όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη

head

όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη • (óloi oi drómoi odigoún sti Rómi)

óloi oi drómoi odigoún sti Rómi (romanization)

all roads lead to Rome
all roads lead to Rome

en-όλοι_οι_δρόμοι_οδηγούν_στη_Ρώμη-el-proverb-5fzM5yqm


δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά

δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά • (den ypárchei kapnós chorís fotiá)

den ypárchei kapnós chorís fotiá (romanization)

no smoke without fire
no smoke without fire

en-δεν_υπάρχει_καπνός_χωρίς_φωτιά-el-proverb-IjWPD2KP


είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα

είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα • (eípe o gáidaros ton peteinó kefála)

eípe o gáidaros ton peteinó kefála (romanization)

the pot calling the kettle black
pot calling the kettle black

en-είπε_ο_γάιδαρος_τον_πετεινό_κεφάλα-el-proverb-V5OyNNeq


με πορδές δεν βάφονται αβγά

με πορδές δεν βάφονται αβγά • (me pordés den váfontai avgá)

me pordés den váfontai avgá (romanization)

The literal meaning is "With farts, eggs can't be/aren't dyed".

(colloquial, humorous) A task can't be completed correctly if one doesn't work hard or do all that is necessary.

en-με_πορδές_δεν_βάφονται_αβγά-el-proverb-plYW7sNE


όπου λαλούν πολλοί κοκόροι αργεί να ξημερώσει • (ópou laloún polloí kokóroi argeí na ximerósei)

The literal meaning is "Where many roosters crow, dawn is slow to come".

too many cooks spoil the broth
too many cooks spoil the broth

en-όπου_λαλούν_πολλοί_κοκόροι_αργεί_να_ξημερώσει-el-proverb-V9NSVAH2


όταν λείπει η γάτα χορεύουν τα ποντίκια

όταν λείπει η γάτα χορεύουν τα ποντίκια • (ótan leípei i gáta chorévoun ta pontíkia)

The literal meaning is "When the cat is away, the mice dance".

when the cat's away, the mice will play
when the cat's away the mice will play

en-όταν_λείπει_η_γάτα_χορεύουν_τα_ποντίκια-el-proverb-I3UI58ao


κάλλιο αργά παρά ποτέ

κάλλιο αργά παρά ποτέ • (kállio argá pará poté)

better late than never
better late than never


κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρει • (kállio pénte kai sto chéri pará déka kai kartérei)

The literal meaning is "Better five in the hand than waiting for ten".

(figuratively) a bird in the hand is worth two in the bush (It is preferable to have a small but certain advantage than a mere potential of a greater one.)

en-κάλλιο_πέντε_και_στο_χέρι_παρά_δέκα_και_καρτέρει-el-proverb-irImuZZi


το μήλο κάτω απ' τη μηλιά θα πέσει

το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει • (to mílo káto ap’ ti miliá tha pései)

το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει (canonical)
to mílo káto ap’ ti miliá tha pései (romanization)

Literally, “the apple will fall under the apple tree”.

lit

apple does not fall far from the tree
apple does not fall far from the tree

apple does not fall far from the stem
apple does not fall far from the stem

apple does not fall far from the tree, apple does not fall far from the stem

en-το_μήλο_κάτω_απ'_τη_μηλιά_θα_πέσει-el-proverb-QX~fXNab


το αίμα νερό δεν γίνεται

head

το αίμα νερό δεν γίνεται

το αίμα νερό δεν γίνεται • (to aíma neró den gínetai)

The literal meaning is "Blood doesn't/can't become water".

blood is thicker than water
blood is thicker than water

en-το_αίμα_νερό_δεν_γίνεται-el-proverb-86ku8o82


αν η γιαγιά μου είχε αρχίδια θα τη φώναζα παππού • (an i giagiá mou eíche archídia tha ti fónaza pappoú)

if my aunt had balls, she'd be my uncle
if my aunt had balls, she'd be my uncle

(colloquial, humorous) if my aunt had balls, she'd be my uncle

en-αν_η_γιαγιά_μου_είχε_αρχίδια_θα_τη_φώναζα_παππού-el-proverb-sn4D6wcS


δείξε μου τους φίλους σου, να σου πω ποιος είσαι • (deíxe mou tous fílous sou, na sou po poios eísai)

deíxe mou tous fílous sou (romanization)
na sou po poios eísai (romanization)

a man is known by the company he keeps
a man is known by the company he keeps

en-δείξε_μου_τους_φίλους_σου,_να_σου_πω_ποιος_είσαι-el-proverb-qIphIxGJ


ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός

ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός

ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός • (ó,ti lámpei den eínai chrysós)

