ရွက်

From Proto-Tibeto-Burman *rwak (“leaf, leaflike part”). Cognate with the second syllable of Japhug [Term?] (tɐ jwɐk, “leaf”) (STEDT); an older theory by Luce also connects the word to Old Chinese 喬 (OC *krew, *ɡrew, “section on the shaft of a spear near the spearhead for hanging a feather; panache-hanger”), though this seems outdated.
The "carry on the head" sense is considered identical to the "leaf" sense by MED, but separate by STEDT (which doesn't assign etymology: rwak "carry on head") and Luce, the latter who compares Old Chinese 頍 (OC *kʰʷeʔ, “to raise one's head”).


လင်္ကာ

From Sanskrit अलंकार (alaṃkāra, “adornment”).


သရော

From Proto-Sino-Tibetan origin. Cognate with Jingpho sàw (“dry”), Jingpho sàwng (“parched”), S'gaw Karen သး (thä, “famine”) and possibly Tibetan དྲོ་པོ (dro po, “warm”). Also compare with Chinese 焇 (xiāo, “to sun-shine, to dry”) and Chinese 燥 (“dry, parched”). The original meaning of "dry" can be seen in သယောင်း.


ဇလပ်

Tabernaemontana divaricata
Tabernaemontana divaricata#Translingual

A crape jasmine (Tabernaemontana divaricata)


တရားခွင်

/təjəkʰwɪ̀ɴ/


ဝဋ်

From Pali vaṭṭa (“circular; circle; cycle of rebirth”).

bor

cyclic process impelled by the interaction of lust, deeds and consequences

retribution; evil consequence of evil deeds


အဝေး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဝေး (we:, “far, distant”).


အင်ကြင်း

/ʔɪ̀ɴd͡ʑɪ́ɴ/

Shorea robusta
Shorea robusta#Translingual


ဆွမ်းကျွေး

/sʰʊ́ɴt͡ɕwé/

an offering of meals to one or more monks


ရစ်

From Proto-Lolo-Burmese *r-sik ~ *s-yik (“to twist”), from Proto-Tibeto-Burman *sik (“to pinch, twist”); cognate with Mizo [Term?] (sìk-I, sìh-II, “to pinch or nip (with the finger nails), to pluck”) (STEDT).

cog

အရစ် အရစ်#Burmese


ရစ်

From Proto-Lolo-Burmese *rwakᴸ (“pheasant”), from Proto-Sino-Tibetan *s-rik ~ *s-ryak (“pheasant, partridge”). Cognate with Tibetan སྲེག་པ (sreg pa, “pheasant”), Old Chinese 雉 (OC *l'iʔ, “idem”) (STEDT).


နန်းတက်ပွဲ

/náɴtɛʔbwɛ́/

my:နန်းတက်ပွဲ


ပဲပုပ်

ပဲ (pai:, “bean”) + ပုပ် (pup, “rotten”). Perhaps a calque of Shan ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ (thò nāo).


ရွက်ကြမ်း

ရွက် (rwak, “leaf”) + ကြမ်း (kram:, “rough”)


ဖရုသဝါစာ

/pʰəɹṵθa̰wàsà/


ဆန်ကုန်မြေလေး

/sʰàɴkòʊɴmjèlé/

ဆန် (hcan, “rice”) + ကုန် (kun, “to waste”) + မြေ (mre, “ground”) + လေး (le:, “to be heavy”)

(figurative) useless person, good-for-nothing


ရေပေါ်ဆီ

ရေ (re, “water”) + ပေါ် (pau, “to be above”) + ဆီ (hci, “oil”)


အလှမယ်

အ- (a.-) + လှ (hla., “beautiful”) + မယ် (mai, “maiden”)


အစိမ်းမှုန့်

my-noun

အစိမ်းမှုန့် • (a.cim:hmun.)

/ʔəsèɪɴtɪ̀ɴm̥o̰ʊɴ/

အစိမ်း (a.cim:, “fresh, raw”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


မုန့်တိုဇံ

/mo̰ʊɴtòzàɴ/

Compound of မုန့် (mun., “snack”) + တို (tui, “short”) + ဆံ (hcam, “strand”)


ပူတူးမုန့်

my-noun

ပူတူးမုန့် • (putu:mun.)

ပူတူး (putu:, “putu”) + မုန့် (mun., “snack”), the former element from Malay putu, from Tamil புட்டு (puṭṭu, “puttu”).


ကြယ်ငါး

ကြယ် (krai, “star”) + ငါး (nga:, “fish”)


စမုန်နက်

Nigella sativa
Nigella sativa#Translingual

black caraway, also known as black cumin or small fennel (Nigella sativa)


စမုန်ဖြူ

/səmòʊɴpʰjù/

Trachyspermum ammi
Trachyspermum ammi#Translingual


ဆတ်သား

ဆတ် (hcat, “sambar”) + သား (sa:, “meat”)


လိုက်ပွဲ

လိုက် (luik, “to follow”) + ပွဲ (pwai:, “dish”)


ယဇ် ပလ္လင်

/jɪʔ pəlɪ̀ɴ/


အိမ်သာသုံးစက္ကူ

my-noun

အိမ်သာသုံးစက္ကူ • (imsasum:cakku)

/ʔèɪɴðàðóʊɴsɛʔkù/

အိမ်သာ (imsa) + သုံး (sum:) + စက္ကူ (cakku).


မီးသတ်ကား

my:မီးသတ်ကား


ကောင်မ

ကောင် (kaung, “animal, creature”) + -မ (-ma., “-ess”)

af

(familiar, humorous, derogatory) term for a female


ဖုန်း

Borrowed from English phone, clipping of တယ်လီဖုန်း (tailihpun:).

ဖုန်းဆက်


ပဲခြမ်း

ပဲ (pai:, “bean”) + ခြမ်း (hkram:, “half”)


ပဲစင်းငုံ

/pɛ́zɪ́ɴŋòʊɴ/

ပဲ (pai:, “bean”) + စင်း (cang:) + ငုံ (ngum)


ပဲကတ္တီပါ

ပဲ (pai:, “bean”) + ကတ္တီပါ (kattipa, “velvet”)

variety of smooth tasting, slightly bitter lablab (Dolichos lablab)


ပဲစောင်းလျား

ပဲ (pai:, “bean”) + စောင်း (caung:) + လျား (lya:)

winged bean, goa bean (Dolichos tetragonalobus)


ပဲစိမ်းစား

ပဲ (pai:, “bean”) + စိမ်း (cim:, “fresh”) + စား (ca:, “eat”)

climber cultivated for its edible, succulent, tuberous roots (Pachyrhizus angulatus)


