zesjescultuur

Compound of the diminutive form of zessen (“sixes”) + cultuur (“culture”)

Dat er in Nederland een zesjescultuur heerst is bijna een nationale, normatieve opvatting geworden.

2014, Lianne de Ree, “Nederland heeft geen zesjescultuur meer”, in Volkskrant:

The existence of a culture of sixes in the Netherlands has almost become a national, normative notion.

Het is misschien verrassend, maar de teruggekeerde jonge professionals troffen in Nederland geen zesjescultuur aan.

2015, Tabitha Speelman, Chinese studenten over Nederland: 'Wij zien geen zesjescultuur', Trouw:

It may be surprising, but the young professionals who returned did not encounter a culture of sixes in the Netherlands.

(often derogatory, Netherlands) literally culture of sixes, a term used to refer to a tendency to be satisfied with mediocre results, 'sixes' referring to grades that are only barely high enough to pass a test


schorremorrie

Possibly from Yiddish שורים (shorim, “Oxen”) and Yiddish חמורים (khamoyrim, “Donkeys”)

(collective, derogatory) scum, thugs, riffraff


nachtvlinder

nl-noun

nachtvlinder m (plural nachtvlinders, diminutive nachtvlindertje n)

nachtvlinders (plural)
nachtvlindertje (diminutive neuter)

Compound from nacht (“night”) + vlinder (“butterfly”).

(entomology) nocturnal moth (nocturnal insect of the order Lepidoptera)


nachtvlindertje

nl-noun-dim

nachtvlindertje n (plural nachtvlindertjes)


meerkoet

nl-noun

meerkoet m (plural meerkoeten, diminutive meerkoetje n)

meerkoeten (plural)
meerkoetje (diminutive neuter)
meirkoet (alternative obsolete)

From meer (“lake”) + koet (“Eurasian coot, (later) coot-like bird”).


waterkip

nl-noun

waterkip m (plural waterkippen, diminutive waterkippetje n)

waterkippen (plural)
waterkippetje (diminutive neuter)

Compound of water (“water”) + kip (“chicken”).

Gallinula chloropus
Gallinula chloropus#Translingual

(Northern Netherlands and Zeeland, dialectal) moorhen (Gallinula chloropus)

[…] op de Reuss zwemmen vele waterkippen, zwart met wit bles, die zeer vaardig zijn in het duiken, wanneer ze iets op den bodem zien dat hun past; […]

1876 December 21, “Genève”, in Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant, page 2:

— M. S., alhier. Zoowel de taling en de smient als de meerkoet of waterkip, kunt ge in gevangen staat voeren met oud brood, boukweit en wat hennepzaad.

1909 February 15, “Correspondentie”, in Rotterdamsch nieuwsblad, page 2:

De platanenallee langs de kaden is nog groen, vele boomen staan nog in hun kleurenprachts, maar de nevels onttrekken ze aan het oog; het meer dampt van de mist en het schouwspel van de honderden waterkippen, zwart met witten snavel en witten staarttip of wit met zwarten staart en snavel, gaat gansch en al verloren.

1920 November 14, “Buitenland. Volkenbond”, in Algemeen Handelsblad. Nieuwe Amsterdamsche Courant, page 1:

Ze lachen. Stil zitten. Kijken naar het dobbertje. Naar de zwart-witte waterkip die aan de overkant tussen het riet scharrelt.

1972 June 10, “Aas met maggi... Het visseizoen is open”, in Het vrije volk, page 19:

(Northern Netherlands, dialectal) Eurasian coot (Fulica atra)


femelaar

femelaar m (plural femelaars, diminutive femelaartje n)

femelaars (plural)
femelaartje (diminutive neuter)

(derogatory) hypocrite, sanctimonious person


snebbe

snebbe f (plural snebben, diminutive snebbetje n)

snebben (plural)
snebbetje (diminutive neuter)
sneb (alternative)


kennisleer

From kennis (“knowledge”) + leer (“discipline, doctrine”).


dampkring

nl-noun

dampkring m (plural dampkringen, diminutive dampkringetje n)

dampkringen (plural)
dampkringetje (diminutive neuter)

Door op allerlei golflengten metingen te doen, ontdekten ze ook wolken en heiige lagen in de dampkringen van sommige planeten.

2015 December 14, Govert Schilling, “'Droge' exoplaneten blijken toch nat”, in Volkskrant:

By performing measurements on all kinds of wavelengths, they also discovered clouds and unclear layers in the atmospheres of some planets.


aardpek

De kleiblokken gebruikten ze als stenen, en aardpek als specie.

They used the clay blocks as stones, and bitumen as mortar.


larie

Unknown, but perhaps from the first part of German Larifari with the same meaning, earlier attested in the form Lari fari.


janboel

Robert Giebels, "De nieuwe mag het oplossen", Volkskrant, January 12, 2016.

Maybe because Van Miltenburg made a mess of the situation.

Het kan zijn doordat Van Miltenburg er een janboel van maakte.


zeekoet

zeekoet m (plural zeekoeten, diminutive zeekoetje n)

zeekoeten (plural)
zeekoetje (diminutive neuter)

Compound of zee (“sea”) + koet (“coot, coot-like bird”).

com+

one of several seabird species of the genera Uria and Cepphus

(particularly) common murre (Uria aalge)


onverjaardag

nl-noun

onverjaardag m (plural onverjaardagen, diminutive onverjaardagje n)

onverjaardagen (plural)
onverjaardagje (diminutive neuter)


konijnenhol

konijnenhol n (plural konijnenholen, diminutive konijnenholletje n)

konijnenholen (plural)
konijnenholletje (diminutive neuter)

Compound of konijn (“rabbit”) + -en- + hol (“hole”).


familielid

familielid n (plural familieleden, diminutive familielidje n)

familieleden (plural)
familielidje (diminutive neuter)


cabaretavond

cabaretavond m (plural cabaretavonden, diminutive cabaretavondje n)

cabaretavonden (plural)
cabaretavondje (diminutive neuter)


cabaretavondje

nl-noun-dim

cabaretavondje n (plural cabaretavondjes)


cabaretduo

nl-noun

cabaretduo n (plural cabaretduo's, diminutive cabaretduootje n)

cabaretduo's (plural)
cabaretduootje (diminutive neuter)


cabaretduootje

nl-noun-dim

cabaretduootje n (plural cabaretduootjes)


entomofauna

entomofauna, the insect fauna of an area


cabaretfestival

nl-noun

cabaretfestival n (plural cabaretfestivals, diminutive cabaretfestivalletje n)

cabaretfestivals (plural)
cabaretfestivalletje (diminutive neuter)


cabaretfestivalletje

nl-noun-dim

cabaretfestivalletje n (plural cabaretfestivalletjes)


cabaretgezelschap

nl-noun

cabaretgezelschap n (plural cabaretgezelschappen, diminutive cabaretgezelschapje n)

cabaretgezelschappen (plural)
cabaretgezelschapje (diminutive neuter)


cabaretgezelschapje

nl-noun-dim

cabaretgezelschapje n (plural cabaretgezelschapjes)


schipper

nl-noun

schipper m (plural schippers, diminutive schippertje n)

schippers (plural)
schippertje (diminutive neuter)

Afrikaans: skipper

Negerhollands: skipper, skepper

From Middle Dutch schipper (“crew member of a ship”). Equivalent to schip + -er.

inh

De schipper navigeerde het schip behendig door de smalle grachten.

The skipper skillfully navigated the ship through the narrow canals.

De ervaren schipper stuurde het schip veilig de haven binnen.

The experienced captain safely guided the ship into the harbor.

De schipper had de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de bemanning en lading.

The skipper was responsible for the well-being of the crew and cargo.


achterbuurt

nl-noun

achterbuurt f (plural achterbuurten, diminutive achterbuurtje n)

achterbuurten (plural)
achterbuurtje (diminutive neuter)

Gunter Van Assche, "Massive Attack, gedateerd? Nooit", De Morgen, Februari 4 2016.

A man stumbles around drunk in a desolate poor neighbourhood.

Een man strompelt dronken rond in een verlaten achterbuurt.

Marc van den Eerenbeemt, "Fel debat rond Turnerprijs voor 'conceptuele bullshit'", Volkskrant, December 9 2015.

The collective helps the inhabitants of an impoverished area of Liverpool renovate premises that would be demolished otherwise by themselves.

Het collectief helpt bewoners van een achterbuurt van Liverpool om zelf panden op te knappen die anders zouden worden gesloopt.

(informal) an impoverished neighbourhood, a shady or shabby neighbourhood


cabaretgroep

cabaretgroep n (plural cabaretgroepen, diminutive cabaretgroepje n)

cabaretgroepen (plural)
cabaretgroepje (diminutive neuter)


cabaretgroepje

nl-noun-dim

cabaretgroepje n (plural cabaretgroepjes)


c-sleutel

nl-noun

c-sleutel m (plural c-sleutels, diminutive c-sleuteltje n)

c-sleutels (plural)
c-sleuteltje (diminutive neuter)


koeken

(uncountable, card games, Belgium) diamonds

(Belgium) a playing card of the diamonds suit


klaveren

klaveren m or f (plural klaverens or klaveren)

→ Malay: kelawar

→ Unami: kwëlas


f-sleutel

f-sleutel m (plural f-sleutels, diminutive f-sleuteltje n)

f-sleutels (plural)
f-sleuteltje (diminutive neuter)


g-sleutel

g-sleutel m (plural g-sleutels, diminutive g-sleuteltje n)

g-sleutels (plural)
g-sleuteltje (diminutive neuter)
G-sleutel (alternative)


gribus

gribus f (plural gribussen, diminutive gribusje n)

gribussen (plural)
gribusje (diminutive neuter)

Unknown. Unlikely to be derived from Yiddish [script needed] (gribetz, “burp”).

cog

1854, A. Nauta, Emilia van Nassau, prinses van Portugal. Een historisch romantisch verhaal, Gebroeders Diederichs (publ.), 195.
En wel kwam hem deze voorspraak te stade: want zonder dezelve was hij zeker reeds voor lang geknipt geworden en in de gribus – zoo als hij de gevangenis noemde – teregt gekomen.

(please add an English translation of this quotation)

1901, Justus van Maurik, "Te veel vergunning. Amsterdamsche Schets.", in Burgerluidjes. Volksuitgave, Van Holkema & Warendorf (1901, 8th edition, 1st edition from 1884), 74.

‘(...) Als hij in den Gribus komt, houden ze hem misschien morgen ook nog. (...)’

‘If he ends up in the clink, they might also keep him there tomorrow.’

1917, M.J. Brusse, Het rosse leven en sterven van de Zandstraat, W.L & J. Brusse's Uitgevers-Maatschappij (1917, 2nd ed., 1st ed. from 1912), 34 and 35.
Publieke vrouwen, souteneurs, waarden en bolleboffinnen, die vast een paar keer in de week aangehouden worden en wegens roof verhoord op de politiebureaux, - maar, al zitten er ook bij menigte voor lange jaren veroordeeld: hun listen zijn zóó geslepen, hun samenhang is zóó hecht en wijd vertakt, hun zwijgzaamheid zóó beproefd, dat zij ook vaak weer iederen keer naar hun gribus terug kunnen keeren, bij gebrek aan bewijs.

2009, Sjaak Commandeur, Tot ik jou vind, translation of John Irving, Until I Find you, De Bezige Bij.
'Het is een gribus waar hij woont,' zei het model dat Jack kende.

'The place he lives in is a shack,' the model who knew Jack said.

In plaats daarvan verbleef ik in de gribus die we op dat moment hadden en probeerde het er gezellig te maken.

2016, Kristin Hannah, Verder dan de sterren. Intens ontroerende roman over vriendschap en familie, verlies en troost, Meulenhoff Boekerij:

Ginder heeft een poosje rondgedwaald in de gribus, met kloppend hart, want hij houdt niet van zulke buurtjes.

1983, Jan Terlouw, De kloof, Lemniscaat, section 113:

Ginder wandered in the slum for a while, with his heart pounding, because he doesn't like those kinds of neighbourhoods.

(by extension) neglected area; poor neighbourhood

2009, Maarten 't Hart, De vlieger. Roman, De Arbeiderspers.
En dan zal ik 't nog meemaken dat ik daar met een grijper en een dragline die gribus op mag ruimen. Wat zou ik dan tekeergaan.

(by extension) anything that is old or of inferior quality, especially items

Wat ik schrijf is waar in hogere zin, zei Multatuli al. Daar heb ik die gribus hierboven niet voor nodig.

Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes, "Apollo meets A3", Groene Amsterdammer, November 8 2003

"What I write is true in a deeper sense, Multatuli already said that. I don't need that creep above (Apollo) for that."

(by extension, derogatory) creepy person


naspel

nl-noun

naspel n (plural naspelen, diminutive naspelletje n)

naspelen (plural)
naspelletje (diminutive neuter)


pygmee

pygmeeën (plural)
pigmee (alternative)
Pigmee (alternative archaic)
Pygmee (alternative)

From Middle Dutch pigmene (“Pygmies”), from Latin Pygmaeī, from Ancient Greek πυγμαῖος (pugmaîos).

a pygmy (member of an African tribe of short people)

(derogatory, uncommon) an insignificant person, a pygmy


ongodist

ongodist m or f (plural ongodisten, diminutive ongodistje n)

ongodisten (plural)
ongodistje (diminutive neuter)

"Het licht, dat uit natuure en reden straelt, en schijnt, Waer voor onreden vlught, het misverstant verdwijnt, Is als een morgenstar, in 't oosten opgerezen, En heeft den ongodist verzekert, en bewezen Dat Godt in wezen is, en niemant aen den dagh Van dees nootwendigheid, en waerheit twijflen magh,"

1660, Joost van den Vondel, Bespiegelingen van Godts Eigenschappen:

"Veelsints inderdaad, uyt de onwetendheyt, zorgeloosheyt, aards en wereldsgesintheyt, dog de grond-oorzaak is, boze ongeloovigheyt en ongodistery, 't geen den mens doet afwijken van den levendigen God."