ó (romanization)
ti lámpei den eínai chrysós (romanization)

all that glitters is not gold
all that glitters is not gold

all that glisters is not gold
all that glisters is not gold

all that glitters is not gold, all that glisters is not gold

en-ό,τι_λάμπει_δεν_είναι_χρυσός-el-proverb-cAE854Sc


τέλος καλό, όλα καλά

τέλος καλό, όλα καλά • (télos kaló, óla kalá)

télos kaló (romanization)
óla kalá (romanization)

all's well that ends well
all's well that ends well

all's well that ends well (literally "end good, all good")


ένα μήλο την ημέρα, τον γιατρό τον κάνει πέρα • (éna mílo tin iméra, ton giatró ton kánei péra)

éna mílo tin iméra (romanization)
ton giatró ton kánei péra (romanization)

/ˌe.na ˈmi.lo tin iˈme.ɾa | toɲ ʝaˈtɾo toŋ ˌɡa.ni ˈpe.ɾa/

an apple a day keeps the doctor away#English

an apple a day keeps the doctor away (apples are good for your health)

en-ένα_μήλο_την_ημέρα,_τον_γιατρό_τον_κάνει_πέρα-el-proverb-19nLDC9R


όπως στρώσεις, θα κοιμηθείς

όπως στρώσεις, θα κοιμηθείς • (ópos stróseis, tha koimitheís)

ópos stróseis (romanization)
tha koimitheís (romanization)

The literal meaning is "As you make the bed you'll sleep".

as you make your bed, so you must lie in it

en-όπως_στρώσεις,_θα_κοιμηθείς-el-proverb-BwWacApw


τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια

τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια • (ti kánei niáou niáou sta keramídia)

ti kánei niáou niáou sta keramídia (romanization)

Literally, "What goes meow meow on the roof tiles?"

Ποιος έφαγε πάλι όλα τα μπισκότα μου; Τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια; Ο αδερφός σου!

Poios éfage páli óla ta biskóta mou? Ti kánei niáou niáou sta keramídia? O aderfós sou!

Who ate all my biscuits again? Who do you think? Your brother!

does a bear shit in the woods
does a bear shit in the woods

(humorous) no shit, Sherlock, does a bear shit in the woods (response to anything where the answer is completely obvious)

en-τι_κάνει_νιάου_νιάου_στα_κεραμίδια-el-phrase-z3nNhVe3


όλα του γάμου δύσκολα κι η νύφη γκαστρωμένη • (óla tou gámou dýskola ki i nýfi gkastroméni)

/ˈola tu ˈɣamu ˈðiskola c‿i ˈnifi ɡastɾoˈmeni/

The literal meaning is "Everything about the wedding is difficult and the bride is knocked up (pregnant)".

Δεν φτάνει που μου είχε σκάσει το λάστιχο, πετάχτηκε και ένα χαλίκι και μου ’σπάσε το παρμπρίζ. Όλα του γάμου δύσκολα!

Den ftánei pou mou eíche skásei to lásticho, petáchtike kai éna chalíki kai mou ’spáse to parmpríz. Óla tou gámou dýskola!

It's not enough that my tyre had burst; to make matters worse, a pebble flew up and broke my windshield!

add insult to injury
add insult to injury

add fuel to the fire
add fuel to the fire

(colloquial, humorous, idiomatic) to add insult to injury, to make matters worse, to add fuel to the fire (said of occasions when things that are already in a difficult situation get worse or have an additional complication)

en-όλα_του_γάμου_δύσκολα_κι_η_νύφη_γκαστρωμένη-el-proverb-TaQtCKPP


ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη

ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη • (énas koúkos de férnei tin ánoixi)

énas koúkos de férnei tin ánoixi (romanization)

Μην περιμένεις τώρα ότι θα αλλάξει εντελώς – ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη.

Min periméneis tóra óti tha alláxei entelós – énas koúkos de férnei tin ánoixi.

Don't expect that he'll completely change – one swallow does not a summer make.

one swallow does not a summer make
one swallow does not a summer make

en-ένας_κούκος_δε_φέρνει_την_άνοιξη-el-proverb-P-5rXwRC

ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη

one swallow does not a summer make; one swallow does not bring spring


μάτια που δε βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται • (mátia pou de vlépontai, grígora lismonioúntai)

mátia pou de vlépontai (romanization)
grígora lismonioúntai (romanization)

/ˈmati.a pu ðe ˈvleponte | ˈɣriɣora lis.moniˈunte/

The literal meaning is "Eyes that don't see one another quickly forget each other".

out of sight, out of mind
out of sight, out of mind

en-μάτια_που_δε_βλέπονται,_γρήγορα_λησμονιούνται-el-proverb-4-tinDPo


ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, μήτε τη γνώμη άλλαξε, μήτε την κεφαλή του • (o lýkos ki an egérase ki ásprise to mallí tou, míte ti gnómi állaxe, míte tin kefalí tou)

míte ti gnómi állaxe (romanization)
míte tin kefalí tou (romanization)

/o‿ˈlikos ˈcan‿eˈʝeɾase ˈc‿aspɾise to‿maˈli‿tu ˈmite ti‿ˈɣnomi ˈalakse ˈmite tin‿ɟefaˈli‿tu/

