қауымдастық

qauymdastyq (romanization)
қауымдастық (nominative singular)
қауымдастықтар (nominative plural)
қауымдастықтың (genitive singular)
қауымдастықтардың (genitive plural)
қауымдастыққа (dative singular)
қауымдастықтарға (dative plural)
қауымдастықты (accusative singular)
қауымдастықтарды (accusative plural)
қауымдастықта (locative singular)
қауымдастықтарда (locative plural)
қауымдастықтан (ablative singular)
қауымдастықтардан (ablative plural)
қауымдастықпен (instrumental singular)
қауымдастықтармен (instrumental plural)

қауымдастықтар

қауымдастықтың

қауымдастықтардың

қауымдастыққа

қауымдастықтарға

қауымдастықты

қауымдастықтарды

қауымдастықта

қауымдастықтарда

қауымдастықтан

қауымдастықтардан

қауымдастықпен

қауымдастықтармен

association (group of persons associated for a common purpose)


бейіл

kk-noun

бейіл • (beiıl)

beiıl (romanization)
бейіл (nominative singular)
бейілдер (nominative plural)
бейілдің (genitive singular)
бейілдердің (genitive plural)
бейілге (dative singular)
бейілдерге (dative plural)
бейілді (accusative singular)
бейілдерді (accusative plural)
бейілде (locative singular)
бейілдерде (locative plural)
бейілден (ablative singular)
бейілдерден (ablative plural)
бейілмен (instrumental singular)
бейілдермен (instrumental plural)

From Persian فعل (fe'l, “act; action”). Doublet of пиғыл (piğyl).


киеңкі

киеңкі • (kieñkı)


құрыстау

head

құрыстау • (qūrystau)

kk-verb

құрыстау • (qūrystau)


құрыстау

kk-noun

құрыстау • (qūrystau)


ассоциативтілік

ассоциативтілік • (assosiativtılık)

ассоциативті (assosiativtı) + -лік (-lık).

af

ассоциативті


өзгергіштік

kk-noun

өзгергіштік • (özgergıştık)

өзгергіш (özgergış) + -тік (-tık).

af

өзгергіш (özgergış) + -тік (-tık)


астау

astau (romanization)
астау (nominative singular)
астаулар (nominative plural)
астаудың (genitive singular)
астаулардың (genitive plural)
астауға (dative singular)
астауларға (dative plural)
астауды (accusative singular)
астауларды (accusative plural)
астауда (locative singular)
астауларда (locative plural)
астаудан (ablative singular)
астаулардан (ablative plural)
астаумен (instrumental singular)
астаулармен (instrumental plural)

Inherited from Kipchak [Term?], from Common Turkic *aš-la-ɢ, from Proto-Turkic *(i)aĺ-la-g.

astau (traditional wooden plate for meals)


ұшып келу

head

ұшып келу • (ūşyp kelu)

kk-verb

ұшып келу • (ūşyp kelu)


ұшып келу

kk-noun

ұшып келу • (ūşyp kelu)


ұшып кету

head

ұшып кету • (ūşyp ketu)

kk-verb

ұшып кету • (ūşyp ketu)


ұшып кету

kk-noun

ұшып кету • (ūşyp ketu)


ұшып

head

ұшып • (ūşyp)

past and modal converb of ұшу (ūşu, “to fly”)


тасымал

tasymal (romanization)
тасымал (nominative singular)
тасымалдар (nominative plural)
тасымалдың (genitive singular)
тасымалдардың (genitive plural)
тасымалға (dative singular)
тасымалдарға (dative plural)
тасымалды (accusative singular)
тасымалдарды (accusative plural)
тасымалда (locative singular)
тасымалдарда (locative plural)
тасымалдан (ablative singular)
тасымалдардан (ablative plural)
тасымалмен (instrumental singular)
тасымалдармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

тасымалдардың

тасымалдарға

тасымалдарды

тасымалдарда

тасымалдардан

тасымалдармен


тасымалдау

tasymaldau (romanization)
тасымалдау (infinitive)
тасымалдаған (participle past)
тасымалдар (future participle)
тасымалдайтын (participle past transitional-past)
тасымалдадым (first-person past singular)
тасымалдадың (informal past second-person singular)
тасымалдадыңыз (formal past second-person singular)
тасымалдады (past singular third-person)
тасымалдадық (first-person past plural)
тасымалдадыңдар (informal past plural second-person)
тасымалдадыңыздар (formal past plural second-person)
тасымалдады (past plural third-person)
тасымалдағанмын (direct distal first-person past singular)
тасымалдағансың (direct distal informal past second-person singular)
тасымалдағансыз (direct distal formal past second-person singular)
тасымалдаған (direct distal past singular third-person)
тасымалдағанбыз (direct distal first-person past plural)
тасымалдағансыңдар (direct distal informal past plural second-person)
тасымалдағансыздар (direct distal formal past plural second-person)
тасымалдаған (direct distal past plural third-person)
тасымалдаппын (distal first-person indirect past singular)
тасымалдапсың (distal indirect informal past second-person singular)
тасымалдапсыз (distal formal indirect past second-person singular)
тасымалдапты (distal indirect past singular third-person)
тасымалдаппыз (distal first-person indirect past plural)
тасымалдапсыңдар (distal indirect informal past plural second-person)
тасымалдапсыздар (distal formal indirect past plural second-person)
тасымалдапты (distal indirect past plural third-person)
тасымалдайтынмын (first-person habitual past singular)
тасымалдайтынсың (habitual informal past second-person singular)
тасымалдайтынсыз (formal habitual past second-person singular)
тасымалдайтын (habitual past singular third-person)
тасымалдайтынбыз (first-person habitual past plural)
тасымалдайтынсыңдар (habitual informal past plural second-person)
тасымалдайтынсыздар (formal habitual past plural second-person)
тасымалдайтын (habitual past plural third-person)
тасымалдаймын (aorist first-person present singular)
тасымалдайсың (aorist informal present second-person singular)
тасымалдайсыз (aorist formal present second-person singular)
тасымалдайды (aorist present singular third-person)
тасымалдаймыз (aorist first-person plural present)
тасымалдайсыңдар (aorist informal plural present second-person)
тасымалдайсыздар (aorist formal plural present second-person)
тасымалдайды (aorist plural present third-person)
тасымалдармын (first-person future presumptive singular)
тасымалдарсың (future informal presumptive second-person singular)
тасымалдарсыз (formal future presumptive second-person singular)
тасымалдар (future presumptive singular third-person)
тасымалдармыз (first-person future plural presumptive)
тасымалдарсыңдар (future informal plural presumptive second-person)
тасымалдарсыздар (formal future plural presumptive second-person)
тасымалдар (future plural presumptive third-person)
тасымалдамақпын (first-person future intentive singular)
тасымалдамақсың (future informal intentive second-person singular)
тасымалдамақсыз (formal future intentive second-person singular)
тасымалдамақ (future intentive singular third-person)
тасымалдамақпыз (first-person future intentive plural)
тасымалдамақсыңдар (future informal intentive plural second-person)
тасымалдамақсыздар (formal future intentive plural second-person)
тасымалдамақ (future intentive plural third-person)
тасымалдайын (first-person hortative imperative singular)
тасымалда (hortative imperative informal second-person singular)
тасымалдаңыз (formal hortative imperative second-person singular)
тасымалдасын (hortative imperative singular third-person)
тасымалдайық (first-person hortative imperative plural)
тасымалдаңдар (hortative imperative informal plural second-person)
тасымалдаңыздар (formal hortative imperative plural second-person)
тасымалдасын (hortative imperative plural third-person)
тасымалдағым келеді (first-person optative singular)
тасымалдағың келеді (informal optative second-person singular)
тасымалдағыңыз келеді (formal optative second-person singular)
тасымалдағысы келеді (optative singular third-person)
тасымалдағымыз келеді (first-person optative plural)
тасымалдағыларың келеді (informal optative plural second-person)
тасымалдағыларыңыз келеді (formal optative plural second-person)
тасымалдағылары келеді (optative plural third-person)
тасымалдасам (conditional first-person singular)
тасымалдасаң (conditional informal second-person singular)
тасымалдасаңыз (conditional formal second-person singular)
тасымалдаса (conditional singular third-person)
тасымалдасақ (conditional first-person plural)
тасымалдасаңдар (conditional informal plural second-person)
тасымалдасаңыздар (conditional formal plural second-person)
тасымалдаса (conditional plural third-person)

kk-conj-head

тасымалдаған

тасымалдайтын

тасымалдадым

тасымалдадың

тасымалдадыңыз

тасымалдадық

тасымалдадыңдар

тасымалдадыңыздар

тасымалдағанмын

тасымалдағансың

тасымалдағансыз

тасымалдаған

тасымалдағанбыз

тасымалдағансыңдар

тасымалдағансыздар

тасымалдаған

тасымалдаппын

тасымалдапсың

тасымалдапсыз

тасымалдапты

тасымалдаппыз

тасымалдапсыңдар

тасымалдапсыздар

тасымалдапты

тасымалдайтынмын

тасымалдайтынсың

тасымалдайтынсыз

тасымалдайтын

тасымалдайтынбыз

тасымалдайтынсыңдар

тасымалдайтынсыздар

тасымалдайтын

тасымалдаймын

тасымалдайсың

тасымалдайсыз

тасымалдайды

тасымалдаймыз

тасымалдайсыңдар

тасымалдайсыздар

тасымалдайды

тасымалдармын

тасымалдарсың

тасымалдарсыз

тасымалдармыз

тасымалдарсыңдар

тасымалдарсыздар

тасымалдамақпын

тасымалдамақсың

тасымалдамақсыз

тасымалдамақ

тасымалдамақпыз

тасымалдамақсыңдар

тасымалдамақсыздар

тасымалдамақ

тасымалдайын

тасымалдаңыз

тасымалдасын

тасымалдайық

тасымалдаңдар

тасымалдаңыздар

тасымалдасын

тасымалдағым келеді

тасымалдағың келеді

тасымалдағыңыз келеді

тасымалдағысы келеді

тасымалдағымыз келеді

тасымалдағыларың келеді

тасымалдағыларыңыз келеді

тасымалдағылары келеді

тасымалдасам

тасымалдасаң

тасымалдасаңыз

тасымалдасақ

тасымалдасаңдар

тасымалдасаңыздар


мойынтұрық

kk-noun

мойынтұрық • (moiyntūryq)

moiyntūryq (romanization)
мойынтұрық (nominative singular)
мойынтұрықтар (nominative plural)
мойынтұрықтың (genitive singular)
мойынтұрықтардың (genitive plural)
мойынтұрыққа (dative singular)
мойынтұрықтарға (dative plural)
мойынтұрықты (accusative singular)
мойынтұрықтарды (accusative plural)
мойынтұрықта (locative singular)
мойынтұрықтарда (locative plural)
мойынтұрықтан (ablative singular)
мойынтұрықтардан (ablative plural)
мойынтұрықпен (instrumental singular)
мойынтұрықтармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

