millennium

nl-noun

millennium n (plural millennia, diminutive millenniumpje n)

millennia (plural)
millenniumpje (diminutive neuter)


week

week f (plural weken, diminutive weekje n)

weken (plural)
weekje (diminutive neuter)

Afrikaans: week

Berbice Creole Dutch: weki

Jersey Dutch: wêk

Negerhollands: week

→ Lokono: wiki

→? Sranan Tongo: wiki

→ Aukan: wiki

→ Saramaccan: wíki

From Middle Dutch wēke, from Old Dutch *wika, from Proto-West Germanic *wikā, from Proto-Germanic *wikǭ, from Proto-Indo-European *weyg- (“to bend, wind, turn, yield”).


seconde

nl-noun

seconde f (plural seconden or secondes, diminutive secondje n or secondetje n)

seconden (plural)
secondes (plural)
secondje (diminutive neuter)
secondetje (diminutive neuter)

Afrikaans: sekonde

→ Caribbean Javanese: sekon

→ Indonesian: sekon

→ West Frisian: sekonde

Borrowed from French seconde, from Latin secunda.


dag

dag m (plural dagen, diminutive dagje n or daagje n)

dagen (plural)
dagje (diminutive neuter)
daagje (diminutive neuter)

Afrikaans: dag

Berbice Creole Dutch: daka

Jersey Dutch: dâx

Negerhollands: dag, dak

→ Virgin Islands Creole: dak (archaic)

Petjo: dah

Skepi Creole Dutch: dak, dagka

→ Saramaccan: dáka

From Middle Dutch dach, from Old Dutch dag, from Proto-West Germanic *dag, from Proto-Germanic *dagaz.

De dierentuin is geopend tijdens de dag, zodat bezoekers de dieren in hun natuurlijke omgeving kunnen zien.

The zoo is open during daytime, so visitors can see the animals in their natural habitat.

We genieten van de zon en het strand tijdens de dag.

We enjoy the sun and the beach during the daytime.

daytime (time between sunrise and sunset)


moment

moment n (plural momenten, diminutive momentje n)

momenten (plural)
momentje (diminutive neuter)

Afrikaans: moment

→ Indonesian: momen

From Middle Dutch moment, from Middle French moment, from Latin momentum.


er was eens

(used at the beginnings of fairytales) once upon a time there was


semester

semester n (plural semesters, diminutive semestertje n)

semesters (plural)
semestertje (diminutive neuter)

→ Indonesian: semester

From Latin semestris, by way of German Semester or French semestre.


trimester

trimester n (plural trimesters, diminutive trimestertje n)

trimesters (plural)
trimestertje (diminutive neuter)

→ Indonesian: trimester

Borrowed from French trimestre, from Latin trimestris.


vandaag

Afrikaans: vandag

Berbice Creole Dutch: fandaka

Javindo: fandaag

Jersey Dutch: vān dâx, fān dâx

desc

Negerhollands: van dag, vandag, fandå, fanda

→ Virgin Islands Creole: fanda (dated)

Skepi Creole Dutch: fandak, fandaeg

From Middle Dutch vandaech, vandaich, van dage, equivalent to van + daag. Compare German Low German vandage, vandaag (“today”).

Ik ga vandaag naar de supermarkt.


tel

nl-noun

tel m (plural tellen, diminutive telletje n)

tellen (plural)
telletje (diminutive neuter)


uur

uur n (plural uren, diminutive uurtje n)

uren (plural)
uurtje (diminutive neuter)

Afrikaans: uur

Berbice Creole Dutch: juru

Negerhollands: uur, yer

→ Virgin Islands Creole: i (dated)

Petjo: uur

→ Sranan Tongo: yuru

→ Aukan: yuu

→ Kari'na: juru

→ Kwinti: yuu

→ Saramaccan: júu

→ Trió: juuru

→ Wayana: juru

From Middle Dutch ure, from Latin hōra (“hour”).

Ze komt over een uur.

Wat doe jij op dit uur nog wakker?

What are you doing still awake at this hour?


avond

avond m (plural avonden, diminutive avondje n)

avonden (plural)
avondje (diminutive neuter)

Afrikaans: aand

Berbice Creole Dutch: tafn

Jersey Dutch: âvond

Negerhollands: avond, navont

From Middle Dutch âvont, from Old Dutch āvont, from Proto-West Germanic *ābanþ, from Proto-Germanic *ēbanþs.

