မုန်လာထုပ်

my-noun

မုန်လာထုပ် • (munlahtup)

desc

မူင်ႇလႃႇထုၵ်ႈ

→ Shan: မူင်ႇလႃႇထုၵ်ႈ (mùung làa thūk)

→ Shan: မူင်ႇလႃႇထုၵ်ႈ (mùung làa thūk)

/mòʊɴlàdoʊʔ/

မုန်လာ (munla, “radish”) + ထုပ် (htup, “package”)


ပင်လယ်အော်

my-noun

ပင်လယ်အော် • (panglaiau)

/pɪ̀ɴlɛ̀ʔɔ̀/


အမျိုးသမီးလစဉ်သုံးပစ္စည်း

အမျိုးသမီးလစဉ်သုံးပစ္စည်း • (a.myui:sa.mi:la.canysum:paccany:)

/ʔa̰mjóðəmíla̰zɪ̀ɴθóʊɴpjɪʔsí/

အမျိုးသမီး (a.myui:sa.mi:, “female”) + လစဉ် (la.cany, “monthly”) + သုံး (sum:, “to use”) + ပစ္စည်း (paccany:, “item”)

compound

en-အမျိုးသမီးလစဉ်သုံးပစ္စည်း-my-noun-nt2TAEDR


ဒန်း

och-l

彈 (OC *daːn, *daːns, “to spring, be elastic, strike”)


ဒန်း

Lawsonia inermis
Lawsonia inermis#Translingual


နေစာ

Cynodon dactylon
Cynodon dactylon#Translingual


သပြေ

→ Shan: သပျေႇ (sǎ pjèe)

com

သ (sa., “to sharpen, make oneself trim and presentable”) + ပြေ (pre, “to be loosened, satisfied”)

any of many species of genera Eugenia, Jambosa, and Syzygium


နတ်သုဓာ

နတ် (nat, “spirit”) + သုဓာ (su.dha, “ambrosia”)


နတ်သုဓာထမင်း

/naʔθoʊʔdàtʰəmɪ́ɴ/

နတ်သုဓာ (natsu.dha, “ambrosia”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

ceremonial butter rice dish with dried fruits


သုဒ္ဓါ

သုဓာ သုဓာ#Burmese


သုဒ္ဒါ

my-noun

သုဒ္ဒါ • (sudda)

သုဓာ သုဓာ#Burmese


ကေသာ

Borrowed from Pali kesa. Doublet of ကေ (ke) and ကေသ (kesa.).


လပြည့်

လ (la., “moon”) + ပြည့် (prany., “complete”)


လကွယ်

လ (la., “moon”) + ကွယ် (kwai, “blocked”)


လခြမ်း

လ (la., “moon”) + ခြမ်း (hkram:, “halve”)


လပြည့်ဝန်း

လပြည့် (la.prany., “full moon”) + ဝန်း (wan:) + [Term?] (“round, circular”)


လခြမ်းဆိုင်း

/la̰d͡ʑáɴsʰáɪɴ/

လခြမ်း (la.hkram:, “half moon”) + ဆိုင်း (hcuing:, “orchestra”)

(music) graduated chime of ten gongs mounted in a crescent-shaped vertical frame


ကိုယ်လုပ်တော်

my-noun

ကိုယ်လုပ်တော် • (kuiyluptau)

ကိုယ် (kuiy, “oneself”) + လုပ် (lup, “to serve”) + တော် (tau, “royal”)

af

lesser companion of a monarch without the rank of queen; concubine


မြတ်လေး

Jasminum grandiflorum
Jasminum grandiflorum

Spanish jasmine, Catalonian jasmine (Jasminum grandiflorum)

my:မြတ်လေးပန်း


ဇီဇဝါ

Gardenia jasminoides
Gardenia jasminoides#Translingual


အရေး

→ Jingpho: ăye

→ Shan: ဢယေး (ʼǎ yée)

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ရေး (re:, “to write, draw, compose”).


အနှစ်

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + an element နှစ် (hnac, “kernel, core, heart”) (different from all senses listed on the page for နှစ် (hnac)), from Proto-Sino-Tibetan *s/k-nik (“heart, mind”), and cognate with Tibetan སྙིང (snying, “heart”), Old Chinese 仁 (OC *njin, “kindness”) (STEDT), and additionally, 身 (OC *qʰjin, “body, self”) (Hill (2019), p. 217).


သန်လျင်း

Borrowed from Mon သြေၚ် or Mon ဓလိၚ်. Compare Thai เสลี่ยง (sà-lìiang), Khmer សលៀង (sɑɑsɑliəng), Lao ສະຫຼ່ຽງ (sa līang).


ဝေါ

Borrowed from Mon ဝဝ်. Cognate with Lao ວໍ (wǭ), Khün ᩅᩳ, Shan ဝေႃး (wáu), Khmer វ (vɔɔ), and Thai วอ (wɔɔ).


ယွန်းထည်

ယွန်း (ywan:, “lacquer”) + ထည် (htany, “ware”).


စိတ္တဇပန်းချီ

စိတ္တဇ (citta.ja., “insanity”) + ပန်းချီ (pan:hkyi, “painting”)


စိတ္တဇရောဂါ

/seɪʔdəza̰jɔ́ɡà/

စိတ္တဇ (citta.ja., “insanity”) + ရောဂါ (rau:ga, “illness”)


လွှတ်ရုံးငါးရပ်

/l̥ʊʔjóʊɴŋájaʔ/

လွှတ် (hlwat, “delegated”) + ရုံး (rum:, “office”) + ငါး (nga:, “five”) + ရပ် (rap, “measure word”)

(history) the five governing bodies that formed the basis of pre-colonial administration in Burmese kingdoms


ရှေ့ရုံး

ရှေ့ (hre., “front”) + ရုံး (rum:, “office”)

compound

(historical) Governing body in pre-colonial Burmese kingdoms that administered royal edicts and state law proceedings.


မြို့ဝန်

မြို့ (mrui., “city”) + ဝန် (wan, “minister”)

af

(historical) governor of a town in pre-colonial Burmese kingdoms

ရှေ့ရုံး ရှေ့ရုံး#Burmese

(historical) office holder who presided over the ရှေ့ရုံး (hre.rum:) in pre-colonial Burmese kingdoms


ထောင်မှူး

ထောင် (htaung, “jail”) + မှူး (hmu:, “deputy”)

compound

(historical) A commander of a thousand troops garrisoned at each of the four cardinal points of the royal palace.


ရွှေပြည်စိုး

ရွှေ (hrwe) + ပြည် (prany) + စိုး (cui:)

af

(historical) official registrar of immovable property (in the pre-colonial era)


တံခါးဗိုလ်

တံခါး (tamhka:, “gate”) + ဗိုလ် (buil, “commander”)


နောက်ရုံး

နောက် (nauk, “back”) + ရုံး (rum:, “office”)

(historical) governing body during the pre-colonial era that administered royal harem affairs


မောင်းမမိဿံ

/máʊɴma̰meɪʔθàɴ/

(historical) female attendants to the king and queen


အနောက်ဝန်

/ʔənaʊʔwʊ̀ɴ/

အနောက် (a.nauk, “back or western”) + ဝန် (wan, “minister”)

နောက်ရုံး နောက်ရုံး#Burmese

(historical) office holder who presided over the နောက်ရုံး (nauk-rum:) during the pre-colonial era


အတွင်းဝန်

desc

ဢတႂၢင်းဝုၼ်ႇ

→ Shan: ဢတႂၢင်းဝုၼ်ႇ (ʼǎ twáang wùn)

→ Shan: ဢတႂၢင်းဝုၼ်ႇ (ʼǎ twáang wùn)

/ʔətwɪ́ɴwʊ̀ɴ/

အတွင်း (a.twang:, “internal”) + ဝန် (wan, “minister”)

af

ဗြဲတိုက် ဗြဲတိုက်#Burmese

(historical) interior minister, office holder who presided over the privy council or ဗြဲတိုက် (brai:tuik) during the pre-colonial era


ဥသျှစ်

Aegle marmelos
Aegle marmelos#Translingual

ရန်ကုန် ရန်ကုန်

bael fruit tree, bel, Bengal quince (Aegle marmelos)

my:ဥသျှစ်ပင်


ဒေသန္တရစကား

/dèθàɴtəɹa̰zəɡá/

Pali desa (“region”) + Pali antara (“within”) + စကား (ca.ka:, “language”)


ကျောက်ကြီး

my-noun

ကျောက်ကြီး • (kyaukkri:)

/t͡ɕaʊʔt͡ɕí/

ကျောက် (kyauk, “rock”) + ကြီး (kri:, “big”)


အနော်ရထာ

/ʔənɔ̀jətʰà/

/ʔənɔ̀ɹətʰà/

(honorific, historical) a Burmese royal title


နော်ရထာ

นรธา (ná-rá-taa)

นรทา (ná-rá-taa)

Clipping of အနော်ရထာ (a.naura.hta)., ultimately from Sanskrit अनिरुद्ध (aniruddha).


ကွာစေ့

From Hokkien 瓜子, indigenized as Hokkien 瓜 + စေ့ (ce., “seed”).


သုက်ကောင်

my-noun

သုက်ကောင် • (sukkaung)

From သုက် (suk, “semen”) + ကောင် (kaung, “creature”).


သုက်ပိုး

my-noun

သုက်ပိုး • (sukpui:)

From သုက် (suk, “semen”) + ပိုး (pui:, “germ”).


သားဥ

From သား (sa:, “child”) + ဥ (u., “egg”).


သားဥအိမ်

my-noun

သားဥအိမ် • (sa:u.im)

From သားဥ (sa:u., “ovum”) + အိမ် (im, “home”).


မျိုးဥအိမ်

my-noun

မျိုးဥအိမ် • (myui:u.im)

From မျိုးဥ (myui:u., “ovum”) + အိမ် (im, “home”).


သားအိမ်ခေါင်း

my-noun

သားအိမ်ခေါင်း • (sa:imhkaung:)

/θəʔèɪɴɡáʊɴ/

From သားအိမ် (sa:im) + ခေါင်း (hkaung:, “head”).


အင်္ဂါဇာတ်

my-noun

အင်္ဂါဇာတ် • (anggajat)

From အင်္ဂါ (angga, “organ”) + ဇာတ် (jat).


သားအိမ်လမ်းကြောင်း

သားအိမ်လမ်းကြောင်း • (sa:imlam:kraung:)

/θəʔèɪɴláɴd͡ʑáʊɴ/

From သားအိမ် (sa:im, “womb”) + လမ်းကြောင်း (lam:kraung:, “channel”).


ထုတ်လုပ်မှု

/tʰoʊʔloʊʔm̥ṵ/


ဆန့်ကျင်ဘက်

/sʰa̰ɴd͡ʑɪ̀ɴbɛʔ/

ဆန့်ကျင် (hcan.kyang, “to oppose”) + ဘက် (bhak, “side”)


ဝါဏိဇ္ဇပဋိပက္ခ

From Pali ဝါဏိဇ္ဇ (vāṇijja, “trade”) + Pali ပဋိပက္ခ (paṭipakkha, “conflict”).


ပဋိပက္ခဒေသ

/pədḭpɛʔkʰa̰dèθa̰/

From Pali ပဋိပက္ခ (paṭipakkha, “conflict”) + Pali ဒေသ (desa, “region”).


ဝါဏိဇ္ဇ

Learned borrowing from Pali vāṇijja, from Sanskrit वणिज्य (vaṇijya).


မင်းတရား

Thai: มั่งทรา (mâng-tá-raa)


ကလျာဏီ

Borrowed from Pali kalyāṇī, Sanskrit कल्याणी (kalyāṇī, “beneficial one; beautiful one”).


သာသနာ့အာဇာနည်

/θàθəna̰ʔàzànì/

From သာသနာ့ (sasa.na., “Buddhist doctrine”) + အာဇာနည် (ajanany, “hero”), ultimately from Pali sāsana + Pali ājāneyya.

af

(Buddhism) a government-recognized title granted to exemplar Buddhist monks who have successfully passed Tipiṭakadhara (oral) and Tipiṭakakovida (written) monastic examinations


မလ္လိကာ

(historical) ornamented royal robes worn during the Konbaung dynasty by junior queens, princesses, and maids of honor with appanages


ဝိနိစ္ဆယ

(Buddhism) judgement or decision (in religious or ecclesiastical matters)


ဉာဏ်တော်

my-noun

ဉာဏ်တော် • (nyantau)

(Buddhism, architecture) height of a pagoda or image of the Buddha


ဘကကျောင်း

/ba̰ka̰t͡ɕáʊɴ/

Abbreviation of ဘုန်းကြီး (bhun:kri:) + ကျောင်း (kyaung:)

af

(Buddhism) monastic school run by Buddhist monks


မူကြို

မူ (mu, “primary”) + ကြို (krui, “pre-”), abbreviation of မူလတန်းကြို (mula.tan:krui)


မူကြိုကျောင်း

/mùd͡ʑòd͡ʑáʊɴ/

Abbreviation of မူလတန်းကြို (mula.tan:krui) + ကျောင်း (kyaung:)


မူလတန်းကြိုကျောင်း

my-noun

မူလတန်းကြိုကျောင်း • (mula.tan:krui-kyaung:)

/mùla̰dáɴd͡ʑòd͡ʑáʊɴ/

မူလတန်း (mula.tan:) + ကြို (krui) + ကျောင်း (kyaung:)


ကတော်

wife of an official or a respected person


သမ္မတကတော်

/θəma̰da̰ɡədɔ̀/


ဝန်ကြီးချုပ်ကတော်

my-noun

ဝန်ကြီးချုပ်ကတော် • (wankri:hkyupka.tau)

/wʊ̀ɴd͡ʑíd͡ʑoʊʔɡədɔ̀/

ဝန်ကြီးချုပ် (wankri:hkyup) + ကတော် (ka.tau)

af

ဝန်ကြီးချုပ်


အဖွဲ့ဝင်

/ʔəpʰwɛ̰wɪ̀ɴ/


စာရင်းအင်း

/sàjɪ́ɴʔɪ́ɴ/

စာ (ca, “writing”) + ရင်း (rang:, “to invest, be closely related”) + အင်း (ang:, “magic grid”).

စာရင်းအင်းပညာ


ပဋိဇီဝဆေး

Pali ပဋိ (paṭi, “against”) + Pali ဇီဝ (jīva, “life”) + ဆေး (hce:, “medicine”), calque of English antibiotic. Cognate with Thai ปฏิชีวนะ (bpà-dtì-chii-wá-ná).


ရာမည

desc

→ Khmer: រាមញ្ញ (riəmaññĕəʼ)

→ Khmer: រាមញ្ញ (riəmaññĕəʼ)

→ Lao: ລາມັນ (lā man)


အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ

/ʔɛʔɡa̰məhàθènàpətḭ/

အဂ္ဂ (agga.) + မဟာ (ma.ha) + သေနာပတိ (senapa.ti.), from Pali aggamahāsenāpati.

af

(historical, military) commander-in-chief (military rank in pre-colonial Burma)


အဓိကရုဏ်း

အဓိကရုဏ်း (canonical)
a.dhi.ka.run: (romanization)

/ʔədḭka̰jóʊɴ/


မီးယပ်ပညာ

/míjaʔpjɪ̀ɴɲà/

မီးယပ် (mi:yap, “menses”) + ပညာ (pa.nya, “knowledge”).


ခဝဲ

Luffa acutangula
Luffa acutangula#Translingual

ridge gourd, angled loofah (Luffa acutangula)


ဥဏှိဿ

/ʔṵn̥eɪʔθa̰/

(Buddhism) top of the head of the Buddha


မဏိတော်

(Buddhism) upper part of the Buddha's sacred hair knot


ဥဏ္ဏလုံမွေးရှင်

/ʔòʊɴnəlòʊɴm̥wéʃɪ̀ɴ/

ဥဏ္ဏလုံ (unna.lum) + မွေး (mwe:, “hair”) + ရှင် (hrang, “live”)

com

(Buddhism) mark on the forehead of the Buddha


ဥဏ္ဏလုံ

/ʔòʊɴnəlòʊɴ/


ဝိတ်

my-noun

ဝိတ် • (wit)


မြွေဟောက်

မြွေဟောက် • (mrwehauk) (classifier ကောင်)

mrwehauk (romanization)
ကောင် (classifier)

မြွေ (mrwe, “snake”) + ဟောက် (hauk, “to roar; to bark; to snore”).


ယင်

From Proto-Sino-Tibetan *s-b-(r/j)aŋ (“fly, bee”). Compare Tibetan སྦྲང་བུ (sbrang bu, “bee”) and Old Chinese 蠅 (OC *b·lɯŋ, “fly”) (STEDT).

inh

ယင်ကောင် ယင်ကောင်#Burmese

(same as ယင်ကောင် (yangkaung)) fly (insect)


ရှောက်နု

hrauknu. (romanization)
လုံး (classifier)

ရှောက် (hrauk, “lemon”) + နု (nu., “tender”)


ဝမ်းဆက်

(slang) two-piece outfit or matching outfit


အသတ်

From Sanskrit असत् (asat, “non-existence”).

Burmese script mark silencing the implicit vowel (်), as on the final letter of this word.


အိုက်တင်

my-noun

အိုက်တင် • (uiktang)


တီး

(slang) tea (typically in reference to milk tea)


ဂုန္တန်

ဂုန္တန် • (guntan)

From Gujarati કુંદન (kundan). Cognate with Hindi कुंदन (kundan), Thai กุดั่น.

ornamental work with real or fake gold and jewels


အပ်ထောက်

အပ်ထောက် • (aphtauk)


ရာဘာ

→ Mon: လဗာ

rubber (pliable material derived from the sap of the rubber tree)


ရာခိုင်နှုန်း

ရာခိုင်နှုန်း

/jàkʰàɪɴn̥óʊɴ/

ရာ (ra) + ခိုင် (hkuing) + နှုန်း (hnun:)


လက်ဝါးကပ်တိုင်

my-noun

လက်ဝါးကပ်တိုင်

/lɛʔwəɡaʔtàɪɴ/


ယာ

From Proto-Lolo-Burmese *hya¹ (“swidden, field (mountain)”), from Proto-Tibeto-Burman *s-ya (“swidden”); cognate with Jingpho [script needed] (yi, “field”) (STEDT). Despite superficial similarities to Tibetan ལ (la, “hillside, mountain pass”) and modern Chinese 野 (yě, “open country, field, wilderness, countryside area”), the Tibetan and Chinese terms are likely not related.


ယာ

From Proto-Sino-Tibetan *g-(y/r)a (“right (hand)”). Cognate with Old Chinese 右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs, “right-hand direction; west”).

och-l

လက်ယာ


နံ

From Proto-Lolo-Burmese *ʔ-nam¹ (“side, rib”), from Proto-Tibeto-Burman *s-nam (“rib”). Cognate with Tangut [script needed] (now, “rib”) (STEDT); within Sinitic, Luce compares Old Chinese 脅 (OC *hlams, *hlab, “flank, ribs; to threaten”), which doesn't particularly resemble the Tibeto-Burman in phonetics. Note, however, 腩 (OC *nuːmʔ, “belly flesh, sirloin”) (whether the "dip in condiments" sense is related is unclear), particularly as the "sirloin" sense is primarily dialectal (though it does occur in Standard Chinese).


နံ

Borrowed from Pali nāma (“name; immaterial factors such as perception”).


နံ

အနက် အနက်#Burmese

(orthography) abbreviated form of အနက် (a.nak) derived by applying the mode of employing the superscripted dot -ံ in lieu of the de-vowelized ka (က် (k))


ကွီး

Contraction of ကိုကြီး (kui-kri:), commonly used in internet slang.


ညေး

Contraction of ညီလေး (nyile:), commonly used in internet slang.


ညလေး

Contraction of ညီမလေး (nyima.le:), commonly used in internet slang.


ခေး

Contraction of ကလေး (ka.le:), commonly used in internet slang.