мойынтұрықтар

мойынтұрықтың

мойынтұрықтардың

мойынтұрыққа

мойынтұрықтарға

мойынтұрықты

мойынтұрықтарды

мойынтұрықта

мойынтұрықтарда

мойынтұрықтан

мойынтұрықтардан

мойынтұрықпен

мойынтұрықтармен

From Proto-Turkic *bōńduruk (“yoke”). Cognate with Azerbaijani boyunduruq, Turkish boyunduruk, Kyrgyz моюнтурук (moyunturuk), Turkmen boýuntyryk, Uyghur بويۇنتۇرۇق (boyunturuq) and Uzbek boʻyinturuq.

yoke (a bar or frame by which two draught animals are joined at their necks)

(figuratively) yoke (oppression, something which oppresses or restrains a person)


кідіру

head

кідіру • (kıdıru)


кідіріс

kk-noun

кідіріс • (kıdırıs)


өгейшөп

өгейшөп • (ögeişöp)

ögeişöp (romanization)
өгейшөп (nominative singular)
өгейшөптер (nominative plural)
өгейшөптің (genitive singular)
өгейшөптердің (genitive plural)
өгейшөпке (dative singular)
өгейшөптерге (dative plural)
өгейшөпті (accusative singular)
өгейшөптерді (accusative plural)
өгейшөпте (locative singular)
өгейшөптерде (locative plural)
өгейшөптен (ablative singular)
өгейшөптерден (ablative plural)
өгейшөппен (instrumental singular)
өгейшөптермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

өгейшөптердің

өгейшөптерге

өгейшөптерді

өгейшөптерде

өгейшөптерден

өгейшөптермен

From өгей (ögei, “step-”) + шөп (şöp, “grass, herb”).


Кесария

head

Кесария • (Kesariä)

kk-prop

Кесария • (Kesariä)


Памфүлия

head

Памфүлия • (Pamfüliä)

From Ancient Greek Παμφυλία (Pamphulía).


ойбай

From Persian وای وای (vây-vây) > Kazakhː /woj.baj/


сүмесүт

сүмесүт • (sümesüt)

From сүме (süme, “udder”) + сүт (süt, “milk”). Cognate to Kazakh сүмесін (sümesın, “milk”), from сүме (süme, “udder”) + *сүн (*sün, “milk”).

compound

sumesut (traditional Kazakh dish, made from milk).


Әлпей

head

Әлпей • (Älpei)

From Ancient Greek Ἀλφαῖος (Alphaîos), variant of Ἁλφαῖος (Halphaîos), from Biblical Hebrew חַלְפַּי (Ḥalpay).


Матия

Матия • (Matiä)

Ultimately from Biblical Hebrew מַתִּתְיָהוּ (Mattiṯyā́hū, literally “gift of God”).

der

מַתִּתְיָהוּ


Қападоқия

head

Қападоқия • (Qapadoqiä)

From Arabic قَبَادُوقِيَّة (qabādūqiyya).

der

قَبَادُوقِيَّة


криттік

head

криттік • (krittık)

kk-adj

криттік • (krittık)

Cretan (relating to Crete or its inhabitants)


криттік

kk-noun

криттік • (krittık)

krittık (romanization)
криттік (nominative singular)
криттіктер (nominative plural)
криттіктің (genitive singular)
криттіктердің (genitive plural)
криттікке (dative singular)
криттіктерге (dative plural)
криттікті (accusative singular)
криттіктерді (accusative plural)
криттікте (locative singular)
криттіктерде (locative plural)
криттіктен (ablative singular)
криттіктерден (ablative plural)
криттікпен (instrumental singular)
криттіктермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

криттіктердің

криттіктерге

криттіктерді

криттіктерде

криттіктерден

криттіктермен

Cretan (inhabitant or resident of Crete)


Қаяфа

head

Қаяфа • (Qaäfa)


қотақты жеме

From қотақ (qotaq, “dick”) and жемеу (jemeu, “not to eat”) (negative form of жеу (jeu)). Related to Kyrgyz котокту жеме (kotoktu jeme).

cog

котокту жеме


жақсы көру

head

жақсы көру • (jaqsy köru)

From жақсы (jaqsy) "well, good, good one" and көру (köru) "to see". Similar to Abkhaz idiom: абзиабара (abzjabara) "to see good one, to love, to see well". Cognate with Uzbek yaxshi ko'rmoq, Kyrgyz жакшы көрүү (jakşı körüü) etc.

cog

Kyrgyz жакшы көрүү (jakşı körüü)


қымыран

From Proto-Mongolic *kimuran, from Bulgar *qïmur. Doublet of қымыз (qymyz).


шұбат

head

шұбат • (şūbat)

Unknown. Possibly related to Kazakh шұбау (şūbau). 1) "to move in a line" > "to move" > "to shake" > "shake (drink)" 2) "to move in a line" > "to wander" > "to ferment" (compare: бродить (broditʹ, “to wander, to ferment”).


насыбай

From Persian نسوار (nasvâr, “snuff”), from [script needed] (nas, “snuff”) + [script needed] (-vâr, “-like, -ly”) (literally: "noselike, nasallike"). Cognate to Uzbek nosvoy. The part [script needed] (nas-) "nose, nasal, nasal tobacco" related to English nose, Russian нос (nos), Latin nasus etc.

com

naswar (form of moist, powdered tobacco snuff)


серуенші

kk-noun

серуенші • (seruenşı)

seruenşı (romanization)
серуенші (nominative singular)
серуеншілер (nominative plural)
серуеншінің (genitive singular)
серуеншілердің (genitive plural)
серуеншіге (dative singular)
серуеншілерге (dative plural)
серуеншіні (accusative singular)
серуеншілерді (accusative plural)
серуеншіде (locative singular)
серуеншілерде (locative plural)
серуеншіден (ablative singular)
серуеншілерден (ablative plural)
серуеншімен (instrumental singular)
серуеншілермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

серуеншілердің

серуеншілерге

серуеншілерді

серуеншілерде

серуеншілерден

серуеншілермен


өбу

From Proto-Turkic *öpüg (“kissing”). Cognate with Kyrgyz өбүү (öbüü).


Мақат

Unknown (but recorded in dictionaries). Possibly from Proto-Iranian *makatah (“apian”), via Persian [script needed] (*makat). Compare with Proto-Slavic *mečьka (“she-bear, little bear”) from Proto-Indo-European *meke- (“bee”). Related and less popular form мақай (maqai, “male bear”) seems reflects substantive adjective: *makayah (“apian”), via Persian [script needed] (*makay).

m+

kk:Мақат
kk:Мақат (тау)

A mountain in the Karaganda Region, Kazakhstan


бешбармақ

head

бешбармақ • (beşbarmaq)

In the sense of the main Kazakh dish it was probably first introduced by Tatar and Bashkir translators, that were sent by Russians. The word was formed by confusion with «бишбармак» ("five fingers"), another dish, which is called нарын (naryn) in Kazakh. Kazakhs have only traditionally called the dish ет.

kk:бешбармақ


тұш бауырсақ

тұш бауырсақ • (tūş bauyrsaq)

From тұш (tūş, “unleavened”) + бауырсақ (bauyrsaq, “boortsog”).


тұш

Related to Kazakh тұщы (tūşy), from тұш (tūş) + -шы (-şy).


көк самса

head

көк самса • (kök samsa)


нан кәуап

нан кәуап • (nan käuap)


оқа

oqa (romanization)
оқа (nominative singular)
оқалар (nominative plural)
оқаның (genitive singular)
оқалардың (genitive plural)
оқаға (dative singular)
оқаларға (dative plural)
оқаны (accusative singular)
оқаларды (accusative plural)
оқада (locative singular)
оқаларда (locative plural)
оқадан (ablative singular)
оқалардан (ablative plural)
оқамен (instrumental singular)
оқалармен (instrumental plural)


оқа

оқасы жоқ
оқасы жоқ#Kazakh

оқа емес
оқа емес#Kazakh


уақиға

уақиға • (uaqiğa)

uaqiğa (romanization)
уақиға (nominative singular)
уақиғалар (nominative plural)
уақиғаның (genitive singular)
уақиғалардың (genitive plural)
уақиғаға (dative singular)
уақиғаларға (dative plural)
уақиғаны (accusative singular)
уақиғаларды (accusative plural)
уақиғада (locative singular)
уақиғаларда (locative plural)
уақиғадан (ablative singular)
уақиғалардан (ablative plural)
уақиғамен (instrumental singular)
уақиғалармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

уақиғалардың

уақиғалардан

уақиғалармен

From Arabic وَاقِعَة (wāqiʕa, “event, incident”).


ебет

Cognate with Turkish evet, Kyrgyz ооба (ooba), etc.


оқасы жоқ

From оқа (oqa, “event”) + жоқ (joq, “no”).


уақ

Cognate with
Tatar вак (waq),
Southern Altai оок (ook),
Kyrgyz убак (ubak),
Khakas оох (oox),
Uzbek uvoq,
Uyghur ئۇۋاق (uwaq),
Crimean Tatar ufaq/vaq,
Turkish ufak (“small”),
etc.


уақ

uaq (romanization)
уақ (nominative singular)
уақтар (nominative plural)
уақтың (genitive singular)
уақтардың (genitive plural)
уаққа (dative singular)
уақтарға (dative plural)
уақты (accusative singular)
уақтарды (accusative plural)
уақта (locative singular)
уақтарда (locative plural)
уақтан (ablative singular)
уақтардан (ablative plural)
уақпен (instrumental singular)
уақтармен (instrumental plural)

From Persian وقت, from Arabic وَقْت (waqt, “time”).


шеп

şep (romanization)
шеп (nominative singular)
шептер (nominative plural)
шептің (genitive singular)
шептердің (genitive plural)
шепке (dative singular)
шептерге (dative plural)
шепті (accusative singular)
шептерді (accusative plural)
шепте (locative singular)
шептерде (locative plural)
шептен (ablative singular)
шептерден (ablative plural)
шеппен (instrumental singular)
шептермен (instrumental plural)


тінту

head

тінту • (tıntu)

From Mongolian temtü- (“to dig”) > *tentü- > *tintü- > *tinti- > *tint- > *tintüw > Kazakh: тінту (1).


