လေး

Inherited from Old Burmese လိယ် (liy), from Proto-Sino-Tibetan *tV-lij (“bow, slingshot”). Cognate with S'gaw Karen ချံၣ် (khleè, “bow”), Naxi leemei (“longbow”), Jingpho kung-li (“bow”), Old Chinese 矢 (OC *hliʔ, “arrow”) (STEDT).

inh

(weaponry) bow (weapon used for shooting arrows)


ဓား

dha: (romanization)
ချောင်း (classifier)
ဒါး (alternative)

→ English: dah

Stephen Baron posits Proto-Sino-Tibetan *s-ta-w (“knife, axe, sword”) as the ancestor of both this word (and hence English dah) and Old Chinese 刀 (OC *taːw, “knife, blade”) (whence English dao) (STEDT).


ကာ

Cognate with Old Chinese 干 (OC *kaːn, “shield”).


မြား

Inherited from Old Burmese မ္လား (mla:), from Proto-Sino-Tibetan *mV-la(k) (“bow; arrow”). Cognate with Jingpho mäla, päla, Newar बला (balā), Drung tvma, S'gaw Karen ပျၢ် (pla̱), Garo bra, and Old Chinese 射 (OC *ɢljaːɡs, *laːɡs, *ɢljaːɡ, *laːɡ, “to shoot (an arrow, etc.)”) (STEDT).


သေနတ်

desc

→ Mon: သေနာတ်

→ Mon: သေနာတ်


လက်နက်

→ Shan: လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ (lāak nāak)

→ Shan: လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ (lāak nāak)

From လက် (lak, “arm”) + a component နက် (nak) of unclear interpretation and origin, likely not invoking the senses of "black" or "deep".


စစ်ဗိုလ်

my-noun

စစ်ဗိုလ် • (cacbuil)

စစ် (cac, “war, military”) + ဗိုလ် (buil, “commander, leader”).


ဗုံး

→ Rawang: bòm / bùm


စက်သေနတ်

စက် သေနတ် (canonical)
caksenat (romanization)


အမြောက်

desc

→ Shan: ဢမျွၵ်ႈ (ʼǎ mjāuk)

→ Shan: ဢမျွၵ်ႈ (ʼǎ mjāuk)

အ- (a.-, “nominal prefix”) + မြောက် (mrauk, “to be tossed high”), likely referring to the high trajectory of cannonball shots.


ဗိုလ်

my-noun

ဗိုလ် • (buil)

Borrowed from Pali bala. Doublet of ဗလ (ba.la.).

အုပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး တပ်ကြပ် > ဒုတိယတပ်ကြပ် > တပ်သား > တပ်သားသစ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဗိုလ်ချုပ် > ဗိုလ်မှူးချုပ် > ဗိုလ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး > ဗိုလ်မှူး > ဗိုလ်ကြီး > ဗိုလ် > ဒုတိယဗိုလ် > ဗိုလ်လောင်း > အရာခံဗိုလ် > ဒုတိယအရာခံဗိုလ် > တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး

(military) lieutenant (army, air force); sub-lieutenant, lieutenant junior grade (navy)


ဗိုလ်မှူး

ဗိုလ်မှူး • (builhmu:)

ဗိုလ် မှူး (canonical)
builhmu: (romanization)

lieutenant commander
lieutenant commander

(military) lieutenant commander (in the navy)


မိုင်း

(weaponry) mine (exploding device), bomb


သက်သာ

→ Shan: သၢၵ်ႈသႃႇ (sāak sàa)

→ Jingpho: sak sa

Despite being treated as a non-decomposable atomic unit by MED, appears to be from သက် (sak, “life, breath”) + သာ (sa, “clear, pleasant”).


ဗိုလ်မှူးကြီး

my-noun

ဗိုလ်မှူးကြီး • (builhmu:kri:)

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ကြီး (kri:, “big”)


ဗိုလ်မှူးချုပ်

my-noun

ဗိုလ်မှူးချုပ် • (builhmu:hkyup)

/bòm̥úd͡ʑoʊʔ/

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ချုပ် (hkyup, “to control”)


ဗိုလ်လောင်း

my-noun

ဗိုလ်လောင်း • (buillaung:)

ဗိုလ် (buil, “commander, leader”) + လောင်း (laung:, “future, -elect”)


ဗိုလ်ချုပ်

my-noun

ဗိုလ်ချုပ် • (builhkyup)

ဗိုလ် (buil, “commander”) + ချုပ် (hkyup, “to control”).


ဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (builhkyupkri:)

/bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/


ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (builhkyuphmu:kri:)

/bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဗိုလ်ချုပ် (builhkyup, “general”) + မှူး (hmu:) + ကြီး (kri:, “large, big”)


ဗိုလ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ကြီး • (builkri:)


ဒုတိယအရာခံဗိုလ်

/dṵtḭja̰ʔəjàɡàɴbò/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + အရာခံဗိုလ် (a.rahkambuil, “warrant officer”)

af

(military, Myanmar) vice warrant officer

sergeant first class
sergeant first class


တပ်ကြပ်ကြီး

/taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/


ဒုတိယတပ်ကြပ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + တပ်ကြပ် (tapkrap, “sergeant”)


တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး

my-noun

တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး • (taphkwai:tapkrapkri:)

/taʔkʰwɛ́taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/

တပ်ခွဲ (taphkwai:) + တပ်ကြပ် (tapkrap) + ကြီး (kri:)

af

(military, Myanmar) company great sergeant


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhkyuphmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (builhkyuphmu:kri:)

af

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

en-ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-my-noun-BIXlZr2i


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (du.ti.ya.builhkyupkri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ် (buil) + ချုပ် (hkyup) + ကြီး (kri:)


ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + ဗိုလ်မှူးကြီး (builhmu:kri:, “colonel”)

af

ဗိုလ်မှူးကြီး


ဒုတိယဗိုလ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + ဗိုလ် (buil, “commander”)


အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ

/ʔɛʔɡa̰məhàθènàpətḭ/

အဂ္ဂ (agga.) + မဟာ (ma.ha) + သေနာပတိ (senapa.ti.), from Pali aggamahāsenāpati.

(historical, military) commander-in-chief (military rank in pre-colonial Burma)


သတိ

Borrowed from Pali sati (“memory, lucidity of mind”).


စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်

my-noun

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် • (cacuphkyup-re:a.min.)

/sɪʔ.ʔoʊʔt͡ɕʰoʊʔjéʔəmḛɪɴ/

စစ် (cac) + အုပ်ချုပ် (uphkyup) + ရေး (re:) + အမိန့် (a.min.)

com

en-စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်-my-noun-o9b5EOv4


စစ်ဆင်ရေး

/sɪʔsʰɪ̀ɴjé/


တပ်မဟာ

From တပ် (tap, “troops”) + မဟာ (ma.ha, “great”).


တပ်ရင်း

tap-rang: (romanization)
ခု (classifier)

From တပ် (tap, “troops”) + အရင်း (a.rang:, “root”).


တပ်စု

From တပ် (tap, “troops”) + စု (cu., “to gather”).


ကင်းထောက်လေယာဉ်

my-noun

ကင်းထောက်လေယာဉ် • (kang:htaukleyany) (classifier စင်း)

htaukleyany (romanization)
စင်း (classifier)

/kɪ́ɴdaʊʔlèjɪ̀ɴ/

From ကင်း (kang:) + ထောက် (htauk) + လေယာဉ် (leyany).