အာဏာသား

my-noun

အာဏာသား • (anasa:)

အာဏာ (ana, “power”) + -သား (-sa:, “son”)


အကူ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကူ (ku, “to help”).


ခလာသီ

From Classical Persian خلاصی (xalāsī, “sailor”).


အလုပ်ရုံ

/ʔəloʊʔjòʊɴ/


သူရသတ္တိ

/θùja̰θaʔtḭ/


အမွေအနှစ်

my-noun

အမွေအနှစ် • (ʼa mve ʼa nhacʻ)

/ʔəmwèʔən̥ɪʔ/

ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် (kambha.a.mwea.hnac)


အကျိုး

desc

→ Shan: ဢၵျူဝ်း (ʼǎ kjó)

→ Shan: ဢၵျူဝ်း (ʼǎ kjó)

Inherited from Old Burmese အက္လိဝ် (akliw). By surface analysis, အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကျိုး (kyui:, “effect”).

surf

အကျိုးနှစ်ဖြာ


အကျိုး

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ကျိုး (kyui:, “to break”).


လေဖိအား

atmospheric pressure
atmospheric pressure

လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း


သံသယ

Learned borrowing from Pali saṃsaya (“doubt”).


ဆီမီးတောက်

climbing lily, flame lily (Gloriosa superba)

my:ဆီမီးတောက်ပင်


မီးခိုး

မီး (mi:, “fire”) + ခိုး (hkui:, “smoke”).

af

မီးခိုးစော်နံ


မီးခိုးရောင်

my-noun

မီးခိုးရောင်


တီ

From Proto-Tibeto-Burman *zril (“worm”). Cognate with Tibetan སྲིལ (sril, “silkworm”), Old Chinese 蚓 (OC *linʔ, “earthworm”) (STEDT).


ကိတ်

ကိတ် • (kit)

နက္ခတ် နက္ခတ်#Burmese

(astrology) the twenty-eighth lunar asterism; though the lunar asterism, i.e. nakshatra (နက္ခတ် (nakhkat)) consists of twenty-seven lunar mansions, indeed.


ယက်

From Proto-Tibeto-Burman *hjak ~ *hwak (“to scratch”); cognate with Mizo hiat (“scratch”) (STEDT).


လေသိုက်

my-noun

လေသိုက် • (lesuik)


မြေနင်းခွာစိုက်

မြေနင်းခွာစိုက်

A term employed when enumerating the number of cattle in a herd.


မြေနုကျွန်းပေါ်

မြေနုကျွန်းပေါ်

/mjènṵt͡ɕʊ́ɴbɔ̀/


မြေရိုင်း

မြေ (mre, “soil”) + ရိုင်း (ruing:, “intact”)


မျက်လုံး

မျက်- (myak-, “eye”) + လုံး (lum:, “round”)

prefix

Holonym: မျက်စိ (myakci.)


ကျားမျက်လုံး

/t͡ɕámjɛʔlóʊɴ/

ကျား (kya:, “tiger”) + မျက်လုံး (myaklum:, “eyeball”)


ကျားလျှာ

ကျား (kya:, “tiger”) + လျှာ (hlya, “tongue”)


အချုပ်အခြာအာဏာ

/ʔət͡ɕʰoʊʔ.ʔət͡ɕʰàʔànà/

အချုပ် (a.hkyup) + အခြာ (a.hkra) + အာဏာ (ana).


ကျားလက်သည်း

/t͡ɕálɛʔθɛ́/

ကျား (kya:, “tiger”) + လက်သည်း (laksany:, “claw”)

Tridacna gigas
Tridacna gigas#Translingual


မှန်စာ

မှန် (hman, “mirror”) + စာ (ca, “writing, letter”)


ကြောင်လိမ်လှေကား

my-noun

ကြောင်လိမ်လှေကား

ကြောင်လိမ်လှေကား • (kraunglimhleka:)

/t͡ɕàʊɴlèɪɴl̥èɡá/


ငုသိမ်

ငု (ngu., “Indian laburnum”) + သိမ် (sim, “small”)

com

pink cassia (Cassia javanica subsp. agnes, syn. C. nodosa)


ငု

Indian laburnum, golden shower (Cassia fistula)


ကြခတ်ဝါး

/t͡ɕəkʰaʔwá/

giant thorny bamboo (Bambusa bambos, syn. B. arundinacea (Retz.) Willd.)


အကော်ဒီယံ

/ʔəkɔ̀dìjàɴ/


ဖာလာစေ့

hpalace. (romanization)
စေ့ (classifier)

ဖာလာ (hpala, “cardamom”) + စေ့ (ce., “seed”)


ဇီရာစေ့

ဇီရာ (jira, “cumin”) + စေ့ (ce., “seed”)


ဇီရာ

→ Shan: ၸီႇယႃႇ (tsìi yàa)

ပူဒီနာ ပူဒီနာ#Burmese

(regional, Danu) Synonym of ပူဒီနာ (pudina, “mint”)


ပဲနံ့သာ

ပဲ (pai:, “bean”) + နံ့သာ (nam.sa, “fragrance”)

Trigonella foenum-graecum
Trigonella foenum-graecum#Translingual


ကုံကုမံ

Borrowed from Sanskrit कुंकुम (kuṃkuma).


ဇာတိပ္ဖိုလ်

my-noun

ဇာတိပ္ဖိုလ် • (jatiphpuil)


ဇာတိပ္ဖိုလ်စေ့

ဇာတိပ္ဖိုလ်စေ့ • (jatiphpuilce.) (classifier စေ့)

jatiphpuilce. (romanization)
စေ့ (classifier)

ဇာတိပ္ဖိုလ် (jatiphpuil, “nutmeg”) + စေ့ (ce., “seed”)


နာနတ်ပွင့်

my-noun

နာနတ်ပွင့် • (nanatpwang.) (classifier စေ့)

nanatpwang. (romanization)
စေ့ (classifier)

နာနတ် (nanat, “pineapple”) + ပွင့် (pwang., “flower”)


စက်ဆရာ

စက် (cak, “machine”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher”).


ကျောင်းနေဖက်

/t͡ɕáʊɴnèbɛʔ/

ကျောင်း (kyaung:) + နေ (ne) + ဖက် (hpak).


ဗာဒံ

Borrowed from Hindi बादाम (bādām), ultimately from Classical Persian بادام (bādām, “almond”).


အဝတာရ

Borrowed from Sanskrit अवतार (avatāra) or Pali avatāra.


မီးရှူးမီးပန်း

မီး (mi:) + ရှူး (hru:) + မီး (mi:) + ပန်း (pan:).


စုံထောက်

→ Shan: ၸုင်ႇထွၵ်ႈ (tsùng thāuk)


ဒူလာ

→ Shan: တူႇလႃႇ (tùu làa)


ဇလုံ

→ Shan: ၸလုင်ႇ (tsǎ lùng)

→ Jingpho: jarung


ရှိန်းခို

desc

→ Shan: သိင်းၶူဝ်ႇ (síng khò)

→ Shan: သိင်းၶူဝ်ႇ (síng khò)

→ Jingpho: hkying hku


အချက်

→ Jingpho: ăhkyak

→ Shan: ဢၶျၢၵ်ႈ (ʼǎ khjāak)

item; topic; matter; point; significance


ဆေးလိပ်

→ Jingpho: sălik

ဆေး (hce:, “medicine”) + လိပ် (lip, “to roll”).


ယမန်နှစ်

From an element ယမန် (ya.man) of unclear interpretation and origin + နှစ် (hnac, “year”).


မနှစ်

Likely a contraction of ယမန်နှစ် (ya.manhnac).


ဆားကြက်ဥ

/sʰát͡ɕɛʔ.ʔṵ/

ဆား (hca:, “salt”) + ကြက်ဥ (krak-u., “chicken egg”)


ဆားဘဲဥ

ဆား (hca:, “salt”) + ဘဲဥ (bhai:u., “duck egg”)


အဆောက်အအုံ

/ʔəsʰaʊʔ.ʔəʔú/

/ʔəsʰaʊʔ.ʔú/

အ- (a.-) + ဆောက် (hcauk) + အ- (a.-) + အုံ (um)


ပျဉ်းတော်သိမ်

my-noun

ပျဉ်းတော်သိမ် • (pyany:tausim)

/pjɪ́ɴdɔ̀θèɪɴ/

Clausena excavata, the leaves of which are used in Burmese cooking


ထော်လာဂျီ

/tʰɔ̀làd͡ʑì/

Borrowed from Mandarin 拖拉機／拖拉机 (tuōlājī).

zh-l

拖拉機／拖拉机 (tuōlājī)


တစ်လ

(colloquial) January (used in the context of stating dates)


နှစ်လ

(colloquial) February (used in the context of stating specific dates)


သုံးလ

(colloquial) March (used in the context of stating specific dates)


လေးလ

(colloquial) April (used in the context of stating specific dates)


ခြောက်လ

/t͡ɕʰaʊʔla̰/

ခြောက် (hkrauk, “six”) + လ (la., “month”)

af

(colloquial) June (used in the context of stating specific dates)

ပန်း ပန်း#Burmese


ငါးလ

(colloquial) May (used in the context of stating specific dates)


ခုနစ်လ

/kʰʊ̀ɴn̥əla̰/

(colloquial) July (used in the context of stating specific dates)


ရှစ်လ

(colloquial) August (used in the context of stating specific dates)


ကိုးလ

(colloquial) September (used in the context of stating specific dates)


ဆယ်လ

(colloquial) October (used in the context of stating specific dates)


ဆယ့်တစ်လ

/sʰɛ̰tɪʔla̰/

ဆယ့်တစ် (hcai.tac, “eleven”) + လ (la., “month”)

(colloquial) November (used in the context of stating specific dates)


ဆယ့်နှစ်လ

/sʰɛ̰n̥əla̰/

ဆယ့်နှစ် (hcai.hnac, “twelve”) + လ (la., “month”)

(colloquial) December (used in the context of stating specific dates)


ယပ်

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *g-yaːp (“to fan, winnow, paddle, wave”); cognate with Mizo zâap (“fan”), Tibetan གྱབ་མོ (gyab mo, “to fan, wave”), as well as perhaps Old Chinese 箑 (OC *sreːb, *sreb, “fan”). Said root is allofamic with Proto-Sino-Tibetan *krap (“to beat, thrash, winnow”), the latter whence Tibetan 'khrab-pa (“to strike, beat, winnow, fan”), Old Chinese 壓 (OC *qreːb, “to press down”) (STEDT).
Other theories have proposed a derivation from Proto-Sino-Tibetan *s-lap (“leaf”).

cog

fan (instrument with a broad surface which is operated manually to create an air current)


ငါးမူး

half of a monetary unit (e.g., kyat, dollar)


မတ်စေ့

မတ် (mat, “quarter”) + စေ့ (ce., “seed”)

af

(historical) mat, a former Burmese coin equal to 25 pya (a quarter of a kyat)


မြန်နှုန်းပြကိရိယာ

my-noun

မြန်နှုန်းပြကိရိယာ • (mranhnun:pra.ki.ri.ya)


ငါးကြင်း

Cirrhinus mrigala (a species of carp native to India and Myanmar)


ခေါက်

From Proto-Sino-Tibetan *s/r-kawk ~ *s/r-kwak (“outer covering, skin, bark, rind”). Cognate with Old Chinese 殼 (OC *kʰroːɡ, “hollow shell, husk”) (STEDT).


တရုတ်မဆလာ

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + မဆလာ (ma.hca.la, “masala”)


အိမ်တက်မင်္ဂလာ

/ʔèɪɴtɛʔmɪ̀ɴɡəlà/

အိမ် (im, “home”) + တက် (tak, “enter”) + မင်္ဂလာ (mangga.la, “auspicious”)


မြို့ပြနိုင်ငံ

မြို့ပြ (mrui.pra., “civil, urban”) + နိုင်ငံ (nuingngam, “country”). Calque of English city state.


မြမ္မာ

မြန်မာ မြန်မာ#Burmese

(historical, dated) Alternative spelling of မြန်မာ (mranma)


မြံမာ

မြန်မာ မြန်မာ#Burmese


ဋသန်လျင်းချိတ်

/ta̰θəjɪ́ɴd͡ʑeɪʔ/

ဋ (ta.) + သန်လျင်းချိတ် (sanlyang:hkyit).

com

သန်လျင်းချိတ်

name of the letter ဋ, the eleventh letter of the Myanmar alphabet


ဌဝမ်းဘဲ

/tʰa̰wʊ́ɴbɛ́/

name of the letter ဌ, the twelfth letter of the Myanmar alphabet


ဍရင်ကောက်

/da̰jɪ̀ɴɡaʊʔ/

name of the letter ဍ, the 13th letter of the Myanmar alphabet


ဎရေမှုတ်

name of the letter ဎ, the 14th letter of the Burmese alphabet


ဏကြီး

name of the letter ဏ, the 15th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ထဆင်ထူး

/tʰa̰sʰɪ̀ɴdú/

name of the letter ထ, the 17th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဒထွေး

name of the letter ဒ, the 18th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဓအောက်ခြိုက်

my-noun

ဓအောက်ခြိုက်

/da̰ʔaʊʔt͡ɕʰaɪʔ/

ဓ (dha.) + အောက် (auk) + ခြိုက် (hkruik).

com

name of the letter ဓ, the 19th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


နငယ်

name of the letter န, the 20th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ပစောက်

name of the letter ပ, the 21st letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဖဦးထုပ်

/pʰa̰ʔútʰoʊʔ/

/pʰa̰ʔoʊʔtʰoʊʔ/

name of the letter ဖ, the 22nd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဗထက်ခြိုက်

/ba̰tʰɛʔt͡ɕʰaɪʔ/

name of the letter ဗ, the 23rd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဘကုန်း

name of the letter ဘ, the 24th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ယပက်လက်

name of the letter ယ, the 27th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ရကောက်

name of the letter ရ, the 28th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


လငယ်

name of the letter လ, the 29th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဠကြီး

name of the letter ဠ, the 33rd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


လဆွဲ

the name of subscripted diacritic ္လ used to modify consonant sounds in Old Burmese.


သူဌေး

→ Jingpho: săhti

→ Shan: သထေး (sǎ thée)

Borrowed from Pali seṭṭhi (“treasurer”), from Sanskrit श्रेष्ठीन् (śreṣṭhīn). Indigenized as သူ- (su-, “-er”) + ဌေး (hte:, “wealthy”). Doublet of ချစ်တီး (hkyacti:).

der

Sanskrit श्रेष्ठीन् (śreṣṭhīn)


မအေလိုး

Spoonerism of အမေလိုး (a.melui:, “motherfucker”).

(vulgar, swear word, taboo) motherfucker


အမေလိုး

အမေ (a.me, “mother”) + လိုး (lui:, “to fuck”).


ဖာခေါင်း

ဖာ (hpa, “whore”) + ခေါင်း (hkaung:, “head”)

(offensive, vulgar) pimp, gigolo, male prostitute


ဖာမ

ဖာ (hpa, “whore”) + -မ (-ma., “-ess”), abbreviated form of ဖာသည်မ (hpasanyma.).


စာမွဲ

Abbreviated form of စာမေးပွဲ (came:pwai:).


အကိတ်

(slang) a voluptuous or full-figured female


သားကြီး

Karmadhāraya compound of သား (sa:, “son”) + ကြီး (kri:, “eldest”)

(slang) close friend (used as a term of endearment between male friends)


သန်လျင်းချိတ်

/θàɴjɪ́ɴd͡ʑeɪʔ/

iron hook attached to a royal palanquin or bier


ရေမှုတ်

my-noun

ရေမှုတ် • (rehmut)


ပုဒ်ဖြတ်

name of the Burmese punctuation mark ၊, analogous to the comma


ပုဒ်ထီး

ပုဒ် ကလေး (canonical)
pudka.le: (romanization)


တစ်ချောင်းပုဒ်

တစ်ချောင်းပုဒ်

/tət͡ɕʰáʊɴpoʊʔ/

တစ် (tac, “one”) + ချောင်း (hkyaung:, “stroke”) + ပုဒ် (pud).


နှစ်ချောင်းပုဒ်

/n̥ət͡ɕʰáʊɴpoʊʔ/

နှစ် (hnac, “two”) + ချောင်း (hkyaung:, “strokes”) + ပုဒ် (pud).

name of the Burmese punctuation mark ။, analogous to the fullstop


ပုဒ်ကြီး

my-noun

ပုဒ်ကြီး • (pudkri:)


သကာ

From Sanskrit शर्करा (śarkarā). Doublet of သကြား (sa.kra:).


ဟော်တယ်

ဟော်တယ် • (hautai)

Borrowed from English hotel, from French hôtel.


ပိုးကြာချည်

/pót͡ɕàt͡ɕʰì/

ပိုး (pui:, “silk”) + ကြာချည် (krahkyany, “lotus thread”).


ကြာချည်

ကြာ (kra, “lotus”) + ချည် (hkyany, “thread”).


ဖက်ဆစ်ဝါဒ

/pʰɛʔsʰɪʔwàda̰/


ခွေးသူတောင်းစား

/kʰwéðədáʊɴzá/

ခွေး (hkwe:, “dog”) + သူတောင်းစား (sutaung:ca:, “beggar”)

(vulgar, slang) a pejorative term for a person (lit. 'dog beggar')


သူတောင်းစား

သူ- (su-, “person”) + တောင်း (taung:, “to beg”) + စား (ca:, “eat”)


သူရဲကြီး

သူရဲ (surai:, “soldier”) + ကြီး (kri:, “great”)

(historical) elite troop famed for gallantry


သူကျက်

သူ- (su-, “-er”) + ကျက် (kyak, “familiar”)


သူကြီး

Karmadhāraya compound of သူ- (su-, “-er”) + ကြီး (kri:, “great”)


သူကောင်း

သူ- (su-, “-er”) + ကောင်း (kaung:, “good”)

a noble person, person of good character


သူကောင်းသား

သူကောင်း (sukaung:, “noble”) + -သား (-sa:, “child”)

သူကောင်း သူကောင်း#Burmese

synonym of သူကောင်း (sukaung:) (typically used sarcastically or derisively)


သူကောင်တင်

/θùɡàʊɴdɪ̀ɴ/

သူကောင် (sukaung, “corpse”) + တင် (tang, “to carry”)

limb of a tree which after being cut, does not fall to the ground but remains suspended in the foliage


သူစိမ်း

my-noun

သူစိမ်း • (sucim:)

သူ- (su-, “-er”) + စိမ်း (cim:, “fresh”)


သူစိမ်းတစ်ရံဆံ

/ðəzéɪɴtəjàɴzàɴ/

သူစိမ်း (sucim:, “stranger”) + တစ်ရံဆံ (tacramhcam)


သူဆင်းရဲ

/θùsʰɪ́ɴjɛ́/

သူ- (su-, “-er”) + ဆင်းရဲ (hcang:rai:, “poor”)

the poor; the needy; person in straitened circumstances


သူတစ်ထူး

သူ (su, “he”) + တစ် (tac, “one”) + ထူး (htu:, “special”)


သူတစ်ပါး

သူ (su, “he”) + တစ် (tac, “one”) + ပါး (pa:, “person”)


သူတော်

my-noun

သူတော် • (sutau)

Abbreviated form of ဖိုးသူတော် (hpui:sutau)


သူတော်ကောင်း

သူတော်ကောင်း • (sutaukaung:)

သူ- (su-, “-er”) + တော် (tau, “noble”) + ကောင်း (kaung:, “good”)


သူတော်စင်

သူ- (su-, “-er”) + တော် (tau) + စင် (cang)


သူတော်သူမြတ်

/θùdɔ̀θùmjaʔ/

သူ- (su-, “-er”) + တော် (tau) + သူ- (su-) + မြတ် (mrat)


သူနာတင်ကား

/θùnàdɪ̀ɴká/

သူနာ (suna, “patient”) + တင် (tang, “load”) + ကား (ka:, “car”)


သူနာတင်ယာဉ်

/θùnàtɪ̀ɴjɪ̀ɴ/

သူနာ (suna, “patient”) + တင် (tang, “load”) + ယာဉ် (yany, “vehicle”)


သူနာပြု

သူနာ (suna, “patient”) + ပြု (pru., “to nurse”)


သူပြောငါပြော

/θùpjɔ́ŋàpjɔ́/

သူ (su, “he”) + ပြော (prau:, “to say”) + ငါ (nga, “I; me”) + ပြော (prau:, “to say”)


သူပုန်သူကန်

my-noun

သူပုန်သူကန် • (supunsukan)

သူပုန် (supun, “rebel”) + သူ- (su-, “-er”) + ကန် (kan, “to kick”)


သူဖုန်းစား

သူ- (su-, “-er”) + ဖုန်း (hpun:) + စား (ca:, “to eat”); the second element from Sanskrit पुण्य (puṇya).


