earth, country”).

bor

class, rank, status, level, stage, degree, cycle


សុខ

From Sanskrit सुख (sukha) or Pali sukha.


សប្បាយ

From Pali sappāya (“beneficial”), from Sanskrit सभेय (sabheya, “decent, well-behaved”). Compare Lao ສະບາຍ (sa bāi), Thai สบาย (sà-baai).


ថ្លៃ

an in-law of one's own generation, the spouse of one's sibling


ថាំង

Compare Middle Chinese 桶 (MC thuwngX|duwngX), Vietnamese thùng, Thai ถัง (tǎng), Lao ຖັງ (thang) or ກະຖັງ (ka thang). Doublet of ធុង (thung).

unit of dry volume, approximately equal to one bushel (50 to 60 pounds) (one ថាំង equals two តៅ (taw))


តារា

From Pali tārā or Sanskrit तारा (tārā, “star”).


ផ្កាយ

លោកផ្កាយមួយ


ត្រីមឹក

km-noun

ត្រីមឹក • (trəy mɨk)


ព្រះពុទ្ធ

ព្រះពុទ្ធ • (prĕəh put)

ព្រះ (prĕəh) + ពុទ្ធ (put)

com

ព្រះ (prĕəh) + ពុទ្ធ (put)

km:ព្រះពុទ្ធ


ពុទ្ធ

km-noun

ពុទ្ធ • (put)

Borrowed from Pali buddha (“awakened, enlightened”) or Sanskrit बुद्ध (buddha, “awakened, enlightened”).


ខ្យល់

km-noun

ខ្យល់ • (khyɑl)

From Proto-Mon-Khmer *kjaal; cognate with Bahnar kial, Pacoh cudyial, Vietnamese gió.


ប្រទេស

ប្រទេស • (prɑɑteih)

From Sanskrit प्रदेश (pradeśa, “country”). Compare Lao ປະເທດ (pa thēt), Thai ประเทศ (bprà-têet) Burmese ပဒေသ (pa.desa.).

country, nation, territory, state, land, region


ជីវិត

ជីវិត • (ciivɨt)

From Sanskrit जीवित (jīvita, “life”) or Pali jīvita (“life”). Cognate with Thai ชีวิต (chii-wít), Northern Thai ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ, Lao ຊີວິດ (sī wit), Lü ᦋᦲᦞᦲᧆ (tsiiviid).


មួក

មួក • (muək)

From Proto-Mon-Khmer *muuk ~ muək (“hat”). Cognate with Mon ဒမှော်, Thai หมวก (mùuak), Lao ໝວກ (mūak). From Old Chinese 帽 (OC *muːɡs).


ស្រុក

ស្រុក • (srok)

Vietnamese: sóc

Cognate with Northern Khmer ซเราะ (“village, thorp”), Thai สรุก (srùk).

មកពីស្រុកណា


ក្រុង

From Old Khmer ក្រុង៑ (kruṅ), ក្រុង (kruṅa), កុរុង៑ (kuruṅ, “to rule, to govern; king, prince; ruler, governor; head, chief, master; kingdom, realm; city-state; etc”); ultimately from Proto-Mon-Khmer *kruŋ (“to confine”). Cognate with Thai กรุง (grung), Lao ກຸງ (kung).

city, town, municipality (administrative divisions)


ខ្សែ

tome, volume (books, especially of palm-leaf manuscripts)

ខ្សែUSB


ខេត្ត

Etymology tree
Proto-Indo-European *teḱ-
Proto-Indo-European *tḱey-
Proto-Indo-European *-tḗr
Proto-Indo-European *-trom
Proto-Indo-Iranian *ćšáytram
Sanskrit क्षेत्र॑ (kṣétra)
Pali khettabor.
Khmer ខេត្ត (khêt)
Borrowed from Pali khetta, from Sanskrit क्षेत्र॑ (kṣétra), from Proto-Indo-Iranian *ćšáytram, from Proto-Indo-European *tḱey- + *-trom. Doublet of ក្សេត្រ (kseet).


រដ្ឋធានី

km-noun

រដ្ឋធានី • (rŏədthaʼthiənii)


ប្រាសាទ

From Sanskrit प्रासाद (prāsāda, “palace, temple”). Cognate with Burmese ပြာသာဒ် (prasad), Lao ຜາສາດ (phā sāt), Thai ปราสาท (bpraa-sàat), Mon ပြါသာတ်, Indonesian prasada, and Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat).

cog

Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat)

ប្រាសាទអង្គរវត្ត ― praasaat ʼɑɑʼɑngkɔɔ vŏət ― temple complex of Angkor Wat


ឈើគូស

km-noun

ឈើគូស • (chəə kuuh)

ឈើ (chəə, “wood”) + គូស (kuuh, “scratch”)


អ្នកបកប្រែ

km-noun

អ្នកបកប្រែ • (nĕək bɑɑk prae)

អ្នក (nĕək) + បកប្រែ (bɑɑk prae)

com

អ្នក (nĕək) + បកប្រែ (bɑɑk prae)


អ្នក

km-noun

អ្នក • (nĕək)

Possibly related to Malay anak (“child; native of”).

អ្នកលក់

អ្នកភ្នំពេញ ― nĕək phnum pɨñ ― resident of Phnom Penh

អ្នកគ្រូ

លោកគ្រូ


ហាងសៀវភៅ

ហាង (haang, “shop, store”) + សៀវភៅ (siəw phɨw, “bookshop”)


សៀវភៅ

km-noun

សៀវភៅ • (siəw phɨw)

From Cantonese 書簿／书簿 (syu1 bou6-2), from 書／书 (syu1, “printed book”) + 簿 (bou6, “volume”).


ហាង

Borrowed from Teochew 行 (hang5, “shop, store”). Cognate with Thai ห้าง (hâang), Lao ຫ້າງ (hāng), Vietnamese hàng.


ភ្លែត

km-noun

ភ្លែត • (phlɛɛt)


កង្កែប

កង្កែប • (kɑɑkɑngkaep)

(colloquial) Chinese type 72 antipersonnel mine (because of the chirping noise it makes just before it explodes)


តួអក្សរ

តួអក្សរ • (tuə ʼaksɑɑ)

តួ (tuə) + អក្សរ (ʼaksɑɑ)

com

តួ (tuə) + អក្សរ (ʼaksɑɑ)


តួ

Ultimately from Chinese 頭 (OC *[m-t]ˁo). Cognate with Northern Thai ᨲᩫ᩠ᩅ, Thai ตัว (dtuua), Lao ໂຕ (tō) or ຕົວ (tūa), Lü ᦷᦎ (ṫo), Tai Dam ꪶꪔ, Shan တူဝ် (tǒ), Ahom 𑜄𑜥 (tū) or 𑜄𑜤 (tu), Zhuang duz, Saek ทั๊ว. Compare also Japanese 頭 (tō, “counter for certain animals”).

cog

body, figure, physique, chassis
character in a play, part, role

body, figure, physique, chassis
actor, performer,


តួ

Borrowed from Teochew 單 /单 (duan1, “slip, bill, note”). Cognate with Thai ตั๋ว (dtǔua).

bor

any type of paper or note with a statement of right or title

receipt for merchandise containing a description of the merchandise

permit to remove merchandise from a warehouse


សំបុត្រ

km-noun

សំបុត្រ • (sɑmbot)

letter, message, note, mail, correspondence

សំបុត្រឡានឈ្នួល


ចំបាំង

ចំបាំង • (cɑmbang)

From ច្បាំង (cbang, “to fight, make war”) with infixed -VN- (processive).


សង្គ្រាម

km-noun

សង្គ្រាម • (sɑɑsɑngkriəm)

From Sanskrit संग्राम (saṃgrāma). Compare Thai สงคราม (sǒng-kraam), Lao ສົງຄາມ (song khām).

សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ


មេអំបៅ

មេអំបៅ • (mei ʼɑmbaw)


ទង់

ទង់ • (tŭəng)

Compare Thai ธง (tong), Northern Thai ᨴᩩᨦ, Lao ທຸງ (thung).


ទង់

ទង់ • (tŭəng)

From Old Chinese 銅 (OC *doːŋ, “copper”). Cognate with Thai ทอง (tɔɔng), Lao ທອງ (thǭng), Vietnamese đồng. Doublet of ថង (thɑɑng) and ទង (tɔɔng).


ដុំ

Inherited from Proto-Mon-Khmer *t₁um (“collection, accumulation”).

inh+

ស្ករមួយដុំ


គណិតវិទ្យា

km-noun

គណិតវិទ្យា • (kĕəʼnetaʼvityiə)

From Sanskrit गणित (gaṇita) + Sanskrit विद्या (vidyā).

km:គណិតវិទ្យា


គណិតសាស្ត្រ

គណិតសាស្ត្រ • (kĕəʼnetaʼsaah)

From Sanskrit गणित (gaṇita) + Sanskrit शास्त्र (śāstra).


កុំព្យូទ័រ

កុំព្យូទ័រ • (kompyuutɔə)

km:កុំព្យូទ័រ


អាកាសយានដ្ឋាន

អាកាសយានដ្ឋាន

អាកាសយានដ្ឋាន • (ʼaakaasaʼyiənaʼthaan)

អាកាស (ʼaakaah, “air”) + យានដ្ឋាន (yiənaʼthaan, “garage”).


និយមន័យ

km-noun

និយមន័យ • (niyum nɨy)


ពត៌មាន

ពត៌មាន • (pɔədɑɑmiən)

ព័ត៌មាន ព័ត៌មាន#Khmer

Alternative form of ព័ត៌មាន (pɔədɑɑmiən, “news; information”)


អត្ថបទ

អត្ថបទ • (ʼatthaʼbɑt)


ចំរៀង

ចំរៀង • (cɑmriəng)

ចម្រៀង ចម្រៀង#Khmer

Alternative spelling of ចម្រៀង (cɑɑcɑmriəng, “song”)


នាម

នាម • (niəm)


ជំនួយ

From ជួយ (cuəy, “to help”) with infixed -VN- (processive).


សង្គ្រាមលោក

km-noun

សង្គ្រាមលោក • (sɑɑsɑngkriəm look)


សង្គ្រាមលោកលើកទី១

សង្គ្រាមលោកលើកទី១ • (sɑɑsɑngkriəm look ləək tii muəy)

sɑɑsɑngkriəm look ləək tii muəy (romanization)

សង្គ្រាម (sɑɑsɑngkriəm) + លោក (look) + លើក (ləək) + ទី (tii) + ១ (1, មួយ (muəy))

com

<i class="Khmr mention" lang="km">មួយ</i> (muəy)

km:សង្គ្រាមលោកលើកទី១


សង្គ្រាមលោកលើកទី២

km-noun

សង្គ្រាមលោកលើកទី២ • (sɑɑsɑngkriəm look ləək tii pii)

sɑɑsɑngkriəm look ləək tii pii (romanization)

សង្គ្រាម (sɑɑsɑngkriəm) + លោក (look) + លើក (ləək) + ទី (tii) + ២ (2, ពីរ (pii))

com

<i class="Khmr mention" lang="km">ពីរ</i> (pii)

km:សង្គ្រាមលោកលើកទី២


កិរិយាស័ព្ទ

km-noun

កិរិយាស័ព្ទ • (keriyaasap)

From កិរិយា (keriyaa) + ស័ព្ទ (sap), ultimately from Pali kiriyā + Sanskrit शब्द (śabda, “sound, word”).


អាកាស

From Pali ākāsa or Sanskrit आकाश (ākāśa, “sky, space, atmosphere”).

bor

open air, open space, space, outer space

ព្រឹត្តិប័ត្រព្យាករណ៍អាកាស


យានដ្ឋាន

km-noun

យានដ្ឋាន • (yiənaʼthaan)


ចម្រៀង

ចម្រៀង • (cɑɑcɑmriəng)

From ច្រៀង (criəng, “to sing”) with infixed -VN- (processive).


ស្រី

km-noun

ស្រី • (srəy)

Borrowed from Sanskrit स्त्री (strī́, “woman, wife, feminine”).


ស្រី

km-noun

ស្រី • (srəy)

សិរី សិរី#Khmer

Alternative form of សិរី (serəy): beauty, luck, glory


ព័ត៌មាន

ព័ត៌មាន • (pɔədɑɑmiən)


គ្រួសារ

គ្រួសារ • (kruəsaa)


ទិន្នន័យ

ទិន្នន័យ • (tɨnnĕəʼnɨy)


បណ្ណាល័យ

From Pali paṇṇa (“book”) + ālaya (“place, abode”), equivalent to ប័ណ្ណ (ban) + អាល័យ (ʼaalay).


គ្រូ

From Sanskrit गुरु (guru, “teacher”). Compare Lao ຄູ (khū), Thai ครู (kruu).


មិត្ត

មិត្ត • (mɨt)

Learned borrowing from Pali mitta, from Sanskrit मित्र (mitra). Cognates include Lao ມິດ (mit), Thai มิตร (mít).

គាត់គឺជាមិត្តរបស់ខ្ញុំ


ពួកម៉ាក

ពួកម៉ាក • (puəkmaak)


ប៉េនីស៊ីលីន

ខ្ញុំលេបថ្នាំប៉េនីស៊ីលីនមិនបានទេ

khñom leip thnam peenisiiliin mɨn baan tei


ក្រពើ

ក្រពើ • (krɑɑpəə)

From Proto-Mon-Khmer *krɓə(ə)ʔ (“crocodile”). Cognate with Northern Khmer กปฺือ, Pacoh carbơ.

จะเข้ จะเข้#Thai

(music) krapeu, a plucked, three-stringed zither in the shape of a crocodile used in classical Cambodian music; similar to the Thai จะเข้ (jà-kêe).


ខ្លុយ

(music) khloy, a vertical duct flute used in Khmer music.


បឹង

បឹង • (bəng)

→ Vietnamese: bưng

From Old Khmer បិង (piṅ, “pond; pool”). Cognate with Thai บึง (bʉng).


វាសនា

From Sanskrit वासना (vāsanā) or Pali vāsanā.


សន្តិភាព

សន្តិភាព • (sɑntephiəp)

លោកសន្តិភាព


អនន្តភាព

អនន្តភាព • (ʼaʼnɑntaʼphiəp)

អនន្ត (ʼaʼnɑn) + ភាព (phiəp)

com

អនន្ត (ʼaʼnɑn) + ភាព (phiəp)


ការកំណត់

km-noun

ការកំណត់ • (kaa kɑmnɑt)


កម្លាំង

កម្លាំង • (kɑmlang)

From ខ្លាំង (khlang, “strong”) with infixed -VN- (processive).


កមល

km-noun

កមល • (kaʼmɑl)


ក្តុក

ក្តុក • (kdok)


ខ្នួច

ខ្នួច • (khnuəc)

From កួច (kuəc, “to knot”) with infixed -n- (instrumental).

km-affix

knot; short lengths of twisted green bamboo or rattan used to attach thatch to roofs.


ខ្លឹម

km-noun

ខ្លឹម • (khləm)


ខ្លួន

ខ្លួន • (khluən)


ឃ្លេ

(botany) A kind of thorny plant, Maclura cochinchinensis. The fruit and heart of this plant produce a yellow dye.


ចិត្ត

ចិត្ត • (cət)

From Pali citta, from Sanskrit चित्त (citta, “thought, intention, mind, heart”).

der

feeling, emotions, heart (as the seat of emotion)

thought, opinion, mind, heart (spirit, reason)

in compounds, often corresponds to English psycho-


ចិត្ត

km-noun

ចិត្ត • (cət)

fifth month of the Cambodian lunar calendar, corresponding to mid-March/mid-April


ចៃ

From Proto-Mon-Khmer *ciiʔ (“louse”). Cognate with Vietnamese chí/chấy, Bahnar si, Khasi ksi and Mon စဲ.


ចៃ

heart (as the seat of emotions), sense, feelings


ចៃដន់

ចៃដន់ • (caydɑn)

ចៃដន្យ ចៃដន្យ#Khmer


ឈូង

a children's game, involving a pillow shaped like a heart. It is usually played by two groups or sides, one of boys and one of girls. Each side throws the pillow to the other and they scramble for it. The one who gets the pillow goes to a neutral area and may hit the thrower with the pillow. Often accompanied by singing.


បាបចិត្ត

បាបចិត្ត • (baapaʼcət)


សុទ្ធាវាស

សុទ្ធាវាស • (sotthiəviəh)


សញ្ជីវ័ន

សញ្ជីវ័ន • (sañciivŏən)

From Pali sañjīvana or Sanskrit सञ्जीवन (sañjīvana).

longevity, being alive, continuation / prolongation of life


ជន្ម

ជន្ម • (cɔɔcŭənmĕəʼ)


ជន្មា

ជន្មា • (cɔɔcŭənmiə)


ជាតិ

ជាតិ • (ciət)

From Sanskrit जाति (jāti, “race, family, caste, species”) or equivalent Pali jāti.

bor

birth, incarnation, rebirth, reincarnation, origin


ជីព

From Sanskrit जीव (jīva) or Pali jīva. Cognate with Thai ชีพ (chîip), Lao ຊີບ (sīp).


ជីវា

darling, beloved one (used by men to women)


ឋិតិ

From Pali ṭhiti, from Sanskrit स्थिति (sthiti). Doublet of ស្ថិតិ (stheteʼ).


ជលធរ

km-noun

ជលធរ • (cŭəllĕəʼthɔɔ)

sky, rain cloud(s), nimbus clouds; ocean.


នភា

នភា • (nĕəʼphiə)

Borrowed from Pali nabha or Sanskrit नभः (nabhaḥ). Compare with Thai นภา (ná-paa).