ပဲစိမ်းစားဥ

/pɛ́zéɪɴzáʔṵ/

ပဲစိမ်းစား (pai:cim:ca:, “type of climber”) + ဥ (u., “root, egg”)

edible succulent tuber from a climber plant (Pachyrhizus angulatus)


ပဲဆန်

ပဲ (pai:, “bean”) + ဆန် (hcan, “uncooked rice”)

ကုလားပဲ ကုလားပဲ#Burmese


ပဲတီ

Vigna radiata
Vigna radiata#Translingual

mung bean, green gram (Vigna radiata, syn. Phaseolus radiatus)


ပဲတောင့်ရှည်

/pɛ́da̰ʊɴʃì/

ပဲ (pai:, “bean”) + တောင့် (taung., “edge”) + ရှည် (hrany, “long”)


ပဲထောပတ်

/pɛ́tʰɔ́baʔ/

ပဲ (pai:, “bean”) + ထောပတ် (htau:pat, “butter”)


ပဲဒလက်

ပဲ (pai:, “bean”) + ဒလက် (da.lak, “fan blade”)


ပဲနပြား

ပဲ (pai:, “bean”) + န (na.) + ပြား (pra:)

variety of lablab (Dolichos lablab varlignosus)


ပဲကျား

ပဲ (pai:, “bean”) + ကျား (kya:, “tiger”)

Phaseolus lunatus
Phaseolus lunatus#Translingual


ပဲနီကလေး

ပဲ (pai:, “bean”) + နီ (ni, “red”) + ကလေး (ka.le:, “child”)


ပဲနောက်

ပဲ (pai:, “bean”) + နောက် (nauk, “murky”)

mung bean (Vigna radiata, syn. Phaseolus radiatus)


ပဲပိစပ်

ပဲ (pai:, “bean”) + ပိစပ် (pi.cap, “medicinal shrub”)


ပိစပ်

kind of medicinal shrub (Eupatorium odoratum)


ပဲပုစွန်

ပဲ (pai:, “bean”) + ပုစွန် (pu.cwan, “shrimp”)


ပဲပေါင်းဆီ

ပဲ (pai:, “bean”) + ပေါင်း (paung:, “steam”) + ဆီ (hci, “oil”)

ပဲပေါင်းဆီ ပဲပေါင်းဆီ#Burmese


ပဲကျပ်ပျဉ်

/pɛ́t͡ɕaʔpjɪ̀ɴ/

ပဲ (pai:, “bean”) + ကျပ် (kyap) + ပျဉ် (pyany)


ပဲတောင့်ပြုတ်

ပဲ (pai:, “bean”) + တောင့် (taung., “corner”) + ပြုတ် (prut, “boil”)


ပဲယဉ်း

Vigna umbellata
Vigna umbellata#Translingual


ပဲကြာဆံ

/pɛ́t͡ɕàzàɴ/

ပဲ (pai:, “bean”) + ကြာဆံ (krahcam, “vermicelli”)

af

vermicelli made from beans (e.g., mung bean)


ပဲလေးညှင်း

ပဲ (pai:, “bean”) + လေးညှင်း (le:hnyang:, “clove”)

com

plant bearing edible, clove-shaped fruit (Spilanthes acmella)


ပဲလင်းမြွေ

ပဲ (pai:, “bean”) + လင်းမြွေ (lang:mrwe, “common rat snake”)


လင်းမြွေ

လင်း (lang:, “light”) + မြွေ (mrwe, “snake”)


စားတော်ပဲ

စား (ca:) + တော် (tau) + ပဲ (pai:, “bean”) + လင်းမြွေ (lang:mrwe)


ဆင်ခေါင်းပဲ

/sʰɪ̀ɴɡáʊɴbɛ́/

ဆင် (hcang, “elephant”) + ခေါင်း (hkaung:, “head”) + ပဲ (pai:, “bean”)

ကုလားပဲ ကုလားပဲ#Burmese


ဗိုလ်စားပဲ

ဗိုလ် (buil, “European, general”) + စား (ca:, “eat”) + ပဲ (pai:, “bean”)

Phaseolus vulgaris
Phaseolus vulgaris#Translingual

French bean, kidney bean (Phaseolus vulgaris)


ဗိုလ်ကိတ်ပဲ

ဗိုလ် (buil) + ကိတ် (kit) + ပဲ (pai:, “bean”)


မောင်မခေါ်ပဲ

/màʊɴməkʰɔ̀pɛ́/

မောင် (maung, “younger brother”) + မ (ma., “not”) + ခေါ် (hkau, “call”) + ပဲ (pai:, “bean”)

tasty variety of lablab (Dolichos lablab)


ရွှေပဲ

ရွှေ (hrwe, “golden, gold”) + ပဲ (pai:, “bean”)


အလွမ်း

longing; yearning; sorrow; sentimentality


ထိမ်

(~ပင်) a type of tree, Mitragyna parvifolia


ကြောင်လျှာ

ကြောင် (kraung) + လျှာ (hlya), literally "cat's tongue".

Oroxylum indicum
Oroxylum indicum#Translingual

(~သီး) the Indian trumpet, Oroxylum indicum


ဆန်ပြား

ဆန် (hcan, “rice”) + ပြား (pra:, “flat”)


မြေပုံဆွဲပညာ

/mjèbòʊɴsʰwɛ́pjɪ̀ɴɲà/

မြေ (mre) + ပုံ (pum) + ဆွဲ (hcwai:) + ပညာ (pa.nya).

my:မြေပုံဆွဲပညာ


ကင်ပွန်းချဉ်

/kɪ̀ɴbʊ́ɴd͡ʑɪ̀ɴ/

/kɪ̀ɴmʊ́ɴd͡ʑɪ̀ɴ/

ကင်ပွန်း (kangpwan:, “soap acacia”) + ချဉ် (hkyany, “sour”).


ရလဒ်

ရ (ra., “to get, obtain”) + လဒ် (lad, “result”).


ဥပစာ

precincts or environs of a home, village or town

(obsolete) first two years in the university


မိဘမဲ့ဂေဟာ

/mḭba̰mɛ̰ɡèhà/

မိဘမဲ့ (mi.bha.mai., “orphan”) + ဂေဟာ (geha, “home, refuge”)


ပေါင်း

arched roof or canopy over a cart or boat


ပန်းဝတ်ရည်

* ပန်း (pan:, “flower”) + ဝတ်ရည် (watrany, “nectar”)


ဝတ်ရည်

* ဝတ် (wat, “small particle”) + ရည် (rany, “liquid”)


ဘမ်းပရုတ်ဆီ

/báɴpəjoʊʔsʰì/

English balm + ပရုတ် (pa.rut) + ဆီ (hci).


