မြန်မာ

head

မြန်မာ • (mranma) (induced creaky tone form မြန်မာ့)

→ Japanese: ミャンマー (Myanmā)

Uncertain. Perhaps from Sanskrit ब्रह्मादेश (brahmādeśa, “country of Brahma”), a compound of ब्रह्मा (brahmā, “Brahma”) + देश (deśa, “country”) or from a Proto-Sino-Tibetan root related to Chinese 蠻／蛮 (mán, “barbarian”) and Tibetan བྲན (bran, “servant, slave”). Historical alternative spellings include မြမ္မာ (mramma) and မြံမာ (mramma). See also Proto-Austroasiatic *mraʔ (“person”).

bor

မြန်မာနိုင်ငံ

မြန်မာပြည်

မြန်မာစာ

မြန်မာဘာသာစကား ― mranmabhasaca.ka: ― Burmese language

မြန်မာလူမျိုး

မြန်မာအက္ခရာ

ကျွန်တော်က မြန်မာပါ။ ― kywantauka. mranmapa|| ― I am Burmese (male speaker).

ကျွန်မက မြန်မာပါ။ ― kywanma.ka. mranmapa|| ― I am Burmese (female speaker).

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်

pranyhtaungcu.mranmanuingngamtau /pjìdàʊɴzṵ mjàɴmà nàɪɴŋàɴdɔ̀/


အဘိဓာန်

my-noun

အဘိဓာန် • (a.bhi.dhan) (classifier အုပ်)

a.bhi.dhan (romanization)
အုပ် (classifier)

Learned borrowing from Pali abhidhāna, from Sanskrit अभिधान (abhidhāna, “dictionary”). Cognate with Shan ဢၽီႉထၢၼ်ႇ (ʼǎ phḭ̂i thàan).

cog

Shan ဢၽီႉထၢၼ်ႇ (ʼǎ phḭ̂i thàan)


ဗမာ

head

ဗမာ • (ba.ma) (induced creaky tone form ဗမာ့)

→ Arabic: بُورْمَا (burmā)

→ Armenian: Բիրմա (Birma)

→ Azerbaijani: Birma

→ Belarusian: Бі́рма (Bírma)

→ Bengali: বার্মা (barma)

→ Bulgarian: Би́рма (Bírma)

→ Catalan: Birmània

→ Czech: Barma

→ Danish: Burma

→ Dutch: Birma

→ English: Burma

→ Esperanto: Birmo

→ Estonian: Birma

→ Finnish: Burma

→ French: Birmanie

→ Galician: Birmania

→ Georgian: ბირმა (birma)

→ German: Birma

→ Greek: Βιρμανία (Virmanía)

→ Hebrew: בורמה (burma)

→ Hindi: बरमा (barmā)

→ Icelandic: Búrma

→ Ido: Burma

→ Indonesian: Birma

→ Interlingua: Birmania

→ Irish: Burma

→ Italian: Birmania

→ Japanese: ビルマ (Biruma)

→ Kalenjin: Bama

→ Khmer: ភូមា (phuumiə)

→ Kikuyu: Bama

→ Korean: 버마 (Beoma)

→ Lao: ພະມ້າ (pha mā)

→ Latvian: Birma

→ Lithuanian: Birma

→ Luhya: Bama

→ Luo: Bama

→ Macedonian: Бурма (Burma)

→ Maltese: Burma

→ Maori: Pēma

→ Meru: Bama

desc

→ Mon: ဗၟာ, ဗမာ

→ Mon: ဗၟာ, ဗမာ

→ Norwegian: Burma

→ Persian: برمه (berme)

→ Polish: Birma

→ Portuguese: Birmânia

→ Romanian: Birmania

→ Russian: Би́рма (Bírma)

→ Serbo-Croatian: Bȗrma

→ Sinhalese: බුරුමය (burumaya)

→ Spanish: Birmania

→ Swahili: Bama

→ Swedish: Burma

→ Thai: พม่า (pá-mâa)

→ Tibetan: བྷར་མ། (bhar ma)

→ Turkish: Birmanya

→ Turkmen: Birma

→ Ukrainian: Бі́рма (Bírma)

→ Urdu: برما (barmā)

→ Uyghur: بىرما (birma)

→ Uzbek: Birma

Derived from မြန်မာ (mranma, “Myanmar”):
: မြန်မာ /mjàɴmà/ → မြန်မာ /mjəmà/ (vowel reduction) → ဗမာ /bəmà/ (dissimilation of initial /m/)

ဗမာနိုင်ငံ

ဗမာပြည်

ဗမာစာ

ဗမစာ

ဗမာဘာသာ ― ba.mabhasa ― Burmese language

ဗမာစကား ― ba.maca.ka: ― Burmese language

ဗမစကား ― ba.ma.ca.ka: ― Burmese language

Burma (a country in Southeast Asia); Burmese


မတ်

brother-in-law, specifically younger sister's husband, or husband's younger brother


ကုလား

→ English: kalar

→ Shan: ၵလႃး (kǎ láa)

→ Khmer: កុឡា (kolaa), កូឡា (koulaa)

Borrowed from Pali kula (“clan; family; household”). Doublet of ကုလ (ku.la.).

bor+

Indians and persons of South Asian ancestry

(slang, ethnic slur, religious slur, offensive) a Bengali person; a Rohingya person; a Muslim, especially someone of South Asian origin.

(dated) Term used to describe all Westerners


မြင်း

From Proto-Sino-Tibetan *k-m-raŋ ~ s-raŋ.

(chess) knight (both in Western chess and in Burmese chess, also known as sittuyin)


ဝိုင်

Borrowed from English wine, from Middle English win, from Old English wīn, from Proto-West Germanic *wīn, from Latin vīnum.


င

Nga, the fifth letter of the Burmese alphabet


မ

Ma, the 26th letter of the Burmese alphabet.


မ

From Proto-Sino-Tibetan *ma (“no, not”).

not (prefixed to the verb, which is itself followed by another negative particle such as ဘူး (bhu:) or နဲ့ (nai.).)


မ

မမိုးယုစံ
ma.mui:yu.cam
Ma Moe Yu San

(honorific) Form of address for younger women; miss


က

From Proto-Lolo-Burmese *ga³ ~ ʔga² (“to sing, dance, play”), from Proto-Sino-Tibetan *ga (“to dance, leap, stride”); cognate with Old Chinese 歌 (OC *kaːl, “to sing”) and Tibetan གར (gar, “to dance”) (STEDT).


က

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က

in, on (in reference to a point in time in the past)


ကျောင်းသား

→ Jingpho: jawng sa

From ကျောင်း (kyaung:, “school”) + -သား (-sa:, “male resident, inhabitant, or member of”).


ကျောင်းသူ

From ကျောင်း (kyaung:, “school”) + -သူ (-su, “female resident, inhabitant, member”).

student (female), pupil (female), schoolgirl


ဆရာ

→ Shan: သြႃႇ (sràa) / သရႃႇ (sǎ ràa)

→ Jingpho: shara

Inherited from Old Burmese ဆာရ်္ယာ, ultimately from Sanskrit आचार्य (ācārya) through some conflation with ဆာယာ (hcaya). Doublet of အာစရိယ (aca.ri.ya.).


စာကြည့်တိုက်

/sàt͡ɕḭdaɪʔ/

စာကြည့် (ca-krany., “read silently”) + တိုက် (tuik, “brick building”).


သောက်

my-verb

သောက် • (sauk)

From Proto-Tibeto-Burman *s(y)awk (“breast; to suck, drink”) (STEDT). Compare Old Chinese 欶 (OC *sloːɡs, *sroːɡ, “to suck in”).


ရေး

Inherited from Old Burmese ရိယ်း (riy), from Proto-Sino-Tibetan *b-rəj (“to draw, mark; boundary”). Cognates include Tibetan འབྲི ('bri), Khumi Chin tärüte, Old Chinese 理 (OC *rɯʔ, “to cut jade, put in order, manage”) (STEDT).

och-l

particle suffixed to verb or noun to denote a state, action or skill


ဒေါ်

my-noun

ဒေါ် • (dau)

ဒေါ် အောင် ဆန်း စု ကြည်
dau aung hcan: cu. krany
Daw Aung San Suu Kyi

(honorific) Respectful form of address for older women; madam

ဒေါ်ဒေါ်

daudau, respectful form of address for older women


ဦး

→ Shan: ဢူး (ʼúu)

From Proto-Sino-Tibetan *d-bu-s (“head”) (STEDT).

ဦး သန့်

(honorific) form of address for older men, roughly the average age of one's uncle; sir


လေး

Inherited from Old Burmese လိယ် (liy), from Proto-Sino-Tibetan *d/s-ləy (“bow, slingshot”). Cognate with S'gaw Karen ချံၣ် (khleè, “bow”), Naxi leemei (“longbow”), Jingpho kung-li (“bow”), Old Chinese 矢 (OC *hliʔ, “arrow”) (STEDT).

inh

(weaponry) bow (weapon used for shooting arrows)


ရုရှား

ရုရှားနိုင်ငံ

ရုရှားစာ

ရုရှားဘာသာ ― ru.hra:bhasa ― Russian language

ရုရှားစကား ― ru.hra:ca.ka: ― Russian language

Russia (A transcontinental country in Eastern Europe and North Asia); Russian


အင်္ဂလိပ်

→ Jingpho: Inglik

→ Jingpho: Inggălik

→ Jingpho: Ing-galik

desc

→ Mon: အင်္ဂလိက်

→ Mon: အင်္ဂလိက်

→ Shan: ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ (ʼáeng kǎ lāet)

→ Shan: ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ (ʼáeng kǎ lāet)

/ʔɪ̀ɴɡəleɪʔ/

Semi-learned borrowing from English English. Doublet of အင်္ဂလိၑ်. Compare Thai อังกฤษ (ang-grìt).

doublet

Doublet of အင်္ဂလိၑ်

အင်္ဂလိပ်စာ

အင်္ဂလိပ်စကား ပြောတတ်လား။
angga.lipca.ka: prau:tatla:||
Do you speak English?

အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ― angga.lipbhasa ― English language

အင်္ဂလိပ်စကား ― angga.lipca.ka: ― English language

my:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား


တရုတ်

Uncertain. Formerly spelt တရုပ် (ta.rup), with earliest usage dating to the 1200s (Bagan era), during which it referred to the territory and a variety of peoples to the north and northeast of Burma. May be derived from 突厥 (Tūjué), the Chinese term for "Turk;" 大理國／大理国, the capital of the Nanzhao Kingdom; or 大月支 (dàyuèzhī) or 大月氏, a Chinese term referring to Mongol-speaking Kushan Huns.

တရုတ်နိုင်ငံ

တရုတ်စာ

တရုတ်ဘာသာ ― ta.rutbhasa ― Chinese language

တရုတ်စကား ― ta.rutca.ka: ― Chinese language


အိန္ဒိယ

အိန္ဒိယနိုင်ငံ

my:အိန္ဒိယနိုင်ငံ


မြစ်

ncog

Tibetan གྲོད་པ (grod pa, “first stomach”)

Tibetan བརྒྱུད (brgyud, “to transmit; descendants”)


ဝ

Wa, the 30th letter of the Burmese alphabet.


ဝ

→ English: Wa

→ Shan: ဝႃႉ (wâ̰a)


ဝ

Borrowed from Hokkien 我 (óa, “I; me”). Doublet of ငါ (nga).

(slang, colloquial) I; me (first person pronoun used by Sino-Burmese people)


သမီး

particle suffixed to a noun to denote a kindred relation not founded on blood


အသည်း

အ- (a.-, “nominal prefix”) + သည်း (sany:, “liver”).

af

liver (large organ in the body; this organ used for food)


နို့

stud anchoring the traverse guy ropes on a dragon boat


နယ်

Borrowed from Sanskrit नायक (nāyaka, “leader, guide”).

bor+

(chess) pawn: the most common chess piece, or a similar piece in a similar game. In chess each side has eight; moves are only forward, and attacks are only forward diagonally or en passant.


တူ

From Proto-Tibeto-Burman *m-(t/d)u (“nephew, descendant”).


ယောက်ျား

my-noun

ယောက်ျား • (yaukya:) (classifier ယောက် or ဦး)

yaukya: (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

com+

compound of ယောက် (yauk, “classifier for people”)


မိန်းမ

my-noun

မိန်းမ • (min:ma.) (classifier ယောက် or ဦး)

ma. (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

Inherited from Old Burmese မိယ်မ (miy ma). The first element is from Proto-Sino-Tibetan *r-mi(j)-n (“people, man, human being”), which is cognate with Chinese 民 (mín, “people, men”), while the second element is from Proto-Sino-Tibetan *ma (“female, mother, principal part”) (STEDT), which appears connected to *mow (“woman”).
An outdated folk etymology claimed that the word was derived from မီးမာ (mi:ma, “burned scar”). Traditional Burmese-Buddhist origin myth says that proto-women got burned scars after they fell from celestial grace.


အဖေ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဖေ (hpe, “term to refer to a male”).


အဖ

အ- (a.-) + ဖ (hpa.), the latter element from Proto-Lolo-Burmese *pʷa (“father, husband, person”)


အမိ

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + မိ (mi., “mother”).

af

term of address for a woman as old as one's mother

term of address for a woman of the same age or younger than one


အမေ

→ Mon: အမေ

အ- (a.-, “nominal prefix”) + မေ (me, “term of endearment for a female”).


လင်

From Proto-Tibeto-Burman *b/m-laŋ, Proto-Sino-Tibetan *b/m-laŋ (“penis; male; husband”). Cognate with the second syllable of Jingpho [script needed] (ne³¹ laŋ³³, “penis”), Old Chinese 犅 (OC *klaːŋ, “bull, stud”); older comparisons to 郎 (OC *raːŋ, “husband, young man”) are improbable (see there for more) (STEDT).
The "complete" sense is grouped etymologically with the "husband" sense by MED, and isn't mentioned by STEDT or Luce 1981.


လူ

From Old Burmese လော (lo), ultimately from Proto-Sino-Tibetan *su ~ s-lu (“who; indefinite pronoun; remote third-person pronoun”) (STEDT); see သူ (su, “who”) for more. An older theory by Luce tentatively connects Old Chinese 侶 (OC *raʔ, “companion”) to the Burmese, though the final in the Chinese seems problematic.
The "rise" sense is linked with the "man" sense by MED, though it is unclear if they should be linked.

inh

cɛʔhmɑ ə`yo luhmɑ ə`myo
conventional orthography:
ကြက်မှာ အရိုး လူမှာ အမျိုး။
krakhma a.rui: luhma a.myui:||

1962, Hla Pe, Burmese Proverbs, London: John Murray, p. 90 (translation on p 18)

With fowls, the pedigree; with men, breeding.


မင်း

မောင် မောင်#Burmese

(honorific) a title used by Mon men in lieu of မောင် (maung).


ညီမ

ညီ (nyi, “younger brother”) + -မ (-ma., “female”).


အကို

Reduced pronunciation of အစ်ကို (ackui).


ညီ

From Proto-Tibeto-Burman *nyey (“younger sibling”). Cognate with Akha [script needed] (à-njí, “younger sibling”) (STEDT). Luce compares additionally Old Chinese 弟 (OC *diːlʔ, *diːls, “younger brother”) (though the initials don't seem to match).


ချို

From Proto-Sino-Tibetan *kyəw (“sweet”). Cognate with Nuosu ꐔ (qy, “sweet”), Lolopo ci (“sweet”), Rawang kí and Naxi qiq (“sweet”).


ချို

(colloquial) to not do anything to the fullest extent; to not go full out


သား

Inherited from Old Burmese သာဟ်, from Proto-Sino-Tibetan *tsa ~ za (“child”).


သား

From Proto-Sino-Tibetan *sja-n (“meat”).


သား

numerical classifier used in counting the number of ticals or fractions of a tical or viss


သား

particle suffixed to a verb or adjective to convey the sense of being definite or explicit

word used to lend emphasis to a prayer, wish, oath, etc.


လုံချည်

lumhkyany (romanization)
ထည် (classifier)

→ English: longyi

Phono-semantic matching of Hindi लुंगी (luṅgī). လုံ (lum, “to be covered”) + ချည် (hkyany, “to tie”).


မြေ

Inherited from Old Burmese မ္လိယ် (mliy), from Proto-Tibeto-Burman *mliy (cf. Chinese 室 (shì)).

inh+

မြေ နှစ်ဧက

land (ground that is suitable for farming)


ဇာတ်

my-noun

ဇာတ် • (jat)

→ Shan: ၸၢတ်ႈ (tsāat)

From Pali jātaka, from Sanskrit जातक (jātaka).

zat: a kind of Burmese dramatic performance including music and dance


ရယ်

From Proto-Sino-Tibetan *s-r(j)a-j/s/t. Cognate with Tibetan བཞད (bzhad, “to laugh, smile”), Nuosu ꒉ (yy, “to laugh, smile”), and Lisu ꓪꓽ ꓫꓱꓻ (wɑ̀ ʃø, “to laugh”).


ကြောက်

my-verb

ကြောက် • (krauk)

From Proto-Sino-Tibetan *s/d-krwak (“fear; frighten”). Cognate with Nuosu ꐬ (jjur) (as in ꐬꆠ (jjur hla, “to fear”)), Tibetan སྐྲག་པ་ (skrag pa, “to be afraid”) and Drung vkraq (“to be surprised, to be frightened”), as well as Old Chinese 嚇 (OC *qʰraːɡs, *qʰraːɡ, “to frighten”) (STEDT).


အမဲလိုက်

အမဲ (a.mai:, “game (wild animals hunted for food)”) + လိုက် (luik, “to follow”)


ဆို

inh

Proto-Sino-Tibetan *b-tsyat (“to say, speak”)


ဆော့

to play (act in a manner such that one has fun)


ဆား

From Proto-Sino-Tibetan *tsa (“salt”). Cognate with Nuosu ꋂ (ce), Tibetan ཚྭ (tshwa) and Chinese 鹺／鹾 (cuó).

သင်္ဘောဆား


သဲ

From Proto-Sino-Tibetan *(s/z)a-j (“earth, sand, soil”). Compare Chinese 沙 (OC *sraːl, *sraːls, “sand”).
Proto-Tai *zwɯəjᴬ (“sand”), whence Thai ทราย (saai), Lao ຊາຍ (sāi) and Zhuang saiz, was probably borrewed from Proto-Sino-Tibetan or one of its descendants.


ဖုန်

Borrowed from Middle Chinese 粉 (MC pjunX). Cognate with Thai ฝุ่น (fùn), Lao ຝຸ່ນ (fun), Tai Dam ꪄꪴ꪿ꪙ, Shan ၽုၼ်ႇ (phùn).