* see: λύκος (lýkos, “wolf”), κι αν, και αν (ki an, kai an, “even if”), εγέρασε, doler form of γέρασε (gérase) past tense of γερνάω (gernáo, “grow old”), άσπρισε (ásprise) past tense of ασπρίζω (asprízo, “become white”), μήτε (míte, “nor, neither”), γνώμη f (gnómi, “opinion, beliefs”), άλλαξε (állaxe) past tense of αλλάζω (allázo, “change”), κεφαλή f (kefalí): demotic form of κεφάλι n (kefáli, “head”)

form of

the fox may grow grey but never good
the fox may grow grey but never good

a leopard cannot change its spots
a leopard cannot change its spots

(derogatory) the wolf may lose his teeth but never his nature; the fox may grow grey but never good; a leopard cannot change its spots (one's nature cannot change no matter how much time passes)

en-ο_λύκος_κι_αν_εγέρασε_κι_άσπρισε_το_μαλλί_του,_μήτε_τη_γνώμη_άλλαξε,_μήτε_την_κεφαλή_του-el-proverb-e7wDqyoA

«ο λύκος κι αν εγέρασε» at Greek Wiktionary


head

όποιος καεί με τον χυλό, φυσάει και το γιαούρτι • (ópoios kaeí me ton chyló, fysáei kai to giaoúrti)

ópoios kaeí me ton chyló (romanization)
fysáei kai to giaoúrti (romanization)

The literal meaning is "Whoever gets burnt with porridge, even blows on yoghurt".

once bitten, twice shy
once bitten, twice shy

once bitten, twice shy (those who have been hurt in the past are doubly cautious)

en-όποιος_καεί_με_τον_χυλό,_φυσάει_και_το_γιαούρτι-el-proverb-YhAmfQnD


όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες • (ópoios anakatévetai me ta pítoura, ton tróne oi kótes)

ópoios anakatévetai me ta pítoura (romanization)
ton tróne oi kótes (romanization)

The literal meaning is "Whoever gets mixed up with the bran gets eaten by the hens".

if you lie down with dogs, you get up with fleas (those who get involved with undesirable people run the risk of being implicated themselves)

en-όποιος_ανακατεύεται_με_τα_πίτουρα,_τον_τρώνε_οι_κότες-el-proverb-Vxd4FEW5


εδώ ο κόσμος καίγεται και το μουνί χτενίζεται • (edó o kósmos kaígetai kai to mouní chtenízetai)

fiddling while Rome burns
fiddle while Rome burns

(colloquial, humorous, vulgar) fiddling while Rome burns, rearrange the deck chairs on the Titanic (concerning those who neglect the important issues and focus on trivial things)

en-εδώ_ο_κόσμος_καίγεται_και_το_μουνί_χτενίζεται-el-proverb-OCV-1BOG

edó o kósmos kaígetai kai i griá chtenízetai

The world is burning here and the old woman is brushing her hair; less vulgar than the above

εδώ ο κόσμος καίγεται και η γριά χτενίζεται literal translation:

to chorió kaígetai kai i poutána loúzetai

The village is burning and the whore is washing

το χωριό καίγεται και η πουτάνα λούζεται literal translation:


χέστηκε η φοράδα στ' αλώνι

χέστηκε η φοράδα στ’ αλώνι • (chéstike i foráda st’ alóni)

χέστηκε η φοράδα στ’ αλώνι (canonical)
chéstike i foráda st’ alóni (romanization)

Literally, “the mare shat herself on the threshing floor”.

lit

(colloquial, humorous, vulgar) Nothing significant or of importance has happened; so what, who cares.

en-χέστηκε_η_φοράδα_στ'_αλώνι-el-proverb-ES5J0SEt

Something's up with the gypsies; less vulgar than the above

κάτι τρέχει στα γύφτικα literal translation:


head

είπαν της γριάς να χέσει κι αυτή ξεκωλιάστηκε • (eípan tis griás na chései ki aftí xekoliástike)

(colloquial, humorous, vulgar) give someone an inch and they'll take a mile (concerning those who make excesses)

en-είπαν_της_γριάς_να_χέσει_κι_αυτή_ξεκωλιάστηκε-el-proverb-J6131OSi


όταν έχεις τέτοιους φίλους, τι τους θέλεις τους εχθρούς • (ótan écheis tétoious fílous, ti tous théleis tous echthroús)

ótan écheis tétoious fílous (romanization)
ti tous théleis tous echthroús (romanization)

The literal meaning is "When you have such friends, what do you want enemies for".

with friends like these who needs enemies

en-όταν_έχεις_τέτοιους_φίλους,_τι_τους_θέλεις_τους_εχθρούς-el-proverb-MAkU71ZH


η γριά η κότα έχει το ζουμί

η γριά η κότα έχει το ζουμί • (i griá i kóta échei to zoumí)

i griá i kóta échei to zoumí (romanization)