1697, bishop Stillingfleet, Brief aan een ongodist; waar in de H. Schriftuur, van alle tegensprekingen gesuyvert werd:


ongodisterij

ongodisterij m or f (plural ongodisterijen, diminutive ongodisterijtje n)

ongodisterijen (plural)
ongodisterijtje (diminutive neuter)

1697, (originally bishop Edward Stillingfleet, translated to Dutch), Brief aan een ongodist; waar in de H. Schriftuur, van alle tegensprekingen gesuyvert werd
"Veelsints inderdaad, uyt de onwetendheyt, zorgeloosheyt, aards en wereldsgesintheyt, dog de grond-oorzaak is, boze ongeloovigheyt en ongodistery, 't geen den mens doet afwijken van den levendigen God."


cabaretlied

cabaretlied n (plural cabaretliederen, diminutive cabaretliedje n)

cabaretliederen (plural)
cabaretliedje (diminutive neuter)


cabaretsketch

cabaretsketch m (plural cabaretsketches, diminutive cabaretsketchje n)

cabaretsketches (plural)
cabaretsketchje (diminutive neuter)


cabaretsketchje

nl-noun-dim

cabaretsketchje n (plural cabaretsketchjes)


sinjoor

nl-noun

sinjoor m (plural sinjoren, diminutive sinjoortje n)

sinjoren (plural)
sinjoortje (diminutive neuter)

Borrowed from Spanish señor. Doublet of sinjeur and senior.

(colloquial) a "true Antwerpian", according to various definitions


cabarettrio

cabarettrio n (plural cabarettrio's, diminutive cabarettriootje n)

cabarettrio's (plural)
cabarettriootje (diminutive neuter)


cabarettriootje

nl-noun-dim

cabarettriootje n (plural cabarettriootjes)


cabretleer

Compound of cabret + leer: cabret from Spanish or Portuguese cabra (“goat”).


cabaretprogramma

nl-noun

cabaretprogramma n (plural cabaretprogramma's, diminutive cabaretprogrammaatje n)

cabaretprogramma's (plural)
cabaretprogrammaatje (diminutive neuter)


cabaretprogrammaatje

nl-noun-dim

cabaretprogrammaatje n (plural cabaretprogrammaatjes)


cabaretvoorstelling

nl-noun

cabaretvoorstelling f (plural cabaretvoorstellingen, diminutive cabaretvoorstellinkje n)

cabaretvoorstellingen (plural)
cabaretvoorstellinkje (diminutive neuter)


cabaretvoorstellinkje

nl-noun-dim

cabaretvoorstellinkje n (plural cabaretvoorstellinkjes)


cabaretshow

nl-noun

cabaretshow m (plural cabaretshows, diminutive cabaretshowtje n)

cabaretshows (plural)
cabaretshowtje (diminutive neuter)


cabaretshowtje

nl-noun-dim

cabaretshowtje n (plural cabaretshowtjes)


cabaretzanger

nl-noun

cabaretzanger n (plural cabaretzangers, diminutive cabaretzangertje n)

cabaretzangers (plural)
cabaretzangertje (diminutive neuter)


cabaretzangertje

nl-noun-dim

cabaretzangertje n (plural cabaretzangertjes)


cabarettekst

nl-noun

cabarettekst n (plural cabaretteksten, diminutive cabarettekstje n)

cabaretteksten (plural)
cabarettekstje (diminutive neuter)


cabarettekstje

nl-noun-dim

cabarettekstje n (plural cabarettekstjes)


stikkapot

nl-adj

stikkapot (comparative stikkapotter, superlative stikkapotst)

stikkapotter (comparative)
stikkapotst (superlative)
stikkapot (adverbial positive predicative)
stikkapotter (adverbial comparative predicative)
het stikkapotst (adverbial predicative superlative)
het stikkapotste (adverbial predicative superlative)
stikkapotte (feminine indefinite masculine positive singular)
stikkapottere (comparative feminine indefinite masculine singular)
stikkapotste (feminine indefinite masculine singular superlative)
stikkapot (indefinite neuter positive singular)
stikkapotter (comparative indefinite neuter singular)
stikkapotste (indefinite neuter singular superlative)
stikkapotte (indefinite plural positive)
stikkapottere (comparative indefinite plural)
stikkapotste (indefinite plural superlative)
stikkapotte (definite positive)
stikkapottere (comparative definite)
stikkapotste (definite superlative)
stikkapots (partitive positive)
stikkapotters (comparative partitive)

Die avond, aan het eind, was ik stikkapot. Ik was in jaren niet meer zo moe geweest.

2010 September 4, Douglas De Coninck, “Ik was zo blij, zo intens blij”, in De Morgen, →ISSN, page 26:

(Belgium) very tired, exhausted; knackered, dead tired


voorarrest

nl-noun

voorarrest n (plural voorarresten, diminutive voorarrestje n)

voorarresten (plural)
voorarrestje (diminutive neuter)

→ West Frisian: foararrest

pre-trial detention (period of custody before a trial)


witteboordencriminaliteit

Compound from witte boorden + criminaliteit.


middagmaal

middagmaal n (plural middagmalen, diminutive middagmaaltje n)

middagmalen (plural)
middagmaaltje (diminutive neuter)

Bij de opvang krijgen de kinderen een gezond middagmaal.

The children (will) receive a healthy lunch at kindergarten.


crapuul

crapulen (plural)
krapuul (alternative)
krapul (alternative)

(Belgium, collective, uncountable, derogatory) scum, odious people

(Belgium, countable, derogatory) scumbag, odious person


gedierte

gedierte n (plural gedierten or gediertes)


brijn

From Middle Dutch brine, from Old Dutch *brīni, from Proto-Germanic *brīniją, *brīną, perhaps from Proto-Indo-European *mrīno- (“salt, sea”), from *móri (“sea”). Compare Latin marīnus (“of the sea, marine”).

der

brein (alternative)
breen (alternative)
brijne (alternative)
brem (alternative)
brim (alternative)


straatrover

nl-noun

straatrover m (plural straatrovers, diminutive straatrovertje n)

straatrovers (plural)
straatrovertje (diminutive neuter)

From Middle Dutch straetrover. Equivalent to straat + rover.


straatroof

straatroof m (plural straatroven, diminutive straatroofje n)

straatroven (plural)
straatroofje (diminutive neuter)

From Middle Dutch straetroof. Equivalent to straat + roof.


galderij

galderij f (plural galderijen, diminutive galderijtje n)

galderijen (plural)
galderijtje (diminutive neuter)


gedachtemisdaad

gedachtemisdaad f (plural gedachtemisdaden, diminutive gedachtemisdaadje n)

gedachtemisdaden (plural)
gedachtemisdaadje (diminutive neuter)


zegevreugde

zegevreugde f (plural zegevreugdes, diminutive zegevreugdetje n)

zegevreugdes (plural)
zegevreugdetje (diminutive neuter)

Equivalent to zege (“victory”) + vreugde (“pleasure”).

(dated) the pleasure of winning, gloating


tarbot

tarbot c (plural tarbotten, diminutive tarbotje n)

tarbotten (plural)
tarbotje (diminutive neuter)

Scophthalmus maximus
Wikispecies:Scophthalmus maximus

turbot (a species of flatfish (Scophthalmus maximus))


medior

medior m (plural medioren or mediors, diminutive medioortje n)

medioren (plural)
mediors (plural)
medioortje (diminutive neuter)

From Latin medius (“middle”); likely formed by analogy with junior and senior.

an intermediate-ranked person in terms of job title, in-between junior and senior


zoeaaf

zoeaaf m (plural zoeaven, diminutive zoeaafje n)

zoeaven (plural)
zoeaafje (diminutive neuter)

Borrowed from French zouave, from Arabic زَوَاوِيّ (zawāwiyy).

papal zouave, a foreign fighter for the Papal States

Zouave, regular member of a light infantry regiment, typically of the French Army


detentie

From Middle Dutch detentie, from Middle French détention, from Old French detencion, from Latin dētentiō.

Massamoordenaar Anders Breivik loopt geen schade op door zijn jarenlange isolatie in detentie.

2016 March 17, Chris Klomp, “'Breivik heeft geen last van isolatie tijdens detentie'”, in Algemeen Dagblad:


massamoord

massamoord m or f (plural massamoorden, diminutive massamoordje n)

massamoorden (plural)
massamoordje (diminutive neuter)

De massamoord kwam wel nog terecht in de ‘excessennota’ (het mocht geen oorlogsmisdaad heten, maar een exces, een uitwas, een buitensporigheidje _ toen al verschool Nederland zich achter eufemismen).

2011 September 15, Michel Maas, “Een massamoord en een ontkenning”, in NOS:


massamoordenaar

massamoordenaar m (plural massamoordenaren or massamoordenaars, diminutive massamoordenaartje n)

massamoordenaren (plural)
massamoordenaars (plural)
massamoordenaartje (diminutive neuter)


kibboets

kibboets m (plural kibboetsen or kibboetsiem, diminutive kibboetsje n)

kibboetsen (plural)
kibboetsiem (plural)
kibboetsje (diminutive neuter)

From Hebrew קִבּוּץ, a pi'el construction of the root ק־ב־ץ.

bor

Hebrew קִבּוּץ


gemeenplaats

nl-noun

gemeenplaats f (plural gemeenplaatsen, diminutive gemeenplaatsje n)

gemeenplaatsen (plural)
gemeenplaatsje (diminutive neuter)

From gemeen + plaats, calque of Latin locus communis.


beunhaas

beunhaas m (plural beunhazen, diminutive beunhaasje n)

beunhazen (plural)
beunhaasje (diminutive neuter)

From beun (“attic”) + haas (“hare”), calque of Low German Böhnhase, from Middle Low German bönhase, originally meaning “cat”. Compare German Bönhase for more.

Deze negatieve stelling kon echter, volgens Pleiter, den aard der opgegevene hoedanigheden niet veranderen; terwijl voorts Pleiter den beklaagde qualificeerde, te zijn beunhaas, en wel beunhaas in zeezaken of voor de scheepvaart.

1843, C. A. den Tex, J. van Hall, Regtsgeleerd bijblad, volume V, 19:

1853, De Navorscher, 109, quoting Bilderdijk, Geslachtlijst der Naamw., vol. I, 42.
"(...) Een niet in het gild opgenomen snijdersgast, dien men op zolder aan 't werk zet, uit vrees, dat hy ontdekt en beboet mogt worden, is de eigenlijke beunhaas, waarvan de smadelijke benaming, uit Hamburg, tot ons is overgewaaid, en toegepast wordt op makelaars, die niet by openbaar gezag zijn toegelaten".

(historical) tradesman or merchant, especially a tailor, who wasn't associated with a guild

Een beunhaas die zich durft af te vragen of het wel terecht is deze vragen te stellen.

1998, Luk Bosman, Chico Detrez, Dirk Gombeir, Jongeren aanspreken op hun leer-kracht: over de praktijk van het zelfsturend leren in het onderwijs, section 9:

(Netherlands) in particular, a dilettante who does untaxed paid manual work, or a professional who does it as an untaxed side job


geldwolf

geldwolf m (plural geldwolven, diminutive geldwolfje n)

geldwolven (plural)
geldwolfje (diminutive neuter)

(derogatory) greedhead, somebody who is greedy for money


zondvloed

zondvloed f (plural zondvloeden, diminutive zondvloedje n)

zondvloeden (plural)
zondvloedje (diminutive neuter)

Negerhollands: sondovloet, sond-vlued

From Middle Dutch sintvloed.
Originally equivalent to now obsolete zin or zene (“permanent, forever”) + vloed (“flood”), but folk-etymologically reinterpreted as the compound zonde (“sin”) + vloed (“flood”), as the biblical Deluge was the result of human sinfulness. Cognate to German Sintflut, also Sündflut.

compound

(figurative) spill or abundance of water


walging

nl-noun

walging f (plural walgingen, diminutive walginkje n)

walgingen (plural)
walginkje (diminutive neuter)

From Middle Dutch walging. Equivalent to walgen + -ing.


spijkerbom

spijkerbom f (plural spijkerbommen, diminutive spijkerbommetje n)

spijkerbommen (plural)
spijkerbommetje (diminutive neuter)


wegaanduiding

wegaanduiding f (plural wegaanduidingen)

road sign: the sign that shows the number of the road, e.g. M1


cafeïne

Borrowed from French caféine, from café (“coffee”), or from German Caffein, from Kaffee (“coffee”).


koffieboon

koffieboon m or f (plural koffiebonen, diminutive koffieboontje n)

koffiebonen (plural)
koffieboontje (diminutive neuter)

a coffee bean, a seed of a plant of the genus Coffea


koffiebar

koffiebar m or f (plural koffiebars, diminutive koffiebarretje n)

koffiebars (plural)
koffiebarretje (diminutive neuter)


koffieshop

koffieshop m (plural koffieshops, diminutive koffieshopje n)

koffieshops (plural)
koffieshopje (diminutive neuter)
coffeeshop (alternative)


koffiepauze

koffiepauze m or f (plural koffiepauzes or koffiepauzen, diminutive koffiepauzetje n)

koffiepauzes (plural)
koffiepauzen (plural)
koffiepauzetje (diminutive neuter)


koffiepauzetje

nl-noun-dim

koffiepauzetje n (plural koffiepauzetjes)


theepauze

nl-noun

theepauze m or f (plural theepauzes or theepauzen, diminutive theepauzetje n)

theepauzes (plural)
theepauzen (plural)
theepauzetje (diminutive neuter)


stinkmarter

stinkmarter m (plural stinkmarters, diminutive stinkmartertje n)

stinkmarters (plural)
stinkmartertje (diminutive neuter)

From stinken (“to stink”) + marter (“marten”).

compound

Marters? Marters? Wij hebben geen stinkmarters nodig!