သူမိုက်

my-noun

သူမိုက် • (sumuik)


သူယုတ်မာ

သူယုတ်မာ • (suyutma)


သူယောင်

(mythology) fabulous creeper in the Himalayas said to bear flora in the form of nymphs


သူယောင်မယ်

သူယောင် သူယောင်#Burmese

(mythology) flower of the သူယောင် (suyaung) plant transformed into a beautiful maid through supernatural means


သူရင်းငှား

သူ- (su-, “-er”) + ရင်း (rang:) + ငှား (hnga:)

af

labourer (usually farmhand) who hires himself out for the entire season


သူရင်းတိုင်

/θəjɪ́ɴdàɪɴ/

သူ- (su-, “-er”) + ရင်း (rang:) + တိုင် (tuing)

farmer having a farmhand in regular employ


သူရဲကြီးအလံ

/θùjɛ́d͡ʑíʔəlàɴ/

သူရဲကြီး (surai:kri:, “great warrior”) + အလံ (a.lam, “pennant”)

(historical) pennant borne by the company gallant


သူရဲကောင်း

သူရဲ (surai:, “warrior”) + ကောင်း (kaung:, “great”)

man of moral and physical courage; hero; gallant


သူရဲပြေး

သူရဲ (surai:, “warrior”) + ပြေး (pre:, “to run”)

passage for soldiers on the battlements of a fortification


သူဟောင်းစကား

/θùháʊɴzəɡá/

သူ- (su-, “-er”) + ဟောင်း (haung:, “old”) + စကား (ca.ka:, “speech”)


သူအို

my-noun

သူအို • (suui)


ဝမ်းတဖိုး

/wʊ́ɴda̰pʰó/

Compound from Chinese 溫 /温 (wēn, “lukewarm”) + Chinese 豆腐 (“tofu”), likely borrowed via Shan.


မာလာရှမ်းကော

/màlàʃáɴkɔ́/

Borrowed from Chinese 麻辣香鍋 /麻辣香锅 (málà xiāngguō).


ဘန့်ပွေး

Careya arborea, the leaves of which are used to roll cheroots


ကတွတ်

Borrowed from Mon ခဒတ် (hətòt, “Ficus hispida”).


ကဒတ်

Borrowed from Mon ကဒါတ် (kətàt, “species of yam”).


အန်ကူးမုန့်

my-noun

အန်ကူးမုန့် • (anku:mun.)

/ʔàɴkúmo̰ʊɴ/

Partial calque of Hokkien 紅龜粿 /红龟粿, with the last term as Burmese မုန့် (mun.).


အော်ကွေ့

အော်ကွေ့ • (au-kwe.)


အော်ကွေ့ကြည်

/ʔɔ̀kwḛt͡ɕì/

Partial calque of Hokkien 芋粿, with Burmese ကြည် (krany, “clear”).


ကွေပင်ကား

kue bingka, a traditional dessert of Indonesian origin


အထပ်မုန့်

/ʔətʰaʔmo̰ʊɴ/

Calque of Indonesian kue lapis, decomposed into အထပ် (a.htap, “layers”) + မုန့် (mun., “snack”).

af

a steamed layered rice cake, similar to kue lapis


စံကား

Meronym: စံပါ (campa)

Magnolia champaca
Magnolia champaca#Translingual

champac (Magnolia champaca, syn. Michelia champaca)

my:စံကားပန်း


ပိန်းဥမုန့်

my-noun

ပိန်းဥမုန့် • (pin:u.mun.)

/péɪɴʔṵmo̰ʊɴ/

ပိန်းဥ (pin:u., “taro”) + မုန့် (mun., “snack”).


ကွေ့တီယို

Borrowed from Hokkien 粿條 /粿条 (kóe-tiâu, “ricecake strips”).

bor

kway teow; kuy teav (a flat rice noodle similar to spaghetti noodles)


နန်းပြား

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + ပြား (pra:, “flat”)

af

flat rice noodles, commonly called kway teow or kuy teav


နန်းပြားကြီး

/náɴbjád͡ʑí/

နန်းပြား (nan:pra:, “flat rice noodles”) + ကြီး (kri:, “big”)

wide flat rice noodles, similar to shahe fen


နန်းလတ်

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + လတ် (lat, “medium”)


နန်းသေး

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + သေး (se:, “small”)


ကွေတီယို

ကွေ့တီယို ကွေ့တီယို#Burmese

Alternative spelling of ကွေ့တီယို (kwe.tiyui)


ကွေလာပေးစ

ကွေလာပေး ကွေလာပေး#Burmese

Alternative spelling of ကွေလာပေး (kwelape:)


နိုင်ငံရေးသမား

/nàɪɴŋàɴjèðəmá/

/nàɪɴɡàɴjéðəmá/

နိုင်ငံရေး (nuingngam-re:) + သမား (sa.ma:).


တောက်တောက်ကြော်

my-noun

တောက်တောက်ကြော် • (tauktaukkrau)

/taʊʔtaʊʔt͡ɕɔ̀/

တောက် (tauk) + တောက် (tauk) + ကြော် (krau, “fried”), referring to a fried ground-meat patty. MED gives the sense of တောက် (tauk) as either "to cry (of a deer)", which seems unlikely, or "to blaze, shine", which is a bit more likely; another likely option is that တောက် (tauk) refers to a sense "hit or cut by a single, light blow", which does not seem to be listed by MED, but which is listed in STEDT and linked to Proto-Lolo-Burmese *ʔtök (“to cut by a blow, hack away at”), from Proto-Sino-Tibetan *m/r-tuk (“to cut, knock, pound”). In this case, compare Old Chinese 觸 (OC *tʰjoɡ, “to butt, knock against”).

der

a Sino-Burmese dish of fried minced meat or cutlet


ချိုချဉ်ကြော်

/t͡ɕʰòt͡ɕʰɪ̀ɴd͡ʑɔ̀/

ချိုချဉ် (hkyuihkyany, “sweet-and-sour”) + ကြော် (krau, “fried”)

af

a Sino-Burmese dish of sweet-and-sour meat


ဆီဥကြော်

/sʰəʔṵd͡ʑɔ̀/

ဆီ (hci, “oil”) + ဥ (u., “egg”) + ကြော် (krau, “fry”)

A Sino-Burmese dish of deep-fried meat nuggets


မော်တော်ပီကေ

my-noun

မော်တော်ပီကေ • (mautaupike)

/mɔ̀tɔ̀pìkè/


မော်တော်

မော်တော် • (mautau)


မော်တော်ယာဉ်

မော်တော်ယာဉ် • (mautauyany) (classifier စီး)

mautauyany (romanization)
စီး (classifier)

/mɔ̀tɔ̀jɪ̀ɴ/

မော်တော် (mautau, “motor”) + ယာဉ် (yany, “vehicle”).


မော်တော်ဘုတ်

my-noun

မော်တော်ဘုတ် • (mautaubhut)

/mɔ̀tɔ̀boʊʔ/

မော်တော် (mautau, “motor”) + ဘုတ် (bhut, “boat”).


မော်တော်ကား

my-noun

မော်တော်ကား • (mautauka:) (classifier စီး)

mautauka: (romanization)
စီး (classifier)

desc

→ Mon: မဝ်တဝ်ကာ

→ Mon: မဝ်တဝ်ကာ

မော်တော် (mautau, “motor”) + ကား (ka:, “car”).


သင်္ဘောသီးထောင်း

my-noun

သင်္ဘောသီးထောင်း • (sangbhau:si:htaung:)

/θɪ̀ɴbɔ́ðítʰáʊɴ/

သင်္ဘော (sangbhau:, “papaya”) + သီး (si:, “fruit”) + ထောင်း (htaung:, “to pound”)


ကုန်းဘောင်ကြီး

/kóʊɴbàʊɴd͡ʑí/

Borrowed from Chinese 宮保雞 /宫保鸡 (“kung pao chicken”), indigenized as ကုန်းဘောင် (kun:bhaung, “Konbaung”) + ကြီး (kri:, “great”).


ကြာဇံ

ကြာဆံ ကြာဆံ#Burmese


ဒန်ပေါက်

head

ဒန်ပေါက် • (danpauk)

ဒံပေါက် ဒံပေါက်#Burmese


မြီးရှည်

မြီးရှေ မြီးရှေ#Burmese


ဂျင်း

Misspelling of ချင်း (hkyang:, “ginger”).

ချင်း ချင်း#Burmese

(slang) prank, troll; a person who make such pranks


ကာရာအိုကေ

my-noun

ကာရာအိုကေ • (karauike)


ဆင်းရဲခြင်း

/sʰɪ́ɴjɛ́d͡ʑɪ́ɴ/


ဆာရှိမိ

Borrowed from Japanese 刺身(さしみ) (sashimi).


ကပ်စီးနည်း

ကပ်စေးနှဲ ကပ်စေးနှဲ#Burmese


ဆင်ခြေဖုံး

/sʰɪ̀ɴt͡ɕʰèbóʊɴ/

ဆင် (hcang) + ခြေ (hkre) + ဖုံး (hpum:).


အကျဉ်းသား

/ʔət͡ɕɪ́ɴðá/

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား


သက်တော်စောင့်

သက်တော်စောင့် • (saktaucaung.)

/θɛʔtɔ̀za̰ʊɴ/


ကရုဏာ

Borrowed from Pali karuṇā or Sanskrit करुणा (karuṇā, “compassion, pity”).


အာဏာသိမ်းမှု

my-noun

အာဏာသိမ်းမှု • (anasim:hmu.)

/ʔànàθéɪɴm̥ṵ/


ကထိက

Borrowed from Pali kathika (“speaker, preacher”), from Sanskrit कथिक (kathika, “narrator, storyteller”).

der

lecturer (of an educational institution)


မီးတုတ်

my-noun

မီးတုတ် • (mi:tut)


ပညာသင်ဆု

/pjɪ̀ɴɲàθɪ̀ɴsʰṵ/

ပညာ (pa.nya, “education”) + သင် (sang, “to learn”) + ဆု (hcu., “prize”)


ဟေတုပစ္စယော

/hètṵpɪʔsəjɔ́/

(Buddhism, philosophy) hetu-paccaya, the six "root conditions" (attachment, anti-attachment, aggressiveness, anti-aggressiveness, ignorance, and wisdom) that engender all thoughts and feelings in Buddhist philosophy


လမွတ်

Borrowed from Thai มะมุด (má-mút, “horse-mango”); compare also ละมุด (lá-mút, “Manilkara spp.”).


ဝန်ထမ်း

ဝန် (wan, “high ranking executive officer”) + ထမ်း (htam:, “to serve (duty)”).


ရဲမေ

ရဲ (rai:, “police”) + မေ (me, “term of endearment for a female”).


ဒလန်

Borrowed from Hindi दलाल (dalāl, “broker”), from Classical Persian دَلّال (dallāl), from Arabic دَلَّال (dallāl, “auctioneer, broker, middleman, agent”).


မာတာ

Learned borrowing from Pali mātar (“mother”)


နှင်းလျှောစီး

/n̥ɪ́ɴʃɔ́sí/

နှင်း (hnang:) + လျှော (hlyau:) + စီး (ci:).


လျှော

ncog

Proto-Sino-Tibetan *g/s-lwat (“to free, release, slip”)

och-l

脫 (OC *l̥ʰoːd, *l'oːd, “to take off clothes, slip off, escape”)


အသရေ

Derived from အ (a.) + Sanskrit श्री (śrī).


စိတ်ကူး

my-noun

စိတ်ကူး • (citku:)


စိတ်ကူးဉာဏ်

စိတ်ကူးဉာဏ် • (citku:nyan)


ကတညုတ

/kətɪ̀ɴɲṵta̰/

Borrowed from Pali kataññutā. Cognate with Khmer កតញ្ញុតា (kaʼtaññutaa).


ပလက်ဖောင်း

/pəlɛʔpʰáʊɴ/


ရည်မှန်းချက်

/jìm̥áɴd͡ʑɛʔ/

ရည် (rany) + မှန်း (hman:) + ချက် (hkyak).


ရှမ်ပိန်

my-noun

ရှမ်ပိန် • (hrampin)


ဓာတ်ခွဲခန်း

/daʔkʰwɛ́ɡáɴ/

ဓာတ် (dhat) + ခွဲ (hkwai:) + ခန်း (hkan:).


ငှက်ကုလားအုတ်

/ŋ̊ɛʔkəláʔoʊʔ/

ငှက် (hngak, “bird”) + ကုလားအုတ် (ku.la:ut, “camel”).


အီလက်ထရွန်နစ်

/ʔìlɛʔtʰəɹʊ̀ɴnɪʔ/


မင်းမဲ့စရိုက်

/mɪ́ɴmɛ̰zəjaɪʔ/

မင်း (mang:) + မဲ့ (mai.) + စရိုက် (ca.ruik).


ကြယ်နဂါး

ကြယ် (krai, “star”) + နဂါး (na.ga:, “dragon”)

af

Comprehensive term for the lunar mansions Anuradha, Jyeshtha, Mula.


နဂါးကျစ်

နဂါးပွက် (na.ga:pwak, “mud volcano”) + ကျစ် (kyac, “hardened”)


နဂါးငွေ့တန်း

/na̰ɡáŋwḛtáɴ/

From နဂါး (na.ga:, “dragon; naga”) + ငွေ့ (ngwe., “smoke; fume”) + တန်း (tan:, “column”).


နဂါးလှည့်

နဂါး (na.ga:, “dragon”) + လှည့် (hlany., “turn”)

af

direction of the head of the nāga which is believed to guard a house and thus determines the direction favorable for making a journey( used in Burmese astrology).


ပိုးနဂါး

ပိုး (pui:, “pest”) + နဂါး (na.ga:, “dragon”)


မြင်းမိုရ်ပွဲ

မြင်းမိုရ် (mrang:muir, “Mount Meru”) + ပွဲ (pwai:, “festival”)

Thadingyut သီတင်းကျွတ်

festival of lights held on the full-moon night of Thadingyut with lights arranged to resemble the shape of Mount Meru


ကျွတ်

great-great-great-great-grandson; the sixth generation


ရောက်တာ

my-noun

ရောက်တာ • (raukta)


ထာဝရဘုရား

/tʰàwəɹəpʰəjá/

ထာဝရ (htawa.ra., “eternal”) + ဘုရား (bhu.ra:, “deity”)

af

Adoniram Judson's translation of the Hebrew tetragrammaton YHWH in Burmese.


ပိတောက်

→ English: padauk

the gum-kino tree, Pterocarpus macrocarpus


အဋ္ဌဂံ

အဋ္ဌ (athta.) + ဂံ (gam). From Pali အဋ္ဌ (aṭṭha, “eight”) + ကောဏ (kau:na., “angle”). Cognate with Khmer អដ្ឋកោន (ʼatthaʼkaon).


မေထုန်

Pali မေထုန (methuna, “sexual intercourse”)


နုန်း

my-noun

နုန်း • (nun:)


ၐြီ

Borrowed from Mon ၐြဳ (śrī), Sanskrit श्री (śrī).


ပျားအုံ

ပျားအုံ • (pya:um)


ကွန်ဂရက်

congress (legislative body, e.g. in the US)


တိုက်လေယာဉ်

တိုက်လေယာဉ် • (tuikleyany) (classifier စင်း or စီး)

tuikleyany (romanization)
စင်း (classifier)
စီး (classifier)

/taɪʔlèjɪ̀ɴ/


ဝင်ပေါက်

ဝင် (wang, “to enter”) + အပေါက် (a.pauk, “hole”).


ပတ်ဝိုင်း

ဆိုင်းဝိုင်း ဆိုင်းဝိုင်း#Burmese

(music) drum circle in the traditional Burmese orchestra ensemble (ဆိုင်းဝိုင်း (hcuing:wuing:))


ပရိုင်းမိတ်

/pəɹáɪɴmeɪʔ/

my:ပရိုင်းမိတ်


အသူ

အ- (a.-) + သူ (su). Cognate with Rakhine အသူ.

measure of height and depth equivalent to the height of a man with upraised hands


ဈေးသည်

ဈေး (jhe:, “market”) + -သည် (-sany, “-er”).


ကုန်သည်ကြီး

/kòʊɴðèd͡ʑí/


ဗုဒ္ဓဝါဒီ

(Buddhism) Buddhist, a practitioner or follower of Buddhism


ဝါဒီ

ဗုဒ္ဓဝါဒီ ― buddha.wadi ― Buddhist

-ist, person who subscribes to a certain doctrine or ideology (usually as a suffix)


ကဲ

According to Hill (2019), the "overdo" sense is related to Old Chinese 嘉 (OC *kraːl, “excellent, auspicious; to praise”).
It is unclear whether the "oversee" sense is related to the "overdo" sense, though MED groups them together.

och-l

(same as အကဲ (a.kai:)) ability, quality, chief, mood, disposition


ချိုင်းထောက်

/d͡ʑáɪɴdaʊʔ/


သောတရှင်

/θɔ́ta̰ʃɪ̀ɴ/


ပဟေဠိ

Borrowed from Pali paheli, compare Hindi पहेली (pahelī).


အားကစားသမား

/ʔáɡəzáðəmá/


အိုးထိန်းသည်

အိုး (ui:) + ထိန်း (htin:) + သည် (sany).

potter (one who makes pots and ceramic wares)


ကက်ဆက်

cassette (small flat case containing magnetic tape)


သတင်းထောက်

/ðədɪ́ɴdaʊʔ/

သတင်း (sa.tang:, “news”) + ထောက် (htauk, “to investigate, prop up”).


နိမိတ်ကြီးလေးပါး

/nəmeɪʔ t͡ɕí lé pá/

နိမိတ် (ni.mit) + ကြီး (kri:) + လေး (le:) + ပါး (pa:)

compound

(Buddhism) vision of four persons (the aged, the sick, the dead and the recluse) as seen by the Bodhisattva Prince Siddhartha


ကျွမ်းကျင်သူ

/t͡ɕwáɴt͡ɕɪ̀ɴðù/

/t͡ɕʊ́ɴt͡ɕɪ̀ɴðù/

ကျွမ်း (kywam:) + ကျင် (kyang) + သူ (su).


ဆတ္တာသည်

Pali ဆေတ္တာ (chettā, “cutter”) + -သည် (-sany).


ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်

/zəbɪ̀ɴɲ̊aʔsʰàɪɴ/

ဆံပင် (hcampang) + ညှပ် (hnyap) + ဆိုင် (hcuing).

hair salon, hairdressing salon, barbershop


ငါးပါးသီလ

ငါး (nga:, “five”) + ပါး (pa:, “classifier”) + သီလ (sila., “morals, precepts”). Calque of Pali pañcasīla.


မျက်လှည့်ဆရာ

/mjɛʔl̥ɛ̰sʰəjà/


ပါရဂူ

Borrowed from Pali pāragū (“gone beyond; accomplished”).

bor+

Doctor of Philosophy
Doctor of Philosophy


လေယာဉ်မောင်

/lèjɪ̀ɴmàʊɴ/


လေယာဉ်မယ်

(air) stewardess, female flight attendant


တော်လှန်ရေးသမား

/tɔ̀l̥àɴjéðəmá/

တော်လှန်ရေး (tauhlanre:) + သမား (sa.ma:).