We eten meestal rond 7 uur in de avond.

Op een koude avond zaten we voor de open haard.

On a cold night, we sat by the fireplace.


eeuw

eeuw f (plural eeuwen, diminutive eeuwtje n)

eeuwen (plural)
eeuwtje (diminutive neuter)

Afrikaans: eeu

From Middle Dutch êwe, from Old Dutch ēwa, from Proto-West Germanic *aiw, from Proto-Germanic *aiwaz, from Proto-Indo-European *h₂eyu- (“vital force”).

der

Het duurde eeuwen voordat het eten eindelijk klaar was.

It took ages for the food to finally be ready.

Het voelde alsof ik een eeuw moest wachten voordat ze terugkwam.

It felt like I had to wait an eternity before she returned.

Wacht alsjeblieft niet eeuwen met het nemen van een beslissing.

Please don't wait forever to make a decision.

De trein lijkt altijd te komen wanneer je denkt dat het nog eeuwen zal duren.

The train always seems to arrive when you think it will still be ages away.

(by extension) many years, a very long time; far too long, (an) eternity


jaar

nl-noun

jaar n (plural jaren, diminutive jaartje n)

jaren (plural)
jaartje (diminutive neuter)

Afrikaans: jaar

Berbice Creole Dutch: jari

Jersey Dutch: jâr

Negerhollands: jaer, jaar, yer

Sranan Tongo: yari

Aukan: yali

Saramaccan: jáa

→ Caribbean Javanese: yari

From Middle Dutch jâer, from Old Dutch jār, from Proto-Germanic *jērą, from Proto-Indo-European *yeh₁-.

Een jaar op Mars duurt ongeveer 687 aardse dagen.

A year on Mars lasts about 687 Earth days.

Het is bijna een jaar geleden dat we elkaar zagen.

It's almost a year since we last saw each other.

Elk jaar vieren we onze trouwdag.

Every year, we celebrate our wedding anniversary.

year (the time it takes the Earth to circle the Sun; its equivalent on other planets)


maand

maand f (plural maanden, diminutive maandje n)

maanden (plural)
maandje (diminutive neuter)

Afrikaans: maand

Jersey Dutch: mânt, mônt, mönt

Negerhollands: maent, maand

From Middle Dutch mâent, from Old Dutch *mānoth, from Proto-West Germanic *mānōþ, from Proto-Germanic *mēnōþs, from a derivative of Proto-Indo-European *mḗh₁n̥s (“moon, month”).


minuut

nl-noun

minuut f (plural minuten, diminutive minuutje n)

minuten (plural)
minuutje (diminutive neuter)

Afrikaans: minuut

→ Caribbean Javanese: menit

→ Papiamentu: minit, minüt, minuut

→ Trió: minut

From Middle Dutch minute, from Middle French minute, from Latin minūta.

Het vliegtuig komt aan over twintig minuten.


gisteren

Berbice Creole Dutch: kesre

Negerhollands: gester, gistu

→ Virgin Islands Creole: gistu (dated)

Petjo: histeren

Skepi Creole Dutch: geter

From Middle Dutch gisteren, from Old Dutch *gestaron, from Proto-Germanic *gesteran.


regering

regering f (plural regeringen, diminutive regerinkje n)

regeringen (plural)
regerinkje (diminutive neuter)
regeering (alternative archaic)

Afrikaans: regering

Negerhollands: regeering

/rəˈɣeː.rɪŋ/

De regering van het land vereist wijsheid en geduld.

The governing of the country requires wisdom and patience.

governing (act of; ruling a state or similar political entity)


vanochtend

this morning, the morning at the beginning of the current day (in the past)


vanmiddag

this afternoon, the afternoon of the current day (in the future or past)


vanavond

Afrikaans: vanaand

Jersey Dutch: van âvond

Negerhollands: fanaduṅku

tonight, this evening, the evening of the current day (in the future or past)


tijdstip

tijdstip n (plural tijdstippen, diminutive tijdstipje n)

tijdstippen (plural)
tijdstipje (diminutive neuter)

Op dat tijdstip sliep ik nog.

Ondanks het late tijdstip was het nog erg druk op straat.

Despite the late hour the streets were still very crowded.

moment in time, point in time, time of day


gisteravond

Negerhollands: gester tavont


zonsopgang

zonsopgang m (plural zonsopgangen, diminutive zonsopgangetje n)

zonsopgangen (plural)
zonsopgangetje (diminutive neuter)

Afrikaans: sonsopgang

From Middle Dutch sonneopganc. Equivalent to zon + -s- + opgang.