នភាល័យ

នភាល័យ • (nĕəʼphiəlɨy)

From នភា (nĕəʼphiə) + អាល័យ (ʼaalay), from Sanskrit नभ (nabha) + आलय (ālaya, “place, abode”).


បំព្រាង

បំព្រាង • (bɑmpriəng)


សេចក្តីខ្លាច

សេចក្តីខ្លាច • (sacktəy khlaac)


សតិ

សតិ • (saʼteʼ)

consciousness, conscience, mind, spirit, reason

មានសតិ

មិច្ឆាសតិ


អ្នកសម្លាប់

អ្នកសម្លាប់ • (nĕək sɑmlap)

អ្នក (nĕək) + សម្លាប់ (sɑmlap).

com

អ្នក (nĕək) + សម្លាប់ (sɑmlap)


ទណ្ឌឃាដ

km-noun

ទណ្ឌឃាដ • (tŏəndĕəʼkhiət)

ទណ្ឌ (tŏən) + ឃាដ (khiət), alternative form of ឃាត (khiət).

(linguistics) killer (the name of the diacritic ៍ (៍) which suppresses—or kills—the letter over which it is written, causing it to be silent)


របស់

របស់ • (rɔɔrɔbɑh)

From Proto-Mon-Khmer *rpɔs (“tool, weapon”).
Alternatively, from រស់ (rŭəh, “to live”) with infixed -b- (instrumental).


ចង្កា

From Proto-Mon-Khmer. Cognate with Semai jengka (“chin”) and Sa'och [of Kompong Som] ckaː ("mouth").


លី

From Chinese 釐. Compare Thai หลี (hlǐi).


អូដ្ឋបូកពីរ

km-noun

អូដ្ឋបូកពីរ • (ʼout bouk pii)

អូដ្ឋ (ʼout) + បូក (bouk, “hump”) + ពីរ (pii)


បង្អួច

km-noun

បង្អួច • (bɑɑbɑngʼuəc)


វាល

វាល • (viəl)

From Proto-Mon-Khmer *waal (“grazing, open ground”).

inh

plain, large open space, field, clearing


វាល

km-noun

វាល • (viəlĕəʼ)

Borrowed from Pali vāla (“tail hair, hair”) or Sanskrit वाल (vāla, “tail hair, hair”).


ព្រៃ

ព្រៃ • (prɨy)

From Proto-Mon-Khmer *briiʔ (“forest”). Cognate with Semelai bri, Koho bri (“forest, bush”), Khasi bri, Mang ʑiː⁶, Khmu [Cuang] briʔ, Hu pʁíʔ, Pear priː. Cognate with Thai ไพร (prai, “forest, jungle”).


កណ្ដាល

កណ្ដាល • (kɑɑkɑndaal)

earth (world of our current life, as opposed to afterlife)


ផ្លែ

From Proto-Mon-Khmer *pləjʔ (“fruit”). Cognate with Vietnamese trái, Bahnar plei, Pacoh culay, Mang pløː¹.


គ្នា

គ្នា • (kniə)

friend, partner, companion, colleague, assistant, helper


មុខ

From Sanskrit मुख (mukha, “mouth, face”).


ប៉ុស្តិ៍

ប៉ុស្តិ៍ • (poh)

position, post (especially of a teacher)

station, channel (radio, TV, police, etc.)


ភ្នែក

ភ្នែក • (phnɛɛk)

From Old Khmer bhneka, bhnēka, phneka, an -n- infixed form of the verb bek, vek (“to part, to separate”), whence Modern Khmer វែក (vɛɛk).


ឆ្កែ

From Proto-Mon-Khmer *cɡəj (“dog”). Cognate with Vietnamese cầy.


ឫស

From Proto-Mon-Khmer *ris ~ *riəs ~ *rəs ~ *rʔiəs (“root”). Cognate with Mon ရိုဟ် (rɜ̀h), Northern Khmer รืฮ, Nyah Kur ริฮ่ (rìh), Vietnamese rễ.

cog

Mon ရိုဟ် (rɜ̀h)

(botany, anatomy) root (of a plant, tooth)

base, basis, fundamental principle, foundation, footing


ខ្ទឹមស

km-noun

ខ្ទឹមស • (khtɨm sɑɑ)

ខ្ទឹម (khtɨm, “garlic”) + ស (sɑɑ, “white”)


ក្របី

km-noun

ក្របី • (krɑɑbəy)

From Old Khmer ក្របិ (krapi), ក្របី (krapī), ក្របិយ៑ (krapiy), ក្របិយ្យ៑ (krapiyy), ក្របីយ្យ៑ (krapīyy, “water buffalo”), from Proto-Mon-Khmer *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh (“buffalo”). Cognate with Halang kơpùa, Thai กระบือ (grà-bʉʉ), Malay kerbau, Javanese ꦏꦼꦧꦺꦴ (kebo), Tagalog kalabaw.


ក្របី

km-noun

ក្របី • (krɑɑbəy)


គ្រាមភាសា

គ្រាមភាសា • (kriəm phiəsaa)


ភាសាផ្លូវការ

ភាសាផ្លូវការ

ភាសាផ្លូវការ • (phiəsaa phləw kaa)


ភាសាសាស្ត្រ

ភាសាសាស្ត្រ • (phiəsaasaah)


ប្រទេសកំណើត

ប្រទេសកំណើត • (prɑɑteih kɑmnaət)


មាតុប្រទេស

មាតុប្រទេស • (miətoprɑɑteih)

From Pali mātu (“mother”) + Sanskrit प्रदेश (pradeśa, “country”).


អម្បូរភាសា

អម្បូរភាសា • (ʼɑɑmbou phiəsaa)

អម្បូរ (ʼɑɑʼɑmbou) + ភាសា (phiəsaa)

com

អម្បូរ (ʼɑɑʼɑmbou) + ភាសា (phiəsaa)


ដី

→ Vietnamese: mèng đéc ơi, chèng đéc ơi

From Proto-Mon-Khmer *t₁iʔ ~ *t₁ih ~ *t₁iəh (“earth; soil”). Cognate with Semai tiiq, Bahnar teh (along with other Bahnaric cognates with nasal infix), Pacoh cuteq, Khmu pteʔ, Mang teː⁶, Mon တိ (tɔeˀ).

inh

Piper retrofractum, Balinese Long Pepper (medicinal usage and as a seasoning)


ដីគោក

ចិនដីគោក ― cən dəy kook ― mainland China


ដីស

km-noun

ដីស • (dəy sɑɑ)


តារារណប

តារារណប • (taaraa rɔɔrɔnɑɑp)


ក្មេងកំព្រា

ក្មេងកំព្រា • (kmeeng kɑmpriə)


អាហារ

អាហារ • (ʼaahaa)

From Sanskrit आहार (āhāra, “food”) or Pali āhāra (“food”). Compare Thai อาหาร (aa-hǎan), , Burmese အာဟာရ (ahara.).


ទឹកនោម

ទឹកនោម • (tɨk noom)


នោម

From Proto-Mon-Khmer *n₁uum ~ *kn₁uum (“urine, to urinate”). Cognate with Semai nòòm, Mon ဏမ် (nɔm) and Eastern Mnong nôm.


អាហារូបករណ៍

km-noun

អាហារូបករណ៍ • (ʼaahaaruupaʼkɑɑ)

អាហារ (ʼaahaa) + ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ)

com

អាហារ (ʼaahaa) + ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ)


សិក្សា

km-noun

សិក្សា • (səksaa)


ភ្លើង

ភ្លើង • (phləəng)

Extended form of ឡើង (laəng, “to go up, to ascend”). Cognate with Northern Khmer พลฺืง and Thai เพลิง (pləəng)


ក្ដាម

From Proto-Mon-Khmer *kt₁aam (“crab”). Cognate with Temiar gantam, Bahnar kơtam, Pacoh atam, Khasi tham, Vietnamese đam, Mon ဂတာံ (hətam), Car Nicobarese ka-tām, Malay ketam, Brunei Malay katam, and Tagalog katang.

ក្ដាមសេះ

តង្កៀបក្ដាម

ក្ដាមកាច់


អគ្គីភ័យ

km-noun

អគ្គីភ័យ • (ʼakkiiphɨy)


អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ • (nĕək vityiəsaah)

អ្នក (nĕək) + វិទ្យាសាស្ត្រ (vityiəsaah).

com

វិទ្យាសាស្ត្រ


វិទ្យាសាស្ត្រ

km-noun

វិទ្យាសាស្ត្រ

វិទ្យាសាស្ត្រ • (vityiəsaah)

From Sanskrit विद्या (vidyā, “learning; knowledge; wisdom”) + Sanskrit शास्त्र (śāstra, “science”).


ច្បាប់

km-noun

ច្បាប់ • (cbap)

From Middle Khmer ច្បាប្ប (cpāppa). Cognate with Thai ฉบับ (chà-bàp).


ឧស្ម័ន

ឧស្ម័ន • (ʼusman)


ធនាគារ

ធនាគារ • (thĕəʼniəkiə)

From ធន (thŭən) + អាគារ (ʼaakiə), from Pali dhana + āgāra. Cognate with Thai ธนาคาร (tá-naa-kaan).


ប្រាក់

ប្រាក់ • (prak)

From Angkorian Old Khmer prāk, derived from Old Khmer បាក់ (pak, “to break”) with infix -r-. Compare with Arabic فضة (fiḍḍa, “silver”), from the root ف ض ض (f ḍ ḍ) which forms words relating to "removing", "breaking", and Proto-Finnic *hopëda (“soft, brittle”).

ar-root

ف ض ض (f ḍ ḍ)

Dischidia nummularia
Dischidia nummularia

button orchid, string of nickels, kind of epiphytic vine (Dischidia nummularia)


ផ្កា

From Proto-Mon-Khmer *pkaaw ~ *pkaʔ (“flower”). Cognate with Bahnar pơkao, Mon ကဴ (“to flower”) and ပ္ကဴ (“flower”), Nyah Kur กาว, Semelai bəkaw.


ប្រាក់ចំណូល

km-noun

ប្រាក់ចំណូល • (prak cɑmnoul)


ប្រាក់បំណុល

ប្រាក់បំណុល • (prak bɑmnol)


ទឹកប្រាក់

ទឹកប្រាក់ • (tɨk prak)


រុក្ខជាតិ

រុក្ខជាតិ • (rukkhaʼciət)


សិស្ស

សិស្ស • (səh)

From Pali sissa, from Sanskrit शिष्य (śiṣya).


ឧបាយកល

ឧបាយកល • (ʼubaay kɑl)


បាយ

From Proto-Mon-Khmer *paaj (“cooked rice”).
Cognate with Thai บาย (baai)


បាយកក

បាយកក • (baay kɑɑk)


បាយក្ដាំង

crust of rice, scorched rice (crusty part of rice in the pot)


បាយក្រៀម

បាយក្រៀម • (baay kriəm)


បាយឆៅ

បាយ (baay, “rice”) + ឆៅ (chaw, “raw, uncooked”)

com

uncooked rice; rice that is not well cooked.


ខ្លាញ់ជ្រូក

km-noun

ខ្លាញ់ជ្រូក • (khlañ cruuk)


សត្វ

សត្វ • (sat)

From Sanskrit सत्त्व (sattva, “being, animal, creature”). Compare Lao ສັດ (sat), Thai สัตว์ (sàt), Burmese သတ္တဝါ (satta.wa).

der

animal (also affixing to some animal's names)

being, living creature (animal as opposed to plant)


សត្វព្រៃ

km-noun

សត្វព្រៃ • (sat prɨy)


ចិនកន្តាំង

ចិនកន្តាំង • (cən kɑɑkɑntang)

ចិន (cən, “Chinese”) + កន្តាំង (kɑɑkɑntang, “Canton”)


ទំងន់សុទ្ធ

km-noun

ទំងន់សុទ្ធ • (tumngônsŏtth)


មេឃ

→ Vietnamese: mèng ơi, mèng đéc ơi

ខ្ពង់មេឃ

ជើងមេឃ

ផ្ទៃមេឃ


ខ្ពង់មេឃ

ខ្ពង់មេឃ • (khpŭəng meik)


យុត្តិធម៌

យុត្តិធម៌ • (yuttethɔə)

យុត្តិ (yutteʼ, “that which is right”) + ធម៌ (thɔə, “behaviour, dharma”). Cognate with Thai ยุติธรรม (yút-dtì-tam), Lao ຍຸດຕິທັມ (nyut ti tham).


ធម៌

ធម៌ • (thɔə)

មនុស្សធម៌

humanity; human characteristics and qualities


លក្ស្មី

លក្ស្មី • (lĕəksməy)

From Sanskrit लक्ष्मी (lakṣmī, “beauty, wealth, good fortune, splendour”).


ឆោម

Inherited from Middle Khmer ឆោម (choma), ឆោម្ម (chomma) (first attested in 1704). Cognate with Thai โฉม (chǒom), Lao ໂສມ (sōm).


រាសី

km-noun

រាសី • (riəsəy)


លាវ័ណ្យ

លាវ័ណ្យ • (liəvŏən)


លំអ

លំអ • (lumʼɑɑ)

From ល្អ (lʼɑɑ, “good”) with infixed -VN- (processive).

km-affix

beauty, charm, nice personality, good manners


សម្បត្តិ

km-noun

សម្បត្តិ • (sɑmbat)

From Pali sampatti and Sanskrit सम्पत्ति (sampatti, “wealth, abundance”).

bor

fortune, wealth, riches, asset(s), property, belongings, possessions

abundance, sufficiency, adequacy, prosperity


សិរិ

km-noun

សិរិ • (serəy)

សិរី សិរី#Khmer

Misspelling of សិរី (serəy).: beauty, luck, glory


សោភ័ណ

សោភ័ណ • (saophŏən)


សំរស់

សំរស់ • (sɑmrɑh)

From ស្រស់ (srɑh, “fresh; to be drained”) with infixed -VN- (causative).


ឦសាន

km-noun

ឦសាន • (ʼəysaan)

From Pali īsāna (“radiance”), from Sanskrit ईशान (īśāna, “region of Siva, the northeast”).


រុយ

From Proto-Mon-Khmer *ruj ~ *ruuj ~ *ruəj ~ *ruhaj (“fly (insect)”). Cognate with Vietnamese ruồi, Pacoh riroi, Car Nicobarese ṛūöi, Bahnar roi, Eastern Lawa โร-อี.

inh

(figurative, derogatory) sycophant, lackey


សាលា

Borrowed from Pali sālā, from Sanskrit शाला (śālā, “hall”), from Proto-Indo-European *sel- (“human settlement, village, dwelling”). Doublet of សាល (saal).

der

kind of relay station or shelter on the road between two towns or villages


បន្ទាលត្រអាក

km-noun

បន្ទាលត្រអាក • (bɑɑbɑntiəl trɑɑʼaak)


កន្ទាលត្រអាក

កន្ទាលត្រអាក • (kɑɑkɑntiəl trɑɑʼaak)

very itchy skin rash, nettle rash, urticaria


រូបសាស្ត្រ

រូបសាស្ត្រ • (ruuppaʼsaah)


ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ • (phuumisaah)

Derived from Sanskrit भूमि (bhūmi, “earth; ground”) + शास्त्र (śāstra, “teaching”), equivalent to ភូមិ (phuum) + សាស្ត្រ (saah).


ឪពុក

ឪពុក • (ʼəwpuk)


គ្រូបង្រៀន

គ្រូបង្រៀន • (kruu bɑɑngriən)


រឿង

រឿង • (rɨəng)


និទាន

និទាន • (nitiən)


អាយុវែង

អាយុវែង • (ʼaayuʼ vɛɛng)


សង្ឃឹម

សង្ឃឹម • (sɑɑsɑngkhɨm)


ទា

From Proto-Mon-Khmer *da(ʔ) (“duck”); cognate with Halang hơda (“wild duck”), Koho ada (“duck”), Bahnar hơda (“wild duck”).


នាគ

នាគ • (niək)

From Sanskrit नाग (nāgá, “serpent, snake”).


ក្បាល

From Old Khmer កបាល (kapāla), ក្បាល (kpāla, “skull”), from Sanskrit कपाल (kapāla, “skull”) or Pali kapāla (“skull”). Cognate with Northern Khmer กบาล, Thai กบาล (gà-baan), Lao ກະບານ (ka bān).

(botany) ash fleabane (Vernonia cinerea)

head, beginning, source (such as of a stream)


ខ្នង

ខ្នង • (khnɑɑng)

back, dorsal ridge, back side, reverse side


គូ

one member of a pair, partner, companion


គ្រាប់

គ្រាប់ • (krŏəp)


គ្រឿង

គ្រឿង • (krɨəng)

→ English: kroeung

Borrowed from Thai เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”). Compare Thai เครื่อง (krʉ̂ʉang), Lao ເຄື່ອງ (khư̄ang), Lü ᦵᦆᦲᧂᧈ (xoeng¹), Shan ၶိူင်ႈ (khōeng), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (khüṅ).

bor+

ingredient, parts, materials and supplies (for construction, as for a house)


ដើម

km-noun

ដើម • (daəm)

trunk (of a tree or of the body), stock (of a rifle)

ទំព័រដើម

source, origin, base, foundation, beginning


ស្រីញី

ស្រីញី • (srəy ñii)


ញី

woman, dame (insultingly to refer to loose women)


ស្ត្រី

ស្ត្រី • (strəy)

Borrowing from Sanskrit स्त्री (strī́, “woman, wife, feminine”).


ស្ដ្រី

km-noun

ស្ដ្រី • (strəy)

ស្ត្រី ស្ត្រី#Khmer


ថី

Borrowed from Vietnamese thầy (“master, teacher”).

