ဘီလူး

bhilu: (romanization)
ကောင် (classifier)

→ Shan: ၽီလူး (phǐi lúu)

Perhaps borrowed from Sanskrit भैरव (bhairava).

(mythology) ogre (brutish giant that eats human flesh)


ထမင်းဆိုင်

/tʰəmɪ́ɴzàɪɴ/

ထမင်း (hta.mang:, “(cooked) rice”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


သံဖြူ

→ Jingpho: san pyaw


စွန်ကုပ်

my-noun

စွန်ကုပ် • (cwankup)


ခေါင်းလောင်း

→ Shan: ၶွင်းလွင်း (kháung láung)

→ Jingpho: hkawng lawng


ကန့်

→ Shan: ၵၢၼ်ႉ (kâ̰an)


မြေအောက်မီးရထား

/mjèʔaʊʔmíjətʰá/

မြေအောက် (mreauk, “underground”) + မီးရထား (mi:ra.hta:, “train”)

com

my:မြေအောက်မီးရထား


လိုင်စင်

ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်


ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်

my-noun

ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် • (yanymaung:luingcang)

/jɪ̀ɴmáʊɴ làɪɴsɪ̀ɴ/

ယာဉ်မောင်း (yanymaung:) + လိုင်စင် (luingcang).


ဆိုင်း

cane or bamboo framework for suspending fruits, pots, etc.

cane or bamboo framework slung from a yoke to carry things

Burmese orchestra consisting of drums, gongs, oboe, clappers, etc.


ဓားအိမ်

ဓားအိမ် • (dha:im)


ကတော့

paper or leaf wrapper in shape of a cone


နှင်းပွင့်

/n̥ɪ́ɴbwɪ̰ɴ/


ဝင်း

From Proto-Tibeto-Burman *hwaŋ (“to encircle; circular, fence”). Cognate with Mizo [Term?] (huaŋ, “yard, enclosure”), Jingpho [script needed] (wāŋ, “to surround; a circle”) (STEDT). The root appears to be areal; compare Old Chinese 環 (OC *ɡʷraːn, “circle, ring; to surround”), Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”).


နိုင်ငံတကာ

/nàɪɴŋàɴ dəɡà/

/nàɪɴɡàɴ dəɡà/


ကြွက်နို့

ကြွက် (krwak, “rat”) + နို့ (nui., “breast”).


သဘော

→ Shan: သၽေႃး (sǎ pháu)


စာရေးဆရာ

စာရေး (care:, “to write”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher, artisan”).


လောင်းကုတ်အင်္ကျီ

my-noun

လောင်းကုတ်အင်္ကျီ • (laung:kut-angkyi) (classifier ထည်)

kut-angkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/láʊɴɡoʊʔ ʔɪ́ɴd͡ʑì/

/láʊɴɡoʊʔ ʔéɪɴd͡ʑì/

From English long coat + Hindi अंगिया (aṅgiyā, “angiya, bodice”).


ဂန်ဂျာ

From Hindi गांजा (gāñjā), ultimately from Sanskrit गञ्जा (gañjā, “hemp”).


အချင်း

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + a component ချင်း (hkyang:) from Proto-Tibeto-Burman *k-yaŋ (“uterus, placenta, cradle, nest”); cognate with Tamang [script needed] (kohyong, “cradle”) (STEDT).


အချင်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ချင်း (hkyang:).


အချင်း

Compare Sanskrit आख्यान (ākhyāna, “tale; telling”), Pali ākhyāna (“tale; telling”). Otherwise potentially related to Chinese 唱 (chàng, “to sing, chant”). MED considers this to be from အ- (a.-, “nominal prefix”) + ချင်း (hkyang:, “reciprocally”).


အချင်း

Compare Chinese 直徑／直径 (zhíjìng, “diameter”).


အချင်း

(archaic) term of address used among one's peers


ချက်ကြိုး

/t͡ɕʰɛʔt͡ɕó/


ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်

/ɡəbà l̥ɛ̰ kʰəjì ðè/

ကမ္ဘာ (kambha, “world”) + လှည့် (hlany., “to turn, tour”) + ခရီး (hka.ri:, “travel, trip”) + -သည် (-sany, “-er”).


သဘာပတိ

desc

→ Shan: သပႃႇပတီႉ (sǎ pàa pǎ tḭ̂i)

→ Shan: သပႃႇပတီႉ (sǎ pàa pǎ tḭ̂i)

From Sanskrit सभापति (sabhāpati), cognates include Hindi सभापति (sabhāpti) and Bengali সভাপতি (śobhapoti).


ဥက္ကဋ္ဌ

my-noun

ဥက္ကဋ္ဌ • (ukkathta.) (classifier ယောက် or ဦး)

ukkathta. (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)


သွားကြားထိုးတံ

/θwád͡ʑátʰódàɴ/

From သွား (swa:, “tooth”) + ကြား (kra:, “between”) + ထိုး (htui:, “to stab”) + တံ (tam, “rod-like thing”), thus literally “stabbing rod for between the teeth”.


ပကတိ

From Pali pakati. Cognate with Thai ปกติ (bpà-gà-dtì).

original, natural, normal, or unaffected state


မိုင်း

ကျောက်မိုင်း

mine (place from which ore is extracted)

(weaponry) mine (exploding device), bomb


အာနုဘော်

desc

→ Shan: ဢႃႇၼူႉၽေႃႇ (ʼàa nṵ̂u phàu)

→ Shan: ဢႃႇၼူႉၽေႃႇ (ʼàa nṵ̂u phàu)

Borrowed from Pali anubhāva. Cognates include Thai อานุภาพ (aa-nú-pâap).


စန်း

စန္ဒာ စန္ဒာ#Burmese

Alternative form of စန္ဒာ (canda, “moon”)

(astrology) the moon (represented by the numeral two "ဋ္ဌ" on a horoscope)

စန်းပွင့် ― can:pwang.


အန်ကယ်

my-noun

အန်ကယ် • (ankai)


အပ်ချုပ်စက်

အပ်ချုပ်စက် • (aphkyupcak)

/ʔaʔt͡ɕʰoʊʔsɛʔ/


စက်ခေါင်း

engine (of locomotive, motor vehicle or aircraft)


ရဲစခန်း

ရဲ (rai:, “police”) + စခန်း (ca.hkan:, “camp”).


အုတ်ကြွပ်

my-noun

အုတ်ကြွပ် • (utkrwap)


သကုဏဗေဒ

ornithology, the scientific study of birds


ဇီဝကမ္မဗေဒ

From Pali jīva + Pali kamma + Pali veda.


ရောဂါဗေဒ

/jɔ́ɡàbèda̰/


ပြယုဂ်

Borrowed from Sanskrit प्रयोग (prayoga).


ကုန်း

ကုန်း • (kun:)


စောင်း

→ Mon: စံၚ်

Borrowed from Classical Persian چنگ (čang, “lyre, harp”).
Note also similarities to Old Chinese 箏 (OC *ʔsreːŋ, “zither”).


ကမန်

From Classical Persian کمان (kamān, “bow”).


ပွိုင့်

caliber of guns (in decimals of an inch)

point (fact, idea, or place of significance)


တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်

/təɹeɪʔsʰàɴ ʔṵjɪ̀ɴ/

တိရစ္ဆာန် (ti.rachcan) + ဥယျာဉ် (u.yyany).


ပဏ္ဍိတ

From Pali paṇḍita, Sanskrit पण्डित (paṇḍita).


စာမရီ

From Pali camarī, from Sanskrit चमरी (camarī).


အခမ်းအနား

/ʔəkʰáɴ ʔəná/


တွားသွားကောင်

my-noun

တွားသွားကောင် • (twa:swa:kaung) (classifier ကောင်)

swa:kaung (romanization)
ကောင် (classifier)

/twá θwá ɡàʊɴ/

တွား (twa:) + သွား (swa:) + ကောင် (kaung).


နို့တိုက်သတ္တဝါ

နို့ (nui.) + တိုက် (tuik) + သတ္တဝါ (satta.wa).


ထက်

someone or something in a relatively higher position; someone or something above


ကီးမား

keema; mincemeat, usually lamb or chicken


လူစွမ်းကောင်း

/lù zwáɴ ɡáʊɴ/

လူ (lu) + စွမ်း (cwam:) + ကောင်း (kaung:).


နိုင်ငံသားအဖြစ်

/nàɪɴŋàɴðáʔəpʰjɪʔ/

/nàɪɴɡàɴðáʔəpʰjɪʔ/

နိုင်ငံသား (nuingngamsa:) + အဖြစ် (a.hprac).


ဣန္ဒြေ

ဣန္ဒြေ • (indre)


ဝသန္တ

Borrowed from Pali vasanta. Cognate with Thai วสันต์ (wá-sǎn). Doublet of ဝသန် (wa.san).


ပုစဉ်းရင်ကွဲ

/bəzɪ́ɴ jɪ̀ɴɡwɛ́/

ပုစဉ်း (pu.cany:) + ရင် (rang) + ကွဲ (kwai:).


ကွမ်းတောင်

betel leaves formed into a spire used as an offertory

ornamental utensil for carrying a betel box

pyramidal spire or sikhara on a square based temple


ထောင်ကဲ

(honorific) respectful form of address used for Chinese men


ရှလပတ်ရည်

Borrowed from Hindi शर्बत (śarbat, “sherbet”) + အရည် (a.rany, “liquid”).


ယတြာ

magical rituals performed to avert misfortune


မရန်း

desc

→ Shan: မၢၵ်ႇယၢၼ်း (màak yáan)

→ Shan: မၢၵ်ႇယၢၼ်း (màak yáan)


ဥပါယ်

Learned borrowing from Pali upāya, from Sanskrit उपाय (upāya).


မုဒြာ

(Buddhism) mudra, a gesture in Buddhist iconography


ရာဇာ

Alternative spelling of ရာဇ (raja.), borrowed from Pali rājan.


ဗညား

(honorific) a title used by Mon nobles and royals


ကလျာ

Contraction of ကလျာဏီ (ka.lyani), borrowed from Pali kalyāṇī.

womanly virtues (of which there are five: excellence of complexion, structure, figure, hair and youthfulness)

woman who possesses the five womanly virtues


ဟေမန်

Borrowed from Pali hemanta. Doublet of ဟေမန္တ (hemanta.).


ဝတီ

(historical) A style customarily awarded to the king's consort


ဝတီ

(historical) typically used in Burmese place names


ဘရဏီ

Borrowed from Pali bharaṇī (“bearer, maintainer, sustainer; a constellation”).

bor

asterism of three stars in Aries resembling a trivet


သီရိ

Borrowed from Pali siri, from Sanskrit श्री (śrī), from Proto-Indo-Iranian *ćriHrás. Doublet of သိန် (sin).


နီလာ

Jingpho: nila

Shan: ၼီႇလႃႇ (nìi làa)

Borrowed from Pali nīla (“blue”), thus "blue (gem)". Cognate with Mon နဳလာ, Shan ၼီႇလႃႇ (nìi làa), Jingpho nila.


ရတီ

ဗီဇဝါ ဗီဇဝါ#Burmese

measure of weight used in weighing gems, equivalent to 0.388 carats or 20 ဗီဇဝါ (bija.wa)


သိင်္ဂီ

my-noun

သိင်္ဂီ • (singgi)


ဂုဏ်သိက္ခာ

ဂုဏ်သိက္ခါ • (gunsikhka)

ဂုဏ် သိက္ခါ (canonical)
gunsikhka (romanization)


ခြေသည်း

ခြေ (hkre, “foot”) + သည်း (sany:, “strong”)


အာရာမ

Borrowed from Pali ārāma. Doublet of အာရာမ် (aram).


ခရိုမီယမ်

/kʰəɹòmìjàɴ/

my:ခရိုမီယမ်


ဟင်္သာ

hangsa (romanization)
ကောင် (classifier)

→ Shan: ႁင်းသႃႇ (háng sàa)


တံခွန်တိုင်

/dəɡʊ̀ɴdàɪɴ/

တံခွန် (tamhkwan, “pennant”) + တိုင် (tuing, “post”)

com

(Buddhism) ornamented victory column, typically erected in Buddhist compounds


ရုပ်သေး

my-noun

ရုပ်သေး • (rupse:)

ရုပ် (rup, “form, shape”) + သေး (se:, “small”).


စော်ဘွား

Borrowed from Shan ၸဝ်ႈၽႃႉ (tsāo phâ̰a). Compare Thai เจ้าฟ้า (jâao-fáa), Khmer ចៅហ្វា (cawfaa), Lao ເຈົ້າຟ້າ (chao fā).


ပဉ္စရူပ

my-noun

ပဉ္စရူပ • (panyca.rupa.) (classifier ကောင်)

panyca.rupa. (romanization)
ကောင် (classifier)

ပဉ္စ (panyca., “five”) + ရူပ (rupa., “beauties”), borrowed from Pali pañca (“five”) + Pali rūpa (“beauties”).

com

တိုးနရား တိုးနရား#Burmese

ဟင်္သာ ဟင်္သာ#Burmese

(mythology) chimeric animal with component parts of an elephant, bullock, horse, carp and tonaya (တိုးနရား (tui:na.ra:)), or alternately lion, elephant, buffalo, carp and brahminy duck (ဟင်္သာ (hangsa)).


ဘုန်းကြီးပျံ

/pʰóʊɴd͡ʑíbjàɴ/

ဘုန်းကြီး (bhun:kri:, “monk”) + ပျံ (pyam, “fly”)


ပတ္တလား

desc

→ Shan: ပတ်ႈတလႃး (pāt tǎ láa)

→ Shan: ပတ်ႈတလႃး (pāt tǎ láa)

From Sanskrit वाद्य (vādya, “instrumental music; speech”) + a component of indeterminate meaning and origin တလား (ta.la:).

com

(music) Burmese teak and bamboo xylophone


နဝရူပ

my-noun

နဝရူပ • (na.wa.rupa.) (classifier ကောင်)

na.wa.rupa. (romanization)
ကောင် (classifier)

နဝ (na.wa., “nine”) + ရူပ (rupa., “form”). Borrowed from Pali nava (“nine”) + Pali rūpa (“form”).

com

(mythology) chimeric animal found in Burmese art


ထမနဲ

desc

Mon: ထာမ္မဏေဝ်

Mon: ထာမ္မဏေဝ်

From ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + နဲ (nai:, “process”).

com

seasonal delicacy made of purple glutinous rice, oil, sesame, peanut, and ginger


အာကာသစိုး

အာကာသ (akasa.) + စိုး (cui:), the former element from Pali ākāsa.


အလူမီနီယမ်

/ʔəlùmìnìjàɴ/

my:အလူမီနီယမ်


ပလူတိုနီယမ်

my:ပလူတိုနီယမ်


ကျပ်သား

A Burmese measurement of weight, the tical (kyattha), approximately 16.3293 grams (0.576 ounces).


ပိဿာ

→ Shan: ပႄး (páae)

Borrowed from Pali vīsa, ultimately from Sanskrit वीस (vīsa).

A Burmese measurement of weight, the viss (peittha), approximately 1.63293 kilograms (3.6 pounds).


သံမဏိ

desc

→ Shan: သမ်ႇမၼီႉ (sàm mǎ nḭ̂i)

→ Shan: သမ်ႇမၼီႉ (sàm mǎ nḭ̂i)

From သံ (sam, “iron”) + မဏိ (ma.ni., “precious stone”).


ရာမ

ဆေကိန္ဒာရာမကျောင်း
hcekindarama.kyaung:

အာရာမ အာရာမ#Burmese

(Buddhism) Contraction of အာရာမ (arama.). (used in the names of Buddhist monasteries, e.g., ဆေကိန္ဒာရာမကျောင်း)


ရာမ

ya ba, a type of addictive drugs in the form of tablets containing a mixture of methamphetamine and caffeine.


ဂန္ထဗေဒ

/ɡàɴtʰa̰bèda̰/


စိတ္တဗေဒ

စိတ်ပညာ စိတ်ပညာ#Burmese


စိတ်ပညာ

/seɪʔpjɪ̀ɴɲà/

စိတ် (cit, “mind”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom”), ultimately from Pali citta + paññā (“wisdom”).

စိတ္တဗေဒ စိတ္တဗေဒ#Burmese


အဏ္ဏဝါဗေဒ

From Pali aṇṇava (“ocean”) + veda (“knowledge”).


ကာယပညာ

/kàja̰pjɪ̀ɴɲà/

ကာယ (kaya., “body”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom, knowledge”), from Pali kāya + paññā (“wisdom”).


ဂီတပညာ

/ɡìta̰pjɪ̀ɴɲà/

From Pali gīta (“music”) + paññā (“wisdom”).


လိင်ပညာ

/lèɪɴpjɪ̀ɴɲà/

လိင် (ling, “sex, gender”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom, knowledge”), from Pali liṅga (“gender”) + paññā (“wisdom”).


ဥပဒေပညာ

/ʔṵbədèpjɪ̀ɴɲà/

ဥပဒေ (u.pa.de, “law”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom, knowledge”), from Pali upadesa + paññā (“wisdom”).


မဟာဂီတ

မဟာ (ma.ha, “great”) + ဂီတ (gita., “songs”), borrowed from Pali mahā (“great”) + Pali gīta (“songs”).

com

Mahāgīta, the corpus of Burmese classical songs


မဟာမိတ်

desc

→ Shan: မႁႃႇမိၵ်ႈ (mǎ hàa mīk)

→ Shan: မႁႃႇမိၵ်ႈ (mǎ hàa mīk)

Borrowed from Pali mahā (“great”) + Pali mitta (“friend”).


မိတ်သင်္ဂဟ

/meɪʔ θɪ̰ɴɡəha̰/

မိတ် (mit) + သင်္ဂဟ (sangga.ha.), ultimately borrowed from Pali mitta (“friend”) + Pali saṅgaha (“collection”).


စကြာဝဠာဗေဒ

စကြဝဠာ ဗေဒ (canonical)
ca.kra.wa.labeda. (romanization)

/sɛʔt͡ɕàwəlàbèda̰/

From Sanskrit चक्रवाल (cakravāla) + veda (“knowledge”).


ရာဇဝင်

→ Shan: ရႃႇဝၢင်ႇ (ràa wàang)

Borrowed from Pali rājavaṃsa, itself from Sanskrit राजवंश (rājavaṃśa, “dynasty”), alternatively analyzable as Pali rāja (“king”) + vaṃsa (“bamboo; lineage”). Cognate with Mon ရာဇာဝၚ် and Shan ရႃႇဝၢင်ႇ (ràa wàang).

a species of creeper having many applications in herbal medicine (Millettia racemosa)


ကုလားနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese

(clothing) pendulous appendages on the traditional Burmese female hip jacket called ထိုင်မသိမ်း (htuingma.sim:)


အနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese


ဟော်

my-noun

ဟော် • (hau)

manor or palace of a Shan chieftain (sawbwa)


အရုဏ်

Borrowed from Pali aruṇa, Sanskrit अरुण (aruṇa).


ဇီဝ

Borrowed from Pali jīva. Doublet of ဇီး (ji:).


ဇီဝစက်

Pali jīva (“life”) + Pali cakka (“wheel”), calque of English lifecycle.


ဘူမိရူပဗေဒ

From Pali bhumi + Pali rūpa + veda (“knowledge”).