(colloquial, humorous) Mature women make better lovers.

en-η_γριά_η_κότα_έχει_το_ζουμί-el-proverb-v4LMNwcf


αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες • (alloú ta kakarísmata ki alloú gennoún oi kótes)

Literal translation: '"The squawking is in one place and the hens give birth in another."

talk is cheap (it is easy to make boastful or unrealistic statements which never come true)

en-αλλού_τα_κακαρίσματα_κι_αλλού_γεννούν_οι_κότες-el-proverb-K9UfNnQ0


έλα παππού μου, να σου δείξω τ' αμπελοχώραφά σου

έλα παππού μου, να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου • (éla pappoú mou, na sou deíxo t’ ampelochórafá sou)

έλα παππού μου (canonical)
να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου (canonical)
éla pappoú mou (romanization)
na sou deíxo t’ ampelochórafá sou (romanization)

Literally, “come here grandpa so I can show you your vineyards”.

lit

teach grandma how to suck eggs
teach grandma how to suck eggs

(sarcastic) teach grandma how to suck eggs (telling an expert how to do things)

en-έλα_παππού_μου,_να_σου_δείξω_τ'_αμπελοχώραφά_σου-el-proverb-t4EXhp75


το μουνί σέρνει καράβι

head

το μουνί σέρνει καράβι • (to mouní sérnei karávi)

to mouní sérnei karávi (romanization)
a cunt pulls a boat (literally)

(colloquial, vulgar) one hair of a woman can draw more than a hundred pair of oxen (women have great influence on their male partners/husbands and can have anything done for them)

en-το_μουνί_σέρνει_καράβι-el-proverb-jnN4Bn5V


η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μια μέρα

η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μια μέρα • (i Rómi den chtístike se mia méra)

i Rómi den chtístike se mia méra (romanization)

Rome wasn't built in a day
Rome wasn't built in a day#English

en-η_Ρώμη_δεν_χτίστηκε_σε_μια_μέρα-el-proverb-vS7ppDeB


πιάσ' τ' αβγό και κούρευ' το

πιάσ’ τ’ αβγό και κούρευ’ το

πιάσ’ τ’ αβγό και κούρευ’ το • (piás’ t’ avgó kai koúrev’ to)

πιάσ’ τ’ αβγό και κούρευ’ το (canonical)
piás’ t’ avgó kai koúrev’ to (romanization)

Τι να του πάρει η ασφάλεια για την ζημιά; Πιάσ’ τ’ αβγό και κούρευ’ το!

Ti na tou párei i asfáleia gia tin zimiá? Piás’ t’ avgó kai koúrev’ to!

What can the insurance possibly take off him? [It would be like] trying to get blood from a stone!

get blood from a stone
get blood from a stone

(colloquial, humorous) try to get blood from a stone (try to do something difficult, frustrating, or pointless)

en-πιάσ'_τ'_αβγό_και_κούρευ'_το-el-proverb-JunCDcKP


σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει

σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει • (skýlos pou gavgízei den dagkónei)

skýlos pou gavgízei den dagkónei (romanization)

The literal meaning is "A dog that barks doesn't bite".

Μην τον φοβάσαι, δεν θα κάνει τίποτα· σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει!

Min ton fovásai, den tha kánei típota; skýlos pou gavgízei den dagkónei!

Don't be afraid of him, he won't do anything; barking dogs seldom bite!

barking dogs seldom bite
barking dogs seldom bite

barking dogs seldom bite (people who make threats rarely carry them out)

en-σκύλος_που_γαβγίζει_δεν_δαγκώνει-el-proverb-BzWuNN03


ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη

ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη • (éna chelidóni den férnei tin ánoixi)

éna chelidóni den férnei tin ánoixi (romanization)

en-ένα_χελιδόνι_δεν_φέρνει_την_άνοιξη-el-proverb-P-5rXwRC

ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη

one swallow does not a summer make; one cuckoo does not bring Spring


τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι

τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι

τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι • (ta siganá potámia na fovásai)

ta siganá potámia na fovásai (romanization)

still waters run deep
still waters run deep

still waters run deep (literally: "beware of gentle rivers")

en-τα_σιγανά_ποτάμια_να_φοβάσαι-el-proverb-QDDgq0Ff


μιλάνε όλοι, μιλάν κι οι κώλοι

μιλάνε όλοι, μιλάν κι οι κώλοι • (miláne óloi, milán ki oi kóloi)

miláne óloi (romanization)
milán ki oi kóloi (romanization)
everyone talks (literally)
too (literally)

(colloquial, humorous, vulgar) Of persons who try and offer an opinion in areas in which they are unqualified or unknowledgable

en-μιλάνε_όλοι,_μιλάν_κι_οι_κώλοι-el-proverb-IKgpC-YG


πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος του πονεί • (póte o Giánnis den boreí, póte o kólos tou poneí)

póte o Giánnis den boreí (romanization)
póte o kólos tou poneí (romanization)
one moment John can't (literally)