ကျောက်

my-noun

ကျောက် • (kyauk)

Inherited from Old Burmese က္လောက် (klok). From Proto-Sino-Tibetan *r-lu(ŋ/k) (“stone”)


ကျောက်

my-verb

ကျောက် • (kyauk)


အို

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *r-ga (“old”). Cognate with 故 (OC *kaːs, “old things; former; dead”) and Tibetan རྒ (rga, “to be old; aged”).

och-l

old (of a living being: having lived for relatively many years)


သစ်

From Proto-Sino-Tibetan *siŋ ~ sik (“tree, wood”); compare Mandarin 薪 (xīn, “wood”) and Cantonese 薪 (san1, “wood”).


ကြောင်

From Proto-Lolo-Burmese *k-roŋ¹ (“cat, wildcat”), from Proto-Sino-Tibetan *m/s-rwaŋ (“cat, wildcat; tiger”).


အုတ်

Borrowed from Pali iṭṭhakā, from Sanskrit इष्टका (iṣṭakā).

brick (hardened block used for building)


စကားပြန်

စကား (ca.ka:, “speech”) + ပြန် (pran, “translate”)

compound

interpreter (one who interprets speech in another language)


ရွှံ့

mud (mixture of water and soil or fine grained sediment)


ထီ

Possibly corrupted from English lottery.


ထီး

→ Shan: ထီး (thíi)

och-l

提 (OC *deː, *dje, “to raise, put forward”)

miniature paper umbrella used as offertory


စိန်

my-noun

စိန် • (cin)

→ Shan: ၸိင်ႇ (tsìng)


စိန်

head

စိန် • (cin)

my-proper noun

စိန် • (cin)


စိတ်

my-noun

စိတ် • (cit)

Borrowed from Pali citta, from Sanskrit चित्त (citta). Cognate with Mon စိုတ်.


စိတ်

စိတ် • (cit)

a traditional Burmese unit of volume equivalent to 2¼ imperial gallons or approximately 10.2287 liters


ကူလီ

Borrowed from Hindi क़ुली (qulī, “laborer”), from Turkish köle (“slave”).


ဆင်

From Proto-Lolo-Burmese *tsaŋ (“elephant”), apparently borrowed from Proto-Tai *ɟaːŋꟲ, ultimately from Middle Chinese 象 (MC zjangX).

(chess) a piece, which moves like a bishop, used in Burmese chess (sittuyin)


ငွေ

Inherited from Old Burmese ငုယ် (nguy), from Proto-Sino-Tibetan *ŋul ~ (d-)ŋur.


ပျားရည်

ပျား (pya:, “bee”) + ရည် (rany, “liquid”)


ကော်ဖီ

→ Rawang: gopi

Borrowing from Dutch koffie, also influenced by English coffee.


သကြား

→ Mon: သဂြာ (həkrɛ̀a)

desc

→ Shan: ႀၵျႃး (xǎ kjáa), သၵျႃး (sǎ kjáa)

Borrowed from Pali sakkharā, from Sanskrit शर्करा (śarkarā), from Proto-Indo-European *ḱorkeh₂ (“gravel, boulder”). Doublet of သကာ (sa.ka).


ခြေနင်း

hkrenang: (romanization)
ရန် (classifier)

ခြေ (hkre, “foot”) + နင်း (nang:, “stepping on”)


ရှူးဖိနပ်

my-noun

ရှူးဖိနပ် • (hru:hpi.nap) (classifier ရန်)

From English shoe + ဖိနပ် (hpi.nap, “shoe”).


စီးကလိပ်

Borrowed from English cigarette, from French cigarette.


စာ

စာ • (ca) (classifier ရွက် or လုံး or ပုဒ်)

ca (romanization)
ရွက် (classifier)
လုံး (classifier)
ပုဒ် (classifier)

Probably from Proto-Sino-Tibetan *tsa ~ za (though this is not mentioned by STEDT). Cognate with သား (sa:, “son, child”), စာ (ca, “to sympathise with; to be considerate to; to have consideration for”). Compare Old Chinese 子 (OC *ʔslɯʔ, “child”), 字 (OC *zlɯs, “to bear; to give birth; to breed; to love; Chinese character”); see the latter for more.
Another theory by Luce compares the word to 寫 (OC *sjaːʔ, “to carry, write, copy”).

och-l

ဗမာစာ/မြန်မာစာ

အင်္ဂလိပ်စာ


လာအို

head

လာအို • (laui)

လာအိုနိုင်ငံ

လာအိုစာ

လာအိုဘာသာ ― lauibhasa ― Lao language

လာအိုစကား ― lauica.ka: ― Lao language

Laos (a country in Southeast Asia); Lao; Laotian

my:လာအိုနိုင်ငံ


Indicates the end of a sentence, corresponds to the full stop/period of the Latin alphabet


စာအုပ်ဆိုင်

my-noun

စာအုပ်ဆိုင် • (cauphcuing)

/sàʔoʊʔsʰàɪɴ/

စာအုပ် (caup, “book”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


အမဲသား

အမဲ (a.mai:, “game”) + သား (sa:, “meat”)


ဟိုတယ်

Borrowed from English hotel, from French hôtel.


ကြက်သား

ကြက် (krak, “chicken”) + သား (sa:, “meat”)


ခေါက်ဆွဲ

→ Gujarati: ખાવસા (khāvsā)

→ Hindi: खाओ सुए (khāo sue)

/kʰaʊʔsʰwɛ́/

Borrowed from Shan ၶဝ်ႈသွႆး (khāo sáui).


ကို

Inherited from Proto-Tibeto-Burman *(g/k)əw-n (“elder brother, senior male relative”). See Old Chinese 舅 (OC *ɡuʔ, “maternal uncle; brother-in-law”) for more cognates (STEDT).

och-l

ကို ဇေယျာ သော်
kui jeyya sau
Ko Zayar Thaw

(honorific) Form of address for younger men


ထမင်း

ထမင်း နှစ်လုပ်


ဟင်း

hang: (romanization)
ပွဲ (classifier)
မည် (classifier)

From Proto-Tibeto-Burman *h(w)aŋ (“rice, that which is eaten with rice (esp. curry)”). Cognate with Akha [script needed] (hɔ̀, “boiled rice”).


ဖူး

From Proto-Sino-Tibetan *ʔ-bu ~ *pu (“to be born; birth; bud; bloom”). Cognate with Jingpho pu (“to bloom, bud”), Old Chinese 阜 (OC *buʔ, “big mount; abundant”) (STEDT), as well as, per Luce, 苞 (OC *pruː, “bud; luxuriant”).


ဆန်ပြုတ်

ဆန် (hcan, “uncooked rice”) + အပြုတ် (a.prut, “boiled food”)


ခြင်းလုံး

→ English: chinlone

/t͡ɕʰɪ́ɴlóʊɴ/

ခြင်း (hkrang:, “basket”) + အလုံး (a.lum:, “ball”)

my:ခြင်းလုံး


မိတ်ဆွေ

မိတ် (mit, “friend”) + ဆွေ (hcwe, “kinsman”).


ဆရာတော်

my-noun

ဆရာတော် • (hca.ratau) (classifier ပါး or ဦး)

hca.ratau (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)

→ Shan: သြႃႇတေႃႇ (sràa tàu)

ဆရာ (hca.ra, “teacher”) + -တော် (-tau, “honorific”)

suffix

(Buddhism, honorific) respectful form of address used for Buddhist monks


ကျေးဇူး

Jingpho: chyeju

desc

Shan: ၵေးၸူး (kée tsúu), ၵျေးၸူး (kjée tsúu)

Inherited from Old Burmese က္လဉ်ဇော (klañjo). Said by the Myanmar–English Dictionary to be borrowed from Pali kataññutā (“gratitude”), from Sanskrit कृतज्ञता (kṛtajñatā, “gratitude”), but this seems phonologically unlikely.


ထဘီ

(clothing) A kind of Burmese sarong for women.


ဘောင်းဘီ

my-noun

ဘောင်းဘီ • (bhaung:bhi) (classifier ထည်)

desc

→ Mon: ပံၚ်မဳ

→ Mon: ပံၚ်မဳ

(clothing) trousers, pants (garment covering the body from the waist downwards)


အငြိမ့်

အ- (a.-, “nominalizer”) + ငြိမ့် (ngrim., “to feel springy”)

af

anyeint, a form of Burmese entertainment involving singing, dancing, and comedy


ခဲတံ

ခဲ (hkai:, “lead (metal)”) + တံ (tam, “rod”).

compound

(lead) pencil (graphite writing instrument)


ဖိနပ်

cog

Ancient Greek πῐ́νᾰξ (pínax, “board, tablet, pinax”)


အင်္ကျီ

Borrowed from Hindi अंगिया (aṅgiyā, “angiya, bodice”).


ပဲ

Appears to be from the same source as the "bean" sense of Etymology 1. The sense “anna” is a semantic loan from Hindi अन्न (ann).

anna (unit of currency in British India)


စာရေး

စာ (ca, “letter”) + ရေး (re:, “to write”).


အားနာ

head

အားနာ • (a:na)

→ Jingpho: ăna

desc

→ Shan: ဢႃးၼႃႇ (ʼáa nàa)

→ Shan: ဢႃးၼႃႇ (ʼáa nàa)

အား (a:, “strength”) + နာ (na, “to hurt”)

af

to be embarrassed by feelings of respect or delicacy; to be restrained by fear of offending


ပျော်

my-verb

ပျော် • (pyau)

The "happy" sense is from Proto-Tibeto-Burman *p(r/y)aw (“delight, happy, enjoy”). Cognate with Tibetan སྤྲོ (spro, “to delight in, wish”) (STEDT: pyaw "happy").
The "dissolve" sense is grouped with the "happy" sense by MED, though it is unclear if they are truly related, and STEDT gives no etymology for the former (pjɔ²² "dissolve").

cog

to be happy, glad, merry, amused, pleased, etc.