ရင်ခွဲရုံ

/jɪ̀ɴɡwɛ́jòʊɴ/


မြေအောက်ရထား

/mjèʔaʊʔjətʰá/

မြေအောက် (mreauk, “underground”) + ရထား (ra.hta:, “train”)

မြေအောက်မီးရထား မြေအောက်မီးရထား#Burmese

Synonym of မြေအောက်မီးရထား (mreaukmi:ra.hta:)


ဆီးအိမ်

my-noun

ဆီးအိမ် • (hci:im)


မီးပုံးပျံ

/míbóʊɴbjàɴ/


သွေးကြောမျှင်

/θwéd͡ʑɔ́m̥jɪ̀ɴ/

သွေး (swe:) + ကြော (krau:) + မျှင် (hmyang).


အကြောမျှင်

/ʔət͡ɕɔ́m̥jɪ̀ɴ/


အာကာသစခန်း

/ʔàkàθa̰səkʰáɴ/

my:အာကာသစခန်း


အိုအေစစ်

my-noun

အိုအေစစ် • (uiecac)


ချိပ်

From Proto-Lolo-Burmese *ʔ-gripᴸ (“bug; ant; insect (lac); cochineal”), from Proto-Sino-Tibetan *s-kryap (“bug; ant; insect (lac); cochineal”). Cognate with Proto-Loloish *C-gripᴸ (“lac; pine”), Jingpho krep (“bedbug”), as well as perhaps Old Chinese 蠟 (OC *raːb, “wax”), 汁 (OC *kjub) (STEDT).
MED's derivation from a Hindi छपका लाख (chapkā lākh) appears dubious.


မဟာဒုတ်

(Buddhism) a type of communal almsgiving activity


ဒသပါရမီ

/dəθa̰pàɹəmì/

ဒသ (da.sa., “ten”) + ပါရမီ (para.mi, “perfections”).

com

ပါရမီဆယ်ပါး ပါရမီဆယ်ပါး#Burmese

(Buddhism) Synonym of ပါရမီဆယ်ပါး (para.mihcaipa:)


ဆန်ကွဲ

ဆန် (hcan, “rice”) + ကွဲ (kwai:, “split, broken”).


ဆန်ရင်း

ဆန် (hcan, “rice”) + ရင်း (rang:, “base, original”).

the highest grade of rice, free of broken rice grains


ဆန်လတ်

ဆန် (hcan, “rice”) + လတ် (lat, “middle”).

the intermediate grade of rice, consisting of whole grains mixed with large broken grains


ဆန်ဖျား

ဆန် (hcan, “rice”) + ဖျား (hpya:, “extremity”).

the lowest grade of rice, consisting of small broken grains


ဆန်ညှာ

ဆန် (hcan, “rice”) + ညှာ (hnya, “stalk”).

ဆန်ဖျား ဆန်ဖျား#Burmese


တည်းခိုခန်း

/tʰɛ́kʰòɡáɴ/

တည်း (tany:, “to lodge”) + ခို (hkui, “to take refuge or shelter”) + ခန်း (hkan:, “room”).


အားကစားရုံ

/ʔáɡəzájòʊɴ/

my:အားကစားရုံ


အာပူလျှာပူ

my-noun

အာပူလျှာပူ • (apuhlyapu)

အာ (a, “throat”) + ပူ (pu, “hot”) + လျှာ (hlya, “tongue”) + ပူ (pu, “hot”)

com

မုန့်တီ မုန့်တီ#Burmese


မဟာဘုတ်

the four basic elements of matter: solidity, fluidity, heat, and volatility (represented as the earth, water, fire, air)

(astrology) one of the basic methods of casting a horoscope


ပထဝီ

Learned borrowing from Pali pathavī (“earth”)

lbor

solidity (commonly described as 'element of earth').


အာပေါ

Learned borrowing from Pali āpo (“water”)

fluidity, cohesion (commonly described as 'element of water')


ဝါယော

Learned borrowing from Pali vāyo (“air”)

volatility, mobility (commonly described as 'element of air')


အာပုံ

my-noun

အာပုံ • (apum)


ညအိပ်ဝတ်စုံ

/ɲa̰ʔeɪʔwʊʔsòʊɴ/


ကြေးချွတ်ဆေး

/d͡ʑét͡ɕʰʊʔsʰé/

ကြေး (kre:) + ချွတ် (hkywat) + ဆေး (hce:).


အကောင်

From Proto-Sino-Tibetan *guŋ (“body; back”).

(familiar, derogatory) familiar or derogatory term for a male


ကုန်သွယ်ရေး

my-noun

ကုန်သွယ်ရေး • (kunswaire:)

/kòʊɴθwɛ̀jé/


ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ

ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ • (kunswaire:sa.magga.)

/kòʊɴθwɛ̀jéða̰mɛʔɡa̰/

ကုန်သွယ်ရေး (kunswaire:) + သမဂ္ဂ (sa.magga.).


ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ

/kʊ̀ɴpjùtàðeɪʔpàɴpjɪ̀ɴɲà/

ကွန်ပျူတာ (kwanpyuta) + သိပ္ပံ (sippam) + ပညာ (pa.nya).

my:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာ


အသုံးပြုသူ

/ʔa̰θóʊɴpjṵðù/


သုံးစွဲသူ

/θóʊɴswɛ́ðù/


ဒူဝါ

Borrowed from Jingpho duwa (“chieftain”).

bor+

ဒူဝါလရှီးလ
duwala.hri:la.
Duwa Lashi La

(honorific) a title used by Kachin chieftains


အိမ်ရှင်မ

/ʔèɪɴʃɪ̀ɴma̰/


ဖက်ဖယ်

Cognate with Manipuri ꯐꯛꯄꯥꯢ (phakpaai) and Lao ຜັກແພວ (phak phǣu).

Vietnamese coriander
Vietnamese coriander

Vietnamese coriander (Persicaria odorata)


သိုးကလေး

သိုး (sui:, “sheep”) + ကလေး (ka.le:, “offspring”)


တပ်မဟာ

From တပ် (tap, “troops”) + မဟာ (ma.ha, “great”).


တပ်ရင်း

tap-rang: (romanization)
ခု (classifier)

From တပ် (tap, “troops”) + အရင်း (a.rang:, “root”).


တပ်စု

From တပ် (tap, “troops”) + စု (cu., “to gather”).


ကင်းထောက်လေယာဉ်

my-noun

ကင်းထောက်လေယာဉ် • (kang:htaukleyany) (classifier စင်း)

htaukleyany (romanization)
စင်း (classifier)

/kɪ́ɴdaʊʔlèjɪ̀ɴ/

From ကင်း (kang:) + ထောက် (htauk) + လေယာဉ် (leyany).