Martens? Martens? We don't need no stinkin' polecats!

Veel bekender is de bunzing of stinkmarter, die trouwens heel wat locale benamingen heeft.

1926 April 10, “Allerlei: Otter en bunzing”, in De Zeeuw. Christelijk-historisch nieuwsblad voor Zeeland, section 2:

Much more famous is the polecat or fitch, that has a lot of local names by the way.

Nertz. Deze zeer kostbare bontsoort is afkomstig van de stinkmarter.

1956 March 29, “ADAT A.B.C (31)”, in Nieuwsblad van het Noorden, page 21:

Mink pelt. This very valuable type of fur comes from the polecat.

'Zij doet niets anders,' zei de vent die heel dicht de aard van de stinkmarter genaakte.

2010, Pjeroo Roobjee, Een mismaakt gouvernment:

'She doesn't do anything else,' said the guy who approached the nature of the foumart very closely.

Mustela putorius
Mustela putorius#Translingual

(uncommon) European polecat (Mustela putorius)


aluhoedje

'Je was toch niet echt van plan een aluhoedje op te zetten, hè? Wel een leuk idee, overigens. Ik zie het voor me.' 'Houd je kop.'

2015, Linda Lael Miller, Vergeten verleden:

Je zou er zelf van de weeromstuit een aluhoedje van worden, maar gelukkig klopt de informatie van ABN niet.

2014 December 3, Andreas Udo de Haes, “Een aluhoedje voor mijn NFC-passen”, in Computerworld:

(slang, derogatory) conspiracy theorist, tinfoiler, crank, conspiracist


schreeuwlelijk

nl-noun

schreeuwlelijk m (plural schreeuwlelijks, diminutive schreeuwlelijkje n)

schreeuwlelijks (plural)
schreeuwlelijkje (diminutive neuter)
schreeuwlelijkerd (alternative)


bronsttijd

bronsttijd m (plural bronsttijden, diminutive bronsttijdje n)

bronsttijden (plural)
bronsttijdje (diminutive neuter)

Compound of bronsen + tijd. Reanalysed as bronst + tijd.

1836, H. R. Schinz, Volledige natuurlijke historie der zoogdieren, J. F. Schleijer (1845), vol. 1, 396.
De bok laat daarbij een kort, driemaal herhaald en ver klinkend geblaf hooren, hetwelk hem enkel dan, of ook in den bronsttijd eigen is.

Het begin van den bronststijd richt zich naar het weer en de hoeveelheid voedsel, waarover de haas gedurende den winter kan beschikken.

1879, J. B Wolters, Landbouwdierkunde: Nuttige en schadelijke dieren van Nederland, volumes 1, 126:

Ellenberger (92) verdeelt den bronsttijd in bronstperioden. Elk dezer laatste omvat de rijping en uitstooting van het ei en alle verschijnselen, die hiermede in het geheele organisme gepaard gaan.

1908 February, M. van Herwerden, “Bijdrage tot de kennis van den menstrueelen cyclus (met Pl. 1-11)”, in Tijdschrift der Nederlandsche Dierkundige Vereeniging, 2, X, 96:

Dat rollen in de modder is een teken dat de bronsttijd nadert, in welke periode de stilte alleen doorbroken wordt door de bronstroep, het burlen der herten, en het terrein uitsluitend toegankelijk is voor de leden van het Groene gilde.

1962 October, “Ontmoeting met het edelwild”, in De Kampioen, 77 (10), 433:


sociaaldemocratie

sociaaldemocratie f (plural sociaaldemocratieën)

From sociaal + democratie, calque of German Sozialdemokratie.

(uncountable) social democracy (centre-left ideology)

(countable) social democracy (society with a social democratic welfare state)


stemvee

First attested in 1871. From stemmen (“to vote”) + vee (“livestock”), simultaneous calque of English voting cattle and German Stimmvieh (itself a calque of voting cattle).

1871 November 14, "Buitenland", Provinciale Drentsche en Asser courant, Vol. 48, No. 268, page 1, quoting the Neue Stettiner Zeitung (German).
Daar nu alle gelden in handen dezer door het Iersche gepeupel gekozen lieden komen, zoo doet men beter het bijeengebragte geld niet aan het bestuur der stad te zenden, daar hoogstens het Iersche stemvee (voting cattle) er dan een deel van zou bekomen.

Because all moneys now fall into the hands of these fellows elected by the Irish riffraff, it would be better not to send the collected money to the city administration, because at most the Irish voting cattle would then receive a part of it.

1889, Willem van der Vlugt, "In den strijd om het recht." (continued), in De Gids, vol. 53, 348.
Neen, het zijn veeleer de mannen van het aanhangsel, misschien een paar tientallen van bladen slechts vullend, maar die men aan weêrskanten noodig heeft, daar juist zij den doorslag geven; het zijn de vlottende zielen, door geloof noch door sleur bij één der legers ingelijfd; een grillig bont allegâartje, in duizend schakeeringen afdalend van den eenzamen geest, die, uit zedelijke fierheid, zich het ‘nullius nomen fero’ als lijfspreuk koos, tot de schichtige kudde van het stemvee, opgaande in zijn bedrijf, zijne nering, of zijnen arbeid, maar dan ook aan ideeën van recht, aan zorgen om het gemeene land zoo goed als volkomen gespeend.

No, it is rather the men from the supporter base, perhaps only filling a few tens of pages, but who are needed on both sides, as it is exactly them who decide the result; they are the floating souls, annexed by faith nor rote habit into one of the armies; a whimsical colourful hotchpotch in a thousand shades descending from the lonely mind who, out of ethical bravery, adopted 'nullius nomen fero' ["I bear the name of nobody"] as motto, up to the fleeting herd of the voting cattle, absorbed in their business, their occupation, or their labour, but as a result also virtually completely bereft from ideas about justice, from concerns about the common country.

(collective, derogatory) voters considered to be easily manipulable

Het zelfrespect van parlementariërs verzet zich ertegen om als stemvee te dienen.

1982, P. J. Boon, De parlementaire enquête. een rechtsvergelijkende studie, Tjeenk Willink, →ISBN, page 200:

The self-respect of members of parliament produces resistance against merely serving as voting cattle.

(collective, derogatory) parliamentarians perceived as anonymous, merely serving to boost the party ranks in votes


democraat

democraat m (plural democraten, diminutive democraatje n, feminine democrate)

democraten (plural)
democraatje (diminutive neuter)
democrate (feminine)
demokraat (alternative)

Afrikaans: demokraat

→ Indonesian: demokrat

→ Peranakan Indonesian: democraat

Late eighteenth century. Borrowed from French démocrate.


gemoed

gemoed n (plural gemoederen, diminutive gemoedje n)

gemoederen (plural)
gemoedje (diminutive neuter)

Afrikaans: gemoed

Negerhollands: gemoed, gemoet, gemud

→ Papiamentu: hemut

From Middle Dutch ghemoede. Analyzable as ge- + moed. Cognate with German Gemüt, Old English gemēde.

Het lied raakte haar gemoed.

Hij sprak met passie, vanuit zijn gemoed.

Ze deed het met heel haar gemoed.

Hij probeert zijn gemoed te kalmeren.


luchtje

Daar zit een luchtje aan


vliegbasis

vliegbasis f (plural vliegbasissen or vliegbases, diminutive vliegbasisje n)

vliegbasissen (plural)
vliegbases (plural)
vliegbasisje (diminutive neuter)

From vliegen (“to fly”) + basis (“base”).


kindertje

Back-formation as a singular form of the plural diminutive kindertjes.


kinderbescherming

kinderbescherming f (plural kinderbeschermingen)

Children and Family Court Advisory and Support Service: Dutch national board for control on child welfare


kindertaal

kindertaal m or f (plural kindertalen, diminutive kindertaaltje n)

kindertalen (plural)
kindertaaltje (diminutive neuter)


kinderzorg

De overheid investeert in programma's voor kinderzorg om het welzijn van kwetsbare kinderen te verbeteren.

The government invests in programs for child welfare to improve the well-being of vulnerable children.


koningskind

koningskind n (plural koningskinderen, diminutive koningskindje n or koningskindertje n)

koningskinderen (plural)
koningskindje (diminutive neuter)
koningskindertje (diminutive neuter)

Negerhollands: kiniṅkin

Het waren twee koninghs kindren,
 Sy hadden malkander soo lief;

a. 1525, anonymous author, “Lied van de twee koningskinderen”, in Haerlems Oudt Liedt-boeck, 27th edition, published 1716:

There were two royal children
 Who loved each other so dearly


koningskindertje

nl-noun-dim

koningskindertje n (plural koningskindertjes)


liefdeskind

nl-noun

liefdeskind n (plural liefdeskinderen, diminutive liefdeskindje n)

liefdeskinderen (plural)
liefdeskindje (diminutive neuter)


mensenkind

Daarna zeide Hij tot mij: Mensenkind, eet, wat gij vinden zult; eet deze rol, en ga, spreek tot het huis Israels. (Ez. 3.1; Statenvertaling)

Moreover he said unto me, Son of man, eat that thou findest; eat this roll, and go speak unto the house of Israel. ((Ez. 3.1; King James Version)


stiefkind

stiefkind n (plural stiefkinderen, diminutive stiefkindje n)

stiefkinderen (plural)
stiefkindje (diminutive neuter)

From Middle Dutch stiefkint. Equivalent to stief- + kind.

(figuratively) someone or something that is not treated fairly (the diminutive form is often used)


kapersbrief

kapersbrief m (plural kapersbrieven, diminutive kapersbriefje n)

kapersbrieven (plural)
kapersbriefje (diminutive neuter)


volksvertegenwoordiging

volksvertegenwoordiging f (plural volksvertegenwoordigingen, diminutive volksvertegenwoordiginkje n)

volksvertegenwoordigingen (plural)
volksvertegenwoordiginkje (diminutive neuter)

From volk (“people”) + -s- + vertegenwoordiging (“representation”).

compound

De Regering (...) wil bevorderen dat de kritische belangstelling, die bij velen voor het openbaar gebeuren bestaat, zich positief kan richten op het vervullen der taken, waarvoor ons volk zich gesteld ziet. Dit zal alleen mogelijk zijn als Gij, leden van de volksvertegenwoordiging, in voortdurend contact met ons volk in al zijn geledingen, daaraan Uw medewerking verleent.

1966 September 20, “Troonrede 1966 [Speech from the throne 1966]”, in Parlement.com, retrieved 2023-10-03:

The Government (...) wants to promote that the critical interest in public affairs, which exists among many, can focus positively on the fulfilment of the tasks facing our people. This will only be possible if Ye, members of parliament, in constant contact with our people in all its parts, lend your cooperation to this.

1996, H. Boels & Joh. de Vries, "De thesaurier-generaal in een veranderende wereld", in Van tresorier tot thesaurier-generaal: zes eeuwen financieel beleid in handen van een hoge Nederlandse ambtsdrager, 283.
Binnen het politieke bestel speelden drie groepen een rol: de koning, de ministers en de volksvertegenwoordiging.

(please add an English translation of this quotation)

a representative body, assembly, house in which representatives assemble


volksvertegenwoordiger

nl-noun

volksvertegenwoordiger m (plural volksvertegenwoordigers, diminutive volksvertegenwoordigertje n)

volksvertegenwoordigers (plural)
volksvertegenwoordigertje (diminutive neuter)

From volk (“people”) + -s- + vertegenwoordiger (“representative”).

compound

representative of the people, somebody who has been elected to serve in an assembly


stadskind

nl-noun

stadskind n (plural stadskinderen, diminutive stadskindje n)

stadskinderen (plural)
stadskindje (diminutive neuter)

city child: child that comes from the city


brievenbusmaatschappij

brievenbusmaatschappij f (plural brievenbusmaatschappijen, diminutive brievenbusmaatschappijtje n)

brievenbusmaatschappijen (plural)
brievenbusmaatschappijtje (diminutive neuter)

From brievenbus (“letterbox”) + maatschappij (“company”).


ontzuiling

depillarisation, the decline of pillars as a form of societal organisation


slapjanus

nl-noun

slapjanus m (plural slapjanussen, diminutive slapjanusje n)

slapjanussen (plural)
slapjanusje (diminutive neuter)


aanbrenging

/ˈaːnˌbrɛ.ŋɪŋ/


belastingparadijs

belastingparadijs n (plural belastingparadijzen, diminutive belastingparadijsje n)

belastingparadijzen (plural)
belastingparadijsje (diminutive neuter)
belasting-paradijs (alternative obsolete)

From belasting (“tax”) + paradijs (“paradise”). First attested in 1920 (as belasting-paradijs, see there for citation), predating English tax haven.


lezenaar

nl-noun

lezenaar m (plural lezenaars, diminutive lezenaartje n)

lezenaars (plural)
lezenaartje (diminutive neuter)

Originally a variant of lessenaar that underwent a degree of semantic restriction. From lezen + -en- + -aar.

De spreker plaatste zijn aantekeningen op de lezenaar voordat hij zijn toespraak begon.

The speaker placed his notes on the lectern before starting his speech.

De priester las de Bijbel vanaf de lezenaar in de kerk.

The priest read the Bible from the lectern in the church.

De oude kerk heeft een prachtige houten lezenaar met gedetailleerde gravures.