နိခါတကဗေဒ

နိခါတက (ni.hkata.ka.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali nikhātaka + veda (“knowledge”).


သတ္တဗေဒ

သတ္တ (satta.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali satta + veda (“knowledge”).


သဘာဝတ္ထဗေဒ

/θəbàwʊʔtʰa̰bèda̰/

သဘာဝ (sa.bhawa.) + အတ္ထ (athta.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali sabhāva + Pali attha + veda (“knowledge”).


သဒ္ဒဗေဒ

သဒ္ဒ (sadda.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali sadda + veda (“knowledge”).


ရူပနက္ခတ္တဗေဒ

my-noun

ရူပနက္ခတ္တဗေဒ

ရူပ (rupa.) + နက္ခတ္တ (nakhkatta.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali rūpa + Pali nakkhatta + veda (“knowledge”).


ဝေါဟာရဗေဒ

ဝေါဟာရ (wau:hara.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali vohāra + veda (“knowledge”).


ဝရဏဗေဒ

ဝရဏ (wa.ra.na.) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali varaṇa + veda (“knowledge”).


သန္ဓေဗေဒ

/θàɴdèbèda̰/

သန္ဓေ (sandhe) + -ဗေဒ (-beda.). Borrowed from Pali paṭisandhi + veda (“knowledge”).


လမု

Borrowed from Mon လၟု (lmu, “Sonneratia caseolaris”).

bor+

Sonneratia caseolaris (syn. S. acida), a mangrove species of the family Lythraceae (formerly Sonneratiaceae)


ပဲငံပြာရည်

my-noun

ပဲငံပြာရည် • (pai:ngamprarany) (classifier ပုလင်း or ဘူး)

ngamprarany (romanization)
ပုလင်း (classifier)
ဘူး (classifier)

/pɛ́ŋàɴbjàjè/

ပဲ (pai:, “bean”) + Thai น้ำปลา (nám-bplaa) + ရည် (rany, “liquid”).


ဒွိလိင်

ဒွိ (dwi.) + လိင် (ling). Borrowed from Pali dvi (“two”) + Pali liṅga (“anatomical sex”).


ကဏ္ဍ

kanda. (romanization)
ရပ် (classifier)
ခု (classifier)


ဂင်္ဂါ

.
Borrowed from Pali gaṅgā or Sanskrit गङ्गा (gaṅgā, literally “one who goes swiftly; one who flows rapidly”), from the verbal root गम् (gam, “to go”), from Proto-Indo-European *gʷem- (“to come”) (whence Latin veniō, Ancient Greek βαίνω (baínō), and English come).. Cognate with Khmer គង្គ (kɔɔkŭəngkĕəʼ), គង្គា (kŭəngkiə); Lao ຄົງຄາ (khong khā), ກັງກາ (kang kā); Thai คงคา (kong-kaa).


မဲဆန္ဒနယ်

/mɛ́sʰàɴda̰nɛ̀/


မဲဆန္ဒရှင်

/mɛ́sʰàɴda̰ʃɪ̀ɴ/


မဲဆန္ဒ

/mɛ́sʰàɴda̰/


စေတနာရှင်

/sèdənàʃɪ̀ɴ/


ကုသိုလ်

Borrowed from Pali kusala (“merit”). Compare Mon ကုသဵု and Shan ၵူႉသူဝ်ႇ (kṵ̂u sò).

cog

Shan ၵူႉသူဝ်ႇ (kṵ̂u sò)


ကယ်တင်ရှင်

/kɛ̀tɪ̀ɴʃɪ̀ɴ/


ပညာရှင်

/pjɪ̀ɴɲàʃɪ̀ɴ/


ပိုင်ရှင်

ပိုင် (puing, “to own”) + -ရှင် (-hrang, “-er”).


ကျေးဇူးရှင်

/t͡ɕézúʃɪ̀ɴ/


သီလရှင်

my-noun

သီလရှင် • (sila.hrang) (classifier ပါး or ဦး)

sila.hrang (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)

သီလ (sila., “morals in Buddhism”) + -ရှင် (-hrang, “-er”).


အလုပ်ရှင်

/ʔəloʊʔʃɪ̀ɴ/


အသိပညာရှင်

/ʔəθḭpjɪ̀ɴɲàʃɪ̀ɴ/

အသိ (a.si.) + ပညာ (pa.nya) + -ရှင် (-hrang).


ယောက်ဖ

brother-in-law, specifically sister's husband, husband's younger brother, or wife's brother


ယောက်မ

sister-in-law, specifically brother's wife or husband's sister


နောင်

a word indicating the future: in the future, later, afterwards


နောင်

(dated, regional, poetic) elder brother of a male (primarily used in compound words)


အစ်ကို

my-noun

အစ်ကို • (ackui) (classifier ယောက် or ဦး)

ackui (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

The first syllable, အစ် (ac), is from Proto-Lolo-Burmese *ʔwyik (“elder sibling”), from Proto-Tibeto-Burman *ʔik (“older brother”), and cognate with the second syllable of Akha [script needed] (a-yui, “elder sibling”). See the entry for ကို (kui) for more on the second syllable (STEDT).


ဘကြီး

uncle, specifically father's elder brother

အဘိုး အဘိုး#Burmese

(regional, Danu) Synonym of အဘိုး (a.bhui:, “grandfather”)


ဘလေး

uncle, specifically father's younger brother


ဘထွေး

uncle, specifically father's youngest brother


အရီးကြီး

aunt, specifically father's elder sister


အရီးလေး

aunt, specifically father's younger sister


ဦးကြီး

uncle, specifically mother's elder brother


ဦးလေး

ဦး (u:, “sir; head”) + လေး (le:, “heavy; to attach importance to”).
The "be hesitant" sense is separated by MED, though also considered etymologically equivalent to the "uncle" sense ("heavy sir" vs "going heavy in the head = hesitant").

af

uncle, specifically mother's younger brother


ဒေါ်လေး

my-noun

ဒေါ်လေး • (daule:)

aunt, specifically mother's younger sister


ဒေါ်ကြီး

aunt, specifically mother's elder sister


အရီး

Compare with Chinese 阿姨 (āyí, “aunt; mother's sister”).


မရီး

sister-in-law, specifically elder brother's wife or wife's elder sister


ခယ်မ

sister-in-law, specifically younger brother's wife or wife's younger sister


ခဲအို

brother-in-law, specifically elder sister's husband, or husband's elder brother


သမက်

သား (sa:, “son”) + မက် (mak, “to covet”).


ယောက္ခထီး

/jaʊʔkʰətʰí/


စပွတ်နစ်

sputnik (a Soviet unmanned space satellite)

my:စပွတ်နစ် ၁


အုန်းမှန်ကူ

my-noun

အုန်းမှန်ကူ • (un:hmanku)

/ʔóʊɴm̥àɴɡù/


အရှင်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ရှင် (hrang, “to live”).


အရှင်

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + an element ရှင် (hrang, “lord”), the latter from Proto-Sino-Tibetan *zrjaŋ ~ rjaŋ (“uncle, superior”) (Schuessler (2007), STEDT; note similarities to Proto-Sino-Tibetan *s-tjaŋ (“upper part, rise, raise, top, summit”)). Cognate with Tibetan ཨ་ཞང (a zhang, “maternal uncle”), Old Chinese 丈 (OC *daŋʔ, “older male, measure of ten feet”); see also 尚 (OC *djaŋ, *djaŋs, “upwards”).

och-l

(honorific) a title used by Buddhist monks and nobles


အသျှင်

အရှင် အရှင်#Burmese


ဒူးဝါး

Borrowed from Jingpho duwa (“chieftain”).

bor+

ဒူဝါ ဒူဝါ#Burmese


ခွန်

(honorific) a title used by Shan and Pa'O men


မန်း

(honorific) a title used by Pwo Karen men


မိ

The "honorific" sense is borrowed from Mon မိ.

cog

Proto-Sino-Tibetan *mow (“woman, female relative”)

(honorific) a title used by Burmese women in lieu of မ (ma.)


သျှင်

ရှင် ရှင်#Burmese


သမိန်

Borrowed from Mon သၟီ. Cognate with Thai สมิง (sà-mǐng).


ဒကာ

→ Shan: တၵႃႇ (tǎ kàa)

(honorific) term of address used by monks to laymen


ဘင်္ဂါလီ

Borrowed from Bengali বাঙ্গালী (baṅgali). Compare Arabic بَنْغَالِيّ (banḡāliyy), Persian بنگالی (bangâli), Hindi बंगाली (baṅgālī).


အုန်း

my-noun

အုန်း • (un:)

→ Shan: ဢုၼ် (ʼǔn)

Cocos nucifera
Cocos nucifera#Translingual


အုန်း

အုန်း • (un:)


စက္ကရီတေရီ

/sɛʔkəɹìtèjì/


ဆင်း

အဆင်း အဆင်း#Burmese

(same as အဆင်း (a.hcang:)) image, appearance, form


မင်းသမီး

→ Jingpho: mang sămi


အချို

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ချို (hkyui, “sweet”).

လက်ဖက်ရည်အချို

milk tea (tea sweetened with milk or cream)

အချိုအသာ

(of speaking or treating) mildly and sweetly

လက်ဖက်ရည်အချို လက်ဖက်ရည်အချို#Burmese

(same as လက်ဖက်ရည်အချို (lakhpak-rany-a.hkyui)) tea sweetened with milk or cream


အချိုပွဲ

my-noun

အချိုပွဲ • (a.hkyui-pwai:) (classifier ပွဲ)

a.hkyui-pwai: (romanization)
ပွဲ (classifier)

/ʔət͡ɕʰòbwɛ́/

အချို (a.hkyui, “sweets”) + ပွဲ (pwai:, “dish”)


အင်ဂျင်နီယာ

/ʔɪ̀ɴd͡ʑɪ̀ɴnìjà/


ခရိုင်

Old Burmese variant spellings include ခရိုန် and ခြိုန်.
Probably Sino-Tibetan in origin. The word has been connected to Tibetan གྲོང་ཁྱེར (grong khyer, “city, town”), Old Chinese 鄉 (OC *qʰaŋ), and 巷 (OC *ɡroːŋs) by ʾU Phoh Lat. Also compare Jingpho hkringdat (“nat shrine”), Jingpho hkringmung (“village site”), and Thai กรุง (grung)). That said, the -uing final, as well as the existence of Mon ခရိုင် (khariuŋ, “animal enclosure”), suggests that the possiblity of a Mon borrowing is not out of the question.
The sense of the core runner of an umbrella has a distinct etymon; compare Old Chinese 央 (*qaŋ, “middle”), Tibetan དཀྲུང (dkrung, “centre”), and Jingpho mărung (“centre”).

cog

district (administrative unit)
(historical) region within a state

district (administrative unit)
region within a state

နတ်ခရိုင် နတ်ခရိုင်

(archaic) a particular place or residence such as နတ်ခရိုင်

Holonym: ထီး (hti:)

runner (the ring which holds the spokes of an umbrella and moves on the shaft); central part of umbrella frame


တိုင်

unit of measure for distance (one thousand တာ (ta) or approximately two miles)


အစီရင်ခံစာ

/ʔəsìjɪ̀ɴkʰàɴzà/

အစီရင် (a.cirang) + ခံ (hkam) + စာ (ca).


ကတ်ပြား

English card (“card”) + ပြား (pra:, “flat”).


စာပို့

စာပို့စနစ်

စာပို့ဆက်သွယ်ရေး


ဟင်းခါး

soup with heavy pepper seasoning, typically served with curries


ချင်းသုပ်

/d͡ʑɪ́ɴðoʊʔ/

ginger salad, made with pickled gingers, sesame seeds, groundnuts, and fried garlic


ခေါက်ဆွဲသုပ်

/kʰaʊʔsʰwɛ́θoʊʔ/

wheat noodle salad, made with dried shrimps, shredded cabbage and carrots, dressed with fried peanut oil, fish sauce and lime


ကတ်ကြေးကိုက်

my-noun

ကတ်ကြေးကိုက် • (katkre:kuik) (classifier ပွဲ)

ကတ်ကြေး (katkre:, “scissors”) + ကိုက် (kuik, “to bite”)

af

Burmese fried rice noodles with bean sprouts, meat, and egg, originating in Mergui


လက်သုပ်စုံ

my-noun

လက်သုပ်စုံ • (laksupcum)

/lɛʔθoʊʔsòʊɴ/

noodle salad, often made with shredded green papaya, carrots, sea moss


နန်းကြီးသုပ်

နန်းကြီးသုပ် • (nan:kri:sup)

/náɴt͡ɕíθoʊʔ/

noodle salad, made with thick udon-like noodles and meat gravy


နန်းကြီး

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + ကြီး (kri:, “big”)


အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ

my-noun

အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ • (un:nui.hkaukhcwai:)

/ʔóʊɴno̰kʰaʊʔsʰwɛ́/

အုန်းနို့ (un:nui., “coconut milk”) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodles”).

af

noodle soup, served in a coconut milk curry gravy


အုန်းနို့

my-noun

အုန်းနို့ • (un:nui.)

အုန်း (un:, “coconut”) + နို့ (nui., “milk”).


ရွှေရင်အေး

dessert concoction made from sago, gelatin, sugar, and coconut milk


ငါးသလောက်ပေါင်း

/ŋəθəlaʊʔbáʊɴ/

ငါးသလောက် (nga:sa.lauk) + ပေါင်း (paung:)

braised hilsa curry, typically cooked with soy sauce, vinegar, tomatoes, and lemongrass


ကြေးအိုး

my-noun

ကြေးအိုး • (kre:ui:)


ထမင်းကြော်

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɔ̀/

ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + ကြော် (krau, “to fry”)


ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ

/kɔ̀jìkʰaʊʔsʰwɛ́/

ကော် (kau) + ရည် (rany) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)

lor mee, noodles cooked in a starched gravy


ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ

/páɴθékʰaʊʔsʰwɛ́/

ပန်းသေး (pan:se:) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)


ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ

/sʰìd͡ʑɛʔkʰaʊʔsʰwɛ́/

ဆီချက် (hcihkyak) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)


ဝက်သားတုတ်ထိုး

/wɛʔθádoʊʔtʰó/

ဝက် (wak) + သား (sa:) + တုတ် (tut) + ထိုး (htui:)

pork offal skewers, cooked in a light soy sauce


ထပ်တစ်ရာ

my-noun

ထပ်တစ်ရာ • (htaptacra) (classifier ချပ်)

htaptacra (romanization)
ချပ် (classifier)

ထပ် (htap, “layers”) + တစ်ရာ (tacra, “hundred”)

af

(regional, Mandalay) paratha (a type of Indian bread)


ထောပတ်ထမင်း

/tʰɔ́baʔtʰəmɪ́ɴ/

buttered rice, typically eaten with chicken curry


စမူဆာသုပ်

/səmùzàθoʊʔ/

samosa salad, served with onions, cabbage, and mint, in a gravy


သီးစုံချဉ်ရည်

/θízòʊɴt͡ɕʰɪ̀ɴjì/

သီး (si:) + စုံ (cum) + ချဉ် (hkyany) + ရည် (rany)

sour soup prepared with various vegetables


ထမင်းချဉ်

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɪ̀ɴ/

fermented rice with tomatoes and condiments


လက်ဖက်သုပ်

/ləpʰɛʔθoʊʔ/

လက်ဖက် (lakhpak, “pickled tea leaf”) + သုပ် (sup, “to mix and make a salad”).


သင်္ဘောသီးသုပ်

/θɪ̀ɴbɔ́θíθoʊʔ/


ရှမ်းခေါက်ဆွဲ

/ʃáɴkʰaʊʔsʰwɛ́/

rice noodles served in a tomato-based meat gravy


ဝက်သားချဉ်

/wɛʔθát͡ɕʰɪ̀ɴ/


ဝက်သားမျှစ်ချဉ်

/wɛʔθám̥jɪʔt͡ɕʰɪ̀ɴ/

ဝက်သား (waksa:) + မျှစ်ချဉ် (hmyachkyany)

pork cooked with fermented bamboo shoots


သင်္ကြန်ထမင်း

/ðəd͡ʑàɴtʰəmɪ́ɴ/

festive rice dish served during Thingyan


ငှက်ပျောပေါင်း

/ŋ̊əbjɔ́báʊɴ/


ငါးပေါင်းထုပ်

/ŋəbáʊɴdoʊʔ/

ငါး (nga:) + ပေါင်း (paung:) + ထုပ် (htup)

steamed fish fillet wrapped in banana and morinda leaves


မုန့်တီ

my-noun

မုန့်တီ • (mun.ti)

rice noodle dish served in salad or soup form


ငါးပိထောင်း

ngapi baked and pounded with dried shrimps and spices


ဆီထမင်း

ဆီထမင်း • (hcihta.mang:) (classifier ပွဲ)

hcihta.mang: (romanization)
ပွဲ (classifier)

/sʰìtʰəmɪ́ɴ/

ဆီ (hci, “oil”) + ထမင်း (hta.mang:, “cooked rice”).


ဆီပြန်

ဆီ (hci, “oil”) + ပြန် (pran, “returns”).

af

meat- or fish-based curry cooked in oily gravy; dish of meat or fish with condiments cooked in oil and water until all the water is boiled off, leaving the meat or fish in an oily gravy; thick oily curry


ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ

/ʃwèdàʊɴkʰaʊʔsʰwɛ́/

ရွှေတောင် (hrwetaung) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)

egg noodles served in a coconut milk curry gravy


ထိုးမုန့်

pudding made from glutinous rice, sugar, coconut, and oil


ဘိန်းမုန့်

my-noun

ဘိန်းမုန့် • (bhin:mun.)

pancake made of rice flour, palm sugar, coconut shavings, and peanuts, garnished with poppy seeds


မုန့်ကျွဲသည်း

/mo̰ʊɴt͡ɕwɛ́ðɛ́/

မုန့် (mun.) + ကျွဲ (kywai:) + သည်း (sany:)

af

pudding made of coarse rice flour boiled in palm sugar and lime water, and garnished with coconut shavings


ဘိန်း

→ Mon: ဘိၚ်, → Mon: ဘိန်

→ Shan: ၽိင်း (phíng)

From Pali ahipheṇa or Sanskrit अहिफेण (ahipheṇa).


ဆက်

From Proto-Lolo-Burmese *ʔ-dzakᴸ (“to join”), from Proto-Tibeto-Burman *s-dza-k (“to join, connect, build”). Cognate with Lhao Vo xo', Manipuri [script needed] (sha, “to build”) (STEDT chak "join"). Despite semantic similarity and phonetic similarity in its descendant forms, Chinese 續／续 (xù, “continue, carry on”) appears to be unrelated.

cog

descendant who is seven generations removed from oneself


မုန့်လုံးရေပေါ်

my-noun

မုန့်လုံးရေပေါ် • (mun.lum:repau)

/mo̰ʊɴlóʊɴjèbɔ̀/

မုန့် (mun.) + လုံး (lum:) + ရေ (re) + ပေါ် (pau)

af

round glutinous rice dumplings stuffed with palm sugar (typically a seasonal dessert served during Thingyan)


မီးယပ်

→ Shan: မီးယၢပ်ႈ (míi yāap)


ပဋိသန္ဓေ

Borrowed from Pali paṭisandhi (“reincarnation; conception”).

bor

metempsychosis, the supposed transmigration at death of the soul of a human being or animal into a new body of the same or a different species.