ပျော်

my-particle

ပျော် • (pyau)

particle suffixed to a verb expressing the notion of something being worth doing

particle suffixed to certain nouns to describe a person who has an attachment for a particular place or environment


ဂျပန်

Borrowed from English Japan, from Portuguese Japão or Dutch Japan, from Malay Jepang, from Hokkien 日本 (Ji̍t-pún).

ဂျပန်နိုင်ငံ

ဂျပန်စာ

ဂျပန်ဘာသာ ― gya.panbhasa ― Japanese language

ဂျပန်စကား ― gya.panca.ka: ― Japanese language


သနပ်ခါး

→ English: thanakha

→ French: thanakha

→ Thai: ทานาคา (taa-naa-kaa)

→ Jingpho: sănap hka

→ Shan: ႀၼၢပ်ႈၶႃး (xǎ nāap kháa)

→ Shan: သၼၢပ်ႈၶႃး (sǎ nāap kháa)

thanakha, a kind of cosmetic made from ground wood apple tree bark.


ဓား

dha: (romanization)
ချောင်း (classifier)

→ English: dah

Stephen Baron posits Proto-Sino-Tibetan *s-ta-w as the ancestor of both this word (and hence English dah) and Chinese 刀 (dāo) (whence English dao).


ရော်ဘာ

→ Mon: လဗာ

rubber (pliable material derived from the sap of the rubber tree)


ကင်မရာ

kangma.ra (romanization)
လုံး (classifier)

Borrowed from English camera, from Latin camera (“chamber or bedchamber”), from Ancient Greek καμάρα (kamára, “vaulted chamber, vault”).


မြေး

From Proto-Tibeto-Burman *b/m-ləy (“grandchild, nephew, niece”). Cognate with S'gaw Karen လံၤ (leē).


ကတ်

Borrowed from English card, from Old French carte, from Latin charta, from Ancient Greek χάρτης (khártēs, “paper, papyrus”).

der

card (flat, normally rectangular piece of stiff paper, plastic etc.)


ထောင့်

→ Shan: ထွင်ႉ (thâ̰ung)


ကာ

Cognate with Old Chinese 干 (OC *kaːn, “shield”).


စပ်

(of taste) hot, stinging, spicy, piquant


စာရင်းကိုင်

/səjɪ́ɴɡàɪɴ/

စာရင်း (carang:, “accounting”) + ကိုင် (kuing, “to keep books”).


ရက်ပေါင်း (၁၀၀) အလွန်
rakpaung: (100) a.lwan
100 days later

sometimes used to enclose numbers to distinguish from letters


မျက်မှန်

myakhman (romanization)
လက် (classifier)

မျက်- (myak-, “pertaining to the eyes”) + မှန် (hman, “glass”)

affix

မျက်မှန်တလက်


ယာဉ်မောင်း

ယာဉ် (yany, “vehicle”) + မောင်း (maung:, “to drive”).

af

ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်


နံပြား

nampra: (romanization)
ချပ် (classifier)

Borrowed from Hindi नान (nān, “naan”) + ပြား (pra:, “flat”).


ပေါင်မုန့်

my-noun

ပေါင်မုန့် • (paungmun.) (classifier လုံး or ချပ်)

paungmun. (romanization)
လုံး (classifier)
ချပ် (classifier)

From Portuguese pão (“bread”) + မုန့် (mun., “snack”).


ဇနီး

Borrowed from Sanskrit जनी (janī, “bride, daughter-in-law”), perhaps via Hindi.


မြား

Inherited from Old Burmese မ္လား (mla:), from Proto-Sino-Tibetan *g/b/m-la-j (“bow; arrow”). Cognate with Jingpho mäla, päla, Newar बला (balā), Drung tvma, S'gaw Karen ပျၢ် (pla̱), and Old Chinese 射 (OC *ɢljaːɡs, *laːɡs, *ɢljaːɡ, *laːɡ, “to shoot (an arrow, etc.)”) (STEDT).


မင်

→ Mon: မှၚ် (hmɛŋ)

From Proto-Sino-Tibetan *s-maŋ ~ s-mak (“black, dark; ink”). Cognate with Tibetan སྨག (smag, “dark, darkness”), མོག་པ (mog pa, “dark-coloured”) and Chinese 墨 (mò, “ink”).
The Myanmar-English Dictionary’s derivation from Pali masi (“soot”) is phonologically implausible.


ခါး

From Proto-Sino-Tibetan *b-ka-(n/m/ŋ) (“bitter”). Cognate with Tibetan ཁ་བ (kha ba), Nuosu ꈌ (ke), Lisu ꓘꓪꓽ (kʰwɑ̀), S'gaw Karen ခၣ် (khà), and Chinese 苦 (kǔ), all ‘bitter’.


လက်သည်

လက် (lak, “arm”) + -သည် (-sany, “practitioner”)


ဝမ်းဆွဲ

ဝမ်း (wam:, “womb”) + ဆွဲ (hcwai:, “pulling”)


ဆီ

From Proto-Sino-Tibetan *tsil (“fat, grease; oil”). Compare Tibetan ཚིལ (tshil, “fat”) and possibly Chinese 脂 (zhī, “fat, grease”).


ထားဝယ်

→ Thai: ทวาย (tá-waai)

→ Lao: ທະວາຍ (tha wāi)

→ Shan: ထဝႄႇ (thǎ wàae)

→ Khmer: ថ្វាយ (thvaay)

→ Japanese: ダウェー (dawē)

Borrowed from Mon ထဝဲါ (“to sit cross-legged”), in reference to what the Buddha did in the air over the place according to Mūlamūlī (မူလမူလီ), a Mon book on cosmogony or to his sitting posture. See also Burmese ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ (htak-waihpwai.hkwe, “to sit cross-legged”).

cog

ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ

လူမျိုး လူမျိုး

(~လူမျိုး) Tavoyan people; whose language has been regarded as a dialect of Burmese, but sometimes as a distinct one from it.


သီချင်း

sihkyang: (romanization)
ပုဒ် (classifier)

သီ (si, “sing, chant”) + အချင်း (a.hkyang:, “song, poem”)


အားကစား

အား (a:, “strength”) + ကစား (ka.ca:, “play”)

sport (any athletic activity that uses physical skills)


ထိုင်း

ထိုင်းနိုင်ငံ

ထိုင်းစာ

ထိုင်းဘာသာ ― htuing:bhasa ― Thai language

ထိုင်းစကား ― htuing:ca.ka: ― Thai language

ထိုင်းအက္ခရာ

Thailand (a country in Southeast Asia); Thai

my:ထိုင်းနိုင်ငံ


ပိတ်

my-noun

ပိတ် • (pit)


ငရုတ်ကောင်း

/ŋəjoʊʔɡáʊɴ/

ငရုတ် (nga.rut, “cayenne pepper, chili”) + ကောင်း (kaung:, “good, fresh”)


ငရုတ်

From Pali marica or Sanskrit मरिच (marica).

chili (spicy fresh or dried fruit of capsicum)


ချင်း

→ Shan: ၶျၢင်း (khjáang)

ပြည်နယ် ပြည်နယ်#Burmese

(~ပြည်နယ်) Chin State (an administrative subdivision in Myanmar)


လမ်းသရဲ

လမ်း (lam:, “road, street”) + သရဲ (sa.rai:, “ghost”)


အာလူး

my-noun

အာလူး • (alu:)

S'gaw Karen: အၣ်လူ (ʼà loo)

Shan: ဢႃႇလူး (ʼàa lúu)

Borrowed from Hindi आलू (ālū, “potato”).


လက်ဖက်

→ English: lahpet

desc

→ Mon: လက်ဖက်

→ Mon: လက်ဖက်

From an element လက် (lak), theorized to be from Proto-Sino-Tibetan *s-la (“leaf; tea”), + ဖက် (hpak, “leaf”).


ကလောင်

From Hindi क़लम (qalam), from Arabic قَلَم (qalam).


ရထား

→ Mon: ယထာ

Borrowed from Sanskrit रथ (ratha, “chariot, cart”), ultimately from Proto-Indo-European *Hroth₂ós, from *Hret- (“to roll”).


မြ

Possibly from Sanskrit मरकत (marakata, “emerald”) or Pali marakata (“emerald”). Compare Tibetan མར་གད (mar gad, “emerald”).


ဦးထုပ်

→ Mon: အထုပ်

→ Mon: အထုပ်

ဦး (u:, “head, front”) + ထုပ် (htup, “to wrap, bundle”).


အိမ်သူ

my-noun

အိမ်သူ • (imsu)

From အိမ် (im, “house”) + သူ (su, “person”). Compare with Korean 집사람 (jipsaram).


ရည်းစား

ရည်း (rany:, “to aim for, desire”) + စား (ca:) (whether the latter is in the "eat" or "exceed, emphatic particle" sense is unclear, though MED seems to favor the latter).


သူငယ်ချင်း

/θəŋɛ̀d͡ʑɪ́ɴ/

သူငယ် (su-ngai, “child”) + -ချင်း (-hkyang:, suffix indicating reciprocity or coequality), thus literally someone with whom one was a child.


ဂျာမန်

ဂျာမန်နိုင်ငံ

ဂျာမန်စာ

ဂျာမန်ဘာသာ ― gyamanbhasa ― German language

ဂျာမန်စကား ― gyamanca.ka: ― German language


လက်ဖက်ရည်

လက်ဖက် (lakhpak, “tea plant”) + ရည် (rany, “liquid”).