(historical) secretary, government clerk, civil servant (in French colonial times, especially one who knew French; used with a proper name as a title)

(historical) teacher (used mainly during French colonial times for those who knew French)


ថី

ស្ត្រី ស្ត្រី#Khmer

(poetic) girl (variant of ស្ត្រី (strəy))


ស្ដៅ

Azadirachta indica
Azadirachta indica#Translingual


ម៉ាត់

ម៉ាត់ • (mat)


រូប

From Pali rūpa, from Sanskrit रूप (rūpa, “appearance, figure, form”).


ប្រអប់

km-noun

ប្រអប់ • (prɑɑʼɑp)


សន្លឹក

សន្លឹក • (sɑnlək)


ពិណពាទ្យ

ពិណពាទ្យ • (pɨn piət)

ពិណ (pɨn) + ពាទ្យ (piət)

com

ពិណ (pɨn) + ពាទ្យ (piət)

(music) pinpeat (orchestra or musical ensemble that performed ceremonial music in the former courts and temples of Cambodia)


ស្រឡៃ

km-noun

ស្រឡៃ • (srɑɑlay)

(music) sralai, a six-holed quadruple-reed shawm, a traditional Cambodian wind instrument


ទ្រអ៊ូ

ទ្រអ៊ូ • (trɔɔ ʼuu)

ទ្រ (trɔɔ) + អ៊ូ (ʼuu, “?”)

com

ទ្រ (trɔɔ) + អ៊ូ (ʼuu, “?”)

(music) tro u, the coconut fiddle, a kind of low-pitched two-stringed fiddle


សម្រាប់

km-noun

សម្រាប់ • (sɑmrap)

From ស្រាប់ (srap, “to be available for”) with infixed -VN-.

km-affix

ពាន់ ពាន់#Khmer

set or group of royal ministers (there were four classes of somrabs, each divided into ten grades or ពាន់ (pŏən))

daily food prepared by the laity and donated to the monks


អង្គ

km-noun

អង្គ • (ʼɑng)

From Pali aṅga (“constituent part, characteristic part”), from Sanskrit अङ्ग (aṅga, “body, component, member, part”); perhaps via Old Khmer អង្គ (ʼaṅga), អង (ʼaṅa), អំ (ʼã, “member, part; article, item, thing; body, person”). Compare Lao ອົງ (ʼong), Thai องค์ (ong).

der

(main) reason, (basic) cause, base, basis, grounds

group, organization, institution, establishment

Shivalinga (Indian cult object that represents the phallus of Shiva)


ចាន

Compare Chinese 盞／盏 (zhǎn). Cognate with Thai จาน (jaan), Lao ຈານ (chān).


កែវ

From Old Khmer កេវ (kēva, “crystal; glass; jewelry”). Cognate with Thai แก้ว (gɛ̂ɛo).


ក្បាច់គុនដំបងវែង

km-noun

ក្បាច់គុនដំបងវែង • (kbac kun dɑmbɑɑng vɛɛng)

ក្បាច់ (kbac) + គុន (kun) + ដំបង (dɑmbɑɑng) + វែង (vɛɛng)

com

(martial arts) kbachkun dambong-veng (a Cambodian martial art involving long staves, similar to kendo)


ម្ហូប

From ហូប (houp, “to eat”) with prefixed m- (resultative).


មាន់

km-noun

មាន់ • (mŏən)


ម្រេច

ម្រេច • (mrɨc)

From Pali marica, from Sanskrit मरिच (marica, “black pepper”). Compare Baluchi مرچ (mirc), Hindi मिर्च (mirc), Kyrgyz мурч (murc), Urdu مرچ (mirc), Uzbek murch.


ឈ្មោះ

ឈ្មោះ • (chmŭəh)

From Proto-Mon-Khmer. Cognate with Jehai knmɔh, Semai muh (“name”), Proto-Palaungic *muus (“name”) (whence Riang mus²).


ជនជាតិ

ជនជាតិ • (cɔɔn ciət)

ខ្ញុំជាជនជាតិបារាំង មកពីទីក្រុងប៉ារីស
khñom ciə cɔɔn ciət baarang · mɔɔk pii tii krong paariih
I am French. I come from Paris.


សញ្ជាតិ

សញ្ជាតិ • (sañciət)

From Pali sañjāti, Sanskrit सञ्जाति (sañjāti). Cognate with Thai สัญชาติ (sǎn-châat), Lao ສັນຊາດ (san sāt).

spontaneous creation, spontaneous growth, natural creation


អ៊ីមែល

អ៊ីមែល • (ʼiimɛɛl)


ភោគសម្ប័ទ

ភោគសម្ប័ទ • (phookĕəʼsɑmbat)


ជនរងគ្រោះ

ជនរងគ្រោះ • (cŭən rɔɔng krŭəh)

ជន (cŭən) + រងគ្រោះ (rɔɔng krŭəh)

af

ជន (cŭən) + រងគ្រោះ (rɔɔng krŭəh)


ការ

From Pali kāra (“doing”) or Sanskrit कार (kāra).

work, occupation, business, affair, matter


សម្លេង

km-noun

សម្លេង • (sɑɑmleeng)

សំឡេង សំឡេង#Khmer

Alternative form of សំឡេង (sɑmleeng): voice, sound


ទំព័រ

ទំព័រ • (tumpɔə)


ម៉ាស៊ីន

ម៉ាស៊ីន • (maasɨn)


អង្គការ

អង្គការ • (ʼɑngkaa)

organization, institution, establishment, organism

(historical) The Angkar (the Khmer Rouge party organization)


ក្រមារ

ក្រមារ • (krɑɑmaa)

→ English: krama

a sturdy traditional Cambodian cotton garment with many uses, scarf, towel


ប្រដាល់សេរី

ប្រដាល់សេរី • (prɑɑdal seerəy)

(martial arts) pradal serey or Khmer boxing (a Cambodian style of martial art)

km:ប្រដាល់សេរី


ល្បុក្កតោ

ល្បុក្កតោ • (lbokkaʼtao)

(martial arts) bokator, or more formally, labokatao (a Cambodian martial-art form that includes close hand-to-hand combat, ground techniques and weapons)


អ៊ីនធឺណិត

អ៊ីនធឺណិត • (ʼiinthɨɨnət)


សព្វនាម

សព្វនាម • (sɑppĕəʼniəm)

From Pali sabbanāma, equivalent to សព្វ (sɑp) + នាម (niəm).


គុណនាម

គុណនាម • (kunaʼniəm)

គុណ (kun, “quality, attribute”) + នាម (niəm, “noun”)


គុណកិរិយា

គុណ (kun, “quality, attribute”) + កិរិយា (keriyaa, “verb”)


ចំណងធ្នាក់

km-noun

ចំណងធ្នាក់ • (cɑmnɑɑng thnĕək)

ចំណង (cɑmnɑɑng) + ធ្នាក់ (thnĕək)

com

ចំណង (cɑmnɑɑng) + ធ្នាក់ (thnĕək)


ចំណងឈ្នាប់

km-noun

ចំណងឈ្នាប់ • (cɑmnɑɑng chnŏəp)

ចំណង (cɑmnɑɑng) + ឈ្នាប់ (chnŏəp)

com

ចំណង (cɑmnɑɑng) + ឈ្នាប់ (chnŏəp)


ឧទានស័ព្ទ

km-noun

ឧទានស័ព្ទ • (ʼutiənĕəʼsap)


រៀល

រៀល • (riəl)

→ English: riel

→ Thai: เรียล (riial)

From Portuguese real (“former currency of Portugal”). Cognate with Thai เหรียญ (rǐian).

bor

បីពាន់រៀល ― bəy pŏən riəl ― three thousand riels (៣០០០៛ (3000៛))


រូបិយវត្ថុ

km-noun

រូបិយវត្ថុ • (ruupəyyĕəʼvŏətthoʼ)

From Pali rūpiya (“rupee”) + vatthu (“object”).


រូបិយវត្ថុរុស្សី

រូបិយវត្ថុរុស្សី

រូបិយវត្ថុរុស្សី • (ruupəyyĕəʼvŏətthoʼ ruhsəy)

រូបិយវត្ថុ (ruupəyyĕəʼvŏətthoʼ) + រុស្សី (russəy)


ជំនឿ

km-noun

ជំនឿ • (cumnɨə)

From ជៀ (ciə, “to believe”) with infixed -VN- (processive).


ឃុំ

Compare Thai คุ้ม (kúm) for noun and คุม (kum) for verb #1-2.

commune, community, town, township, village, subdistrict


លោកអ្នកឧកញ៉ា

km-noun

លោកអ្នកឧកញ៉ា

លោកអ្នកឧកញ៉ា • (look nĕək ʼokñaa)

លោក (look, “sir”) + អ្នក (nĕək, a polite term of address in Khmer society for someone without calling their name directly) + ឧកញ៉ា (ʼokñaa, the second highest royal title).
This is a title for a classical Khmer official which was coined in the eighteenth century, replacing the much older សម្ដេចចៅពញា (sɑmdac chav pɲie), an ancient high military rank.


អ្នកឧកញ៉ា

km-noun

អ្នកឧកញ៉ា • (nĕək ʼokñaa)

com

អ្នក (nĕək) + ឧកញ៉ា (ʼokñaa)


ស្ដេច

km-noun

ស្ដេច • (sdac)

From Old Khmer stec, stac, stāc (“to be supreme in status and power”). Compare Thai เสด็จ (sà-dèt).

king, member of the royal family, royalty

ក្មេងនេះចំជាស្ដេចខូច

This child is very naughty (literally, this child is the king of naughty)

(colloquial) (preceding an adjective) the king/prince of ..., very


ព្រះវររាជមាតា

ព្រះវររាជមាតា

ព្រះវររាជមាតា • (prĕəh vɔrĕəʼriəc miədaa)

ព្រះ (prĕəh) + វរ (vɔɔ) + រាជ (riəc) + មាតា (miədaa)


ព្រះវររាជបិតា

km-noun

ព្រះវររាជបិតា

ព្រះវររាជបិតា • (prĕəh vɔrĕəʼriəc bəydaa)

ព្រះ (prĕəh) + វរ (vɔɔ) + រាជ (riəc) + បិតា (bəydaa)


ព្រះវររាជអយ្យកា

km-noun

ព្រះវររាជអយ្យកា

ព្រះវររាជអយ្យកា • (prĕəh vɔrĕəʼriəc ʼayyĕəʼkaa)

prĕəh vɔrĕəʼriəc ʼayyĕəʼkaa (romanization)

ព្រះ (prĕəh) + វរ (vɔɔ) + រាជ (riəc) + អយ្យកា (ʼayyĕəʼkaa)

com

grand king-mother (grandmother of the king)


អ-សារ

km-noun

អ-សារ • (ʼaʼsaa)

From អសន្យាណូ (ʼaʼsɑnyaanou, “electronic”) + សារ (saa, “mail”).


អសន្យាណូសារ

អសន្យាណូសារ • (ʼaʼsɑnyaanousaa)


អសន្យាណូ

អសន្យាណូ • (ʼaʼsɑnyaanou)

អសនី (ʼaʼsaʼnii, “lightning”) + អណូ (ʼaʼnou, “particle”)


ក្រសួង

km-noun

ក្រសួង • (krɑɑsuəng)


អក្ខរក្រម

អក្ខរក្រម • (ʼakkhaʼraa krɑm)


ឧកញ៉ា

ឧកញ៉ា • (ʼokñaa)

→ Thai: ออกญา (ɔ̀ɔk-yaa)

→ Vietnamese: ốc nha

From ឧក (ʼok, “first constituent in titles of the mandarinate”) + ញា (ñiə, “to know”).

com

(historical) A Cambodian title equivalent to marquess or marquis.

nobleman or lord, an honorary title of modern Cambodia.


ឯកឧកញ៉ា

km-noun

ឯកឧកញ៉ា • (ʼaek ʼokñaa)


ឯកឧត្តម

ឯកឧត្តម • (ʼaek ʼutdɑm)


ពញា

ពញា • (pñiə)

prince (used in ancient time before change to អង្គ or ព្រះអង្គម្ចាស់)

marquess, marquis (used in ancient times)


ហ្លួង

ហ្លួង • (luəng)


ស្រីស្នំ

head

ស្រីស្នំ • (sreisnâm)


វិគីនានុក្រម

From វិគី (vikii) + វចនានុក្រម (vĕəʼcaʼnaanukrɑm).


ឧបរាជ

From Old Khmer ឩប្បរាជ (ūpparāja, “vice king”); ultimately from Pali uparāja, from upa- (“inferior; deputy; vice”) + rāja (“king”); or ultimately from Sanskrit उपराज (uparāja), from उप- (upa-, “inferior; deputy; vice”) + राज (rāja, “king”). Cognate with Thai อุปราช (ùp-bpà-ràat); Burmese ဥပရာဇာ (u.pa.raja); Lao ອຸບປະຫຣາດ (ʼup pa rāt), ອຸປະລາດ (ʼu pa lāt).

cog

Lao ອຸບປະຫຣາດ (ʼup pa rāt)


ឧបយុវរាជ

km-noun

ឧបយុវរាជ • (ʼupaʼyuvĕəʼriəc)

ឧប (upa, “deputy-, vice-, sub-”) + យុវ (yuveaʼ, “young, youthful”) + រាជ (riəc, “king”). Cognate with Thai อุปยุวราช (ùp-bpà-yú-wá-râat)


រសាយនវិទ្យា

km-noun

រសាយនវិទ្យា • (rĕəʼsaayaʼnaʼvityiə)

From Sanskrit रसायन (rasāyana, “elixir, alchemy”) + វិទ្យា (vityiə, “science”).

bor

alchemy, science of mixing / alloying substance


ភូមរាវិទ្យា

km-noun

ភូមរាវិទ្យា • (phuumĕəʼriəvɨttyiə)


វិទ្យា

វិទ្យា • (vityiə)

From Sanskrit विद्या (vidyā, “learning; knowledge; wisdom”). Doublet of វិជ្ជា (vɨcciə). Compare with Thai วิทยา (wít-tá-yaa).


សាស្ត្រ

km-noun

សាស្ត្រ • (saah)

-logy, study, science, knowledge, explanation


ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ • (prɑɑpŏən prĕəh ʼaatɨt)

ប្រព័ន្ធ (prɑɑpŏən) + ព្រះអាទិត្យ (prĕəh ʼaatɨt)

com

km:ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ


ភព

សូលី សូលី#Khmer


ប្រព័ន្ធ

km-noun

ប្រព័ន្ធ • (prɑɑpŏən)

From Sanskrit प्रबन्ध (prabandha). Doublet of ប្រពន្ធ (prɑɑpŭən).


ឈ្នាប់

ឈ្នាប់ • (chnŏəp)

From ជាប់ (cŏəp, “to link”) with infixed -n- (instrumental).


ខែសុរិយគតិ

km-noun

ខែសុរិយគតិ • (khae soreyĕəʼ kĕəʼteʼ)

Western-style solar month (as opposed to the traditional lunar month)


អនុគ្រោះ

អនុគ្រោះ • (ʼɑnukrŭəh)

បុត្រានុគ្រោះ (bo’traa’nu’krʊəh)

mercy, charity, love, kindness, favor, benevolence, good will, concern for


អប្សរា

Apsara (a female spirit of the clouds and waters in Hindu and Buddhist mythology, a class of minor Indian divinities)

nymph, celestial nymph, celestial maiden


ពន្លឺ

ពន្លឺ • (pɔɔpŭənlɨɨ)

From ភ្លឺ (phlɨɨ, “to shine”) with infixed -VN- (processive).

km-affix

illumination, brightness, light, ray of light, flash


ពិត

Borrowed from Hokkien 筆／笔 (pit, “inkbrush”).


ដុល្លារ

km-noun

ដុល្លារ • (dollaa)


ព្រះអង្គម្ចាស់

ព្រះអង្គម្ចាស់

ព្រះអង្គម្ចាស់ • (prĕəh ʼɑng mcah)

ព្រះ (prĕəh) + អង្គ (ʼɑng) + ម្ចាស់ (mcah)


ក្រុមទាហាន

km-noun

ក្រុមទាហាន • (krom tiəhaan)


បង

បង • (bɑɑng)


ប្រុស

ប្រុស • (proh)

From Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man, male”). Cognate with Northern Khmer ปร็อฮ.


គោ

From Pali go, from Sanskrit गो (go, “cow”). Compare Northern Khmer กูํ.

គោឈ្មោល

គោញី


អឺរ៉ូ

អឺរ៉ូ • (ʼəɨrou)


សង្សារ

សង្សារ • (sɑɑsɑngsaa)

From Pali saṃsāra (“faring on, transmigration”), from Sanskrit संसार (saṃsāra).

bor

continuous round of life and death, reincarnation, transmigration

boyfriend/girlfriend, lover, sweetheart, fiancé/fiancée


រាជ

km-noun

រាជ • (riəc)

From Pali rājan (“king”), from Sanskrit राजन् (rājan, “king”).

Mekong giant catfish (Pangasianodon gigas)


លិង្គ

លិង្គ • (lɨng)

lingam (phallic symbol of the Indian god Shiva)


ក្រសាន

ក្រសាន • (krɑɑsaan)

From សាន្ត (saan, “peaceful”) with prefixed krV- (specializing).