қазан кәуап

қазан кәуап • (qazan käuap)

Related to Uzbek qozon kabob, Kyrgyz казан кебеб (kazan kebeb).


сүмесін

сүмесін • (sümesın)

From сүме (süme, “udder”) + *сүн (*sün, “milk”). Element *сүн seems borrowed from Mongolian sün (“milk”). Cognate to Kazakh сүмесүт (sümesüt), from сүме (süme, “udder”) + сүт (süt, “milk”).


іні

From Proto-Turkic *ini (“younger brother”).


қуырдақ

From Kazakh қуыру (quyru). Cognate to Uzbek qovurdoq, Kyrgyz куурдак (kuurdak).


тұр

тұру тұру#Kazakh

second-person singular familiar imperative of тұру (tūru, “to stand”)


тұр

Haplology of Proto-Turkic *turur, aorist of *tur- (“to stand”). Doublet of тұрар (tūrar).

тұру тұру#Kazakh

continuous aspect
continuous aspect#English

third-person present indicative auxiliary of тұру (tūru, “to stand”), forms one of the four continuous aspects after a past converb in -п³ (-p³)


алақай

From Arabic [script needed] (allāh ḥayy, “Allah is alive”), related to Uzbek alloh hayy.


оқшашар

head

оқшашар • (oqşaşar)

From оқ (oq, “bullet”) + шашу (şaşu, “to throw”). Calque of Russian пулемёт (pulemjót, “bullet-thrower”), from пуля (pulja, “bullet”) + метать (metatʹ, “to throw”). Cognate to Nogai окшашар (okşaşar).


қарын ашу

head

қарын ашу • (qaryn aşu)


тұрыңыз

тұрыңыз • (tūryñyz)

тұру тұру#Kazakh

second-person singular polite imperative of тұру (tūru, “to stand”)


тұрыңыздар

тұрыңыздар • (tūryñyzdar)

тұ‧ры‧ңыз‧дар

тұру тұру#Kazakh

second-person plural polite imperative of тұру (tūru, “to stand”)


тұрыңдар

тұрыңдар • (tūryñdar)

тұру тұру#Kazakh


тұрсын

тұрсын • (tūrsyn)

тұру тұру#Kazakh

third-person imperative of тұру (tūru, “to stand”)


тұрайын

тұрайын • (tūraiyn)

тұру тұру#Kazakh

first-person singular imperative of тұру (tūru, “to stand”)


тұрайық

тұрайық • (tūraiyq)

тұру тұру#Kazakh

first-person plural imperative of тұру (tūru, “to stand”)


игі

From Proto-Turkic *edgü. Doublet of ізгі (ızgı) and иә (iä).


нөлеу

нөлеу • (nöleu)


үшеу

үшеу • (üşeu)


үйге

үйге • (üige)


қотағыма

қотағыма • (qotağyma)

From қотақ (qotaq, “dick”) + -ым (-ym) + -а (-a), literally ”to my dick”. Related to Kyrgyz котогума (kotoguma).


жәлептік

head

жәлептік • (jäleptık)


шашу

шашу • (şaşu)


аңғылшан

аңғылшан • (añğylşan)

From Russian англичанин (angličanin), from Англия (Anglija) + -чанин (-čanin). Earlier form of Kazakh ағылшын (ağylşyn).


ас дәмді болсын

ас дәмді болсын • (as dämdı bolsyn)

ас (as, “food”) + дәмді (dämdı, “tasty”) + болу (bolu, “to be”).


болсын

болу болу#Kazakh

third-person singular imperative of болу (bolu, “to be; to take place; to have; to become”)


майсөк

head

майсөк • (maisök)

май (mai, “butter, oil”) + сөк (sök, “millet, wheat”)


шұбау

head

шұбау • (şūbau)

şūbau (romanization)
шұбау (infinitive)
шұбаған (participle past)
шұбар (future participle)
шұбайтын (participle past transitional-past)
шұбадым (first-person past singular)
шұбадың (informal past second-person singular)
шұбадыңыз (formal past second-person singular)
шұбады (past singular third-person)
шұбадық (first-person past plural)
шұбадыңдар (informal past plural second-person)
шұбадыңыздар (formal past plural second-person)
шұбады (past plural third-person)
шұбағанмын (direct distal first-person past singular)
шұбағансың (direct distal informal past second-person singular)
шұбағансыз (direct distal formal past second-person singular)
шұбаған (direct distal past singular third-person)
шұбағанбыз (direct distal first-person past plural)
шұбағансыңдар (direct distal informal past plural second-person)
шұбағансыздар (direct distal formal past plural second-person)
шұбаған (direct distal past plural third-person)
шұбаппын (distal first-person indirect past singular)
шұбапсың (distal indirect informal past second-person singular)
шұбапсыз (distal formal indirect past second-person singular)
шұбапты (distal indirect past singular third-person)
шұбаппыз (distal first-person indirect past plural)
шұбапсыңдар (distal indirect informal past plural second-person)
шұбапсыздар (distal formal indirect past plural second-person)
шұбапты (distal indirect past plural third-person)
шұбайтынмын (first-person habitual past singular)
шұбайтынсың (habitual informal past second-person singular)
шұбайтынсыз (formal habitual past second-person singular)
шұбайтын (habitual past singular third-person)
шұбайтынбыз (first-person habitual past plural)
шұбайтынсыңдар (habitual informal past plural second-person)
шұбайтынсыздар (formal habitual past plural second-person)
шұбайтын (habitual past plural third-person)
шұбаймын (aorist first-person present singular)
шұбайсың (aorist informal present second-person singular)
шұбайсыз (aorist formal present second-person singular)
шұбайды (aorist present singular third-person)
шұбаймыз (aorist first-person plural present)
шұбайсыңдар (aorist informal plural present second-person)
шұбайсыздар (aorist formal plural present second-person)
шұбайды (aorist plural present third-person)
шұбармын (first-person future presumptive singular)
шұбарсың (future informal presumptive second-person singular)
шұбарсыз (formal future presumptive second-person singular)
шұбар (future presumptive singular third-person)
шұбармыз (first-person future plural presumptive)
шұбарсыңдар (future informal plural presumptive second-person)
шұбарсыздар (formal future plural presumptive second-person)
шұбар (future plural presumptive third-person)
шұбамақпын (first-person future intentive singular)
шұбамақсың (future informal intentive second-person singular)
шұбамақсыз (formal future intentive second-person singular)
шұбамақ (future intentive singular third-person)
шұбамақпыз (first-person future intentive plural)
шұбамақсыңдар (future informal intentive plural second-person)
шұбамақсыздар (formal future intentive plural second-person)
шұбамақ (future intentive plural third-person)
шұбайын (first-person hortative imperative singular)
шұба (hortative imperative informal second-person singular)
шұбаңыз (formal hortative imperative second-person singular)
шұбасын (hortative imperative singular third-person)
шұбайық (first-person hortative imperative plural)
шұбаңдар (hortative imperative informal plural second-person)
шұбаңыздар (formal hortative imperative plural second-person)
шұбасын (hortative imperative plural third-person)
шұбағым келеді (first-person optative singular)
шұбағың келеді (informal optative second-person singular)
шұбағыңыз келеді (formal optative second-person singular)
шұбағысы келеді (optative singular third-person)
шұбағымыз келеді (first-person optative plural)
шұбағыларың келеді (informal optative plural second-person)
шұбағыларыңыз келеді (formal optative plural second-person)
шұбағылары келеді (optative plural third-person)
шұбасам (conditional first-person singular)
шұбасаң (conditional informal second-person singular)
шұбасаңыз (conditional formal second-person singular)
шұбаса (conditional singular third-person)
шұбасақ (conditional first-person plural)
шұбасаңдар (conditional informal plural second-person)
шұбасаңыздар (conditional formal plural second-person)
шұбаса (conditional plural third-person)

kk-conj-head

шұбадыңыздар

шұбағансыңдар

шұбағансыздар

шұбайтынсыңдар

шұбайтынсыздар

шұбамақсыңдар

шұбамақсыздар

шұбағым келеді

шұбағың келеді

шұбағыңыз келеді

шұбағысы келеді

шұбағымыз келеді

шұбағыларың келеді

шұбағыларыңыз келеді

шұбағылары келеді

шұбасаңыздар

Related to Bashkir сыбату (sıbatu, “to move in line”), from сыбай (sıbay, “team, long”).


релятивизм

kk-noun

релятивизм • (relätivizm)

Borrowed from Russian релятиви́зм (reljativízm), from French relativisme.

kk:релятивизм


шулы

head

шулы • (şuly)

kk-adj

шулы • (şuly)


инклюзивті

head

инклюзивті • (inklüzivtı)

kk-adj

инклюзивті • (inklüzivtı)

From Russian инклюзивный (inkljuzivnyj).


ағылшын тілі

head

ағылшын тілі • (ağylşyn tılı)

compound

ағылшын (ağylşyn) + тілі (tılı)


аңғылшанша

head

аңғылшанша • (añğylşanşa)

suffix

аңғылшан (añğylşan) + -ша (-şa)


аңғылшан тілі

head

аңғылшан тілі • (añğylşan tılı)

From аңғылшан (añğylşan) + тілі (tılı).

com

аңғылшан (añğylşan) + тілі (tılı)


ءسۇت

head

ءسۇت • (süt)


اڭعىلشان

اڭعىلشان • (añğylşan)

аңғылшан аңғылшан#Kazakh


añğylşan

аңғылшан аңғылшан#Kazakh

Latin spelling of аңғылшан (añğylşan, “Englishman”)


اعىلشىن

اعىلشىن • (ağylşyn)

ағылшын ағылшын#Kazakh


ağylşyn

ағылшын ағылшын#Kazakh

Latin spelling of ағылшын (ağylşyn, “Englishman”)


көп-көп

көп-көп • (köp-köp)

From көп (köp, “much”) + -п- (-p-, “very”).


жап-жаңа

From жаңа (jaña, “new”) + -п- (-p-, “very”).


қотағымды жемеші

қотағымды жемеші • (qotağymdy jemeşı)

From қотағымды (qotağymdy, “my dick”) + жемеші (jemeşı, “don't eat, please”). Related to Kazakh қотақты жеме (qotaqty jeme), қотақты жемеші (qotaqty jemeşı).

cog

қотақты жеме


үтік

head

үтік • (ütık)

From Proto-Turkic *ütük, of Chinese origin. Cognate to Russian утюг (utjug). Doublet of өтек (ötek).


оқа емес

From оқа (oqa, “event”) + емес (emes, “there isn't, isn't”).