အယ်လ်ကိုဟော

my-noun

အယ်လ်ကိုဟော • (ailkuihau:)

my:အယ်လ်ကိုဟော


ဆံပင်ပုံစံ

/zəbɪ̀ɴpòʊɴzàɴ/

my:ဆံပင်ပုံစံ


ဈေးဝယ်စင်တာ

/zéwɛ̀sɪ̀ɴtà/


ရှော့ပင်းစင်တာ

/ʃɔ̰pɪ́ɴsɪ̀ɴtà/


နေ့စဉ်မှတ်တမ်း

/nḛzɪ̀ɴm̥aʔtáɴ/


ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ

ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ • (rwe:hkyaitanghmraukpwai:)

/jwét͡ɕʰɛ̀tɪ̀ɴm̥jaʊʔpwɛ́/

ရွေးချယ် (rwe:hkyai) + တင် (tang) + မြှောက် (hmrauk) + ပွဲ (pwai:)

com

en-ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ-my-noun-S56Z0r1e


အီးမေးလ်လိပ်စာ

my-noun

အီးမေးလ်လိပ်စာ • (i:mel:lipca)


လုပ်ကြံမှု

/loʊʔt͡ɕàɴm̥ṵ/


ကိုကိန်း

ကိုကိန်း • (kuikin:)


မိစ္ဆာဒိဌိ

/meɪʔsʰàdeɪʔtʰḭ/

Borrowed from Pali micchādiṭṭhi or မိစ္ဆာ (michca) + ဒိဌိ (di.hti.).


နတ်သမီး

နတ် (nat, “spirit”) + သမီး (sa.mi:, “daughter”)


ဝန်း

Possibly from Proto-Sino-Tibetan *m/s-gaw (“head”), with a noun-forming suffix *-n (Schuessler, 2003; STEDT).
Cognate with Chinese 圓 /圆 (yuán), Chinese 元 (yuán).


ဝန်း

Cognate with Chinese 圓 /圆 (yuán, “circle” > “round coin”), Korean 원 (won). Compare Japanese 円 (en), Mandarin 元 (yuán). Doublet of ဝမ် (wam) and ဝေါန် (waun).

cog

won; the official currency of South Korea, sign = ₩ (KRW)

won; the official currency of North Korea (KPW)


ဝဂ်

point of articulation
point of articulation

the consonants of the Burmese alphabet grouped according to their point of articulation


ချိန်

Inherited from Proto-Lolo-Burmese *kyiːn¹ ~ kriːn¹ (“time”), from Proto-Sino-Tibetan *k(y/r)iːn (“idem”). Cognate with Jingpho khyīŋ (“idem”) (STEDT).

inh+

time (inevitable progression into the future)


ချိန်

ncog

Proto-Balto-Slavic *métas (“time, period”)


သက်သတ်လွတ်

သက် (sak, “life”) + သတ် (sat, “to kill”) + လွတ် (lwat, “to be free of, exempt from; to escape”), thus "that which is free of killing life".

af

a dish with no ingredients requiring the killing of (animate) life; a vegetarian dish


လွယ်အိတ်

my-noun

လွယ်အိတ် • (lwaiit)

လွယ် (lwai, “to carry over the shoulder”) + အိတ် (it, “bag, sack”).


အမျိုးမျိုး

Partially reduplicative compound from အမျိုး (a.myui:) + မျိုး (myui:). For a semantic parallel (albeit from a different etymological root), compare Chinese 種種／种种 (zhǒngzhǒng, “variety”).


လင်ငယ်

(male) paramour, (male) lover (of a married woman)


ဖက်တီး

ဖတ်တီး ဖတ်တီး#Burmese

Alternative spelling of ဖတ်တီး (hpatti:)


ရိပ်

my-noun

ရိပ် • (rip)

From Proto-Lolo-Burmese *k-rip (“shadow, shade”), from Proto-Tibeto-Burman *g/s-rip (“idem”) (STEDT: rip "throw a shadow"). Cognate with Tibetan གྲིབ (grib, “shade, shadow”); Hill (2019) also compares it to Old Chinese 陰 (OC *qrɯm, “shade”).


အရွယ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ရွယ် (rwai, “age, size”).


အမဲ

From အ- (a.-) + a component မဲ (mai:) which traces back to Proto-Tibeto-Burman *m(y/w)an ~ min (“flesh, meat, animal”); cognate with Lepcha [script needed] (a-mán, “flesh, meat”). Luce additionally adduces Old Chinese 膰 (OC *ban, “to cook meat for a sacrifice or offering”) as a cognate; though semantically appealing, the differing initials (perhaps a relic of lost morphology?) would have to be explained, if related.


အမဲ

အမည်း အမည်း#Burmese

Alternative form of အမည်း (a.many:, “black (color)”)


အစောကြီး

com+

compound of အ- (a.-, “nominal prefix”) + စော (cau:, “early”) + ကြီး (kri:, “big; older”)


ရည်း

(archaic, in compounds) to aim for, intend, desire


ကုန်တိုက်

my-noun

ကုန်တိုက် • (kuntuik)

ကုန် (kun, “goods, merchandise”) + တိုက် (tuik, “building”).


တင်း

ပြည် ပြည်#Burmese

unit of measure for grain, i.e. a basket which holds sixten ပြည် (prany)s of grain (approximately a bushel)


စာရွက်

စာ (ca, “letter, writing”) + ရွက် (rwak, “leaf, sheet”).


မီးသတ်ဌာန

my:မီးသတ်ဌာန


လက်ရေး

လက် (lak, “hand”) + ရေး (re:, “to write”).


ဝဲ

Clipping of လက်ဝဲ (lak-wai:, “left side”).


ဝဲ

From Proto-Sino-Tibetan *s-waːy (“to whirl, brandish, wave”) (STEDT). Cognate with Mizo [Term?] (hui, “to whorl, coil; twist in whorls / coils”); outside of Tibeto-Burman, has been compared with Old Chinese 逶 (OC *qrol, “winding, curving; swagger”), 委 (OC *qrol, *qrolʔ, “to bend, hang down”) (though their Old Chinese reconstructions do not support this connection), as well as 洄 (OC *ɡuːl, “eddy, whirlpool”) by Luce, which is a much closer semantic match, though it still suffers from dissimilar Old reconstruction.
The "hover" sense is treated as equivalent to the "whirlpool" sense by MED, though STEDT separates it and derives the former from Proto-Sino-Tibetan *hwaŋ (“to encircle, circular, fence”) (whence Mizo [Term?] (huaŋ, “yard, enclosure”)).


လက်ဝဲ

လက် (lak, “arm”) + ဝဲ (wai:, “left”). The second component is from Proto-Sino-Tibetan *b(w)ay (“left”); see ဘယ် (bhai, “left”) for more (STEDT).