ក្នុង

(dialect, Northwest Cambodia, Surin) room


ខាង

Derived from កាង (kaang, “to extend to the side”) with infixed -h-. Compare similar derivation in ឃាំង (khĕəng, “to obstruct”) from គាំង (kĕəng, “to be stuck”). Possibly related to Proto-Mon-Khmer *ɟkaiŋ (“side, edge”), Tampuan kɛɛŋ (“side”), Eastern Lawa kaŋ (“side, to spread”), Thavung cakɛ̀ːŋ/cakhɛ̀ːŋ (“to lean to one side, side”). See also similar forms in Tai, including ข้าง (kâang, “side”).

cog

cakɛ̀ːŋ/cakhɛ̀ːŋ


សម្រស់

km-noun

សម្រស់ • (sɑmrɑh)

សំរស់ សំរស់#Khmer

Alternative form of សំរស់ (sɑmrɑh): beauty, charm


ស្មារតីលះបង់

ស្មារតីលះបង់

ស្មារតីលះបង់ • (smaadəy lĕəh bɑng)

ស្មារតី (smaadəy) + លះបង់ (lĕəh bɑng)

com

ស្មារតី (smaadəy) + លះបង់ (lĕəh bɑng)

resignation, tolerance, spirit of self-sacrifice


ចិត្តអត់ធ្មត់

km-noun

ចិត្តអត់ធ្មត់

ចិត្តអត់ធ្មត់ • (cət ʼɑt thmŭət)

ចិត្ត (cət) + អត់ធ្មត់ (ʼɑtthmŭət)

com

ចិត្ត (cət) + អត់ធ្មត់ (ʼɑtthmŭət)


ព្រលឹង

km-noun

ព្រលឹង • (prɔɔlɨng)

soul, spirit (according to Cambodian tradition, there are 19 major and minor souls that inhabit the human body)


ទីដប់

ទីដប់ • (tii dɑp)


ផ្លេកបន្ទោរ

ផ្លេកបន្ទោរ • (phleek bɑɑbɑntou)

ផ្លេក (phleek, “flash”) + បន្ទោរ (bɑɑbɑntoo, “?”)


ផ្គរ

km-noun

ផ្គរ • (phkɔɔ)

From Proto-Mon-Khmer *(t₁)ɡər ~ *(t₁)ɡəər (“thunder”). Cognate with Mon ဓဂဵု.


ដង្កូវ

km-noun

ដង្កូវ • (dɑɑdɑngkəw)

From ថ្កូវ (thkəw, “a kind of large fruit tree”) with infixed -VN-.


ស៊ុត

km-noun

ស៊ុត • (sut)


កញ្ឆា

កញ្ឆា • (kɑɑkɑñchaa)

→ Thai: กัญชา (gan-chaa)

From Western Cham [script needed] (kačha). Compare Sanskrit गञ्जा (gañjā); Malay ganja.

Cannabis indica
Cannabis indica#Translingual

Cannabis sativa
Cannabis sativa#Translingual

(botany) the plants Cannabis indica and Cannabis sativa.


អក្សរខម

អក្សរខម • (ʼaksɑɑ khɑɑm)

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ខម (khɑɑm)

com

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ខម (khɑɑm)

អក្សរមូល អក្សរមូល#Khmer

Aksar Khom (a variety of Cambodian script, similar to អក្សរមូល (ʼaksɑɑ muul), but using certain archaic forms of several letters, used in Pali palm-leaf manuscripts and for Buddhist manuscripts and yantras).


អក្សរមូល

km-noun

អក្សរមូល • (ʼaksɑɑ muul)

អក្សរខម អក្សរខម#Khmer

round script (a calligraphic style of Cambodian script, similar to អក្សរខម (ʼaksɑɑ khɑɑm), often used for signs, titles of books or newspaper headlines in much the same manner as capital letters or boldface type in English)


ព្រះជាម្ចាស់

ព្រះជាម្ចាស់ • (prĕəh ciə mcah)

ព្រះ (prĕəh) + ជា (ciə) + ម្ចាស់ (mcah). Compare the literal meaning of Thai พระเป็นเจ้า.

cog

Thai พระเป็นเจ้า


ម្ចាស់

km-noun

ម្ចាស់ • (mcah)


នយោបាយ

នយោបាយ • (nĕəʼyoobaay)

ន័យ (nɨy, “guidance, conduct”) + ឧបាយ (ʼubaay, “tactic”).


ឆ្លាម

ត្រី ត្រី#Khmer

(ត្រី~) Pondicherry shark (Carcharhinus hemiodon)

ត្រី ត្រី#Khmer

(ត្រី~) spadenose shark (Scoliodon laticaudus)


យោនី

From Sanskrit योनि (yoni) or Pali yoni. Compare Thai โยนี (yoo-nii).


សុភមង្គល

សុភមង្គល • (sophĕəʼmŭəngkŭəl)

សុភ (sophĕəʼ) + មង្គល (mŭəngkŭəl).


សន្ដិភាព

សន្ដិភាព • (sɑntephiəp)

សន្តិភាព សន្តិភាព#Khmer


មេត្រីភាព

មេត្រីភាព • (meitrəyphiəp)


តំរិះវិជ្ជា

តំរិះវិជ្ជា • (tɑmreh vicciə)

តំរិះ (tɑmreh) + វិជ្ជា (vɨcciə)

com

តំរិះ (tɑmreh) + វិជ្ជា (vɨcciə)


ការយល់

km-noun

ការយល់ • (kaa yŭəl)

យល់ យល់#Khmer

abstract noun of យល់ (yŭəl): understanding


គ្រិស្តសាសនា

គ្រិស្តសាសនា • (krɨh saasnaa)

km:គ្រិស្តសាសនា


សាសនា

From Sanskrit शासन (śāsana) or Pali sāsana.


ចោរ

thief, robber, burglar, bandit, pirate, gangster


ឦស

From Pali īsa (“lord, master”), from Sanskrit ईश (īśa, “lord, master”).

important person, boss, chief, lord, master


អង្គុយ

អង្គុយ • (ʼɑɑʼɑngkuy)


ក្រ

ក្រ • (krɑɑ)


ក្អែក

ក្អែក • (kʼaek)

From Proto-Mon-Khmer *kʔaak ~ *kʔaik (“crow; to caw”). Cognate with Semai eu'ak, Bahnar ak, Vietnamese ác là and bồ các.

inh

(derogatory) lower-class, lowborn person

(figurative) a person:
boorish, crude person

black sharkminnow (Labeo chrysophekadion)


ដឹង

km-noun

ដឹង • (dəng)


កន្សោមកិរិយា

កន្សោមកិរិយា

កន្សោមកិរិយា • (kɑɑkɑnsaom keriyaa)

From កន្សោម (kɑnsaom) + កិរិយា (keriyaa).


កន្សោម

កន្សោម • (kɑnsaom)


ចាប

From Proto-Mon-Khmer *(ʔ)caap (“kind of small bird”).


ជាង

From Middle Chinese 匠 (MC dzjangH, “craftsman, artisan”). Cognate with Thai ช่าง (châang), Northern Thai ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ, Khün ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຊ່າງ (sāng), Lü ᦋᦱᧂᧈ (tsaang¹), Shan ၸၢင်ႈ (tsāang), Phake ꩡင် (caṅ), Ahom 𑜋𑜂𑜫 (chaṅ), Zhuang cangh.

craftsman, artisan, skilled worker, smith


ដៃ

From Proto-Mon-Khmer *t₁iiʔ. Cognate with Pacoh ati, Bahnar ti, Bolyu ti⁵⁵, Riang [Lang] tiʔ¹. Vietnamese tay is not certainly related.


ប្រាជ្ញ

km-noun

ប្រាជ្ញ • (praac)

Borrowed from Sanskrit प्राज्ञ (prājña, “wise”).

bor+

wise person, clever person, intelligent person


ប្រាជ្ញា

km-noun

ប្រាជ្ញា • (praacñaa)

From Sanskrit प्राज्ञा (prājñā, “intelligence”). Doublet of បញ្ញា (paññaa).

bor

intelligence, knowledge, cleverness, mind, intellect


កន្លះ

km-noun

កន្លះ • (kɑɑkɑnlah)

ទឹកកន្លះដប


ពាល

ពាល • (piəl)

From Pali vāla (“malicious”), from Sanskrit व्याल (vyāla, “malicious”).


មនុស្ស

មនុស្ស • (mɔɔmɔnuh)

From Pali manussa (“human being”), from Sanskrit मनुष्य (manuṣya, “human being”). Compare Northern Khmer มนึฮ.

មនុស្សធម៌

humanity; humanitarian characteristics and quality that are pertaining to mankind


គោមូត្រ

Learned borrowing from Sanskrit गोमूत्र (gomūtra, “cow’s urine”).


ធាតុ

km-noun

ធាតុ • (thiət)

From Pali dhātu (“element”), from Sanskrit धातु (dhātu, “element”). Compare Thai ธาตุ (tâat).

ទឹក ទឹក#Khmer

ខ្យល់ ខ្យល់#Khmer

ភ្លើង ភ្លើង#Khmer

the four elements of the body (ដី (dəy), ទឹក (tɨk), ខ្យល់ (khyɑl), ភ្លើង (phləəng))

កាមធាតុ កាមធាតុ#Khmer

រូបធាតុ រូបធាតុ#Khmer

អរូបធាតុ អរូបធាតុ#Khmer

the three elements of the cosmos (កាមធាតុ (kaam thiət), រូបធាតុ (ruupaʼthiət), អរូបធាតុ (ʼaʼruupaʼthiət))


អរូបធាតុ

អរូបធាតុ • (ʼaʼruupaʼthiət)

អ- (ʼaʼʼɑɑʼaʼʼaʼ) + រូប (ruup) + ធាតុ (thiət)

com

the world of the formless, immaterial elements


កណ្តាល

head

កណ្តាល • (kɑndaal)

កណ្ដាល កណ្ដាល#Khmer


កំពង់

km-noun

កំពង់ • (kɑmpŭəng)

→ English: kampong

→ Thai: กำแพง (gam-pɛɛng)

From Old Khmer កំវង៑ (kaṃvaṅ, “shelving ground: shallow place (in a river), shoal; beach, bank, shore; crossing place, ford; landing place, landing, wharf; river port; that which rises or is high; one who is tall or big-bellied”). The form is explained as an infixed /‑əɴ‑/ form of ក្វង៑ (kvaṅ, “bulge; swell”), ultimately a derivation of វង៑ (vaṅ, “swell; rise”). Relationship to Malay kampung is considered coincidental.
Synchronically, derived from ខ្ពង់ (khpŭəng, “ridge of a hill or mountain, shoulder of a hill, rise, eminence”) with infixed -VN-, ultimately from ពង់ (pŭəng).


បំបែក

From បែក (baek, “to break (intr.)”) with prefixed bVN- (causative).

dianella (Dianella ensifolia, a medicinal plant whose leaves are used in preparing a medicine to treat nasal problems)


ស្នេហា

From Sanskrit स्नेह (sneha). Doublet of ស្នេហ៍ (snae).


ក្រាប

ក្រាហ្វ ក្រាហ្វ#Khmer

Alternative form of ក្រាហ្វ (kraap): graph


ទាន

km-noun

ទាន • (tiən)


ប្រាណ

អតិសុខុមប្រាណ


សក្តិ

សក្តិ • (sak)

boldness, courage, bravery, valor; might, strength, authority; expertise; perseverance

chevron, stripe, galloon, insignia, grade, rank, degree, status


ទន់

ទន់ • (tŭən)

kind of medicinal plant (the roots are used a laxative)


តាប

golden ornament shaped like the leaf of a bo tree (Ficus religiosa), worn by classical dancers

kind of upper body protection worn by soldiers


ខ្លាញ់

ខ្លាញ់ • (khlañ)

From Proto-Mon-Khmer *kləɲ (“oil; fat; grease”). Cognate with Mon ကၠေၚ်.


ឃាតករ

km-noun

ឃាតករ • (khiət kɑɑ)


ពុកចង្កា

ពុក (puk, “whiskers, bristles”) + ចង្កា (cɑngkaa, “chin”)


សត្វល្អិត

km-noun

សត្វល្អិត • (sat lʼət)

From សត្វ (sat, “animal”) + ល្អិត (lʼət, “small”), literally “small animal”.


ទេពារក្ស

km-noun

ទេពារក្ស • (teipiərĕək)

From Sanskrit देव (deva) + आरक्ष (ārakṣa), equivalent to ទេព (teep) + អារក្ស (ʼaarak). Cognate with Thai เทพารักษ์ (tee-paa-rák).


កំហុស

កំហុស • (kɑmhoh)

From ខុស (khoh, “wrong”) with infixed -VN- (processive).


ទឹកខ្មៅ

km-noun

ទឹកខ្មៅ • (tɨk khmaw)

ទឹក (tɨk, “water”) + ខ្មៅ (khmaw, “black”), literally "black water".


ឥដ្ឋ

km-noun

ឥដ្ឋ • (ʼət)

From Pali iṭṭhakā.
Alternatively, from Proto-Mon-Khmer *ʔit (“brick”) (Shorto 2006 #940).


សាលាជំនុំជំរះ

សាលាជំនុំជំរះ

សាលា (saalaa) + ជំនុំ (cumnum) + ជំរះ (cumrĕəh)


សក់

From Proto-Mon-Khmer *suk ~ *suuk ~ *suək ~ *sək. Cognate with Mon သော် and Vietnamese tóc.


ទឹកកក

km-noun

ទឹកកក • (tɨk kɑɑk)

From ទឹក (tɨk, “water”) + កក (kɑɑk, “hardened”).


ពពក

km-noun

ពពក • (pɔɔpɔpɔɔk)


ភ្លៀង

From Proto-Mon-Khmer *pliɲ ~ *[p]liiɲ ~ *[p]liəɲ (“sky”). Cognate with Bahnar plĕnh, Western Katu plɛŋ, War-Jaintia [Amwi] pʰliaŋ, Mang pliɲ⁶, Riang [Sak] pleŋ¹ and Chong [of Chantaburi] pʰlɨŋ.


ប៉ុម

km-noun

ប៉ុម • (pom)


ស្មៅ

(in a few compounds only) strong passion


កន្ត្រៃ

កន្ត្រៃ • (kɑɑntray)

From Sanskrit कर्तरी (kartarī) or कर्तरि (kartari).


ចង្កឹះ

ចង្កឹះ • (cɑɑcɑngkəh)

From ឆ្កឹះ (chkəh, “to scratch with finger or stick, to pluck”) with infixed -VN- (instrumental), ultimately from កឹះ (kəh).


ថ្ម

km-noun

ថ្ម • (thmɑɑ)

From Proto-Mon-Khmer *t₂mɔʔ. Cognate with Bahnar tơmo.


តារាងខួបធាតុគីមី

តារាងខួបធាតុគីមី

តារាងខួបធាតុគីមី • (taaraang khuəp thiət kiimii)

taaraang khuəp thiət kiimii (romanization)

តារាង (taaraang, “table”) + ខួប (khuəp, “cycle, period”) + ធាតុ (thiət, “element”) + គីមី (kiimii, “chemistry”)

com

km:តារាងខួបធាតុគីមី


ការរៀបការ

km-noun

ការរៀបការ • (kaa riəp kaa)


ឈាម

From Proto-Mon-Khmer *ɟhaam ~ *ɟhiim (“blood”). Cognate with Mon ဆီ (chiṃ), Nyah Kur ชิม (chim), Bahnar pham, Pacoh aham, Khasi snam/'nam, Car Nicobarese mahām and possibly Vietnamese tươm. Munda cognates include Santali ᱢᱟᱭᱟᱢ (mayam).


ភាព

From Sanskrit भव (bhava, “state of being, existence, character, being”). Compare Chinese 法 (fǎ), Vietnamese phép, pháp.

bor

ភាពកណ្ដាល

intermediate state (literally, state of middle)

state (of affairs), condition, status, state of being, shape, nature, aspect

រូបភាព

image, picture (literally, image, representation+form)

(Buddhism) doctrine of "coming into existence"

ភាពក្ដៅ

ardor, earnestness (literally, -ness + to be hot)

ភាពកំរោល

brutality, cruelty (literally, -ness + to be violent, cruel)

កម្មិកភាព

activity (literally, to be active + - ness)

គម្ភីរភាព

profundity, depth (literally, to be meaningful, profound + -ness)

functions as a nominalizing element, forming compounds with terms of adjectival meaning, and normally prefixed to native words and suffixed to words of Indic origin (usually appearing in their bound form): -ness, state of being...


តក់

scoop made from an undersized coconut shell, used for measuring grain


សែន

fan or umbrella of decorated gold or silver cloth (it has a long handle curved at the end and is used to shade the king during ceremonial processions)


យាយ

km-noun

យាយ • (yiəy)

Compare Northern Khmer แย็ย and Thai ยาย (yaai).


ផល

Borrowed from Pali phala, from Sanskrit/Vedic Sanskrit फल (phála).
Cognate with Northern Khmer พฺ็อล.

product, output, result, reaction, effect

luck (good or bad), consequences of one's actions, karma


ផល្លា

Borrowed from Pali phala, from Sanskrit फल (phála).


ពាក្យឫស

ពាក្យឫស • (piək rɨh)

ពាក្យក្លាយ ពាក្យក្លាយ#Khmer

A root word from which are created new derived words (ពាក្យក្លាយ) by affixation of a prefix (p-, prV-, bVN-,...) or infix (-b-, -n-, -VN-,...). This derivational process is very common in Khmer, though largely no longer productive.


ពាក្យក្លាយ

ពាក្យក្លាយ • (piək klaay)

ពាក្យឫស ពាក្យឫស#Khmer

A word derived from a root word (ពាក្យឫស) by affixation of a prefix (p-, prV-, bVN-,...) or infix (-b-, -n-, -VN-,...). This derivational process is very common in Khmer, though largely no longer productive.