The old church has a beautiful wooden lectern with intricate engravings.

lectern, stand for books, especially one in a church


loopjongen

loopjongen m (plural loopjongens, diminutive loopjongetje n)

loopjongens (plural)
loopjongetje (diminutive neuter)

From lopen (“to walk, run”) + jongen (“boy”).


kattin

kattin f (plural kattinnen, diminutive kattinnetje n)

kattinnen (plural)
kattinnetje (diminutive neuter)

From Middle Dutch cattinne, equivalent to kat + -in. Compare German Kätzin.


katvogel

katvogel m (plural katvogels, diminutive katvogeltje n)

katvogels (plural)
katvogeltje (diminutive neuter)


mannetjeskat

mannetjeskat m (plural mannetjeskatten, diminutive mannetjeskatje n)

mannetjeskatten (plural)
mannetjeskatje (diminutive neuter)


mannetjeskatje

nl-noun-dim

mannetjeskatje n (plural mannetjeskatjes)


vrouwtjeskat

nl-noun

vrouwtjeskat f (plural vrouwtjeskatten, diminutive vrouwtjeskatje n)

vrouwtjeskatten (plural)
vrouwtjeskatje (diminutive neuter)


vrouwtjeskatje

nl-noun-dim

vrouwtjeskatje n (plural vrouwtjeskatjes)


doekoe

Borrowed from Sranan Tongo duku (“money”), from Dutch doek.

Gast, ik vind die baan als administratief medewerker bij de dienst Vergunningen boemlauw, maar hoeveel doekoe schuift het?

2013, Kluun, Klunen, Podium b.v. Uitgeverij, →ISBN, page 80:

Dude, I think that job as an administrative clerk for the licensing department is wicked, but what kind of dough are we talking about?

(Suriname, Netherlands, slang) money, dough


doekoe

Lansium domesticum
Lansium domesticum#Translingual


fattoe

nl-noun

fattoe m (plural fattoes, diminutive fattoetje n)

fattoes (plural)
fattoetje (diminutive neuter)

Borrowed from Sranan Tongo fatu (“joke”).


mattie

mattie f or m (plural matties, diminutive mattietje n)

matties (plural)
mattietje (diminutive neuter)

From Sranan Tongo mati (“friend”), from Dutch maatje.


schuilkerk

schuilkerk f (plural schuilkerken, diminutive schuilkerkje n)

schuilkerken (plural)
schuilkerkje (diminutive neuter)


schuurkerk

schuurkerk f (plural schuurkerken, diminutive schuurkerkje n)

schuurkerken (plural)
schuurkerkje (diminutive neuter)

a clandestine church disguised as a barn or shed


kerkschuur

kerkschuur f (plural kerkschuren, diminutive kerkschuurtje n)

kerkschuren (plural)
kerkschuurtje (diminutive neuter)


waarschuwinkje

nl-noun-dim

waarschuwinkje n (plural waarschuwinkjes)


waterhoofd

nl-noun

waterhoofd n (plural waterhoofden, diminutive waterhoofdje n)

waterhoofden (plural)
waterhoofdje (diminutive neuter)

From water (“water”) + hoofd (“head”), calque of Latin hydrocephalus.

"Een corporatie met een waterhoofd, met meer managers dan gewone werknemers. Gelukkig gaat het nu veel beter", vinden de commissieleden.

2016 April 9, “Bewoners vieren 25 jaar Bruggepoort”, in Het Kontakt Harderwijk:

"A corporation with a waterhoofd, with more managers than normal employees. Fortunately, it is doing much better now," the committee members feel.

Volgens de PvdA [political party] is TSN uiteindelijk ten onder gegaan door mismanagement. Het bedrijf had volgens de partij een waterhoofd door een te grote managementlaag.

2016 March 16, “TSN Thuiszorg failliet; werknemers en cliënten in onzekerheid”, in RTL Nieuws:

According to the PvdA, mismanagement ultimately caused the TSN's decline. The party said the company had a waterhoofd caused by too much management overhead.

(informal) excess, especially of management, overhead and leadership


dikhuid

dikhuid m (plural dikhuiden, diminutive dikhuidje n)

dikhuiden (plural)
dikhuidje (diminutive neuter)

From dik (“thick, fat”) + huid (“skin”).


droesem

droesem m (plural droesems, diminutive droesempje n)

droesems (plural)
droesempje (diminutive neuter)

From Middle Dutch droesene, from Old Dutch *druosana, from Proto-West Germanic *drōsnu, from Proto-Germanic *drōhsnō (“sediment”).

sediment in a liquid, particularly in wine, dregs


geitenneuker

geitenneuker m (plural geitenneukers, diminutive geitenneukertje n)

geitenneukers (plural)
geitenneukertje (diminutive neuter)

(ethnic slur, offensive) goatfucker, Muslim, Arab


neuker

neuker m (plural neukers, diminutive neukertje n)

neukers (plural)
neukertje (diminutive neuter)


parallelweg

parallelweg m (plural parallelwegen, diminutive parallelweggetje n)

parallelwegen (plural)
parallelweggetje (diminutive neuter)

2016 april 17, "Negende scootermeeting Etten-Leur druk bezocht", Weekblad De Bode/NU.nl.
Op de parallelweg bij het terrein was een kort parcours uitgezet voor het Nederlands kampioenschap sprint.


ventweg

ventweg m (plural ventwegen, diminutive ventweggetje n)

ventwegen (plural)
ventweggetje (diminutive neuter)

Compound of venten (“to peddle, to hawk”) + weg (“road, way”).

compound

De bezorger wilde op de Waterdreef de ventweg oprijden, maar hoorde net voor de drempel een harde klap en kwam net op de drempel tot stilstand.

2016 April 16, “Picnic bezorgwagen zakt door zijn achteras”, in DeStadAmersfoort.nl:

(Netherlands) frontage road, service road


onmin

From Middle Dutch onminne. By surface analysis, on- (“un-”) + min (“love”).


bretel

nl-noun

bretel f (plural bretels, diminutive breteltje n)

bretels (plural)
breteltje (diminutive neuter)

(clothing, most commonly used in the plural) suspender (US), brace (UK)


vatenbom

vatenbom f (plural vatenbommen, diminutive vatenbommetje n)

vatenbommen (plural)
vatenbommetje (diminutive neuter)
vatbom (alternative)

Vorig jaar werden die vatenbommen ook al eens ingezet door het regime, vertelt Safeerah.

2013 December 17, Irene de Zwaan, “Vatenbommen in Aleppo: 'Je kijkt in de lucht en hoopt niet getroffen te worden'”, in De Volkskrant:


kernbom

kernbom f (plural kernbommen, diminutive kernbommetje n)

kernbommen (plural)
kernbommetje (diminutive neuter)

Compound of kern (“nucleus, core”) + bom (“bomb”).


splijtzwam

splijtzwam f or m (plural splijtzwammen, diminutive splijtzwammetje n)

splijtzwammen (plural)
splijtzwammetje (diminutive neuter)

Compound of splijten (“to split, to divide”) + zwam (“fungus, mushroom”). Calque of translingual Schizomycetes. Ultimately from Ancient Greek σχίζω (skhízō, “I split”) + plural form of μύκης (múkēs, “mushroom, fungus, mushroom-shaped objects”). Refers to bacteria's habit of multiplying by splitting.

com+

(figurative) bone of contention, point of contention (cause of controversy or division)


beeldspraak

Afrikaans: beeldspraak

From beeld + spraak. First attested in the 1740s.

(obsolete) a script (alphabet, syllabary, etc.) that uses recognisably figurative characters


zinnebeeld

nl-noun

zinnebeeld n (plural zinnebeelden, diminutive zinnebeeldje n)

zinnebeelden (plural)
zinnebeeldje (diminutive neuter)

From zin + -e- + beeld, calque of German Sinnbild.

Die plek heet Gallica en dat is meteen ook een knipoog naar de gallische haan, zinnebeeld van de Republiek.

1999, Franc Schuerewegen, “De digitale lezer”, in Wam de Moor, Bert Vanheste, editors, De lezer in ogenschouw: een caleidoscoop van het lezen, section 173:

Ten slotte vindt ze [Sneeuwwitje] toevlucht in het partnerschap met de dwergen: een zinnebeeld voor de verbinding van de ziel en de energieën van de elementen van de aarde.

1997, Marko Pogačnik, De aarde genezen: diagnose en therapie, section 124:


langnek

langnek m (plural langnekken, diminutive langnekje n)

langnekken (plural)
langnekje (diminutive neuter)

Compound of lang (“long”) + nek (“neck”).

Een andere benaming voor deze langnek is dan ook kameelpanter (of Oudnederlands: kameelpardel).

2009, Frans Collignon, Het paard in onze taal, section 26:

Het grootste probleem voor de langnek is het verlies van zijn leefgebied.

2014 December 4, Karlijn van Houwelingen, “Giraffe dreigt loodje te leggen”, in AD:

2002, Hans Post, Van kop tot staart 184.
Deze langnek was nog een kleintje vergeleken met de langnek waarvan nog niet zo lang geleden botten zijn opgegraven: de Brachiosaurus.

(colloquial) long-necked dinosaur, usually referring to sauropods


getuigenispartij

getuigenispartij f (plural getuigenispartijen, diminutive getuigenispartijtje n)

getuigenispartijen (plural)
getuigenispartijtje (diminutive neuter)

From getuigenis (“testimony”) + partij (“party”).

compound

political party that doesn't seek participation in government but only serves to express its principles, testimonial party


inclusie

inclusion, integration, the act of including people who were previously excluded

(textual scholarship) inclusion, envelope structure


pantserwagen

nl-noun

pantserwagen m (plural pantserwagens, diminutive pantserwagentje n)

pantserwagens (plural)
pantserwagentje (diminutive neuter)

From pantser (“armour”) + wagen (“car, wagon”).


geesteswetenschap

nl-noun

geesteswetenschap f (plural geesteswetenschappen)

From geest + -es- + wetenschap, calque of German Geisteswissenschaft.


geestesoog

mental faculty of visualisation or imagination, mind's eye


begeleider

begeleider m (plural begeleiders, diminutive begeleidertje n, feminine begeleidster)

begeleiders (plural)
begeleidertje (diminutive neuter)
begeleidster (feminine)


beklag

From Middle Dutch beklach. Equivalent to a deverbal from beklagen.


penisbeen

penisbeen n (plural penisbeenderen or penisbenen, diminutive penisbeentje n)

penisbeenderen (plural)
penisbenen (plural)
penisbeentje (diminutive neuter)

Het penisbeen is een bot dat voorkomt in het geslachtsorgaan van sommige zoogdieren.

The baculum is a bone found in the genitalia of some mammals.


penisbot

penisbot n (plural penisbotten, diminutive penisbotje n)

penisbotten (plural)
penisbotje (diminutive neuter)

Een penisbot is een bot dat voorkomt in het geslachtsorgaan van sommige zoogdieren.

A baculum is a bone found in the genitalia of some mammals.


idool

idool n or m (plural idolen, diminutive idooltje n)

idolen (plural)
idooltje (diminutive neuter)

From Middle Dutch ydool, from Old French idole, from Latin idolum, from Ancient Greek εἴδωλον (eídōlon, “image, idol”), from εἶδος (eîdos, “form”).

der

(chiefly derogatory) an idol, a statue or image that is the subject of worship


gladiool

nl-noun

gladiool f or m (plural gladiolen, diminutive gladiooltje n)

gladiolen (plural)
gladiooltje (diminutive neuter)
gladiolus (alternative dated)

From Latin gladiolus, a diminutive form of gladius (“sword”).

any of several flowering plants, of the genus Gladiolus, having sword-shaped leaves and showy flowers on spikes; gladiolus, gladiola

(derogatory) an idiot, fool, nitwit; generally preceded by a pejorative adjective such as achterlijk


bles

bles f (plural blessen, diminutive blesje n)

blessen (plural)
blesje (diminutive neuter)

From Middle Dutch blasse, from Proto-West Germanic *blasī, from Proto-Germanic *blasį̄. Cognate with German Blesse.

blaze (light-coloured spot on a horse's face)


smombie

Blend of smartphone + zombie. Possibly borrowed, with German and English being likely donor languages.

smombie, smartphone zombie (walking smartphone user who is oblivious to the surrounding world)


bevrijdingskind

bevrijdingskind n (plural bevrijdingskinderen or bevrijdingskinders, diminutive bevrijdingskindje n or bevrijdingskindertje n)

bevrijdingskinderen (plural)
bevrijdingskinders (plural)
bevrijdingskindje (diminutive neuter)
bevrijdingskindertje (diminutive neuter)

From bevrijding (“liberation”) + -s- + kind (“child”).

affix

(Netherlands) a child born not long after the liberation of the Netherlands at the end of World War II, as the result of sexual relations between Dutch women and Allied soldiers (usually raised by single Dutch mothers)


wedloop

nl-noun

wedloop m (plural wedlopen, diminutive wedloopje n)

wedlopen (plural)
wedloopje (diminutive neuter)
weddeloop (alternative obsolete)

Afrikaans: wedloop

a race in running (speed contest in running)


paardebloem

paardebloem m (plural paardebloemen, diminutive paardebloempje n or paardebloemetje n)

paardebloemen (plural)
paardebloempje (diminutive neuter)
paardebloemetje (diminutive neuter)

superseded spelling of paardenbloem (official spelling of paardenbloem before 2006)

paardenbloem

alternative spelling of paardenbloem (according to the Witte Boekje)


uikoepel

uikoepel m (plural uikoepels, diminutive uikoepeltje n)

uikoepels (plural)
uikoepeltje (diminutive neuter)

1947, Jan de Jong, Handboek der kerkgeschiedenis: tweede deel. De middeleeuwen (692-1517), 457.
Een exotische kostbaarheid en een dikwijls halfbarbaarsche vorm- en kleurenrijkdom kenmerken den nationaal-Russischen kerkbouw : de hooge vrijstaande klokketorens geven echter overal met de drie aaneengereide absiden, de vijf vergulde uikoepels en hun hooge, in kabels rechtopgehouden kruisen, een silhouttenspel van groote schoonheid.


steunbeer

steunbeer m (plural steunberen, diminutive steunbeertje n)

steunberen (plural)
steunbeertje (diminutive neuter)

2007, K. I. Ruige, Klei en oven: scheppen en geloven. Over de bakstenen van de middeleeuwse kerk van Hoorn (Terschelling)., 43.
Voor het verkrijgen van de oorspronkelijke toestand van de koormuur, was het noodzakelijk om de later aangebrachte verzwaringen van de oorspronkelijke steunberen te verwijderen.


ziekenboeg

ziekenboeg m (plural ziekenboegen, diminutive ziekenboegje n)

ziekenboegen (plural)
ziekenboegje (diminutive neuter)

Afrikaans: siekeboeg


koffiezetapparaat

koffiezetapparaat n (plural koffiezetapparaten, diminutive koffiezetapparaatje n)

koffiezetapparaten (plural)
koffiezetapparaatje (diminutive neuter)

From koffie (“coffee”) + zetten (“to make, to prepare”) + apparaat (“machine, device”).


zingeving

/ˈzɪnˌɣeː.vɪŋ/

Compound of zin (“meaning”) + geven (“to give”) + -ing. Cognate to German Sinngebung.

af

search for or construal of meaning, meaning-making, existential meaning


hersenspinsel

nl-noun

hersenspinsel n (plural hersenspinsels, diminutive hersenspinseltje n)

hersenspinsels (plural)
hersenspinseltje (diminutive neuter)

From hersen + spinsel, calque of German Hirngespinst.