оқасы

third-person possessed form of оқа (oqa)


иттің баласы

head

иттің баласы • (ittıñ balasy)

From ит (it, “dog”) + бала (bala, “kid”).


баласы

бала бала#Kazakh

third-person possessed form of бала (bala)


қотақты жемеші

қотақты жемеші • (qotaqty jemeşı)

From қотақ (qotaq) and жемеу (jemeu, “not to eat”) + -ші (-şı, “please”).


арзымайды

From арзу (arzu, “to worth”) + -ма (-ma) + -й (-i) + -ды (-dy). Literally, “doesn't worth it”.


арзымайтын

From арзу (arzu, “to worth”) + -май (-mai, “not”) + -тын (-tyn).


жақсы көретін

head

жақсы көретін • (jaqsy köretın)

From жақсы (jaqsy) "well, good, good one" and көру (köru) "to see".


қытайбұршақ

kk-noun

қытайбұршақ • (qytaibūrşaq)

qytaibūrşaq (romanization)
қытайбұршақ (nominative singular)
қытайбұршақтар (nominative plural)
қытайбұршақтың (genitive singular)
қытайбұршақтардың (genitive plural)
қытайбұршаққа (dative singular)
қытайбұршақтарға (dative plural)
қытайбұршақты (accusative singular)
қытайбұршақтарды (accusative plural)
қытайбұршақта (locative singular)
қытайбұршақтарда (locative plural)
қытайбұршақтан (ablative singular)
қытайбұршақтардан (ablative plural)
қытайбұршақпен (instrumental singular)
қытайбұршақтармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қытайбұршақтар

қытайбұршақтың

қытайбұршақтардың

қытайбұршаққа

қытайбұршақтарға

қытайбұршақты

қытайбұршақтарды

қытайбұршақта

қытайбұршақтарда

қытайбұршақтан

қытайбұршақтардан

қытайбұршақпен

қытайбұршақтармен

Compound of қытай (qytai) + бұршақ (būrşaq), literally “Chinese pea”.


өмлет

kk-noun

өмлет • (ömlet)

ömlet (romanization)
өмлет (nominative singular)
өмлеттер (nominative plural)
өмлеттің (genitive singular)
өмлеттердің (genitive plural)
өмлетке (dative singular)
өмлеттерге (dative plural)
өмлетті (accusative singular)
өмлеттерді (accusative plural)
өмлетте (locative singular)
өмлеттерде (locative plural)
өмлеттен (ablative singular)
өмлеттерден (ablative plural)
өмлетпен (instrumental singular)
өмлеттермен (instrumental plural)

From Russian омле́т (omlét), from French omelette.


жасушааралық

head

жасушааралық • (jasuşaaralyq)

kk-adj

жасушааралық • (jasuşaaralyq)


атқыш

kk-noun

атқыш • (atqyş)

atqyş (romanization)
атқыш (nominative singular)
атқыштар (nominative plural)
атқыштың (genitive singular)
атқыштардың (genitive plural)
атқышқа (dative singular)
атқыштарға (dative plural)
атқышты (accusative singular)
атқыштарды (accusative plural)
атқышта (locative singular)
атқыштарда (locative plural)
атқыштан (ablative singular)
атқыштардан (ablative plural)
атқышпен (instrumental singular)
атқыштармен (instrumental plural)


жабдық

jabdyq (romanization)
жабдық (nominative singular)
жабдықтар (nominative plural)
жабдықтың (genitive singular)
жабдықтардың (genitive plural)
жабдыққа (dative singular)
жабдықтарға (dative plural)
жабдықты (accusative singular)
жабдықтарды (accusative plural)
жабдықта (locative singular)
жабдықтарда (locative plural)
жабдықтан (ablative singular)
жабдықтардан (ablative plural)
жабдықпен (instrumental singular)
жабдықтармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

жабдықтардың

жабдықтардан

жабдықтармен


сірке тұшпара

head

сірке тұшпара • (sırke tūşpara)

From сірке (sırke, “vinegar”) + тұшпара (tūşpara, “dumplings”).


юзербокс

kk-noun

юзербокс • (üzerboks) (nominative plural юзербокстар)

üzerboks (romanization)
юзербокстар (nominative plural)
юзербокс (nominative singular)
юзербокс (nominative plural)
юзербокс (genitive singular)
юзербокс (genitive plural)
юзербокс (dative singular)
юзербокс (dative plural)
юзербокс (accusative singular)
юзербокс (accusative plural)
юзербокс (locative singular)
юзербокс (locative plural)
юзербокс (ablative singular)
юзербокс (ablative plural)
юзербокс (instrumental singular)
юзербокс (instrumental plural)


қуырма тұшпара

head

қуырма тұшпара • (quyrma tūşpara)

From қуырма (quyrma) + тұшпара (tūşpara).


мәнті

мәнті • (mäntı)

From Old Turkic mantaw (monophthongal: mantū, mantï), from Chinese 饅頭 /馒头 (mántou, mántóu), from Sanskrit मोद (mōda, “modak, gift, joy”), from Proto-Indo-European *mewd- (“to rejoice”) [https://www.airitilibrary.com/Article/Detail/a0000578-202212-202212280001-202212280001-15-24 [2]]. False etymological interpretations: "barbarian's head" (because of hieroglyph 蠻 /蛮 (mán, “barbarian”) in alternative spelling 蠻頭 /蛮头 (mántóu)) or relation with Chinese 麵 /面 (miàn, “dough”). At least the Indian modaks https://en.wikipedia.org/wiki/Modak are very similar dish (in shape) to the Chinese mántóu and could have entered China with Buddhism.


мұғайын

head

мұғайын • (mūğaiyn)

kk-adj

мұғайын • (mūğaiyn)

Borrowed from Arabic مُعَيَّن (muʕayyan, “defined, specified”).


қарар

qarar (romanization)
қарар (nominative singular)
қарарлар (nominative plural)
қарардың (genitive singular)
қарарлардың (genitive plural)
қарарға (dative singular)
қарарларға (dative plural)
қарарды (accusative singular)
қарарларды (accusative plural)
қарарда (locative singular)
қарарларда (locative plural)
қарардан (ablative singular)
қарарлардан (ablative plural)
қарармен (instrumental singular)
қарарлармен (instrumental plural)

From Arabic قَرَار (qarār, “agreement; decision”).


дәулет

kk-noun

дәулет • (däulet)

däulet (romanization)
дәулет (nominative singular)
дәулеттер (nominative plural)
дәулеттің (genitive singular)
дәулеттердің (genitive plural)
дәулетке (dative singular)
дәулеттерге (dative plural)
дәулетті (accusative singular)
дәулеттерді (accusative plural)
дәулетте (locative singular)
дәулеттерде (locative plural)
дәулеттен (ablative singular)
дәулеттерден (ablative plural)
дәулетпен (instrumental singular)
дәулеттермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

дәулеттердің

дәулеттерден

дәулеттермен


наншы

head

наншы • (nanşy)

nanşy (romanization)
наншы (nominative singular)
наншылар (nominative plural)
наншының (genitive singular)
наншылардың (genitive plural)
наншыға (dative singular)
наншыларға (dative plural)
наншыны (accusative singular)
наншыларды (accusative plural)
наншыда (locative singular)
наншыларда (locative plural)
наншыдан (ablative singular)
наншылардан (ablative plural)
наншымен (instrumental singular)
наншылармен (instrumental plural)

From нан (nan, “bread”) + -шы (-şy, “-er”).


отыр

отыру отыру#Kazakh

second-person singular familiar imperative of отыру (otyru, “to sit”)


отыр

Haplology of Proto-Turkic aorist *olturur. Doublet of отырар (otyrar).

отыру отыру#Kazakh

third-person present indicative auxiliary of отыру (otyru, “to sit”), forms one of the four continuous aspects after a past converb in -п³ (-p³)


сәлеметпін

сәлеметпін • (sälemetpın)

From сәлемет (sälemet, “health, healthy”) + -пін (-pın, “I am”)

suf

сәлеметсіз бе
сәлеметсіз бе#Kazakh

I am healthy; I'm fine (the reply to the greeting сәлеметсіз бе (sälemetsız be))


шөлейтті

head

шөлейтті • (şöleittı)

kk-adj

шөлейтті • (şöleittı)


шөлейтті

head

шөлейтті • (şöleittı)

шөлейт шөлейт#Kazakh


Алакөл

Алакөл • (Alaköl)

kk-proper noun

Алакөл • (Alaköl)

A village in the Kostanay Region, Kazakhstan

A village in the Pavlodar Region, Kazakhstan

West Kazakhstan Region
w:West Kazakhstan Region

A village in the West Kazakhstan Region, Kazakhstan

A village in the Akmola Region, Kazakhstan

Balkhash-Alakol Basin
w:Balkhash-Alakol Basin

Alakol (a lake in the Balkhash-Alakol Basin, Kazakhstan)

Alakol (a district of the Jetisu Region, Kazakhstan)

A village in the Jetisu Region, Kazakhstan


Қайрат

Borrowed from Persian غیرت, from Arabic غَيْرَة (ḡayra).


Қалмұханбет

head

Қалмұханбет • (Qalmūxanbet)


Нұрмұханбет

Нұрмұханбет • (Nūrmūxanbet)

kk-prop

Нұрмұханбет • (Nūrmūxanbet)

From Arabic نُور (nūr, “light”) and مُحَمَّد (muḥammad, “Muhammad”).


Қайырбек

From қайыр (qaiyr, “alms”) + бек (bek, “chieftain, master”).


Бексұлтан

head

Бексұлтан • (Beksūltan)

kk-prop

Бексұлтан • (Beksūltan)

From бек (bek, “chieftain, master”) + сұлтан (sūltan, “sultan”).