អាល្លឺម៉ង់

អាល្លឺម៉ង់ • (ʼaalləɨmɑng)

km:អាល្លឺម៉ង់


កណ្ដួយ

កណ្ដួយ • (kɑɑnduəy)


អាចម៍

អាចម៍ • (ʼac)

From Proto-Mon-Khmer *ʔic ~ *ʔiə[c] ~ *ʔ[ə]c (“excrement, faeces”). Cognate with Vietnamese cứt.


ឆ័ត្រ

km-noun

ឆ័ត្រ • (chat)

ឆត្រ ឆត្រ#Khmer


ដំឡូង

a generic term for potatoes and other similar tuberous plants


សាច់មាន់

សាច់មាន់ • (sac mŏən)

សាច់ (sac, “meat”) + មាន់ (mŏən, “chicken”)


ស្លាបព្រា

km-noun

ស្លាបព្រា • (slaap priə)


កាំបិត

កាំបិត • (kambət)

From an uncertain prefix កាំ (kam) + បិត (bət, “to sharpen”).
This prefix could be a dialectal variant of the instrumental prefix kVN- (like in កន្ត្រង), or could relate to កាំ (kam), a silex object that is sharp and capable of producing fire.


ទ្រសោ

ទ្រសោ • (trɔɔ sao)

ទ្រ (trɔɔ, “Cambodian stringed fiddle”) + សោ (sao, meaning unclear).

com

kind of fiddle, tro sau (two-stringed fiddle)


ព្រហ្មវិហារ

km-noun

ព្រហ្មវិហារ • (prum vihiə)

From Pali brahma (“Brahma”) + vihāra (“abode”), equivalent to ព្រហ្ម (prum) + វិហារ (vihiə). Cognate with Thai พรหมวิหาร (prom-wí-hǎan).

មេត្តា មេត្តា#Khmer

(Buddhism) the name of the four virtues that are practiced by brahmas and that one who wants to be as pure as a brahma should practice, namely:

មេត្តា (meittaa): benevolence, loving kindness

ករុណា ករុណា#Khmer

មុទិតា មុទិតា#Khmer

ឧបេក្ខា ឧបេក្ខា#Khmer


មាស

មាស • (miəh)

From Pre-Angkorian Old Khmer mās ~ mas (“gold”). Several further etymologies have been proposed:
* from Sanskrit माष (māṣa, “a kind of bean; a particular weight of gold”).
* from Proto-Mon-Khmer *jmaas, a prefixed form of *jaas (“to shine”). Cognate with Old Mon yimās (“shining (gold)”) and yās (“dawn; to shine”). Compare also Malay mas, emas.


មាស

km-noun

មាស • (miəh)

From Sanskrit मास (māsa, “moon, month”).


សុវណ្ណ

សុវណ្ណ • (sovan)


ប្ដី

ប្ដី • (pdəy)


ឧតុរាជ

ឧតុរាជ • (ʼutoriəc)


ទ្វារ

ទ្វារ • (tviə)

From Sanskrit द्वार (dvāra) or Pali dvāra.

one of the 10 mystical entrances or portals of the human body (ears, eyes, nares, mouth, navel, anus, and urinary meatus)


ឡាន

From Thai ลาน (laan, “spring (in a mechanism)”).

bor

(colloquial) car, automobile, motor vehicle


ស្ករ

km-noun

ស្ករ • (skɑɑ)


ស្បែកជើង

ស្បែកជើង • (sbaek cəəng)

ស្បែក (sbaek, “leather”) + ជើង (cəəng, “foot”).


ចេក

ចេកមួយស្និត

ចេកមួយស្ទង

អន្សមចេក

ʼɑɑʼɑnsɑɑm ceek


បន្ទប់

km-noun

បន្ទប់ • (bɑɑntup)

From Western Cham [script needed] (padap).


សាច់

សាច់ • (sac)

From Proto-Mon-Khmer *sac (“edible substance; fruit; meat”). Cognate with Semai seit, Bahnar sĕch, Pacoh xách and Mal səc.

inh

wooden parts of a tree, pulp (of a fruit)

substance, constituent(s) (of an object), essence, essential part, essential element


អង្គរក្ស

km-noun

អង្គរក្ស • (ʼɑngkĕəʼrĕək)

From អង្គ (ʼɑng, “body”) + រ័ក្ស (rĕək, “to guard”); possibly calque of English bodyguard. Compare Thai องครักษ์ (ong-ká-rák).


កូនសោ

From កូន (koun, “child”) + សោ (sao, “lock”).


កណ្ដុរស្រូវ

km-noun

កណ្ដុរស្រូវ • (kɑɑkɑndao srəw)

កណ្ដុរ (kɑndol) + ស្រូវ (srəw)

com

កណ្ដុរ (kɑndol) + ស្រូវ (srəw)


ព្យុះ

km-noun

ព្យុះ • (pyuh)

From Pali bāyu (“wind”) or Sanskrit वायु (vāyu). Cognate with Lao ພາຍຸ (phā nyu), Thai พายุ (paa-yú).
Shorto (2006) posits a Proto-Mon-Khmer root, *by(əw)h (“storm”).


ព្យុះភ្លៀង

ព្យុះភ្លៀង • (pyuh phliəng)

ព្យុះ (pyuh, “storm”) + ភ្លៀង (phliəng, “rain”).


អណ្ដាត

km-noun

អណ្ដាត • (ʼɑɑndaat)

From Proto-Mon-Khmer *nt₁aak ~ *l(n)t₁aak (“tongue”).

ជាប់អណ្ដាត

cŏəp ʼɑɑʼɑndaat


ជើងអក្សរ

km-noun

ជើងអក្សរ • (cəəng ʼɑɑʼɑksɑɑ)

ជើង (cəəng) + អក្សរ (ʼaksɑɑ)

com

ជើង (cəəng) + អក្សរ (ʼaksɑɑ)


អក្សរជ្រៀង

km-noun

អក្សរជ្រៀង • (ʼaksɑɑ criəng)

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ជ្រៀង (criəng)

com

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ជ្រៀង (criəng)


អក្សរឈរ

km-noun

អក្សរឈរ • (ʼaksɑɑ chɔɔ)

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ឈរ (chɔɔ)

com

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ឈរ (chɔɔ)

Upright cursive style of Cambodian script; standing letters


អក្សរត្រង់

km-noun

អក្សរត្រង់ • (ʼɑɑʼɑksɑɑ trɑng)

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ត្រង់ (trɑng)

com

អក្សរ (ʼaksɑɑ) + ត្រង់ (trɑng)

vertical style of Cambodian script; straight letters


ជើង

km-noun

ជើង • (cəəng)

From Old Khmer ជេង៑ (jeṅ), ជេង (jeṅa), ជើង (jœṅa, “north; lower limb; leg; foot; bottom; edge; base; basis; stand; support; etc”), from Proto-Mon-Khmer *ɟuŋ ~ *ɟuəŋ ~ *ɟəŋ (“leg, foot”). Cognate with Bahnar jơ̆ng, Mon ဇိုၚ်, Vietnamese chân, and Thai เชิง (chəəng). Munda cognates include Santali ᱡᱟᱝᱜᱟ (jaṅga).

leg (subscript form of a Khmer consonant)


ស្រៈនិស្ស័យ

ស្រៈនិស្ស័យ • (sraʼ nihsay)

dependent vowel symbol (in the Cambodian alphabet)


ស្រៈផ្សំ

ស្រៈផ្សំ • (sraʼ phsɑm)


ស្រៈពេញតួ

ស្រៈពេញតួ • (sraʼ pɨñ tuə)

independent vowel symbol (in the Cambodian alphabet)


និគ្គហិត

និគ្គហិត • (nɨkkĕəʼhət)

From Pali niggahīta (“restrained, checked”).

anusvara (ំ) (nasalizes the inherent vowels and some of the dependent vowels)

the sign used to represent a syllable-final 'm.'


ក

From Proto-Mon-Khmer *kɔʔ ~ *kɔ(ɔ)k (“neck”). Cognate with Vietnamese cổ, Bahnar hơko, Mon ကံ.


ខ

a kind of thick stew made with fish or pork and sugar or sweet soy sauce, bamboo shoots, black pepper, garlic, red onions, salt, and fish sauce


គ

ដាំដើមគ

to plant a kapok tree (a play on words meaning "to be silent", used during the Khmer Rouge era)

Ceiba pentandra
Ceiba pentandra#Translingual


ច

From Angkorian Old Khmer co or ca, from Old Khmer co, ca, ca°, caha°, or c̈aha (“dog (zodiac)”), from Vietic. Compare Thai จอ (jɔɔ) and Vietnamese chó.

(astrology) the Dog, one of the twelve lunar zodiac signs.


ញ

Morinda citrifolia
Morinda citrifolia#Translingual


រះមុខ

រះមុខ • (rĕəh muk)

the diacritical mark visarga (ះ), which represents a syllable-final [h] sound


យុគលពិន្ទុ

យុគលពិន្ទុ • (yukŭəl pintuʼ)

"two dots", a symbol (ៈ (ៈ)) that represents the shortened long vowel ា (ា) plus glottal stop, i.e. /a’/ after A-series consonants or /ea’/ after O-series consonants, in words borrowed from Sanskrit and Pali.


មូសិកទន្ត

មូសិកទន្ត • (muusekaʼtŏən)

From Pali mūsika (“mouse”) + danta (“teeth”).

Diacritical mark ( ៉ (៉)) written above O-series consonants lacking an A-series counterpart (ង, ញ, ម, យ, រ, វ) to convert them to A-series. It is also used with ប (bɑɑ) to convert it to ប៉ (pɑɑ).


ត្រីសព្ទ

ត្រីសព្ទ • (trəysap)

Diacritical mark ( ៊ (៊)) written above A-series consonants lacking an O-series counterpart (ប, ស, ហ, អ) to convert them to O-series.


ក្បៀសក្រោម

ក្បៀសក្រោម • (kbiəh kraom)

ក្បៀស (kbiəh, “comma”) + ក្រោម (kraom, “below”)

com

ត្រីសព្ទ ត្រីសព្ទ#English

មូសិកទន្ត មូសិកទន្ត#English

a diacritic consisting of a vertical mark (ុ) written under a consonant, used in place of the diacritics ត្រីសព្ទ ( ៊) and មូសិកទន្ត ( ៉) if they clash with superscript vowels. It is identical to the dependent vowel ុ ([o], [u]). For example, ស៊ី is written instead of ស៊ + ី.


បុកជើង

km-noun

បុកជើង • (bok cəəng)

បុក (bok, “to collide”) + ជើង (cəəng, “foot”)

com

ត្រីសព្ទ ត្រីសព្ទ#English

មូសិកទន្ត មូសិកទន្ត#English


បន្តក់

km-noun

បន្តក់ • (bɑɑbɑntɑk)

From តក់ (tɑk, “to drip”) with prefixed bVN- (causative).

km-affix

1st series: បក (bɑɑk) បក់ (bɑk) / កាត (kaat) កាត់ (kat)

2nd series: គក (kɔɔk) គក់ (kŭək) / រាប (riəp) រាប់ (rŏəp)

A small vertical mark (់) written above the final consonant of a syllable, indicating the shortening (and corresponding change in quality) of the inherent long vowel or of the vowel ា (ា).


របាទ

km-noun

របាទ • (rɔɔrɔbaat)

ធម៌ (thɔə) = dharma (pronounced like "thoa", whereas ធ by itself would have been pronounced "tho", and ធម would have been pronounced "thom")

The diacritical mark ( ៌ (៌)), which indicates an orthographic ‘r’ (repha) in some words borrowed from Sanskrit (in Devanagari, repha appears as the eyelash mark above र्क, or rka). It originally represented an /r/ sound that preceded the base consonant, but in Khmer, in most cases, the consonant above which it appears, and the diacritic itself, are not pronounced. Instead, an "oa" sound is produced.


រេផៈ

ធម៌ (thɔə) = dharma

The diacritical mark ( ៌ (៌)), which indicates an orthographic ‘r’ (repha) in some words borrowed from Sanskrit (in Devanagari, repha appears as the eyelash mark above र्क, or rka). It originally represented an /r/ sound that preceded the base consonant, but in Khmer, in most cases, the consonant above which it appears, and the diacritic itself, are not pronounced.


កាកបាទ

ហ្ន៎ ហ្ន៎#English

ចាស៎ ចាស៎#English

crow's foot or kakabat, a diacritic (៎) used in writing to indicate the rising intonation of an exclamation or interjection; often placed on particles such as ណា៎ (naa), ហ្ន៎ (nɑɑ), នែ៎ (nɛɛ), and the feminine response ចាស៎ (caah).


អស្តា

ហ៏ណេះយកទៅ

"number eight", a diacritic (៏) used to specify that a consonant is to be pronounced with its inherent vowel, rather than as a final consonant (in some cases where this might be ambiguous). Usually placed on ក (kɑɑ), ដ (dɑɑ), ហ (hɑɑ) and ន (nɔɔ).


វិរាម

វិរាម • (viriəm)

From Sanskrit विराम (virāma, “cessation”).

virama, a diacritic (៑), now mostly obsolete. It is used in Sanskrit words to suppress the inherent vowel of a consonant letter.


សំយោគសញ្ញា

sanhyoŭk sannha, a diacritic (័) used in some Sanskrit and Pali loanwords (although alternative spellings usually exist); it is written above a consonant to represent the vowels /a/, /oa/, /ea/. Before a final /r/, it is pronounced /ɔə/. Before a final /y/, it is pronounced as ៃ, that is /ay/, /ey~ɨy/.


កណ្ដូបសេះ

កណ្ដូបសេះ • (kɑɑkɑndoup seh)

កណ្ដូប (kɑɑkɑndoup, “grasshopper”) + សេះ (seh, “horse”)


កណ្ដូប

km-noun

កណ្ដូប • (kɑɑkɑndoup)

From Proto-Mon-Khmer *kntuəp ~ *kntap (“grasshopper”); cognate with Mon ဂတပ် (hətɔp).


គែន

km-noun

គែន • (kɛɛn)

Of Tai origin; compare Thai แคน (kɛɛn) and Lao ແຄນ (khǣn).


តែ

Ultimately from a variety of Chinese. Compare Northern Khmer แต, Min Nan tê.


សុភ

សុភ • (sophĕəʼ)

From Pali subha, from Sanskrit शुभ (śubha, “auspiciousness, beautiful”).


សម

trident, gig (three-pronged fishing spear)


ផ្ទះសំណាក់

km-noun

ផ្ទះសំណាក់ • (phtĕəh sɑmnak)


សណ្ឋាគារ

សណ្ឋាគារ • (sɑnthaakiə)

From Pali santhāgāra (“council hall”). Compare Sanskrit संस्थागार (saṃsthāgāra, “meeting-house”).

cog

ខ្ញុំធ្វើការនៅសណ្ឋាគារ


កាហ្វេទឹកកក

km-noun

កាហ្វេទឹកកក • (kaafee tɨk kɑɑk)

From កាហ្វេ (kaafee, “coffee”) + ទឹកកក (tɨk kɑɑk, “ice”).


អង្រឹង

km-noun

អង្រឹង • (ʼɑngrɨng)


កាក់

កាក់ • (kak)

→ English: kak


អុតក្ដាម

អុតក្ដាម • (ʼot kdaam)


សណ្ដែកដី

សណ្ដែកដី • (sɑɑsɑndaek dəy)

សណ្ដែក (sɑɑsɑndaek, “legume, bean, pea”) + ដី (dəy, “land, soil, ground”)


សណ្ដែក

km-noun

សណ្ដែក • (sɑɑsɑndaek)

legumes, generic term for beans and peas


រសជាតិ

រសជាតិ • (rŭəh ciət)


ស្វាយចន្ទី

ស្វាយចន្ទី • (svaay cɑɑcɑntii)


ស្វាយ

→ Vietnamese: xoài

→ Min Nan: 檨 (soāiⁿ, soān, soǎiⁿ)


ចៀន

ចៀន • (ciən)


ជៀន

ជៀន • (ciən)

From Chinese 煎 (jiān, “pan-fry”). Compare Vietnamese chiên.


កុឡា

Burmese (specifically those who settled in the Cambodian province of Pailin)


កូឡា

កុឡា កុឡា#Khmer


ខ្ញី

ខ្ញី • (khñəy)

Zingiber officinale
Zingiber officinale#Translingual


ព្រឹក

ព្រឹក • (prɨk)

Possibly from Sanskrit वृक (vṛka, “sun”).

ព្រឹកនេះបងទៅណាខ្លះ?


ផ្កាឈូក

Nelumbo nucifera
Nelumbo nucifera#Translingual

ពណ៌ ពណ៌#Khmer


គ្រែដេក

គ្រែដេក • (krɛɛ deek)

គ្រែ (krɛɛ, “bed”) + ដេក (deek, “to sleep”)


ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹក

km-noun

ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹក • (kbaal maasiin tɨk)

ក្បាល (kbaal, “head”) + ម៉ាស៊ីន (maasɨn, “device”) + ទឹក (tɨk, “water”)


អាងលាងសំអាត

km-noun

អាងលាងសំអាត • (ʼaang liəng sɑmʼaat)

អាង (ʼaang) + លាង (liəng) + សំអាត (sɑmʼaat)


សាច់ជ្រូក

km-noun

សាច់ជ្រូក • (sac cruuk)

សាច់ (sac, “meat”) + ជ្រូក (cruuk, “pig”)


ថ្ងៃខួប

ថ្ងៃ (thngay, “day”) + ខួប (khuəp, “anniversary”)


ធូលី

From Old Khmer ធូលី (“dust”), reinforced by Sanskrit धूलि (dhūli, “dust”) and Pali dhūli (“dust”).