/ˈpote o ˈʝanis ðen boˈɾi ˈpote o ˈkolos tu poˈni/

(colloquial, humorous, vulgar) Of lazy people who feign illness whenever it's convenient. Lazy people always have an excuse.

en-πότε_ο_Γιάννης_δεν_μπορεί,_πότε_ο_κώλος_του_πονεί-el-proverb-RaXMpUlI


οποία πέτρα κι αν σηκώσεις, τον βρίσκεις από κάτω • (opoía pétra ki an sikóseis, ton vrískeis apó káto)

opoía pétra ki an sikóseis (romanization)
ton vrískeis apó káto (romanization)
whichever stone you pick up (literally)

/ˈopça ˈpetɾa c‿an siˈkosis toɱ ˈvɾiscis ˈapo ˈkato/

Of people who are ubiquitous, who have many connections and seem to be everywhere.

en-οποία_πέτρα_κι_αν_σηκώσεις,_τον_βρίσκεις_από_κάτω-el-proverb-OZhz-XaU


τώρα στα γεράματα, μάθε γέρο γράμματα

τώρα στα γεράματα, μάθε γέρο γράμματα • (tóra sta gerámata, máthe géro grámmata)

tóra sta gerámata (romanization)
máthe géro grámmata (romanization)
Now in old age (literally)

/ˈtoɾa sta ʝeˈɾamata ˈmaθe ˈʝeɾo ˈɣɾamata/

γε ρά μα τα,

you can't teach an old dog new tricks
you can't teach an old dog new tricks

you can't teach an old dog new tricks, old habits die hard (it is impossible to change people's habits, traits or mindset)

en-τώρα_στα_γεράματα,_μάθε_γέρο_γράμματα-el-proverb-10PnYbs7


το γινάτι βγάζει μάτι

το γινάτι βγάζει μάτι • (to gináti vgázei máti)

to gináti vgázei máti (romanization)
Stubbornness takes out your eye (literally)

hoist by one's own petard
hoist by one's own petard

cutting off one's nose to spite one's face, hoist by one's own petard (of cases where someone stubborn is hurt more than the person with whom they're being stubborn)

en-το_γινάτι_βγάζει_μάτι-el-proverb-xkBiw21D


γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος • (geláei kalýtera ópoios geláei teleftaíos)

he laughs best who laughs last (literally)

/ʝeˈlai kaˈliteɾa ˈopʝos ʝeˈlai teleˈfteos/

τε λευ ταί ος

Calque of French rira bien qui rira le dernier or of English he who laughs last laughs best.

calque

he who laughs last laughs best
he who laughs last laughs best

he who laughs last laughs hardest
he who laughs last laughs hardest

he who laughs last laughs best, he who laughs last laughs hardest (success is better after having previously endured ridicule)

en-γελάει_καλύτερα_όποιος_γελάει_τελευταίος-el-proverb-qXgFgH9j


κατά φωνή κι ο γάιδαρος

head

κατά φωνή κι ο γάιδαρος • (katá foní ki o gáidaros)

katá foní ki o gáidaros (romanization)
By voice (literally)

speak of the devil, talk of the devil (said when a person mentioned in the current conversation happens to arrive on the scene)

en-κατά_φωνή_κι_ο_γάιδαρος-el-proverb-oJiPD44Q


στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα • (stou koufoú tin pórta, óso théleis vrónta)

stou koufoú tin pórta (romanization)
óso théleis vrónta (romanization)
At the deaf man's door (literally)

/stu kuˈfu tin ˈpoɾta ˈoso ˈθelis ˈvɾonda/

there are none so blind as those who will not see (understanding cannot be forced on someone who chooses to be ignorant)

en-στου_κουφού_την_πόρτα,_όσο_θέλεις_βρόντα-el-proverb-aUOZt~p~


αν δεν βρέξεις κώλο, ψάρι δεν τρως

αν δεν βρέξεις κώλο, ψάρι δεν τρως • (an den vréxeis kólo, psári den tros)

an den vréxeis kólo (romanization)
psári den tros (romanization)
If you don't get your arse wet (literally)

the cat would eat fish but would not wet her feet (in order to achieve something, it is inevitable and necessary that some sacrifices must occur)

en-αν_δεν_βρέξεις_κώλο,_ψάρι_δεν_τρως-el-proverb-KDWtxVg1


άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου

άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου • (ávyssos i psychí tou anthrópou)

ávyssos i psychí tou anthrópou (romanization)
an abyss [is] the soul of man (literally)

Ξαφνικά του ήρθε να παραιτηθεί από την δουλειά του και να ταξιδέψει. Τι να πει κανείς, άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου!

Xafniká tou írthe na paraititheí apó tin douleiá tou kai na taxidépsei. Ti na pei kaneís, ávyssos i psychí tou anthrópou!