төменгі

head

төменгі • (tömeñı)

kk-adj

төменгі • (tömeñı)

lower (situated on lower ground, nearer a coast, or more southerly)


көрсеткіш

kk-noun

көрсеткіш • (körsetkış)

körsetkış (romanization)
көрсеткіш (nominative singular)
көрсеткіштер (nominative plural)
көрсеткіштің (genitive singular)
көрсеткіштердің (genitive plural)
көрсеткішке (dative singular)
көрсеткіштерге (dative plural)
көрсеткішті (accusative singular)
көрсеткіштерді (accusative plural)
көрсеткіште (locative singular)
көрсеткіштерде (locative plural)
көрсеткіштен (ablative singular)
көрсеткіштерден (ablative plural)
көрсеткішпен (instrumental singular)
көрсеткіштермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

көрсеткіштер

көрсеткіштің

көрсеткіштердің

көрсеткіштерге

көрсеткіштерді

көрсеткіштерде

көрсеткіштен

көрсеткіштерден

көрсеткішпен

көрсеткіштермен


қызуөлшегіш

kk-noun

қызуөлшегіш • (qyzuölşegış)

qyzuölşegış (romanization)
қызуөлшегіш (nominative singular)
қызуөлшегіштер (nominative plural)
қызуөлшегіштің (genitive singular)
қызуөлшегіштердің (genitive plural)
қызуөлшегішке (dative singular)
қызуөлшегіштерге (dative plural)
қызуөлшегішті (accusative singular)
қызуөлшегіштерді (accusative plural)
қызуөлшегіште (locative singular)
қызуөлшегіштерде (locative plural)
қызуөлшегіштен (ablative singular)
қызуөлшегіштерден (ablative plural)
қызуөлшегішпен (instrumental singular)
қызуөлшегіштермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қызуөлшегіштер

қызуөлшегіштің

қызуөлшегіштердің

қызуөлшегішке

қызуөлшегіштерге

қызуөлшегішті

қызуөлшегіштерді

қызуөлшегіште

қызуөлшегіштерде

қызуөлшегіштен

қызуөлшегіштерден

қызуөлшегішпен

қызуөлшегіштермен

қызу (qyzu) + өлшегіш (ölşegış).

compound

қызу (qyzu) + өлшегіш (ölşegış)


микробағдарлама

kk-noun

микробағдарлама • (mikrobağdarlama)

mikrobağdarlama (romanization)
микробағдарлама (nominative singular)
микробағдарламалар (nominative plural)
микробағдарламаның (genitive singular)
микробағдарламалардың (genitive plural)
микробағдарламаға (dative singular)
микробағдарламаларға (dative plural)
микробағдарламаны (accusative singular)
микробағдарламаларды (accusative plural)
микробағдарламада (locative singular)
микробағдарламаларда (locative plural)
микробағдарламадан (ablative singular)
микробағдарламалардан (ablative plural)
микробағдарламамен (instrumental singular)
микробағдарламалармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

микробағдарлама

микробағдарламалар

микробағдарламаның

микробағдарламалардың

микробағдарламаға

микробағдарламаларға

микробағдарламаны

микробағдарламаларды

микробағдарламада

микробағдарламаларда

микробағдарламадан

микробағдарламалардан

микробағдарламамен

микробағдарламалармен

микро- (mikro-) + бағдарлама (bağdarlama).


микроқозғалыс

kk-noun

микроқозғалыс • (mikroqozğalys)

mikroqozğalys (romanization)
микроқозғалыс (nominative singular)
микроқозғалыстар (nominative plural)
микроқозғалыстың (genitive singular)
микроқозғалыстардың (genitive plural)
микроқозғалысқа (dative singular)
микроқозғалыстарға (dative plural)
микроқозғалысты (accusative singular)
микроқозғалыстарды (accusative plural)
микроқозғалыста (locative singular)
микроқозғалыстарда (locative plural)
микроқозғалыстан (ablative singular)
микроқозғалыстардан (ablative plural)
микроқозғалыспен (instrumental singular)
микроқозғалыстармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

микроқозғалыс

микроқозғалыстар

микроқозғалыстың

микроқозғалыстардың

микроқозғалысқа

микроқозғалыстарға

микроқозғалысты

микроқозғалыстарды

микроқозғалыста

микроқозғалыстарда

микроқозғалыстан

микроқозғалыстардан

микроқозғалыспен

микроқозғалыстармен


микропроцессор

mikroprosessor (romanization)
микропроцессор (nominative singular)
микропроцессорлар (nominative plural)
микропроцессордың (genitive singular)
микропроцессорлардың (genitive plural)
микропроцессорға (dative singular)
микропроцессорларға (dative plural)
микропроцессорды (accusative singular)
микропроцессорларды (accusative plural)
микропроцессорда (locative singular)
микропроцессорларда (locative plural)
микропроцессордан (ablative singular)
микропроцессорлардан (ablative plural)
микропроцессормен (instrumental singular)
микропроцессорлармен (instrumental plural)

микропроцессор

микропроцессорлар

микропроцессордың

микропроцессорлардың

микропроцессорға

микропроцессорларға

микропроцессорды

микропроцессорларды

микропроцессорда

микропроцессорларда

микропроцессордан

микропроцессорлардан

микропроцессормен

микропроцессорлармен

Borrowed from Russian микропроце́ссор (mikroprocéssor).

bor+

микропроце́ссор


Езекиел

From Latin Ezechiel, from Koine Greek Ἰεζεκιήλ (Iezekiḗl), from Biblical Hebrew יְחֶזְקֵאל (Y'ḥezqēl, “God strengthens”).


Исраил

head

Исраил • (İsrail)

Ultimately from Hebrew יִשְׂרָאֵל (yisra'él, “Israel”).


Сион

From Russian Сио́н (Sión), from Hebrew ציון (tsiyón).


Қармил

From Hebrew כַּרְמֶל (karmél, “vineyard of El/God”).


філістір

head

філістір • (fılıstır)

fılıstır (romanization)
філістір (nominative singular)
філістірлер (nominative plural)
філістірдің (genitive singular)
філістірлердің (genitive plural)
філістірге (dative singular)
філістірлерге (dative plural)
філістірді (accusative singular)
філістірлерді (accusative plural)
філістірде (locative singular)
філістірлерде (locative plural)
філістірден (ablative singular)
філістірлерден (ablative plural)
філістірмен (instrumental singular)
філістірлермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

філістірлердің

філістірлерге

філістірлерді

філістірлерде

філістірлерден

філістірлермен

der

פְּלִשְׁתִּים

Hebrew פְּלִשְׁתִּים


Едом

Via Late Latin Edōm from Koine Greek Ἐδώμ (Edṓm) from Biblical Hebrew אֱדוֹם (ʾĔḏōm).


күйреу

head

күйреу • (küireu)


ержүрек

ержүрек • (erjürek)

kk-adj

ержүрек • (erjürek)


самариялық

head

самариялық • (samariälyq)

kk-adj

самариялық • (samariälyq)


Содом

Ultimately from Biblical Hebrew סְדֹם (s'dóm).


сау бол

From сау (sau, “health, healthy”) + бол (bol, “be”). In meaning "bless you" (after sneeze) is a Calque of Russian будь здоров (budʹ zdorov, “be healthy”). Native phrases mostly are used with theonyms or something religious e.g. жәрекімалда (järekımalda) (жәрекімалла (järekımalla)), from يرحمك الله (“Yarhamuk Allāh”), бер Тәңір (ber Täñır) etc.
In western dialect also means "thank you".Cognate with Turkish sağ ol (“thank you”),
Crimean Tatar sağ ol (“thank you”),
Kumyk савбол (sawbol, “thank you; goodbye”),
Azerbaijani sağ ol (“thank you”), etc.

alter

жәрекімалла (järekımalla)

cog

bless you, gesundheit (said to someone who has just sneezed)


қарта

Might be related to Kazakh қарын (qaryn). Compare Uzbek qarta.

qarta (traditional sausage-like food in Central Asia)


Ошия

head

Ошия • (Oşiä)

Ultimately from Biblical Hebrew הוֹשֵׁעַ (hōšḗaʿ, “Hosea”).


Бағал

head

Бағал • (Bağal)

Borrowed from Arabic بَعْل (baʕl), from Hebrew בַּעַל (bá`al, “lord, husband, owner”).


Алда

From Arabic الله (allāh, “Allah”) with adaptation of long /lː/ to /ld/ (compare: bismillāh > пісімілдә). Doublet of Алла (Alla, “Allah”).


Аллаберген

From Алла (Alla, “Allah”) + берген (bergen, “the passive participle of беру (beru, “to give”)”).

com

the passive participle of <i class="Cyrl mention" lang="kk">беру</i> (beru, “to give”)


пісмілдә

head

пісмілдә • (pısmıldä)

bor

بِسْمِ اللّٰه


бісміллә

head

бісміллә • (bısmıllä)

bor

بِسْمِ اللّٰه


Алдаһ

Aldah (romanization)
Алдаһ (nominative singular)
Алдаһтың (genitive singular)
Алдаһқа (dative singular)
Алдаһты (accusative singular)
Алдаһта (locative singular)
Алдаһтан (ablative singular)
Алдаһпен (instrumental singular)


юзербокстар

head

юзербокстар • (üzerbokstar)

юзербокс юзербокс#Kazakh

nominative plural of юзербокс (üzerboks)


шелпек

шелпек • (şelpek)

English: shelpek

→ Russian: шельпек (šelʹpek)

Roots are unknown, but related to Uzbek chalpak, Turkmen çelpek.


теледидар

From теле- (tele-) + дидар (didar). Coined by Kazakh writer and translator Islam Jarylgapov during 20th century.

coin

kk:Ісләм Жарылғапов


пышақтау

head

пышақтау • (pyşaqtau)

From пышақ (pyşaq, “knife”) + -та (-ta) + -у (-u). Related to Uzbek pichoqlamoq, Kyrgyz бычактоо (bıcaktoo), Turkish bıçaklamak etc.


инвестициялау

head

инвестициялау • (investisiälau)

From инвестиция (investisiä, “investment”) + -ла (-la) + -у (-u). Similar to Uzbek investitsiyalamoq (“to invest”).


Каспий

Borrowed from Russian Каспийский (Kaspijskij, “Caspian”). Earlier, the Kazakhs called the sea "Атырау теңізі".


мақай

Unknown (but recorded in dictionaries). Possibly from Proto-Iranian *makayah (“apian”), via Persian [script needed] (*makay). Compare with Proto-Slavic *mečьka (“she-bear, little bear”) from Proto-Indo-European *meke- (“bee”). Related and more popular form мақат (maqat, “male bear”) seems reflects substantive adjective: *makatah (“apian”), via Persian [script needed] (*makat).


бесбармақ

In the sense of the main Kazakh dish it was probably first introduced by Tatar and Bashkir translators, that were sent by Russians. The word was formed by confusion with «бишбармак» ("five fingers"), another dish, which is called нарын (naryn) in Kazakh. It was then remodeled by the influence of Kazakh бес (bes) (also see: бешбармақ (beşbarmaq)). Kazakhs have only traditionally called the dish ет (et).
Synchronically analyzable as бес (bes, “five”) + бармақ (barmaq, “finger”).

kk:бесбармақ


бұғдай

kk-noun

бұғдай • (būğdai)

būğdai (romanization)
бұғдай (nominative singular)
бұғдайлар (nominative plural)
бұғдайдың (genitive singular)
бұғдайлардың (genitive plural)
бұғдайға (dative singular)
бұғдайларға (dative plural)
бұғдайды (accusative singular)
бұғдайларды (accusative plural)
бұғдайда (locative singular)
бұғдайларда (locative plural)
бұғдайдан (ablative singular)
бұғдайлардан (ablative plural)
бұғдаймен (instrumental singular)
бұғдайлармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

бұғдайлардың

бұғдайлардан

бұғдайлармен

Borrowed from a non-Kipchak Turkic language, ultimately from Proto-Turkic *boguday. Doublet of бидай (bidai), which is inherited.