De zonsopgang boven de bergen was spectaculair.

The sunrise over the mountains was spectacular.

Fotografen wachten vaak op zonsopgang om de perfecte foto te maken.

Photographers often wait for sunrise to capture the perfect shot.

Ze mediteerde tijdens zonsopgang voor een vredig begin van de dag.

She meditated at sunrise for a peaceful start to the day.


seizoen

seizoen n (plural seizoenen, diminutive seizoentje n)

seizoenen (plural)
seizoentje (diminutive neuter)
saizoen (alternative)

Afrikaans: seisoen

From Middle Dutch saisoene, sysoen, from Old French saison, from Latin satiōnem.

a season, term or period used for a certain activity or when something occurs


etmaal

etmaal n (plural etmalen, diminutive etmaaltje n)

etmalen (plural)
etmaaltje (diminutive neuter)

From Middle Dutch etmael. Equivalent to et- + maal. The rare prefix derives from Proto-Germanic *idi-.

(slightly formal) day (period of 24 hours), nychthemeron


veelvuldig

nl-adj

veelvuldig (comparative veelvuldiger, superlative veelvuldigst)

veelvuldiger (comparative)
veelvuldigst (superlative)
veelvuldig (adverbial positive predicative)
veelvuldiger (adverbial comparative predicative)
het veelvuldigst (adverbial predicative superlative)
het veelvuldigste (adverbial predicative superlative)
veelvuldige (feminine indefinite masculine positive singular)
veelvuldigere (comparative feminine indefinite masculine singular)
veelvuldigste (feminine indefinite masculine singular superlative)
veelvuldig (indefinite neuter positive singular)
veelvuldiger (comparative indefinite neuter singular)
veelvuldigste (indefinite neuter singular superlative)
veelvuldige (indefinite plural positive)
veelvuldigere (comparative indefinite plural)
veelvuldigste (indefinite plural superlative)
veelvuldige (definite positive)
veelvuldigere (comparative definite)
veelvuldigste (definite superlative)
veelvuldigs (partitive positive)
veelvuldigers (comparative partitive)


kwartaal

nl-noun

kwartaal n (plural kwartalen, diminutive kwartaaltje n)

kwartalen (plural)
kwartaaltje (diminutive neuter)

→ Indonesian: kuartal

quarter, trimester (period of three months)


ogenblik

ogenblik n (plural ogenblikken, diminutive ogenblikje n)

ogenblikken (plural)
ogenblikje (diminutive neuter)

Afrikaans: oomblik

Negerhollands: oogenblik

From Middle Dutch ogenblic, from Middle Low German ōgenblik. Compare Norwegian øyeblikk, Danish øjeblik, German Augenblick, Icelandic augnablik, Swedish ögonblick, Yiddish אויגנבליק (oygnblik), and English eyeblink. Equivalent to oog (“eye”) + -en- + blik (“look”).

moment, blink of an eye (instant of time)


frequentie

frequentie f (plural frequenties, diminutive frequentietje n)

frequenties (plural)
frequentietje (diminutive neuter)

→ Indonesian: frekuensi

frequency, measure of pulsation as in (radio) waves


schrikkeljaar

schrikkeljaar n (plural schrikkeljaren, diminutive schrikkeljaartje n)

schrikkeljaren (plural)
schrikkeljaartje (diminutive neuter)

Afrikaans: skrikkeljaar

→ Papiamentu: schrikkeljaar (dated)

From Middle Dutch schrickeljaer. Equivalent to schrikken (“to jump (from a scare)”) + jaar (“year”). The -el is a meaningless connecting syllable.

com

a leap year, year with an added leap day, hence 366-day year, in the Gregorian calendar


chronologie

→ Indonesian: kronologi

Borrowed from French chronologie. Equivalent to chrono- + -logie.