He suddenly got the urge to quit his job and go travelling. What can one say, there's nowt so queer as folk!

there's nowt so queer as folk
there's nowt so queer as folk

there's nowt so queer as folk (people can behave very oddly sometimes)

en-άβυσσος_η_ψυχή_του_ανθρώπου-el-proverb-OUUKaBhN


τα εν οίκω μη εν δήμω

τα εν οίκω μη εν δήμω

τα εν οίκω μη εν δήμω • (ta en oíko mi en dímo)

From Byzantine Greek τὰ ἐν οἴκῳ μὴ ἐν δήμῳ (tà en oíkōi mḕ en dḗmōi, “that which is in the house, not to the town people”).

inh

τὰ ἐν οἴκῳ μὴ ἐν δήμῳ

air your dirty linen in public
air one's dirty laundry in public

(archaic, literary, set phrase) don't air your dirty linen in public (private matters should remain so)


head

αν βάζεις τον κώλο σου να σου κάνει δουλειά, σκατά δουλειά θα κάνει • (an vázeis ton kólo sou na sou kánei douleiá, skatá douleiá tha kánei)

skatá douleiá tha kánei (romanization)
if you make your arse do a job (literally)

if you pay peanuts, you get monkeys
if you pay peanuts, you get monkeys

(colloquial, humorous, vulgar) if you pay peanuts, you get monkeys (if one gives a task to someone incompetent, they will receive results of the same standard)

en-αν_βάζεις_τον_κώλο_σου_να_σου_κάνει_δουλειά,_σκατά_δουλειά_θα_κάνει-el-proverb-pQ9498Hk

ton kólo vázeis mágeira, skatá tha mageirépsei

τον κώλο βάζεις μάγειρα, σκατά θα μαγειρέψει


σηκώθηκαν τα πόδια να χτυπήσουν το κεφάλι • (sikóthikan ta pódia na chtypísoun to kefáli)

the feet rose up to hit the head (literally)

Said of cases where those of a lower standing rise up against their superiors - implies failure or lack of strength.

en-σηκώθηκαν_τα_πόδια_να_χτυπήσουν_το_κεφάλι-el-proverb-P9VYPvcF

sikothíkane t’ angoúria na gamísoun to manávi

the cucumbers rose up to fuck the greengrocer

σηκωθήκανε τ’ αγγούρια να γαμήσουν το μανάβη


σηκωθήκανε τ’ αγγούρια να γαμήσουν το μανάβη • (sikothíkane t’ angoúria na gamísoun to manávi)

σηκωθήκανε τ' αγγούρια να γαμήσουν το μανάβη

(colloquial, vulgar) Said of cases where those of a lower standing rise up against their superiors - implies failure or lack of strength.

en-σηκωθήκανε_τ'_αγγούρια_να_γαμήσουν_το_μανάβη-el-proverb-P9VYPvcF

sikóthikan ta pódia na chtypísoun to kefáli


έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο • (ékane ki i mýga kólo ki échese ton kósmo ólo)

(colloquial, vulgar) Said of those who have risen above their station, often in an arrogant manner.

en-έκανε_κι_η_μύγα_κώλο_κι_έχεσε_τον_κόσμο_όλο-el-proverb-7tZ3~fPE


σήκωσε κι η μύγα κώλο να χέσει τον κόσμο όλο • (síkose ki i mýga kólo na chései ton kósmo ólo)

en-σήκωσε_κι_η_μύγα_κώλο_να_χέσει_τον_κόσμο_όλο-el-proverb-7tZ3~fPE


της καλομάνας το παιδί το πρώτο να ’ναι κόρη • (tis kalománas to paidí to próto na ’nai kóri)

/tis‿kaloˈmanas to‿peˈði to‿ˈproto ˈna‿ne ˈkori/

Literally, “may the good mother's firstborn be a daughter”.

lit

της καλομάνας το παιδί το πρώτο να 'ναι κόρη

consoling proverb for women whose firstborn was a daughter, in times when a son was highly desired

en-της_καλομάνας_το_παιδί_το_πρώτο_να_'ναι_κόρη-el-proverb-IcBA5nDj


head

της καλομοίρας το παιδί το πρώτο να ’ναι κόρη • (tis kalomoíras to paidí to próto na ’nai kóri)

της καλομοίρας το παιδί το πρώτο να 'ναι κόρη

/tis‿kaloˈmiras to‿peˈði to‿ˈproto ˈna‿ne ˈkori/

της καλομάνας το παιδί το πρώτο να 'ναι κόρη#Greek

alternative form of της καλομάνας το παιδί το πρώτο να ’ναι κόρη (tis kalománas to paidí to próto na ’nai kóri)

en-της_καλομοίρας_το_παιδί_το_πρώτο_να_'ναι_κόρη-el-proverb-g3i5Qa2-


της καλομοίρας το παιδί το πρώτο κόρη να ’ναι • (tis kalomoíras to paidí to próto kóri na ’nai)