Niet enkel begreep hij geen zier van Clara's hersenspinsels. Hij kon zich ook niet voorstellen waarom zij maandenlang in Italië moest gaan verblijven om een onvermijdelijk absurd antwoord te vinden op een nonsensicale en ongerijmde vraagstelling.

1996, Mark Eyskens, De reis naar dabar. Een filosofische thriller, section 109:


wentelwiek

wentelwiek f (plural wentelwieken, diminutive wentelwiekje n)

wentelwieken (plural)
wentelwiekje (diminutive neuter)

From wentelen (“to rotate, to revolve”) + wiek (“propeller, blade (of a mill)”).

compound

Natuurlijk hangt de oplossing niet van een luchtbombardement of een handvol wentelwieken af.

2007, Ko Colijn, “On(in-)grijpbaar Darfur”, in Vrij Nederland, page 26:

Of course the solution doesn't depend on an aerial bombing or a handful of helicopters.

(rare, nonstandard) the rotor of a helicopter or a similar aircraft; the sail of a windmill


bakkeljauw

nl-noun

bakkeljauw m (plural bakkeljauwen, diminutive bakkeljauwtje n)

bakkeljauwen (plural)
bakkeljauwtje (diminutive neuter)

Berbice Creole Dutch: bakliau

>? Saramaccan: bakajáu

Skepi Creole Dutch: bakliau

>? Sranan Tongo: batyaw

Aukan: bakiyaw

→ Caribbean Hindustani: bacau

→ Dutch: batyaw

See Portuguese bacalhau (“cod”). Related to Dutch kabeljauw.

(Suriname, chiefly uncountable) salt cod


klipvis

klipvis m (plural klipvissen, diminutive klipvisje n)

klipvissen (plural)
klipvisje (diminutive neuter)

Compound of klip + vis. Perhaps a calque.

butterflyfish, fish of the family Chaetodontidae


gideonsbende

gideonsbende f (plural gideonsbendes or gideonsbenden)

gideonsbendes (plural)
gideonsbenden (plural)
Gideonsbende (alternative)

From Gideon + -s- + bende (“band”), based on the story in Judges 7.

Het resultaat van Jezus' optreden was geen legioen, ook geen gideonsbende die in Gods naam de heilige oorlog zou voeren tegen de vijanden, maar een gemeente.

2014 December 21, Sam Janse, “Het wapen van de Weerloze”, in Trouw:

small militant band pretending to represent a much larger group


banier

banier f (plural banieren or baniers, diminutive baniertje n)

banieren (plural)
baniers (plural)
baniertje (diminutive neuter)

→ Sranan Tongo: baniri

From Middle Dutch baniere, from Old French baniere, from Frankish [Term?].


hyperoniem

hyperoniem n (plural hyperoniemen, diminutive hyperoniempje n)

hyperoniemen (plural)
hyperoniempje (diminutive neuter)

Probably borrowed, cf. French hyperonyme, German Hyperonym, English hyperonym.


uilenbal

uilenbal m (plural uilenballen, diminutive uilenballetje n)

uilenballen (plural)
uilenballetje (diminutive neuter)


braakbal

braakbal m (plural braakballen, diminutive braakballetje n)

braakballen (plural)
braakballetje (diminutive neuter)

pellet vomited by a predator, including hairballs


mondholte

mondholte f (plural mondholten or mondholtes, diminutive mondholtetje n)

mondholten (plural)
mondholtes (plural)
mondholtetje (diminutive neuter)


salonsocialist

salonsocialist m (plural salonsocialisten, diminutive salonsocialistje n, feminine salonsocialiste)

salonsocialisten (plural)
salonsocialistje (diminutive neuter)
salonsocialiste (feminine)

(usually derogatory, colloquial) a champagne socialist, an armchair socialist (someone who professes to be a socialist but is perceived not to be genuine)


gutmensch

gutmensch m (plural gutmenschen, diminutive gutmenschje n)

gutmenschen (plural)
gutmenschje (diminutive neuter)

(derogatory) do-gooder; person who has a naive and unreflected conviction of their own moral superiority

political correctness
political correctness

(derogatory, in particular) someone overly concerned with political correctness


randfiguur

randfiguur f (plural randfiguren, diminutive randfiguurtje n)

randfiguren (plural)
randfiguurtje (diminutive neuter)

Compound of rand (“edge, rim”) + figuur (“figure”).


lankmoed

From lang (“long”) + moed (“mood, disposition”).

compound

(archaic) the ability or quality to forgive or endure much, particularly used with reference to God, patience, forebearance


scharminkel

nl-noun

scharminkel n (plural scharminkels, diminutive scharminkeltje n)

scharminkels (plural)
scharminkeltje (diminutive neuter)

Afrikaans: skarminkel

→ West Frisian: skarminkel

From Middle Dutch scheminkel, from older siminkel (“monkey, ape”), ultimately from Late Latin *simiunculus or its feminine form, from simius (“monkey”) - or possibly a Dutch diminutive of Middle Dutch simme (“monkey, ape”) which is from a non-diminutive form of Latin simius.

Denk je echt dat ik die scharminkels van jou ga kopen? Ik zal de caviapolitie bellen!

Do you really think that I am going to buy those scrags from you? I will call the guinea pigs [animal cops] instead!

(mildly derogatory, usually of animals or children) scrag (someone or something scrawny)


zeeolifant

zeeolifant m (plural zeeolifanten, diminutive zeeolifantje n)

zeeolifanten (plural)
zeeolifantje (diminutive neuter)

→ Indonesian: gajah laut (calque)

From zee (“sea”) + olifant (“elephant”).

elephant seal, member of the genus Mirounga


voorval

voorval n (plural voorvallen, diminutive voorvalletje n)

voorvallen (plural)
voorvalletje (diminutive neuter)

Afrikaans: voorval

From voorvallen. Equivalent to voor (“before, in front of”) + val (“to fall”). Compare German Vorfall.


straatvechter

nl-noun

straatvechter m (plural straatvechters, diminutive straatvechtertje n, feminine straatvechtster)

straatvechters (plural)
straatvechtertje (diminutive neuter)
straatvechtster (feminine)


dickpic

dickpic m (plural dickpics, diminutive dickpicje n)

dickpics (plural)
dickpicje (diminutive neuter)


vicaris

vicaris m (plural vicarissen, diminutive vicarisje n)

vicarissen (plural)
vicarisje (diminutive neuter)
vicarius (alternative uncommon)
vikaris (alternative)

From Middle Dutch vicarijs, from Latin vicārius.

(Christianity, especially Roman Catholicism) a cleric assisting or standing in for a higher ranking one, especially one assisting a bishop in the running of his diocese

(obsolete) a deputy, a stand-in, a substitute; one who stands in for one or assists


maïskoek

maïskoek m (plural maïskoeken, diminutive maïskoekje n)

maïskoeken (plural)
maïskoekje (diminutive neuter)
maiskoek (alternative)


nareis

Deverbal from nareizen, also analyzable as na + reis.

(asylum, collective) close family members of successful asylum seekers who may rejoin them without needing to seek asylum themselves


Gandhiïsme

(political science, philosophy) Gandhism (the philosophy and principles of Mohandas Karamchand Gandhi)


einder

Denkend aan Holland / zie ik breede rivieren / traag door oneindig / laagland gaan,
rijen ondenkbaar / ijle populieren / als hooge pluimen / aan den einder staan;

1936, Hendrik Marsman, Herinnering aan Holland:

Toen men de Surprise, een groot oorlogsfregat, een driemaster, aan de einder zag opdagen, veroorzaakte dit op ons eiland de nodige onrust, want Engeland en Nederland waren in oorlog,

1995, Johannes Hartog, Het Oude Fort van Aruba: de geschiedenis van het Fort Zoutman en de Toren, Van Gorcum, section 23:


sjoege

From Yiddish תּשובֿה (tshuve, “answer”), from Hebrew תְּשׁוּבָה (t'shuvá, “answer”). The shift from -v- to -g- is possibly due to association with mesjogge. Alternatively, via Yiddish from a Hebrew noun of the root שׁ־ג־ח (forming words relating to supervision; e.g. the verb הִשְׁגִּיחַ (hishgíakh, “to supervise”)).


verdichtsel

verdichtsel n (plural verdichtsels, diminutive verdichtseltje n)

verdichtsels (plural)
verdichtseltje (diminutive neuter)


reetveter

reetveter m (plural reetveters, diminutive reetvetertje n)

reetveters (plural)
reetvetertje (diminutive neuter)

From reet (“butt crack; gluteal cleft”) + veter (“lace, string”).


moraalridder

nl-noun

moraalridder m (plural moraalridders, diminutive moraalriddertje n)

moraalridders (plural)
moraalriddertje (diminutive neuter)

Compound of moraal (“morality”) + ridder (“knight”).


afwasmachine

afwasmachine f (plural afwasmachines, diminutive afwasmachientje n or afwasmachinetje n)

afwasmachines (plural)
afwasmachientje (diminutive neuter)
afwasmachinetje (diminutive neuter)

dishwasher (appliance for washing dishes)


legboor

legboor f (plural legboren, diminutive legboortje n)

legboren (plural)
legboortje (diminutive neuter)


galei

galei f (plural galeien, diminutive galeitje n)

galeien (plural)
galeitje (diminutive neuter)

a galley (long ship primarily propelled by rowing)


geslachtsidentiteitsstoornis

geslachtsidentiteitsstoornis f (plural geslachtsidentiteitsstoornissen, diminutive geslachtsidentiteitsstoornisje n)

geslachtsidentiteitsstoornissen (plural)
geslachtsidentiteitsstoornisje (diminutive neuter)

From geslachtsidentiteit (“gender identity”) + -s- + stoornis (“disorder”).

affix

gender identity disorder
gender identity disorder


geslachtsidentiteit

nl-noun

geslachtsidentiteit f (plural geslachtsidentiteiten, diminutive geslachtsidentiteitje n)

geslachtsidentiteiten (plural)
geslachtsidentiteitje (diminutive neuter)

Audio

From geslacht (“gender”) + -s- + identiteit (“identity”).


draaideur

nl-noun

draaideur f (plural draaideuren, diminutive draaideurtje n)

draaideuren (plural)
draaideurtje (diminutive neuter)

Compound of draaien (“to turn around, to revolve”) + deur (“door”).


draaideurcrimineel

nl-noun

draaideurcrimineel m (plural draaideurcriminelen, diminutive draaideurcrimineeltje n)

draaideurcriminelen (plural)
draaideurcrimineeltje (diminutive neuter)

Compound of draaideur (“revolving door”) + crimineel (“criminal”).

compound

Een 31-jarige Tilburgse draaideurcrimineel kreeg dinsdag voor twee succesvolle en één mislukte diefstal de zogenaamde ISD-maatregel opgelegd. Met deze maatregel worden veelplegers voor twee jaar ingesloten.

2015 November 24, “Tilburgse draaideurcrimineel voor twee jaar uit de roulatie”, in Brabants Dagblad:


fatsoensrakker

nl-noun

fatsoensrakker m (plural fatsoensrakkers, diminutive fatsoensrakkertje n)

fatsoensrakkers (plural)
fatsoensrakkertje (diminutive neuter)

From fatsoen (“decorum, decency”) + -s- + rakker (“rascal”).

compound

(derogatory) moral crusader, moral guardian


zedenmeester

nl-noun

zedenmeester m (plural zedenmeesters, diminutive zedenmeestertje n)

zedenmeesters (plural)
zedenmeestertje (diminutive neuter)

Afrikaans: sedemeester

From zede (“mores”) + -en- + meester (“instructor, master”).


zedendelinquent

nl-noun

zedendelinquent m (plural zedendelinquenten, diminutive zedendelinquentje n)

zedendelinquenten (plural)
zedendelinquentje (diminutive neuter)


poldermodelletje

nl-noun-dim

poldermodelletje n (plural poldermodelletjes)


romanist

nl-noun

romanist m (plural romanisten, feminine romaniste)

romanisten (plural)
romaniste (feminine)

Romanicist, student of Romance languages and cultures


ombudspersoon

ombudspersoon m (plural ombudspersonen, diminutive ombudspersoontje n)

ombudspersonen (plural)
ombudspersoontje (diminutive neuter)

Alteration of ombudsman with the gender-neutral word persoon.


ombudsvrouw

ombudsvrouw f (plural ombudsvrouwen, diminutive ombudsvrouwtje n)

ombudsvrouwen (plural)
ombudsvrouwtje (diminutive neuter)

Alteration of ombudsman substituting man for vrouw.