ပြင်သစ်

→ Jingpho: pyin tit

Ultimately from French France or franc (“Frank”).

ပြင်သစ်နိုင်ငံ

ပြင်သစ်စာ

ပြင်သစ်ဘာသာ ― prangsacbhasa ― French language

ပြင်သစ်စကား ― prangsacca.ka: ― French language

France (a country in Western Europe); French


ဆရာဝန်

desc

→ Shan: သြႃႇဝုၼ်ႇ (sràa wùn)

→ Shan: သြႃႇဝုၼ်ႇ (sràa wùn)

→ Jingpho: săra wun / tsi săra wun

/sʰa̰jàwʊ̀ɴ/

ဆရာ (hca.ra, “teacher”) + ဝန် (wan, “responsibility”).


မုန့်

my-noun

မုန့် • (mun.)

→ Jingpho: muk

→ Shan: မုၼ်း (mún)

Orthographic shift from original မုံံ့. The original meanings appear to be "bread" and "small, minute". Not given etymology by STEDT (mun. "bread"), while Luce adduces Old Chinese 饅 (OC *moːn, “steamed bread”) as cognate.


Indicates the pause of a sentence, corresponds to the comma of the Latin alphabet


ပြည်သူပြည်သား

/pjìðùpjìðá/

ပြည် (prany, “country”) + -သူ (-su, “person”) + ပြည် (prany) + -သား (-sa:, “resident, inhabitant”)


အုန်းဆီ

my-noun

အုန်းဆီ • (un:hci)


မုန်ညင်းဆီ

/mòʊɴɲɪ́ɴsʰì/

မုန်ညင်း (munnyang:, “mustard”) + ဆီ (hci, “oil”)


ထောပတ်

→ Jingpho: htaw bat

desc

→ Mon: ထဝ်ဗာတ်

→ Mon: ထဝ်ဗာတ်

→ Shan: ထေႃးပၢတ်ႈ (tháu pāat)

ငှက်ပျော ငှက်ပျော#Burmese

(~ငှက်ပျော) silk banana, a local cultivar grown in Myanmar


ဓာတ်ဆီ

ဓာတ် (dhat, “element, mineral”) + ဆီ (hci, “oil”)


သမ္မတ

→ Shan: ႀမတႃႉ (xǎ mǎ tâ̰a)

Borrowed from Pali sammata (“honored, revered”), from Sanskrit सम्मत (sammata, “renowned, highly honored”), from मन्यते (manyate, “to think”), from Proto-Indo-European *men- (“to think”).


နနွင်း

Curcuma longa
Curcuma longa#Translingual


ပဝါ

→ Shan: ၽဝႃႇ (phǎ wàa)


မုန့်ဟင်းခါး

/mo̰ʊɴhɪ́ɴɡá/

မုန့် (mun., “snack”) + ဟင်းခါး (hang:hka:, “soup”)

af

mohinga (a Burmese soup made with rice noodles and fish)


စာပေ

စာ (ca, “letter; writing”) + ပေ (pe, “corypha palm; palm-leaf for writing”).


ဝန်ကြီး

Karmadhāraya compound of ဝန် (wan) + ကြီး (kri:)


ငါးပိ

→ Bengali: নাপ্পি (nappi)

→ English: ngapi

→ Khmer: កាពិ (kaapiʼ)

desctree

→ Thai: กะปิ (gà-bpì)
→ Lao: ກະປິ (ka pi)

From ငါး (nga:, “fish”) + ပိ (pi., “to be pressed down”).

af

ngapi; fish preserve; fish or shrimp paste


လက်အိတ်

my-noun

လက်အိတ် • (lak-it)


သူခိုး

သူ- (su-) + ခိုး (hkui:), cognate with Rakhine သူခိုး.


အီတလီ

အီတလီနိုင်ငံ

အီတလီစာ

အီတလီဘာသာ

အီတလီစကား

Italy (a country in Southern Europe); Italian


သေနတ်

desc

→ Mon: သေနာတ်

→ Mon: သေနာတ်


ရေခဲမုန့်

/jèɡɛ́mo̰ʊɴ/

ရေခဲ (rehkai:, “ice”) + မုန့် (mun., “snack”)


မိဘ

Dvandva compound of အမိ (a.mi., “mother”) + အဖ (a.hpa., “father”)


မလေးရှား

မလေးရှားနိုင်ငံ

မလေးရှားစာ

မလေးရှားဘာသာ

မလေးရှားစကား

Malaysia (a country in Southeast Asia); Malaysian


ကိုရီးယား

ကိုရီးယားနိုင်ငံ

ကိုရီးယားစာ

ကိုရီးယားဘာသာ

ကိုရီးယားစကား


မွန်ဂိုးလီးယား

/mʊ̀ɴɡólíjá/

မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ

မွန်ဂိုးလီးယားစာ

မွန်ဂိုးလီးယားဘာသာ ― mwan-gui:li:ya:bhasa ― Mongolian language

မွန်ဂိုးလီးယားစကား ― mwan-gui:li:ya:ca.ka: ― Mongolian language


ဗီယက်နမ်

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ

ဗီယက်နမ်စာ

ဗီယက်နမ်ဘာသာ

ဗီယက်နမ်စကား

Vietnam (a country in Southeast Asia); Vietnamese


အင်ဒိုနီးရှား

/ʔɪ̀ɴdòníʃá/

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ

အင်ဒိုနီးရှားစာ

အင်ဒိုနီးရှားဘာသာ

အင်ဒိုနီးရှားစကား

Indonesia (a country and archipelago in maritime Southeast Asia); Indonesian


စပိန်

စပိန်နိုင်ငံ

စပိန်စာ

စပိန်ဘာသာ ― ca.pinbhasa ― Spanish language

စပိန်စကား ― ca.pinca.ka: ― Spanish language

Spain (a country in Southern Europe, including most of the Iberian peninsula); Spanish


မောင်

(honorific) term of endearment to a younger male; form of address to younger man used by women


ခြေအိတ်

my-noun

ခြေအိတ် • (hkreit) (classifier ဖက် or စုံ)

hkreit (romanization)
ဖက် (classifier)
စုံ (classifier)


ချောကလက်

/t͡ɕʰɔ́kəlɛʔ/


တိုဟူး

Borrowed from Hokkien 豆腐 (tāu‑hū). Doublet of တိုဖူး (tuihpu:).


မော်ဇာ

မော်ဇာ • (mauja)


ပလာတာ

pa.lata (romanization)
ချပ် (classifier)


ဒိန်ခဲ

Borrowed from Hindi दही (dahī, “curd, yogurt”) + ခဲ (hkai:, “frozen”).


လက်နက်

desc

→ Shan: လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ (lāak nāak)

→ Shan: လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ (lāak nāak)


ဝက်အူချောင်း

my-noun

ဝက်အူချောင်း • (wak-uhkyaung:) (classifier ချောင်း)

wak-uhkyaung: (romanization)
ချောင်း (classifier)

/wɛʔ.ʔùd͡ʑáʊɴ/

ဝက် (wak, “pig, pork”) + အူ (u, “intestine”) + ချောင်း (hkyaung:, “stick, long and thin object”)


ရန်သူ

→ Shan: ယၢၼ်ႇသူႇ (yàan sùu)

→ Shan: ရၢၼ်ႇသူႇ (ràan sùu)


ယေရှု

Borrowed from English Jesus, from Biblical Hebrew יֵשׁוּעַ (yēšū́aʿ).


ကိတ်မုန့်

my-noun

ကိတ်မုန့် • (kitmun.)

Borrowed from English cake + မုန့် (mun.).


ဆာရီ

bor

Hindi साड़ी (sāṛī)


စစ်တုရင်

Borrowed from Pali caturaṅga, from Sanskrit चतुरङ्ग (caturaṅga, “having four members; chess”). The pronunciation of the word has been influenced by ဘုရင် (bhu.rang, “king”).


မလိုင်

desc

→ Mon: မလာၚ်

→ Mon: မလာၚ်

→ Shan: မလႅင်ႇ (mǎ lèng)


ဒိန်ချဉ်

/dèɪɴd͡ʑɪ̀ɴ/

Borrowed from Hindi दही (dahī, “curd, yogurt”) + ချဉ် (hkyany, “sour; acid”).


ပုဆိုး

pu.hcui: (romanization)
ထည် (classifier)

(clothing) paso (nether garment of Myanmar males)


ကကြီး

Karmadhāraya compound of က (ka.) + ကြီး (kri:, “big”).

com

name of the letter က, the first letter of the Myanmar alphabet


ခကွေး

name of the letter ခ, the second letter of the Myanmar alphabet


ဂငယ်

name of the letter ဂ, the third letter of the Myanmar alphabet


ဆလိမ်

name of the letter ဆ, the seventh letter of the Myanmar alphabet


နိုင်ငံကူးလက်မှတ်

my-noun

နိုင်ငံကူးလက်မှတ် • (nuingngamku:lakhmat)

/nàɪɴŋàɴɡúlɛʔm̥aʔ/

/nàɪɴɡàɴɡúlɛʔm̥aʔ/

နိုင်ငံ (nuingngam, “country”) + ကူး (ku:, “to cross”) + လက်မှတ် (lakhmat, “certificate”)


ဇကွဲ

name of the letter ဇ, the eighth letter of the Myanmar alphabet


ဈမျဉ်းဆွဲ

ဈ (jha.) + မျဉ်းဆွဲ (myany:hcwai:, “to demarcate”).

com

name of the letter ဈ, the ninth letter of the Myanmar alphabet


ညကလေး

name of the letter ဉ, alternative form of ည, the tenth letter of the Myanmar alphabet


စလုံး

name of the letter စ, the sixth letter of the Myanmar alphabet


ဘုန်းကြီး

my-noun

ဘုန်းကြီး • (bhun:kri:) (classifier ပါး or ဦး)

kri: (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)

→ English: phongyi

Karmadhāraya compound of ဘုန်း (bhun:, “glory”) + ကြီး (kri:, “great”)

af

(chess) The chess piece denoted ♗ or ♝ which moves along diagonal lines and developed from the shatranj alfil ("elephant") and was originally known as the aufil or archer in English, equivalent to the modern bishop.