ပြစ်

och-l

戾 (OC *rɯːds, *rɯːd, “to transgress; perverse, recalcitrant”)

အပြစ် အပြစ်#Burmese

wrong; sin; defect (same as အပြစ် (a.prac))


အနုတ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + နုတ် (nut, “to pull out, subtract”).


အကြွေ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကြွေ (krwe, “to fall (of leaves, etc.)”).


စတော်ဘယ်ရီ

/sətɔ̀bɛ̀ɹì/


ဖျော်ရည်

ဖျော် (hpyau, “to dissolve (in liquid), make”) + ရည် (rany, “liquid”).

com

beverage, fruit drink, sherbet, smoothie


ဘာလီ

Hordeum distichon
Hordeum distichon#Translingual


ဆေးကုလားမ

ဆေးကုလားမ (canonical)
ku.la:ma. (romanization)

ဆေး (hce:, “medicine”) + ကုလား (ku.la:, “Indian, South Asian”) + a component မ (ma.) of unclear interpretation and origin (MED lists it under the "letter of the alphabet" sense).

tragacanth (a type of jelly, prepared from a kind of gum or resin, used as an ingredient in ices and sherbets)


ဖေ

term referring to a male including oneself (esp. father)


ဆွေ

ဆွေမျိုး ဆွေမျိုး#Burmese

relatives, kin, family (same as ဆွေမျိုး (hcwe-myui:))

မိတ်ဆွေ မိတ်ဆွေ#Burmese


မိတ်ဆက်

မိတ် (mit, “friend”) + ဆက် (hcak, “to join, connect”).


လော

och-l

籠 (OC *roːŋ, *roːŋʔ, *roŋ, “cage, coop”)


အအေး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + အေး (e:, “cold”).


ရင်း

အရင်း အရင်း#Burmese

principal, base, root (same as အရင်း (a.rang:))


နောက်ဆုံး

နောက် (nauk, “next, behind”) + ဆုံး (hcum:, “the most; end”).


အိမ်မှုကိစ္စ

/ʔèɪɴm̥ṵkeɪʔsa̰/

အိမ် (im, “house”) + မှု (hmu., “to treat with respect”) + ကိစ္စ (kicca., “matter, affair”).


အရင်

အလျင် အလျင်#Burmese

colloquial form of အလျင် (a.lyang, “firstly, first; the past; velocity; previous, former”)


ကျောင်းဆရာ

/t͡ɕáʊɴsʰəjà/

ကျောင်း (kyaung:, “school”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher, practitioner of an art or trade”).


အရာရှိ

အရာ (a.ra, “position, rank”) + ရှိ (hri., “to be; to have”).

government official; commissioned officer


ရဲအရာရှိ

ရဲ (rai:, “police”) + အရာရှိ (a.rahri., “commissioned officer”).


အဆို

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆို (hcui, “to say, sing”).


ရုပ်ရှင်မင်းသား

/joʊʔʃɪ̀ɴmɪ́ɴðá/

ရုပ်ရှင် (ruphrang, “film, movies”) + မင်းသား (mang:sa:, “prince; leading male stage performer”).


ရုပ်ရှင်မင်းသမီး

my-noun

ရုပ်ရှင်မင်းသမီး • (ruphrangmang:sa.mi:)

/joʊʔʃɪ̀ɴmɪ́ɴðá/

ရုပ်ရှင် (ruphrang, “film, movies”) + မင်းသမီး (mang:sa.mi:, “princess; leading female stage performer”).


အယ်ဒီတာ

my-noun

အယ်ဒီတာ • (aidita)

editor (someone who edits a newspaper, magazine, etc.)

editor (program for modifying text files)


ဆိုင်ရှင်

ဆိုင် (hcuing, “shop, store”) + ရှင် (hrang, “lord”).


ဆန်စက်

ဆန် (hcan, “uncooked rice”) + စက် (cak, “mill, machine”).


ကျောင်းဆောင်

/t͡ɕáʊɴzàʊɴ/

ကျောင်း (kyaung:, “school; monastery”) + ဆောင် (hcaung, “room, chamber, hall”).

student hostel; hall residence; college dormitory; dorm


နေရပ်

နေ (ne, “to live”) + ရပ် (rap, “to stand; place”).


သတိုး

According to MED, from Sanskrit सत्विव (satviva, “?”) + शक्तिमय (śaktimaya, “produced from a Sakti”).


မှတ်ပုံတင်

→ Chinese: 馬崩丁 /马崩丁 (mǎbēngdīng)

/m̥aʔpòʊɴtɪ̀ɴ/

မှတ် (hmat, “to mark, note”) + ပုံ (pum, “shape, form, picture”) + တင် (tang, “to put, place”).


ပိုလို

Borrowed from English polo. Partial doublet of ဦး (u:).


သန်

worm (internal parasites, such as tapeworm, hookworm, etc.)


တောက်

my-noun

တောက် • (tauk)

der

Proto-Sino-Tibetan *m/r-tuk (“to cut, knock, pound”)

ဒေါက် ဒေါက်#Burmese


သော်မော်

my-noun

သော်မော် • (saumau)

der

Sanskrit सौम्य (saumya, “soma-like, auspicious”)

(archaic) fragrant toilet lotion or cake


လောကီ

Borrowed from Pali lokiya (“of the world”), from loka (“world”).


ပီလော

Corchorus acutangulus
Corchorus acutangulus#Translingual

a kind of edible jute plant (Corchorus acutangulus)


တောလား

တော (tau:, “forest”) + လား (la:, “to reach, go”).

com

a form of lyric poem in Myanmar describing a journey through a forest


မျှစ်ချဉ်

/m̥jɪʔt͡ɕʰɪ̀ɴ/

မျှစ် (hmyac, “bamboo shoot”) + ချဉ် (hkyany, “sour”).


အစို

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စို (cui, “wet”).


ဒန်

Borrowed from Sanskrit ताम्र (tāmra, “copper”).


တော်ပီဒို

my-noun

တော်ပီဒို • (taupidui)


ပဲပြုတ်

ပဲ (pai:, “bean”) + ပြုတ် (prut, “to boil”).


သုံးထပ်သား

သုံး (sum:, “three”) + ထပ် (htap, “layer”) + သား (sa:, “meat, flesh”).

com

plywood (laminated with three layers of veneer)

(food) a side of pork with rind, fat, and lean meat


ဝက်ခေါက်

ဝက် (wak, “pig”) + ခေါက် (hkauk, “tree bark”).


အစားအသောက်

/ʔa̰sáʔa̰θaʊʔ/

အစား (a.ca:, “food”) + အ- (a.-, “nominal prefix”) + သောက် (sauk, “to drink”).


ကိုယ်ပိုင်

my-noun

ကိုယ်ပိုင် • (kuiypuing)

ကိုယ် (kuiy, “body, self”) + ပိုင် (puing, “to own”).