ағу

ağu (romanization)
ағу (infinitive)
аққан (participle past)
ағар (future participle)
ағатын (participle past transitional-past)
ақтым (first-person past singular)
ақтың (informal past second-person singular)
ақтыңыз (formal past second-person singular)
ақты (past singular third-person)
ақтық (first-person past plural)
ақтыңдар (informal past plural second-person)
ақтыңыздар (formal past plural second-person)
ақты (past plural third-person)
аққанмын (direct distal first-person past singular)
аққансың (direct distal informal past second-person singular)
аққансыз (direct distal formal past second-person singular)
аққан (direct distal past singular third-person)
аққанбыз (direct distal first-person past plural)
аққансыңдар (direct distal informal past plural second-person)
аққансыздар (direct distal formal past plural second-person)
аққан (direct distal past plural third-person)
ағыппын (distal first-person indirect past singular)
ағыпсың (distal indirect informal past second-person singular)
ағыпсыз (distal formal indirect past second-person singular)
ағыпты (distal indirect past singular third-person)
ағыппыз (distal first-person indirect past plural)
ағыпсыңдар (distal indirect informal past plural second-person)
ағыпсыздар (distal formal indirect past plural second-person)
ағыпты (distal indirect past plural third-person)
ағатынмын (first-person habitual past singular)
ағатынсың (habitual informal past second-person singular)
ағатынсыз (formal habitual past second-person singular)
ағатын (habitual past singular third-person)
ағатынбыз (first-person habitual past plural)
ағатынсыңдар (habitual informal past plural second-person)
ағатынсыздар (formal habitual past plural second-person)
ағатын (habitual past plural third-person)
ағамын (aorist first-person present singular)
ағасың (aorist informal present second-person singular)
ағасыз (aorist formal present second-person singular)
ағады (aorist present singular third-person)
ағамыз (aorist first-person plural present)
ағасыңдар (aorist informal plural present second-person)
ағасыздар (aorist formal plural present second-person)
ағады (aorist plural present third-person)
ағармын (first-person future presumptive singular)
ағарсың (future informal presumptive second-person singular)
ағарсыз (formal future presumptive second-person singular)
ағар (future presumptive singular third-person)
ағармыз (first-person future plural presumptive)
ағарсыңдар (future informal plural presumptive second-person)
ағарсыздар (formal future plural presumptive second-person)
ағар (future plural presumptive third-person)
ақпақпын (first-person future intentive singular)
ақпақсың (future informal intentive second-person singular)
ақпақсыз (formal future intentive second-person singular)
ақпақ (future intentive singular third-person)
ақпақпыз (first-person future intentive plural)
ақпақсың (future informal intentive plural second-person)
ақпақсыз (formal future intentive plural second-person)
ақпақ (future intentive plural third-person)
ағайын (first-person hortative imperative singular)
ақ (hortative imperative informal second-person singular)
ағыңыз (formal hortative imperative second-person singular)
ақсын (hortative imperative singular third-person)
ағайық (first-person hortative imperative plural)
ағыңдар (hortative imperative informal plural second-person)
ағыңыздар (formal hortative imperative plural second-person)
ақсын (hortative imperative plural third-person)
аққым келеді (first-person optative singular)
аққың келеді (informal optative second-person singular)
аққыңыз келеді (formal optative second-person singular)
аққысы келеді (optative singular third-person)
аққымыз келеді (first-person optative plural)
аққыларың келеді (informal optative plural second-person)
аққыларыңыз келеді (formal optative plural second-person)
аққылары келеді (optative plural third-person)
ақсам (conditional first-person singular)
ақсаң (conditional informal second-person singular)
ақсаңыз (conditional formal second-person singular)
ақса (conditional singular third-person)
ақсақ (conditional first-person plural)
ақсаңдар (conditional informal plural second-person)
ақсаңыздар (conditional formal plural second-person)
ақса (conditional plural third-person)

kk-conj-head

ағатынсыңдар

ағатынсыздар

аққым келеді

аққың келеді

аққыңыз келеді

аққысы келеді

аққымыз келеді

аққыларың келеді

аққыларыңыз келеді

аққылары келеді


аққұман

kk-noun

аққұман • (aqqūman)

aqqūman (romanization)
аққұман (nominative singular)
аққұмандар (nominative plural)
аққұманның (genitive singular)
аққұмандардың (genitive plural)
аққұманға (dative singular)
аққұмандарға (dative plural)
аққұманды (accusative singular)
аққұмандарды (accusative plural)
аққұманда (locative singular)
аққұмандарда (locative plural)
аққұманнан (ablative singular)
аққұмандардан (ablative plural)
аққұманмен (instrumental singular)
аққұмандармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

аққұмандардың

аққұмандарға

аққұмандарды

аққұмандарда

аққұмандардан

аққұмандармен

From ақ (aq, “white”) + құман (qūman, “jug, teapot”).

compound

teapot (in which tea is brewed and served)


қарындас

qaryndas (romanization)
қарындас (nominative singular)
қарындастар (nominative plural)
қарындастың (genitive singular)
қарындастардың (genitive plural)
қарындасқа (dative singular)
қарындастарға (dative plural)
қарындасты (accusative singular)
қарындастарды (accusative plural)
қарындаста (locative singular)
қарындастарда (locative plural)
қарындастан (ablative singular)
қарындастардан (ablative plural)
қарындаспен (instrumental singular)
қарындастармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қарындастардың

қарындастарға

қарындастарды

қарындастарда

қарындастардан

қарындастармен

From Proto-Turkic *kạrïn + -дас (-das). Compare to Kyrgyz карындаш (karındaş), Kumyk къардаш (qardaş), Turkish kardeş.

(address) a way to address a younger woman by a man

(dialectal, East Kazakhstan) younger brother


бөзір

head

бөзір • (bözır)


үлік

үлік • (ülık)

From Russian люк (ljuk), from Dutch luik.


ұнау

ұнау • (ūnau)

kk-verb

ұнау • (ūnau)

From Proto-Turkic *una- (“to agree”). Cognate with Uzbek unamoq.

Сен маған ұнайсың

to please [with dative] (idiomatically translated by English like with the dative object as the subject)


мәмлүк

kk-noun

мәмлүк • (mämlük)

mämlük (romanization)
мәмлүк (nominative singular)
мәмлүктер (nominative plural)
мәмлүктің (genitive singular)
мәмлүктердің (genitive plural)
мәмлүкке (dative singular)
мәмлүктерге (dative plural)
мәмлүкті (accusative singular)
мәмлүктерді (accusative plural)
мәмлүкте (locative singular)
мәмлүктерде (locative plural)
мәмлүктен (ablative singular)
мәмлүктерден (ablative plural)
мәмлүкпен (instrumental singular)
мәмлүктермен (instrumental plural)

kk-decl-noun

мәмлүктердің

мәмлүктерден

мәмлүктермен


Жиенғали

head

Жиенғали • (Jienğali)


қайраң

kk-noun

қайраң • (qairañ)

qairañ (romanization)
қайраң (nominative singular)
қайраңдар (nominative plural)
қайраңның (genitive singular)
қайраңдардың (genitive plural)
қайраңға (dative singular)
қайраңдарға (dative plural)
қайраңды (accusative singular)
қайраңдарды (accusative plural)
қайраңда (locative singular)
қайраңдарда (locative plural)
қайраңнан (ablative singular)
қайраңдардан (ablative plural)
қайраңмен (instrumental singular)
қайраңдармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қайраңдардың

қайраңдардан

қайраңдармен


сыздауық

syzdauyq (romanization)
сыздауық (nominative singular)
сыздауықтар (nominative plural)
сыздауықтың (genitive singular)
сыздауықтардың (genitive plural)
сыздауыққа (dative singular)
сыздауықтарға (dative plural)
сыздауықты (accusative singular)
сыздауықтарды (accusative plural)
сыздауықта (locative singular)
сыздауықтарда (locative plural)
сыздауықтан (ablative singular)
сыздауықтардан (ablative plural)
сыздауықпен (instrumental singular)
сыздауықтармен (instrumental plural)

сыздауықтардың

сыздауықтарға

сыздауықтарды

сыздауықтарда

сыздауықтардан

сыздауықтармен


сіңлі

head

сіңлі • (sıñlı)

sıñlı (romanization)
сіңлі (nominative singular)
сіңлілер (nominative plural)
сіңлінің (genitive singular)
сіңлілердің (genitive plural)
сіңліге (dative singular)
сіңлілерге (dative plural)
сіңліні (accusative singular)
сіңлілерді (accusative plural)
сіңліде (locative singular)
сіңлілерде (locative plural)
сіңліден (ablative singular)
сіңлілерден (ablative plural)
сіңлімен (instrumental singular)
сіңлілермен (instrumental plural)


пансексуалдылық

пансексуалды (panseksualdy) + -лық (-lyq). From Russian пансексуа́льность (panseksuálʹnostʹ).

suffix

пансексуалды

der

пансексуа́льность


үйлесімділік

kk-noun

үйлесімділік • (üilesımdılık)

үйлесімді (üilesımdı) + -лік (-lık).

af

үйлесімді (üilesımdı) + -лік (-lık)


Асайын

From Arabic حسين (“Hussein - "son of caliph Ali".”).