ကြက်တော

ကြက် (krak, “chicken, fowl”) + တော (tau:, “forest, jungle”)

af

Alexandrine parakeet
Alexandrine parakeet

Psittacula eupatria
Psittacula eupatria#Translingual

Alexandrine parakeet (Psittacula eupatria)


စာကြည့်တိုက်မှူး

/sàt͡ɕḭdaɪʔm̥ú/

စာကြည့်တိုက် (ca-krany.tuik) + မှူး (hmu:).

com

စာကြည့်တိုက်


ထန်းပင်မြစ်

/tʰáɴpɪ̀ɴmjɪʔ/

the edible, underground sprout from the toddy palm nut.


နံ့သာ

→ Shan: ၼၢမ်ႇသႃႇ (nàam sàa)


ပူး

Cognate with Shan ပူး (púu), though the direction of borrowing is unclear.


လေလံ

Borrowed from Hindi नीलाम (nīlām, “auction”).


ခိုလှုံခွင့်

/kʰòl̥òʊɴɡwɪ̰ɴ/

ခို (hkui) + လှုံ (hlum) + ခွင့် (hkwang.).


အပ်ချုပ်သမား

/ʔaʔt͡ɕʰoʊʔðəmá/

အပ် (ap) + ချုပ် (hkyup) + သမား (sa.ma:).


ပေါင်မုန့်ဖုတ်သူ

my-noun

ပေါင်မုန့်ဖုတ်သူ • (paungmun.hputsu)

/pàʊɴmo̰ʊɴpʰoʊʔθù/

ပေါင်မုန့် (paungmun.) + ဖုတ် (hput) + သူ (su).


လူနာတင်ကား

/lùnàdɪ̀ɴká/


ဝက်အူလှည့်

/wɛʔ.ʔùl̥ɛ̰/


ဆုံ

From Proto-Lolo-Burmese *dzum³/¹ ~ tsum¹ (“pair, even number”), from Proto-Sino-Tibetan *dzum ~ tsum (“pair”) (STEDT). By synchronic analysis, a causative formation related to စုံ (cum, “to be completed, sufficient”); see there for more.


ဆုံ

From Proto-Tibeto-Burman *(t)sum (“mortar”); cognate with Mizo [Term?] (sûm, “mortar”) (STEDT). Despite MED grouping the terms together, unclear if related to the "coincide" sense of Etymology 1. If related, perhaps the mortar was seen by Tibeto-Burman tribes as the tool where ingredients met and mashed together.

mortar, mill, press, bowl (of a tobacco pipe)


ပြောင်

praung (romanization)
ကောင် (classifier)

From Proto-Sino-Tibetan *brawŋ (“wild yak, buffalo”) (STEDT, Boodberg 1937, Schuessler, 2007), cognate with Tibetan འབྲོང ('brong, “wild yak”), Chinese 犎 (fēng, “zebu”).


ဆတ်

From Proto-Tibeto-Burman *tswat (“antelope, sambar deer”).


ဗျာပါဆံ

desc

→ Shan: ၵျႃႇပသၢၼ်ႇ (kjàa pǎ sàan)

→ Shan: ၵျႃႇပသၢၼ်ႇ (kjàa pǎ sàan)

Pali ဗျာပါရ (byāpāra) + ဆံ (hcam, “hair”)

af

young girl's hair style with locks of hair falling from behind the ears


အန်ပေါင်း

my-noun

အန်ပေါင်း • (anpaung:)

Borrowed from Hokkien 紅包 /红包 (âng-pau, “red envelope”).

bor

monetary gift which is given during holidays or special occasions, such as the Chinese New Year.


ပုထုဇဉ်

From Pali puthujjana (“unwise, uneducated”).


အာချာန်

my-noun

အာချာန် • (ahkyan)


လောကဓာတ်

Derived from Pali loka + dhātu or analysed as လောက (lau:ka.) + ဓာတ် (dhat).


သိန်

သိန် • (sin)

Inherited from Old Burmese သိရ် (sir), itself a derivation from Pali siri. Doublet of သီရိ (siri.).


သောက်တော်ခွက်

သောက်တော်ခွက် • (sauktauhkwak)

/θaʊʔdɔ̀kʰwɛʔ/

သောက် (sauk) + တော် (tau) + ခွက် (hkwak).


ဒေါသ

Borrowed from Pali dosa. Doublet of ဒေါ (dau:).

flaw (in a gem or a piece of literature)

defect (in one of the essential humors of the body)


ဒေါ

Abbreviation of ဒေါသ (dau:sa.)., which is borrowed from Pali dosa.


တာ

cog

Proto-Kuki-Chin *taʔ (“to gauge, measure”)

och-l

圖 (OC *daː, “diagram; to plot, plan; to draw”)

ကုလလေး ကုလလေး#Burmese

အရညကင် အရညကင်#Burmese

မြင်းမိုရ် မြင်းမိုရ်#Burmese

စက္ကဝါ စက္ကဝါ#Burmese

(historical) unit of distance measure (equal to four cubits as in ကုလလေး (ku.la.le:) or အရညကင် (a.ra.nya.kang), seven cubits as in မြင်းမိုရ် (mrang:muir) or ten cubits as in စက္ကဝါ (cakka.wa)

(historical, archaic) receptacle with cover; box


ဂေးရှား

Borrowed from Japanese 芸者(げいしゃ) (geisha, “artisan”).


စမုန်စပါး

/səmòʊɴzəbá/

စမုန် (ca.mun, “category of spices”) + စပါး (ca.pa:, “rice paddy”). According to the Myanmar Language Commission, said to derive from Sanskrit अजमोद (ajamoda, “celery”) + Sanskrit यव (yava, “barley”)


ပိုစွန်း

Derived from English pole + စွန်း (cwan:).


စစ်အေးတိုက်ပွဲ

/sɪʔ.ʔétaɪʔpwɛ́/


စစ်အေး

my-noun

စစ်အေး • (cace:)

စစ် (cac, “war”) + အေး (e:, “cold”), a calque of English cold war.


ဂျက်လေယာဉ်

/d͡ʑɛʔlèjɪ̀ɴ/

Partial calque of English jet plane, from jet + လေယာဉ် (leyany).


ထမင်းချိုး

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑó/

ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + ချိုး (hkyui:, “crust”)

af

scorched rice (slightly burnt rice at the bottom of the pot)


ပြောက်ကျား

my-noun

ပြောက်ကျား • (praukkya:)

ပြောက်ကျားစစ်


စည်သူ

one of the highest honorific titles in Burmese culture


ပုည

From Pali puñña. Compare Mon ပိုန် and Shan ပုင်ႇၺႃႇ (pùng nyàa).

(literary, formal) good deed, meritorious deed


ကောင်းမှု

→ Jingpho: kawngmu

ကောင်း (kaung:, “good”) + မှု (hmu., “particle”)


ချည်မန်းကွင်း

/t͡ɕʰìmáɴɡwɪ́ɴ/

ချည် (hkyany, “thread”) + မန်း (man:, “mantra”) + ကွင်း (kwang:, “loop”)

a charmed thread band that is believed to have several magic effects such as soul-binding, sealing and shapeshifting

a talisman-like mystic noose commonly used in Burmese witch-hunts


ဝိပါကဝဋ်

/wḭbàɡa̰wʊʔ/


ဝိပါက်

desc

→ Mon: ဝဳပက်

→ Mon: ဝဳပက်


လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်

/loʊʔpʰɔ̀kàɪɴbɛʔ/

လုပ် (lup, “work”) + ဖော် (hpau, “to reveal, clean up”) + ကိုင် (kuing, “to hold”) + ဖက် (hpak, “to match”).


ကစီဓာတ်

ကစီ (ka.ci, “rice porridge”) + ဓာတ် (dhat, “essence”)


အဆီဓာတ်

အဆီ (a.hci, “fat”) + ဓာတ် (dhat, “essence”)


အသားဓာတ်

အသား (a.sa:, “meat”) + ဓာတ် (dhat, “essence”)


အရပ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ရပ် (rap, “to stand”).


အတိုက်အခံ

/ʔətaɪʔ.ʔəkʰàɴ/


အသင်္ချေ

/ʔəθɪ̀ɴt͡ɕʰè/


ကုန်ထုတ်သမဝါယမ

/kòʊɴtʰoʊʔθəma̰wàjəma̰/

ကုန် (kun) + ထုတ် (htut) + သမဝါယမ (sa.ma.waya.ma.).


စားသုံးသူသမဝါယမ

/sáθóʊɴðəma̰wàjəma̰/

စားသုံးသူ (ca:sum:su) + သမဝါယမ (sa.ma.waya.ma.).


သယံဇာတ

/θəjàɴzàta̰/


ရေငုပ်သင်္ဘော

/jèŋoʊʔθɪ̀ɴbɔ́/

ရေ (re) + ငုပ် (ngup) + သင်္ဘော (sangbhau:).

submarine (a boat that can go underwater)

my:ရေငုပ်သင်္ဘော


ဇနကထာ

/zəna̰ɡətʰà/

ဇန (ja.na., “people”) + ကထာ (ka.hta, “story”). Learned borrowing from Pali janakathā.


ပုံဆောင်ခဲ

/pòʊɴzàʊɴɡɛ́/


ရေခဲတောင်

my:ရေခဲတောင်


ဆန္ဒခံယူပွဲ

/sʰàɴda̰kʰàɴjùbwɛ́/

ဆန္ဒ (hcanda.) + ခံ (hkam) + ယူ (yu) + ပွဲ (pwai:).


ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့

my-noun

ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ • (kuiyca:hlaia.hpwai.)

/kòjzəl̥ɛ̀ʔəpʰwɛ̰/

ကိုယ်စားလှယ် (kuiyca:hlai) + အဖွဲ့ (a.hpwai.)

com

ကိုယ်စားလှယ်


ဒါလီ

dali (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


ဘယက်

my-noun

ဘယက် • (bha.yak) (classifier ကုံး or သွယ်)

bha.yak (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


လည်ဆွဲ

lanyhcwai: (romanization)
ကုံး (classifier)


စစ်အာဏာရှင်ဝါဒ

/sɪʔ.ʔànàʃɪ̀ɴwàda̰/

စစ် (cac) + အာဏာရှင် (anahrang) + ဝါဒ (wada.)

com

my:စစ်အာဏာရှင်ဝါဒ


အဖြစ်အပျက်

/ʔəpʰjɪʔ.ʔəpjɛʔ/


တူညီဝတ်စုံ

/tùɲìwʊʔsòʊɴ/


ပြည်တွင်းစစ်

my:ပြည်တွင်းစစ်


စစ်သင်္ဘော

/sɪʔθɪ̀ɴbɔ́/


သန့်ရှင်းရေးသမား

my-noun

သန့်ရှင်းရေးသမား • (san.hrang:re:sa.ma:)

/θa̰ɴʃɪ́ɴjéðəmá/

သန့်ရှင်း (san.hrang:, “to clean”) + ရေး (re:, “to write, draw, compose”) + သမား (sa.ma:, “-er”).


လက်ပစ်ဗုံး

/lɛʔpɪʔbóʊɴ/


စိုက်ခင်း

plantation, field cultivated with crops or trees


စာရင်းအင်းပညာ

/səjɪ́ɴʔɪ́ɴpjɪ̀ɴɲà/

စာရင်းအင်း (carang:ang:, “data, statistics”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom, knowledge”)


ကြောင်း

အကြောင်း အကြောင်း#Burmese

(same as အကြောင်း (a.kraung:)) fact, topic, reason, cause


ရှယ်ယာ

(finance) share (a financial instrument that shows that one owns a part of a company that provides the benefit of limited liability)


အော်တိုကရေစီ

/ʔɔ̀tòkəɹèsì/

my:အော်တိုကရေစီ


ထွန်ခြစ်

/tʰʊ̀ɴd͡ʑɪʔ/


ဂျုတ်

my-noun

ဂျုတ် • (gyut)


ကွန်မြူနစ်

/kʊ̀ɴmjùnɪʔ/


ဘာသန္တရ

/bàðàɴdəɹa̰/


ပြုတ်တူ

ပြုတ်တူ • (pruttu)


ယက္ခ

From Sanskrit यक्ष (yakṣa, “yakṣa”). Cognate with យក្ស (yĕək); Lao ຍັກ (nyak) and Thai ยักษ์ (yák). Compare Pali yakkha.


အပေါ်အင်္ကျီ

အပေါ်အင်္ကျီ • (a.pauangkyi) (classifier ထည်)

a.pauangkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/ʔəpɔ̀ʔɪ́ɴd͡ʑì/


အာဏာရှင်စနစ်

/ʔànàʃɪ̀ɴsənɪʔ/

my:အာဏာရှင်စနစ်


သိဟ်

သိဟ် • (sih)


သစ်ခွရည်

/θɪʔkʰwa̰jì/

သစ်ခွ (sachkwa., “orchid”) + ရည် (rany, “liquid”)


သစ်ခွ

သစ် (sac, “wood”) + ခွ (hkwa., “to span”)


ဆဋ္ဌမအာရုံ

/sʰaʔtʰəma̰ʔàjòʊɴ/

ဆဋ္ဌမ (hcathta.ma., “sixth”) + အာရုံ (arum, “sense”)


အာရုံငါးပါး

/ʔàjòʊɴŋábá/

အာရုံ (arum, “sense”) + ငါး (nga:, “five”) + ပါး (pa:, “classifier”)


စားအုန်းဆီ

head

စားအုန်းဆီ • (ca:un:hci)

စား (ca:, “edible”) + အုန်း (un:, “coconut”) + ဆီ (hci, “oil”)


အိုင်

my-noun

အိုင် • (uing)

အိုင်ချင်း အိုင်ချင်း#Burmese

(same as အိုင်ချင်း (uinghkyang:)) folk song beginning with the phrase ချစ်တဲ့သူငယ်လေ (hkyactai.su-ngaile), sung by paddy transplanters


အိုင်

အိုင် • (uing)


လမ်းဘေးစာ

လမ်း (lam:, “road”) + ဘေး (bhe:, “side”) + စာ (ca, “food”)


ညဈေး

ည (nya., “night”) + ဈေး (jhe:, “market”).


နို့မှုန့်

my-noun

နို့မှုန့် • (nui.hmun.)

နို့ (nui., “milk”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ငရုတ်မှုန့်

/ŋəjoʊʔm̥o̰ʊɴ/

ငရုတ် (nga.rut, “chili”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ဆန်မှုန့်

/sʰàɴm̥o̰ʊɴ/

ဆန် (hcan, “rice”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


အုန်းသီးမှုန့်

my-noun

အုန်းသီးမှုန့် • (un:si:hmun.)

/ʔóʊɴθím̥o̰ʊɴ/

အုန်း (un:, “coconut”) + သီး (si:, “fruit”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ကောက်ညှင်းမှုန့်

/kaʊʔɲ̊ɪ́ɴm̥o̰ʊɴ/

ကောက်ညှင်း (kaukhnyang:, “glutinous rice”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


လက်တို

လက် (lak, “clothes”) + တို (tui, “short”).


လ္ဘက်

လက်ဖက် လက်ဖက်#Burmese


စက

middling quality, size; neither here nor there; neither short nor long.


ရသာ

From Pali rasa (“juice; taste; sense; pleasure”), from Sanskrit रस (rasa). Compare Malay rasa. Doublet of အရသာ (a.ra.sa).


ပြည်ကြီး

Karmadhāraya compound of ပြည် (prany, “kingdom”) + ကြီး (kri:, “big”).

com

(historical) appellation for Burmese kingdoms


ဉာဏလုပ်သား

/ɲàna̰loʊʔðá/

ဉာဏ (nyana., “intellect”) + လုပ် (lup, “work”) + -သား (-sa:, “son”)


ဘူတာ

Said to be from Hindi गुद (gud) according to the Myanmar Language Commission, but very unlikely. Other scholars and colloquial traditions said it was derived from Hindi वृद्ध (vŕddh, “the elder”), which was once used to refer to the often elderly station master; this seems phonologically a bit more likely.


မြင့်မိုရ်

မြင်းမိုရ် မြင်းမိုရ်#Burmese


မောက်ချိုက်

my-noun

မောက်ချိုက် • (maukhkyuik)

/maʊʔt͡ɕʰaɪʔ/

maocai, a stewed dish originating from Chengdu, China


ဇီး

Borrowed from Pali jīva (“life”). Doublet of ဇီဝ (jiwa.).


ဘဲ့

Borrowed from Mon ဗၜေံ. Cognate with Khmer ពពែ (pɔɔpɔpɛɛ), Nyah Kur แพะ, Chong แพ่ะ, Thai แพะ (pɛ́).


ပေယျာလ

Learned borrowing from Pali peyyāla (“repetition; succession; formula; way of saying; phrase”). Cognate with Thai ไปยาล (bpai-yaan).

lbor

ellipsis (as indicated by ‹ပ›, ‹လ›, and ‹ယ›).


စာချန်မှတ်

/sàd͡ʑàɴm̥aʔ/

ellipsis (as indicated by ‹ပ›, ‹လ›, and ‹ယ› in Burmese).


ဝသန်

Borrowed from Pali vasanta. Cognate with Thai วสันต์ (wá-sǎn). Doublet of ဝသန္တ (wa.santa.).


ထီးကြီးသုပ်

/tʰíd͡ʑíθoʊʔ/

ထေရ် (hter, “monk”) + သုပ် (sup, “salad”), since pickled tea leaf salad was offered to Buddhist monks.

af

(regional, Myingyan) fermented or pickled tea leaf salad


မီးပလွေ

မီး (mi:, “fire”) + ပလွေ (pa.lwe, “flute”)

(slang, regional, Myingyan, Yaw) blowpipe (for blowing air to increase the heat of a flame)


လက်နှီးစုတ်

my-noun

လက်နှီးစုတ် • (lakhni:cut)

/lɛʔn̥ísoʊʔ/

လက် (lak, “hand”) + နှီး (hni:, “close”) + စုတ် (cut, “tear”)


သားတော်

my-noun

သားတော် • (sa:tau)


ခံတောင်း

wide-mouthed, shallow basket used by hawkers to carry their wares


မုန့်ကြာခွက်

/mo̰ʊɴt͡ɕàɡwɛʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + ကြာ (kra, “lotus”) + ခွက် (hkwak, “cup”)

af

crisp edged pancake made of rice flour and palm sugar batter


မုန့်စလင်းထောင်

/mo̰ʊɴsəlɪ́ɴdàʊɴ/

မုန့် (mun., “snack”) + စလင်း (ca.lang:, “quartz”) + ထောင် (htaung)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese


မုန့်ဖော်ခွက်

/mo̰ʊɴpʰɔ̀ɡwɛʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + ဖော် (hpau, “float”) + ခွက် (hkwak, “cup”)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese

(regional, Myingyan) Synonym of မုန့်ကြာခွက် (mun.krahkwak)


မုန့်ခဲဘွယ်

/mo̰ʊɴkʰɛ́bwɛ̀/

မုန့် (mun., “snack”) + ခဲ (hkai:, “solid”) + ဘွယ် (bhwai)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese


ဂေါ်ဖီ

Borrowed from Hindi गोभी (gobhī). Myanmar Language Commission claims it is a portmanteau of ကံ့ကော် (kam.kau, “Mesua ferrea”) + သရဖီ (sa.ra.hpi, “Callophyllum amoenum”).

cauliflower (typically used in a compound)


သရဖီ

a species of tree that bearing white fragrant flowers (Calophyllum amoenum).