ပိုင်

any one of the fish traps used in conjunction with bamboo barrier screens


ပိုင်

pie (Indian monetary unit equal to one twelfth of an anna)


ခရီးသွား

ခရီး (hka.ri:, “journey”) + သွား (swa:, “to go”).


အကူအညီ

အကူ (a.ku, “help”) + အညီ (a.nyi, “in line with”).


စက်မှု

စက် (cak, “machine”) + -မှု (-hmu., “relation suffix”).


လက်မှု

လက် (lak, “hand”) + -မှု (-hmu., “relation suffix”).

စက်မှုလုပ်ငန်း

craft-making business; selling homemade goods


အနု

အ- (a.-, “nominal prefix”) + နု (nu., “to be soft”).

com

anything young, tender, inexperienced, lacking in maturity


အပ်ချုပ်ဆိုင်

/ʔaʔt͡ɕʰoʊʔsʰàɪɴ/

အပ် (ap, “needle”) + ချုပ် (hkyup, “to sew”) + ဆိုင် (hcuing, “store”).


ကုန်စုံဆိုင်

/kòʊɴzòʊɴsʰàɪɴ/

ကုန် (kun, “goods”) + စုံ (cum, “complete, sufficient”) + ဆိုင် (hcuing, “store”).


အထူး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ထူး (htu:, “special”).


ငါးမန်းတောင်

my-noun

ငါးမန်းတောင် • (nga:man:taung) (classifier ကောင်)

man:taung (romanization)
ကောင် (classifier)

ငါးမန်း (nga:man:, “shark”) + တောင် (taung, “wing, fin”).


ဟင်းချို

ဟင်း (hang:, “entree”) + ချို (hkyui, “sweet”).


ညွှတ်

Causative form of ညွတ် (nywat, “to droop”).


ဝက်ပေါင်ခြောက်

/wɛʔpàʊɴd͡ʑaʊʔ/

ဝက် (wak, “pig”) + ပေါင် (paung, “thigh”) + ခြောက် (hkrauk, “dry”).


ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း

/ŋwèt͡ɕépʰáʊɴpwa̰d͡ʑɪ́ɴ/

ငွေကြေး (ngwe-kre:) + ဖောင်းပွ (hpaung:pwa.) + ခြင်း (hkrang:).

my:ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း

en-ငွေကြေးဖောင်းပွခြင်း-my-noun-bXMaXtFF


အကြီး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကြီး (kri:, “big”).


အမြင့်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + မြင့် (mrang., “high, tall”).


စောင်းတန်း

စောင်း (caung:, “slope”) + တန်း (tan:, “to stretch in a straight line”).


အောင်သပြေ

/ʔàʊɴða̰bjè/

အောင် (aung, “victory”) + သပြေ (sa.pre, “Eugenia”).

အောင်ပန်း အောင်ပန်း#Burmese

(same as အောင်ပန်း (aungpan:)) Eugenia sprig symbolizing victory


အရေးအခင်း

/ʔəjéʔəkʰɪ́ɴ/

အရေး (a.re:, “affair”) + အခင်း (a.hkang:, “event”).

af

unrest, disruptive event, disturbance, uprising


အခင်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ခင်း (hkang:, “to spread, roll out”).

something laid out for sitting or lying down


အခင်း

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + a component ခင်း (hkang:), which MED considers separate from the "spread" sense in Etymology 1. However, it could feasibly be related to Etymology 1, via semantic shift "spread out" > "unfolding" > "unfolding of events".

occurrence, event, incident, matter or business, circumstance


ရုပ်သေးရုပ်

my-noun

ရုပ်သေးရုပ် • (rupse:rup)

/joʊʔθéjoʊʔ/

ရုပ်သေး (rupse:, “puppetry”) + ရုပ် (rup, “form, shape”).


ဈေးဦးပေါက်

ဈေး (jhe:, “market”) + ဦး (u:, “head, first”) + ပေါက် (pauk, “to win, be broken”).


နိုက်ကလပ်

my:နိုက်ကလပ်


ရင်ဖုံး

ရင် (rang, “breast”) + ဖုံး (hpum:, “to cover”).


ရင်ဖုံးအင်္ကျီ

/jɪ̀ɴpʰóʊɴʔɪ̀ɴt͡ɕì/

ရင်ဖုံး (ranghpum:, “front flap of Burmese jacket”) + အင်္ကျီ (angkyi, “shirt”).

Myanmar jacket with an overlapping flap in front


ကဏန်းလက်မ

/ɡənáɴlɛʔma̰/


စောင်းကောက်

my-noun

စောင်းကောက် • (caung:kauk)

စောင်း (caung:, “harp”) + ကောက် (kauk, “bent, arched”).


အဆင်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆင် (hcang, “design, pattern”).


အတွက်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တွက် (twak, “to calculate, reckon”).


အတော်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တော် (tau, “to be suitable, good at”).

something right, something fitting (of size, amount, time, etc.)


အတု

အ- (a.-, “nominal prefix”) + တု (tu., “to imitate”).

သကြားအတု

artificial sweetener (lit. imitation sugar)


အပျစ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ပျစ် (pyac, “thick, viscous”).


သင်ပုန်း

According to MED, from သင် (sang, “to teach, learn”) + ပုန်း (pun:, “to hide”), though this analysis seems semantically dubious. For the first component, STEDT suggests that it itself signifies "slate" rather than "teach" (saŋ- "oblong blackboard used as slate"), though no further etymology is given. For the second component, Luce suggests a relation to Old Chinese 版 (OC *praːnʔ, “board, tablet”) instead, though the phonetics are problematic.


ခုံ

From Proto-Lolo-Burmese *m-kum² (“block, pillow”), from Proto-Sino-Tibetan *m-k(u/i)m (“pillow, block, bench, bedstead”). Cognate with Mizo khum (“pillow”), Old Chinese 椹 (OC *ʔl'um, “chopping block”), 枕 (OC *l'um, *ʔljumʔ, *ʔljums) (STEDT).

inh

generic term for anything raised or high such as:

raised seat such as a chair, bench, etc.

judge, panel of judges, bench (of judges), body of budges established as a tribunal to try special cases


တစ်ခါ

တစ် (tac, “one”) + ခါ (hka, “number of times”).


ဘောင်

ပေါင် ပေါင်#Burmese

(same as ပေါင် (paung)) frame, bounds, limit


ဘောင်း

wooden arm attached to the pestle of an oil-press


လူး

According to MED, borrowed from Hindi लुख (lukh). Another theory by Luce suggests relation to Old Chinese 黍 (OC *hljaʔ, “millet”).

Panicum miliaceum
Panicum miliaceum#Translingual


ယန်း

Borrowed from Japanese 円 (en), though most likely via English yen, due to the presence of the initial "y".