ဃကြီး

name of the letter ဃ, the fourth letter of the Myanmar alphabet


ညကြီး

name of the letter ည, the tenth letter of the Myanmar alphabet


ဂျုံမှုန့်

my-noun

ဂျုံမှုန့် • (gyumhmun.)

/d͡ʑòʊɴm̥o̰ʊɴ/

ဂျုံ (gyum, “wheat”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


အခွံမာသီး

my-noun

အခွံမာသီး • (a.hkwammasi:) (classifier လုံး)

a.hkwammasi: (romanization)
လုံး (classifier)

/ʔəkʰʊ̀ɴmàðí/

အခွံ (a.hkwam, “shell”) + မာ (ma, “hard”) + သီး (si:, “fruit”)


ကွင်း

လက်စွပ် နှစ်ကွင်း

လက်ကောက် သုံးကွင်း

used for counting circular piece of jewelry like rings, bangles, bracelets, etc.


ကွင်း

(chess, card games) queen (playing card; chess piece)


ချက်

Borrowed from English Czech, from Czech Čech.


ဗော့ဒ်ကာ

my-noun

ဗော့ဒ်ကာ • (baud.ka)


ဗုံး

→ Rawang: bòm / bùm


ရာဇ

Borrowed from Pali rājan, ultimately from Sanskrit राजन् (rājan).


ယို

→ Shan: ယူဝ်ႇ (yò)


မြေးမ

မြေး (mre:, “grandchild”) + -မ (-ma., feminine suffix)


ဘိုးဘိုး

grandfather; form of respectful address to an old man


အဘွား

အ- (a.-) + ဘွား (bhwa:), the latter element from Proto-Lolo-Burmese *pʷa-n (“grandmother”)


အဘိုး

အဖိုး အဖိုး#Burmese


ဟော်ကီ

my-noun

ဟော်ကီ • (hauki)


မုန်ညင်း

ltc-l

葑 (MC pjowng|pjowngH, “turnip, mustard”)

cog

Tibetan ཡུངས་ནག (yungs nag, “black mustard”)


လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး

my-noun

လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး • (luwanghmu.kri:krap-re:)

/lùwɪ̀ɴm̥ṵt͡ɕít͡ɕaʔjé/

လူ (lu) + ဝင် (wang) + မှု (hmu.) + ကြီး (kri:) + ကြပ် (krap) + ရေး (re:).


အဘိုးကြီး

အဘိုး (a.bhui:, “grandfather”) + ကြီး (kri:, “big”)


ဆွယ်တာ

(clothing) sweater; jumper; pullover; cardigan


ကွင်းထိုးဖိနပ်

/ɡwɪ́ɴdópʰənaʔ/

ကွင်း (kwang:) + ထိုး (htui:) + ဖိနပ် (hpi.nap)


လက်စွပ်

→ Shan: လၢၵ်ႈၸွပ်ႈ (lāak tsāup)

လက် (lak, “hand”) + စွပ် (cwap, “to put on”)


ဂေါက်

my-noun

ဂေါက် • (gauk)


ခင်ပွန်း

The first syllable, ခင် (hkang), is from Proto-Sino-Tibetan *kaŋ (“father, grandfather; honorific term for males”), whence perhaps Old Chinese 公 (OC *kloːŋ, “male; duke”), and is also found in ခင်ဗျား (hkangbya:, “you (polite, used by males)”). The second syllable, ပွန်း (pwan:), is from Proto-Lolo-Burmese *bwa (“grandmother”), from Proto-Sino-Tibetan *pʷa-n ~ *bʷa-n (“idem”), whence ဘွား (bhwa:, “grandmother”) and Old Chinese 婆 (OC *baːl, “old woman; grandmother”) (STEDT).


ကော်လာ

my-noun

ကော်လာ • (kaula)


နိုင်ငံခြားသား

/nàɪɴɡàɴd͡ʑáðà/

/nàɪɴŋàɴd͡ʑáðá/

နိုင်ငံ (nuingngam, “country”) + အခြား (a.hkra:, “other”) + -သား (-sa:, “resident”)


အညာသား

အညာ (a.nya, “upcountry”) + -သား (-sa:, “resident of”)

person from the upcountry or Upper Myanmar


ဒုက္ခသည်

/doʊʔkʰa̰ðè/

ဒုက္ခသည်စခန်း


တောင်သူလယ်သမား

my-noun

တောင်သူလယ်သမား

/tàʊɴðùlɛ̀ðəmá/

တောင်သူ (taungsu) + လယ် (lai) + သမား (sa.ma:)


သံအမတ်

သံ (sam, “envoy”) + အမတ် (a.mat, “official”)


အလုပ်သမား

/ʔəloʊʔθəmá/


ရွှေကြည်

ရွှေချီ ရွှေချီ#Burmese

Misspelling of ရွှေချီ (hrwehkyi, “semolina”).


နံကထိုင်

my-noun

နံကထိုင် • (namka.htuing) (classifier ခု)

namka.htuing (romanization)
ခု (classifier)

/nàɴkətʰàɪɴ/

Borrowed from Hindi नानख़ताई (nānaxtāī).


ရွှေချီ

Borrowed from Hindi सूजी (sūjī, “semolina”).

semolina sweetmeat, also called shwegyi sanwin makin


ဒံပေါက်

Borrowed from Classical Persian دمپخت (dam-puxt, literally “steam-cooked”).


အီကြာကွေး

my-noun

အီကြာကွေး • (i-kra-kwe:) (classifier ချောင်း)

i-kra-kwe: (romanization)
ချောင်း (classifier)

Borrowed from Hokkien 油炸粿 (iû‑chia̍h‑kóe).


ဖာလူဒါ

ဖာလူဒါ • (hpaluda) (classifier ခွက် or ပွဲ)

hpaluda (romanization)
ခွက် (classifier)
ပွဲ (classifier)

Borrowed from Hindi फ़ालूदा (fālūdā), from Classical Persian فالوده (fālūda).

bor

Hindi फ़ालूदा (fālūdā)


ကောလိသိန်

Borrowed from Chinese 高麗參／高丽参 (gāolíshēn).


ဆနွင်းမကင်း

/sʰənwɪ́ɴməkɪ́ɴ/

Thai หม้อแกง

Burmese dessert, similar to khanom mo kaeng


ကြာညို့

Borrowed from Chinese 醬油／酱油 (jiàngyóu). Cognate with Shan ၵျႃႇၺူဝ်ႉ (kjàa nyô̰).

cog

Shan ၵျႃႇၺူဝ်ႉ (kjàa nyô̰)


မုန့်လက်ဆောင်း

my-noun

မုန့်လက်ဆောင်း • (mun.lakhcaung:) (classifier ခွက် or ပွဲ)

mun.lakhcaung: (romanization)
ခွက် (classifier)
ပွဲ (classifier)

/mo̰ʊɴlɛʔsʰáʊɴ/

Burmese မုန့် + Thai ลอดช่อง (lɔ̂ɔt-chɔ̂ng). Compare Mon လက်ဆံၚ်.


ပါတိတ်

my-adj

ပါတိတ် • (patit)


ငံပြာရည်

my-noun

ငံပြာရည် • (ngamprarany) (classifier ပုလင်း or ဘူး)

ngamprarany (romanization)
ပုလင်း (classifier)
ဘူး (classifier)

Thai น้ำปลา (nám-bplaa) + Burmese အရည် (a.rany).


မြူစွမ်

Borrowed from Hokkien 麵線／面线 (mī‑sòaⁿ). Compare Khmer មីសួ (mii suə), Tagalog miswa, Cebuano miswa, English misua / mee sua, Malay misoa, Indonesian misoa.


မြီးရှေ

zh-l

米線／米线 (mǐxiàn)

rice noodles prepared with bean sprouts, meat, pickled mustard plant and dressing


ဗာလချောင်

/bàla̰t͡ɕʰàʊɴ/

dried shrimp pounded, mixed with shrimp paste and fried with garlic, onions, etc.


ပီလောပီနံ

/pìlɔ́pìnàɴ/

Borrowed from Malay Pulau Pinang (“Penang Island”).


မကိုဋ်

Borrowed from Pali makuṭa (“crown”). Doublet of မကုဋ (ma.ku.ta.).


ဘူ

(card games) hand in baccarat with a value of zero


ကတ္တီပါ

Borrowed from Arabic قَطِيفَة (qaṭīfa, “plush, velvet”).