ဂေါ်လီ

my-noun

ဂေါ်လီ • (gauli)


ဖန်တူလုံး

/pʰàɴtùlóʊɴ/

ဖန် (hpan, “glass”) + တူ (tu, “same”) + လုံး (lum:, “ball”)

af

(regional, Myingyan) marble (toy) made of glass


ကျောက်တူလုံး

my-noun

ကျောက်တူလုံး • (kyauktulum:)

/t͡ɕaʊʔtùlóʊɴ/

ကျောက် (kyauk, “stone”) + တူ (tu, “same”) + လုံး (lum:, “ball”)

af

(regional, Myingyan) marble (toy) made of stone


ဥနီ

Abbreviation of မုန်လာဥနီ (munlau.ni)., ဥ (u., “root”) + နီ (ni, “red”)

မုန်လာဥနီ မုန်လာဥနီ#Burmese

(regional, Yangon) Synonym of မုန်လာဥနီ (munlau.ni, “carrot”)


ခါကြက်ဥ

/kʰàt͡ɕɛʔ.ʔṵ/

ခါ (hka) + ကြက် (krak, “chicken”) + ဥ (u., “root”)

မုန်လာဥနီ မုန်လာဥနီ#Burmese

(regional, Myingyan) Synonym of မုန်လာဥနီ (munlau.ni, “carrot”)


ပဲရာဇာ

(Myingyan, Mandalay) lentil (Lens esculenta)


ပီနန်သီး

ပီနန် (pinan, “Penang”) + သီး (si:, “fruit”)

(regional, Yangon) a variety of small and spicy chili pepper


ကုလားအော်

my-noun

ကုလားအော် • (ku.la:au)

ကုလား (ku.la:, “Indian”) + အော် (au, “scream”)

af

(regional, Myingyan) a variety of small and spicy chili pepper


ရှင်ဖ

မယ်တော် မယ်တော်#Burmese

(Buddhism, honorific, regional, Danu) Synonym of မယ်တော် (maitau, “father (of Buddhist sāmaṇeras)”)


ရှင်မွေ့

မယ်တော် မယ်တော်#Burmese

(Buddhism, honorific, regional, Danu) Synonym of မယ်တော် (maitau, “mother (of Buddhist sāmaṇeras)”)


အနောင်

(regional, Danu) brother-in-law (specifically elder sister's husband, or husband's elder brother)


အဒေါ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဒေါ် (dau, “honorific prefix for women”).

aunt (specifically, younger sister of one's mother)

မိထွေး မိထွေး#Burmese

(regional, Danu) Synonym of မိထွေး (mi.htwe:, “stepmother”)


အမင်း

ဦးလေး ဦးလေး#Burmese

(regional, Danu) Synonym of ဦးလေး (u:le:, “uncle”)


ကိုရင်

ကို (kui, “polite prefix to a young man's name”) + ရင် (rang, “chest”).

အစ်ကို အစ်ကို#Burmese

(regional, Danu) Synonym of အစ်ကို (ackui, “elder brother”)


မမ

(colloquial, honorific) term of endearment for females

အစ်မ အစ်မ#Burmese

(regional, Danu) Synonym of အစ်မ (acma., “elder sister”)


အဘ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဘ (bha., “father”). Doublet of အဖ (a.hpa.).

term of endearment for a man who is about the same age as one's father

(regional, Danu) Synonym of အဖေ (a.hpe, “father”)


မေကြီး

အဘွား အဘွား#Burmese

(regional, Danu) Synonym of အဘွား (a.bhwa:, “grandmother”)


မုန်လာခဲ

/mòʊɴlàkʰɛ́/

မုန်လာ (munla, “turnip”) + ခဲ (hkai:, “frozen”).

ဂေါ်ဖီပန်း ဂေါ်ဖီပန်း#Burmese

(regional, Danu) Synonym of ဂေါ်ဖီပန်း (gauhpipan:, “cauliflower”)


မိညော်

ကြောင် ကြောင်#Burmese

(regional, Danu) Synonym of ကြောင် (kraung, “cat”)


ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒ

my-noun

ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒ • (ngrim:hkyam:re:wada.)

/ɲéɪɴd͡ʑáɴjèwàda̰/

ငြိမ်းချမ်းရေး (ngrim:hkyam:re:) + ဝါဒ (wada.)

com

ငြိမ်းချမ်းရေး


ယောက်သွား

my-noun

ယောက်သွား • (yaukswa:)


သယ်ရင်း

abbreviation of

သူငယ်ချင်း သူငယ်ချင်း#Burmese

(slang) Abbreviation of သူငယ်ချင်း (su-ngaihkyang:)., commonly used as an internet shorthand


ဒါယကာ

Borrowed from Pali dāyaka, from Sanskrit दायक (dāyaka, “donor”), from the root दा (dā, “to give”).

(honorific) term of address used by monks to laymen


ဒါယိကာ

(honorific) term of address used by monks to female laypersons


ဒကာမ

ဒကာ (da.ka) + -မ (-ma.), the former element from Pali dāyaka.


အညမည

/ʔɪ̀ɴɲa̰mɪ̀ɴɲa̰/


ကျီးတာရာ

ကျီး (kyi:, “crow”) + တာရာ (tara, “star”)

af

(astrology, astronomy) Perseus (constellation)


ချိန်တာရာ

/t͡ɕʰèɪɴtàjà/

(astrology, astronomy) constellation of stars from the hind legs of Ursa Major


ဆံကျင်တာရာ

/sʰàɴt͡ɕɪ̀ɴtàjà/

ဆံ (hcam) + ကျင် (kyang, “star”) + တာရာ (tara)

(astrology, astronomy) Coma Berenices (constellation)


ဆင်တာရာ

(astrology, astronomy) Cygnus (constellation)


တံငါတာရာ

တံငါ (tamnga, “fisherman”) + တာရာ (tara, “star”)

(astrology, astronomy) Hercules (constellation)


ပုစွန်တာရာ

/bəzʊ̀ɴtàjà/

ပုစွန် (pu.cwan, “prawn”) + တာရာ (tara, “star”)

(astrology, astronomy) constellation comprising stars from the head, and forelegs of the Great Bear (Ursa Major)


ဗျိုင်းတာရာ

ဗျိုင်း (byuing:, “egret”) + တာရာ (tara, “star”)

(astrology, astronomy) Cassiopeia (constellation)


ဟင်္သာတာရာ

/hɪ̀ɴθàtàjà/

(astrology, astronomy) Auriga (constellation)


မြင်းတာရာ

မြင်း (mrang:, “horse”) + တာရာ (tara, “star”)

(astrology, astronomy) Cepheus (constellation)


နက္ခတ်တာရာပြခန်း

နက္ခတ် (nakhkat, “star”) + တာရာ (tara, “star”) + ပြခန်း (pra.hkan:, “exhibition hall”)


နက္ခတ်မျှော်စင်

/nɛʔkʰaʔm̥jɔ̀zɪ̀ɴ/

နက္ခတ် (nakhkat, “star”) + မျှော်စင် (hmyaucang, “tower”)


မျှော်စင်

မျှော် (hmyau, “to view”) + စင် (cang, “tower”)


မျိုးရိုးပညာ

/mjójópjɪ̀ɴɲà/


ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ

/dàtʔábésɛʔjòʊɴ/

ဓာတ်အား (dhat-a:) + ပေး (pe:) + စက်ရုံ (cak-rum)

com

my:ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ


ဝါပ

rest of the year excluding vassa, period of the Buddhist lent


အရှင်မင်းမြတ်

/ʔəʃɪ̀ɴmɪ́ɴmjaʔ/

အရှင် (a.hrang) + မင်း (mang:) + မြတ် (mrat)

af

(historical, honorific, royal, of a king) respectful form of address used for a king


ဂေါပက

(Buddhism, honorific) pagoda or monastery trustee


လှိုင်းတို

လှိုင်း (hluing:, “wave”) + တို (tui, “short”).


လှိုင်းလတ်

လှိုင်း (hluing:, “wave”) + လတ် (lat, “middle; medium”).


အလတ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + လတ် (lat, “middle; medium”).


ဖိုတိုစတက်

/pʰòtòsətɛʔ/


ပဒ

From Pali pada. Doublet of ပိုဒ် (puid) and ပုဒ် (pud).


အက္ခရာသင်္ချာ

head

အက္ခရာသင်္ချာ

/ʔɛʔkʰa̰jàθɪ̀ɴt͡ɕʰà/

အက္ခရာ (akhka.ra, “letter of the alphabet”) + သင်္ချာ (sanghkya, “mathematics”).


ဂျီဩမေတြီ

/d͡ʑìʔɔ́mètɹì/


အလျှံ

From Proto-Sino-Tibetan *s-ljam (“tongue; lick; flame”) (STEDT). Cognate with Chepang लेम्ह्सा (lemh‑, “to lick”), Chinese 炎 (OC *ɦlam, “flame; to blaze”), 焰 (OC *loms, “to flame up”), 舔 (OC *l̥ʰiːmʔ, “to lick”).


အရင်းအနှီး

/ʔəjɪ́ɴʔən̥í/


ပင်

Possibly from Proto-Sino-Tibetan *(b/p)ul (“root; stump; tree”). Cognate with Old Chinese 本 (OC *pɯːnʔ, “source; root”). Luce tentatively gives 萌 (OC *mreːŋ, “sprout”) as a cognate.


ပေ

corypha palm; talipot palm (Corypha elata, Corypha umbraculifera)


ပေ

Apparently from a Proto-Lolo-Burmese *bi¹ (“anvil”), though it has been speculated that the word is a borrowing into Lolo-Burmese from some unidentified language, due to the irregular correspondence between the Burmese form and Lahu [script needed] (pì-tɛ, “idem”) (STEDT).


အဆက်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆက် (hcak, “to join, connect”).


အနေ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + နေ (ne, “to stay, dwell”).


အမှု

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + a component မှု (hmu.) (which may be reflected in မှု (hmu., “to treat with respect”)) from Proto-Sino-Tibetan *mow (“to work, move, do, make”); cognate with Old Chinese 務 (OC *moɡs, “to apply oneself; work, task”) (STEDT).

och-l

deed; act; matter; affair; business; problem


အုပ်

From Proto-Tibeto-Burman *ʔup (“to cover, incubate, hatch”). Cognate with Mizo [Term?] (up, “shelter”). The Tibeto-Burman root is likely allofamic with Proto-Sino-Tibetan *(g/k)wap (“to hatch, incubate, cover”), the latter whence Old Chinese 蓋 (OC *kaːbs, *kaːb, *ɡaːb, “to cover”) (STEDT).

cog

an insert with a cover made of diapers, etc.

a group of animate and inanimate (herd, tree)


ဆွဲကြိုး

my-noun

ဆွဲကြိုး • (hcwai:krui:) (classifier ကုံး or သွယ်)

krui: (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


အကောက်ခွန်

/ʔəkaʊʔkʰʊ̀ɴ/


ပြောက်ကျားစစ်

ပြောက်ကျားစစ် • (praukkya:cac)

/pjaʊʔt͡ɕásɪʔ/

ပြောက် (prauk) + ကျား (kya:) + စစ် (cac)


စုံ

From Proto-Lolo-Burmese *dzum³/¹ ~ tsum¹ (“pair, even number”), from Proto-Sino-Tibetan *dzum ~ tsum (“pair”). Cognate with ဆုံ (hcum, “to meet, coincide”), Old Chinese 雙 (OC *sroːŋ, “pair”) (whence Sino-Xenic borrowings including Korean 쌍 (ssang, “pair”)) (STEDT). Compare also Thai สอง (sɔ̌ɔng, “two”) (Schuessler (2007)), 重 (OC *doŋ, *doŋʔ, *doŋs, “to duplicate”).
The "jungle" sense is grouped with the "pair" sense by MED, though it is unclear if it is indeed related.

och-l

မျက်လုံး တစ်စုံ

တူ တစ်စုံ


ထုပ်

Inherited from Proto-Lolo-Burmese *tup ~ tip ~ tum (“to wrap up and tie”), from Proto-Sino-Tibetan *tip ~ *tu(p/m) (“to wrap up”). Cognates include Mizo tuam (“to wrap”), Old Chinese 蠶 (OC *zluːm, “silkworm”) (STEDT).
Whether the "crossbeam" meaning is related is uncertain; MED appears to consider it related, while STEDT does not (htup "beam").


ဖန်

Borrowed from Pali phalika, from Sanskrit स्फटिक (sphaṭika, “crystal, quartz”). Cognate with Old Chinese 玻璃 (OC *pʰaːl reːl/rel, “glass”), the latter also borrowed from Indic.


သက်

From Proto-Sino-Tibetan *m-sak (“breath; life”). Cognate with Old Chinese 息 (OC *slɯɡ, “idem”) (STEDT).


လိင်အင်္ဂါ

/lèɪɴʔɪ̀ɴɡà/


ရေနွေးကြမ်း

/jènwéd͡ʑáɴ/

ရေနွေး (re-nwe:, “warm water, plain tea”) + ကြမ်း (kram:, “crude”).


လက်ဖက်ရည်ကြမ်း

/ləpʰɛʔjìd͡ʑáɴ/

လက်ဖက်ရည် (lakhpak-rany, “tea”) + ကြမ်း (kram:, “crude”).


လက်ဖက်ရည်အချို

/ləpʰɛʔjìʔət͡ɕʰò/

လက်ဖက်ရည် (lakhpak-rany) + အချို (a.hkyui)


လက်ဖက်စို

From လက်ဖက် (lakhpak, “tea”) + စို (cui, “wet”)


ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်

/sʰɪ̰ɴɡɛ́pʰjɪʔsɪ̀ɴ/

ဆင့် (hcang.) + ကဲ (kai:) + ဖြစ် (hprac) + စဉ် (cany)


ဝမ်းစက်

(slang) two-piece clothing set, typically consisting of matching pieces


တန်း

→ Jingpho: tan

→ Mon: တန်

Etymology disputed; candidate roots include Proto-Sino-Tibetan *t(r)waŋ (“straight; straighten”), Proto-Sino-Tibetan *m-tjak/ŋ ~ tik/ŋ (“good; very; real; straight”), and Proto-Sino-Tibetan *l-(t/d)jam (“to fill, flat”). Compare also with Old Chinese 正 (OC *tjeŋ, *tjeŋs, “upright”).
The "form, class, grade" sense is considered equivalent with the "straight" sense by MED, and neither STEDT nor Luce 1981 mention this sense. That said, note similarities to 段 (OC *doːns, “section; grade, level”) for the "class, grade" sense.

inh

a bar, stick, rod etc. placed horizontally at a certain height

a rope, wire etc. stretched across at a certain height

ပဉ္စမတန်း


စဉ်

From Proto-Sino-Tibetan *dziŋ (“relatives, ancestors”), with semantic shift "ancestors" > "line of ancestors" > "line (generic)" (STEDT). Cognate with Old Chinese 親 (OC *sʰin, *sʰins, “relatives”).


ပိုက်ကွက်

my-noun

ပိုက်ကွက် • (puikkwak)


အနတ္တ

Borrowed from Pali anattā; see English anatta for more.


တုတ်ထိုး

တုတ် (tut, “stick”) + ထိုး (htui:, “piercr”)


နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ

/n̥a̰t͡ɕeɪʔʃɪʔsʰù/

နှစ် (hnac, “two”) + ကျိပ် (kyip, “ten”) + ရှစ် (hrac, “eight”) + ဆူ (hcu, “numerical classifier for Buddhas”)

(literary) the set of 28 Buddhas in the Theravada tradition


သုံးပွင့်ဆိုင်

/θóʊɴbwɪ̰ɴsʰàɪɴ/

သုံး (sum:) + ပွင့် (pwang.) + ဆိုင် (hcuing)


စစ်ခွေး

(slang, perjorative) soldier, often used in reference to members of Myanmar's armed forces


ခရိုနီ

(slang) crony, often used in the context of crony capitalism


အစာ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စာ (ca, “food”).

ပတ်စာ ပတ်စာ#Burmese

(same as ပတ်စာ (patca)) rice paste kneaded with wood ash used for tuning drums; tuning dough

(figuratively) victim of certain ravaging force


မင်းတရားကြီး

/mɪ́ɴtəjád͡ʑí/

မင်းတရား (mang:ta.ra:, “just king”) + ကြီး (kri:, “great”)


အရှင်မင်းကြီး

/ʔəʃɪ̀ɴmɪ́ɴd͡ʑí/

အရှင် (a.hrang, “master”) + မင်း (mang:, “king”) + ကြီး (kri:, “great”)


ဘုရင်မင်းမြတ်

/bəjɪ̀ɴmɪ́ɴmjaʔ/

ဘုရင် (bhu.rang, “king”) + မင်း (mang:, “lord”) + မြတ် (mrat, “noble”)


သခင်ဘုရား

/θəkʰɪ̀ɴpʰəjá/

သခင် (sa.hkang, “master”) + ဘုရား (bhu.ra:, “lord”)

(historical, honorific, royal) lord, master (respectful term of address when addressing royals)


ဘဝရှင်

ဘဝ (bha.wa., “life”) + -ရှင် (-hrang, “lord”)

(honorific, royal) term of address for the king


ရေမြေသခင်

/jèmjèθəkʰɪ̀ɴ/

ရေ (re, “water”) + မြေ (mre, “ground”) + သခင် (sa.hkang, “master”)

(historical, honorific, royal) term of address for the king


လူကြီးမင်းများခင်ဗျား

my-noun

လူကြီးမင်းများခင်ဗျား • (lu-kri:mang:mya:hkangbya:)

/lùd͡ʑímɪ́ɴmjákʰəbjá/

လူကြီး (lu-kri:) + မင်း (mang:) + များ (mya:) + ခင်ဗျား (hkangbya:)

af

ladies and gentlemen
ladies and gentlemen

en-လူကြီးမင်းများခင်ဗျား-my-noun-VMzOmJG0


မိဘပြည်သူများ

မိဘ (mi.bha., “parents”) + ပြည်သူ (pranysu, “people”) + များ (mya:)


မဟာမင်းကြီး

/məhàmɪ́ɴd͡ʑí/

(historical) chief commissioner, the title of the highest ranking colonial official in British Burma during British rule


တိုင်းမင်းကြီး

/táɪɴmɪ́ɴd͡ʑí/

တိုင်း (tuing:, “division”) + မင်းကြီး (mang:kri:, “great lord”)

(historical) commissioner, the title of the second highest ranking colonial official in British Burma during British rule


အရေးပိုင်

အရေး (a.re:, “affairs”) + ပိုင် (puing, “controller”)

ခရိုင်ဝန် ခရိုင်ဝန်#Burmese

(historical) deputy commissioner, the title of a high-ranking colonial official in British Burma during British rule, superseded by ခရိုင်ဝန် (hka.ruing-wan) in 1948


မြို့အုပ်

my-noun

မြို့အုပ် • (mrui.up)

မြို့ (mrui., “town”) + အုပ် (up, “ruler”)

af

မြို့ပိုင် မြို့ပိုင်#Burmese

(historical) township officer, the title of a local colonial official in British Burma during British rule, superseded by မြို့ပိုင် (mrui.puing)


ရွာသူကြီး

ရွာ (rwa, “village”) + သူကြီး (su-kri:, “chief”)


ဝန်ကြီးအဖွဲ့

/wʊ̀ɴd͡ʑíʔəpʰwɛ̰/

ဝန်ကြီး (wankri:, “minister”) + အဖွဲ့ (a.hpwai., “body”)


တာဝန်ခံအဖွဲ့

/tàwʊ̀ɴkʰàɴʔəpʰwɛ̰/

တာဝန် (tawan) + ခံ (hkam) + အဖွဲ့ (a.hpwai., “body”)


စားဝတ်နေရေး

From စား (ca:, “eat”) + ဝတ် (wat, “dress”) + နေ (ne, “live”) + ရေး (re:, “affairs”).


ညဲ

From Proto-Sino-Tibetan *nja-ŋ/k (“woman”). Cognate with Burmese ညည်း (nyany:).


မူလဘာသာ

မူလ (mula., “original”) + ဘာသာ (bhasa, “language”), borrowed from Pali mūla + Pali bhāsā.

epithet for Pali, the liturgical language of Theravada Buddhism


ကုန်ပဒေသာဆိုင်

/kòʊɴbədèθàsʰàɪɴ/

ကုန် (kun) + ပဒေသာ (pa.desa) + ဆိုင် (hcuing), the middle element from Pali padesa.