ကိုယ်ဝန်

my-noun

ကိုယ်ဝန် • (kuiywan)

ကိုယ် (kuiy, “body, torso”) + ဝန် (wan, “burden, load”).


ဓမ္မတာဝန်

/dəmədàwʊ̀ɴ/

From Pali dhammatā (“general rule; nature”) + ဝန် (wan).


ဇာ

→ Shan: ၸႃႇ (tsàa)


ပူဒီနာ

From Classical Persian پودنه (pūdina, “mint”) via Hindi पुदीना (pudīnā).


ညီနောင်

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + နောင် (naung, “elder brother”)


ညီအစ်ကို

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + အစ်ကို (ackui, “elder brother”)


ညီအစ်မ

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + အစ်မ (acma., “elder sister”)


မောင်နှမ

/màʊɴn̥əma̰/

Dvandva compound of မောင် (maung, “younger brother”) + နှမ (hna.ma., “younger sister”)


အစ်မ

The first syllable, အစ် (ac), is likely from Proto-Lolo-Burmese *ʔwyik (“elder sibling”), from Proto-Tibeto-Burman *ʔik (“older brother”), and cognate with the second syllable of Akha [script needed] (a-yui, “elder sibling”) (see also အစ်ကို (ackui, “elder brother”)). The second syllable, မ (ma.), means "female"; see it for more. It also bears resemblance to various Sino-Tibetan words for "sister" starting with an initial "m-", including Proto-Tani *me (“elder sister”) and Old Chinese 妹 (OC *mɯːds, “younger sister”).


သံပရာ

Borrowed from Sanskrit जम्बीर (jambīra, “citron”). Cognate with Manipuri ꯆꯝꯄ꯭ꯔꯥ (champ͟raa). Compare Burmese သံပရို (sampa.rui, “lemon”).


လက်ဆောင်

→ Shan: လၢၵ်ႈသွင်ႇ (lāak sàung)

လက် (lak, “hand”) + ဆောင် (hcaung, “to carry”).


သာဓု

From Pali sādhu. Cognate with Shan သႃႇထူႉ (sàa thṵ̂u), Thai สาธุ (sǎa-tú), Lao ສາທຸ (sā thu).

term of approbation, right, well done, (as hallelujah, amen)


အမှုန်အမွှား

/ʔəm̥òʊɴ ʔəm̥wá/


လက်သမား

desc

→ Shan: လၢၵ်ႈသမႃး (lāak sǎ máa)

→ Shan: လၢၵ်ႈသမႃး (lāak sǎ máa)


ဆရာသမား

→ Shan: သြႃႇသမႃး (sràa sǎ máa)

/sʰa̰jàθəmá/


လက်ဖက်ခြောက်

/ləpʰɛʔ t͡ɕʰaʊʔ/


သစ်ကြံပိုး

သစ် (sac, “tree”) + ကြံပိုး (krampui:, “beetle”)


ပင်စိမ်းမွှေး

/pɪ̀ɴzéɪɴm̥wé/

ပင် (pang, “plant”) + စိမ်း (cim:, “green”) + မွှေး (hmwe:, “fragrant”)


ပင်စိမ်း

ပင် (pang, “plant”) + စိမ်း (cim:, “green”)


နံနံ

နံ (nam, “pungent”) + နံ (nam, “pungent”)


တရုတ်နံနံ

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + နံနံ (namnam, “coriander”)


ဂေါ်ရခါးသီး

/ɡɔ̀jəkʰáθí/

ဂေါ်ရခါး (gaura.hka:, “Gurkha”) + သီး (si:, “fruit”)


ခရမ်းသီး

ခရမ်း (hka.ram:, “purple”) + သီး (si:, “fruit”)


ဩဇာသီး

ဩဇာ (au:ja, “nutrient”) + သီး (si:, “fruit”)


ကြက်မောက်

my-noun

ကြက်မောက် • (krakmauk)

ကြက် (krak, “rooster”) + မောက် (mauk, “comb”)

af

Amaranthus caudatus
Amaranthus caudatus#Translingual

Celosia argentea var. cristata#Translingual

Celosia cristata
Celosia cristata#Translingual

cockscomb (Celosia argentea var. cristata, syn. Celosia cristata)


ကြက်မောက်သီး

my-noun

ကြက်မောက်သီး • (krakmauksi:) (classifier လုံး)

krakmauksi: (romanization)
လုံး (classifier)

/t͡ɕɛʔmaʊʔθí/

ကြက်မောက် (krakmauk, “cockscomb”) + သီး (si:, “fruit”)

af

Nephelium lappaceum
Nephelium lappaceum#Translingual

Litchi chinensis
Litchi chinensis#Translingual

litchi (Litchi chinensis, syn. Nephelium litchi)

longan, dragon's eye (Dimocarpus longan, syn. Nephelium longana)


ချဉ်ပေါင်

/t͡ɕʰɪ̀ɴbàʊɴ/


ဘူးသီး

ဘူး (bhu:, “container”) + သီး (si:, “fruit”).


စပါးလင်

စပါး (ca.pa:, “paddy”) + လင် (lang, “husband”)


ဒန့်သလွန်

my-noun

ဒန့်သလွန် • (dan.sa.lwan) (classifier ပင်)

dan.sa.lwan (romanization)
ပင် (classifier)

/da̰ɴðəlʊ̀ɴ/


အချိုမှုန့်

/ʔət͡ɕʰòm̥o̰ʊɴ/

အချို (a.hkyui, “sweet”) + မှုန့် (hmun., “powder”).

af

monosodium glutamate
monosodium glutamate

artificial sweetening agent for seasoning food


မုန်ညင်းဖြူ

/mòʊɴɲɪ́ɴpʰjù/

မုန်ညင်း (munnyang:, “mustard greens”) + ဖြူ (hpru, “white”)


ရုံးပတီ

my-noun

ရုံးပတီ • (rum:pa.ti) (classifier တောင့်)

pa.ti (romanization)
တောင့် (classifier)


ပင်လယ်ဆား

ပင်လယ် (panglai, “sea”) + ဆား (hca:, “salt”)


နှမ်းစေ့

နှမ်း (hnam:, “sesame”) + စေ့ (ce., “seed”)


စေ့

From Proto-Sino-Tibetan *dzəy (“seed, testicle, round object”). Cognate with Old Chinese 粢 (OC *ʔsli, “millet (Setaria italica)”) (STEDT).

och-l

အစေ့ အစေ့#Burmese


စောက်

my-noun

စောက် • (cauk)

From Proto-Tibeto-Burman *dzyuk ~ tsyuk (“vulva”), with cognates mostly within Burmish.


စောက်

my-noun

စောက် • (cauk)

From Proto-Tibeto-Burman *tsyuk (“steep”). Cognate with Mizo tśhuk (“to descend; steep (downwards), down”) (STEDT); note also similarities with Old Chinese 峭 (OC *sʰews, “steep, precipitous, rugged”).


ချေးထုပ်

/t͡ɕʰétʰoʊʔ/

ချေး (hkye:, “shit”) + ထုပ် (htup, “bag”)


တပည့်တော်

တပည့် (ta.pany., “pupil, disciple”) + -တော် (-tau, “reverent suffix”).

respectful term referring to self, used when addressing a member of the Buddhist religious order or in prayer


တပည့်တော်မ

တပည့် (ta.pany.) + -တော် (-tau) + မ (ma.)


ပဒေသာပင်

/bədèðàbɪ̀ɴ/

ပဒေသာ (pa.desa, “variety”) + ပင် (pang, “tree”), the former element from Pali padesa.

com

(Buddhism) tree of plenty; cornucopia, typically offered during Kathina


ခရမ်း

ခရမ်းသီး


နဂါးမောက်

နဂါး (na.ga:, “dragon”) + မောက် (mauk, “crest”)


နဂါးမောက်သီး

my-noun

နဂါးမောက်သီး • (na.ga:mauksi:) (classifier လုံး)

mauksi: (romanization)
လုံး (classifier)

/na̰ɡámaʊʔθí/

နဂါး (na.ga:, “dragon”) + မောက် (mauk, “crest”) + သီး (si:, “fruit”)


အရှင်ဘုရား

/ʔəʃɪ̀ɴpʰəjá/

(Buddhism, honorific, of a monk, royal) respectful form of address used for Buddhist monks


ဦးစင်း

my-noun

ဦးစင်း • (u:cang:) (classifier ပါး or ဦး)

cang: (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)

(Buddhism, honorific, of a monk) form of address used for Buddhist monks


ဆရာလေး

ဆရာလေး • (hca.rale:) (classifier ပါး or ဦး)

hca.rale: (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)

ဆရာ (hca.ra, “teacher”) + လေး (le:, “little”)

af

(Buddhism, honorific, of a nun) form of address used for Buddhist nuns


ဘုန်းဘုန်း

/pʰóʊɴpʰóʊɴ/

(Buddhism, honorific, of a monk) familiar form of address used for Buddhist monks


ဦးပဉ္စင်း

my-noun

ဦးပဉ္စင်း • (u:panycang:) (classifier ပါး or ဦး)

panycang: (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)


သာသနာ

From Pali sāsana (“teaching, instruction, rule, order”).

der

သီဟိုဠ်မှာ တီယ အမည်ရှိသော သူပုန်တယောက်သည် စစ်တပ်တစ်တပ်စုယူ၍ စေတီများမှာ ပါဝင်သော ပစ္စည်းဘဏ္ဍာကို လုယက်ယူပြီး၊ ဤသို့ ဘုရားသာသနာကို ဆန့်ကျင်ဘက် လုယက်ဖျက်ဆီး ဘေးအန္တရာယ်များစွာ ပြုလုပ်လေသည်။
sihuilhma tiya. a.manyhri.sau: supunta.yauksany cactaptactapcu.yurwe ceti-mya:hma pawangsau: paccany:bhandakui lu.yak-yu-pri:| isui. bhu.ra:sasa.nakui hcan.kyangbhak lu.yakhpyakhci: bhe:anta.raymya:cwa pru.luplesany||
In Ceylon, a rebel named Tiya having collected an army, plundered the wealth contained in shrines and thus did much harm to the Buddhist Temple.


ဗုဒ္ဓသာသနာ

/boʊʔda̰θàðənà/

Pali buddha (“Buddha”) + Pali sāsana (“teaching, instruction, rule, order”)

af

(Buddhism) teachings of Buddha; Buddhist teachings.


တရုတ်စံကား

/təjoʊʔzəɡá/

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + စံကား (camka:, “champac”)


တရုတ်ဆီးသီး

my-noun

တရုတ်ဆီးသီး • (ta.ruthci:si:) (classifier လုံး)

/təjoʊʔzíθí/

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + ဆီး (hci:, “jujube”) + သီး (si:, “fruit”)


တရုတ်နှင်းသီး

my-noun

တရုတ်နှင်းသီး • (ta.ruthnang:si:) (classifier လုံး)

/ta̰joʊʔn̥ɪ́ɴθí/

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + နှင်း (hnang:, “snow”) + သီး (si:, “fruit”)


အာလာပသလ္လာပ

/ʔàlàpa̰θəlàpa̰/


ဝိသေသလက္ခဏာ

/wḭθèθa̰lɛʔkʰənà/

special sign or characteristic; distinguishing feature.


လက္ခဏာ

Borrowed from Pali lakkhaṇa. Doublet of လက္ခဏ (lakhka.na.).


အပေါင်းလက္ခဏာ

my-noun

အပေါင်းလက္ခဏာ

/ʔəpáʊɴlɛʔkʰənà/

From အပေါင်း (a.paung:, “addition”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


အမြှောက်လက္ခဏာ

my-noun

အမြှောက်လက္ခဏာ

/ʔəm̥jaʊʔlɛʔkʰənà/

From အမြှောက် (a.hmrauk, “multiplication”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).

af

(arithmetic, mathematics) multiplication sign


အနုတ်လက္ခဏာ

/ʔən̥oʊʔlɛʔkʰənà/

From အနုတ် (a.nut, “subtraction”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


အလီ

multiplication table
multiplication table

(mathematics, arithmetic) multiplication table


လီး

From Proto-Tibeto-Burman *m-ley (“penis”). Compare Tibetan [script needed] (mdźe, “penis”), as well as Old Chinese 𡳞 (“idem”).


အသားညှပ်မုန့်

/ʔəθáɲ̊aʔmo̰ʊɴ/

အသား (a.sa:, “meat”) + ညှပ် (hnyap, “to tuck”) + မုန့် (mun., “bread”)


ကင်ဆာရောဂါ

/kɪ̀ɴsʰàjɔ́ɡà/

ကင်ဆာ (kanghca, “cancer”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


အသားဝါရောဂါ

/ʔa̰θáwàjɔ́ɡà/

အသား (a.sa:, “skin”) + ဝါ (wa, “yellow”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


တမန်တော်

တမန် (ta.man, “messenger”) + -တော် (-tau, “royal”)


ငှက်ဖျား

ငှက် (hngak, “bird”) + ဖျား (hpya:, “fever”)


လိပ်ခေါင်းရောဂါ

/leɪʔɡáʊɴjɔ́ɡà/

လိပ် (lip, “turtle”) + ခေါင်း (hkaung:, “head”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


လိပ်ခေါင်း

/leɪʔɡáʊɴjɔ́ɡà/

လိပ် (lip, “turtle”) + ခေါင်း (hkaung:, “head”)


သွေးတိုးရောဂါ

/θwétójɔ́ɡà/

သွေး (swe:, “blood”) + တိုး (tui:, “rise”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


လည်ပင်းကြီးရောဂါ

my-noun

လည်ပင်းကြီးရောဂါ • (lanypang:kri:rau:ga)

/lìbɪ́ɴd͡ʑíjɔ́ɡà/

လည်ပင်း (lanypang:, “neck”) + ကြီး (kri:, “big”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ကာလသားရောဂါ

/kàla̰θájɔ́ɡà/

ကာလ (kala.) + သား (sa:) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


အဆုတ်ရောင်ရောဂါ

/ʔa̰sʰoʊʔjàʊɴjɔ́ɡà/

အဆုတ် (a.hcut, “lung”) + ရောင် (raung, “to swell”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ခုခံအားကျရောဂါ

/kʰṵɡàɴʔát͡ɕa̰jɔ́ɡà/

ခုခံ (hku.hkam, “immunity”) + အားကျ (a:kya., “to weaken”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


အနာကြီးရောဂါ

/ʔənàd͡ʑíjɔ́ɡà/

အနာ (a.na, “sore”) + ကြီး (kri:, “big”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ခွေးရူးပြန်ရောဂါ

/kʰwéjúbjàɴjɔ́ɡà/

ခွေး (hkwe:, “dog”) + ရူး (ru:, “insane”) + ပြန် (pran) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


အရေပြားရောဂါ

/ʔəjèbjájɔ́ɡà/

အရေပြား (a.re-pra:, “skin”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


အရေပြား

အရေ (a.re, “skin”) + ပြား (pra:, “flat”)


ပန်းသေရောဂါ

/páɴθèjɔ́ɡà/

ပန်း (pan:, “flower”) + သေ (se, “dead”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)

erectile dysfunction
erectile dysfunction

(pathology) impotence; erectile dysfunction


ညောင်းကျရောဂါ

/ɲáʊɴt͡ɕa̰jɔ́ɡà/

ညောင်း (nyaung:) + ကျ (kya.) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ

/sʰɪ̀ɴt͡ɕʰèdaʊʔjɔ́ɡà/

ဆင် (hcang, “elephant”) + ခြေထောက် (hkrehtauk, “foot”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


နှလုံးရောဂါ

/n̥əlóʊɴjɔ́ɡà/

နှလုံး (hna.lum:, “heart”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ဆီးချုပ်ရောဂါ

/sʰíd͡ʑoʊʔjɔ́ɡà/

ဆီး (hci:, “urine”) + ချုပ် (hkyup, “hamper”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ဆီးအောင့်ရောဂါ

/sʰíʔa̰ʊɴjɔ́ɡà/

ဆီး (hci:, “urine”) + အောင့် (aung., “hamper”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ကူးစက်ရောဂါ

/kúzɛʔjɔ́ɡà/

ကူးစက် (ku:cak, “spread”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


မီးယပ်ရောဂါ

/míjaʔjɔ́ɡà/

မီးယပ် (mi:yap) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


မေးခိုင်ရောဂါ

/mékʰàɪɴjɔ́ɡà/

မေး (me:) + ခိုင် (hkuing) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


စိတ်ရောဂါ

စိတ် (cit, “mind”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”). Literally, “mind illness”. Compare Thai โรคจิต (rôok-jìt).


ဆီးချို

ဆီး (hci:, “urine”) + ချို (hkyui, “sweet”)


ပန်းနာရင်ကျပ်

/páɴnàjɪ̀ɴt͡ɕaʔ/


ခွာနာလျှာနာ

/kʰwànàʃànà/

ခွာ (hkwa) + နာ (na) + လျှာ (hlya) + နာ (na)

foot-and-mouth disease
foot-and-mouth disease


လျှာနာခွာနာ

/ʃànàkʰwànà/

လျှာ (hlya) + နာ (na) + ခွာ (hkwa) + နာ (na)


လည်လိမ်နာ

/lɛ̀lèɪɴnà /


လူပျို

Karmadhāraya compound of လူ (lu, “human”) + ပျို (pyui, “young”)


အရိုးပျော့နာ

အရိုး (a.rui:, “bone”) + ပျော့ (pyau., “soften”) + နာ (na, “pain”)


ဆီးပူညောင်းကျ

/sʰípùɲáʊɴt͡ɕa̰/

ဆီး (hci:) + ပူ (pu) + ညောင်း (nyaung:) + ကျ (kya.)


အဖျားဖြတ်ဆေး

အဖျား (a.hpya:) + ဖြတ် (hprat) + ဆေး (hce:)


ဩသဓ

Borrowed from Pali osadha. Cognate with Khmer ឱសថ (ʼaosɑt), Indonesian usada, Thai โอสถ (oo-sòt).


လေဖြတ်ရောဂါ

/lèpʰjaʔjɔ́ɡà/


ရေယုန်

my-noun

ရေယုန် • (reyun)


သင်္ဘောကြမ်း

/θɪ̀ɴbɔ́d͡ʑáɴ/


ပန်းပု

(art) sculpture (the art of carving materials such as wood or ivory)


ပန်းချီ

ပန်း (pan:, “art”) + ချီ (hkyi, “measure word for number of performances and shows”).


ပန်းယွန်း

ပန်း (pan:, “art”) + ယွန်း (ywan:, “lacquer”)


ယွန်း

Borrowed from Sanskrit यवन (yavana). Compare Mon ယန်, Thai ยวน (yuuan), Khmer យួន (yuən). The "lacquer" sense stems from the historical association between the Northern Thai people and lacquerware in Myanmar.