της καλομοίρας το παιδί το πρώτο κόρη να 'ναι

της καλομοίρας το παιδί το πρώτο να 'ναι κόρη#Greek

alternative form of της καλομοίρας το παιδί το πρώτο να ’ναι κόρη (tis kalomoíras to paidí to próto na ’nai kóri)

en-της_καλομοίρας_το_παιδί_το_πρώτο_κόρη_να_'ναι-el-proverb-a-ptqC6Q


μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα

μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα • (bros gkremós kai píso réma)

bros gkremós kai píso réma (romanization)
cliff in front (literally)

between a rock and a hard place
between a rock and a hard place

en-μπρος_γκρεμός_και_πίσω_ρέμα-el-proverb-cV5W7EUw


κακό σκυλί ψόφο δεν έχει

κακό σκυλί ψόφο δεν έχει • (kakó skylí psófo den échei)

kakó skylí psófo den échei (romanization)
a bad dog has no death (literally)

a creaking door hangs longest
a creaking door hangs longest

(derogatory) a creaking door hangs longest, a creaking door hangs long on its hinges, the good die young (about evil or bad persons who hang on to life and refuse to die)

en-κακό_σκυλί_ψόφο_δεν_έχει-el-proverb-cHC5U2fK


άγνωστοι αι βουλαί του Κυρίου

άγνωστοι αι βουλαί του Κυρίου

άγνωστοι αι βουλαί του Κυρίου • (ágnostoi ai voulaí tou Kyríou)

ágnostoi ai voulaí tou Kyríou (romanization)
the wills of the Lord (literally unknown)

From ἄγνωστοι αἱ βουλαί τοῦ Κυρίου.

God works in mysterious ways
God works in mysterious ways

(archaic, set phrase) God works in mysterious ways (a seemingly unfortunate or unfavourable situation or change may be beneficial later or in the long run)

en-άγνωστοι_αι_βουλαί_του_Κυρίου-el-proverb-sTLz88U4


άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας • (álla ta mátia tou lagoú ki álla tis koukouvágias)

apples and oranges (said of a comparison of items that are not comparable)

en-άλλα_τα_μάτια_του_λαγού_κι_άλλα_της_κουκουβάγιας-el-proverb-7dJcUKsE


αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας • (an eísai kai papás, me tin aráda sou tha pas)

an eísai kai papás (romanization)
me tin aráda sou tha pas (romanization)
even if you're a priest (literally)

You must wait your turn, no matter who you are.

en-αν_είσαι_και_παπάς,_με_την_αράδα_σου_θα_πας-el-proverb-9QarloHA


δουλειά δεν είχε ο διάβολος, γαμούσε τα παιδιά του • (douleiá den eíche o diávolos, gamoúse ta paidiá tou)

douleiá den eíche o diávolos (romanization)
gamoúse ta paidiá tou (romanization)
the devil didn't have anything to do (literally)

the devil makes work for idle hands
the devil makes work for idle hands

idle hands are the devil's workshop
idle hands are the devil's workshop

(colloquial, vulgar) the devil makes work for idle hands, idle hands are the devil's workshop (one who is idle will likely come to do evil)

en-δουλειά_δεν_είχε_ο_διάβολος,_γαμούσε_τα_παιδιά_του-el-proverb-8B948oON


δουλειά δεν είχε ο διάβολος και έπνιγε τα παιδιά του • (douleiá den eíche o diávolos kai épnige ta paidiá tou)

(colloquial) the devil makes work for idle hands, idle hands are the devil's workshop (one who is idle will likely come to do evil)

en-δουλειά_δεν_είχε_ο_διάβολος_και_έπνιγε_τα_παιδιά_του-el-proverb-8B948oON


έτρεχε να μη βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι

έτρεχε να μη βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι • (étreche na mi vracheí ki épese sto potámi)

In cases where trying to solve one problem leads to an even bigger one.

en-έτρεχε_να_μη_βραχεί_κι_έπεσε_στο_ποτάμι-el-proverb-igxRY~bs


η γλώσσα κόκαλα δεν έχει μα κόκαλα τσακίζει • (i glóssa kókala den échei ma kókala tsakízei)

the tongue wounds more than a lance
the tongue wounds more than a lance

the pen is mightier than the sword
the pen is mightier than the sword

the tongue wounds more than a lance, the pen is mightier than the sword (insults and offensive words hurt more than physical injuries)

en-η_γλώσσα_κόκαλα_δεν_έχει_μα_κόκαλα_τσακίζει-el-proverb-gdWMt4PS


η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο • (i ekdíkisi eínai éna piáto pou trógetai krýo)

Calque of French la vengeance est un plat qui se mange froid.