မီးပဒေသာ

မီး (mi:) + ပဒေသာ (pa.desa), the middle element from Pali padesa.


အရိုးပဒေသာ

/ʔəjóbədèθà/

အရိုး (a.rui:, “bone”) + ပဒေသာ (pa.desa, “variety”).


ပဒေသာပင်ခေတ်

/bədèθàbɪ̀ɴkʰɪʔ/

ပဒေသာပင် (pa.desapang) + ခေတ် (hket, “era”).


ဧကံသိက

/ʔèkàɴθḭka̰/

(historical) name of a Burmese Theravada Buddhist sect, typified by the wearing of monastic robes with one shoulder uncovered


ပါရုပန

(historical) name of a Burmese Theravada Buddhist sect, typified by the wearing of monastic robes with both shoulders covered


လွှတ်

Causative of လွတ် (lwat).
The "extremely" and "highest court of appeal" senses are grouped with the "set free" sense by MED, which appears semantically feasible.


ခရေပွင့်

/kʰəjèbwɪ̰ɴ/

ခရေ (hka.re) + ပွင့် (pwang., “blossom”).


အချို‌ခြောက်

အချိုခြောက် (canonical)
a.hkyuihkrauk (romanization)

/ʔət͡ɕʰòd͡ʑaʊʔ/

အ- (a.-) + ချို (hkyui) + ခြောက် (hkrauk)


အဖန်ခြောက်

/ʔəpʰàɴd͡ʑaʊʔ/


တည်လည်

From တည် ("to exist, to form, to establish") + လည် ("to turn, to rotate"). Alternative form တလည် is influenced by Latin universum.


ဆောင်တောင်း

Neologism figuratively formed from ဆောင် ("chamber, building") + တောင်း ("basket, vessel").


စပယ်ရာ

extra hand or assistant (typically on buses or lorries)


ကဘတ်

Borrowed from Hindi कबाब (kabāb), ultimately from Arabic كَبَاب (kabāb).


ရဝေတိုင်

ရဝေ (ra.we, “palace”) + တိုင် (tuing, “post”)

ကုဗ္ဘီးတိုင် ကုဗ္ဘီးတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the ကုဗ္ဘီးတိုင် (kubbhi:tuing)


သပြေတိုင်

သပြေ (sa.pre, “Eugenia”) + တိုင် (tuing, “post”)

ညောင်ရမ်းတိုင် ညောင်ရမ်းတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the ညောင်ရမ်းတိုင် (nyaung-ram:tuing)


ဥရူတိုင်

ကြငှန်းတိုင် ကြငှန်းတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the ကြငှန်းတိုင် (kra.hngan:tuing)


ကြငှန်းတိုင်

/t͡ɕəŋ̊áɴdàɪɴ/

ကြငှန်း (kra.hngan:, “palace”) + တိုင် (tuing, “post”)

ဥရူတိုင် ဥရူတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the ဥရူတိုင် (u.rutuing)


ညောင်ရမ်းတိုင်

/ɲàʊɴjáɴdàɪɴ/

ညောင်ရမ်း (nyaung-ram:, “Nyaungyan era”) + တိုင် (tuing, “post”)

သပြေတိုင် သပြေတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the သပြေတိုင် (sa.pretuing)


ကုဗ္ဘီးတိုင်

/koʊʔbídàɪɴ/

ကုဗ္ဘီး (kubbhi:, “food offering”) + တိုင် (tuing, “post”)

ရဝေတိုင် ရဝေတိုင်#Burmese

one of six major foundational posts in a Burmese home or building, parallel to the ရဝေတိုင် (ra.wetuing)


မတကဘတ်

food offering made for the merit of a departed soul


ဥယျာဉ်မှူး

ဥယျာဉ် (u.yyany, “garden”) + မှူး (hmu:, “director”).


ဖူးစာ

destiny or fate (in the context of love or marriage)


နဖူးစာ

နဖူး (na.hpu:, “forehead”) + စာ (ca, “writing”). Analogous to Thai พรหมลิขิต (prom-lí-kìt).


ကျားထိုးခြင်း

/t͡ɕátʰód͡ʑɪ́ɴ/

ကျား (kya:) + ထိုး (htui:) + ခြင်း (hkrang:)

my:ကျားထိုးခြင်း


ကျော်စွာ

my-noun

ကျော်စွာ • (kyaucwa)

(royal, honorific, historical) a Burmese royal title


ဖွားစော

(royal, honorific, historical) a Burmese royal title for a queen dowager


မင်းရဲကျော်ထင်

/mɪ́ɴjɛ́t͡ɕɔ̀tʰɪ̀ɴ/

မင်း (mang:) + ရဲ (rai:) + ကျော် (kyau) + ထင် (htang)


လောကဓံ

Derived from Pali loka + dhamma or analysed as လောက (lau:ka.) + ဓမ္မ (dhamma.).


-ဟာ

Colloquially dominant form of အရာ (a.ra, “thing”).


အီ

fourth in the set of twelve vowels traditionally taught in the learning of the Burmese language


ဝင်ငွေ

ဝင် (wang, “to enter”) + ငွေ (ngwe, “silver, money”).


သမယ

Borrowed from Pali samaya (“time, occasion”), from Sanskrit समय (samaya, “time”).


သမတ

သမ္မတ သမ္မတ#Burmese

Superseded spelling of သမ္မတ (samma.ta.).


အကျိုးကျေးဇူး

/ʔət͡ɕót͡ɕézú/


အနောက်မြောက်

my-noun

အနောက်မြောက် • (a.naukmrauk)

အနောက် (a.nauk, “west”) + မြောက် (mrauk, “north”)


အရှေ့မြောက်

အရှေ့ (a.hre., “east”) + မြောက် (mrauk, “north”)


အရှေ့တောင်

အရှေ့ (a.hre., “east”) + တောင် (taung, “south”)


အနောက်တောင်

/ʔənaʊʔtàʊɴ/

အနောက် (a.nauk, “west”) + တောင် (taung, “south”)


စကြာမုန့်

/sɛʔt͡ɕàmo̰ʊɴ/

စကြာ (ca.kra, “wheel”) + မုန့် (mun., “snack”)

lotus cookie, a deep-fried thin wafer shaped like a flower


မုန့်စကြာ

/mo̰ʊɴsɛʔt͡ɕà/

မုန့် (mun., “snack”) + စကြာ (ca.kra, “wheel”)


သံယောဇဉ်

/θàɴjɔ́zɪ̀ɴ/


ကိုကို

Reduplicated form of Burmese ကို (kui), which is inherited from Proto-Tibeto-Burman *(g/k)əw-n (“elder brother, senior male relative”).

inh

(honorific) term of endearment applied to one's elder brother or to a male older than oneself


စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်

my-noun

စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် • (cacuphkyup-re:a.min.)

/sɪʔ.ʔoʊʔt͡ɕʰoʊʔjéʔəmḛɪɴ/

စစ် (cac) + အုပ်ချုပ် (uphkyup) + ရေး (re:) + အမိန့် (a.min.)

com

en-စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်-my-noun-o9b5EOv4


ပဲစား

(slang) a person of Hispanic or Latino ancestry


အတီး

Borrowed from Pali atīta (“past; gone by”), from Sanskrit अतित (atita, “idem”). Doublet of အတိတ် (a.tit).


ရှေးဟောင်းသုတေသန

my-noun

ရှေးဟောင်းသုတေသန • (hre:haung:su.tesa.na.)

/ʃéháʊɴθṵtèθəna̰/

ရှေးဟောင်း (hre:haung:, “ancient”) + သုတေသန (su.tesa.na., “research”)


မှောင်ခိုဈေး

/m̥àʊɴkʰòzé/

မှောင်ခို (hmaunghkui, “hide in the dark”) + ဈေး (jhe:, “market”), calque of English black market.


စူး

From Proto-Sino-Tibetan *tsow-t (“to pierce, plant, erect; a thorn”). Cognate with Jingpho [script needed] (džu, “thorn; to prick with a thorn”), Old Chinese 鑽 (OC *ʔsoːn, *ʔsoːns, “to bore, perforate”) (STEDT).

och-l

a pointed instrument for piercing and making holes (such as an awl, bradawl, brace, etc.)


ဂျင်နရေတာ

/d͡ʑɪ̀ɴnəɹètà/


အဏုမြူဗုံး

/ʔənṵmjùbóʊɴ/


အကုသိုလ်

desc

Shan: ဢၵူႉသူဝ်ႇ (ʼǎ kṵ̂u sò)

Shan: ဢၵူႉသူဝ်ႇ (ʼǎ kṵ̂u sò)


ကုန်ပို့လွှာ

my-noun

ကုန်ပို့လွှာ • (kunpui.hlwa)


မာလာဖူး

မာလာ (mala, “garland, flower”) + ဖူး (hpu:, “bud”)


အားကစားကွင်း

/ʔáɡəzáɡwɪ́ɴ/

my:အားကစားကွင်း


ဆင်ဖိုနီ

/sʰɪ̀ɴpʰònì/


စာတိုက်သေတ္တာ

my-noun

စာတိုက်သေတ္တာ • (catuiksetta)

/sàdaɪʔθɪʔtà/


လိပ်ခါးဖားဖင်

/leɪʔkʰápʰápʰɪ̀ɴ/

လိပ် (lip, “turtle”) + ခါး (hka:, “waist”) + ဖား (hpa:, “frog”) + ဖင် (hpang, “butt”)

com

(slang) a human body shape resembling an apple (without a visible waist and a flat butt)


စာပို့လုလင်

စာပို့ (capui., “mail”) + လုလင် (lu.lang, “lad”)


ငွေကိုင်

ငွေ (ngwe, “money”) + ကိုင် (kuing, “to handle”)


ဗေဒင်ဆရာ

/bèdɪ̀ɴsʰəjà/

ဗေဒင် (bedang, “astrology”) + ဆရာ (hca.ra, “master”)


ဗေဒင်

(historical) the six traditional branches of knowledge in Burmese society, i.e., phonology, grammar, prosody, glossology, astronomy and traditional rites


ကျန်းမာ‌ရေးအာမခံ

ကျန်းမာရေးအာမခံ (canonical)
mare:ama.hkam (romanization)

/t͡ɕáɴmာရေʔàma̰kʰàɴ/

ကျန်းမာရေး (kyan:mare:, “health”) + အာမခံ (ama.hkam, “insurance”)


အသက်အာမံခံ

/ʔəθɛʔ.ʔàmàɴkʰàɴ/

အသက် (a.sak, “life”) + အာမခံ (ama.hkam, “insurance”)


သီဟိုဠ်စေ့

my-noun

သီဟိုဠ်စေ့ • (sihuilce.)

သီဟိုဠ် (sihuil, “Sri Lanka”) + စေ့ (ce., “seed”)


ဇိမ်

my-noun

ဇိမ် • (jim)


သွေးပေါင်

သွေး (swe:, “blood”) + ပေါင် (paung, “pound”)


မာလိန်

my-noun

မာလိန် • (malin)


ရှေ့နေချုပ်

/ʃḛnèd͡ʑoʊʔ/

ရှေ့နေ (hre.ne, “attorney”) + ချုပ် (hkyup, “chief”)


စစ်သမီး

စစ် (cac, “war”) + -သမီး (-sa.mi:, “daughter”)


အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်

my-noun

အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် • (a.htwehtwea.twang:re:hmu:hkyup)

/ʔətʰwètʰwèʔətwɪ́ɴjém̥úd͡ʑoʊʔ/

အထွေထွေ (a.htwehtwe, “general”) + အတွင်းရေး (a.twang:re:, “internal affairs”) + မှူး (hmu:) + ချုပ် (hkyup)

com

en-အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်-my-noun-HVGpVAxu


သာလိကာ

Learned borrowing from Pali sālikā. Doublet of သာရကာ (sara.ka).

Gracula religiosa
Gracula religiosa#Translingual


သာရကာ

Learned borrowing from Pali sālikā. Doublet of သာလိကာ (sali.ka)


ငှက်သိုက်

ငှက် (hngak, “bird”) + သိုက် (suik, “nest”).

edible bird's nest, commonly used as a cooking ingredient in Asian cuisines


ပေါင်မုန့်ပူတင်း

/pàʊɴmo̰ʊɴpùtɪ́ɴ/

ပေါင်မုန့် (paungmun., “bread”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


ကျောက်စာတိုင်

my-noun

ကျောက်စာတိုင် • (kyaukcatuing)

/t͡ɕaʊʔsàdàɪɴ/

ကျောက် (kyauk) + စာ (ca) + တိုင် (tuing)


ဒိန်ချဉ်ခဲ

/dèɪɴd͡ʑɪ̀ɴɡɛ́/

ဒိန်ချဉ် (dinhkyany, “yoghurt”) + ခဲ (hkai:, “frozen”).


ကျောက်ကျော

/t͡ɕaʊʔt͡ɕɔ́/

Traditionally analyzed (per MED) as a compound of ကျောက် (kyauk, “stone”) + ကျော (kyau:, “smooth”), though the word may alternatively be borrowed from Teochew 草粿 (cao2 guê2); in the latter case, compare Thai เฉาก๊วย (chǎo-gúai).


မလိုင်လုံး

/məlàɪɴlóʊɴ/

မလိုင် (ma.luing, “cream”) + လုံး (lum:, “round”), the first element from Hindi मलाई (malāī).


သာဂူပူတင်း

/θàɡùpùdɪ́ɴ/

သာဂူ (sagu, “sago”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


သရက်သီးပူတင်း

/θəjɛʔθípùdɪ́ɴ/

သရက် (sa.rak, “mango”) + သီး (si:, “fruit”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


ရွှေချီပူတင်း

/ʃwèd͡ʑìpùdɪ́ɴ/

ရွှေချီ (hrwehkyi, “semolina”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


နို့ပူတင်း

နို့ (nui., “milk”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


ရေခဲခြစ်

/jèɡɛ́d͡ʑɪʔ/

ရေခဲ (rehkai:, “ice”) + ခြစ် (hkrac, “shave”).


မွေးနေ့ကိတ်မုန့်

my-noun

မွေးနေ့ကိတ်မုန့် • (mwe:ne.kitmun.)

မွေးနေ့ (mwe:ne., “birthday”) + ကိတ်မုန့် (kitmun., “cake”).


ကြက်ခြေထောက်

/t͡ɕɛʔt͡ɕʰèdaʊʔ/

ကြက် (krak, “chicken”) + ခြေထောက် (hkrehtauk, “feet”)


ဖက်ထုပ်

ဖက် (hpak, “leaf”) + ထုပ် (htup, “parcel”)


ငရုတ်ဆီ

ငရုတ် (nga.rut, “chili”) + ဆီ (hci, “oil”).


နယ်မြေ

နယ် (nai, “jurisdiction”) + မြေ (mre, “land”).


ဝံပုလွေငယ်

/wʊ̀ɴpəlwèŋɛ̀/

ဝံပုလွေ (wampu.lwe, “wolf”) + ငယ် (ngai, “young, small”)


မျိုးရင်း

မျိုး (myui:, “kind, category, family”) + ရင်း (rang:, “to be related”)


မျိုးစဉ်

မျိုး (myui:, “kind, category, family”) + စဉ် (cany, “order”)


မျိုးပေါင်းစု

မျိုးပေါင်း (myui:paung:, “class”) + စု (cu., “to group”)


မျိုးပေါင်း

မျိုး (myui:, “category, group”) + ပေါင်း (paung:, “to combine”)


မျိုးခွဲပညာ

/mjóɡwɛ́pjɪ̀ɴɲà/

မျိုး (myui:, “category, group”) + ခွဲ (hkwai:, “to divide, separate”) + ပညာ (pa.nya, “learning, education”)


တိုင်းဒေသကြီး

/táɪɴdèθa̰d͡ʑí/

တိုင်း (tuing:, “division”) + ဒေသ (desa., “region”) + ကြီး (kri:, “large, big”)

region, an administrative subdivision immediately below country


ရာသီရုပ်

my-noun

ရာသီရုပ် • (rasirup)

ရာသီ (rasi, “zodiac”) + ရုပ် (rup, “figure, appearance”)


မိဿ

(astrology) Aries, the first sign of the zodiac


ပြိဿ

(astrology) Taurus, the second sign of the zodiac


ကရကဋ်

(astrology) Cancer, the fourth sign of the zodiac


ကုံ

(astrology) Aquarius, the eleventh sign of the zodiac


မိန်

my-noun

မိန် • (min)

(astrology) Pisces, the twelfth sign of the zodiac


မကာရ

Misspelling of မကရ (ma.ka.ra., “Capricorn”).


မကရ

(astrology) Capricorn, the tenth sign of the zodiac


အရုဏ်တက်

/ʔa̰jòʊɴtɛʔ/

အရုဏ် (a.run, “dawn”) + တက် (tak, “to ascend”)


ကျီးနိုးချိန်

/t͡ɕínód͡ʑèɪɴ/

ကျီး (kyi:, “crow”) + နိုး (nui:, “to awaken”) + ချိန် (hkyin, “time”)

(figurative) daybreak, beginning of dawn


မိုးသောက်

my-noun

မိုးသောက် • (mui:sauk)

မိုး (mui:, “sky”) + သောက် (sauk, “to lighten up”)


ကြက်ဦးတွန်

/t͡ɕɛʔ.ʔútʊ̀ɴ/

ကြက် (krak, “chicken”) + ဦး (u:, “first, early”) + တွန် (twan, “to crow”)


မွန်းလတ်

မွန်း (mwan:, “noon”) + လတ် (lat, “middle, intermediate”)


မွန်းတည့်

မွန်း (mwan:, “noon, midday”) + တည့် (tany., “straight”)


မွန်းတိမ်း

my-noun

မွန်းတိမ်း • (mwan:tim:)

မွန်း (mwan:, “noon, midday”) + တိမ်း (tim:, “shift”)

com

(formal) early afternoon (from noon to 2:00 pm)


မွန်းလွဲ

မွန်း (mwan:, “noon”) + လွဲ (lwai:, “to miss”)

(formal) afternoon (from noon to sunset)


မွန်း

(formal) midday, noon (used in compounds only)


မွန်းစောင်း

မွန်း (mwan:, “noon”) + စောင်း (caung:, “to be slant, askew”)

(formal) afternoon; postmeridian (from noon to sunset)


နေ့ခင်း

နေ့ (ne., “day”) + ခင်း (hkang:, “to spread, to blanket”)


နေဝင်ဖျိုးဖျ

နေဝင် (newang, “sunset”) + ဖျိုး (hpyui:) + ဖျ (hpya., “tiny, minute”)


ညချမ်း

နေ့ (ne., “night”) + ချမ်း (hkyam:, “to be cold”)


ညဉ့်ဦးယံ

ညဉ့် (nyany., “night”) + ဦး (u:) + ယံ (yam)


မိုးသောက်ယံ

မိုး (mui:, “sky”) + သောက် (sauk, “to drink”) + ယံ (yam, “watch”)

(literary, figurative) late hours of the night


ညသန်းခေါင်

ည (nya., “night”) + သန်းခေါင် (san:hkaung, “midnight”)


သန်းခေါင်ယံ

သန်းခေါင် (san:hkaung, “midnight”) + ယံ (yam, “watch”)


အပတ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ပတ် (pat, “to encircle”).


လယ

Learned borrowing from Pali laya, from Sanskrit लय (laya).

အနုခရာ အနုခရာ#Burmese

(archaic) measure of time spanning 0.04 seconds or 1.25 အနုခရာ (a.nu.hka.ra), traditionally described as ten snaps of the fingers


ခရာ

Learned borrowing from Sanskrit कला (kalā).

lbor

(archaic) traditional Burmese measure of time spanning 0.4 seconds or ten လယ (la.ya.)


ဗီဇနာ

Learned borrowing from Sanskrit विकला (vikalā).