យ៉ៅហន

km-noun

យ៉ៅហន • (yaw hɑɑn)

yao hon, a Cambodian-style hot pot (a stew made of beef, shrimp, and squid cooked in a sauce containing coconut milk, salt, sugar, vinegar, peanuts, and spices, and accompanied by large, flat noodles and vegetables)


យ៉ាវហន

យ៉ាវហន • (yaaw hɑɑn)

យ៉ៅហន យ៉ៅហន#Khmer


ពេទ្យធ្មេញ

ពេទ្យធ្មេញ • (pɛɛt thmɨñ)

ពេទ្យ (pɛɛt) + ធ្មេញ (thmɨñ)

com

ពេទ្យ (pɛɛt) + ធ្មេញ (thmɨñ)


សម្ល

km-noun

សម្ល • (sɑɑmlɑɑ)

From ស្ល (slɑɑ, “to make soup”) with infixed -VN- (instrumental).


សំឡ

km-noun

សំឡ • (sɑmlɑɑ)

សម្ល សម្ល#Khmer

Alternative form of សម្ល (sɑɑmlɑɑ): stew, soup


ស៊ុប

ស៊ុប • (sup)

From French soupe. Compare unrelated Khmer សូប (soup, “soupe, broth”) from Pali sūpa or Sanskrit सूप (sūpa, “soup”).


ឡុកឡាក់

ឡុកឡាក់ • (lok lak)

Borrowed from Vietnamese lúc lắc (“to swing, shake, agitate, oscillate, rock”).

bor

lok lak, a dish made of small pieces of beef (cut into cubes the size of playing dice) or shrimp and fried in butter


ក្មេងស្រី

km-noun

ក្មេងស្រី • (kmeeng srəy)

From ក្មេង (kmeeng, “child”) + ស្រី (srəy, “female”).


ទូក

From Proto-Mon-Khmer *ɗuuk ~ *ɗuk (“boat; canoe”). Cognate with Halang dùk, Vietnamese nốc, Ngeq tṳuk.

inh

boat, sampan, canoe (especially boats without motors)


អ្នកដំណើរ

km-noun

អ្នកដំណើរ • (nĕək dɑmnaə)

អ្នក (nĕək, “person”) + ដំណើរ (dɑmnaə, “journey”)


បរិស័ទ

km-noun

បរិស័ទ • (bɑɑresat)

From Sanskrit परिषद (pariṣada). Compare Thai บริษัท (bɔɔ-rí-sàt), Lao ບໍລິສັດ (bǭ li sat).


គុយទាវ

គុយទាវ • (kuy tiəw)

From Teochew 粿條 /粿条 (guê² diou⁵ / guê² diao⁵, “ricecake strips”) or Hokkien 粿條 /粿条 (kóe-tiâu, “ricecake strips”).

bor

kuy teav, a noodle soup consisting of flat rice noodles with pork stock and toppings


គោយន្ត

km-noun

គោយន្ត • (koo yŭən)

(colloquial) two-wheel tractor, walking tractor, single-axle tractor


មៀន

មៀន • (miən)


គូលែន

គូលែន • (kuulɛɛn)


ក្មេងប្រុស

From ក្មេង (kmeeng, “child”) + ប្រុស (proh, “male”).


កូន

From Proto-Mon-Khmer *kuun ~ *kuən (“child”). Cognate with Muong còn, Thavung กอน, Mon ကောန် (kon), Vietnamese con, Bahnar kon, Khasi khun, Central Nicobarese kōan, outside Mon-Khmer: Thai โกน (goon), กูน (guun).

person under the control of someone else

small member of a class or set, small member of a combination

(card games) player (as opposed to the dealer)


អណ្ដើក

km-noun

អណ្ដើក • (ʼɑɑʼɑndaək)


សោ

From Old Chinese 鎖 (OC *soːlʔ). Cognate with Burmese သော့ (sau.), Khün ᨪᩳ, Lü ᦌᦸ (soa), Shan သေႃး (sáu), Tai Nüa ᥔᥨᥝᥰ (söw), Khamti ꩬူဝ်း, Mon သအ်. Compare Thai โซ่ (sôo, “chain”), Lao ໂສ້ (sō, “chain”), Khün ᩈ᩠ᩅᩫ᩶ (“chain”).


សោ

Borrowed from Teochew 嫂 (so2, “elder sister-in-law”). Cognate with Thai ซ้อ (sɔ́ɔ).


ខ្ទឹមបារាំង

km-noun

ខ្ទឹមបារាំង • (khtɨm baarang)


អំបិល

អំបិល • (ʼɑmbəl)


កង្ហារ

កង្ហារ • (kɑɑkɑnghaa)

From ខារ (khaa, “to pull with a winch”) with infixed -VN- (instrumental).

km-affix

fan (electric device), pinwheel, propeller, vane


ពែង

km-noun

ពែង • (pɛɛng)


បន្លែ

បន្លែ • (bɑnlae)

From ផ្លែ (phlae, “fruit”) with infixed -VN-.


គម្យស្ថាន

km-noun

គម្យស្ថាន • (kĕəʼmyĕəʼsthaan)

From Sanskrit गम्य (gamya, “going”) + Sanskrit स्थान (sthāna, “place”).


ភួយ

From Proto-Mon-Khmer *phuuj ~ *phuəj ~ *pʔuuj (“blanket”); cognate with Northern Khmer พูํย. Also compare Thai ผวย (pǔai).
Pou and Jenner (1973) connects this term to Teochew 被 (pʰue³⁵, “blanket”) but they are most likely look-alikes.


កំរាលគ្រែដេក

km-noun

កំរាលគ្រែដេក • (kɑmraal krɛɛ deek)


ស្វា

From Proto-Mon-Khmer *swaaʔ (“monkey”); cognate with Proto-Khmuic *hwaʔ (“monkey”) and Riang /wɑʔ¹/.

monkey (esp. of the genera Macaca and Presbytis)


ក្ងាន

From Proto-Mon-Khmer *haan (“goose”). Cognate with Mon အဟာန်. Compare Proto-Khmuic *haːn (“goose”), Middle Chinese 雁 (MC ngaenH, “wild goose”).


ទំនប់

From ទប់ (tup, “to block”) with infixed -VN- (processive).


ក្ដៅ

From Proto-Mon-Khmer *ktuuʔ (“hot”). Cognate with Mon က္တဴ.


តង់ត្ណិ

km-noun

តង់ត្ណិ • (tɑng)


តង់

តង់ • (tɑng)


តង់

តង់ • (tɑng)


កន្សែង

កន្សែង • (kɑɑkɑnsaeng)

ក្រមា ក្រមា#Khmer

kerchief, scarf, handkerchief, towel (generally smaller than a ក្រមា (krɑɑmaa))

kind of tree with a medicinal bark (Xanthophyllum glaucum)


បន្តិច

បន្តិច • (bɑɑbɑntəc)

From តិច (təc, “little”) with prefixed bVN-.


កណ្ដាស់

km-noun

កណ្ដាស់ • (kɑɑkɑndah)

From an infixed form of Proto-Mon-Khmer *k[m]cas (“to sneeze”); cognate with Semai gechas, Halang kơcheh, Pacoh châyh, Mon ထအှေ, Riang kᵊmcʰas¹.


កង់ហ្គូរូ

កង់ហ្គូរូ • (kɑngguuruu)

Borrowed from French kangourou, from English kangaroo, from Guugu Yimidhirr gangurru.


ធីងធោងឈឺក្បាល

ធីងធោងឈឺក្បាល • (thiing thoong chɨɨ kbaal)

ធីងធោង (thiing thoong, “dizzy”) + ឈឺក្បាល (chɨɨ kbaal, “headache”)


អូប័រ

km-noun

អូប័រ • (ʼoubŏə)

From French hors-bord (“outboard, speedboat”).


កីឡា

From Pali kīḷā (“sport; play”). Cognate with Thai กีฬา (gii-laa), Lao ກີລາ (kī lā) or ກິລາ (ki lā).


តុ

From Teochew 桌 (doh4). Compare Lao ໂຕະ (to), Thai โต๊ะ (dtó).

small plate on legs for fruit or dessert


កៅអី

km-noun

កៅអី • (kawʼəy)

From Teochew 交椅 (gao¹ in²). Cognate with Thai เก้าอี้ (gâo-îi), Lao ເກົ້າອີ້ (kao ʼī).

cog

Lao ເກົ້າອີ້ (kao ʼī)

កៅអីនេះទំនេរទេ


ច្រវាក់

km-noun

ច្រវាក់ • (crɑɑvĕək)


ច្រមុះ

ច្រមុះ • (crɑɑmoh)

From Proto-Mon-Khmer *muh ~ *muuh ~ *muus (“nose”). Cognate with Vietnamese mũi.


ជំងឺ

km-noun

ជំងឺ • (cumngɨɨ)

From ឈឺ (chɨɨ, “ill”) with infixed -VN- (processive).


ថ្លើម

km-noun

ថ្លើម • (thlaəm)

From Pre-Angkorian Old Khmer [script needed] (tleṃ) /tʰlɤːm/, from Proto-Mon-Khmer *t₁ləəm ~ *t₁luəm (“liver”).
This term probably acquired its figurative sense from some Indo-Aryan source. Compare Latin iecur (“liver; the seat of the soul”), Hindi जिगर (jigar, “liver; heart, mind, spirit”), Urdu جِگَر (jigar, “liver; heart, mind, spirit”) and Gujarati જિગર (jigar, “liver; heart, mind, spirit”)


តម្រងមូត្រ

km-noun

តម្រងមូត្រ • (tɑmrɑɑng muut)

តម្រង (tɑmrɑɑng, “filter”) + មូត្រ (mout, “urine”)


ញើស

km-noun

ញើស • (ñəəh)

cog

Thai เหงื่อ (ngʉ̀ʉa)


លួស

km-noun

លួស • (luəh)


យីហោ

Borrowed from Teochew 字號 /字号 (ri⁷ hao¹).


សញ្ញា

សញ្ញា • (saññaa)


ក្លិន

ក្លិន • (klən)


មូស

From Proto-Mon-Khmer *muujs ~ *muə(j)s (“mosquito; gnat”). Cognate with Northern Khmer มุฮ.


មុង

Probably contracted from ទ្រុង (trung, “cage”) + មូស (muuh, “mosquito”). Compare Thai มุ้ง (múng), Lao ມຸ້ງ (mung), Vietnamese mùng.


អាហារពេលព្រឹក

km-noun

អាហារពេលព្រឹក • (ʼaahaa peil prɨk)

អាហារ (ʼaahaa) + ពេល (peel) + ព្រឹក (prɨk).


បបរ

km-noun

បបរ • (bɑɑbɑbɑɑ)

From Proto-Mon-Khmer *pɔɔr. Cognate with Western Cham [script needed] (bū), Bahnar pɔːr (“cooked rice, gruel”). Compare Malay bubur.


តុកតុក

តុកៗ តុកៗ#Khmer


កាណូត

small motor-driven boat, small motorboat


រនាល

រនាល • (rɔɔrɔniəl)

Mycteria leucocephala
Mycteria leucocephala#Translingual


ជ្រក់

ជ្រក់ • (crŭək)

pickle, pickled fruit or vegetables (especially carrots, cucumbers, and cabbage)


ឆា

From Hokkien 炒 (chhá, “to fry”) or Teochew 炒 (tshá, “to fry”).


ពិល

ថ្ម ថ្ម#Khmer


កំពុង

outburst, outbreak (e.g., of a disease), attack, fit


បាញ់ឆែវ

បាញ់ឆែវ • (bañ chaew)

Borrowed from Chinese 餅饒／饼饶 or Vietnamese bánh xèo.

bánh xèo or banh chao, savoury fried pancakes made of rice flour and stuffed with ground pork, fish, chicken, browned shredded coconut, and bean sprouts (it is eaten with fish sauce, lettuce, cucumber, peanuts, and mint).


សាច់ក្រក

សាច់ក្រក • (sac krɑɑk)


ក្រមា

ក្រមា • (krɑɑmaa)


វ៉ែនតា

From Thai แว่นตา (wɛ̂n-dtaa). Compare with Lao ແວ່ນຕາ (wǣn tā).

cog

Lao ແວ່ນຕາ (wǣn tā)


ក្រាមរមាស

km-noun

ក្រាមរមាស • (kraamrɔɔmiəh)


ទឹកដូង

ទឹក (tɨk, “water”) + ដូង (doung, “coconut”).


សង្កើច

km-noun

សង្កើច • (sɑɑsɑngkaəc)


ង៉ាំង៉ូវ

ង៉ាំង៉ូវ • (ngam ngəw)

Possibly from Cantonese 檸檬 /柠檬 (ning4 mung4-1, “lemon”) or Teochew 檸檬 /柠檬 (nam5 mong2, “lemon”). Compare Mandarin 檸檬／柠檬 (níngméng, “lemon”).

cog

whole preserved lemon or lime (pickled in a brine of water, lemon juice, and salt)

(by extension, but incorrect) ngam nguv/ngam ngau, chicken soup flavored with whole preserved lemon or lime


ទ្រ

km-noun

ទ្រ • (trɔɔ)

Compare Thai ซอ (sɔɔ), Northern Thai ᨪᩬᩴ, Lao ຊໍ (sǭ).

កូតទ្រ

tro, a Cambodian stringed instrument similar to a fiddle (it has two strings and is played with a bow)


ភោជនីយដ្ឋាន

ភោជនីយដ្ឋាន • (phoocĕəʼniiyĕəʼthaan)


ឥន្ទធនូ

ឥន្ទធនូ • (ʼənthĕəʼnuu)

From Pali indadhanu, equivalent to ឥន្ទ (ʼən) + ធនុ (thĕəʼnuʼ), literally "Indra's bow".

com

ឥន្ទ (ʼən) + ធនុ (thĕəʼnuʼ)


ក្បាច់គុនបូរាណ

ក្បាច់ (kbac) + គុន (kun) + បុរាណ (boraan)

kbach kun boran, Cambodian classical martial arts


គុណខ្មែរ

(martial arts) kun Khmer or Khmer boxing (a Cambodian style of martial art)


ចំបាប់

km-noun

ចំបាប់ • (cɑmbap)

From ចាប់ (cap, “to seize”) with infixed -b- and infixed -VN-. The intermediary infixed form ច្បាប់ (cbap, “law”) doesn't relate to this meaning.


ភោជនីយ

km-noun

ភោជនីយ • (phoocĕəʼnii)

From Pali bhojanīya, from Sanskrit भोजनीय (bhojanīya, “fit to be eaten, edible”).


កាហ្វេទឹកដោះគោទឹកកក

km-noun

កាហ្វេទឹកដោះគោទឹកកក

កាហ្វេទឹកដោះគោទឹកកក • (kaafee tɨkdɑhkoo tɨkkɑɑk)

From កាហ្វេ (kaafee, “coffee”) + ទឹកដោះគោ (tɨk dɑh koo, “cow’s milk”) + ទឹកកក (tɨk kɑɑk, “ice”).

com

iced coffee (specifically including milk)


ទឹកដោះគោ

km-noun

ទឹកដោះគោ • (tɨk dɑh koo)


លុយ

From either French louis (“type of coin”) or Teochew 鐳 /镭 (lui¹, “money”) or Hokkien 鐳 /镭 (lui, “money; coin”).


នំប៉័ងវែង

នំប៉័ងវែង • (num pang vɛɛng)

នំប៉័ង (num pang, “bread”) + វែង (vɛɛng, “long”)


ត្រីបំពង

km-noun

ត្រីបំពង • (trəy bɑmpɔɔng)

trey bampong, a fried fish dish in Cambodian cuisine


កជើង

កជើង • (kɑɑ cəəng)

From ក (kɑɑ, “neck”) + ជើង (cəəng, “foot”).


ហហ្មុក

ហហ្មុក • (hɑɑhɑmok)

bor

Thai ห่อหมก (hɔ̀ɔ-mòk)

amok (a Cambodian dish consisting of chopped meat, chicken, or fish mixed with curry paste and coconut milk, wrapped in banana leaves and steamed)


ស្បែកជើងសង្រែក

km-noun

ស្បែកជើងសង្រែក

ស្បែកជើងសង្រែក • (sbaek cəəng sɑɑsɑngrɛɛk)

ស្បែកជើង (sbaek cəəng, “shoe”) + សង្រែក (sɑɑsɑngrɛɛk, “strap”).


ម្រាមជើង

km-noun

ម្រាមជើង • (mriəm cəəng)

ម្រាម (mriəm, “digit”) + ជើង (cəəng, “foot, leg”).


បាយដំណើប

km-noun

បាយដំណើប • (baay dɑmnaəp)

From បាយ (baay, “rice”) + ដំណើប (dɑmnaəp, “sticky, glutinous”).


កៅស៊ូ

From French caoutchouc (“rubber”). Compare Vietnamese cao su.


អណ្ដូងរ៉ែ

km-noun

អណ្ដូងរ៉ែ • (ʼɑɑʼɑndoung rae)

អណ្ដូង (ʼɑɑʼɑndoung, “well”) + រ៉ែ (rae)


គ្រាប់មីន

គ្រាប់មីន • (krŏəp miin)

គ្រាប់ (krŏəp, “bomb”) + មីន (miin, “mine”)


ភ្លេង

From លេង (leeng, “to play”) with prefixed p- (resultative).
Cognate Thai เพลง (pleeng).

km-affix

music, melody, song, musical composition


កន្លែង

km-noun

កន្លែង • (kɑɑkɑnlaeng)


ដំណើប

ដំណើប • (dɑmnaəp)

mentally unstable person, crazy person, odd person


បាញ់ហយ

បាញ់ហយ • (bañhɑɑy)

bánh hỏi, banh hoi (a Cambodian dish consisting of thin noodles, lettuce, cucumbers, bean sprouts, mint, and spring onions, and usually eaten with spring rolls, lobster, shrimp, or stir-fried meat and a special sauce)


ម្រាម

ម្រាម • (mriəm)


វិហារ

វិហារ • (vihiə)


វិហារអ៊ីស្លាម

វិហារអ៊ីស្លាម • (vihiə ʼihslaam)

វិហារ (vihiə, “church”) + អ៊ីស្លាម (ʼihslaam, “Islam”).