ပန်းအိ

(art) delicate tracery of floral work and arabesque in wood or ivory sculpture


ပန်းဆယ်မျိုး

/páɴsʰɛ̀mjó/

ပန်း (pan:, “art”) + ဆယ် (hcai, “ten”) + မျိုး (myui:, “kinds”)

(art) ten traditional arts and crafts recognized in Burmese culture


အငြိမ့်တီးမျိုး

/ʔa̰ɲḛɪɴtímjó/

အငြိမ့် (a.ngrim.) + တီး (ti:) + မျိုး (myui:) + [Term?] (“kinds”)

(music) Burmese musical instruments that produce soothing sounds


ပါရမီဆယ်ပါး

/pàɹəmì sʰɛ̀ bá/

ပါရမီ (para.mi, “virtue”) + ဆယ် (hcai, “ten”) + ပါး (pa:). Calque of Pali dasapāramī.

(Buddhism) Ten Perfections or principal virtues (paramita) recognized in Buddhist scholarship


အမျိုးလေးပါး

အမျိုး (a.myui:, “types”) + လေး (le:, “four”) + ပါး (pa:)


သစ္စာလေးပါး

သစ္စာ (sacca, “truth”) + လေး (le:, “four”) + ပါး (pa:),calque of Pali cattāri ariyasaccāni.


သင်္ဂဟတရားလေးပါး

my-noun

သင်္ဂဟတရားလေးပါး • (sangga.ha.ta.ra:le:pa:)

/θɪ̀ɴɡa̰ha̰ta̰jálépá/

သင်္ဂဟ (sangga.ha.) + တရား (ta.ra:) + လေး (le:, “four”) + ပါး (pa:)

af

(Buddhism) four rules of good social relations


ဓာတ်ကြီးလေးပါး

ဓာတ် (dhat) + ကြီး (kri:) + လေး (le:, “four”) + ပါး (pa:)

(Buddhism) four basic properties of matter in the Abhidharma


ရတနာသုံးပါး

/jədənàθóʊɴbá/

ရတနာ (ra.ta.na, “jewel”) + သုံး (sum:, “three”) + ပါး (pa:), calque of Pali tisaraṇaṃ.

(Buddhism) Three Jewels of Buddhism; Triple Gem


သရဏဂုံသုံးပါး

/θəɹənəɡòʊɴθóʊɴbá/

သရဏဂုံ (sa.ra.na.gum, “jewel”) + သုံး (sum:, “three”) + ပါး (pa:), calque of Pali tisaraṇaṃ.


လက္ခဏာရေးသုံးပါး

my-noun

လက္ခဏာရေးသုံးပါး • (lakhka.nare:sum:pa:)

/lɛʔkʰənàjéθóʊɴbá/

လက္ခဏာ (lakhka.na) + ရေး (re:) + သုံး (sum:) + ပါး (pa:), calque of Pali tilakkhaṇa.


သဒ္ဒါဆယ်ပါး

/ðədàsʰɛ̀bá/

သဒ္ဒါ (sadda, “sounds”) + ဆယ် (hcai, “ten”) + ပါး (pa:)

(linguistics) classification of words into ten categories, according to their articulation in Burmese scholarship


အနန္တောအနန္တငါးပါး

my-noun

အနန္တောအနန္တငါးပါး • (a.nantau:a.nanta.nga:pa:)

/ʔənàɴdɔ́ʔənda̰ŋápá/

အနန္တော (a.nantau:) + အနန္တ (a.nanta.) + ငါး (nga:) + ပါး (pa:)


ခန္ဓာငါးပါး

/kʰàɴdàŋábá/

ခန္ဓာ (hkandha, “aggregates”) + ငါး (nga:, “five”) + ပါး (pa:). Calque of Pali pañcakkhandhā.

(Buddhism) five aggregates (skandha) embodying a being, i.e., form, sensation, cognition, mental formation, and consciousness


ကပ်ကြီးသုံးပါး

/kaʔd͡ʑíθóʊɴbá/

ကပ် (kap) + ကြီး (kri:) + သုံး (sum:) + ပါး (pa:)

(Buddhism) three catastrophes, i.e., famine, war, and epidemic disease


ကံသုံးပါး

(Buddhism) three types of action (karma), i.e., deeds, words and thoughts


မီးသုံးပါး

မီး (mi:, “fires”) + သုံး (sum:, “three”) + ပါး (pa:)

(Buddhism) three fires (also known as the three poisons), i.e., greed, anger, and ignorance


နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်

နတ်ပြည် (natprany) + ခြောက် (hkrauk) + ထပ် (htap)

(Buddhism) the six-layered abode of celestial deities.


တိပိဋက

(Buddhism) Tipitaka, i.e., Sutta, Vinaya, and Abhidhamma


ပိဋကတ်

desc

→ Shan: ပီႉတၵၢတ်ႈ (pḭ̂i tǎ kāat)

→ Shan: ပီႉတၵၢတ်ႈ (pḭ̂i tǎ kāat)

→ Shan: ပိတ်ႈတၵၢတ်ႈ (pīt tǎ kāat)

→ Shan: ပိတ်ႈတၵၢတ်ႈ (pīt tǎ kāat)


မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး

/mɛʔɡɪ̀ɴʃɪʔbá/

မဂ္ဂင် (maggang) + ရှစ် (hrac, “eight”) + ပါး (pa:)

af

noble eightfold path
noble eightfold path

(Buddhism) noble eightfold path, i.e., Right View, Right Intention, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness and Right Concentration.


ပဉ္စင်တူရိယာ

/pjɪʔsɪ̀ɴtùɹḭjà/

(music) five classes of Burmese musical instruments, i.e., brass, string, leather-covered drum, wind, and percussion


ဆွေခုနစ်ဆက်မျိုးခုနစ်ဆက်

/sʰwèkʰənəzɛʔmjókʰənəzɛʔ/

ဆွေမျိုး (hcwe-myui:, “kin”) + ခုနစ် (hku.nac, “seven”) + ဆက် (hcak, “generations”)

(Buddhism, law) seven degrees or generations of kinship (ancestors and descendants) recognized in the traditional Burmese legal system

en-ဆွေခုနစ်ဆက်မျိုးခုနစ်ဆက်-my-noun-XWlDVMP-


ငရဲကြီးရှစ်ထပ်

/ŋəjɛ́d͡ʑíʃɪʔtʰaʔ/

ငရဲကြီး (nga.rai:kri:) + ရှစ် (hrac) + ထပ် (htap)


ဘုရားကိုးဆူ

/pʰəjákósʰù/

ဘုရား (bhu.ra:) + ကိုး (kui:) + ဆူ (hcu)

(Buddhism) nine deities represented by the Buddha and the eight Arhats

(Hinduism) nine deities represented by the nine planets


နဝရတ်

နဝ (na.wa., “nine”) + ရတနာ (ra.ta.na, “gem”). Borrowed from Sanskrit नवरत्न (navaratna).


ဥဿဖရား

/ʔoʊʔθəpʰəjá/


ဂေါ်မိတ်

my-noun

ဂေါ်မိတ် • (gaumit)


တော်လေးဝ

တော် (tau) + လေး (le:, “four”) + ဝ (wa.)

af

(Buddhism, literary) the four paragons of womanhood, i.e., Amarā, Candakinnarī, Maddīdevī, and Sambhūla.


မင်းမြောက်တန်ဆာ

မင်း (mang:, “king”) + မြောက် (mrauk) + တန်ဆာ (tanhca, “ornament”)

(historical) five articles of coronation regalia, i.e., crown, white umbrella, dagger, flywhisk, and footwear


အရွယ်ဆယ်ပါး

/ʔəjwɛ̀sʰɛ̀bá/

အရွယ် (a.rwai, “age”) + ဆယ် (hcai, “ten”) + ပါး (pa:)

(Buddhism) ten decades of a person's life


ဣရိယာပုတ်

/ʔḭɹḭjàboʊʔ/

(formal, literary) four aspects of deportment, i.e., reclining, sitting, standing and walking


အတွင်းတာရာ

/ʔətwɪ́ɴtàjà/

အတွင်း (a.twang:, “inner”) + တာရာ (tara, “stars”)

(astrology, astronomy) nine constellations within the apparent orbit of the 27 lunar mansions


ပရိက္ခရာ

/pəɹeɪʔkʰəjà/

(Buddhism) eight prescribed articles for use by Buddhist monks, i.e.,


ပစ္စည်းလေးပါး

ပစ္စည်း (paccany:, “items”) + လေး (le:, “four”) + ပါး (pa:)

(Buddhism) four categories of items monks are permitted to accept as offerings


ရန်သူမျိုးငါးပါး

/jàɴðùmjóŋábá/

ရန်သူ (ransu, “enemies”) + မျိုး (myui:, “kinds”) + ငါး (nga:, “five”) + ပါး (pa:)

(Buddhism) five enemies of mankind, i.e., water, fire, king, thief, and malevolent persons


ဝိပတ္တိတရားလေးပါး

my-noun

ဝိပတ္တိတရားလေးပါး • (wi.patti.ta.ra:le:pa:)

ဝိပတ္တိတရား (wi.patti.ta.ra:) + လေး (le:) + ပါး (pa:)


ကလျာဏမိတ္တ

(Buddhism) good friend, of whom possess seven qualities


ဗြဟ္မစိုရ်တရား

(Buddhism) four cardinal virtues; Four Immeasurables; Four Perfect Virtues, i.e., loving kindness, compassion, sympathetic joy, and equanimity


ပန်းခုနစ်မည်

ပန်း (pan:, “flowers”) + ခုနစ် (hku.nac, “seven”) + မည် (many, “types”)

(astrology) seven kinds of flowers, each having an astrological significance for one of the seven days of the week.


ဆယ့်နှစ်ရာသီ

/sʰɛ̰n̥əjàθì/

ဆယ့်နှစ် (hcai.hnac, “twelve”) + ရာသီ (rasi, “seasons”)

(literary) twelve seasons or traditional Burmese months


အနိစ္စ

From Pali anicca, can be analysed as အ (a., “negative prefix in Pali and Sanskrit words”) + နိစ္စ (nicca., “perpetuity; constancy”).


ခတ္တိယ

From Pali khattiya, from Sanskrit क्षत्रिय (kṣatriya, “protector of gentle people”), from क्षत्र (kṣatra, “rule, dominion, authority”).

bor

အမျိုးလေးပါး အမျိုးလေးပါး#Burmese

(historical, literary) The first class of traditional Burmese society, comprising rulers (kshatriya), one of the four social classes known as အမျိုးလေးပါး (a.myui:le:pa:)


သုဒ္ဒ

From Pali sudda, from Sanskrit शूद्रः (śūdraḥ).

အမျိုးလေးပါး အမျိုးလေးပါး#Burmese

(historical, literary) The fourth class of traditional Burmese society, comprising commoners and peasants (Shudra), one of the four social classes known as အမျိုးလေးပါး (a.myui:le:pa:)


ဗြာဟ္မဏ

From Pali brāhmaṇa, from Sanskrit ब्राह्मण (brā́hmaṇa).

အမျိုးလေးပါး အမျိုးလေးပါး#Burmese

(historical, literary) The second class of traditional Burmese society, comprising priests and ritualists (brahmins), one of the four social classes known as အမျိုးလေးပါး (a.myui:le:pa:)


ဝေဿ

From Pali vessa, from Sanskrit वैश्य (vaiśya).

အမျိုးလေးပါး အမျိုးလေးပါး#Burmese

(historical, literary) The third class of traditional Burmese society, comprising merchants (Vaishyas), one of the four social classes known as အမျိုးလေးပါး (a.myui:le:pa:)


ထာဝရဥစ္စာ

/tʰàwəja̰ʔoʊʔsà/

ထာဝရ (htawa.ra., “immovable”) + ဥစ္စာ (ucca, “asset”)


ဇင်္ဂမဥစ္စာ

/zɪ̀ɴɡəma̰ʔoʊʔsà/

From Pali jaṅgama + ဥစ္စာ (ucca, “property”).


ဥစ္စာ

my-noun

ဥစ္စာ • (ucca)

desc

→ Shan: ဢုၵ်ႉၸႃႇ (ʼṵ̂k tsàa)

→ Shan: ဢုၵ်ႉၸႃႇ (ʼṵ̂k tsàa)


ကြက်တူရွေး

my-noun

ကြက်တူရွေး • (krakturwe:) (classifier ကောင်)

krakturwe: (romanization)
ကောင် (classifier)

/t͡ɕɛʔtùjwé/


ဖောင်

→ Shan: ၽွင်ႇ (phàung)

→ Jingpho: hpawng


ဆက်သွယ်ရေး

/sʰɛʔθwɛ̀jé/

ဆက်သွယ် (hcakswai, “to communicate”) + ရေး (re:, “to write, draw”).

af

စာပို့ဆက်သွယ်ရေး


သင်္ကန်း

my-noun

သင်္ကန်း • (sangkan:) (classifier ပိုင်)

sangkan: (romanization)
ပိုင် (classifier)

→ Shan: သၢင်ႇၵၢၼ်း (sàang káan)

Pali āsaṅga (“adhering; clothing (that which hangs on the body)”) + Pali sanghāṭī (“one of the three robes of a Buddhist”). The first term is cognate with Sanskrit आसक्ति (āsakti, “adhering; diligence”), and the second term is equivalent to Sanskrit सम्- (sam-, “with, together”) + Pali ghaṭeti (“to join, connect, unite”), the latter a verbal formation from ghaṭa (“multitude, heap, crowd, thicket”), from Sanskrit घटा (ghaṭā, “collection, assemblage”), from the root घट् (ghaṭ, “to strive, reach, be in connection or united with”), thus "joined together".

cog

the rock dammar tree, a kind of hardwood tree (Hopea odorata)


ထီးဖြူ

ထီး (hti:, “umbrella”) + ဖြူ (hpru, “white”)

af

မင်းမြောက်တန်ဆာ မင်းမြောက်တန်ဆာ#Burmese

(historical) white umbrella, one of five articles of Burmese coronation regalia မင်းမြောက်တန်ဆာ (mang:mrauktanhca)


သန်လျက်

မင်းမြောက်တန်ဆာ မင်းမြောက်တန်ဆာ#Burmese

(historical) four-edged dagger, one of five articles of Burmese coronation regalia မင်းမြောက်တန်ဆာ (mang:mrauktanhca)


သားမြီးယပ်

သား (sa:) + မြီး (mri:, “tail”) + ယပ် (yap, “fan”)

မင်းမြောက်တန်ဆာ မင်းမြောက်တန်ဆာ#Burmese

(historical) yak tail flywhisk, one of five articles of Burmese coronation regalia မင်းမြောက်တန်ဆာ (mang:mrauktanhca)


စနစ်

စာပို့စနစ်


ဘလောက်

bha.lauk (romanization)
တုံး (classifier)


ဘလောက်

bha.lauk (romanization)
ထည် (classifier)


ဗြိစ္ဆာ

From Sanskrit वृश्चिक (vṛścika, “scorpion”).

(astrology) Scorpio (the eighth sign of the zodiac)


လူမှုကွန်ရက်

/lùm̥ṵkʊ̀ɴjɛʔ/

Calque of English social network, decomposed into လူမှု (luhmu., “social”) + ကွန်ရက် (kwanrak, “network”).


မတော်တဆမှု

/mətɔ̀təsʰa̰m̥ṵ/


အခြောက်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ခြောက် (hkrauk, “dry, drab”).


ယောက်ျားလျာ

ယောက်ျား + လျာ (lya)

ယောက်ျား + လျာ (lya)


ကန့်လန့်ကာ

my-noun

ကန့်လန့်ကာ • (kan.lan.ka) (classifier ချပ်)

kan.lan.ka (romanization)
ချပ် (classifier)


ဗန်တို

(sports) bando; art of unarmed self-defence


ဗန်ရှည်

(sports) banshay; art of armed self-defence


ပူရ

(historical) city (often used in the classical Burmese names of cities)


တရား

→ Shan: တြႃး (tráa)

Inherited from Old Burmese တရျာ (trja:).

cog

Proto-Sino-Tibetan *m-tjak/ŋ ~ tik/ŋ (“good, very, real, straight”)

ရတနာသုံးပါး ရတနာသုံးပါး#Burmese

(Buddhism) dhamma, part of the Triple Gem (ရတနာသုံးပါး (ra.ta.nasum:pa:)); dharma, the law, the doctrine of Buddha


သံဃာ

Borrowed from Pali saṅgha, from Sanskrit संघ (saṃgha).

ရတနာသုံးပါး ရတနာသုံးပါး#Burmese

(Buddhism) Sangha; part of the Triple Gem (ရတနာသုံးပါး (ra.ta.nasum:pa:))

(Buddhism) member of the Buddhist monkhood


အထက်သား

အထက် (a.htak, “upcountry”) + -သား (-sa:, “resident of”)

af

person from the upcountry or Upper Myanmar


တောသား

my-noun

တောသား • (tau:sa:) (classifier ဦး or ယောက်)

sa: (romanization)
ဦး (classifier)
ယောက် (classifier)

တော (tau:, “forest”) + -သား (-sa:, “resident of”)

af

(derogatory, slang) yokel; country bumpkin, uncivilized person


ဂိတ်ဆုံး

ဂိတ် (git, “stop”) + ဆုံး (hcum:, “final”), the second element from English gate in a sense that developed within Burmese.

final stop (end of a bus, tram or railway line)


ခေါက်ဆွဲဆိုင်

/kʰaʊʔsʰwɛ́zàɪɴ/

ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodle”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


လမ်းဘေးဆိုင်

လမ်း (lam:, “street”) + ဘေး (bhe:, “side”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


တိုင်းရင်းသား

my-noun

တိုင်းရင်းသား • (tuing:rang:sa:) (classifier ယောက် or ဦး)

rang:sa: (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

/táɪɴjɪ́ɴðá/

တိုင်း (tuing:) + ရင်း (rang:) + -သား (-sa:)


ဘိက္ခုနီ

my-noun

ဘိက္ခုနီ • (bhikhku.ni) (classifier ပါး or ဦး)

bhikhku.ni (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)


မယ်သီလ

မယ်သီလ • (maisila.) (classifier ပါး or ဦး)

maisila. (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)


အလုပ်အကိုင်

/ʔəloʊʔ ʔəkàɪɴ/

အလုပ် (a.lup) + အ- (a.-) + ကိုင် (kuing).


မြင်းဆေး

မြင်း (mrang:, “horse”) + ဆေး (hce:, “medicine”), Calque of Thai ยาม้า (yaa-máa).

af

ya ba, a type of addictive drugs in the form of tablets containing a mixture of methamphetamine and caffeine.


ဝသုန္ဓရေ

/wəθòʊɴdəɹè/

Borrowed from Pali vasundharā or Sanskrit वसुन्धरा (vasundharā). Doublet of ဝသုန္ဓရာ (wa.sundha.ra).


သဉ္ဇာလီ

(historical) ornamented chair used by nobility


အာဇာနည်

martyr or hero who is prepared to sacrifice his life for a good cause


အနန္တ

Learned borrowing from Pali ananta. Cognate with Shan ဢၼၼ်ႇတႃႉ (ʼǎ nàn tâ̰a).

cog

Shan ဢၼၼ်ႇတႃႉ (ʼǎ nàn tâ̰a)

infinity; infinite extent, amount or number that which is boundless, endless


ဝါသနာရှင်

/wàðənàʃɪ̀ɴ/


အတိုး

desc

→ Shan: ဢတူဝ်း (ʼǎ tó)

→ Shan: ဢတူဝ်း (ʼǎ tó)

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တိုး (tui:, “to advance”).