ပြန် ပြန်#Burmese

(archaic) measure of time spanning six ပြန် (pran) or 24 seconds


ပါဒ်

my-noun

ပါဒ် • (pad)

Learned borrowing from Sanskrit पाद (pāda).

lbor

ဗီဇနာ ဗီဇနာ#Burmese

(archaic) measure of time spanning fifteen ဗီဇနာ (bija.na) or six minutes


ပဟိုရ်

Learned borrowing from Pali pahāra (“blow, strike”), Sanskrit प्रहार (prahāra).

နာရီ နာရီ#Burmese

(archaic) traditional Burmese measure of time spanning 7.5 နာရီ (nari) or three hours


အနုခရာ

အနု (a.nu., “tender, small”) + ခရာ (hka.ra, “unit of time”), perhaps borrowed from Pali aṇu or Sanskrit अणु (aṇu) + Sanskrit कला (kalā).

com

(archaic) base traditional Burmese measure of time, equal to about 32 milliseconds


လက်မ

လက် (lak, “arm, hand”) + မ (ma., “main, principal”).


လက်ညှိုး

လက် (lak, “arm, hand”) + ညှိုး (hnyui:, “to fade, to wither”)


လက်ခလယ်

လက် (lak, “arm, hand”) + ခလယ် (hka.lai, “middle, centre”)


လက်သူကြွယ်

/lɛʔðù+'t͡ɕwɛ̀/

လက် (lak, “arm, hand”) + သူကြွယ် (su-krwai, “wealthy person”)


အလယ်

အ- (a.-) + လယ် (lai). Doublet of ခလယ် (hka.lai).


ကျားကျုတ်

my-noun

ကျားကျုတ် • (kya:kyut) (classifier ကောင်)

/t͡ɕád͡ʑoʊʔ/


နှင်းကျားသစ်

နှင်းကျားသစ် • (hnang:kya:sac) (classifier ကောင်)

kya:sac (romanization)
ကောင် (classifier)

/n̥ɪ́ɴt͡ɕáθɪʔ/

နှင်း (hnang:, “snow”) + ကျားသစ် (kya:sac, “leopard”)


သစ်နက်

sacnak (romanization)
ကောင် (classifier)

သစ် (sac, “leopard”) + နက် (nak, “dark”)


ဘိုး

From Proto-Tibeto-Burman *pəw (“grandfather, older brother”); cognate with the first syllable of Tibetan ཕ་བོ། (pha bo, “elder brother, grandfather”) (STEDT).


တွတ်

twat (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)


မျှော့

descendant five generations removed from oneself


ရူပါရုံ

Learned borrowing from Pali rūpārammaṇa.


ဂန္ဓာရုံ

Learned borrowing from Pali gandhārammaṇa.


သဒ္ဒါရုံ

Learned borrowing from Pali saddārammaṇa.


ရသာရုံ

Learned borrowing from Pali rasārammaṇa.


ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရုံ

/pʰaʊʔtʰaʔbàjòʊɴ/

Learned borrowing from Pali phoṭṭhabbārammaṇa.


တပ်သား

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဗိုလ်ချုပ် > ဗိုလ်မှူးချုပ် > ဗိုလ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး > ဗိုလ်မှူး > ဗိုလ်ကြီး > ဗိုလ် > ဒုတိယဗိုလ် > ဗိုလ်လောင်း > အရာခံဗိုလ် > ဒုတိယအရာခံဗိုလ် > တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး

အုပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး တပ်ကြပ် > ဒုတိယတပ်ကြပ် > တပ်သား > တပ်သားသစ်


ဂိလာန

Learned borrowing from Pali gilāna. Cognate with Khmer គិលាន (kiliən).


ပဉ္စဂံ

/pjɪ̀ɴsəɡàɴ/

ပဉ္စ (panyca., “five”) + ဂံ (gam, “angle”). Borrowed from Sanskrit पञ्चकोण (pañcakoṇa). Compare Khmer បញ្ចកោណ (pañcaʼkaon).


ပဉ္စသီလ

ပဉ္စ (panyca., “five”) + သီလ (sila., “morals, virtues”). Learned borrowing from Pali pañcasīla, Sanskrit पञ्चशील (pañcaśīla).


ရှစ်ပါးသီလ

/ʃɪʔbáθìla̰/

ရှစ် (hrac, “eight”) + ပါး (pa:, “classifier”) + သီလ (sila., “morals, precepts”). Calque of Pali aṭṭhaṅga-sīla.


အဋ္ဌင်္ဂသီလ

/ʔaʔtʰɪ̀ɴɡa̰θìla̰/

Learned borrowing from Pali aṭṭhaṅga-sīla.


ဆဋ္ဌဂံ

/sʰaʔtʰəɡàɴ/

ဆဋ္ဌ (hcathta., “six”) + ဂံ (gam, “angle”). Borrowed from Pali chaṭṭha + Pali koṇa.


သတ္တဂံ

သတ္တ (satta., “seven”) + ဂံ (gam, “corner, angle”), borrowed from Pali satta + Pali koṇa.


နဝဂံ

နဝ (na.wa., “nine”) + ဂံ (gam, “angles”), borrowed from Pali chakka + Pali koṇa.


ဒသဂံ

ဒသ (da.sa., “ten”) + ဂံ (gam, “angles”), borrowed from Pali dasa + Pali koṇa.


ဂီရိ

Learned borrowing from Pali giri, Sanskrit गिरि (giri). Cognate with Khmer គិរី (kirii).

mountain (typically used in compounds and place names only)


ခိုဒါ

Borrowed from Urdu خدا (xudā), Classical Persian خدا (xudā). Compare Bengali খোদা (khōda), Hindi ख़ुदा (xudā).


သူရိယ

Learned borrowing from Pali suriya, from Sanskrit सूर्य (sūrya).


ဧကဝဏ္ဏဘာသာ

/ʔèka̰wʊ̀ɴna̰bàðà/

ဧက (eka., “one”) + ဝဏ္ဏ (wanna., “syllable”) + ဘာသာ (bhasa, “language”)


ရေခဲခေတ်

Calque of English ice age. ရေခဲ (rehkai:, “ice”) + ခေတ် (hket, “era”).


ကမ္ဘာစစ်

ကမ္ဘာ (kambha, “world”) + စစ် (cac, “war”), calque of English world war.


ထောင်စုနှစ်

/tʰàʊɴzṵn̥ɪʔ/

ထောင် (htaung, “thousand”) + စု (cu., “to combine, group”) + နှစ် (hnac, “year”).


ဆယ်စုနှစ်

/sʰɛ̀zṵn̥ɪʔ/

ဆယ် (hcai, “ten”) + စု (cu., “to combine, group”) + နှစ် (hnac, “year”).


ဉာဉ်

From Pali ñāṇa. Doublet of ဉာဏ (nyana.) and Doublet of ဉာဏ် (nyan).


ရသေ့

Borrowed from Sanskrit ऋषि (ṛṣi, “sage”).


ကျောက်ခေတ်

my-noun

ကျောက်ခေတ် • (kyaukhket)

/t͡ɕaʊʔkʰɪʔ/

ကျောက် (kyauk, “stone”) + ခေတ် (hket, “era”), calque of English Stone Age.


သံခေတ်

သံ (sam, “iron”) + ခေတ် (hket, “era”), calque of English Iron Age.


တစ်စုံ

တစ် (tac, “one”) + စုံ (cum, “pair, set”).


အစားလက္ခဏာ

/ʔəsálɛʔkʰənà/

From အစား (a.ca:, “division”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


လူများစု

လူ (lu, “people”) + များ (mya:, “many”) + စု (cu., “group”)


လူနည်းစု

လူ (lu, “people”) + နည်း (nany:, “few”) + စု (cu., “group”)


အနည်းစု

အနည်း (a.nany:, “few”) + စု (cu., “group”)


အနည်း

အ- (a.-, “particle”) + နည်း (nany:, “few”)


အများ

အ- (a.-, “particle”) + များ (mya:, “many”).


အများစု

အများ (a.mya:, “many”) + စု (cu., “group”)


စိတ်ကျန်းမာရေး

my-noun

စိတ်ကျန်းမာရေး • (citkyan:mare:)

/seɪʔt͡ɕáɴmàjé/

စိတ် (cit, “mind”) + ကျန်းမာရေး (kyan:mare:, “health”)


ကျန်းမာရေးပညာ

my-noun

ကျန်းမာရေးပညာ

/t͡ɕáɴmàjépa̰ɲà/

ကျန်းမာရေး (kyan:mare:, “health”) + ပညာ (pa.nya, “wisdom”)


လူထုကျန်းမာရေး

my-noun

လူထုကျန်းမာရေး

/lùdṵt͡ɕáɴmàjé/

လူထု (luhtu., “people”) + ကျန်းမာရေး (kyan:mare:, “health”)


ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး

my-noun

ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး

ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး • (pranysu.kyan:mare:)

/pjìθṵt͡ɕáɴmàjé/

ပြည်သူ့ (pranysu., “people's”) + ကျန်းမာရေး (kyan:mare:, “health”)


နာမကျန်းခွင့်

/nàmət͡ɕáɴkʰwɪ̰ɴ/

နာ (na, “hurt”) + မ (ma., “not”) + ကျန်း (kyan:, “healthy”) + ခွင့် (hkwang., “leave”)


မီးဖွားခွင့်

/mípʰwákʰwɪ̰ɴ/

မီးဖွား (mi:hpwa:, “to give birth, deliver a child”) + ခွင့် (hkwang., “leave”)


မွေးရပ်

မွေး (mwe:, “to be born”) + ရပ် (rap, “to stand”).


ချက်မြှုပ်

/t͡ɕʰɛʔm̥joʊʔ/

ချက် (hkyak, “navel”) + မြှုပ် (hmrup, “to bury”).


ဌာနေ

Borrowed from Pali ṭhāne (“place; locality; condition; reason; etc.”). Doublet of ဌာန (htana.).


ဇာတိမြေ

ဇာတိ (jati., “native”) + မြေ (mre, “land”).


မွေးရပ်မြေ

မွေးရပ် (mwe:rap, “birthplace”) + မြေ (mre, “land”).


ဇာတိမြို့

ဇာတိ (jati., “native”) + မြို့ (mrui., “town, city”).


ကမ္ဘာ့ဖလား

/ɡəba̰pʰəlá/

ကမ္ဘာ့ (kambha., “world's”) + ဖလား (hpa.la:, “cup, bowl”).


ကမ္ဘာဖလား

ကမ္ဘာ (kambha, “world”) + ဖလား (hpa.la:, “cup, bowl”).

ကမ္ဘာ့ဖလား ကမ္ဘာ့ဖလား#Burmese

Alternative form of ကမ္ဘာ့ဖလား (kambha.hpa.la:)


ဝံသာနုရက္ခိတ

/wʊ̀ɴθànṵɹɛʔkʰḭta̰/


အမျိုးသားဥယျာဉ်

/ʔəmjóðáʔṵjɪ̀ɴ/

အမျိုးသား (a.myui:sa:, “national”) + ဥယျာဉ် (u.yyany, “garden”)


အမျိုးသားမော်ကွန်းတိုက်

my-noun

အမျိုးသားမော်ကွန်းတိုက် • (a.myui:sa:mau-kwan:tuik)

/ʔəmjóðámɔ̀ɡʊ́ɴtaɪʔ/

အမျိုးသား (a.myui:sa:, “national”) + မော်ကွန်းတိုက် (mau-kwan:tuik, “archive”)

com

မော်ကွန်းတိုက်

en-အမျိုးသားမော်ကွန်းတိုက်-my-noun-bftK2dN0


ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်

/joʊʔkʰa̰bèda̰ʔṵjɪ̀ɴ/

ရုက္ခဗေဒ (rukhka.beda., “botany”) + ဥယျာဉ် (u.yyany, “garden”)


နိုင်ငံတော်တံဆိပ်

/nàɪɴŋàɴdɔ̀dəzeɪʔ/

နိုင်ငံတော် (nuingngamtau, “country, nation”) + တံဆိပ် (tamhcip, “emblem, seal”)


နေကြာဆီ

နေကြာ (ne-kra, “sunflower”) + ဆီ (hci, “oil”)


နေကြာ

Helianthus annuus
Helianthus annuus#Translingual


စပျစ်စေ့ဆီ

စပျစ် (ca.pyac, “grape”) + စေ့ (ce., “seed”) + ဆီ (hci, “oil”)


ပူရှိမ်းဆီ

ပူရှိမ်း (puhrim:, “peppermint”) + ဆီ (hci, “oil”)


ဘဏ္ဍာနှစ်

ဘဏ္ဍာ (bhanda, “treasury”) + နှစ် (hnac, “year”)


တောင်ခြင်္သေ့

/tàʊɴt͡ɕʰɪ̀ɴθḛ/

တောင် (taung, “mountain”) + ခြင်္သေ့ (hkrangse., “lion”). Calque of English mountain lion.


လူမှုမီဒီယာ

လူမှု (luhmu.) + မီဒီယာ (midiya). Calque of English social media.


အာကာသယာဉ်မှူး

/ʔàkàθa̰jɪ̀ɴm̥ú/

အာကာသ (akasa.) + ယာဉ် (yany) + မှူး (hmu:)

my:အာကာသယာဉ်မှူး


အီလက်ထရွန်

/ʔìlɛʔtʰəɹʊ̀ɴ/

my:အီလက်ထရွန်


ကြေညာချက်

/t͡ɕèɲàd͡ʑɛʔ/


ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစား

my-noun

ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစား • (paccany:mai.lutan:ca:)

/pɪʔsímɛ̰lùdáɴzá/


လွှမ်းမိုးမှု

/l̥wáɴmóm̥ṵ/


ချေနက်

Gongshan muntjac (Muntiacus gongshanensis)


စည်းလုံးညီညွတ်မှု

စည်းလုံးညီညွတ်မှု • (cany:lum:nyi-nywathmu.)

/sílóʊɴɲìɲʊʔm̥ṵ/

စည်းလုံး (cany:lum:) + ညီညွတ် (nyi-nywat) + မှု (hmu.).


ဗုံးကြဲလေယာဉ်

/bóʊɴt͡ɕɛ́lèjɪ̀ɴ/

ဗုံး (bum:) + ကြဲ (krai:) + လေ (le) + ယာဉ် (yany).


စပ

ငါ့စပပွတ်ပေးပါလား


လက်ထပ်ခြင်း

/lɛʔtʰaʔd͡ʑɪ́ɴ/

my:လက်ထပ်ခြင်း


အိမ်ထောင်ရေး

/ʔèɪɴdàʊɴjé/


အခွန်ထမ်း

/ʔəkʰʊ̀ɴdáɴ/


အရေအတွက်

/ʔəjèʔətwɛʔ/


ထုံးကျောက်

/tʰóʊɴd͡ʑaʊʔ/


စော်

my-noun

စော် • (cau)


ကရဝေးရွက်

ကရဝေးရွက် • (ka.ra.we:rwak) (classifier ရွက်)

/kəɹəwéjwɛʔ/


ဂုန်နီအိတ်

ဂုန်နီအိတ် • (gunniit) (classifier လုံး or ခု)

gunniit (romanization)
လုံး (classifier)
ခု (classifier)

/ɡòʊɴnìʔeɪʔ/

ဂုန်နီ (gunni, “gunny”) + အိတ် (it, “bag”)


စာစီစာကုံး

/sàsìsàɡóʊɴ/

စာ (ca) + စီ (ci) + စာ (ca) + ကုံး (kum:).


နှဲ

(music) a traditional Burmese double reed woodwind akin to an oboe


အလိမ္မာ

အ- (a.-, “particle”) + လိမ္မာ (limma, “obedient”)


ပွင့်ချပ်

/pwɪ̰ɴd͡ʑaʔ/


လန်ချား

Borrowed from Hokkien 人車 /人车 (lâng-chhia).


မောင်မယ်သစ်လွင်

/màʊɴmɛ̀θɪʔlwɪ̀ɴ/

From မောင်မယ် (maungmai, “young men and women”) + သစ်လွင် (saclwang, “fresh”).


စိုင်ပြင်

မပိုင်ခင် စိုင်ပြင်ထွက်ပါဘိ၊ မဆိုင်လျှင် နိုင်ချင် ကြက်ကဲ့နှယ်၊ အားတက်ကတဲ့ ပါဘိတယ်။

ma.puinghkang cuingpranghtwakpabhi.| ma.hcuinghlyang nuinghkyang krakkai.hnai| a:takka.tai. pabhi.tai||


သုန္ဒြေ

my-noun

သုန္ဒြေ • (sundre)


ဘိလပ်ရည်

ဘိလပ် (bhi.lap, “British”) + ရည် (rany, “liquid”)


ဘိလပ်မြေ

ဘိလပ် (bhi.lap, “British”) + မြေ (mre, “soil, ground”)


တရုတ်ကတ်

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + ကတ် (kat, “to stick”)


ဖိနပ်ချွတ်

/pʰənaʔt͡ɕʰʊʔ/


အပေါက်

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + a syllable ပေါက် (pauk) from Proto-Sino-Tibetan *d-puːk (“belly, vitals, hollow object, cave”) (STEDT). Cognate with ဗိုက် (buik, “belly”), Old Chinese 腹 (OC *puɡ, “belly; interior”); see the Chinese for more cognates.
Whether the "prospect" and "ill behavior" senses are linked to the "hole, opening" sense is unclear, though MED groups them together.


ပန်ထွာ

Probably derived from an ancient form of Tamil பாண்டியர் (pāṇṭiyar).

bor

Tamil பாண்டியர் (pāṇṭiyar)

A fabulous kingdom in Burmese legends popularly conflated with the city-state of Beikthano.

A legendary queen regnant of said kingdom.


ထီလာ

Derived from မိတ္ထီလာ, a city in the center of Burmese heartlands.

(slang) The concept of Burmese nationalism.


အဝဂ်

(phonetics) a group of miscellaneous consonants not belonging to any of the groups that are arranged in the Burmese alphabet according to their place of articulation. They are ယ (ya.), ရ (ra.), လ (la.), ဝ (wa.), သ (sa.), ဟ (ha.), ဠ (la.), and အ (a.).


အမှိုက်သရိုက်

/ʔəm̥aɪʔθəjaɪʔ/

အမှိုက် (a.hmuik) + သ (sa.) + ရိုက် (ruik).


ထီလာသား

(slang) someone who is nationalistic and a zealous follower of Buddhism.


စင်တီမီတာ

/sɪ̀ɴtìmìtà/


ဟတ်ဇ်

my-noun

ဟတ်ဇ် • (hatj)


ဆံခြည်

a unit of measure equal to 79.375 µm or 0.003125 inch


ဖတ်စာ

ဖတ် (hpat, “to read”) + စာ (ca, “writing, written language”).

af

reader; (proscribed) textbook for use in schools


ပဲပြား

ပဲ (pai:, “bean”) + ပြား (pra:, “flat”).

cake made from any beans (e.g., black gram, mung beans, etc.)


ရှမ်းတိုဟူး

ရှမ်း (hram:, “Shan”) + တိုဟူး (tuihu:, “tofu”)

com

a type of tofu made from chickpea flour, a food of Shan origin


တရဖျား

cog

Old Mon တရာဗညား

(honorific, historical) a Burmese royal title


ပန်းတုံးတိုင်

/páɴtóʊɴtàɪɴ/

Derived from ပန်း (pan:) + သုဉ်း (suny:, “to end”) + တိုင် (tuing, “post, pillar”).

compound

ornamental pole erected as a symbol of royal prerogative.

demarcation post erected as an auspicious sign for victory.


လိုင်ကီး

Derived from English like, partly influenced by lichee.


သုဂတိ

(Buddhism) the three pleasant realms of existence


သုကတိ

သုဂတိ သုဂတိ#Burmese


သင်္ဘောသား

သင်္ဘော (sangbhau:, “ship, vessel”) + သား (sa:, “son”).