ယောင်

အယောင် အယောင်#Burmese

(same as အယောင် (a.yaung)) appearance, semblance, likeness


အယောင်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ယောင် (yaung, “appearance”).


အောင်း

my-noun

အောင်း • (aung:)

အောင်းကလေး အောင်းကလေး#Burmese

(also အောင်းကလေး (aung:ka.le:)) tassels adorning lances or helms of boats


အနိမ့်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + နိမ့် (nim., “to be lower, shorter”).


ဘုရားဖူး

ဘုရား (bhu.ra:, “Buddha, pagoda”) + ဖူး (hpu:, “to visit (a shrine, monk, etc.)”).


ညနေစာ

ည (nya., “night”) + နေ (ne, “sun, day”) + စာ (ca, “meal”).


အငှါးကား

အငှါး (a.hnga:, “something borrowed or hired”) + ကား (ka:, “car”).


အငှား

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ငှား (hnga:, “to borrow; to loan”).


ဝင်ကြေး

ဝင် (wang, “to enter”) + ကြေး (kre:, “money, fee”).


အကြို

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကြို (krui, “to meet someone on arrival”).

person assigned to greet an incoming guest


အကြိုအပို့

/ʔət͡ɕòʔəpo̰/

အကြို (a.krui, “person assigned to greet an incoming guest”) + အ- (a.-, “nominal prefix”) + ပို့ (pui., “to send off”).


အချဉ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ချဉ် (hkyany, “sour”).


အခါး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ခါး (hka:, “bitter”).


အငန်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ငန် (ngan, “salty”).


ကဗျာဆရာ

/ɡəbjàsʰəjà/

ကဗျာ (ka.bya, “poem”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher, artisan”).


စားဖိုမှူး

စားဖို (ca:hpui, “fireplace, kitchen”) + မှူး (hmu:, “to lead, direct”).


မှူး

အမှူး အမှူး#Burmese

(same as အမှူး (a.hmu:)) supervisor, leader


လွန်း

och-l

綸 (OC *kruːn, *ɡ·run, “to twist a cord; silk thread”)


လွန်း

shuttle of a loom (the sliding thread holder in a sewing machine)


လွန်း

(astrology) term for a particular celestial abode


သစ်တာ

သစ် (sac, “wood”) + တာ (ta, “to measure; box”).


ပယ်

och-l

坪 (OC *beŋ, “plain, flatland; (Taiwan, Japan) traditional unit of land measure”)

(archaic) a unit of land measure (equivalent to 1.75 acres)


ပယ်

From Proto-Tibeto-Burman *s/m-ba ~ *s/m-baːy (“to throw”), and cognate with Mizo paih (“to throw away”), Old Chinese 跛 (OC *prals, *paːlʔ, “lame, crippled”) (STEDT). Also note resemblance to Old Chinese 排 (OC *brɯːl, “to reject, emit”).

inh

to reject, disbar, disqualify, turn down


သော်က

Borrowed from Pali asoka, from Sanskrit अशोक (aśoka).

a tall evergreen tree bearing pendulous sprays of vermilion flowers (Amherstia nobilis)

ashoka tree, a small tree bearing red flowers (Saraca indica); asoka


တမာ

Azadirachta indica
Azadirachta indica#Translingual

neem tree, margosa tree (Azadirachta indica)


စိန်ပန်း

my-noun

စိန်ပန်း • (cinpan:)

စိန် (cin, “diamond”) + ပန်း (pan:, “flower”)


ရီကော်ဒါ

my-noun

ရီကော်ဒါ • (rikauda)


ဘရင်းဂန်း

/ba̰ɹɪ́ɴɡáɴ/


အရူး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ရူး (ru:, “insane”).


ဂိုး

goal, goalpost (in football, hockey, etc.)

goal (number of points scored in a game like football by putting the ball into the goalpost)


ပွင့်ဆိုင်

ပွင့် (pwang., “to bloom”) + ဆိုင် (hcuing, “stack of sheaves”).


တွဲ

From Proto-Sino-Tibetan *(d/n)waj (“to hang from, cling to; creeper”); cognate with Jingpho [script needed] (nói, “to suspend, hang”), Old Chinese 垂 (OC *djol, “to suspend, hang”) (STEDT, Hill 2019). See also တွယ် (twai, “to stick to, cling”), ဆွဲ (hcwai:, “to hang, drag, pull”), နွယ် (nwai, “creeper, vine”).


နွယ်

From Proto-Sino-Tibetan *(d/n)waj (“to hang from, cling to; creeper”); see တွဲ (twai:, “to link; drooping”) for more (STEDT). Old Chinese 蕊 (OC *ŋljolʔ, *ŋljulʔ, “stamen”) appears to be a particularly close cognate phonetically.

အနွယ် အနွယ်#Burmese


ကာယဆရာ

ကာယ (kaya., “body, physique”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher”).


အတ္တဘော

From အတ္တ (atta., “self”) + ဘာဝ (bhawa., “nature”).


ဘာဝ

ကလေးတို့ဘာဝ ― ka.le:tui.bhawa.


ပတ္တာ

desc

→ Mon: ပါတ္တာ

→ Mon: ပါတ္တာ


ကျောက်မိုင်း

my-noun

ကျောက်မိုင်း • (kyaukmuing:)

/t͡ɕaʊʔmáɪɴ/


ခေါင်

The "roof (ridge)" sense is cognate with Tibetan ཁང (khang, “house, building”) (Hill, 2019).
It is unclear whether the other senses are connected to the "roof" sense, though MED groups them together, perhaps via semantic development "roof" > "far edge" > "far away, scarce, best".


ဆင်ပိုး

ဆင် (hcang, “elephant”) + ပိုး (pui:, “insect”), literally “elephant bug”, in reference to the long rostra of the beetles.


အမှုထမ်း

အမှု (a.hmu., “affair, business”) + ထမ်း (htam:, “to carry on the shoulder, serve a duty”).

af

someone in the service of an institutional authority; a non-gazetted government employee; a bureaucrat


နောက်ပိုင်း

my-noun

နောက်ပိုင်း • (naukpuing:)

နောက် (nauk, “behind”) + ပိုင်း (puing:, “to divide; part, division”).

af

the latter part (of a novel, film, etc.)


သန်ဘက်ခါ

သန်ဘက် (sanbhak, “day after tomorrow”) + ခါ (hka, “occurrence, time”).

သန်ဘက် သန်ဘက်#Burmese

Alternative form of သန်ဘက် (sanbhak, “day after tomorrow”)


တို့စရာ

တို့ (tui., “to prod, dip”) + စရာ (ca.ra, “verbal noun suffix”), referring to the act of prodding (dipping) pieces of salad into sauce before eating.