ဂံ

(geometry) angle, corner (used in compounds only)


ကောင်ငယ်

ကောင်လေး ကောင်လေး#Burmese

(dialect) Myeik form of ကောင်လေး (kaungle:)


ကောင်မငယ်

/kàʊɴma̰ŋɛ̀/

ကောင်မလေး ကောင်မလေး#Burmese

(dialect) Myeik form of ကောင်မလေး (kaungma.le:)


ဖငယ်

ပထွေး ပထွေး#Burmese

(dialect) Myeik form of ပထွေး (pa.htwe:)


မိငယ်

မိထွေး မိထွေး#Burmese

(dialect) Myeik form of မိထွေး (mi.htwe:)


ကြီးကြီး

ဒေါ်ကြီး ဒေါ်ကြီး#Burmese

(dialect) Myeik form of ဒေါ်ကြီး (dau-kri:)


မုန့်ကွမ်းယာ

my-noun

မုန့်ကွမ်းယာ • (mun.kwam:ya)

/mo̰ʊɴkʊ́ɴjà/

မုန့် (mun., “snack”) + ကွမ်းယာ (kwam:ya, “paan”)

af

စမူဆာ စမူဆာ#Burmese

(dialect) Mandalay form of စမူဆာ (ca.muhca)


မီးသင်္ဘော

မီး (mi:, “fire”) + သင်္ဘော (sangbhau:, “boat”)


မသာ

→ Shan: မသႃႇ (mǎ sàa)

→ Shan: မႃႇသႃႇ (màa sàa)


ကျောက်နီ

my-noun

ကျောက်နီ • (kyaukni)

ကျောက် (kyauk, “stone”) + နီ (ni, “red”)


ဒေါက်တာ

my-noun

ဒေါက်တာ • (daukta)

Doctor of Philosophy
Doctor of Philosophy


နေရာငါးသွယ်

/nèjàŋáθwɛ̀/

နေရာ (nera, “places”) + ငါး (nga:, “five”) + သွယ် (swai)

af

(historical) five sections or places of honor at the royal palace's audience hall


တန်ခိုးရှင်

/tàɴkʰóʃɪ̀ɴ/


ပီကေ

Abbreviated phonetic rendering of English PK, a brand of chewing gum.


ကုတ်ဟီးနာ

my-noun

ကုတ်ဟီးနာ • (kuthi:na)


လပ်

lap (romanization)
ဦး (classifier)
ယောက် (classifier)

(dated) lord; highest title or rank awarded to civil servants in colonial era


ပင်စင်စား

/pɪ̀ɴsɪ̀ɴsá/

ပင်စင် (pangcang, “pension”) + စား (ca:, “to eat”)


သိုးဆောင်း

သိုး (sui:, “wool”) + ဆောင်း (hcaung:, “to wear”)


ပြည်သူ့ဆိုင်

/pjìðṵsʰàɪɴ/

ပြည်သူ (pranysu, “people”) + ဆိုင် (hcuing, “store”)

(dated, historical) state-run shop, literally called "people's store"


ပြည်သူ

ပြည် (prany, “kingdom”) + သူ (su, “people”)

Persons forming or belonging to a particular nation or country


နံနက်စာ

နံနက် (namnak, “morning”) + စာ (ca, “meal”).


ကြာဆံသုပ်

/t͡ɕàzàɴθoʊʔ/

ကြာဆံ (krahcam, “vermicelli”) + သုပ် (sup, “salad”)


နွားနို့ခေါက်ဆွဲ

my-noun

နွားနို့ခေါက်ဆွဲ • (nwa:nui.hkaukhcwai:)

နွားနို့ (nwa:nui., “cow milk”) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodles”)

af

egg noodles served in a cow milk-based curry soup base


နွားနို့

နွား (nwa:, “cow”) + နို့ (nui., “milk”).


အာလူးပူရီ

my-noun

အာလူးပူရီ • (alu:puri) (classifier ချပ်)

အာလူး (alu:, “potato”) + ပူရီ (puri, “poori”)


နန်းပြားသုပ်

my-noun

နန်းပြားသုပ် • (nan:pra:sup)

/náɴbjáθoʊʔ/

noodle salad, made with thick flat egg noodles and meat gravy


ထမင်းသုပ်

/tʰa̰mɪ́ɴθoʊʔ/


သရက်သီးသနပ်

/θəjɛʔθíθa̰naʔ/

သရက် (sa.rak) + သီး (si:) + သနပ် (sa.nap)


အသုပ်

→ Tamil: அத்தோ (attō)


အသုပ်စုံ

/ʔəθoʊʔsòʊɴ/

အသုပ် (a.sup, “salad”) + စုံ (cum, “variety”)


ကြက်အူချောင်း

/t͡ɕɛʔ.ʔùd͡ʑáʊɴ/

ကြက် (krak) + အူ (u) + ချောင်း (hkyaung:)


ကော်ပြန့်

my-noun

ကော်ပြန့် • (kau-pran.) (classifier ချောင်း)

kau-pran. (romanization)
ချောင်း (classifier)

ကော် (kau, “glue”) + Hokkien 餅 /饼 (piáⁿ)


ကော်ပြန့်စိမ်း

my-noun

ကော်ပြန့်စိမ်း • (kau-pran.cim:)

/kɔ̀pja̰ɴzéɪɴ/


ကော်ပြန့်ကြော်

ကော်ပြန့်ကြော် • (kau-pran.krau)

/kɔ̀pja̰ɴd͡ʑɔ̀/


မြင်းခွာရွက်သုပ်

/mjɪ́ɴkʰwàjwɛʔθoʊʔ/

မြင်းခွာ (mrang:hkwa) + ရွက် (rwak) + သုပ် (sup)


မုန့်ဦးနှောက်

my-noun

မုန့်ဦးနှောက် • (mun.u:hnauk)

/mo̰ʊɴʔóʊɴðí/


ကျောက်ပွင့်သုပ်

ကျောက်ပွင့်သုပ် • (kyaukpwang.sup)

/t͡ɕaʊʔpwɪ̰ɴθoʊʔ/


ငါးရံ့

Channa striata
Channa striata#Translingual

common snakehead fish, striped snakehead, chevron snakehead, banded snakehead (Channa striata, syn. Ophiocephalus striatus)


ဆေးဘဲဥ

ဆေး (hce:, “medicine”) + ဘဲဥ (bhai:u., “duck egg”)


ငါးပုဏ္ဏား

my-noun

ငါးပုဏ္ဏား • (nga:punna:) (classifier ကောင်)

punna: (romanization)
ကောင် (classifier)

ငါး (nga:, “fish”) + ပုဏ္ဏား (punna:, “brahmin”)

af

mango fish, paradise threadfin (Polynemus paradiseus)

my:ငါးပုဏ္ဏား


ကလီစာ

(colloquial) inner parts (of clock, radio, etc.)


ခွေးမသား

ခွေးမ (hkwe:ma., “bitch”) + သား (sa:, “son”)


နေ့လယ်စာ

နေ့လယ် (ne.lai, “midday”) + စာ (ca, “meal”).


မြန်မာ့

→ English: Myanma

မြန်မာ မြန်မာ#Burmese

Induced creaky tone form of မြန်မာ (mranma).


ဗမာ့

Induced creaky tone form of ဗမာ (ba.ma).


အကြော်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကြော် (krau, “to fry”).

fritter (a snack or dish of something fried)


တန်ခူး

(~လ) Tagu, the first month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with March–April.


ကဆုန်

(~လ) Kason, the second month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with April–May.


နယုန်

Inherited from Old Burmese နံယုန် (namyun).

inh+

(~လ) Nayon, the third month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with May–June.


ဝါဆို

(~လ) Waso, the fourth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with June–July.


ဝါခေါင်

(~လ) Wagaung, the fifth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with July–August.


တော်သလင်း

Inherited from Old Burmese တဝ်သလင်း (tawsalang).

(~လ) Tawthalin, the sixth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with August–September.


သီတင်းကျွတ်

/ðədɪ́ɴd͡ʑʊʔ/

သီတင်း (sitang:, “Buddhist Lent”) + ကျွတ် (kywat, “to be free of”)

af

(~လ) Thadingyut, the seventh month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with September–October.


တန်ဆောင်မုန်း

/dəzàʊɴmóʊɴ/

(~လ) Tazaungmon, the eighth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with October–November.


နတ်တော်

my-noun

နတ်တော် • (nattau)

Inherited from Old Burmese နတ်တဝ် (nattaw).

inh+

(~လ) Nadaw, the ninth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with November–December.


ပြာသို

Inherited from Old Burmese ပ္လသိုဝ် (plasuiw).

(~လ) Pyatho, the tenth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with December–January.


တပို့တွဲ

(~လ) Tabodwe, the eleventh month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with January–February.


တပေါင်း

(~လ) Tabaung, the twelfth month of the traditional Burmese calendar, roughly corresponding with February–March.


အုန်းထမင်း

/ʔóʊɴtʰəmɪ́ɴ/

အုန်း (un:, “coconut”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

af

coconut rice; rice cooked and infused with coconut milk


ရွှေထမင်း

/ʃwètʰəmɪ́ɴ/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

sticky rice dessert cooked in jaggery and garnished with grated coconut


ခေါပျဉ်

cake prepared by pounding steamed glutinous rice with roasted sesame seeds, and dressed with coconut slices.


ခနုံထုပ်

/kʰənòʊɴdoʊʔ/


ပေါ်ဆန်းမွှေး

/pɔ̀sʰáɴm̥wé/

ပေါ် (pau) + ဆန်း (hcan:) + မွှေး (hmwe:, “fragrant”)

A variety of fragrant long-grain rice, which has a fragrant aroma when cooked, grown in Myanmar


မာလာဟင်း

dish of assorted vegetables and meat stir-fried with chili oil


တိုဟူးသုပ်

my-noun

တိုဟူးသုပ် • (tuihu:sup)

တိုဟူး (tuihu:) + သုပ် (sup), with the former element borrowed from Chinese 豆腐.


တိုဖူး

Borrowed from Chinese 豆腐 (dòufu). Doublet of တိုဟူး (tuihu:).

တိုဟူး တိုဟူး#Burmese


တိုဟူးနွေး

တိုဟူး (tuihu:) + နွေး (nwe:), with the former element borrowed from Chinese 豆腐.

soft chickpea tofu, served warm before it sets and garnished as a salad


ကြက်ဆီထမင်း

/t͡ɕɛʔsʰìtʰəmɪ́ɴ/

ကြက် (krak, “chicken”) + ဆီ (hci, “oil”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

af

Hainanese chicken rice
Hainanese chicken rice

Hainanese chicken rice; dish of poached chicken and seasoned rice


ကြောင်အိမ်

my-noun

ကြောင်အိမ် • (kraung-im)

/t͡ɕàʊɴʔèɪɴ/

ကြောင် (kraung, “cat”) + အိမ် (im, “house”).


ကောက်ညှင်းပေါင်း

/kaʊʔɲ̊ɪ́ɴbáʊɴ/

ကောက်ညှင်း (kaukhnyang:, “glutinous rice”) + ပေါင်း (paung:, “to steam”), with the former element borrowed from Shan ၶဝ်ႈၼဵဝ် (khāo nǎeo).


ကောက်ညှင်း

Borrowed from Shan ၶဝ်ႈၼဵဝ် (khāo nǎeo) or Northern Thai ข้าวนึ่ง.


ခေါပုတ်

bor

Shan ၶဝ်ႈပုၵ်း (khāo púk)

steamed and pounded glutinous rice dressed with roasted sesame seeds


ပေါင်းတင်း

glutinous rice cooked in a bamboo segment


ဆူးပုပ်

ဆူး (hcu:, “spiky”) + ပုပ် (pup, “putrid”)

af

kind of vegetable with a strong odour (Senegalia pennata)


၎င်း

Inherited from Old Burmese လေကောင် and Old Burmese လေည်ကောင်, which was eventually abbreviated as ၄င်း (4ng:), as the first element is a homophone of လေး (le:, “four”).

လည်းကောင်း လည်းကောင်း#Burmese

(literary) ditto; Abbreviation of လည်းကောင်း (lany:kaung:).


တရားလွှတ်တော်

/təjál̥ʊʔtɔ̀/


တရားလွှတ်တော်ချုပ်

my-noun

တရားလွှတ်တော်ချုပ် • (ta.ra:hlwattauhkyup)

/təjál̥ʊʔtɔ̀d͡ʑoʊʔ/

တရား (ta.ra:) + လွှတ်တော် (hlwattau) + ချုပ် (hkyup)


အထက်လွှတ်တော်

/ʔətʰɛʔl̥ʊʔtɔ̀/

အထက် (a.htak, “upper”) + လွှတ်တော် (hlwattau)


အောက်လွှတ်တော်

my-noun

အောက်လွှတ်တော် • (aukhlwattau)

/ʔaʊʔl̥ʊʔtɔ̀/

အောက် (auk, “lower”) + လွှတ်တော် (hlwattau)


ဘုရားကျောင်း

/pʰəjád͡ʑáʊɴ/


ဘုံကျောင်း

/bòʊɴd͡ʑáʊɴ/

/bòʊɴt͡ɕáʊɴ/


ဘုရားရှိခိုးကျောင်း

my-noun

ဘုရားရှိခိုးကျောင်း • (bhu.ra:hri.hkui:kyaung:)

/pʰəjáʃḭkʰód͡ʑáʊɴ/

ဘုရား (bhu.ra:) + ရှိခိုး (hri.hkui:) + ကျောင်း (kyaung:)


နတ်နန်း

နတ် (nat, “spirit”) + နန်း (nan:, “palace”)


စန္ဒြမာသ

/sàɴdɹa̰màθa̰/

စန္ဒြ (candra.) + မာသ (masa.), borrowed from Sanskrit चन्द्र (candra) + Pali māsa

traditional lunar month (as opposed to a solar month)


သူရိယမာသ

/θùɹḭja̰màθa̰/

သူရိယ (suri.ya.) + မာသ (masa.), borrowed from Pali suriya + Pali māsa

solar month (as opposed to a traditional lunar month)


နွယ်တာ

(archaic, obsolete) the fourth month of the traditional Burmese calendar.


သန်တူ

(archaic, obsolete) the seventh month of the traditional Burmese calendar.


သီတင်း

(Buddhism) observation of the Eight Precepts; sabbath; moral conduct

(Buddhism) uposatha; sabbath day (falling on the eighth day of the waxing moon, the full moon, eighth day of the waning moon, and the new-moon day)


သီတင်း

Bixa orellana
Bixa orellana#Translingual


ဥပုသ်

(Buddhism) observance of the Eight Precepts; sabbath


သီတင်းသီလ

/ðədɪ́ɴθìla̰/

သီတင်း (sitang:, “sabbath, Uposatha”) + သီလ (sila., “morals, precepts”)


မြက်ခြောက်

/mjɛʔt͡ɕʰaʊʔ/


နေရာထိုင်ခင်း

/nèjàtʰàɪɴɡɪ́ɴ/

နေ (ne) + ရာ (ra) + ထိုင် (htuing) + ခင်း (hkang:).


သဒ္ဓါကြေး

သဒ္ဓါ (saddha) + ကြေး (kre:), the first element from Pali saddha.


ဘော်ဒါကြေး

ဘော်ဒါ (bhauda) + ကြေး (kre:), the first element from English boarder.


သဒ္ဓါ

Borrowed from Pali saddhā, from Sanskrit श्रद्धा (śraddhā).


မြို့တော်ဝန်

my-noun

မြို့တော်ဝန် • (mrui.tauwan)

မြို့တော် (mrui.tau, “capital city”) + ဝန် (wan, “minister”)


သုဒ္ဒကိန်း

/θoʊʔda̰kéɪɴ/

သုဒ္ဒ (sudda.) + ကိန်း (kin:), the first element from Pali sudda, and the second element from Sanskrit केन्द्र (kendra).


သုဒ္ဒကြိယာ

/θoʊʔda̰kəɹḭjà/

သုဒ္ဒ (sudda.) + ကြိယာ (kri.ya), the first element from Pali sudda, and the second element from Sanskrit क्रिया (kriyā).


ဉာဏ်ပူဇော်ခ

/ɲàɴpùzɔ̀ɡa̰/

ဉာဏ် (nyan) + ပူဇော် (pujau) + ခ (hka.), the first element from Pali ñāṇa, and the second element from Pali pūjā.


နာမကရဏ

နာမ (nama., “name”) + ကရဏ (ka.ra.na., “to make”), borrowed from Pali nāmakaraṇa, from Sanskrit नामकरण (nāmakaraṇa).

(historical) naming ceremony for children of royal birth


လယ်ထွန်မင်္ဂလာ

/lɛ̀tʰʊ̀ɴmɪ̀ɴɡəlà/

လယ်ထွန် (laihtwan) + မင်္ဂလာ (mangga.la), with the second element from Pali maṅgala.


နာမ

Borrowed from Pali nāma, from Sanskrit नामन् (nāman). Doublet of နာမ် (nam).


အိမ်ရှေ့မင်း

my-noun

အိမ်ရှေ့မင်း • (imhre.mang:)

/ʔèɪɴʃḛmɪ́ɴ/

အိမ် (im, “house”) + ရှေ့ (hre., “front”) + မင်း (mang:, “lord”)

af

(historical) crown prince; heir apparent


ဥပရာဇာ

From Pali uparāja. Cognate with Khmer ឧបរាជ (ʼupaʼraac), Thai อุปราช (ùp-bpà-ràat), Lao ອຸປຮາດ (ʼup hāt).

(historical) crown prince; heir apparent; viceroy


ထိပ်စုဖုရား

/tʰeɪʔsṵpʰəjá/

ထိပ် (htip) + စု (cu.) + ဖုရား (hpu.ra:)

(historical) princess, specifically a daughter of the king by his queens


ထိပ်ခေါင်တင်

/tʰeɪʔkʰàʊɴtɪ̀ɴ/

ထိပ် (htip) + ခေါင် (hkaung) + တင် (tang)

(historical) princess, specifically an unmarried daughter of the king by his minor consorts


တစ်ပင်တိုင်မင်းသမီး

my-noun

တစ်ပင်တိုင်မင်းသမီး • (tacpangtuingmang:sa.mi:)

/dəbɪ̀ɴdàɪɴmɪ́ɴðəmí/

တစ်ပင်တိုင် (tacpangtuing) + မင်းသမီး (mang:sa.mi:)


အဂ္ဂမဟေသီ

/ʔɛʔɡa̰məhèθì/

အဂ္ဂ (agga.) + မဟေသီ (ma.hesi), borrowed from Pali agga + Pali mahesī.


ရာဇဂုရု

ရာဇ (raja.) + ဂုရု (gu.ru.), borrowed from Pali rāja + Pali guru.

(Buddhism, historical) title granted to distinguished Buddhist monks during the Konbaung dynasty


ရာဇာဓိရာဇဂုရု

/jàza̰dḭjàza̰ɡṵɹṵ/

ရာဇ (raja.) + ဓိရာဇ (dhi.raja.) + ဂုရု (gu.ru.), borrowed from Pali rāja + Pali dhirāja + Pali guru.


အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

/ʔɛʔɡa̰məhàpàɴdḭta̰/

From Pali အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (aggamahāpaṇḍita), decomposed into အဂ္ဂ (agga.) + မဟာ (ma.ha) + ပဏ္ဍိတ (pandi.ta.), borrowed from Pali agga + Pali mahā + Pali paṇḍita.

bor

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

af

(Buddhism) Aggamahāpaṇḍita, a title granted to distinguished Buddhist monks by the Burmese government


ဂုရု

Borrowed from Sanskrit गुरु (guru) or Pali guru.


အာစရိယ

/ʔàsa̰ɹḭja̰/

From Pali ācariya, ultimately from Sanskrit आचार्य (ācārya). Doublet of ဆရာ (hca.ra).


အတာအိုး

ceremonial pot of flowers arranged to welcome Thingyan, the Burmese New Year


အတာ

period or season of Thingyan, the Burmese New Year


မြို့စား

(historical) duke or duchess who possesses a town as an appenage


ရွာစား

(historical) duke or duchess who possesses a village as an appenage


ဗြဟ္မာ

Borrowed from Sanskrit ब्रह्मन् (brahman).


ဣန္ဒာ

my-noun

ဣန္ဒာ • (inda)

Borrowed from Pali Inda. Doublet of ဣန္ဒါ (inda), အိန္ဒြာ (indra), and ဣန္ဒြာ (indra).


ဒဿဂီရိ

Borrowed from Sanskrit दश (daśa, “ten”) and गीरि (gīri, “head”). Compare Thai ทศกัณฐ์ (tót-sà-gan, “ten-necked, Ravana”).


ဟနူမာန်

Borrowed from Sanskrit हनुमान् (hanumān).


ဘိဘိသန

Borrowed from Sanskrit विभीषण (vibhīṣaṇa).


ရွှေတောင်

ရွှေ (hrwe, “golden”) + တောင် (taung, “mountain”)


ကြငှန်း

tiered parasol placed over the royal bedstead


ဒေဝီ

သီရိပဝရတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ ပဒုမရတနာဒေဝီ

(historical, nobility) A style customarily awarded to the king's chief consort


ဒေဝ

Borrowed from Pali deva or Sanskrit देव (deva).


သားလှောင်

လုံချည် လုံချည်#Burmese

(clothing, dialect) Myeik form of လုံချည် (lumhkyany)


ပညာကျော်

/pjɪ̀ɴɲàd͡ʑɔ̀/

(Buddhism, historical) title conferred conferred by the Burmese government to Buddhist civilians from the 1950s to 1970s.


ပညာဗလ

/pjɪ̀ɴɲàbəla̰/

ပညာ (pa.nya) + ဗလ (ba.la.), borrowed from Pali paññā + Pali bala.

(Buddhism, historical) title conferred by the Burmese government to Buddhist civilians from the 1950s to 1970s.


မဟာပညာဗလ

/məhàpjɪ̀ɴɲàbəla̰/

မဟာ (ma.ha) + ပညာ (pa.nya) + ဗလ (ba.la.), borrowed from Pali mahā + Pali paññā + Pali bala.


သုဓမ္မသိင်္ဂီ

/θṵdàɴma̰θèɪɴɡì/

သုဓမ္မ (su.dhamma.) + သိင်္ဂီ (singgi), borrowed from Pali sudhamma + Pali siṅgī.

(Buddhism) title conferred by the Burmese government to Buddhist civilians.


စိတ်ဓာတ်

my-noun

စိတ်ဓာတ် • (citdhat)

စိတ် (cit) + ဓာတ် (dhat), borrowed from Pali citta + Pali dhātu.


အစ်

အစ်ကို အစ်ကို

unit, found as prefix in terms like အစ်ကို and အစ်မ.


ဟူးရား

ဟူးရား • (hu:ra:) (classifier ယောက် or ဦး)

ra: (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

From Sanskrit होरा (horā), from Ancient Greek ὥρα (hṓra). Cognate with Khmer ហោរ (hao), Mon ဟောရာ, and Thai โหร (hǒon).


အဆိုတော်

အဆို (a.hcui, “singing”) + -တော် (-tau, “to be suitable, good at”).


သရုပ်ဆောင်

/θəjoʊʔsʰàʊɴ/

သရုပ် (sa.rup) + ဆောင် (hcaung), with the first element borrowed from Pali sarūpa.


ဆိုင်းဝိုင်း

(music) traditional Burmese orchestra, consisting of drums, gongs, oboe, clappers, etc.


သရီရ

From Pali sarīra, ultimately from Sanskrit शरीर (śarīra, “body”).


ဝဇီရာ

From Pali vajira, ultimately from Sanskrit वज्र (vajra).


ဝိပဿနာ

From Pali vipassanā, ultimately from Sanskrit विपश्यना (vipaśyanā).


သိဒ္ဓိ

From Pali siddhi, ultimately from Sanskrit सिद्धि (siddhi).


တိုးနရား

my-noun

တိုးနရား • (tui:na.ra:) (classifier ကောင်)

na.ra: (romanization)
ကောင် (classifier)

(mythology) fabulous creature that inhabits the Himalayas.


ကိန္နရာ

kinna.ra (romanization)
ကောင် (classifier)

(mythology) kinnara, mythical bird with human head and torso


ကိန္နရီ

kinna.ri (romanization)
ကောင် (classifier)

(mythology) kinnari, female mythical bird with human head and torso


မကန်း

ma.kan: (romanization)
ကောင် (classifier)

(mythology) mythical sea monster resembling a crocodile with a prehensile snout

(mythology) mythical marine creature resembling a large crayfish


ကရဝိက်

ka.ra.wik (romanization)
ကောင် (classifier)

From Pali karavīka, cognate with Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka).

(mythology) mythical bird with a melodious voice


ဂဠုန်

ga.lun (romanization)
ကောင် (classifier)

(mythology) garuda; mythical king of birds and also the enemy of the naga.


ဝလာဟကမြင်း

ဝလာဟကမြင်း • (wa.laha.ka.mrang:) (classifier ကောင်)

wa.laha.ka.mrang: (romanization)
ကောင် (classifier)

ဝလာဟက (wa.laha.ka., “sky”) + မြင်း (mrang:, “horse”), with the first element from Pali valāhaka.

af

(mythology) mythical flying horse; Pegasus


မနုဿီဟ

my-noun

မနုဿီဟ • (ma.nu.ssiha.) (classifier ကောင်)

ma.nu.ssiha. (romanization)
ကောင် (classifier)

မနုဿ (ma.nu.ssa., “human”) + သီဟ (siha., “lion”), from Pali manussīha.

af

(mythology) chimeric creature with a man's torso and a lion's hindquarters, depicted in a squatting posture on forked haunches


အမွှေးတိုင်

my-noun

အမွှေးတိုင် • (a.hmwe:tuing) (classifier ချောင်း)

tuing (romanization)
ချောင်း (classifier)

/ʔəm̥wédàɪɴ/

အမွှေး (a.hmwe:, “fragrance”) + တိုင် (tuing, “stick”).


ပြိတ္တာ

pritta (romanization)
ကောင် (classifier)


ဒါန

(Buddhism) dana, one of the Ten Perfections


ကပ်

Borrowed from Pali kappa. Doublet of ကမ္ဘာ (kambha).

(time of) catastrophe, calamity, disaster


ဇာတ်တော်

my-noun

ဇာတ်တော် • (jattau)

ဇာတ် (jat) + -တော် (-tau), with the first element from Pali jātaka.


မယ်တော်

မယ်တော် • (maitau)

(Buddhism, honorific) mother (of Buddhist monks)


ခမည်းတော်

(Buddhism, honorific) father (of Buddhist monks)

(Buddhism, honorific) father (of Buddhist sāmaṇeras)


ချပါတီ

hkya.pati (romanization)
ချပ် (classifier)


လမ်းပြ

လမ်း (lam:, “road”) + ပြ (pra., “to show”).


အာနီ

my-noun

အာနီ • (ani)


မလုပ်တာနီ

Borrowed from Tamil மிளகுத்தண்ணீர் (miḷakuttaṇṇīr, literally “pepper water”).

bor+

மிளகுத்தண்ணீர்


မနုပ်တာနီ

மிளகுத்தண்ணீர்


ထန်းလျက်

ထန်း (htan:, “toddy palm”) + လျက် (lyak, “to lap up”)


ရခိုင်

Likely derived from Pali rakkhasa or Sanskrit राक्षस (rākṣasa).

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) Mysore banana, a local cultivar grown in Myanmar


ဝီရိယ

(Buddhism) viriya, one of the Ten Perfections


ခန္တီ

(Buddhism) patience or forbearance, one of the Ten Perfections


အဓိဋ္ဌာန်

(Buddhism) determination, one of the Ten Perfections


ဥပေက္ခာ

(Buddhism) equanimity or serenity, one of the Ten Perfections


အလောင်း

→ Shan: ဢလွင်း (ʼǎ láung)

အ- (a.-, “nominal prefix”) + a component လောင်း (laung:) from Proto-Tibeto-Burman *s-lwaŋ (“body, corpse, discarded object”). Cognate with Tangut [script needed] (lɪ̯wụ², “body”); see also လွင့် (lwang., “to be blown away”) (STEDT).

inh

one destined to be; future; forthcoming
embryo

(Buddhism) one who is progressing towards a state of enlightenment


ဘုရားအလောင်း

desc

→ Shan: ၽြႃးဢလွင်း (phráa ʼǎ láung)

→ Shan: ၽြႃးဢလွင်း (phráa ʼǎ láung)

/pʰəjáʔəláʊɴ/

ဘုရားလောင်း ဘုရားလောင်း#Burmese

(Buddhism) Alternative form of ဘုရားလောင်း (bhu.ra:laung:)


ဘုရားလောင်း

(Buddhism) future Buddha; one who is destined for Buddhahood; bodhisattva


မဟာသာဝက

မဟာ (ma.ha, “great”) + သာဝက (sawa.ka., “disciple”), borrowed from Pali mahāsāvaka.


မာရ်နတ်

my-noun

မာရ်နတ် • (marnat)

→ Shan: မႃႇၼၢတ်ႈ (màa nāat)

မာရ် (mar) + နတ် (nat), with the first element from Pali māra.

(Buddhism) Mara, the malevolent celestial emperor antagonistic towards enlightenment and salvation.

(figurative) person who upsets the applecart


မာရ်

မာရ် • (mar)


ဆင်ဝင်

→ Shan: သၢင်ႇဝၢင်ႇ (sàang wàang)


ပစ္စယာ

→ Shan: ပဵတ်ႈၸယႃႇ (pāet tsǎ yàa)

(Buddhism, architecture) terrace (of a pagoda)


ဂိုဏ်းအုပ်

ဂိုဏ်းအုပ် • (guin:up)

desc

→ Shan: ၵိူင်းဢုပ်ႉ (kóeng ʼṵ̂p)

→ Shan: ၵိူင်းဢုပ်ႉ (kóeng ʼṵ̂p)

→ Shan: ၵႅင်းဢုပ်ႉ (kéng ʼṵ̂p)

→ Shan: ၵႅင်းဢုပ်ႉ (kéng ʼṵ̂p)

ဂိုဏ်း (guin:) + အုပ် (up), with the first element borrowed from Pali gaṇa.

ဂိုဏ်းချုပ် ဂိုဏ်းချုပ်#Burmese

(Buddhism) assistant to a ဂိုဏ်းချုပ် (guin:hkyup)


ဂိုဏ်းထောက်

my-noun

ဂိုဏ်းထောက် • (guin:htauk)

→ Shan: ၵိူင်းထွၵ်ႈ (kóeng thāuk)

ဂိုဏ်း (guin:) + ထောက် (htauk), with the first element borrowed from Pali gaṇa.

ဂိုဏ်းအုပ် ဂိုဏ်းအုပ်#Burmese

(Buddhism) assistant to a ဂိုဏ်းအုပ် (guin:up)


ဘိက္ခု

ဘိက္ခု • (bhikhku.) (classifier ပါး or ဦး)

bhikhku. (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)


ဝိနည်း

→ Shan: ဝီႉၼႄး (wḭ̂i náae)

(Buddhism) Vinaya, one of three canons of the Tripitaka


ညောင်

→ Shan: ၺွင်ႇ (nyàung)

Vaguely similar to 榕 (OC *loŋ, “banyan tree”).


ညောင်ဗောဓိ

desc

ၺွင်ႇပေႃးထီႉ

→ Shan: ၺွင်ႇပေႃးထီႉ (nyàung páu thḭ̂i)

→ Shan: ၺွင်ႇပေႃးထီႉ (nyàung páu thḭ̂i)

ဗောဓိညောင် ဗောဓိညောင်#Burmese

(Buddhism) Alternative form of ဗောဓိညောင် (bau:dhi.nyaung)


ကညာ

→ Shan: ၵၼ်ႇၺႃႇ (kàn nyàa)


ကာလသား

→ Shan: ၵႃႇလႃႉသႃး (kàa lâ̰a sáa), ၵႃႇလႃႉ ႀႃး (kàa lâ̰a xáa)

ကာလ (kala.) + -သား (-sa:), with the first element borrowed from Pali kāla.


မဲဇလီ

→ Shan: မႆႉၸလီႇ (mâ̰i tsǎ lìi)

Borrowed from Sanskrit मच्जरी (macjarī).

flowery cassia (Senna siamea, syn. Cassia siamea)


မယ်ဇလီ

မဲဇလီ မဲဇလီ#Burmese


ဗဟုဝုစ်ကိန်း

/bəhṵ woʊʔkéɪɴ/

ဗဟုဝုစ် (ba.hu.wuc, “plural”) + ကိန်း (kin:, “numeral”), from Pali bahu + Pali vacana + Sanskrit केन्द्र (kendra).


ဧကဝုစ်ကိန်း

/ʔèɡə woʊʔkéɪɴ/

ဧကဝုစ် (eka.wuc, “singular”) + ကိန်း (kin:, “numeral”). Borrowed from Pali ekavacana or Sanskrit एकवचन (ekavacana) + Sanskrit केन्द्र (kendra).


ဗိုလ်မှူးကြီး

my-noun

ဗိုလ်မှူးကြီး • (builhmu:kri:)

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ကြီး (kri:, “big”)

af

အုပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး တပ်ကြပ် > ဒုတိယတပ်ကြပ် > တပ်သား > တပ်သားသစ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဗိုလ်ချုပ် > ဗိုလ်မှူးချုပ် > ဗိုလ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး > ဗိုလ်မှူး > ဗိုလ်ကြီး > ဗိုလ် > ဒုတိယဗိုလ် > ဗိုလ်လောင်း > အရာခံဗိုလ် > ဒုတိယအရာခံဗိုလ် > တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး


ဗိုလ်မှူးချုပ်

my-noun

ဗိုလ်မှူးချုပ် • (builhmu:hkyup)

/bòm̥úd͡ʑoʊʔ/

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ချုပ် (hkyup, “to control”)


ဗိုလ်လောင်း

my-noun

ဗိုလ်လောင်း • (buillaung:)

ဗိုလ် (buil, “commander, leader”) + လောင်း (laung:, “future, -elect”)


ဗိုလ်ချုပ်

my-noun

ဗိုလ်ချုပ် • (builhkyup)

ဗိုလ် (buil, “commander”) + ချုပ် (hkyup, “to control”).


ဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (builhkyupkri:)

/bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/


ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (builhkyuphmu:kri:)

/bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဗိုလ်ချုပ် (builhkyup, “general”) + မှူး (hmu:) + ကြီး (kri:, “large, big”)


ဗိုလ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ကြီး • (builkri:)


ဒုတိယအရာခံဗိုလ်

/dṵtḭja̰ʔəjàɡàɴbò/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + အရာခံဗိုလ် (a.rahkambuil, “warrant officer”)

af

(military, Myanmar) vice warrant officer

sergeant first class
sergeant first class


တပ်ကြပ်ကြီး

/taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/


ဒုတိယတပ်ကြပ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + တပ်ကြပ် (tapkrap, “sergeant”)


တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး

my-noun

တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး • (taphkwai:tapkrapkri:)

/taʔkʰwɛ́taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/

တပ်ခွဲ (taphkwai:) + တပ်ကြပ် (tapkrap) + ကြီး (kri:)

af

(military, Myanmar) company great sergeant


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhkyuphmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (builhkyuphmu:kri:)

af

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

en-ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-my-noun-BIXlZr2i


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (du.ti.ya.builhkyupkri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ် (buil) + ချုပ် (hkyup) + ကြီး (kri:)


ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + ဗိုလ်မှူးကြီး (builhmu:kri:, “colonel”)

af

ဗိုလ်မှူးကြီး


ဒုတိယဗိုလ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + ဗိုလ် (buil, “commander”)


ဂိုဏ်းချုပ်

my-noun

ဂိုဏ်းချုပ် • (guin:hkyup)

desc

ၵိူင်းၶျုၵ်ႈ

→ Shan: ၵိူင်းၶျုၵ်ႈ (kóeng khjūk)

→ Shan: ၵိူင်းၶျုၵ်ႈ (kóeng khjūk)

/ɡáɪɴd͡ʑoʊʔ/

ဂိုဏ်း (guin:) + ချုပ် (hkyup), with the first element borrowed from Pali gaṇa.

(Buddhism) head of monastic association belonging to a religious sect


ဆပ်သွားဖူး

/sʰaʔθwápʰú/


မဟေ

(historical) A style customarily awarded to the king's consort


သု

Borrowed from Pali su, ultimately from Sanskrit सु- (su-).


ဝစီကံ

From Pali vacīkamma, decomposed into ဝစီ (wa.ci) + ကံ (kam).

ကံသုံးပါး ကံသုံးပါး#Burmese

(Buddhism) verbal action (one of three types of action in Buddhist philosophy, also known as ကံသုံးပါး (kamsum:pa:))


ကာယကံ

From Pali kāyakamma, decomposed into ကာယ (kaya.) + ကံ (kam).

ကံသုံးပါး ကံသုံးပါး#Burmese

(Buddhism) bodily action (one of three types of action in Buddhist philosophy, also known as ကံသုံးပါး (kamsum:pa:))


မနောကံ

From Pali manokamma, decomposed into မနော (ma.nau:) + ကံ (kam).

ကံသုံးပါး ကံသုံးပါး#Burmese

(Buddhism) mental action (one of three types of action in Buddhist philosophy, also known as ကံသုံးပါး (kamsum:pa:))


ရာစုနှစ်

ရာ (ra, “hundred”) + စု (cu., “to combine, group”) + နှစ် (hnac, “year”).


ကုန်းနှီး

my-noun

ကုန်းနှီး • (kun:hni:)


ကင်ပွန်း

(botany) soap acacia, also known as shikakai (Acacia concinna)


အစောင့်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စောင့် (caung., “to watch over”).