ម្រាមដៃ

ម្រាមដៃ • (mriəm day)

ម្រាម (mriəm, “digit”) + ដៃ (day, “hand”)


លា

From Proto-Mon-Khmer *laʔ, *laʔ-s (“to spread, to extend”).

inh

ម្លិះលា ម្លិះលា#Khmer


លា

Compare Middle Chinese 驢 (MC ljo, “donkey”). Cognate with Thai ลา (laa), Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Shan လႃး (láa).


អិស្លាម

km-noun

អិស្លាម • (ʼihslaam)


ឥស្លាម

អិស្លាម អិស្លាម#Khmer


មីកូឡា

មីកុឡា មីកុឡា#Khmer


មី

Borrowed from Vietnamese mì or Chinese 麺.


ខ្សែស្បែក

ខ្សែ (khsae, “line, rope”) + ស្បែក (sbaek, “leather”)


អាហ្មុក

km-noun

អាហ្មុក • (hɑɑhɑmok)

bor

Thai ห่อหมก (hɔ̀ɔ-mòk)

ហហ្មុក ហហ្មុក#Khmer


គុយទាវកាត់

km-noun

គុយទាវកាត់ • (kuy tiəw kat)

style of kuy teav, flattened fresh rice noodles


គុយទាវឆា

fried kuy teav, fried flattened rice noodles


អ៊ីស្លាម

អ៊ីស្លាម • (ʼihslaam)

អិស្លាម អិស្លាម#Khmer


ស្បែកជើងផ្ទាត់

ស្បែកជើងផ្ទាត់

ស្បែកជើងផ្ទាត់ • (sbaek cəəng phtŏət)

ស្បែកជើង (sbaek cəəng, “shoe”) + ផ្ទាត់ (phtŏət, “to flap/flop”)


បង្អែម

km-noun

បង្អែម • (bɑɑbɑngʼaem)

From ផ្អែម (phʼaem, “sweet”) with infixed -VN-.


ស្បែក

From សក (sɑɑk, “to peel”) with infixed -b- (resultative).


ម្ទេស

Elided compound of ម្រេច (mrɨc, “black pepper”) + ទេស (teeh, “foreign”). Compare Northern Khmer มตฺิฮ.

compound

Capsicum frutescens
Capsicum frutescens#Translingual

red or green chili pepper (Capsicum frutescens)


ចានគោះបារី

km-noun

ចានគោះបារី • (caan kŭəh baarəy)

ចាន (caan, “dish”) + គោះ (kŭəh, “to knock, to tap”) + បារី (baarəy, “cigarette”)


មហាវិថី

km-noun

មហាវិថី • (mĕəʼhaa vithəy)


ផ្លូវ

ផ្លូវ • (phləw)


កេះ

kind of deer or mountain goat renowned for its horns which are believed to have medicinal powers


បំពង់បឺត

បំពង់បឺត • (bɑmpŭəng bəɨt)

បំពង់ (bɑmpŭəng) + បឺត (bəɨt)

com

បំពង់ (bɑmpŭəng) + បឺត (bəɨt)


ពួក

km-noun

ពួក • (puək)

From Angkorian Old Khmer vvak, vvāk, vok, bok (“to come together, to assemble; group, gathering”), from Pre-Angkorian Old Khmer vok. Cognate with Thai พวก (pûuak), Lao ພວກ (phūak), Malay puak.

group (especially an informal ad hoc group), grouping, society, association, detachment, herd, gathering, squad (of 3 to 5 men) (often merely conveys the meaning of plurality)

(with place name) native of, resident of


ផ្ទះបាយ

ផ្ទះបាយ • (phtĕəh baay)

ផ្ទះ (phtĕəh, “house”) + បាយ (baay, “rice”)


ព្រាប

km-noun

ព្រាប • (priəp)

From Proto-Mon-Khmer *b(h)raap (“pigeon”). Cognate with Northern Khmer เปรียบ, Mon ဖရာပ်.


អគ្គីសនី

អគ្គិសនី អគ្គិសនី#Khmer

Alternative form of អគ្គិសនី (ʼakkisaʼnii): electricity


ការពាក្យសម្ងាត់

ការពាក្យសម្ងាត់ • (kaa piək sɑmngat)

ការ (kaa) + ពាក្យ (piək, “word”) + សម្ងាត់ (sɑmngat, “secret”)


ពាក្យទាក់ទងគ្នា

km-noun

ពាក្យទាក់ទងគ្នា • (piək tĕək tɔɔng kniə)

ពាក្យ (piək, “word”) + ទាក់ទង (tĕək tɔɔng) + គ្នា (kniə)


ពាក្យសំគាល់

km-noun

ពាក្យសំគាល់ • (piək sɑmkŏəl)

ពាក្យ (piək) + សំគាល់ (sɑmkŏəl)

com

ពាក្យ (piək) + សំគាល់ (sɑmkŏəl)


ពាក្យសំងាត់

km-noun

ពាក្យសំងាត់ • (piək sɑmngat)


អគ្គិសនី

អគ្គិសនី • (ʼakkisaʼnii)

From Pali aggi (“fire”) + asani (“lightning”), from Sanskrit अग्नि (agni, “fire”) + अशनि (aśani, “flash of lightning”).


ការបោះឆ្នោត

ការបោះឆ្នោត • (kaa bɑh chnaot)

ការ (kaa) + បោះឆ្នោត (bɑh chnaot, “to vote”)


ចត្រង្គ

km-noun

ចត្រង្គ • (caʼtrɑng)

From Sanskrit चतुरङ्ग (caturaṅga, “chess”).


ការអុក

ការអុក • (kaaʼok)

អុក អុក#Khmer


ស៊ីក្លូ

ជិះស៊ីក្លូ ទៅផ្សារថ្មី ឃើញស្រីស្រី

~1970s, យស អូឡារាំង [Yol Aularong] (lyrics and music), “ស៊ីក្លូ [Cyclo]”:

Riding a cyclo to the new market, checking out women

3-wheel pedicab, bicycle-powered rickshaw


សម្ងាត់

សម្ងាត់ • (sɑmngat)

From ស្ងាត់ (sngat, “to be quiet, silent”) with infixed -VN- (causative).


សង្រែក

km-noun

សង្រែក • (sɑɑsɑngrɛɛk)

From រែក (rɛɛk, “to carry on a yoke or shoulder-pole”) with prefixed sVN- (instrumental).

km-affix

carrying frame or strap made of wire, rope, or rattan attached to the end of a shoulder-pole


យន្ត

km-noun

យន្ត • (yŭən)

From Pali yanta, from Sanskrit यन्त्र (yantra, “machine, amulet”).

ជណ្ដើរយន្ត

cɔɔcŭəndaə yŭən

a magical drawing (on paper, cloth, or tattooed on the skin), amulet


យ័ន្ត

km-noun

យ័ន្ត • (yŭən)

យន្ត យន្ត#Khmer


យន្ត្រ

យន្ត្រ • (yŭən)

Borrowed from Sanskrit यन्त्र (yantra, “machine, amulet”).

bor+

យន្ត យន្ត#Khmer


ពេជ្រ

km-noun

ពេជ្រ • (pɨc)

From Old Khmer bejra, beja, bejña (“diamond”); ultimately from Sanskrit वज्र (vajra, “diamond; thunderbolt; vajra, Indra's weapon”). Cognate Thai เพชร (pét).


ខ្លែង

From Proto-Mon-Khmer *laŋ ~ *laaŋ ~ *laiŋ; cognate with Bahnar klang (“eagle, hawk, kite”), Pacoh calang (“hawk”), Mang laːŋ¹, Central Nicobarese [Nancowry] kalâng (“hawk”) and Chong kʰlaːˀŋ.

a generic term for various birds of prey, e.g. hawks, kites, eagles


ទុរេន

From Malay durian. Cognates include Thai ทุเรียน (tú-riian).


វេយ្យាករណ៍

km-noun

វេយ្យាករណ៍ • (vɨyyiəkɑɑ)

From Pali veyyākaraṇa (“answer, explanation; grammarian”), from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa, “grammatical”).


ទឹកផ្លែឈើ

km-noun

ទឹកផ្លែឈើ • (tɨk phlae chəə)


ទឹកក្រូច

ទឹកក្រូច • (tɨk krouc)

ទឹក (tɨk, “water, juice”) + ក្រូច (krouc, “citrus fruit, orange”)


ក្រូច

From Cham krač, krṷơč, from Proto-Mon-Khmer *kruuc ~ *kruəc (“citrus”). Cognate with Mon ကြုတ် (“kaffir lime”).


ទឹកក្រឡុក

km-noun

ទឹកក្រឡុក • (tɨk krɑɑlok)

ទឹក (tɨk) + ក្រឡុក (krɑɑlok)

com

ទឹក (tɨk) + ក្រឡុក (krɑɑlok)

fruit juice cocktail, a fruit shake or fruit smoothie (commonly made from durian, mango, or banana)


ខ្នើយ

km-noun

ខ្នើយ • (khnaəy)

From Middle Khmer ខ្នើយ (khnœya), ខ្នេយ (khneya, “pillow”) (first attested in 1684), extended forms of *កើយ (*kœya, “to rest (something, as the head) on”). Cognate with Northern Khmer คเนฺิย, Thai เขนย (kà-nə̌əi), Lao ຂະເໜີຍ (kha nœ̄i).


ទូ

Compare Thai ตู้ (dtûu), Lao ຕູ້ (tū), Vietnamese tủ, and Chinese 櫥 /橱 (chú).


ក្រឡុក

ក្រឡុក • (krɑɑlok)

hole, pothole, bump (especially in a road)


សាំង

Loaned from French essence (“gasoline, petrol”). Compare Vietnamese xăng, ét-xăng (“petrol”), Lao ນ້ຳມັນແອັດຊັງ (nam man ʼæt sang, “petrol”).

cog

ນ້ຳມັນແອັດຊັງ


ពីងពាង

From Proto-Mon-Khmer *ɓiŋ ~ *ɓiiŋ ~ *ɓiəŋ ~ *ɓuŋ ~ *ɓhiŋ ~ *ɓhiəŋ (“spider”), with ablauting reduplication. Cognate with Pacoh apiang and Alak kapiːŋ.


ដំណើរដេកលក់

km-noun

ដំណើរដេកលក់ • (dɑmnaə deek lŭək)

ដំណើរ (dɑmnaə, “journey”) + ដេក (deek, “to lie down”) + លក់ (lŭək, “asleep”)


ទូទឹកកក

km-noun

ទូទឹកកក • (tuu tɨk kɑɑk)

From ទូ (tuu, “cabinet, cupboard”) + ទឹកកក (tɨk kɑɑk, “ice”).


ហោប៉ៅ

From Chinese 荷包 (hébāo). Compare កប៉ៅ (kɑɑkɑpaw) or កាប៉ៅ (kaapaw).

(colloquial) drying pocket, pocket having little money


រា

horizontal wooden bar at the top of a loom frame


ខ្សែក្រវាត់

km-noun

ខ្សែក្រវាត់ • (khsae krɑɑvat)


ដង្កែ

ដង្កែ • (dɑɑdɑngkae)


ពងមាន់ចៀន

ពងមាន់ចៀន • (pɔɔng mŏən ciən)

ពង (pɔɔng, “egg”) + មាន់ (mŏən, “hen”) + ចៀន (ciən, “fry”)


ផ្លែឈើ

km-noun

ផ្លែឈើ • (phlae chəə)

ផ្លែ (phlae) + ឈើ (chəə). Cognate with Northern Khmer แพลเชอ.


ស្ងាវ

Casuarina equisetifolia
Casuarina equisetifolia#Translingual

she-oak, kind of tree (Casuarina equisetifolia)


ផ្លែល្ហុង

ផ្លែ (phlae, “fruit”) + ល្ហុង (lhong, “papaya”)


ល្ហុង

→ Lao: ຫຸ່ງ (hung, “papaya”)

→ Isan: หุ่ง (“papaya”)

→ Saek: หุ่ง (“papaya”) (via Lao or Isan)

desc

→ Thai: ละหุ่ง (lá-hùng, “castor oil plant”)

From Proto-Mon-Khmer *lhuŋ ~ *lhuuŋ (“papaya”). Cognate with Northern Khmer ลฮ็อง.

inh

Carica papaya
Carica papaya#Translingual

Ricinus communis
Ricinus communis#Translingual

kind of hollyhock (grown as a natural fence)


បញ្ហា

km-noun

បញ្ហា • (bañhaa)

question, issue, problem, difficulty, matter


កំរាល

From ក្រាល (kraal, “to spread, cover”) with infixed -VN- (resultative).

km-affix

cover, covering, carpet, mat (for a bed, floor, etc.)


ខ្លា

From Proto-Mon-Khmer *klaʔ (“tiger”). Cognate with Mon ကၠ (klaˀ) and Vietnamese khái. Munda cognates include Santali ᱠᱩᱞ (kul). Doublet of ខាល (khaal), a Vietic loan.


ទូរស័ព្ទចល័ត

km-noun

ទូរស័ព្ទចល័ត • (tuurĕəʼsap caʼlat)

From ទូរស័ព្ទ (tuurĕəʼsap, “telephone”) + ចល័ត (caʼlat, “mobile”).


ទូរសព្ទ

km-noun

ទូរសព្ទ • (tuurĕəʼsap)

ទូរស័ព្ទ ទូរស័ព្ទ#Khmer

Alternative form of ទូរស័ព្ទ (tuurĕəʼsap, “telephone; phone”)


តឹកកែ

តឹកកែ • (təkkae)

Onomatopoeic. Compare Indonesian tokek, Thai ตุ๊กแก (dtúk-gɛɛ), Vietnamese tắc kè, Burmese တောက်တဲ့ (tauktai.).


ពេល

From Pali velā or Sanskrit वेला (velā, “time”).

Mirabilis jalapa
Mirabilis jalapa#Translingual

marvel of Peru, a kind of ornamental plant (Mirabilis jalapa)


កប៉ៅ

កប៉ៅ • (kɑɑkɑpaw)

Compare Thai กระเป๋า (grà-bpǎo), Lao ກະເປົາ (ka pao) or ກະເປົ໋າ (ka pao), Middle Chinese 包 (MC paew).


ក្រដាសជូតដៃ

ក្រដាស (krɑɑdaah) + ជូត (cuut) + ដៃ (day)


រង្វង់មូល

km-noun

រង្វង់មូល • (rɔɔrŭəngvŭəng muul)


ផ្លូវវង់មូល

ផ្លូវវង់មូល • (phləw vŭəng muul)


ប៉ាន់តែ

ប៉ាន់តែ • (pan tae)


ជូត

From Old Khmer ជូត (jūt, jūta), ជូត្រ (jūtra, “rat (zodiac)”), from Vietic. Compare Thai ชวด (chûuat); Vietnamese chuột.

(astrology) the Rat, one of the twelve lunar zodiac signs.


វង់

វង់ • (vŭəng)

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Doublet of វាំង (vĕəng), ពាំង (pĕəng), and វៀង (viəng).
វង់ is also the allomorph of modern ពង់ (pŭəng, “to puff up”).

doublet

group, company, troop, team (especially of theatrical players or people playing a game)

a game played by throwing a lead disk at a pile of money in the center of a circle (the distance of the throw is standardized and the thrower who knocks the money out of the circle wins it)


មូល

From Pali mūla, from Sanskrit मूल (mūla, “root, origin, source”).

der

origin, root, source, basis, base, foundation, beginning, birth


ទូរស័ព្ទ

km-noun

ទូរស័ព្ទ • (tuurĕəʼsap)

From Sanskrit दूर (dūra, “far”) + शब्द (śabda, “word; sound”); equivalent to ទូរ (tuu) + ស័ព្ទ (sap). Compare Lao ໂທລະສັບ (thō la sap), Thai โทรศัพท์ (too-rá-sàp).

ទូរស័ព្ទលោកលេខប៉ុន្មាន

និយាយទូរសព្ទ


សាច់ដុំ

សាច់ដុំ • (sac dom)

សាច់ (sac, “meat”) + ដុំ (dom, “lump, piece”)


របៀបបន្លឺសូរ

km-noun

របៀបបន្លឺសូរ

របៀបបន្លឺសូរ • (rɔɔrɔbiəp bɑɑnlɨɨ sou)

របៀប (rɔɔrɔbiəp) + បន្លឺ (bɑɑnlɨɨ) + សូរ (sou)


ទូរទស្សន៍

km-noun

ទូរទស្សន៍ • (tuurĕəʼtŭəh)

From Pali dūra (“far; remote”) + dassana (“sight”); equivalent to ទូរ (tuu) + ទស្សន (tŭəhsaʼnaʼ). Compare Lao ໂທລະທັດ (thō la that), Thai โทรทัศน์ (too-rá-tát).