chronologisch

nl-adj

chronologisch (comparative chronologischer, superlative meest chronologisch or chronologischt)

chronologischer (comparative)
meest chronologisch (superlative)
chronologischt (superlative)
chronologisch (adverbial positive predicative)
chronologischer (adverbial comparative predicative)
het chronologischt (adverbial predicative superlative)
het chronologischte (adverbial predicative superlative)
chronologische (feminine indefinite masculine positive singular)
chronologischere (comparative feminine indefinite masculine singular)
chronologischte (feminine indefinite masculine singular superlative)
chronologisch (indefinite neuter positive singular)
chronologischer (comparative indefinite neuter singular)
chronologischte (indefinite neuter singular superlative)
chronologische (indefinite plural positive)
chronologischere (comparative indefinite plural)
chronologischte (indefinite plural superlative)
chronologische (definite positive)
chronologischere (comparative definite)
chronologischte (definite superlative)
chronologisch (partitive positive)
chronologischers (comparative partitive)

→ Indonesian: kronologis


kwartier

nl-noun

kwartier n (plural kwartieren, diminutive kwartiertje n)

kwartieren (plural)
kwartiertje (diminutive neuter)

Afrikaans: kwartier

→ Indonesian: kwartir

Negerhollands: kwati, quartier

From Middle Dutch quartier, from Old French quartier, from Latin quartārius.

(heraldry) a quarter of an heraldic field


ijzertijd

Shortening of ijzertijdperk or ijzertijdvak, both calques of Danish jernalder or German Eisenzeitalter, Eisenzeit (itself a calque from Danish). The shortening may well have been influenced by Eisenzeit. Equivalent to ijzer (“iron”) + tijd (“age”).


voorgeschiedenis

voorgeschiedenis f (plural voorgeschiedenissen, diminutive voorgeschiedenisje n)

voorgeschiedenissen (plural)
voorgeschiedenisje (diminutive neuter)

prehistory (human history before writing)


paleolithicum

Probably a borrowing from German Paläolithikum. First attested in the early 20th century.


sterrendag

sterrendag m (plural sterrendagen, diminutive sterrendagje n)

sterrendagen (plural)
sterrendagje (diminutive neuter)


zonnedag

zonnedag m (plural zonnedagen, diminutive zonnedagje n)

zonnedagen (plural)
zonnedagje (diminutive neuter)

From zon (“sun”) + dag (“day”). Not to be confused with zondag (“sunday”).


siderische dag

siderische dag m (plural siderische dagen, diminutive siderisch dagje n)

siderische dagen (plural)
siderisch dagje (diminutive neuter)


weleer

They are no more, those happy and good times!

Het is niet meer, Dat blij weleer! (Bilderdijk, 1808)

If forgetfulness did not yet forever swallow the memory of good times.

Indien vergetelheid de erinnring van 't weleer Nog niet voor immer in haar strooming heeft verzwolgen. (Ten Kate, 1878)

good times that have gone by; yesteryear


beter laat dan nooit

better late than never
better late than never


jaartiental

Equivalent to jaar (“year”) + tiental (“set of ten”). Cf. German Jahrzehnt (“decade”).

Tot in het kleinste detail speelt de band drukvol door een jaartiental van baanbrekende rockmuziek.

With consideration for every detail, the band played assiduously through a decade of groundbreaking rockmusic.


etenstijd

etenstijd m (plural etenstijden, diminutive etenstijdje n)

etenstijden (plural)
etenstijdje (diminutive neuter)

Javindo: etenstet

From the (now-obsolete) genitive of eten (“food”) + tijd (“time”).


boekjaar

desc

→ Indonesian: tahun buku (“financial year”) (calque)

Het boekjaar sluit op 31 december.

The financial year closes on December 31st.

Dit bedrijf had een goed boekjaar met hoge winsten.

This company had a good fiscal year with high profits.

We moeten de resultaten van het vorige boekjaar analyseren.

We need to analyze the results of the last financial year.


halfuur

nl-noun

halfuur n (plural halfuren, diminutive halfuurtje n)

halfuren (plural)
halfuurtje (diminutive neuter)
half uur (alternative)


quadrimester

quadrimester n (plural quadrimesters, diminutive quadrimestertje n)

quadrimesters (plural)
quadrimestertje (diminutive neuter)

Probably by analogy with trimester and semester, or perhaps borrowed.


steentijd

Shortening of older steentijdperk or steentijdvak. Perhaps shortened after German Steinzeit. Equivalent to steen + tijd.


gelijktijdigheid

/ɣəlɛi̯kˈtɛi̯dəɣɦɛi̯d/

From gelijktijdig + -heid. Compare German Gleichzeitigkeit.


tertiaal

tertiaal n (plural tertialen, diminutive tertiaaltje n)

tertialen (plural)
tertiaaltje (diminutive neuter)