ကင်း

general term for centipede and scorpions, also used in the names of other creatures


ကင်း

och-l

看 (OC *kʰaːn, *kʰaːns, “to look, observe”)


ပိုတက်ဆီယမ်

/pòtɛʔsʰìjàɴ/

my:ပိုတက်ဆီယမ်


မျောက်ချော

/mjaʊʔt͡ɕʰɔ́/

မျောက် (myauk, “monkey”) + ချော (hkyau:, “to be slippery”), thus “the monkey slipping tree”, referring to smoothness of its bark.

com

my:မျောက်ချော

Burma lancewood (Homalium tomentosum; Salicaceae)

fire-flame bush, shiranjitea, woodfordia (Woodfordia fruticosa, syn. Lythrum fruticosum; Lythraceae)


မုဆိုး

→ Jingpho: muk hkyu


လယ်သမား

လယ် (lai, “field”) + သမား (sa.ma:, “worker”).


နှော

အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန (အောက်မြန်မာပြည်)

w:Department of Higher Education (Myanmar)

yellow teak, saffron teak (Haldina cordifolia, syn. Adina cordifolia); yields yellow-coloured timber.


ပျဉ်းကတိုး

English: pyinkado

pyinkado, ironwood of Burma (Xylia xylocarpa, syn. X. dolabriformis)

my:ပျဉ်းကတိုး


ရေလုပ်သား

my-noun

ရေလုပ်သား • (relupsa:)

ရေ (re, “water”) + လုပ် (lup, “to work”) + -သား (-sa:, “son”).


တညင်း

my:တညင်းပင် my:တညင်းသီး

djenkol beans, jering (Archidendron jiringa, syn. Pithecellobium lobatum); its seeds are edible but smell like garlic and may cause urinary tract stones and haematuria.

Pithecellobium dulce
Pithecellobium dulce#Translingual

Manila tamarind, Madras thorn, monkeypod (Pithecellobium dulce, syn. Inga dulcis (Roxb.) Willd.)


တညင်း

တညင်းကျပ်

(not used singly) spool, reel of a logline


သင်္ကဒူး

Some species of the genus Parashorea which yield comparatively heavy and hard wood; especially P. stellata (syn. Shorea stellata).


သီးသီး

Holonym: သီး (si:)


ယာမာ

From Sanskrit यम (yama), Pali yama. Cognate with Thai ยม (yom), Khmer យម (yum).


လင်ကောင်ပိုး

/lɪ̀ɴɡàʊɴbó/

my:လင်ကောင်ပိုး


သင်္ဘောဆီးဖြူ

my-noun

သင်္ဘောဆီးဖြူ

/θɪ́ɴbɔ́ zíbjù/

Malay gooseberry, Otaheite gooseberry, star gooseberry (Phyllanthus acidus, syn. P. distichus (L.) Müll.Arg., Cicca acida)


ဆီးဖြူ

ဆီး (hci:, “jujube”) + ဖြူ (hpru, “white”).

com

Meronym: (fruit) ဆီးဖြူသီး (hci:hprusi:)

Phyllanthus emblica
Phyllanthus emblica#Translingual

amla, emblic myrobalan, Malacca tree (Phyllanthus emblica, Emblica officinalis)

my:ဆီးဖြူပင်


ယင်းမာ

yinma, chickrassy, Chittagong wood (Chukrasia tabularis); yields timber.


မန်ကျည်း

Tamarindus indica
Tamarindus indica#Translingual

ရန်ကုန် ရန်ကုန်

tamarind (Tamarindus indica); leaves sour.


သစ်ဆိမ့်

beleric myrobalan, bastard myrobalan, bedda nut, Siamese terminalia (Terminalia bellirica); nut pubescent, with kernel.


နှောက်

my-noun

နှောက် • (hnauk)

From Proto-Sino-Tibetan *s-nəw-k (“brain”). Cognate with Nuosu ꀑꆊ (o not, “brain”), Old Chinese 腦 (OC *nuːʔ), Jingpho nu' (“brain”), Drung unu (“brain; mind”), Japhug tɯrnoʁ, S'gaw Karen ခိၣ်နူာ် (khoh̀noọ, “brain”) (STEDT).


တောင်ဖက်ဝန်း

my-noun

တောင်ဖက်ဝန်း

/tàʊɴpʰɛʔwʊ́ɴ/

dinner plate tree (Pterospermum acerifolium)


သစ်တို

Burmese သစ် (sac, “wood”) + cf. Tagalog santol.

santol (Sandoricum koetjape, syn. S. indicum); fruit edible.


သစ်ကတိုး

Toona ciliata
Toona ciliata#Translingual

Burma cedar, Indian mahogany (Toona ciliata, syn. Cedrela toona)


ကြံ့လျော်

Dicerorhinus sumatrensis
Dicerorhinus sumatrensis#Translingual

two-horned Sumatran rhinoceros (Dicerorhinus sumatrensis).


ဖျောက်ဆိပ်

my:ဖျောက်ဆိပ်

Indian elm, jungle cork tree (Holoptelea integrifolia); yields light yellowish-grey coloured timber.


သစ်မန်ကျည်း

/θɪʔ məd͡ʑí/

fragrant albizia, Ceylon rosewood, black siris (Albizia odoratissima)


သစ်ပုပ်

သစ်ပုပ် • (sacpup)

my:သစ်ပုပ်ပင်

Dalbergia kurzii (syn. D. purpurea Kurz; Fabaceae); its oil was used as dressing and also for hairs.

Nilgiri elm, eastern nettle tree (Celtis tetrandra)

(as သစ်ပုပ်ပင် (sacpuppang)) Tetrameles nudiflora


စောပြာ

Pterocymbium tinctorium (syn. Sterculia campanulata); yields timber for match-making.


မအူလက်တံရှည်

မအူလက်တံရှည်

/məʔù lɛʔtàɴ ʃè/

Neolamarckia cadamba
Neolamarckia cadamba#Translingual

kadam, common bur-flower tree (Neolamarckia cadamba, syn. Anthocephalus cadamba)

(yellow) cheesewood, Leichhardt pine (Nauclea orientalis, syn. Sarcocephalus cordatus); yields timber for match-making.


ဆိတ်ချေး

/sʰeɪʔt͡ɕʰí/

Bridelia retusa; yields highly durable timber.


လက်ပံ

red silk-cotton tree (Bombax ceiba, syn. B. malabaricum); yields timber for match-making.


ဖက်ဝန်း

Berrya cordifolia (syn. B. ammonilla); yields dark red timber (Trincomalee wood), used for oars, etc.


ကနခို

ka.na.hkui (romanization)
ပင် (classifier)

From Hindi कनका (kankā), from Sanskrit कणिका (kaṇikā).

Croton tiglium
Croton tiglium#Translingual

purging croton, croton oil plant (Croton tiglium); seeds have a strong laxative effect.


ကနစိုး

Burmese grape (Baccaurea ramiflora, syn. B. sapida); fruit edible raw but sour.

my:ကနစိုးပင်


ကြက်ဆူ

Ricinus communis
Ricinus communis#Translingual

my:ကြက်ဆူပင်


ယမနေ

မန္တလေး မန္တလေး

Indian bulang, Malay bush-beech, coomb teak, Kashmir tree, white teak (Gmelina arborea); yields timber.


ခက်ရင်း

ခက် (hkak, “offshoot from a branch”) + ရင်း (rang:, “to put in, invest”). that is, a "branch-like instrument that one puts (sticks) into (objects)".


တိုးတက်ခြင်း

/tótɛʔd͡ʑɪ̀ɴ/


ကျောပိုးအိတ်

my-noun

ကျောပိုးအိတ် • (kyau:pui:it) (classifier လုံး)

/t͡ɕɔ́bóʔeɪʔ/


ဂျင်းဘောင်းဘီ

ဂျင်းဘောင်းဘီ • (gyang:bhaung:bhi) (classifier ထည်)

bhaung:bhi (romanization)
ထည် (classifier)

/d͡ʑɪ́ɴbáʊɴbì/


သက်သေ

→ Shan: သၢၵ်ႇသေ (sàak sěe)

desc

→ Mon: သက်သဳ

→ Mon: သက်သဳ

Borrowed from Sanskrit साक्षिन् (sākṣin), Sanskrit साक्षी (sākṣī). Cognate with Khmer សាក្សី (saksəy), Hindi साक्षी (sākṣī), and Malay saksi.

cog

Hindi साक्षी (sākṣī)


ပြာဋိဟာ

From Pali pāṭihāriya (“miracle”), Sanskrit प्रातिहार्य (prātihārya, “miracle”).


သင်းဝင်

Moulmein rosewood (Millettia leucantha, syn. M. pendula Benth.); yields very hard and durable timber.

my:သင်းဝင် my:သင်းဝင်ပင်


ဖေါ်ပြချက်

/pʰɔ̀pja̰t͡ɕʰɛʔ/


ဇက်

Ultimately from Proto-Sino-Tibetan *hljak (“iron, iron instrument”)


ယမ်းမှုန့်

my-noun

ယမ်းမှုန့် • (yam:hmun.)


တဏှာ

Borrowed from Pali taṇhā. from Sanskrit तृष्णा (tṛṣṇā).


ရင်းရဲ

mangrove-tree (or -shrub) (Lumnitzera racemosa)


စပါး

စပါး • (ca.pa:) (classifier ပင် or လှိုင်း)

ca.pa: (romanization)
ပင် (classifier)
လှိုင်း (classifier)


တပ်

→ Rawang: dap

→ Shan: တပ်ႉ (tâ̰p)

armed forces; troops; military; military unit; group of people assembled for collective action


လုံခြုံရေး

/lòʊɴd͡ʑòʊɴjé/


ဘေးဆီးရန်ကာ

ဘေး (bhe:) + ဆီး (hci:) + ရန် (ran) + ကာ (ka).


ဖွဲ့စည်းပုံ

/pʰwɛ̰zíbòʊɴ/

ဖွဲ့ (hpwai.) + စည်း (cany:) + ပုံ (pum).


အခွင့်အရေး

desc

→ Shan: ဢၶႂၢင်ႉဢယေး (ʼǎ khwâ̰ang ʼǎ yée)

/ʔəkʰwɪ̰ɴʔəjé/


ကင်းခြေများ

/kɪ́ɴt͡ɕìmjá/

ကင်း (kang:) + ခြေ (hkre) + များ (mya:).


မူလီ

According to MED, borrowed from Hindi मूली (mūlī, “mooli, daikon (radish)”), apparently named because bolts resemble radishes.

bor+

bolt (metal fastener, as in nuts and bolts)


မူလီ

Borrowed from Sanskrit मूली (mūlī, “radish, firmly fixed root”).


ခင်မင်မှု

/kʰɪ̀ɴmɪ̀ɴm̥ṵ/


အပူ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ပူ (pu, “hot”).


ပီတိ

From Pali pīti. Cognates include Thai ปิติ (bpì-dtì), Khmer បីតិ (pəyteʼ).

ပီတိဖြစ်


သောမနဿ

/θɔ́mənaʔθa̰/


ဘုရင်ခံ

desc

→ Shan: ပယိၼ်ႇၶၢမ်ႇ (pǎ yìn khàam)

→ Shan: ပယိၼ်ႇၶၢမ်ႇ (pǎ yìn khàam)

/ba̰jɪ̀ɴɡàɴ/

ruler of a country or state on behalf of the king.


ရေကြီးခြင်း

/jèt͡ɕíd͡ʑɪ́ɴ/


စုန်း

my-noun

စုန်း • (cun:)

Compare with Jingpho sawn (“witch spirit; malicious female nat”) and Chinese 仙 (xiān, “wizard”).


ကဝိ

From Pali kavi (“poet”), Sanskrit कवि (kaví, “poet”).


တီထွင်မှု

/tìtʰwɪ̀ɴm̥ṵ/


ပဲ့တင်သံ

/pɛ̰tɪ̀ɴðàɴ/


သပိတ်

→ Shan: သပိတ်ႈ (sǎ pīt)

→ Shan: ၸပိတ်ႈ (tsǎ pīt)

Possibly a contraction of the hypothetical Pali compound သံဃပတ္တ (saṅghapatta) from သံဃ (saṃgha ⇨ saṅgha, “sangha”) plus ပတ္တ (patta, “alms bowl”).


ဆန္ဒပြပွဲ

ဆန္ဒ (hcanda.) + ပြ (pra.) + ပွဲ (pwai:).


ဖာသည်မ

ဖာ (hpa, “whore”) + သည် (sany, “practitioner”) + -မ (-ma., “-ess”)


ဆပ္ပတ်

(vulgar, swear word, taboo) cunt (vagina)


အရောင်တင်မှုန့်

/ʔəjàʊɴtɪ̀ɴm̥o̰ʊɴ/

အရောင် (a.raung, “color”) + တင် (tang, “to put”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


မျှစ်

From Proto-Tibeto-Burman *s-m(y)ik (“cane, sprout”). Cognate with Tibetan སྨྱུག (smyug, “bamboo sprout”) (STEDT).


ကညွတ်ရိုး

ကညွတ် (ka.nywat, “asparagus”) + ရိုး (rui:, “bone”)


တညင်းသီး

တညင်း (ta.nyang:, “djenkol”) + သီး (si:, “fruit”)


ပဲပင်ပေါက်

/pɛ́bɪ̀ɴbaʊʔ/

ပဲ (pai:, “bean”) + ပင် (pang, “plant”) + ပေါက် (pauk, “sprout”)


ကြက်ဟင်းခါးသီး

/t͡ɕɛʔhɪ́ɴɡáðí/

ကြက် (krak) + ဟင်း (hang:) + ခါး (hka:, “bitter”) + သီး (si:, “fruit”)


မုန်လာဥနီ

/mòʊɴlàʔṵnì/

မုန်လာဥ (munlau., “turnip”) + နီ (ni, “red”)

my:မုန်လာဥနီ

Beta vulgaris
Beta vulgaris#Translingual


ဂေါ်ဖီပန်း

Calque of Hindi फूल गोभी (phūl gobhī), from ဂေါ်ဖီ (gauhpi, “cabbage or cauliflower”) + ပန်း (pan:, “flower”), the former element from Hindi गोभी (gobhī).


မုန်ညှင်းဖြူ

/mòʊɴɲ̊ɪ́ɴbjù/

မုန်ညှင်း (munhnyang:, “mustard”) + ဖြူ (hpru, “white”)


ပဲနီလေး

ပဲ (pai:, “bean”) + နီ (ni, “red”) + လေး (le:, “little”)


မုန်လာဥ

my-noun

မုန်လာဥ • (munlau.) (classifier ပင် or လုံး or ဥ)

munlau. (romanization)
ပင် (classifier)
လုံး (classifier)
ဥ (classifier)

မုန်လာ (munla, “radish”) + ဥ (u., “egg”)


ရွှေဖရုံသီး

/ʃwèpʰəjòʊɴðí/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + ဖရုံ (hpa.rum, “melon”) + သီး (si:, “fruit”)


နှမ်းဆီ

နှမ်း (hnam:, “sesame”) + ဆီ (hci, “oil”)


မတ်ပဲ

mung bean, urad; black gram; urad bean (Vigna mungo, syn. Phaseolus mungo)


ကျောက်ဖရုံ

/t͡ɕaʊʔpʰəjòʊɴ/

ကျောက် (kyauk, “stone”) + ဖရုံ (hpa.rum, “melon”)


ပဲကြီး

lablab bean (Dolichos lablabvarlignosus)


ကုလားပဲ

ကုလား (ku.la:, “foreign, Indian”) + ပဲ (pai:, “pea”)


ငါးခူ

ငါး (nga:, “fish”) + ခူ (hku); compare the second element with Proto-Karen *kuᴬ/ᴮ (whence the ကိၣ် (koh̀) in S'gaw Karen ညၣ်ကိၣ် (nyà koh̀, “catfish”)).


ကင်းပုံ

tindora, a vine that eats leaves and fruit.


မျိုးစိတ်

my-noun

မျိုးစိတ် • (myui:cit)


သတ္တုတွင်း

/θaʔtṵdwɪ́ɴ/

mine (place from which ore is extracted)


အတိုင်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တိုင်း (tuing:, “to measure, gauge”).


အော်ကေ့ကြည်

my-noun

အော်ကေ့ကြည် • (auke.krany)

Partial calque of Hokkien 芋粿, with Burmese ကြည် (krany, “clear”).


တီကေ့

Chinese New Year
Chinese New Year#English

nian gao (a Chinese New Year's cake made of glutinous rice flour)


ဆပ်

From Proto-Lolo-Burmese *tsap (“millet”). Compare also Nuosu ꏹ (jyp, “millet”) and Old Chinese 穄 (*ʔsleds) (Schuessler, 2007: 299).

Setaria italica
Setaria italica#Translingual


အဖျားအနာ

/ʔəpʰjá ʔənà/


ဗျာဓိ

From Pali byādhi, Sanskrit व्याधि (vyādhi).


အကြံပေးချက်

/ʔət͡ɕàɴpéd͡ʑɛʔ/

အကြံ (a.kram) + ပေး (pe:) + ချက် (hkyak).


ကန်ထရိုက်

/kàɴtʰəɹaɪʔ/


အခြေအနေ

/ʔət͡ɕʰè ʔənè/


ခရေ

Mimusops elengi
Mimusops elengi#Translingual

Spanish cherry, bullet-wood tree, tanjong tree, Indian medlar (Mimusops elengi)

starflower, Indian medlar (Mimusops elengi)


ကမ်စော်

my-noun

ကမ်စော် • (kamcau)

Madhuca longifolia
Madhuca longifolia#Translingual

mowra butter tree (Madhuca longifolia, syn. Bassia longifolia)

my:ကန်းဇော်ပင် my:ကမ်စော်


သင်ပေါင်း

my:သင်ပေါင်းပင်


နန်းကထိ

Borrowed from Thai น้ำกะทิ (gà-tí, “coconut milk”).

dessert made of sticky rice, sugar and coconut milk


ခနုံအီ

delicacy made from steamed glutinous rice, peanut oil, and coconut shavings


မာစကတ်

Burmese sweetmeat delicacy made with cashew nuts, native to Mandalay


သာဂူပြင်

သာဂူပြင် • (sagu-prang) (classifier ပွဲ)

sagu-prang (romanization)
ပွဲ (classifier)

sweet pudding made with sago, coconut milk and condensed milk


ထမင်း‌ကြော်

ထမင်းကြော် (canonical)
krau (romanization)

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɔ̀/


တောသီတင်း

Mallotus philippensis
Mallotus philippensis#Translingual


တောင်သလဲ

/tàʊɴ θəlɛ́/


သစ်ဖြူ

fragrant albizia, Ceylon rosewood, black siris (Albizia odoratissima)


ပင်လယ်ကနစို

/pɪ̀ɴlɛ̀ kənəzò/

sundri (Heritiera fomes); tree found in coastal forests


ဘီးကျဲ

(slang) referring to older people, especially those over the age of 40 and yet still partying, womanizing, and keeping up to date with the latest fashion trends.


မှန်လာ

Gardenia jasminoides
Gardenia jasminoides#Translingual

gardenia, Cape jasmine (Gardenia jasminoides; syn. G. florida)


သပြု

Indian dillenia, elephant apple, showy dillenia, Indian simpoh, chalta tree (Dillenia indica)


ထောက်ကြံ့

my:ထောက်ကြံ့

/tʰaʊʔt͡ɕa̰ɴ/

Indian laurel, black matti (Terminalia coriacea; syn. T. tomentosa); yields timber.