Coordinate term: ombudsman


druus

druzen (plural)
druze (alternative nonstandard)


zonnebank

zonnebank f or m (plural zonnebanken, diminutive zonnebankje n)

zonnebanken (plural)
zonnebankje (diminutive neuter)


zonnestudio

zonnestudio m (plural zonnestudio's, diminutive zonnestudiootje n)

zonnestudio's (plural)
zonnestudiootje (diminutive neuter)


betaalbewijs

betaalbewijs n (plural betaalbewijzen, diminutive betaalbewijsje n)

betaalbewijzen (plural)
betaalbewijsje (diminutive neuter)

Compound of betalen + bewijs. First attested in the 19th century.

receipt, written attestation of the transfer of money or goods


schikking

schikking f (plural schikkingen, diminutive schikkinkje n)

schikkingen (plural)
schikkinkje (diminutive neuter)

From Middle Dutch schickinge. Equivalent to schikken + -ing.

settlement agreement
settlement agreement


raadsman

raadsman m (plural raadslieden or raadsmannen, diminutive raadsmannetje n, feminine raadsvrouw)

raadslieden (plural)
raadsmannen (plural)
raadsmannetje (diminutive neuter)
raadsvrouw (feminine)

From Middle Dutch raetsman. Equivalent to raad + -s- + man.


raadsvrouw

raadsvrouw f (plural raadsvrouwen, diminutive raadsvrouwtje n, masculine raadsman)

raadsvrouwen (plural)
raadsvrouwtje (diminutive neuter)
raadsman (masculine)

(law) female lawyer, female legal counsel


schuinsmarcheerder

schuinsmarcheerder m (plural schuinsmarcheerders, diminutive schuinsmarcheerdertje n)

schuinsmarcheerders (plural)
schuinsmarcheerdertje (diminutive neuter)

lecher (generally male), one with a sexually libertine lifestyle


houwitser

houwitser m (plural houwitsers, diminutive houwitsertje n)

houwitsers (plural)
houwitsertje (diminutive neuter)

Afrikaans: houwitser

→ English: howitzer

/ˌɦɑu̯ˈʋɪt.sər/

Borrowed from German Haubitze, from Middle High German haufniz, from Czech houfnice.


kamerstuk

kamerstuk n (plural kamerstukken, diminutive kamerstukje n)

kamerstukken (plural)
kamerstukje (diminutive neuter)

From kamer (“chamber (of parliament); room”) + stuk (“document, piece”).

compound

(politics) a document treated in (any of the houses of) parliament

(theater, often diminutive) a short play suitable for being performed in a room or other small venue with a small cast


kamerstuk

From kamer + stuk, calque of German Kammerstück.

Het aangekochte geschut varieerde van kleine steen— en kamerstukken van 600 pond gewicht, die kogels van 1 '/. pond schoten, tot de grote stukken van 6.000 pond gewicht voor kogels van 38 pond.

2005, Michiel A. G. de Jong, ‘Staat van Oorlog’: wapenbedrijf en militaire hervorming in de Republiek der Verenigde Nederlanden, 1585-1621, Uitgeverij Verloren, page 209:

(military, jargon, dated) a piece of artillery


Witte Wieven

From a regional form of witte wijven (“white women”).

(folklore, regional) ethereal women dressed in white associated with fog, tumuli and dolmens

Het jaargetijde van de Witte Wieven is weer aangebroken. Ze zweven over een laaggelegen weiland, of hangen mysterieus tussen de bomen. Het met sloten en beekjes dooraderde Twente is bij uitstek een gebied waar deze flarden laaghangende mist voorkomen.

2015 October 22, “Witte Wieven zijn terug in Twente”, in Tubantia:


sibbe

sibbes (plural)
zibbe (alternative obsolete)

From Middle Dutch sibbe. Ultimately from Proto-West Germanic *sibbju. Cognate to English sib and German Sippe.


oorkondenhypothese

Compound of oorkonde (“source, text”) + -n- + hypothese (“hypothesis”). Calque of German Urkundenhypothese.

documentary hypothesis
documentary hypothesis

(Biblical studies) documentary hypothesis


geslachtsziekte

nl-noun

geslachtsziekte f (plural geslachtsziekten)


seksueel overdraagbare aandoening

seksueel overdraagbare aandoening f (plural seksueel overdraagbare aandoeningen, diminutive seksueel overdraagbaar aandoeninkje n)

seksueel overdraagbare aandoeningen (plural)
seksueel overdraagbaar aandoeninkje (diminutive neuter)

Literally, “sexually transmittable affliction”.

lit

sexually transmitted disease
sexually transmitted disease


petoet

Borrowed from Javanese pethut (“outlaw leader”).


piekenier

nl-noun

piekenier m (plural piekeniers, diminutive piekeniertje n)

piekeniers (plural)
piekeniertje (diminutive neuter)

Afrikaans: piekenier

From Middle Dutch pikenier. Equivalent to piek + -en- + -ier.

(historical, Amsterdam) a street hawker of fruit and vegetables

(obsolete) a certain brownish moth, which as a caterpillar has a black and green body, with a wide yellow dorsal stripe and red spots on the side


ramsj

From Yiddish ראַמש (ramsh).
Attested since 1918.

(Netherlands, Bargoens) sale of old stock at very low prices, often by semi-clandestine vendors

(Netherlands, Bargoens) sale of new, hard-to-sell books at starkly reduced prices


wief

wief n (plural wieven, diminutive wiefje n or wiefke n)

wieven (plural)
wiefje (diminutive neuter)
wiefke (diminutive neuter)

Borrowed from Low German [Term?] and mainly used in the term Witte Wieven (literally “white women”).


geroezemoes

murmur, chatter; a (subdued) disturbance


gezeik

(informal, somewhat vulgar) nagging, whining, bullshit


gesjouw

a (potentially onerous) carrying about, a lugging


pennenmes

pennenmes n (plural pennenmessen, diminutive pennenmesje n)

pennenmessen (plural)
pennenmesje (diminutive neuter)

Negerhollands: penmes

→ Papiamentu: pennemes (dated)


rookkaas

rookkaas m (plural rookkazen, diminutive rookkaasje n)

rookkazen (plural)
rookkaasje (diminutive neuter)


vitaliteit

vitaliteit f (plural vitaliteiten, diminutive vitaliteitje n)

vitaliteiten (plural)
vitaliteitje (diminutive neuter)


zodiak

zodiak m (plural zodiakken, diminutive zodiakje n)

zodiakken (plural)
zodiakje (diminutive neuter)
zodiac (alternative)

Borrowed from French zodiaque, from Latin zodiacus, from Ancient Greek ζῳδῐᾰκός (zōidĭăkós) κύκλος (kúklos).


automobiel

automobiel n (plural automobielen, diminutive automobieltje n)

automobielen (plural)
automobieltje (diminutive neuter)

→ Indonesian: automobil, otomobil

→ Caribbean Javanese: mobil

Borrowed from French automobile. First attested in the late 19th century.


ladekast

ladekast f (plural ladekasten, diminutive ladekastje n)

ladekasten (plural)
ladekastje (diminutive neuter)
ladenkast (alternative)

a cabinet with drawers, a chest of drawers


verkoopautomaatje

nl-noun-dim

verkoopautomaatje n (plural verkoopautomaatjes)


waterschap

nl-noun

waterschap n (plural waterschappen, diminutive waterschapje n)

waterschappen (plural)
waterschapje (diminutive neuter)

→ West Frisian: wetterskip (calque)

From Middle Dutch waterschap (“watercourse, waterway, stream; water board”). Equivalent to water + -schap.

inh

water board, government structure for water management

(Netherlands) separate level of government directly responsible for water management

(Belgium, Flemish Region) intermediary structure for several distinct levels of government to discuss and plan water management


dijkgraaf

nl-noun

dijkgraaf m (plural dijkgraven, diminutive dijkgraafje n)

dijkgraven (plural)
dijkgraafje (diminutive neuter)

From Middle Dutch dijcgrave, equivalent to dijk + graaf.


rondedans

rondedans m (plural rondedansen, diminutive rondedansje n)

rondedansen (plural)
rondedansje (diminutive neuter)


bolsjewisme

→ Peranakan Indonesian: bolsjevisme

/ˌbɔl.ʃəˈʋɪs.mə/

Borrowed from Russian большеви́зм (bolʹševízm).


bolsjewiek

bolsjewiek m (plural bolsjewieken, diminutive bolsjewiekje n)

bolsjewieken (plural)
bolsjewiekje (diminutive neuter)

Borrowed from Russian большеви́к (bolʹševík).


wetenschapsfilosofie

wetenschapsfilosofie f (plural wetenschapsfilosofieën, diminutive wetenschapsfilosofietje n)

wetenschapsfilosofieën (plural)
wetenschapsfilosofietje (diminutive neuter)

philosophy of science
philosophy of science


Semiet

Semiet m (plural Semieten, diminutive Semietje n)

Semieten (plural)
Semietje (diminutive neuter)


antisemiet

antisemiet m (plural antisemieten, diminutive antisemietje n)

antisemieten (plural)
antisemietje (diminutive neuter)

From German Antisemit (coined by Wilhelm Marr in 1879 as a scientific-sounding self-identification), from antisemitisch (coined by Moritz Steinschneider in 1860). By surface analysis, anti- + Semiet.


leerdicht

leerdicht n (plural leerdichten, diminutive leerdichtje n)

leerdichten (plural)
leerdichtje (diminutive neuter)

From leren (“to learn, teach”) + dicht (“poem”).


lyriek

nl-noun

lyriek f (plural lyrieken, diminutive lyriekje n)

lyrieken (plural)
lyriekje (diminutive neuter)

Borrowed from German Lyrik, from French lyrique, from Latin lyricus, from Ancient Greek λυρικός (lurikós), from λύρα (lúra, “lyre”).


epiek

Probably borrowed from German Epik, from Latin epicus, from Ancient Greek ἐπικός (epikós), from ἔπος (épos).


engte

engten (plural)
engtes (plural)
engde (alternative obsolete)

Afrikaans: engte

From eng + -te. Compare Gothic 𐌰𐌲𐌲𐍅𐌹𐌸𐌰 (aggwiþa).


gezelligheid

gezelligheid f (plural gezelligheden, diminutive gezelligheidje n)

gezelligheden (plural)
gezelligheidje (diminutive neuter)

the state or fact of being cozy; Gemütlichkeit, coziness


gezelligheidje

nl-noun-dim

gezelligheidje n (plural gezelligheidjes)


germanistiek

study of the language and literature of Germany


latinist

nl-noun

latinist m (plural latinisten, diminutive latinistje n)

latinisten (plural)
latinistje (diminutive neuter)


latinistiek

study of the Latin language and the culture of Ancient Rome


slavistiek

Probably borrowed. First attested in 1913. Equivalent to slavist + -iek.

Slavic studies, Slavistics, study of the Slavic languages and the culture of the Slavic peoples


neerlandicus

neerlandicus m (plural neerlandici, feminine neerlandica)

neerlandici (plural)
neerlandica (feminine)

an expert in, or student of, Dutch studies


doodshoofdaapje

doodshoofdaapje n (plural doodshoofdaapjes)

A compound of doodshoofd (“skull, death's-head”) + aapje (“small monkey”).

compound

squirrel monkey, monkey of the genus Saimiri


bivak

From earlier bivouac, borrowed from French bivouac.

bivouac (an encampment for the night, chiefly in military contexts or relating to expeditions)


daadkracht

From daad + kracht, calque of German Tatkraft.

resolve, will to enact policy, willpower


scharminkeltje

nl-noun-dim

scharminkeltje n (plural scharminkeltjes)


saamhorigheidsgevoel

nl-noun

saamhorigheidsgevoel n (plural saamhorigheidsgevoelens)

saamhorigheidsgevoelens (plural)
saamhoorigheidsgevoel (alternative archaic)

Compound of saamhorigheid + -s- + gevoel.

feeling of togetherness (in a community)


doelsaldo

doelsaldo n (plural doelsaldi or doelsaldo's)


banksaldo

banksaldo n (plural banksaldi or banksaldo's)


broeikaseffect

From broeikas + effect, calque of English greenhouse effect.


superbroeikasgas

superbroeikasgas n (plural superbroeikasgassen)

Compound of super + broeikasgas, perhaps a calque.

super greenhouse gas
super greenhouse gas

(climate) super greenhouse gas, greenhouse gases with a much more potent greenhouse effect than carbon dioxide


stopformulier

stopformulier n (plural stopformulieren, diminutive stopformuliertje n)

stopformulieren (plural)
stopformuliertje (diminutive neuter)

stop and search record (form filled in by police officers when having subjected someone to a stop-and-search, in order to quantify ethnic profiling by the police)


kindeke

(chiefly dialectal) alternative form of kindeken; diminutive of kind


lanterfanter

lanterfanter m (plural lanterfanters, diminutive lanterfantertje n)

lanterfanters (plural)
lanterfantertje (diminutive neuter)

From lanterfanten (“to slack”) + -er, from lanterfant (meaning the same as lanterfanter).


lanterfant

lanterfant m (plural lanterfanten, diminutive lanterfantje n)

lanterfanten (plural)
lanterfantje (diminutive neuter)

From an earlier landtrefant, from landtrouwandt (“vagabond”), a compound of land + trouwant (“vagabond, beggar”), from Old French truant (“vagabond, beggar”), whence also trawant and English truant.