отырыс

otyrys (romanization)
отырыс (nominative singular)
отырыстар (nominative plural)
отырыстың (genitive singular)
отырыстардың (genitive plural)
отырысқа (dative singular)
отырыстарға (dative plural)
отырысты (accusative singular)
отырыстарды (accusative plural)
отырыста (locative singular)
отырыстарда (locative plural)
отырыстан (ablative singular)
отырыстардан (ablative plural)
отырыспен (instrumental singular)
отырыстармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

отырыстардың

отырыстардан

отырыстармен

meeting, session (usually with communal meal)


ошаған

kk-noun

ошаған • (oşağan)

oşağan (romanization)
ошаған (nominative singular)
ошағандар (nominative plural)
ошағанның (genitive singular)
ошағандардың (genitive plural)
ошағанға (dative singular)
ошағандарға (dative plural)
ошағанды (accusative singular)
ошағандарды (accusative plural)
ошағанда (locative singular)
ошағандарда (locative plural)
ошағаннан (ablative singular)
ошағандардан (ablative plural)
ошағанмен (instrumental singular)
ошағандармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

ошағандардың

ошағандардан

ошағандармен


түйежапырақ

kk-noun

түйежапырақ • (tüiejapyraq)

tüiejapyraq (romanization)
түйежапырақ (nominative singular)
түйежапырақтар (nominative plural)
түйежапырақтың (genitive singular)
түйежапырақтардың (genitive plural)
түйежапыраққа (dative singular)
түйежапырақтарға (dative plural)
түйежапырақты (accusative singular)
түйежапырақтарды (accusative plural)
түйежапырақта (locative singular)
түйежапырақтарда (locative plural)
түйежапырақтан (ablative singular)
түйежапырақтардан (ablative plural)
түйежапырақпен (instrumental singular)
түйежапырақтармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

түйежапырақтар

түйежапырақтың

түйежапырақтардың

түйежапыраққа

түйежапырақтарға

түйежапырақты

түйежапырақтарды

түйежапырақта

түйежапырақтарда

түйежапырақтан

түйежапырақтардан

түйежапырақпен

түйежапырақтармен

From түйе (tüie, “camel”) + жапырақ (japyraq, “leaf”).

compound

kk:түйежапырақ


рауғаш

kk-noun

рауғаш • (rauğaş)

rauğaş (romanization)
рауғаш (nominative singular)
рауғаштар (nominative plural)
рауғаштың (genitive singular)
рауғаштардың (genitive plural)
рауғашқа (dative singular)
рауғаштарға (dative plural)
рауғашты (accusative singular)
рауғаштарды (accusative plural)
рауғашта (locative singular)
рауғаштарда (locative plural)
рауғаштан (ablative singular)
рауғаштардан (ablative plural)
рауғашпен (instrumental singular)
рауғаштармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

рауғаштардың

рауғаштардан

рауғаштармен


-атын

From *-a turgan. Equivalent for -а (-a) + тұр (tūr) + -ған (-ğan). Compare Karachay-Balkar -атургъан (-aturğan), Nogai -атагъан (-atag”an), Tatar -а торган (-a torgan),

бару (baru, “to go”) + -атын (-atyn) → баратын (baratyn, “which is going”)

Used to form present participles from verbs.


Айсұлу

head

Айсұлу • (Aisūlu)

kk-prop

Айсұлу • (Aisūlu)

From ай (ai, “moon”) + сұлу (sūlu, “beautiful”).


шуаш

kk-noun

шуаш • (şuaş)

şuaş (romanization)
шуаш (nominative singular)
шуаштар (nominative plural)
шуаштың (genitive singular)
шуаштардың (genitive plural)
шуашқа (dative singular)
шуаштарға (dative plural)
шуашты (accusative singular)
шуаштарды (accusative plural)
шуашта (locative singular)
шуаштарда (locative plural)
шуаштан (ablative singular)
шуаштардан (ablative plural)
шуашпен (instrumental singular)
шуаштармен (instrumental plural)

Possibly related to Kyrgyz шыбоо (şıboo), Mongolian шивэр (šiver).

a pungent smell, like that of sweat on feet


-лік

From Proto-Turkic *-lik. Cognate with Kyrgyz -лык (-lık), Turkish -lık, Azerbaijani -lik.

азат (azat, “free, independent”) + -лік (-lık) → азаттық (azattyq, “freedom, liberty”)

used to form abstract nouns from adjectives

аймақ (aimaq, “region”) + -лік (-lık) → аймақтық (aimaqtyq, “regional”)

Алматы (Almaty, “Almaty”) + -лік (-lık) → Алматылық (Almatylyq, “[a person] from Almaty”)

used to denote place or origin, birth, or residence of a person


жәрекімалда

head

жәрекімалда • (järekımalda)

Borrowed from Arabic يرحمك الله (“Yarhamuk Allāh”).


Інжіл

kk-noun

Інжіл • (Injıl)

Injıl (romanization)
Інжіл (nominative singular)
Інжілдер (nominative plural)
Інжілдің (genitive singular)
Інжілдердің (genitive plural)
Інжілге (dative singular)
Інжілдерге (dative plural)
Інжілді (accusative singular)
Інжілдерді (accusative plural)
Інжілде (locative singular)
Інжілдерде (locative plural)
Інжілден (ablative singular)
Інжілдерден (ablative plural)
Інжілмен (instrumental singular)
Інжілдермен (instrumental plural)

Borrowed from Arabic إِنْجِيل (ʔinjīl), from Ancient Greek εὐαγγέλιον (euangélion, “good news”).

der

(Christianity) gospel (first section of the Christian New Testament)


қаңбақ

kk-noun

қаңбақ • (qañbaq)

qañbaq (romanization)
қаңбақ (nominative singular)
қаңбақтар (nominative plural)
қаңбақтың (genitive singular)
қаңбақтардың (genitive plural)
қаңбаққа (dative singular)
қаңбақтарға (dative plural)
қаңбақты (accusative singular)
қаңбақтарды (accusative plural)
қаңбақта (locative singular)
қаңбақтарда (locative plural)
қаңбақтан (ablative singular)
қаңбақтардан (ablative plural)
қаңбақпен (instrumental singular)
қаңбақтармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қаңбақтардың

қаңбақтардан

қаңбақтармен

From Proto-Turkic *kamgak (“saltwort, Salsula”).
Cognate with
Bashkir ҡамғаҡ (qamğaq),
Kumyk къаммакъ (qammaq),
Kyrgyz камгак (kamgak),
Uzbek qamgʻoq,
Uyghur قامغاق (qamghaq).


қолаңса

kk-noun

қолаңса • (qolañsa)

qolañsa (romanization)
қолаңса (nominative singular)
қолаңсалар (nominative plural)
қолаңсаның (genitive singular)
қолаңсалардың (genitive plural)
қолаңсаға (dative singular)
қолаңсаларға (dative plural)
қолаңсаны (accusative singular)
қолаңсаларды (accusative plural)
қолаңсада (locative singular)
қолаңсаларда (locative plural)
қолаңсадан (ablative singular)
қолаңсалардан (ablative plural)
қолаңсамен (instrumental singular)
қолаңсалармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

қолаңсалардың

қолаңсаларға

қолаңсаларды

қолаңсаларда

қолаңсалардан

қолаңсалармен

Probably from Middle Mongol ᠬᠤᠯᠤᠩᠰᠤ (qulungsu), attested as Modern Mongolian хуланс (xulans), хулмас (xulmas).
Cognate with Kyrgyz колоңсо (koloŋso), Yakut холоҥсо (qoloñso), Nogai коланъса (kolañsa, “sweet smell”), Uzbek qo'lansa (“stench”), Khakas холомзых (xolomzıx, “smell of sweat in meat”).


мүшел

kk-noun

мүшел • (müşel)

müşel (romanization)
мүшел (nominative singular)
мүшелдер (nominative plural)
мүшелдің (genitive singular)
мүшелдердің (genitive plural)
мүшелге (dative singular)
мүшелдерге (dative plural)
мүшелді (accusative singular)
мүшелдерді (accusative plural)
мүшелде (locative singular)
мүшелдерде (locative plural)
мүшелден (ablative singular)
мүшелдерден (ablative plural)
мүшелмен (instrumental singular)
мүшелдермен (instrumental plural)

Possibly borrowed from Mongolic. Compare archaic Kalmyk мөчл (möçl).
Cognate with Kyrgyz мүчөл (mücöl), Nogai муьшел (müşel), Tatar мөчәл (möçäl), Bashkir мөсәл (mösəl), Khakas мӱчел (müçel), Yakut мүһэлгэ (mühelge).


-ған

бару (baru, “to go”) + -ған (-ğan) → барған (barğan, “which went”)

Used to form past participles from verbs.

Ол былтыр көшкен.


-ер

келу (kelu, “to come”) + -ер (-er) → келер (keler, “which will come”)

Used to form future participles from verbs.


-р

сөйлеу (söileu, “to speak”) + -р (-r) → сөйлер (söiler, “which will speak”)


бұласыр

бұласыр • (būlasyr)

būlasyr (romanization)
бұласыр (nominative singular)
бұласырлар (nominative plural)
бұласырдың (genitive singular)
бұласырлардың (genitive plural)
бұласырға (dative singular)
бұласырларға (dative plural)
бұласырды (accusative singular)
бұласырларды (accusative plural)
бұласырда (locative singular)
бұласырларда (locative plural)
бұласырдан (ablative singular)
бұласырлардан (ablative plural)
бұласырмен (instrumental singular)
бұласырлармен (instrumental plural)

kk-decl-noun

бұласырлардың

бұласырларға

бұласырларды

бұласырларда

бұласырлардан

бұласырлармен

Borrowed from Russian пластырь (plastyrʹ), from Old Church Slavonic пластꙑрь (plastyrĭ), from Vulgar Latin *plastrum.


жасымық

From Proto-Turkic *jasɨmuk (“lentil”). Cognate with Kyrgyz жасмык (jasmık, “lentil”), Turkish yasmık (“lentil”) Uzbek yasmiq (“lentil”),
Uyghur يېسمۇق (yësmuq, “lentil”).


оқтау

oqtau (romanization)
оқтау (nominative singular)
оқтаулар (nominative plural)
оқтаудың (genitive singular)
оқтаулардың (genitive plural)
оқтауға (dative singular)
оқтауларға (dative plural)
оқтауды (accusative singular)
оқтауларды (accusative plural)
оқтауда (locative singular)
оқтауларда (locative plural)
оқтаудан (ablative singular)
оқтаулардан (ablative plural)
оқтаумен (instrumental singular)
оқтаулармен (instrumental plural)

Inherited from Proto-Turkic *oklagu (“rolling pin”).
Cognate with
Karakhanid [script needed] (oqlağu, “round (?)”);
Tatar уклау (uqlaw, “rolling pin”),
Bashkir уҡлау (uqlaw, “rolling pin”),
Kumyk окълав (oqlaw, “rolling pin”),
Uzbek oʻqlov (“rolling pin”),
Turkish oklava (“rolling pin”), etc.


-йтын

-йтын (after-consonant back-vowel-harmony)
-йтін (after-consonant front-vowel-harmony)
-атын (after-vowel back-vowel-harmony)
-етін (after-vowel front-vowel-harmony)
-ityn (romanization)

Form of -атын (-atyn) in hard words and after a vowel.