Terminalia arjuna
Terminalia arjuna#Translingual

ရန်ကုန် w:ヤンゴン


မှန်ဖြူ

Tamilnadia uliginosa (syn. Randia uliginosa), a small tree species of Rubiaceae


မှန်တော့

egg tree, gamboge tree (Garcinia xanthochymus); fruit yellow, sour but edible.

my:မှန်တော့ပင်


သီဟိုဠ်သရက်

Anacardium occidentale
Anacardium occidentale#Translingual

cashew(-nut tree) (Anacardium occidentale)


စောင်းလျား

Averrhoa carambola
Averrhoa carambola#Translingual

carambola, star fruit (Averrhoa carambola)

my:စောင်းလျားပင်


ကျွဲပြည့်စင်

ကျွဲပြည့်စင်

/t͡ɕwɛ́pjḭzɪ̀ɴ/

salamander tree, Chinese laurel (Antidesma bunius)

my:ကျွဲပြည့်စင်


သင်ပန်း

Talipariti tiliaceum
Talipariti tiliaceum#Translingual

Hibiscus tiliaceus
Hibiscus tiliaceus#Translingual

sea hibiscus, linden hibiscus, mahoe (Talipariti tiliaceum, syn. Hibiscus tiliaceus)


မဏိဩဂ

/mənḭʔɔ́ɡa̰/

Indian oak (Carallia brachiata); yields timber.


လက်ပံခါး

Alstonia scholaris
Alstonia scholaris#Translingual

blackboard tree, devil tree, milky pine, shaitan tree, white cheesewood (Alstonia scholaris)

my:တောင်မဲအုပ် (လက်ပံခါး)


ဂွေး

Spondias pinnata
Spondias pinnata#Translingual

hog plum (Spondias pinnata, syn. S. mangifera)


ညောင်ကြက်ပေါင်

ညောင်ကြက်ပေါင်

/ɲàʊɴ t͡ɕɛʔpàʊɴ/

Indian rubber tree, rubber plant (Ficus elastica)


ဖန်ခါး

Terminalia chebula
Terminalia chebula#Translingual

(chebulic) myrobalan (Terminalia chebula)


ဖန်ခါးသီး

Holonym: ဖန်ခါး (hpanhka:)

fruit of chebulic myrobalan; used for dyeing

my:ဖန်ခါးသီး


တောကြက်မောက်

တောကြက်မောက်

/tɔ́t͡ɕɛʔmaʊʔ/

my:တောကြက်မောက်


ပျဉ်းမ

banaba (Lagerstroemia speciosa); yields timber.


တမလန်း

Burma rosewood, Burma tulipwood (Dalbergia oliveri); yields timber of dense yellowish-scarlet or reddish-brown colour.


ဘွဲ့ချဉ်

/bwɛ̰d͡ʑɪ̀ɴ/

Malabar mountain ebony (Piliostigma malabaricum, syn. Bauhinia malabarica)

my:ဘွဲ့ချဉ်ပင်


တိန်းညက်

Biancaea sappan
Biancaea sappan#Translingual

Caesalpinia sappan
Caesalpinia sappan#Translingual

သယံဇာတ နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန

w:Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation (Myanmar)

သစ်တောဦးစီးဌာန w:my:သစ်တောဦးစီးဌာန

sappanwood (Biancaea sappan, syn. Caesalpinia sappan)

my:တိန်းညက်ပင်


စွယ်စုံကျမ်း

head

စွယ်စုံကျမ်း

/swɛ̀zòʊɴ t͡ɕáɴ/

my:စွယ်စုံကျမ်း


လိမ်

my-noun

လိမ် • (lim)

a kind of large timber tree of family Combretaceae

Combretum pyrifolium, syn. Terminalia pyrifolia

Indian silver grey wood (Terminalia bialata); yields timber.


သင်္ဘောကြက်ဆူ

သင်္ဘောကြက်ဆူ

/θɪ́ɴbɔ́ t͡ɕɛʔsʰù/

Jatropha curcas
Jatropha curcas#Translingual


ကံ့ကော်

desc

→ Shan: ၵမ်ႉၵေႃႇ (kâ̰m kàu)

→ Shan: ၵမ်ႉၵေႃႇ (kâ̰m kàu)

Indian rose chestnut, Ceylon ironwood (Mesua ferrea)


ဓာတ်ပုံဆရာ

/daʔpòʊɴ sʰəjà/


အတွဲ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တွဲ (twai:, “to link, attach”).


မျောက်လုတ်

my-noun

မျောက်လုတ် • (myauklut)

monkey fruit, monkey jack (Artocarpus lacucha, syn. A. lakoocha); fruit edible, yields timber; taste of bark similar to that of betel, therefore used as its substitute when it is hard to obtain betel.

my:မျောက်လုတ်


နာနတ်သီး

နာနတ် (nanat, “pineapple”) + သီး (si:, “fruit”).


သစ်စေး

thitsi, Burmese varnish tree, lignum-vitae of Pegu (Gluta usitata, syn. Melanorrhoea usitata), harvested to make a lacquer for lacquerware.


ငါးမြစ်ချင်း

my-noun

ငါးမြစ်ချင်း

/ŋəmjɪʔt͡ɕʰɪ́ɴ/

my:ငါးမြစ်ချင်း


ငါးသလောက်

Borrowed from Mon ကသလံက် (ka salåk, “hilsa”), with the first element က (ka, “fish”) replaced with Burmese native ငါး (nga:).

hilsa, ilish (Tenualosa ilisha, syn. Clupea palasah, Hilsa ilisha)


ငါးကျပ်တင်

/ŋát͡ɕaʔtɪ̀ɴ/


ငါးဖျင်းသလက်

ငါးဖျင်းသလက်

/ŋəpʰjɪ́ɴθəlɛʔ/

banded gourami (Trichogaster fasciata, syn. T. fasciatus, Colisa fasciata)

my:ငါးဖျင်းသလက်


ပတ်ဝန်းကျင်

/paʔwʊ́ɴd͡ʑɪ̀ɴ/


လေးညှင်းပွင့်

လေးညှင်းပွင့်

/léɲ̊ɪ́ɴbwɪ̰ɴ/


သင်္ကေတ

Borrowed from Pali saṅketa (“intimation, agreement, appointed place, hint, signal”).


မျောက်လောင်း

my-noun

မျောက်လောင်း

မျောက်လောင်း • (myauklaung:)

ရန်ကုန် ရန်ကုန်#Burmese

Ceylon boxwood (Psydrax dicoccos var. dicoccos, syn. Canthium didymum)


သင်္ဘောမညှိုးပန်း

သင်္ဘောမညှိုးပန်း

သင်္ဘောမညှိုးပန်း • (sangbhau:ma.hnyui:pan:)

/θɪ́ɴbɔ́məɲ̊óbáɴ/

Madagascar periwinkle
Madagascar periwinkle

Catharanthus roseus
Catharanthus roseus#Translingual

Madagascar periwinkle (Catharanthus roseus, syn. Lochnera rosea) (lit. foreign never-withering flower)


ဘော်ဒါ

ဘော်ဒါ • (bhauda) (classifier ယောက် or ဦး)

bhauda (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)


ငုစပ်

ငု (ngu., “Indian laburnum”) + စပ် (cap, “to be hot in taste; to blend”)

af

Cassia javanica subsp. renigera (syn. C. renigera)

pink cassia (Cassia javanica subsp. agnes, syn. C. nodosa)


မီးခံသေတ္တာ

/míɡàɴθɪʔtà/

မီး (mi:, “fire”) + ခံ (hkam, “to resist, endure”) + သေတ္တာ (setta, “box”), literally “fire-resistant box”.


အာမခံသေတ္တာ

/ʔàma̰ɡàɴθɪʔtà/


တလည်း

Punica granatum
Punica granatum#Translingual


အဆုံး

အ- (a.-) + ဆုံး (hcum:, “to come to an end”)


ပြဿဒါး

(Myanmar, astrology) inauspicious day; ill-fated day


လောဘ

Borrowed from Pali lobha, ultimately from Sanskrit लोभ (lobha).

greed, avarice, selfish desire, cupidity


ဘုန်းတော်ကြီးဘုရား

my-noun

ဘုန်းတော်ကြီးဘုရား • (bhun:tau-kri:bhu.ra:)

/pʰóʊɴdɔ̀d͡ʑípʰəjá/

ဘုန်း (bhun:, “glory”) + တော် (tau, “royal”) + ကြီး (kri:, “great”) + ဘုရား (bhu.ra:, “lord”)

af

(Buddhism, honorific, of a monk) respectful form of address used for Buddhist monks

(historical, honorific, of a monarch) respectful form of address used for a monarch


ရွှေနန်းရှင်ဘုရား

my-noun

ရွှေနန်းရှင်ဘုရား • (hrwenan:hrangbhu.ra:)

/ʃwènáɴʃɪ̀ɴpʰəjá/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + နန်း (nan:, “palace”) + ရှင် (hrang) + ဘုရား (bhu.ra:, “lord”)


ရှင်ဘုရင်

/ʃɪ̀ɴbəjɪ̀ɴ/

အရှင် (a.hrang) + ဘုရင် (bhu.rang, “king”)


အသက်ဦးဆံပိုင်

/ʔəθɛʔ.ʔúsʰàɴbàɪɴ/

အသက် (a.sak, “life”) + ဦး (u:, “head”) + ဆံ (hcam, “hair”) + ပိုင် (puing, “to own”)

(historical) absolute monarchy; absolute monarch


ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင်

my-noun

ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင် • (hrwenan:hrwe-prasadsa.hkang)

/ʃwènáɴʃwèpjaʔθaʔθəkʰɪ̀ɴ/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + နန်း (nan:, “palace”) + ရွှေ (hrwe, “golden”) + ပြာသာဒ် (prasad, “roof”) + သခင် (sa.hkang, “master”)

af

(historical, honorific, of a monarch) respectful form of address used for a monarch during the Taungoo and Konbaung dynasties

en-ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင်-my-noun-8Uh0Fo1h


အိမ်ရှေ့မင်းသား

my-noun

အိမ်ရှေ့မင်းသား • (imhre.mang:sa:)

/ʔèɪɴʃḛmɪ́ɴðá/

အိမ် (im, “house”) + ရှေ့ (hre., “front”) + မင်းသား (mang:sa:, “prince”)


ဝန်ရှင်တော်

/wʊ̀ɴʃɪ̀ɴdɔ̀/

ဝန် (wan) + -ရှင် (-hrang) + -တော် (-tau)

(historical) prime minister; chief minister of the Hluttaw


ဝန်ထောက်

ဝန်ကြီး ဝန်ကြီး#Burmese

(historical) deputy of a ဝန်ကြီး (wankri:) during the pre-colonial era

(historical) gazetted officer of sub-divisional rank in colonial era


ဗြဲတိုက်

Mon ဗၠဲာ (“bachelor”) + တိုက် (tuik, “chambers”)


သံတော်ဆင့်

/θàɴdɔ̀zɪ̰ɴ/

သံ (sam, “voice”) + တော် (tau, “royal”) + ဆင့် (hcang., “to summon”)

(historical) herald, officer of the court who received and transmitted the king's orders


ရွှေတိုက်

my-noun

ရွှေတိုက် • (hrwetuik)

ရွှေ (hrwe, “gold”) + တိုက် (tuik, “chambers”)


ပိဋကတ်တိုက်

ပိဋကတ် (pi.ta.kat, “Pitaka”) + တိုက် (tuik, “chamber”)

(historical) royal library or repository housing Buddhist scriptures


ဒင်္ဂါးတိုက်

my-noun

ဒင်္ဂါးတိုက် • (dangga:tuik)

/dɪ̀ɴɡádaɪʔ/

ဒင်္ဂါး (dangga:, “coin”) + တိုက် (tuik, “chamber”)


အဓမ္မ

Borrowed from Pali adhamma, ultimately from Sanskrit अधर्म (adharma). Cognate with Shan ဢႃးထမ်ႇမႃႉ (ʼáa thàm mâ̰a).

cog

Shan ဢႃးထမ်ႇမႃႉ (ʼáa thàm mâ̰a)


ရာဇသတ်

Pali ရာဇ (rāja, “king”) + Pali သတ္တ (satta, “law”)


ဓမ္မသတ်

Pali ဓမ္မ (dhamma, “doctrine”) + Pali သတ္တ (satta, “law”)


နိဿယ

precedent, an established practice or procedure to be followed or referred to


ရာဇဝတ်

Borrowed from Pali rāja (“king”) + Pali vattha (“duty”).


ပေါက်ဖော်

my-noun

ပေါက်ဖော် • (paukhpau)

→ Chinese: 胞波 (bāobō)

ပေါက် (pauk, “to grow, to hatch”) + ဖော် (hpau, “companion”)

compound

intimate and affectionate term conferred to the Chinese by Burmese people


သစ်ကျုတ်

my-noun

သစ်ကျုတ် • (sackyut)


အမွေ

desc

→ Shan: ဢမူၺ်ႇ (ʼǎ mòi)

→ Shan: ဢမူၺ်ႇ (ʼǎ mòi)


ထနောင်း

white-barked acacia (Vachellia leucophloea, syn. Acacia leucophloea); grows in dry regions, bark grey to brownish.


ဗျိုင်း

byuing: (romanization)
ကောင် (classifier)

Egretta garzetta
Egretta garzetta#Translingual


ကက်ပတိန်

my-noun

ကက်ပတိန် • (kakpa.tin) (classifier ဦး or ယောက်)

kakpa.tin (romanization)
ဦး (classifier)
ယောက် (classifier)


ကယ်လဆီယမ်

/kɛ̀ləsʰìjàɴ/


ခို

According to STEDT, from Proto-Sino-Tibetan *m-k(r)ew (“dove, pigeon”), whence also ချိုး (hkyui:, “dove”) and Chinese 鳩 (OC *[k](r)u) (B-S). Said Sino-Tibetan root appears to be onomatopoeic; compare also Thai เขา (kǎo), Vietnamese cu, English coo.


မည်စည်

Madhuca longifolia
Madhuca longifolia#Translingual


မယ်ဇယ်

မည်စည် မည်စည်#Burmese

Alternative spelling of မည်စည် (manycany)


မျက်ပါး

metal foil (e.g., gold leaf or silver foil)


ကားမှတ်တိုင်

/kám̥aʔtàɪɴ/


မှတ်တိုင်

မှတ် (hmat, “to mark”) + တိုင် (tuing, “post, pillar”).

com

post or pillar with a sign (bus stop, border pillar, etc.)


ယမင်း

my-noun

ယမင်း • (ya.mang:) (classifier ယောက် or ဦး)

ya.mang: (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

Elision of ယဉ် (yany, “cultured”) + မင်း (mang:, “noble”)


ရုပ်သေးအစိုးရ

/joʊʔθéʔəsója̰/

Neologism from English puppet government, decomposed into ရုပ်သေး (rupse:, “puppet”) + အစိုးရ (a.cui:ra., “government”)


မိုးလေဝသ

မိုး (mui:, “sky”) + လေ (le, “wind”) + Pali ဝဿ (vassa, “rain”), the final element from Pali vassa.

meteorological conditions, state of weather


ဂိမှာန်

Borrowed from Pali gimhāna. Doublet of ဂိမှာန (gi.hmana.).


ဟေမန္တ

Learned borrowing from Pali hemanta. Cognate with Thai เหมันต์ (hěe-man) and Khmer ហេមន្ត (heemɑn). Doublet of ဟေမန် (heman).


နွေဦးရာသီ

နွေဦး (nweu:, “spring”) + ရာသီ (rasi, “season”)


ဆောင်းဦးရာသီ

/sʰáʊɴʔújàðì/

ဆောင်းဦး (hcaung:u:, “autumn”) + ရာသီ (rasi, “season”)


ဆောင်းရာသီ

ဆောင်း (hcaung:, “winter”) + ရာသီ (rasi, “season”)


ခေါက်မုန့်

my-noun

ခေါက်မုန့် • (hkaukmun.)

/kʰaʊʔmo̰ʊɴ/

ခေါက် (hkauk, “to fold”) + မုန့် (mun., “snack”)


မုန့်လက်ကောက်

my-noun

မုန့်လက်ကောက် • (mun.lakkauk)

/mo̰ʊɴlɛʔkaʊʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + လက်ကောက် (lakkauk, “bracelet”)

af

ကွာၚ်ကံက်တဲ ကွာၚ်ကံက်တဲ#Mon

traditional Burmese snack, a fried donut made with rice flour, related to the ကွာၚ်ကံက်တဲ


မုန့်လင်မယား

/mo̰ʊɴlɪ̀ɴməjá/

မုန့် (mun.) + လင်မယား (langma.ya:, “couple”)

traditional Burmese snack made with rice flour and quail eggs


မုန့်အုပ်ကလေး

my-noun

မုန့်အုပ်ကလေး • (mun.upka.le:)

/mo̰ʊɴʔoʊʔɡəlé/

မုန့် (mun., “snack”) + အုပ် (up, “cover”) + ကလေး (ka.le:, “dimunitive suffix”)

af

မုန့်လင်မယား မုန့်လင်မယား#Burmese

Alternative form of မုန့်လင်မယား (mun.langma.ya:); chiefly used in Mawlamyine


ဆိုရိုးစကား

my:ဆိုရိုးစကား


ကြက်ခြေနီ

/t͡ɕɛʔt͡ɕʰènì/

/t͡ɕɛʔt͡ɕìnì/

ကြက်ခြေ (krakhkre, “cross”) + နီ (ni, “red”)


ကြက်ခြေနီအသင်း

/t͡ɕɛʔt͡ɕʰènìʔəθɪ́ɴ/

/t͡ɕɛʔt͡ɕìnì ʔəθɪ́ɴ/

ကြက်ခြေ (krakhkre, “cross”) + နီ (ni, “red”) + အသင်း (a.sang:, “organisation”)


ကပ်ရောဂါ

ကပ် (kap, “catastrophe”) + ရောဂါ (rau:ga, “disease”)


ရောဂန္တရကပ်

/jɔ́ɡàɴtəɹa̰kaʔ/

From Pali roga + Pali antara + Pali kappa.


ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ်

/doʊʔbeɪʔkʰàɴtəɹa̰kaʔ/

From Pali dubbhikkha + Pali antara + Pali kappa.


သတ္ထန္တရကပ်

/θaʔtʰàɴtəɹa̰kaʔ/

From Pali sattha + Pali antara + Pali kappa.

(literary) war time period, characterized by great catastrophe


ပန်းဂေါ်ဖီ

ပန်း (pan:, “flower”) + ဂေါ်ဖီ (gauhpi, “cabbage or cauliflower”), the latter element from Hindi गोभी (gobhī).


ပန်းမုန်လာ

my-noun

ပန်းမုန်လာ • (pan:munla)

ပန်း (pan:, “flower”) + မုန်လာ (munla, “radish”)


မုန်လာ

my-noun

မုန်လာ • (munla)


ပန်းမုန်လာစိမ်း

ပန်းမုန်လာစိမ်း • (pan:munlacim:)

/páɴmòʊɴlàzéɪɴ/

ပန်းမုန်လာ (pan:munla, “cauliflower”) + စိမ်း (cim:, “green”)


ပန်းမုန်လာဖြူ

/páɴmòʊɴlàbjù/

ပန်းမုန်လာ (pan:munla, “cauliflower”) + ဖြူ (hpru, “white”)