(archaic) slacker, good-for-nothing, vagabond


schoolziekte

schoolziekte f (plural schoolziekten or schoolziektes, diminutive schoolziektetje n)

schoolziekten (plural)
schoolziektes (plural)
schoolziektetje (diminutive neuter)

(colloquial) feigned illness for the purposes of avoiding having to go to school


gierstmelde

gierstmelde f (plural gierstmelden, diminutive gierstmeldetje n)

gierstmelden (plural)
gierstmeldetje (diminutive neuter)

Equivalent to gierst (“millet”) + melde (“saltbush”).


koenheid

From koen + -heid. Cognate with German Kühnheit.


zotheid

Afrikaans: sotheid

From Middle Dutch sotheit. Equivalent to zot + -heid.

Erasmus' bekendste werk heet "De Lof der Zotheid"

Erasmus' best known work is called "The Praise of Folly"


boekdrukkunst

boekdrukkunst f (plural boekdrukkunsten)

From boek (“book”) + drukken (“to press, print”) + kunst (“art, skill”).


Grieks vuur

nl-noun

Grieks vuur n (plural Griekse vuren, diminutive Grieks vuurtje n)

Griekse vuren (plural)
Grieks vuurtje (diminutive neuter)


zevenslaper

zevenslaper m (plural zevenslapers, diminutive zevenslapertje n)

zevenslapers (plural)
zevenslapertje (diminutive neuter)

After the legend of the Seven Sleepers of Ephesus. Originally a univerbation; equivalent to zeven + slaper.


relmuis

relmuis f (plural relmuizen, diminutive relmuisje n)

relmuizen (plural)
relmuisje (diminutive neuter)


hoongelach

Hoongelach valt mij ten deel.


kerktoren

kerktoren m (plural kerktorens, diminutive kerktorentje n)

kerktorens (plural)
kerktorentje (diminutive neuter)

From Middle Dutch kerctoren. Equivalent to kerk + toren.


antistof

antistof m (plural antistoffen, diminutive antistofje n)

antistoffen (plural)
antistofje (diminutive neuter)

Probably borrowed from German Antistoff. Equivalent to anti- + stof.


etgras

From Middle Dutch etgras. Equivalent to et- (“again”) + gras (“grass”).

(uncommon) the lattermath, grass grown after the first crop has been harvested for hay


etgroen

From et- (“again”) + groen (“green”). Compare English edgrow.

(uncommon) the lattermath, the second crop of grass grown after the first crop has been harvested for hay


etveen

etveen n (plural etvenen, diminutive etveentje n)

etvenen (plural)
etveentje (diminutive neuter)

From etten (“to let graze”) + veen (“peat”).

11. Een perceel weiland: „Etveen”, groot 86 Are Ingezet door Van Holk op f 1350.—. Gemijnd door W. IJff Gz. op f 20.—. Opgebracht f 1370.—.—.

1937 December 11, “Assendelft. Groote veiling van landerijen, boerderijen en winkelhuis”, in De Zaanlander:

11. A plot of pasture: “Former peatland”, size 86 Are Opening bid by Van Holk at f 1350,—. Outbid by W. IJff Gz. by f 20,—. Winning bid f 1370,—.

(uncommon) a peatland repurposed as a pasture


visstick

visstick m (plural vissticks, diminutive visstickje n)

vissticks (plural)
visstickje (diminutive neuter)


hoofdredacteur

hoofdredacteur m (plural hoofdredacteurs or hoofdredacteuren, diminutive hoofdredacteurtje n, feminine hoofdredactrice)

hoofdredacteurs (plural)
hoofdredacteuren (plural)
hoofdredacteurtje (diminutive neuter)
hoofdredactrice (feminine)

From hoofd- (“head, chief”) + redacteur (“editor”).


secreet

nl-noun

secreet n (plural secreten, diminutive secreetje n)

secreten (plural)
secreetje (diminutive neuter)

Negerhollands: sekreet


secreet

Borrowed from German Sekret or from secretie.


zeuro

zeuro m (plural zeuro's, diminutive zeurootje n)

zeuro's (plural)
zeurootje (diminutive neuter)

Blend of zuiden + euro or zuidelijk + euro, probably also influenced by zeuren.

(politics) a (putative) common currency for southern Europe


koeterwaals

Afrikaans: koeterwaals

→ West Frisian: koeterwaalsk

From koeterwaal + -s, or simply borrowed from German Kauderwelsch.

incomprehensible language; gibberish, gobbledygook


renovering

renovering f (plural renoveringen, diminutive renoverinkje n)

renoveringen (plural)
renoverinkje (diminutive neuter)


kamille

kamille m or f (plural kamillen or kamilles, diminutive kamilletje n)

kamillen (plural)
kamilles (plural)
kamilletje (diminutive neuter)

→ Japanese: カミツレ (kamitsure)

From Middle Dutch camille, from older camomille, from Latin camomilla, from Ancient Greek χαμαίμηλον (khamaímēlon). The shortened form (ca. 1460) was probably influenced by German Kamille (before 1350).


kanjer

kanjer m (plural kanjers, diminutive kanjertje n)

kanjers (plural)
kanjertje (diminutive neuter)

From Middle Dutch keniart, canjaert, kangart, kenjard, from Old French cagnard.

something or someone who is big or the biggest of their kind; a whopper

Wauw, wat een kanjer!


nachtwakersstaat

nachtwakersstaat m (plural nachtwakersstaten, diminutive nachtwakersstaatje n)

nachtwakersstaten (plural)
nachtwakersstaatje (diminutive neuter)
nachtwakerstaat (alternative)

From nachtwaker + -s- + staat, calque of German Nachtwächterstaat.

Bijna sinds mensenheugenis heeft de ideologie van het kapitalisme met zijn nachtwakersstaat de Amerikaanse politieke geest gekaapt, zo stelde de filosoof Richard Rorty al bijna twintig jaar geleden in zijn pamflet 'De voltooiing van Amerika' vast.

2016 May 19, Ger Groot, “In Sanders bevrijdt de Amerikaanse politiek zich eindelijk van de Koude Oorlog”, in Trouw:

night watchman state
night watchman state


woeker

Afrikaans: woeker

From Middle Dutch woeker, from Old Dutch *wuokar, from Proto-Germanic *wōkraz. Compare German Wucher, English oker.

usury
(historical) lending money at interest

lending money at an interest perceived to be excessive


libertarisme

→ Indonesian: libertarisme


Facebookvriend

Facebookvriend m (plural Facebookvrienden, diminutive Facebookvriendje n, feminine Facebookvriendin)

Facebookvrienden (plural)
Facebookvriendje (diminutive neuter)
Facebookvriendin (feminine)

From Facebook (“Facebook”) + vriend (“friend”).

compound

Facebook friend (someone one has added as a friend on Facebook)


ingetogenheid

From ingetogen (“modest, continent”) + -heid (“-ity, -ness”).


teruggetrokkenheid

From teruggetrokken (“withdrawn, reclusive”) + -heid (“-ity, -ness”).


openbaarheid

From openbaar (“public”) + -heid (“-hood, -ness”).

(always with definite article) the public sphere, the public eye


keutel

nl-noun

keutel c (plural keutels, diminutive keuteltje n)

keutels (plural)
keuteltje (diminutive neuter)

From Middle Dutch cotel, cuetel. Probably a derivative of koot (“little bone”), thus originally “something hard”, with the suffix -el. Cognate with German Köttel.

a small piece of hard (chiefly animal) feces


drinkwater

drinkwater n (plural drinkwateren or drinkwaters, diminutive drinkwatertje n)

drinkwateren (plural)
drinkwaters (plural)
drinkwatertje (diminutive neuter)


suspensie

→ Indonesian: suspensi

From Middle Dutch suspensie, from Latin suspēnsiō.

a suspension, an interruption, the act of suspending temporarily


dwergchimpansee

dwergchimpansee m (plural dwergchimpansees, diminutive dwergchimpanseetje n)

dwergchimpansees (plural)
dwergchimpanseetje (diminutive neuter)

From dwerg (“dwarf”) + chimpansee (“chimpanzee”).


franciscanes

nl-noun

franciscanes f (plural franciscanessen, masculine franciscaan)

franciscanessen (plural)
franciscaan (masculine)


impopulariteit

Borrowed from French impopularité. By surface analysis, impopulair + -iteit.


polariteit

Borrowed from French polarité. Equivalent to polair + -iteit. Compare English polarity and German Polarität.

(grammar, Semitic languages) gender polarity, the phenomenon of some numerals (3 to 10) having endings resembling those of the opposite grammatical gender


rondhout

→ Russian: рангоут (rangout)

(nautical) wood that is cut into a round shape, such as a mast, which a sail can be attached to


sortering

nl-noun

sortering f (plural sorteringen, diminutive sorterinkje n)

sorteringen (plural)
sorterinkje (diminutive neuter)


dikken

See the etymology of the corresponding lemma form.


etappe

nl-noun

etappe f (plural etappes, diminutive etappetje n)

etappes (plural)
etappetje (diminutive neuter)

→ Indonesian: etape

Borrowed from French étape, from Middle French estappe, from Old French estaple, from Middle Dutch stapel. Doublet of stapel.

De wielrenners zijn begonnen aan de laatste etappe van de tour.

The cyclists have begun the final stage of the tour.

Deze etappe van de reis was het zwaarst.

This leg of the journey was the hardest.

Hij liep de eerste etappe in recordtijd.

a military rest point after a day marching; the distance covered thereto

an area served by one block of a (military) chain of logistics


troef

troef f (plural troeven, diminutive troefje n)

troeven (plural)
troefje (diminutive neuter)

→ Assamese: তুৰুপ (turup)

→ Bengali: তুরুপ (turup)

→ Malay: terup, daun terup

→ Indonesian: truf

Borrowed from German Trumpf, from Middle French triomphe, from Medieval Latin triumphus.


mijner

From Middle Dutch mijnre. Equivalent to mijnen (“to buy at an auction”) + -er (agent noun suffix).

suf

(archaic, historical) buyer or bidder at a public auction


mijner

From mijnen (“to mine”) + -er (agent noun suffix).


druïde

Afrikaans: druïde

Borrowed from Middle French druide, from Latin druides (plural).

De druïden spreken tot de verbeelding, maar men weet zeker dat ze niet in hun blote kont rondhuppelden in het bos. Of althans niet categorisch.

The druids have caught our imagination, but it is surely known that they did not skip around in the forest in their birthday suit. Or at the least they didn't do so categorically.


xenofoob

nl-noun

xenofoob m (plural xenofoben, diminutive xenofoobje n)

xenofoben (plural)
xenofoobje (diminutive neuter)
xenophoob (alternative)

From xenofobie. Equivalent to xeno- + -foob.

Het genootschap zit tot de nok vol met xenofoben.

The society is filled to the rafters with xenophobes.


substantivering

substantivering f (plural substantiveringen, diminutive substantiverinkje n)

substantiveringen (plural)
substantiverinkje (diminutive neuter)


regenton

regenton f (plural regentonnen, diminutive regentonnetje n)

regentonnen (plural)
regentonnetje (diminutive neuter)


groentje

a novice or rookie, someone inexperienced


spinnekob

spinnekob f (plural spinnekobben, diminutive spinnekobbetje n)

spinnekobben (plural)
spinnekobbetje (diminutive neuter)

Equivalent to spin (“spider”) + kob, from Middle Dutch spinnekobbe (“spider”).


emt

emt f (plural emten, diminutive emtje n)

emten (plural)
emtje (diminutive neuter)


bronst

bronst f (uncountable, diminutive bronstje n)

From Middle Dutch bronst, earlier brunst, from Old Dutch *brunst, from Proto-Germanic *brunstiz, from *brinnaną (“to burn, to be on fire”) + *-stiz, the latter form the abstract noun former *-þiz (which became productive with stems ending in nasals), according to Kroonen from Pre-Germanic *bʰrénuh₁e-, from Proto-Indo-European *bʰrewh₁- (“to boil; to brew”).

der

heat, rut (sexual excitement of animals)

a strong sexual urge to mate (for humans)


levenslied

nl-noun

levenslied n (plural levensliederen, diminutive levensliedje n)

levensliederen (plural)
levensliedje (diminutive neuter)

(uncountable) Dutch-language schlager (genre of popular music, typically with sentimental lyrics)


snoekbaars

snoekbaars m (plural snoekbaarzen, diminutive snoekbaarsje n)

snoekbaarzen (plural)
snoekbaarsje (diminutive neuter)


barkie

barkie m (plural barkies, diminutive barkietje n)

barkies (plural)
barkietje (diminutive neuter)

Borrowed from Sranan Tongo barki (“100 in any currency”).

bor

Hij is niet helemaal barkie


doezoe

Borrowed from Sranan Tongo dusun (“thousand”), from Dutch duizend (“thousand”).


skotoe

Borrowed from Sranan Tongo skowtu (“police”), from Dutch schout, from Middle Dutch schout. Doublet of schout.


studiefinanciering

nl-noun

studiefinanciering f (plural studiefinancieringen, diminutive studiefinancierinkje n)

studiefinancieringen (plural)
studiefinancierinkje (diminutive neuter)

From studie (“study”) + financiering (“financing”).

compound

Het onbevruchte intellect is niet uitsluitend een resultaat van financiële onmogelijkheden; ik geef dat doe,^([sic]) maar dringend nodig is, dat de studiefinanciering voor alle onderwijs na de lagere school op korte termijn duidelijke en wettelijke vorm krijgt.

1956, Verslag van de handelingen der Staten-Generaal, volume 2, page 2090:

In tegenstelling tot de situatie in Nederland is het voor minvermogende Open Universiteitsstudenten in Vlaanderen immers niet mogelijk om studiefinanciering te bekomen.