ငါးပိရည် ငါးပိရည်#Burmese

vegetables (pickled, boiled, or raw) eaten with ငါးပိရည် (nga:pi.rany, “ngapi sauce”); salad


ယပ်တောင်

ယပ် (yap, “fan”) + တောင် (taung, “to be hard, stiff”).

handheld fan (hand-held instrument with either a broad ridged surface or with a semicircular surface which can be opened or closed on a pivot)


အလည်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + လည် (lany, “to visit”).


ဆွေမျိုး

ဆွေ (hcwe, “relatives, friends”) + မျိုး (myui:, “kind, type, class”).


ရွယ်

အရွယ် အရွယ်#Burmese


အငယ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ငယ် (ngai, “small, young”).


အစည်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စည်း (cany:, “bundle, bunch”).

bundle of articles such as sticks or stalks, etc.: faggot, bouquets, sheaf


ကွေ့

one of the racial groups once inhabiting some areas of the Shan State


ကွေ့

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *koj (“to bend; curved; lap; bosom”); compare perhaps Old Chinese 跪 (OC *kʰrolʔ, *ɡrolʔ, “to kneel”) (STEDT). See also ခွေ (hkwe, “to coil”).


လင့်

From Proto-Tibeto-Burman *ljaŋ (“to wait”); cognate with Lahu [script needed] (lɔ¹, “to wait”) (STEDT).

လင့်စင် လင့်စင်#Burmese

(same as လင့်စင် (lang.cang)) scaffold used for shooting big game; watchtower


ရေနွေး

ရေနွေးကြမ်း ရေနွေးကြမ်း#Burmese

(same as ရေနွေးကြမ်း (re-nwe:kram:)) green tea


အသေး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + သေး (se:, “small”).


အနောက်နိုင်ငံ

/ʔənaʊʔnàɪɴŋàɴ/

အနောက် (a.nauk, “west”) + နိုင်ငံ (nuingngam, “country”).

western countries, specifically Europe and America


ရည်ရွယ်ချက်

/jìjwɛ̀d͡ʑɛʔ/

ရည်ရွယ် (ranyrwai, “to aim at”) + ချက် (hkyak, “navel, key point”).


စာလုံး

စာ (ca, “letter, writing”) + လုံး (lum:, “round object”).


စာလုံးပေါင်း

/sàlóʊɴbáʊɴ/

/səlóʊɴbáʊɴ/

စာလုံး (calum:, “letter of an alphabet”) + ပေါင်း (paung:, “to add, mix, associate”).


စာစကား

စာ (ca, “writing”) + စကား (ca.ka:, “language”).


အုပ်စု

my-noun

အုပ်စု • (upcu.)

အုပ် (up, “to cover; crowd, herd”) + စု (cu., “group”).


ရိပ်သာ

my-noun

ရိပ်သာ • (ripsa)

ရိပ် (rip, “shade, refuge”) + သာ (sa, “pleasant”).


သင်တန်း

သင် (sang, “to learn”) + တန်း (tan:, “class”).


စာတန်း

စာ (ca, “writing”) + တန်း (tan:, “class”).


လခ

လ (la., “month”) + an element ခ (hka.) of unclear interpretation and origin.


ကျွေး

From Proto-Tibeto-Burman *kjwəj (“yam”). Cognate with the first syllable of Tibetan སྐྱི་བ (skyi ba, “potato, medicinal plant”) (STEDT).


ဧည့်ခံပွဲ

/ʔɛ̰kʰàɴbwɛ́/

ဧည့် (e-ny., “guest”) + ခံ (hkam, “to receive, catch”) + ပွဲ (pwai:, “public function, ceremony”).


ရိုင်

bamboo matting (used in making an enclosure for storing grain)


ကိုင်း

From Proto-Sino-Tibetan *kuːŋ (“tree, branch, stem”), which is perhaps an old loan from Mon-Khmer, according to Schuessler. See Old Chinese 弓 (OC *kʷɯŋ, “bow (weapon); curved”) for more (STEDT).

inh

အကိုင်း အကိုင်း#Burmese

(same as အကိုင်း (a.kuing:)) branch, limb (of a tree)


သိုင်း

a beribboned cane brandished by a lictor in the van of a royal procession or a party carrying refreshments to the king

art of self-defense with or without arms such as judo etc.; martial arts


အိုင်း

my-noun

အိုင်း • (uing:)


အသစ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + သစ် (sac, “new”).


အစစ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + သစ် (sac, “genuine, pure”).

anything pure, real, genuine, unadulterated


ဆစ်

The "joint" sense is from Proto-Lolo-Burmese *ʔdzik ~ *ʔdzak (“joint”), from Proto-Sino-Tibetan *tsik (“idem”). The "chop, cut" sense is related to *tsik as well; see there for more (STEDT). The other senses are likely semantic extensions of the two aforementioned senses, and are grouped together by MED.


ထမင်းချက်

/tʰəmɪ́ɴt͡ɕʰɛʔ/

ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + ချက် (hkyak, “to cook”).


အခက်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ခက် (hkak, “branch, offshoot; difficult”).


ကပြား

a person of mixed parentage, a mixed-blood


အဆင်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆင်း (hcang:, “form, appearance”).


အဆင်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆင်း (hcang:, “to descend”).


ဆီသတ်ရွက်

/sʰìθaʔjwɛʔ/

ဆီသတ် (hcisat, “to sauté with aromatics”) + ရွက် (rwak, “leaf”).


ရုပ်ဝါဒ

ရုပ် (rup, “physical form”) + ဝါဒ (wada., “-ism”).


ရုပ်ဝါဒီ

ရုပ် (rup, “physical form”) + ဝါဒီ (wadi, “-ist”).


ဂေါက်ကွင်း

ဂေါက် (gauk, “golf”) + ကွင်း (kwang:, “field”)


ဂေါက်သီး

my-noun

ဂေါက်သီး • (gauksi:)

ဂေါက် (gauk, “golf”) + သီး (si:, “fruit”)


သင်းပိုင်

(Buddhism) monk's waistcloth (lower garment)


စပ်သီး

စပ် (cap, “spicy”) + သီး (si:, “fruit”), semantic matching of Shan မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ (màak phḭ̂t). The Standard Burmese form is ငရုတ်သီး (nga.rutsi:).

bor

Shan မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ (màak phḭ̂t)


အတွေ့အကြုံ

/ʔətwḛʔət͡ɕòʊɴ/


နွယ်ချို

နွယ် (nwai, “vine”) + ချို (hkyui, “sweet”)


ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း

my-noun

ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း • (kwanhpakda.re:hrang:)

/kʊ̀ɴpʰɛʔdəɹéʃɪ́ɴ/

my:ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း