အချိတ်

(clothing) wavy pattern used in Burmese textiles


ဒုယင်တော်

(clothing) Burmese royal state robes (worn as ceremonial dress)


ခေါင်းပေါင်း

ခေါင်း (hkaung:, “head”) + ပေါင်း (paung:, “wrap”)


မဟာလတာ

ma.hala.ta (romanization)
ထည် (classifier)


တိုက်ပုံ

com

တိုက် (tuik, “building; to hit”) + ပုံ (pum, “figure; pile”)

(clothing) traditional jacket worn by men as Burmese formal attire


ထိုင်မသိမ်း

my-noun

ထိုင်မသိမ်း • (htuingma.sim:) (classifier ထည်)

htuingma.sim: (romanization)
ထည် (classifier)

/tʰàɪɴməθéɪɴ/

ထိုင် (htuing, “sit”) + မ (ma., “not”) + သိမ်း (sim:, “gather”)

(clothing) hip-length jacket worn as Burmese formal attire


ရင်ခံ

ranghkam (romanization)
ထည် (classifier)

ရင် (rang, “breast”) + ခံ (hkam, “cover”)


စည်းပုံ

ceremonial headdress for Burmese females


ဒေါင်းလန်း

→ Shan: တွင်းလၢၼ်း (táung láan)


ပုန်းရည်ကြီး

/póʊɴjèd͡ʑí/


ရှမ်း

→ English: Shan

→ Thai: ฉาน (chǎan)

(obsolete) Thai people, also known as Siamese, who are southern Tai ethnic groups


အမြောက်

desc

→ Shan: ဢမျွၵ်ႈ (ʼǎ mjāuk)

→ Shan: ဢမျွၵ်ႈ (ʼǎ mjāuk)


ဇာတ်ဆောင်

ဇာတ် (jat) + ဆောင် (hcaung), with the first element borrowed from Pali jātaka.


ပန်းချီဆရာ

/bəd͡ʑìsʰəjà/

ပန်းချီ (pan:hkyi, “painting”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher”)


ရုဘစ်ကုဗတုံး

/ɹṵbɪʔkṵbətóʊɴ/

English Rubik's + English cube + တုံး (tum:)


စွပ်ပြုတ်

my-noun

စွပ်ပြုတ် • (cwapprut)

From English soup + အပြုတ် (a.prut, “boiled food”).


မိုးကာအင်္ကျီ

မိုးကာအင်္ကျီ • (mui:kaangkyi) (classifier ထည်)

kaangkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/móɡàʔɪ̀ɴd͡ʑì/

မိုး (mui:, “sky; rain”) + ကာ (ka, “shield; to shield”) + အင်္ကျီ (angkyi, “shirt”).


သံတမန်

သံ (sam, “embassy”) + တမန် (ta.man, “courier”)


ညှပ်ဖိနပ်

my-noun

ညှပ်ဖိနပ် • (hnyaphpi.nap) (classifier ရန်)

hnyaphpi.nap (romanization)
ရန် (classifier)

→ English: hnyat-phanat

/ɲ̊aʔ pʰənaʔ/

ညှပ် (hnyap, “to clip; to clamp”) + ဖိနပ် (hpi.nap, “footwear”).

com

hnyat-phanat (Burmese traditional sandals)


မင်းကြီး

Karmadhāraya compound of မင်း (mang:, “king”) + ကြီး (kri:, “great”)


စားပွဲထိုး

စားပွဲ (ca:pwai:, “table”) + ထိုး (htui:, “to prod”)


အတွင်းခံ

my-noun

အတွင်းခံ • (a.twang:hkam) (classifier ထည်)

/ʔətwɪ́ɴɡàɴ/


ဟလဝါ

Borrowed from Hindi हलवा (halvā), from Classical Persian حلوا (halwā), Arabic حَلْوَى (ḥalwā).


ကြာဆံ

→ Shan: ၵျႃႇသၢၼ်ႇ (kjàa sàan)

ကြာ (kra, “lotus”) + ဆံ (hcam, “hair strand”)


ဗိုလ်

my-noun

ဗိုလ် • (buil)

Borrowed from Pali bala. Doublet of ဗလ (ba.la.).

အုပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီး > တပ်ကြပ်ကြီးစာရေး တပ်ကြပ် > ဒုတိယတပ်ကြပ် > တပ်သား > တပ်သားသစ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး > ဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး > ဗိုလ်ချုပ် > ဗိုလ်မှူးချုပ် > ဗိုလ်မှူးကြီး > ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး > ဗိုလ်မှူး > ဗိုလ်ကြီး > ဗိုလ် > ဒုတိယဗိုလ် > ဗိုလ်လောင်း > အရာခံဗိုလ် > ဒုတိယအရာခံဗိုလ် > တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး


စီးပွားရေးသမား

စီးပွားရေးသမား


ဆန်

Cognate with Nuosu ꍯ (che), Lolopo cei. Luce compares Old Chinese 粲 (OC *sʰaːns, “polished white rice”).


ဆန်

to go upstream, go against the current, go against the wind


ဆန်

to resemble, be like, be similar to (usually of ways and manners)


မင်းသား

→ Shan: မင်းသႃး (máng sáa)

→ Jingpho: mang sa

မင်း (mang:, “lord”) + -သား (-sa:, “son”)

af

actor, leading male performer of stage or screen


ချွေးမ

From ချွေး (hkywe:, “sweat”) + -မ (-ma., feminine suffix), with the former element from Proto-Tibeto-Burman *krwəy (“son-in-law, daughter-in-law”). Can be decomposed to literally mean “sweat woman,” in reference to the subordinate status of the daughter-in-law living with her in-laws. Cognate with Nuosu ꑮꃀ (xyp mop, “daughter-in-law”), Lolopo cirmu (“daughter-in-law”).


တံငါ

→ Shan: တမ်ႇငႃႈ (tàm ngāa)


ပုဒ်ကလေး

name of the Burmese punctuation mark ၊, analogous to the comma


ရှေ့နေ

ရှေ့ (hre., “in front”) + နေ (ne, “to stay, remain”)


လင်မယား

langma.ya: (romanization)
တွဲ (classifier)

Dvandva compound of လင် (lang, “husband”) + မယား (ma.ya:, “wife”)


ဗိုလ်မှူး

my-noun

ဗိုလ်မှူး • (builhmu:)

lieutenant commander
lieutenant commander

(military) lieutenant commander (in the navy)


ကရင်

→ English: Karen

Disputed. In official material, the government of Myanmar states it derives from ကမ်းယံ (kam:yam), the name of an ancient ethnic group. Other suggestions include a derogatory term applied to non-Buddhists or from a word meaning "aboriginal", or from Mon ကရေင်.

ပြည်နယ် ပြည်နယ်#Burmese

(~ပြည်နယ်) Kayin State (an administrative subdivision in Myanmar)


ရရစ်

the name of letter ◌ြ used to modify consonant sounds.


ဟထိုး

the name of letter ◌ှ used to modify consonant sounds.


မောက်ချ

/maʊʔt͡ɕʰa̰/

the name of letter ါ presenting /a/ sound.


ယပင့်

the name of letter ◌ျ used to modify consonant sounds.


ဝိုက်ချ

/waɪʔt͡ɕʰa̰/

the name of letter ာ presenting /a/ sound.


ရေးချ

the name that refers to either letter ါ or ာ presenting /a/ sound.


ဝဆွဲ

the name of letter ◌ွ used to modify consonant sounds.


စာရေးဆရာ

စာရေး (care:, “to write”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher, artisan”).


လောင်းကုတ်အင်္ကျီ

my-noun

လောင်းကုတ်အင်္ကျီ • (laung:kut-angkyi) (classifier ထည်)

kut-angkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/láʊɴɡoʊʔ ʔɪ́ɴd͡ʑì/

/láʊɴɡoʊʔ ʔéɪɴd͡ʑì/

From English long coat + Hindi अंगिया (aṅgiyā, “angiya, bodice”).


ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်

/ɡəbà l̥ɛ̰ kʰəjì ðè/

ကမ္ဘာ (kambha) + လှည့် (hlany.) + ခရီး (hka.ri:) + -သည် (-sany)


ကီးမား

keema; mincemeat, usually lamb or chicken


ကွန်ဖြူးရှပ်

/kʊ̀ɴpʰjúʃaʔ/

my:ကွန်ဖြူးရှပ်


ရှလပတ်ရည်

Borrowed from Hindi शर्बत (śarbat, “sherbet”) + အရည် (a.rany, “liquid”).


ကလျာ

Contraction of ကလျာဏီ (ka.lyani), borrowed from Pali kalyāṇī.

woman who possesses the five womanly virtues


သီရိ

Borrowed from Pali siri, from Sanskrit श्री (śrī), from Proto-Indo-Iranian *ćriHrás. Doublet of သိန် (sin).

(historical) A style customarily awarded to the king's consort


နီလာ

Jingpho: nila

Shan: ၼီႇလႃႇ (nìi làa)

Borrowed from Pali nīla (“blue”), thus "blue (gem)". Cognate with Mon နဳလာ, Shan ၼီႇလႃႇ (nìi làa), Jingpho nila.


ရာဇာ

Alternative spelling of ရာဇ (raja.), borrowed from Pali rājan.


ထမနဲ

desc

Mon: ထာမ္မဏေဝ်

Mon: ထာမ္မဏေဝ်

From ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + နဲ (nai:, “process”).

com

seasonal delicacy made of purple glutinous rice, oil, sesame, peanut, and ginger


အနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese

(clothing) pendulous appendages on the traditional Burmese female hip jacket called ထိုင်မသိမ်း (htuingma.sim:)


ကုလားနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese


ပဲငံပြာရည်

my-noun

ပဲငံပြာရည် • (pai:ngamprarany) (classifier ပုလင်း or ဘူး)

/pɛ́ŋàɴbjàjè/

ပဲ (pai:, “bean”) + Thai น้ำปลา (nám-bplaa) + ရည် (rany, “liquid”).