1986, “Universiteit”, in Neerlandia, volume 90, number 1, page 155:

2005, Annette A.M. Schrauwen, "Burgerschap, vrij verkeer en financiële solidariteit of hoe EU Lidstaten grip verliezen op studiefinanciering en sociale zekerheid", in Lia Versteegh et al. (ed.), De veelzijdige burger. Opstellen voor Prof.Mr. P.J.G. Kapteyn, Pallas Publications/AUP, →ISBN, page 111.
Tot op heden vielen zaken als bijstand of studiefinanciering nog grotendeels buiten de werkingssfeer van het Verdrag, maar zo langzamerhand is het Europees recht ook hier zijn invloed gaan uitoefenen.

(please add an English translation of this quotation)

study grant (financial support for students provided by the government)


staurogram

Likely borrowed from German Staurogramm.

(historical, Christianity) staurogram (ligature and symbol of the cross)


slechten

nonlemma

See the etymology of the corresponding lemma form.


sneeuwengel

nl-noun

sneeuwengel m (plural sneeuwengelen, diminutive sneeuwengeltje n)

sneeuwengelen (plural)
sneeuwengeltje (diminutive neuter)


beug

beug f (plural beugen, diminutive beugje n or beugske n)

beugen (plural)
beugje (diminutive neuter)
beugske (diminutive neuter)

(fishing) trawlnet for anchovy catch on the former Zuiderzee


slottoren

slottoren m (plural slottorens, diminutive slottorentje n)

slottorens (plural)
slottorentje (diminutive neuter)


bergvrede

Equivalent to berg + vrede. From Middle Dutch berchvrede. Cognate to German Bergfried (“donjon”).


vechter

vechter m (plural vechters, diminutive vechtertje n, feminine vechtster)

vechters (plural)
vechtertje (diminutive neuter)
vechtster (feminine)

Hier ook een vechtertje, wat hier het probleem was^([sic]) dat ze niet duidelijk liet merken wanneer ze moe was waardoor wij voorbij gingen aan haar natuurlijke ritme.

Here another sleep fighter. The problem here was that she didn't clearly signal when she was tired, such that we did not pick up her natural rhythm.

(in diminutive) a baby who resists falling asleep


ruisonderdrukker

ruisonderdrukker m (plural ruisonderdrukkers, diminutive ruisonderdrukkertje n)

ruisonderdrukkers (plural)
ruisonderdrukkertje (diminutive neuter)

From ruis (“[background] noise”) + onderdrukker (“suppressor”).


ravenmoeder

nl-noun

ravenmoeder f (plural ravenmoeders, diminutive ravenmoedertje n)

ravenmoeders (plural)
ravenmoedertje (diminutive neuter)

From raaf (“raven”) + -en- + moeder (“mother”). Loan translation of German Rabenmutter.

af

(derogatory) a mother who neglects her children; a bad mother


kattenmoeder

nl-noun

kattenmoeder f (plural kattenmoeders, diminutive kattenmoedertje n)

kattenmoeders (plural)
kattenmoedertje (diminutive neuter)

From kat (“cat”) + -en- + moeder (“mother”).

(Belgium) a mother who neglects or mistreats her children; a bad mother


hondenmoeder

hondenmoeder f (plural hondenmoeders, diminutive hondenmoedertje n)

hondenmoeders (plural)
hondenmoedertje (diminutive neuter)

From hond (“dog”) + -en- + moeder (“mother”).


zwaalde

zwaalde f (plural zwaalden, diminutive zwaaldetje n)

zwaalden (plural)
zwaaldetje (diminutive neuter)

a blade on a long pole to shove in dough or extract bread from an oven; a peel


vroedmeester

vroedmeester m (plural vroedmeesters, diminutive vroedmeestertje n, feminine vroedmeesteres)

vroedmeesters (plural)
vroedmeestertje (diminutive neuter)
vroedmeesteres (feminine)

Afrikaans: vroedmeester

Equivalent to vroed (“(archaic) wise”) + meester (“master”).

compound

(archaic, now historical) male obstetrician


krielkip

nl-noun

krielkip f (plural krielkippen, diminutive krielkippetje n or krielkipje n)

krielkippen (plural)
krielkippetje (diminutive neuter)
krielkipje (diminutive neuter)

From kriel (“something puny”) + kip (“chicken”).


kriel

nl-noun

kriel m or f (plural krielen, diminutive krieltje n)

krielen (plural)
krieltje (diminutive neuter)

(especially as diminutive) a small potato


verderfenis

verderfenis f (plural verderfenissen, diminutive verderfenisje n)

verderfenissen (plural)
verderfenisje (diminutive neuter)


ootmoedigheid

Negerhollands: ootmudigheid


geheimenis

geheimenis f (plural geheimenissen, diminutive geheimenisje n)

geheimenissen (plural)
geheimenisje (diminutive neuter)

Negerhollands: geheimnis

Equivalent to geheim + -nis. Cognate to German Geheimnis (“secret”).


ontgroening

ontgroening f (plural ontgroeningen, diminutive ontgroeninkje n)

ontgroeningen (plural)
ontgroeninkje (diminutive neuter)

nl:Ontgroening (defensie)
nl:Ontgroening (demografie)
nl:Ontgroening (scouting)
nl:Ontgroening (studenten)

the relative decline of younger age cohorts in a society due to low birth numbers and/or emigration of young people


schaterlach

schaterlach m (uncountable, diminutive schaterlachje n)


droefenis

droefenissen (plural)
droevenis (alternative)

Negerhollands: droefnis, druefnis

From Middle Dutch droefnisse. Equivalent to droef (“sad”) + -e- (“-ness”) + -nis.


goedmens

goedmens m (plural goedmensen, diminutive goedmensje n)

goedmensen (plural)
goedmensje (diminutive neuter)

Equivalent to goed (“good”) + mens (“human”). Calque of German Gutmensch.

(derogatory) do-gooder; person who has a naive and unreflected conviction of their own moral superiority

(derogatory, in particular) someone overly concerned with political correctness


meezang

meezang f (plural meezangen, diminutive meezangetje n)

meezangen (plural)
meezangetje (diminutive neuter)


studentendoop

studentendoop m (plural studentendopen, diminutive studentendoopje n)

studentendopen (plural)
studentendoopje (diminutive neuter)

From student (“student”) + doop (“baptism”).


wierde

wierde f (plural wierden, diminutive wierdetje n)

wierden (plural)
wierdetje (diminutive neuter)

Closely related to waard (“holm, earthen mound”).

a man-made hill for refuge during a flood, esp. one in Groningen and Friesland


vergrijzing

vergrijzing f (plural vergrijzingen, diminutive vergrijzinkje n)

vergrijzingen (plural)
vergrijzinkje (diminutive neuter)

the ageing of the population due to a decrease in the proportion of young people, typically through low birth rates


waterkans

waterkans f (plural waterkansen, diminutive waterkansje n)

waterkansen (plural)
waterkansje (diminutive neuter)


gemoedsgesteldheid

gemoedsgesteldheid f (plural gemoedsgesteldheden)

Zijn gemoedsgesteldheid veranderde na het ontvangen van het nieuws.

His mood changed after receiving the news.

De muziek had een grote invloed op haar gemoedsgesteldheid.

The music had a big influence on her mood.

Het is belangrijk om aandacht te besteden aan je gemoedsgesteldheid voor een goede geestelijke gezondheid.

It's important to pay attention to your mood for good mental health.


rederijker

rederijker m (plural rederijkers, diminutive rederijkertje n)

rederijkers (plural)
rederijkertje (diminutive neuter)

From Middle Dutch retorike, either directly from Latin rhētorica or indirectly via Middle or Old French, from Ancient Greek ῥητορική (rhētorikḗ), feminine form of ῥητορικός (rhētorikós, “concerning public speech”), from ῥήτωρ (rhḗtōr, “public speaker”). Folk-etymologically reinterpreted as a compound of rede (“reason”) + rijk (“rich”) + -er (denominative agent suffix).

af

(historical) rhetorician, literatus, especially an amateur involved in theatre; a member of the literary guilds that existed in the Low Countries in the late mediaeval and early modern periods


kuisheidsgordel

nl-noun

kuisheidsgordel m (plural kuisheidsgordels, diminutive kuisheidsgordeltje n)

kuisheidsgordels (plural)
kuisheidsgordeltje (diminutive neuter)

Afrikaans: kuisheidsgordel


langoest

langoest m (plural langoesten, diminutive langoestje n)

langoesten (plural)
langoestje (diminutive neuter)

Borrowed from French langouste, from Latin locusta (“locust; lobster”).


zwijm

From Middle Dutch swijm, related to Middle High German swīm (modern German Schweim), Middle Low German swîm. Likely a strengthening of the weak Old Dutch *swīmo, from Proto-Germanic *swīmô.


spijkerschrift

spijkerschrift n (plural spijkerschriften, diminutive spijkerschriftje n)

spijkerschriften (plural)
spijkerschriftje (diminutive neuter)

Afrikaans: spykerskrif

From spijker (“nail”) + schrift (“script”).


wigschrift

wigschrift n (plural wigschriften, diminutive wigschriftje n)

wigschriften (plural)
wigschriftje (diminutive neuter)

Afrikaans: wigskrif

From wig (“wedge”) + schrift (“script”). Compare English wedge-writing.


nooddruft

Afrikaans: nooddruf

From Middle Dutch nootdruft, nootdurft. It is a tautological compound of nood (“need”) + druft (“need”). The second element, found in Modern Dutch only (in metathesized form) in this compound, derives from Proto-Germanic *þurftiz. Compare Gothic 𐌽𐌰𐌿𐌳𐌹𐌸𐌰𐌿𐍂𐍆𐍄𐍃 (naudiþaurfts).

cog

𐌽𐌰𐌿𐌳𐌹𐌸𐌰𐌿𐍂𐍆𐍄𐍃


gondellied

nl-noun

gondellied n (plural gondelliederen, diminutive gondelliedje n)

gondelliederen (plural)
gondelliedje (diminutive neuter)

From gondel (“gondola”) + lied (“song”).


camee

camee m (plural cameeën, diminutive cameetje n)

cameeën (plural)
cameetje (diminutive neuter)

Borrowed from French camée, from Italian cammeo, from Latin cammæus. Doublet with cameo (“a single brief appearance of a celebrity in a movie or song”).

a piece of jewelry carved in relief; a cameo


papschool

papschool f (plural papscholen, diminutive papschooltje n)

papscholen (plural)
papschooltje (diminutive neuter)


vijandin

vijandin f (plural vijandinnen, diminutive vijandinnetje n, masculine vijand)

vijandinnen (plural)
vijandinnetje (diminutive neuter)
vijand (masculine)


danswoede

danswoede f (plural danswoedes, diminutive danswoedetje n)

danswoedes (plural)
danswoedetje (diminutive neuter)


perforatie

perforatie f (plural perforaties, diminutive perforatietje n)

perforaties (plural)
perforatietje (diminutive neuter)

Borrowed from French perforation, from Latin perforātiō.


badmeester

badmeester m (plural badmeesters, diminutive badmeestertje n, feminine badjuffrouw)

badmeesters (plural)
badmeestertje (diminutive neuter)
badjuffrouw (feminine)

Compound of bad (“bath, pool”) + meester (“master, instructor, teacher”).

compound

male pool lifeguard, often also serving as a swimming instructor


rammelaar

nl-noun

rammelaar m (plural rammelaars, diminutive rammelaartje n)

rammelaars (plural)
rammelaartje (diminutive neuter)

From rammelen (“to rattle, to shake”) + -aar.

Opa Charles gaf zijn kleindochter een wilgen rammelaar.

2016 May 4, “Wat kreeg prinses Charlotte cadeau?”, in De Telegraaf:

Grandpa Charles gave a willow rattle to his granddaughter.

a rattle, a baby's toy that creates sound when shaken


rammelaar

From rammelen (“to copulate, to be in heat”) + -aar.

suffix

De rammelaars zijn reeds 'geholpen' en kunnen op termijn in een nieuw groepsonderkomen bij de voedsters worden gezet, als één gezellige familie; maar dan zonder het gevaar van vele nakomelingen.

2015 May 15, “Ondertekening beheerovereenkomst Beestenboetje”, in Uitkijkpost:

The bucks have already been 'fixed' and can eventually be placed in a new group shelter together with the does, as one happy family; but without the risk of many offspring.


unciaal

nl-noun

unciaal f (plural uncialen, diminutive unciaaltje n)

uncialen (plural)
unciaaltje (diminutive neuter)

uncial letter, late classical and early medieval style of letter


spleetoog

spleetoog n (plural spleetogen, diminutive spleetoogje n)

spleetogen (plural)
spleetoogje (diminutive neuter)

(ethnic slur, derogatory) a person of Chinese or Far Eastern descent; Chink, gook, slope


urilift

urilift m (plural uriliften, diminutive uriliftje n)

uriliften (plural)
uriliftje (diminutive neuter)

Blend of urinoir (“urinal”) + lift (“elevator”).

blend

Hoe de urilift, zoals de toiletten officieel heten, onverwacht omhoog kon komen, is niet duidelijk.

2014 November 28, “Man zwaargewond door 'urilift'”, in NOS:

a urinal contained in an elevator, allowing the operator to limit access


jegener

nl-noun

jegener m (plural jegeners, diminutive jegenertje n)

jegeners (plural)
jegenertje (diminutive neuter)

Cognate with German Gegner (“opponent, adversary”).


krijgshamer

krijgshamer m (plural krijgshamers, diminutive krijgshamertje n)

krijgshamers (plural)
krijgshamertje (diminutive neuter)


strijdhamer

strijdhamer m (plural strijdhamers, diminutive strijdhamertje n)

strijdhamers (plural)
strijdhamertje (diminutive neuter)

From strijd (“battle”) + hamer (“hammer”).