កម្មវិធីទូរទស្សន៍


កុន

From Thai กล (gon). In turn from Old Khmer កល (kala, “art, cunning, ingenuity; trick, trickery, pretense; tactic, strategy; etc”).

inh

ខ្ញុំចង់ទៅមើលកុន

I want to go to the movies (lit.: I want to go watch a movie)


ព្រីកួរ៉ង់

km-noun

ព្រីកួរ៉ង់ • (prii kuərɑng)


សណ្ដែកបណ្ដុះ

សណ្ដែកបណ្ដុះ • (sɑɑsɑndaek bɑɑbɑndoh)

សណ្ដែក (sɑɑsɑndaek) + បណ្ដុះ (bɑɑndoh)

com

សណ្ដែក (sɑɑsɑndaek) + បណ្ដុះ (bɑɑndoh)


ខ្ទឹមខ្យល់

km-noun

ខ្ទឹមខ្យល់ • (khtɨmkhyɑl)


ធ្នាក់

ធ្នាក់ • (thnĕək)

From ទាក់ (tĕək, “to snare, to entice”) with infixed -n- (instrumental).


រូបសព្វតា

km-noun

រូបសព្វតា • (rubsâpvôta)


សំខ្យានុគ្រោះ

សំខ្យានុគ្រោះ • (sɑngkhyaanukrŭəh)

សំខ្យា (sɑngkhyaa) + អនុគ្រោះ (ʼɑnukrŭəh)

com

(linguistics) measure word, counter, classifier


ខ្មៅដៃ

From ខ្មៅ (khmaw, “black”) + ដៃ (day, “hand”).


ខ្ទឹម

km-noun

ខ្ទឹម • (khtɨm)

Compare Thai กระเทียม (grà-tiiam, “garlic”).

generic name for onion, garlic, leek, and related vegetables


ស្លឹក

ស្លឹក • (slək)

From Proto-Mon-Khmer *slaʔ (“leaf”), cognate with Vietnamese lá (“leaf”). Compare Proto-Sino-Tibetan *s-la (“leaf”), whence Chinese 茶 (chá, “tea”) and Burmese လက်ဖက် (lakhpak, “tea plant”).


បន្ទប់ទឹក

បន្ទប់ទឹក • (bɑɑntup tɨk)

Calque of Thai ห้องน้ำ (hɔ̂ng-náam). Same as បន្ទប់ (bɑɑntup, “room”) + ទឹក (tɨk, “water”).


នាមរនាប់

km-noun

នាមរនាប់ • (niəm rɔɔrɔnŏəp)

នាម (niəm, “noun”) + រនាប់ (rɔɔrɔnŏəp, “counting”)


សំណាង

From សាង (saang, “to build”) with infixed -VN-.


សម្រន់

km-noun

សម្រន់ • (sɑɑsɑmrɑn)

From ស្រន់ (srɑn, “(of an illness) to improve, to get better”) with infixed -VN- (causative).


របៀប

km-noun

របៀប • (rɔɔrɔbiəp)

From រៀប (riəp, “to arrange, organize”) with infixed -b- (resultative).

km-affix

order, disposition, arrangement, organization, method, system


ប៉ិកួៈ

km-noun

ប៉ិកួៈ • (pekuəʔ)


បង្គន់

បង្គន់ • (bɑɑbɑngkŭən)

arrangement for use as a toilet such as a pit in the ground, toilet bowl, latrine


អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត

អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត • (nĕək smak cət)

អ្នក (nĕək, “person”) + ស្ម័គ្រចិត្ត (smak cət, “to volunteer”)

com

ស្ម័គ្រចិត្ត


សូរ

From Sanskrit स्वर (svara, “sound, noise, voice”).


សូរ

From Pali sūra (“brave, hero”), from Sanskrit शूर (śūra).


សូរ

From Pali sūra (“sun”), from Sanskrit सूर (sūra, “sun; learned man”).


ចំណង

km-noun

ចំណង • (cɑmnɑɑng)

From ចង (cɑɑng, “to tie”) with infixed -Vmn- (resultative).


ច្រឡៃ

km-noun

ច្រឡៃ • (crɑɑlay)

a small bird of the family Nectariniidae, similar to a hummingbird


សេចក្តី

សេចក្តី • (sackdəy)

subject, text, meaning, connotation, thought, concept, idea, sense (general idea of a text), contents (of a book), story

affair, matter, case, cause, business, reason


សេចក្ដី

សេចក្ដី • (sackdəy)

សេចក្តី សេចក្តី#Khmer


ដំរី

ដំរី • (dɑmrəy)

Extended form (infixed -m- ) of ត្រី (trəy, “to wiggle, to swing”), i.e. "wiggler", referring to the elephant trunk. Cognate with Northern Khmer ตำแร็ย.


បារាំង

Ultimately from French France or franc (“Frank”). Compare Thai ฝรั่ง (fà-ràng, “non-Asian foreigner, usually Caucasian”), Hindi फ़िरंगी (firaṅgī, “foreigner”), Persian فرنگ (farang, “Frank; foreigner”). Doublet of ហ្វ្រង្ក (frɑng).

cog

ភាសាបារាំង

ប្រទេសបារាំង

France (a country in Western Europe); French


ពិណ

From Pali vīṇā (“Indian lute, mandolin”), from Sanskrit वीणा (vīṇā, “Indian lute”). Cognate with Thai พิณ (pin), Lao ພິນ (phin).

generic name for any stringed musical instrument that is played by plucking the strings


សំភោរ

kind of double-headed wooden drum with heads made of skin on both ends (one end is slightly larger than the other. It is arranged horizontally on a wooden base. It is played with the palms of the hands.)


កប៌ូរ

From Sanskrit कर्पूर (karpūra, “camphor”).

ទេពទារូ

camphor tree, Liriope spicata, Microchloa indica


ជនបរទេស

km-noun

ជនបរទេស • (cŭən bɑɑrĕəʼteih)

ជន (cŭən) + បរទេស (bɑɑrĕəʼteih)

af

ជន (cŭən) + បរទេស (bɑɑrĕəʼteih)


បរទេស

km-noun

បរទេស • (bɑɑrĕəʼteih)

From Pali paradesa, from Sanskrit परदेश (paradeśa, “foreign country, hostile country”).


សទ្ធា

Borrowed from Pali saddhā, from Sanskrit श्रद्धा (śraddhā). Doublet of ស្រទ្ធា (srɑɑtthiə).


វាយ

km-noun

វាយ • (viəy)

kind of plant producing small edible fruit which are red when ripe


ចេតិយ

From Pali cetiya, from Sanskrit चैत्य (caitya, “hall, temple, or place of worship”).

der

shrine, chedi, stupa (conical or bell-shaped structure containing the relics of deceased persons)

(archaic) sacred tree growing on a mound

(archaic) hall, temple, place of worship


អ្នកគិតលេខ

km-noun

អ្នកគិតលេខ • (nĕək kɨt leek)

com

អ្នក (nĕək) + គិតលេខ (kɨt leek)

calculation specialist, accountant, cashier; calculator


អច្ឆរា

From Pali accharā. Doublet of អប្សរ (ʼappsɑɑ) and អប្សរា (ʼappsaʼraa).


អគ្គិ

km-noun

អគ្គិ • (ʼakkiʼ)


ឈាន

From Pali jhāna, from Sanskrit ध्यान (dhyāna, “meditation”).

meditation, concentration, stage of enlightenment


ញាណ

ញាណ • (ñiən)

From Pali ñāṇa. Compare Sanskrit ज्ञान (jñāna).

knowledge, understanding, intelligence, intellect, consciousness, mind


មារ

From Pali māra. Compare Thai มาร (maan).

(Buddhism) the evil spirit who hinders people from reaching Nirvana


នំ

Generic name for many kinds of desserts: pastry, cake, cookie, confection

នំអន្សម

num ʼɑɑʼɑnsɑɑm


នំអន្សម

នំអន្សម • (num ʼɑɑʼɑnsɑɑm)

នំ (num) + អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm)

com

នំ (num) + អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm)

cylindrical rice cake wrapped in banana leaves (steamed with sweet or savory fillings, from a half pound to five pounds in weight)


នំអន្សមចេក

km-noun

នំអន្សមចេក • (num ʼɑɑʼɑnsɑɑm ceek)

នំ (num) + អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ចេក (ceek)

com

cylindrical rice cake wrapped in banana leaves and stuffed with bananas


នំអន្សមជ្រូក

km-noun

នំអន្សមជ្រូក

នំអន្សមជ្រូក • (num ʼɑɑʼɑnsɑɑm cruuk)

នំ (num) + អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ជ្រូក (cruuk)

com

cylindrical rice cake wrapped in banana leaves and stuffed with a pork and mung bean paste


បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ

km-noun

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ • (bon phcum bən)

បុណ្យ (bon) + ភ្ជុំ (phcum) + បិណ្ឌ (bən)

com

Pchum Ben, Ancestors' Day festival (a 15-day Cambodian religious festival)

km:បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ


ហាម

edge, border, rim (of a plate), brim (of a hat)


អន្សមចេក

km-noun

អន្សមចេក • (ʼɑɑʼɑnsɑɑm ceek)

អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ចេក (ceek)

com

អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ចេក (ceek)


អន្សមជ្រូក

km-noun

អន្សមជ្រូក • (ʼɑɑʼɑnsɑɑm cruuk)

អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ជ្រូក (cruuk)

com

អន្សម (ʼɑɑʼɑnsɑɑm) + ជ្រូក (cruuk)


បិណ្ឌ

km-noun

បិណ្ឌ • (bən)

From Pali piṇḍa (“lump, ball, mass; food”), from Sanskrit पिण्ड (piṇḍa, “lump, ball, mass; ball of rice offered to the deceased ancestors”).

der

gathering into a bundle, rolling up into a ball (rice ball, meat ball, etc.)

putting together into a lump or ball (especially of rice)

Pchum Ben, Ancestors’ Day (a major annual Buddhist festival)


អំបោស

km-noun

អំបោស • (ʼɑmbaoh)

From បោស (baoh, “to sweep”) with prefixed aN- (instrumental).


បុណ្យ

km-noun

បុណ្យ • (bon)

From Old Khmer បុណ្យ (“merit”). Cognate with Pali puñña.


ផែនទី

Compare Chinese 版圖 /版图 (bǎntú), 版图 (bǎntú); Lao ແຜນທີ່ (phǣn thī); Thai แผนที่ (pɛ̌ɛn-tîi); Vietnamese bản đồ. Possibly from From Thai แผนที่ (pɛ̌ɛn-tîi).


ស្លឹកឈើ

ស្លឹកឈើ • (slək chəə)

ស្លឹក (slək) + ឈើ (chəə)

compound

ស្លឹក (slək) + ឈើ (chəə)


ពន្ធ

km-noun

ពន្ធ • (pŭən)

From Sanskrit बन्ध (bandha) or Pali bandha. Doublet of ព័ន្ធ (pŏən).


ស្លាប

From Proto-Mon-Khmer *slaap (“wing”). Cognate with Nyaheun hlaːp.


ខ្យល់ព្យុះ

ខ្យល់ព្យុះ • (khyɑl pyuh)


កីឡាបាល់ទាត់

កីឡាបាល់ទាត់

កីឡាបាល់ទាត់ • (kəylaa bal tŏət)

កីឡា (kəylaa) + បាល់ទាត់ (bal tŏət)

com

កីឡា (kəylaa) + បាល់ទាត់ (bal tŏət)


បាល់

km-noun

បាល់ • (bal)


អន្ទង់

អន្ទង់ • (ʼɑɑntŭəng)

From Proto-Mon-Khmer *nduŋ ~ *dnduŋ ~ *dnduuŋ ~ *(l)nduŋ (“eel”). Cognate with Koho ndung (“eel”).

inh

អន្ទង់ជាសត្វមួយប្រភេទខ្លួនមូលវែងសណ្ឋានពស់ប៉ុន្តែឥតស្រកាមានរំអិលឥតពិសកើតនៅអាស្រ័យក្នុងទឹកក្នុងភក់។

2022 May 28, “កំពូលអត្ថប្រយោជន៍អាហារូបត្ថម្ភនៃសត្វអន្ទង់ដែលលោកអ្នកកម្របានដឹង”, in SBM News:

Eel is an elongated, snake-shaped animal with a long, slippery, non-poisonous body that dwells in muddy water.


កប៉ាល់ចម្លង

km-noun

កប៉ាល់ចម្លង • (kaʼpal cɑɑmlɑɑng)

កប៉ាល់ (kaʼpal, “ship”) + ចម្លង (cɑɑmlɑɑng, “to carry across”)


ទូកចម្លង

km-noun

ទូកចម្លង • (tuuk cɑɑmlɑɑng)


សុរាគារ

សុរាគារ • (soraakiə)

សុរា (soraa, “liquor”) + អាគារ (ʼaakiə, “building”).


ជង្គង់

km-noun

ជង្គង់ • (cŭəngkŭəng)


ស្រាប៊ីយែរ

ស្រាប៊ីយែរ • (sraa biiyɛɛ)


ប៊ីយែរ

ប៊ីយែរ • (biiyɛɛ)


កូនសិស្ស

កូនសិស្ស • (koun səh)


និស្សិត

និស្សិត • (nissət)

From Pali nissita (“dependent on”), from Sanskrit निष्ट (niṣṭa, “dependent on”).


មីក្រូ

Borrowed from French micro. Compare Vietnamese micrô.


ដំបូន្មាន

ដំបូន្មាន • (dɑmboun miən)


ល្បះ

From លះ (lĕəh, “to abandon, to quit”) with infixed -b- (processive).


ល្បះ

Variant of របះ (rɔɔrɔbah), from រះ (rĕəh, “to write theperiod symbol”) with infixed -b-.


ប្រយោគ

km-noun

ប្រយោគ • (prɑɑyook)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Thai ประโยค (bprà-yòok), Lao ປະໂຫຍກ (pa nyōk).

preparation, undertaking, action, endeavor, effort


កាំបិតប៉័ងតោ

កាំបិតប៉័ងតោ • (kambət pangtao)

កាំបិត (kambət, “knife”) + ប៉័ងតោ (pangtao)


ទេសចរណ៍

km-noun

ទេសចរណ៍ • (teihsaʼcɑɑ)

From Pali desa + caraṇa, from Sanskrit देश (deśa, “country”) + चरण (caraṇa, “going round”).


ប៉័ងតោ

From Teochew 方刀 (bang1 do1). Cognate with Thai ปังตอ (bpang-dtɔɔ), Lao ປັງຕໍ (pang tǭ).


រណារ

រណារ • (rɔɔrɔnaa)

From អារ (ʼaa, “to saw”) with infixed -rVn- (instrumental) and drop of the initial glottal stop.


ចិញ្ចើម

km-noun

ចិញ្ចើម • (cəñcaəm)


ការសិក្សា

ការសិក្សា • (kaa səksaa)

ការ (kaa) + សិក្សា (səksaa, “learn, study”).

com

សិក្សា សិក្សា#Khmer

abstract noun of សិក្សា (səksaa): learning, study, education


រោមភ្នែក

km-noun

រោមភ្នែក • (room phnɛɛk)

រោម (room, “body hair”) + ភ្នែក (phnɛɛk, “eye”).


ក្រចក

km-noun

ក្រចក • (krɑɑcɑɑk)


ក្រចកដៃ

ក្រចកដៃ • (krɑɑcɑɑk day)

From ក្រចក (krɑɑcɑɑk, “nail”) + ដៃ (day, “hand, arm”).


របៀង

km-noun

របៀង • (rɔɔrɔbiəng)

Perhaps from រៀង (riəng, “to be sequential, consecutive”) with infixed -b- (resultative).


ច្រករបៀង

km-noun

ច្រករបៀង • (crɑɑk rɔɔrɔbiəng)

ច្រក (crɑɑk) + របៀង (rɔɔrɔbiəng)

com

ច្រក (crɑɑk) + របៀង (rɔɔrɔbiəng)


ក្រមរ

km-noun

ក្រមរ • (krɑɑmɑɑ)


ដំណើរ

ដំណើរ • (dɑmnaə)

From ដើរ (daə, “to march, go”) with infixed -Vmn- (processive). Cognate with Thai ดำเนิน (dam-nəən)

km-affix

way, bearing, development, happening, effect


អ្នកទេសចរ

km-noun

អ្នកទេសចរ • (nĕək teihsaʼcɑɑ)

អ្នក (nĕək, “person”) + ទេសចរ (teihsaʼcɑɑ, “tourist”).


ញាំ

km-noun

ញាំ • (ñŏəm)

Uncertain. Compare Thai ยำ (yam, “spicy and sour salad”); Hakka 醃 /腌 (âm, “to marinate; to pickle”).


អុរ

unwashed sleepy face (immediately upon awaking)


ក្រុម

km-noun

ក្រុម • (krom)

group, team, council, unit, platoon, body (of people)

ក្រសួង ក្រសួង#Khmer

administrative service (subdivision of a ក្រសួង (krɑɑsuəng))


អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ • (ʼaakaasaʼthiət)

From Pali ākāsadhātu (“the element of space”) or Sanskrit आकाशधातु (ākāśadhātu, id.), equivalent to អាកាស (ʼaakaah) + ធាតុ (thiət).


រថយន្ត

km-noun

រថយន្ត • (rŭət yŭən)


ឃ្លា

ឃ្លា • (khliə)

space (as punctuation between sentences or clauses)


តំបន់

តំបន់ • (tɑmbɑn)

region, place, district, locality, section, zone, area


យ៉ាង

From Chinese 樣 /样 (yàng), cognate with Thai อย่าง (yàang).

kind, type, aspect, variety, way, manner (often used to form adverbial phrases)


តម្លៃ

តម្លៃ • (tɑmlay)

From ថ្លៃ (thlay, “expensive”) with infixed -VN-.