အဏုမြူလက်နက်

/ʔənṵmjùlɛʔnɛʔ/

my:အဏုမြူ လက်နက်


ကောင်းရာသုဂတိ

/káʊɴjàθṵɡədḭ/

ကောင်း (kaung:) + ရာ (ra) + သုဂတိ (su.ga.ti.)

com

(Buddhism, idiomatic) better future existence (cf. better place in English)


အိုဇုန်း

my-noun

အိုဇုန်း • (uijun:)


ဂျူလိုင်

ဇူလိုင် ဇူလိုင်#Burmese

Alternative spelling of ဇူလိုင် (juluing)


ပိမ့်

ပိမ့် • (pim.)


ကျေးရွာအုပ်စု

ကျေးရွာအုပ်စု

ကျေးရွာအုပ်စု • (kye:rwaupcu.)

village tract (fourth-level administrative division of Myanmar)


တွင်ခုံ

lathe (machine tool used to shape a piece of material)


သံဝေဂ

(Buddhism) apprehension at the prospect of a continuum of rebirths; samvega


ပန်းခြောက်

ပန်း (pan:, “flower”) + ခြောက် (hkrauk, “dried”)

com

(food) dried daylily bud (used as an ingredient in some Burmese and Chinese dishes)


သတ္တ

သတ္တဝါ သတ္တဝါ#Burmese


မြေမြုပ်မိုင်း

my-noun

မြေမြုပ်မိုင်း • (mre-mrupmuing:) (classifier ခု)

mre-mrupmuing: (romanization)
ခု (classifier)

မြေ (mre, “ground”) + မြုပ် (mrup, “bury”) + မိုင်း (muing:, “mine”)


အရှုံး

အရှုံးအမြတ်


အော်လန်

my-noun

အော်လန် • (aulan)


လသာဆောင်

From လ (la.) + သာ (sa) + ဆောင် (hcaung).


ခွဲစိတ်ကုပညာ

From ခွဲစိတ် (hkwai:cit) + ကု (ku.) + ပညာ (pa.nya).


ညစ်ညမ်းမှု

From ညစ်ညမ်း (nyacnyam:) + -မှု (-hmu.).


စားပွဲတင်တင်းနစ်

my-noun

စားပွဲတင်တင်းနစ် • (ca:pwai:tangtang:nac)

From စားပွဲ (ca:pwai:) + တင် (tang) + တင်း (tang:) + နစ် (nac).


ကွန်မြူနစ်ဝါဒ

From ကွန်မြူနစ် (kwanmrunac) + ဝါဒ (wada.).


ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ

From ဆိုရှယ်လစ် (hcuihrailac) + ဝါဒ (wada.).


အမျိုးသမီးဝါဒ

From အမျိုးသမီး (a.myui:sa.mi:) + ဝါဒ (wada.).


လက်လှုပ်

my-noun

လက်လှုပ် • (lakhlup)


ရှေးရိုးစွဲဝါဒ

From ရှေးရိုးစွဲ (hre:rui:cwai:) + ဝါဒ (wada.)


လူသတ်ပွဲ

လူ (lu, “human, person”) + သတ် (sat, “to kill”) + ပွဲ (pwai:, “event”)


သွေးကင်ဆာ

/θwékɪ̀ɴsʰà/

သွေး (swe:) + ကင်ဆာ (kanghca), literally “blood cancer”.


ပျံကျ

ပျံ (pyam, “to fly”) + ကျ (kya., “to fall”)


ပရိတ်

Learned borrowing from Pali paritta (“safeguard, charm”)


ကမ္မဝါစာ

Ultimately coined from Pali kamma + Pali vācā


ကမ္မဝါ

ကမ္မဝါစာ ကမ္မဝါစာ#Burmese


ပေစာ

ပေ (pe, “palm leaf”) + စာ (ca, “letter”)

com

palm-leaf manuscript
palm-leaf manuscript


အလှူဒါန

/ʔəl̥ùdàna̰/


နည်းလမ်း

နည်း နည်း#Burmese


သမိုင်းမတိုင်မီခေတ်

my-noun

သမိုင်းမတိုင်မီခေတ် • (sa.muing:ma.tuingmihket)

/θəmáɪɴmətàɪɴmìkʰɪʔ/

သမိုင်း (sa.muing:) + မ (ma.) + တိုင် (tuing) + မီ (mi) + ခေတ် (hket)


နတ်လျောင်းလ

နတ် (nat, “Vishnu, spirit”) + လျောင်း (lyaung:, “to rest, retire”) + လ (la., “month, moon”)

ဝါဆို ဝါဆို#Burmese


နတ်နိုးလ

နတ် (nat, “Vishnu, spirit”) + နိုး (nui:, “to awaken”) + လ (la., “month, moon”)

တန်ဆောင်မုန်း တန်ဆောင်မုန်း#Burmese

Synonym of တန်ဆောင်မုန်း (tanhcaungmun:)


ဘီဒီ

Borrowed from Hindi बीड़ी (bīṛī) or Bengali বিড়ি (biṛi)

beedi, a small thin cheroot, rolled with the leaf of Careya arborea or Antidesma paniculatum


အောင်မြေ

my-noun

အောင်မြေ • (aungmre)

အောင် (aung, “victory”) + မြေ (mre, “ground”). Borrowed from Pali jayabhūmi

com

auspicious ground on which one treads to ensure victory or success


အတ္တ

Borrowed from Pali atta; cognate with Modern Khmer អត្ត (ʼattaʼ).


ယူနီ

ယူနီဘာစီတီ ယူနီဘာစီတီ#Burmese

(colloquial, dated) Abbreviation of ယူနီဘာစီတီ (yunibhaciti)


ယူနီ

ယူနီကုတ် ယူနီကုတ်#Burmese


သီးမွှေး

သီး (si:, “fruit”) + မွှေး (hmwe:, “fragrant”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) Dwarf Cavendish banana, a local cultivar grown in Myanmar


ရွှေနီ

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) red banana, a local cultivar grown in Myanmar


ခွံဝါသီးမွှေး

/kʰʊ̀ɴwàθím̥wé/

ခွံ (hkwam, “peel”) + ဝါ (wa, “yellow”) + သီးမွှေး (si:hmwe:, “dwarf Cavendish”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) Cavendish banana, a local cultivar grown in Myanmar


မရမန်

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) type of fragrant green banana, a local cultivar grown in Myanmar


နံ့သာပု

နံ့သာ (nam.sa, “fragrance”) + ပု (pu., “short”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) local cultivar of banana grown in Myanmar


ဖီးကြမ်း

ဖီး (hpi:, “peel”) + ကြမ်း (kram:, “rough”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) cultivar of plantain with a rough skin


သူငယ်စာ

သူငယ် (su-ngai, “child”) + စာ (ca, “food”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese


ပျားရည်ဆမ်း

ပျားရည် (pya:rany, “honey”) + ဆမ်း (hcam:, “pour”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese


ဆင်အံ

ဆင် (hcang, “elephant”) + အံ (am, “molar”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) local cultivar of large banana grown in Myanmar


ဝက်မလွတ်

ဝက် (wak, “pig”) + မ (ma., “not”) + လွတ် (lwat, “freed”)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) local cultivar of dwarf banana grown in Myanmar


ထိပ်ပေါက်

my-noun

ထိပ်ပေါက် • (htippauk)

ထိပ် (htip, “tip”) + ပေါက် (pauk, “growth”)

com

သရက် သရက်#Burmese


စိန်တစ်လုံး

my-noun

စိန်တစ်လုံး • (cintaclum:)

/sèɪɴtəlóʊɴ/

စိန် (cin, “diamond”) + တစ် (tac, “one”) + လုံး (lum:, “classifier”)

com

သရက် သရက်#Burmese

(~သရက်) a cultivar of mango locally grown in Myanmar


မချစ်စု

/ma̰t͡ɕʰɪʔsṵ/

မ (ma., “Miss”) + ချစ် (hkyac) + စု (cu.)

သရက် သရက်#Burmese


ကိုဗစ်-၁၉

/kòbɪʔ nàɪɴtɪ́ɴ/


ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်

my-noun

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် • (kuiruinabuing:rapc)

/kòɹònàbáɪɴɹaʔs/


အပျော်အပါး

/ʔəpjɔ̀ʔəpá/


ပေါက်

ပေါက် • (pauk)

och-l

剽 (OC *pʰews, *bew, “to attack, pierce”)

cog

Tibetan བྱུང (byung, “to appear, emerge”)

Tibetan ཕྲུག (phrug, “young (of animals)”)

och-l

扑 (OC *pʰoːɡ, “to beat, strike against”)

အပေါက် အပေါက်#Burmese

(same as အပေါက် (a.pauk)) hole, opening; prospect, opportunity, likelihood; blister

(music) pitch (in traditional Myanmar music)


ပေါက်

my-noun

ပေါက် • (pauk)

och-l

樸 (OC *baː, *pʰroːɡ, *poːɡ, *boːɡ, “simple, tree bark”)

Butea monosperma
Butea monosperma#Translingual

the flame of the forest (a tree bearing showy clusters of red flowers in April), parrot tree, bastard teak (Butea monosperma)


ပေါက်

my-noun

ပေါက် • (pauk)

ဗောက် ဗောက်#Burmese

Alternative form of ဗောက် (bauk, “dandruff; wild gooseberry”)


စစ်ဆင်ရေး

/sɪʔsʰɪ̀ɴjé/


လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု

လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု • (lu-myui:tum:sathprathmu.)

/lùmjótóʊɴθaʔpʰjaʔm̥ṵ/

လူမျိုး (lu-myui:) + တုံး (tum:) + သတ်ဖြတ် (sathprat) + မှု (hmu.).

com

en-လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု-my-noun-ocGjtwyI


အောင်ပန်း

my-noun

အောင်ပန်း • (aungpan:)

a flower worn to bring victory or success in a venture


နရွဲ

medium-sized trees of the Flacourtia species bearing plum-like fruit


ဇမ္ဗုသပြေ

ဇမ္ဗုသပြေ • (jambu.sa.pre) (classifier လုံး)

jambu.sa.pre (romanization)
လုံး (classifier)


ဇမ္ဗူ

ဇမ္ဗူဒီပါ ဇမ္ဗူဒီပါ#Burmese

ဇမ္ဗုသပြေ ဇမ္ဗုသပြေ#Burmese


ဇမ္ဗူပနီ

ဇမ္ဗူ (jambu, “rose-apple”) + ပန်း (pan:, “flower”) + နီ (ni, “red”)


ဇမ္ဗူဒီပါ

Borrowed from Pali jambudīpa, decomposed into ဇမ္ဗူ (jambu) + ဒီပါ (dipa)

(Buddhism, Hinduism) island which is the home of the Eugenia tree and lies south of Mount Meru


ဧရိယာ

→ Pa'o Karen: ဧရိယာႏ


ကညွတ်

Asparagus officinalis
Asparagus officinalis#Translingual


ထုံး

(archaic) a large pool formed by inflow of water from rivers


အစပ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စပ် (cap, “spicy”).

af

hot, peppery taste; spiciness, piquance; spicy food


အစပ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + စပ် (cap, “to connect”).


ခဲယမ်းမီးကျောက်

/kʰɛ́jáɴmíd͡ʑaʊʔ/

ခဲ (hkai:) + ယမ်း (yam:) + မီး (mi:) + ကျောက် (kyauk).


စတီရီယိုတေးစီးရီး

my-noun

စတီရီယိုတေးစီးရီး • (ca.tiriyuite:ci:ri:)

/sətìɹìjòtésíɹí/

စတီရီယို (ca.tiriyui, “stereo”) + တေးစီးရီး (te:ci:ri:, “album”)


တေးစီးရီး

တေး (te:, “song”) + စီးရီး (ci:ri:, “series”)


စတီရီယို

(music) Western-style pop and rock music


ခွေ

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *koj (“bend; curved; lap; bosom”); compare perhaps Old Chinese 跪 (OC *kʰrolʔ, *ɡrolʔ, “to kneel”) (STEDT). See also ကွေ့ (kwe., “to turn, veer”).


ဗုံ

a double-headed drum made of rawhide skins stretched taut over a hollow wooden cylinder

a cylindrical fish trap tapered at the ends


ကော်ပီသီချင်း

/kɔ̀pìθət͡ɕʰɪ́ɴ/

ကော်ပီ (kaupi, “copy”) + သီချင်း (sihkyang:, “song”). Cognate with English copy song.

com

(music) copy song, a song written to the tune of another existing song


မိုနို

(music, dated) music played on Burmese state radio


အာပဲ့ခြောက်

/ʔàbɛ̰t͡ɕʰaʊʔ/

/ʔàbjɛ́t͡ɕʰaʊʔ/


လက်ဖက်ရည်ဖိုး

→ English: tea money (calque)

/lɛʔpʰɛʔjìbó/

လက်ဖက်ရည် (lakhpak-rany, “tea”) + ဖိုး (hpui:, “fee, money”).


လိုင်းကား

English: line car

လိုင်း (luing:, “line”) + ကား (ka:, “car”).


မော်နီတာ

my-noun

မော်နီတာ • (maunita)


ကချလာ

Borrowed from Hindi कचरा (kacrā, “garbage”)

bor+

(slang) good-for-nothing; useless person


ဘောမ

ဘော (bhau:, “ball, testicle”) + မ (ma., “to lift”). Calque of Hokkien 扶𡳞脬 (“to brownnose”, literally “to lift the scrotum”), which is also borrowed as ဖော်လံဖား (hpaulamhpa:).

calque

(slang, vulgar, derogatory) kiss-up; suck-up; brown noser


ဘောမ

ဘော (bhau:, “male ancestor seven generations back”) + -မ (-ma., “female”).


အရင်းရှင်

/ʔəjɪ́ɴʃɪ̀ɴ/


ယွန်းထည်သရိုး

/jʊ́ɴtʰìθəjó/

ယွန်း (ywan:, “lacquer”) + ထည် (htany, “item”) + သရိုး (sa.rui:)


ယွန်းပေါင်ပုရပိုက်

my-noun

ယွန်းပေါင်ပုရပိုက် • (ywan:paungpu.ra.puik)

/jʊ́ɴbàʊɴpəɹəbaɪʔ/

ယွန်း (ywan:, “lacquer”) + ပေါင် (paung) + ပုရပိုက် (pu.ra.puik, “folding book manuscript”)

com

(art) decorated lacquer cover for a folded parabaik


ယွန်းပန်း

ယွန်း (ywan:, “lacquer”) + ပန်း (pan:, “flower”)


ယွန်းပန်းချီ

/jʊ́ɴbəd͡ʑì/

ယွန်း (ywan:, “lacquer”) + ပန်းချီ (pan:hkyi, “painting”)


ယိုးဒယားကြေးသွား

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + ကြေး (kre:, “copper, gong”) + သွား (swa:, “to go”)

(music) Yodaya tune giving prominence to the gong circle


ယိုးဒယားဆယ့်နှစ်ခန်း

my-noun

ယိုးဒယားဆယ့်နှစ်ခန်း • (yui:da.ya:hcai.hnachkan:)

/jódəjásʰɛ̰n̥əkʰáɴ/

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + ဆယ့်နှစ် (hcai.hnac, “twelve”) + ခန်း (hkan:, “chapter”)

com

(music) twelve varieties of Yodaya songs

en-ယိုးဒယားဆယ့်နှစ်ခန်း-my-noun-QOPPwWBX


ယိုးဒယားနှဲသွား

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + နှဲ (hnai:, “type of flute”) + သွား (swa:, “to go”)

(music) Yodaya tune giving prominence to the Burmese flute


ယိုးဒယားသံရှစ်မျိုး

my-noun

ယိုးဒယားသံရှစ်မျိုး • (yui:da.ya:samhracmyui:)

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + သံ (sam, “sound”) + ရှစ် (hrac, “eight”) + မျိုး (myui:, “kinds”)


ယိုးဒယားသမင်လိုက်

my-noun

ယိုးဒယားသမင်လိုက် • (yui:da.ya:sa.mangluik)

/jódəjáθəmɪ̀ɴlaɪʔ/

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + သမင် (sa.mang, “deer”) + လိုက် (luik, “chase”)

com

(music) Yodaya style of a deer chase song (in the Ramayana)


ယိုးဒယားအက

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + အက (a.ka., “dance”)


ယိုးဒယားသီချင်း

/jódəjáθət͡ɕʰɪ́ɴ/

ယိုးဒယား (yui:da.ya:, “Siamese, Thai”) + သီချင်း (sihkyang:, “song”)

(music) a song from the Yodaya style (from the Mahāgīta)


ဈေးကွက်စီးပွားရေး

my-noun

ဈေးကွက်စီးပွားရေး • (jhe:kwakci:pwa:re:)

Calque of English market economy; ဈေးကွက် (jhe:kwak, “market”) + စီးပွားရေး (ci:pwa:re:, “economy”)


အကျပ်အတည်း

/ʔət͡ɕaʔ.ʔəté/


စကျင်ကျောက်

/səd͡ʑɪ̀ɴt͡ɕaʊʔ/

စကျင် (ca.kyang, “Sagyin”) + ကျောက် (kyauk, “rock”)


နှင်းဆီ

com+

compound of နှင်း (hnang:, “snow”) + ဆီ (hci, “oil”)


အိုင်းယွန်း

my-noun

အိုင်းယွန်း • (uing:ywan:)


အပိုင်းဂဏန်း

/ʔəpáɪɴ ɡənáɴ/


ချောင်းဆိုး

According to MED, from ချောင်း (hkyaung:, “a cough”) + ဆိုး (hcui:, “bad, serious”). However, the compound may be better interpreted as ချောင်း (hkyaung:, “throat”) + ဆိုး (hcui:, “to cough”); see those entries for more.


ကင်းစီး

မင်္ဂလာပါ

a miniature symbol of devowelized င် superscripted on the following letter (င်္)


လျှပ်စစ်ကား

my:လျှပ်စစ်ကား


သခင်

Inherited from Old Burmese သိခဝ် (sikaw).

inh+

appellation or title used by a male member of the Dobama Asiayone


သဘင်

Shan: သၽၢင်ႇ (sǎ phàang)

Borrowed from Pali sabhāya. Cognate with Mon သဘၚ်.


ဖို

och-l

鞴 (OC *brɯɡs, *baːɡs, *bɯɡ, “to saddle a horse; bellows”)


မျဉ်း

(archaic) a uniform worn by soldiers during monarchical times


ကျိုး

糾 (OC *kɯw, *krɯwʔ, “to twist, cord, inspect”)


မက်မန်း

makman: (romanization)
လုံး (classifier)

bor

Shan မတ်မန့်

Prunus domestica
Prunus domestica#Translingual


ထိပ်သီးညီလာခံ

/tʰeɪʔθíɲìlàɡàɴ/

ထိပ် (htip) + သီး (si:) + ညီလာခံ (nyilahkam).


သင်္ကြန်ပန်း

/θɪ́ɴd͡ʑàɴpáɴ/

a special variety of seven kinds of flowers and leaves put in a vase to welcome Thingyan


သင်္ကြန်စာ

/θɪ́ɴd͡ʑàɴzà/

a bulletin or almanac predicting the time of transition into the new year (Thingyan) and climatic and crop conditions to be expected in that year


ကတုတ်ကျင်း

/ɡədoʊʔt͡ɕɪ́ɴ/


ချဉ်ဖတ်

/t͡ɕʰɪ̀ɴbaʔ/

(figurative) a generally hated or obnoxious person


အိမ်စာ

my-noun

အိမ်စာ • (imca)

အိမ် (im, “house”) + စာ (ca, “sparrow”).

Passer domesticus
Passer domesticus#Translingual


အိမ်စာ

အိမ်စာ • (imca)

အိမ် (im, “house”) + စာ (ca, “writing”).


ဗျူရိုကရေစီ

/bjùɹòkəɹèsì/


ရွက်ပုန်းသီး

ရွက်ပုန်းသီး • (rwakpun:si:)

/jwɛʔpóʊɴðí/

ရွက် (rwak, “leaf”) + ပုန်း (pun:, “hidden”) + သီး (si:, “fruit”)

com

(figurative) little known person of hidden talent or beauty