calque

revenge is a dish best served cold
revenge is a dish best served cold

revenge is a dish best served cold (emotional detachment is preferable when taking revenge)

en-η_εκδίκηση_είναι_ένα_πιάτο_που_τρώγεται_κρύο-el-proverb-t2iJnmE0


το καλό πράγμα αργεί να γίνει

head

το καλό πράγμα αργεί να γίνει • (to kaló prágma argeí na gínei)

to kaló prágma argeí na gínei (romanization)
the good thing is late to happen (literally)

good things come to those who wait
good things come to those who wait

good things come to those who wait (a patient seeker will be satisfied in due time)

en-το_καλό_πράγμα_αργεί_να_γίνει-el-proverb-kh8IkLJV


τον γάιδαρο, όσο και να τον στολίσεις, άλογο δεν γίνεται • (ton gáidaro, óso kai na ton stolíseis, álogo den gínetai)

ton gáidaro (romanization)
óso kai na ton stolíseis (romanization)
álogo den gínetai (romanization)
as much as you decorate the donkey (literally)

you can't polish a turd
you can't polish a turd

you can't make a silk purse of a sow's ear, you can't polish a turd (it is not possible to produce something refined, admirable, or valuable from something which is unrefined, unpleasant, or of little or no value)

en-τον_γάιδαρο,_όσο_και_να_τον_στολίσεις,_άλογο_δεν_γίνεται-el-proverb-Vi~Eb0KV


τον κώλο βάζεις μάγειρα, σκατά θα μαγειρέψει • (ton kólo vázeis mágeira, skatá tha mageirépsei)

ton kólo vázeis mágeira (romanization)
skatá tha mageirépsei (romanization)
you put an arse as a cook (literally)

if you pay peanuts, you get monkeys
if you pay peanuts, you get monkeys

en-τον_κώλο_βάζεις_μάγειρα,_σκατά_θα_μαγειρέψει-el-proverb-pQ9498Hk

an vázeis ton kólo sou na sou kánei douleiá, skatá douleiá tha kánei

αν βάζεις τον κώλο σου να σου κάνει δουλειά, σκατά δουλειά θα κάνει


το πολύ το κυρ' ελέησον το βαριέται κι ο παπάς

το πολύ το κυρ’ ελέησον το βαριέται κι ο παπάς • (to polý to kyr’ eléison to variétai ki o papás)

Literally, “even the priest is tired of too much 'Lord, have mercy'”.

lit

too much of a good thing
too much of a good thing

too much of a good thing (something enjoyable becomes bothersome in large quantities or over an extended period of time)

en-το_πολύ_το_κυρ'_ελέησον_το_βαριέται_κι_ο_παπάς-el-proverb-tn9dyTuO


head

το πολύ το κυρ' ελέησον το βαριέται κι ο Θεός

το πολύ το κυρ’ ελέησον το βαριέται κι ο Θεός • (to polý to kyr’ eléison to variétai ki o Theós)

Literally, “even God is tired of too much 'Lord, have mercy'”.

lit

en-το_πολύ_το_κυρ'_ελέησον_το_βαριέται_κι_ο_Θεός-el-proverb-tn9dyTuO


γεννήθηκα στα πούπουλα

head

γεννήθηκα στα πούπουλα • (genníthika sta poúpoula)

Δε γεννήθηκα στα πούπουλα.

I wasn't born with a silver spoon in my mouth.

Δεν γεννήθηκε στα πούπουλα. Κι όμως, έγινε αριστοκράτης και πάμπλουτος.

Den genníthike sta poúpoula. Ki ómos, égine aristokrátis kai pámploutos.

He was not born with a silver spoon. Yet he became an aristocrat and very rich.

born with a silver spoon in one's mouth
born with a silver spoon in one's mouth

en-γεννήθηκα_στα_πούπουλα-el-proverb-mDdFy4at


ουδέν κακόν αμιγές καλού

ουδέν κακόν αμιγές καλού • (oudén kakón amigés kaloú)

Literally, "nothing bad is unmixed with good".

every cloud has a silver lining
every cloud has a silver lining

every cloud has a silver lining (in every bad situation there is an element of good)

en-ουδέν_κακόν_αμιγές_καλού-el-proverb-njs1Axwy


η περιέργεια σκότωσε τη γάτα

η περιέργεια σκότωσε τη γάτα • (i periérgeia skótose ti gáta)

i periérgeia skótose ti gáta (romanization)

curiosity killed the cat
curiosity killed the cat

en-η_περιέργεια_σκότωσε_τη_γάτα-el-proverb-g9bR~1L~


εν οίνω αλήθεια

εν οίνω αλήθεια • (en oíno alítheia)

en oíno alítheia (romanization)
ἐν οἴνῳ ἀλήθεια (alternative Katharevousa)

in wine, there is truth
in wine, there is truth


τα αγαθά κόποις κτώνται

τα αγαθά κόποις κτώνται

τα αγαθά κόποις κτώνται • (ta agathá kópois któntai)

Learnedly from Ancient Greek τά ἀγαθά κόποις κτῶνται (tá agathá kópois ktôntai, literally “good things are obtained by labours”).

uder

τά ἀγαθά κόποις κτῶνται

en-τα_αγαθά_κόποις_κτώνται-el-proverb-foIYiz8u