-йтін

-йтын (after-consonant back-vowel-harmony)
-йтін (after-consonant front-vowel-harmony)
-атын (after-vowel back-vowel-harmony)
-етін (after-vowel front-vowel-harmony)
-itın (romanization)

Form of -атын (-atyn) in soft words and after a vowel.


-етін

-йтын (after-consonant back-vowel-harmony)
-йтін (after-consonant front-vowel-harmony)
-атын (after-vowel back-vowel-harmony)
-етін (after-vowel front-vowel-harmony)
-etın (romanization)

Form of -атын (-atyn) in soft words and after a consonant.


-іп

Inherited from Proto-Turkic *-ip, cognate with Turkish -ip.

Мен базарға барып, көкөніс сатып алдым.

I went to the market and bought vegetables.


-іп

From -іп (-ıp) (see etymology 1) + тұр (tūr), where the second element got gradially omitted. Cognate with Uyghur -ип (-ip), Uzbek -ib.

Арман Астанаға көшіпті.
Arman Astanağa köşıptı.
Arman moved to the Astana, apparently.


-ып

-п (after-consonant back-vowel-harmony)
-п (after-consonant front-vowel-harmony)
-ып (after-vowel back-vowel-harmony)
-іп (after-vowel front-vowel-harmony)
-yp (romanization)

Form of -іп (-ıp) in hard words and after a consonant.


екен

From a defective verb е- (e-) + -кен (-ken), the root is from Proto-Turkic *er- (“to be”). Cognate with Kyrgyz экен (eken), Tatar икән (ikän), Uzbek ekan.

Ол сені түсінбеген екен.

Жан өзенге барған екен, бірақ су суық екен.

Zhan went to a river, apparently, but the water was cold.

Jan özeñe barğan eken, bıraq su suyq eken.

Evidential marker; gives the impression of surprise or indicates that the speaker didn't witness the action himself.

Кезектің соңы кім екен?

Бұл оның күйеуі ме екен?

In interrogative sentences, it shows the speaker's interest.


aƣьlcьn

ағылшын ағылшын#Kazakh

Yañalif spelling of ағылшын (ağylşyn, “Englishman”)


-қан

Form of -ған (-ğan) in hard words and after voiceless consonants.


-ген

Form of -ған (-ğan) in soft words and after voiced sounds.


-кен

Form of -ған (-ğan) in soft words and after voiceless sounds.


-ғалы

оқу (oqu, “to read”) + -ғалы (-ğaly) → оқығалы (oqyğaly, “since one read”)

Мен мына кітап оқығалы көп жыл өтті.

Many years have passed since I read this book..

since (Used to form adverbs denoting the time at which the occurence started.)


-қалы

Form of -ғалы (-ğaly) in hard words and after voiceless consonants.


-гелі

Form of -ғалы (-ğaly) in soft words and after voiced sounds.


-келі

Form of -ғалы (-ğaly) in soft words and after voiceless consonants.


-ейін

From Proto-Turkic *-eyin. Cognate with Kyrgyz -ейин (-yeyin), Tatar -әйм (-äym), Turkish -eyim.

жазу (jazu, “write”) + -ейін (-eiın) → жазайын (jazaiyn, “let me write”)

may I, let me (Used to form first-person singular optative.)

-ейік

suffix forming first-person plural imperative

-ңдер

suffix forming second-person plural imperative

-іңіз

suffix forming second-person polite singular imperative

-іңіздер

suffix forming second-person polite plural imperative


-ейік

Probably from Proto-Turkic *-elim. Suffix -елік (-elık) is a synonymous intermediate form, which is not used frequently in spoken Kazakh. Change of -m to -k might be because of the influence of the first-person plural past tense suffix -к (-k). Cognate with Nogai -ейик (-yeyik), Kumyk -ейик (-yeyik), Tatar -әйк (-äyk).

жазу (jazu, “write”) + -ейік (-eiık) → жазайық (jazaiyq, “let's write”)

may we, let's (Used to form first-person plural optative.)

-ейін

suffix forming first-person singular imperative

-сін

suffix forming third-person singular imperative


-сін

From Proto-Turkic *-zün. Cognate with Turkish -sin.

жазу (jazu, “write”) + -сін (-sın) → жазсын (jazsyn, “may he write”)

may he, let him (Used to form third-person singular optative.)


-ді

From Proto-Turkic *-ti. Cognate with Kyrgyz -ди (-di), Turkish -di.

Ол музыка тыңдады.


-сіз

сақал (saqal, “beard”) + -сіз (-sız) → сақалсыз (saqalsyz, “beardless”)

-less, de-, non-, un- (suffix used to create adjectives not containing the noun)


-сіз

From Proto-Turkic *siŕ, which was a postposition. Cognate with Kyrgyz -сиз (-siz), Turkish -siz.

қазақ (qazaq, “a Kazakh”) + -сіз (-sız) → қазақсыз (qazaqsyz, “You are a Kazakh”)

are (denotes "to be" for second person singular polite when at the end of an object)

Denotes second person singular polite after various tenses


-лі

From Proto-Turkic *-lig. Cognate with Kyrgyz -лүү (-lüü), Turkish -li,

күш (küş, “strength, power”) + -лі (-lı) → күшті (küştı, “strong, powerful”)

-ful (suffix used to form adjectives from nouns)


-мін

From Proto-Turkic *ben, which was a postposition. Cognate with Kyrgyz -мин (-min), Turkish -im.

қазақ (qazaq, “a Kazakh”) + -мін (-mın) → қазақпын (qazaqpyn, “I am a Kazakh”)

am (denotes "to be" for first person singular when at the end of an object)

Denotes first person singular after various tenses


-сің

head

-сің • (-sıñ)

From Proto-Turkic *sen, which was a postposition. The -ң ending was added by analogue with second person possessive ending -ің (-ıñ). Cognate with Kyrgyz -иң (-iŋ), Turkish -in.

қазақ (qazaq, “a Kazakh”) + -сің (-sıñ) → қазақсың (qazaqsyñ, “You are a Kazakh”)

are (denotes "to be" for second person singular informal when at the end of an object)

Denotes second person singular informal after various tenses


-рек

Inherited from Proto-Turkic *-rek. A cognate with Kyrgyz -реек (-reyek), Turkmen -räk, Uzbek -roq.

үлкен (ülken, “big”) + -рек (-rek) → үлкенірек (ülkenırek, “bigger”)


-міз

From Proto-Turkic *biŕ, which was a postposition. The b changed to m by analogue with first person possessive ending -іміз (-ımız). Cognate with Kyrgyz -биз (-biz), Turkish -iz.

күшті (küştı, “strong”) + -міз (-mız) → күштіміз (küştımız, “We are strong”)

Denotes first person plural after various tenses


-міз

Form of -іміз (-ımız) in soft words and after consonants.


-ім

From Proto-Turkic *-im. Cognate with Kyrgyz -им (-im), Uzbek -im, Turkish -im, Yakut -им (-im).

ана (ana, “mother”) + -ім (-ım) → анам (anam, “my mother”)

my (denotes first-person singular possessive suffix)


-ім

бөл- (böl-, “divide”) + -ім (-ım) → бөлім (bölım, “part”)


-іміз

-іміз • (-ımız)

From Proto-Turkic *-imiŕ. Cognate with Kyrgyz -имиз (-imiz), Turkish -imiz, Yakut -быт (-bıt).

ана (ana, “mother”) + -іміз (-ımız) → анамыз (anamyz, “our mother”)

our (denotes first-person plural possessive suffix)


-ің

From Proto-Turkic *-iŋ. Cognate with Kyrgyz -иң (-iŋ), Turkish -in, Yakut -иҥ (-iñ).

ана (ana, “mother”) + -ің (-ıñ) → анаң (anañ, “your mother”)

your (denotes second-person singular informal possessive suffix)

-іңіз

second-person singular formal possessive suffix


-іңіз

-іңіз • (-ıñız)

From Proto-Turkic *-iŋiŕ. Cognate with Kyrgyz -иңиз (-iŋiz), Turkish -iniz, Yakut -гит (-git).

ана (ana, “mother”) + -іңіз (-ıñız) → анаңыз (anañyz, “your mother”)

your (denotes second-person singular formal possessive suffix)

-ің

second-person singular informal possessive suffix


Батырхан

From батыр (batyr, “valiant, brave”) + хан (xan, “khan”).


-сі

From Proto-Turkic *-si. Cognate with Kyrgyz -си (-si), Turkish -si, Yakut -тэ (-te).

ана (ana, “mother”) + -сі (-sı) → анасы (anasy, “his mother”)

his (denotes third-person possessive suffix)


-нің

head

-нің • (-nıñ)

From Proto-Turkic *-niŋ. Cognate with Kyrgyz -нин (-nin), Turkish -in.

әке (äke, “father”) + -нің (-nıñ) → әкенің (äkenıñ, “father's”)

Қыздың шашы


-ге

From Proto-Turkic *-ka. Cognate with Kyrgyz -ге (-ge), Turkish -e.

көл (köl, “a lake”) + -ге (-ge) → көлге (kölge, “to a lake”)


-ден

From Proto-Turkic *-den. Cognate with Kyrgyz -ден (-den), Turkish -den.

көл (köl, “a lake”) + -ден (-den) → көлден (kölden, “from a lake”)


-іл

From Proto-Turkic *-l. Cognate with Turkish -il.

беру (beru, “give”) + -іл (-ıl) → берілу (berılu, “to be given”)

Дүкен ашылды.


-іт

ренжі- (renjı-, “to be offended”) + -іт (-ıt) → ренжіт- (renjıt-, “to offend”)


-дір

біл- (bıl-, “to know”) + -дір (-dır) → білдір- (bıldır-, “to let know”)


-тір

өл- (öl-, “to die”) + -тір (-tır) → өлтір- (öltır-, “to kill”)


тарап

tarap (romanization)
тарап (nominative singular)
тараптар (nominative plural)
тараптың (genitive singular)
тараптардың (genitive plural)
тарапқа (dative singular)
тараптарға (dative plural)
тарапты (accusative singular)
тараптарды (accusative plural)
тарапта (locative singular)
тараптарда (locative plural)
тараптан (ablative singular)
тараптардан (ablative plural)
тараппен (instrumental singular)
тараптармен (instrumental plural)

From Arabic طَرَف (ṭaraf). Related to атырау (atyrau).


орманшылық

kk-noun

орманшылық • (ormanşylyq)

kk:орманшылық


құрғақшыл

head

құрғақшыл • (qūrğaqşyl)

kk-adj

құрғақшыл • (qūrğaqşyl)

[qʊrɣɑqˈʃɯɫ]


құздамалық

head

құздамалық • (qūzdamalyq)

kk-adj

құздамалық • (qūzdamalyq)