ယောက်မ

sister-in-law, specifically brother's wife or husband's sister


မရီး

sister-in-law, specifically elder brother's wife or wife's elder sister


ခဲအို

brother-in-law, specifically elder sister's husband, or husband's elder brother


ယောက်ဖ

brother-in-law, specifically sister's husband, husband's younger brother, or wife's brother


ခယ်မ

sister-in-law, specifically younger brother's wife or wife's younger sister


အလုပ်ရှင်

/ʔəloʊʔʃɪ̀ɴ/


ဦးကြီး

uncle, specifically mother's elder brother


ဒေါ်လေး

ဒေါ်လေး • (daule:)

aunt, specifically mother's younger sister


ဒေါ်ကြီး

aunt, specifically mother's elder sister


မဲဆန္ဒရှင်

/mɛ́sʰàɴda̰ʃɪ̀ɴ/


အရီးကြီး

aunt, specifically father's elder sister


အရီးလေး

aunt, specifically father's younger sister


ပိုင်ရှင်

ပိုင် (puing, “to own”) + -ရှင် (-hrang, “-er”).


အသိပညာရှင်

/ʔəθḭpjɪ̀ɴɲàʃɪ̀ɴ/

အသိ (a.si.) + ပညာ (pa.nya) + -ရှင် (-hrang).


ဘကြီး

uncle, specifically father's elder brother


ဘထွေး

uncle, specifically father's youngest brother


ယောက္ခထီး

/jaʊʔkʰətʰí/


ပညာရှင်

/pjɪ̀ɴɲàʃɪ̀ɴ/


ဘလေး

uncle, specifically father's younger brother


သီလရှင်

my-noun

သီလရှင် • (sila.hrang) (classifier ပါး or ဦး)

sila.hrang (romanization)
ပါး (classifier)
ဦး (classifier)


သမက်

သား (sa:, “son”) + မက် (mak, “to covet”).


ဦးလေး

ဦး (u:, “sir; head”) + လေး (le:, “heavy; to attach importance to”).
The "be hesitant" sense is separated by MED, though also considered etymologically equivalent to the "uncle" sense ("heavy sir" vs "going heavy in the head = hesitant").


အရီး

Compare with Chinese 阿姨 (āyí, “aunt; mother's sister”).


အုန်းမှန်ကူ

my-noun

အုန်းမှန်ကူ • (un:hmanku)

/ʔóʊɴm̥àɴɡù/


အစ်ကို

အစ်ကို • (ackui) (classifier ယောက် or ဦး)

ackui (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

The first syllable, အစ် (ac), is from Proto-Lolo-Burmese *ʔwyik (“elder sibling”), from Proto-Tibeto-Burman *ʔik (“older brother”), and cognate with the second syllable of Akha [script needed] (a-yui, “elder sibling”). See the entry for ကို (kui) for more on the second syllable (STEDT).


ဒူးဝါး

Borrowed from Jingpho duwa (“chieftain”).

bor+

ဒူဝါ ဒူဝါ#Burmese


နောင်

(dated, regional) elder brother of a male (primarily used in compound words)


အရှင်

(honorific) a title used by Buddhist monks and nobles


အုန်း

head

အုန်း • (un:)

my-proper noun

အုန်း • (un:)


မင်းသမီး

→ Jingpho: mang sămi


အင်ဂျင်နီယာ

/ʔɪ̀ɴd͡ʑɪ̀ɴnìjà/


အချိုပွဲ

my-noun

အချိုပွဲ • (a.hkyui-pwai:) (classifier ပွဲ)

a.hkyui-pwai: (romanization)
ပွဲ (classifier)

/ʔət͡ɕʰòbwɛ́/

အချို (a.hkyui, “sweets”) + ပွဲ (pwai:, “dish”)


အချို

အ- (a.-, “prefix”) + ချို (hkyui, “sweet”)

လက်ဖက်ရည်အချို

milk tea (tea sweetened with milk or cream)

အချိုအသာ

(of speaking or treating) mildly and sweetly


လက်သုပ်စုံ

my-noun

လက်သုပ်စုံ • (laksupcum)

/lɛʔθoʊʔsòʊɴ/

noodle salad, often made with shredded green papaya, carrots, sea moss


ခေါက်ဆွဲသုပ်

/kʰaʊʔsʰwɛ́θoʊʔ/

wheat noodle salad, made with dried shrimps, shredded cabbage and carrots, dressed with fried peanut oil, fish sauce and lime


ကြေးအိုး

ကြေးအိုး • (kre:ui:)


ရွှေရင်အေး

dessert concoction made from sago, gelatin, sugar, and coconut milk


ထောပတ်ထမင်း

/tʰɔ́baʔtʰəmɪ́ɴ/

buttered rice, typically eaten with chicken curry


အုန်းနို့

အုန်းနို့ • (un:nui.)


ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ

/páɴθékʰaʊʔsʰwɛ́/

ပန်းသေး (pan:se:) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)


ကတ်ကြေးကိုက်

my-noun

ကတ်ကြေးကိုက် • (katkre:kuik) (classifier ပွဲ)

ကတ်ကြေး (katkre:, “scissors”) + ကိုက် (kuik, “to bite”)

af

Burmese fried rice noodles with bean sprouts, meat, and egg, originating in Mergui


ထမင်းကြော်

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɔ̀/

ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + ကြော် (krau, “to fry”)


ဝက်သားချဉ်

/wɛʔθát͡ɕʰɪ̀ɴ/


ဘိန်းမုန့်

my-noun

ဘိန်းမုန့် • (bhin:mun.)

pancake made of rice flour, palm sugar, coconut shavings, and peanuts, garnished with poppy seeds


ထိုးမုန့်

pudding made from glutinous rice, sugar, coconut, and oil


လက်ဖက်သုပ်

/ləpʰɛʔθoʊʔ/


ရှမ်းခေါက်ဆွဲ

/ʃáɴkʰaʊʔsʰwɛ́/

rice noodles served in a tomato-based meat gravy


ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ

/kɔ̀jìkʰaʊʔsʰwɛ́/

ကော် (kau) + ရည် (rany) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)

af

lor mee, noodles cooked in a starched gravy


မုန့်တီ

my-noun

မုန့်တီ • (mun.ti)

rice noodle dish served in salad or soup form


ငှက်ပျောပေါင်း

/ŋ̊əbjɔ́báʊɴ/


ထမင်းချဉ်

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɪ̀ɴ/

fermented rice with tomatoes and condiments


စမူဆာသုပ်

/səmùzàθoʊʔ/

samosa salad, served with onions, cabbage, and mint, in a gravy


အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ

အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ • (un:nui.hkaukhcwai:)

/ʔóʊɴno̰kʰaʊʔsʰwɛ́/

အုန်းနို့ (un:nui., “coconut milk”) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodles”)

af

noodle soup, served in a coconut milk curry gravy


ဆီပြန်

ဆီ (hci, “oil”) + ပြန် (pran, “returns”)

meat or fish based curry cooked in oily gravy


ဆီထမင်း

my-noun

ဆီထမင်း • (hcihta.mang:) (classifier ပွဲ)

hcihta.mang: (romanization)
ပွဲ (classifier)

/sʰìtʰəmɪ́ɴ/


ငါးသလောက်ပေါင်း

/ŋəθəlaʊʔbáʊɴ/

ငါးသလောက် (nga:sa.lauk) + ပေါင်း (paung:)

af

braised hilsa curry, typically cooked with soy sauce, vinegar, tomatoes, and lemongrass


ထပ်တစ်ရာ

my-noun

ထပ်တစ်ရာ • (htaptacra) (classifier ချပ်)

htaptacra (romanization)
ချပ် (classifier)

ထပ် (htap, “layers”) + တစ်ရာ (tacra, “hundred”)


ငါးပေါင်းထုပ်

/ŋəbáʊɴdoʊʔ/

ငါး (nga:) + ပေါင်း (paung:) + ထုပ် (htup)

steamed fish fillet wrapped in banana and morinda leaves


ဝက်သားတုတ်ထိုး

/wɛʔθádoʊʔtʰó/

ဝက် (wak) + သား (sa:) + တုတ် (tut) + ထိုး (htui:)

pork offal skewers, cooked in a light soy sauce


ငါးပိထောင်း

ngapi baked and pounded with dried shrimps and spices


ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ

/sʰìd͡ʑɛʔkʰaʊʔsʰwɛ́/

ဆီချက် (hcihkyak) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)


သင်္ဘောသီးသုပ်

/θɪ̀ɴbɔ́θíθoʊʔ/


မုန့်ကျွဲသည်း

/mo̰ʊɴt͡ɕwɛ́ðɛ́/

မုန့် (mun.) + ကျွဲ (kywai:) + သည်း (sany:)

pudding made of coarse rice flour boiled in palm sugar and lime water, and garnished with coconut shavings


ဟင်းခါး

soup with heavy pepper seasoning, typically served with curries


သင်္ကြန်ထမင်း

/ðəd͡ʑàɴtʰəmɪ́ɴ/

festive rice dish served during Thingyan


ဝက်သားမျှစ်ချဉ်

/wɛʔθám̥jɪʔt͡ɕʰɪ̀ɴ/

ဝက်သား (waksa:) + မျှစ်ချဉ် (hmyachkyany)

pork cooked with fermented bamboo shoots


ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ

/ʃwèdàʊɴkʰaʊʔsʰwɛ́/

ရွှေတောင် (hrwetaung) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:)

egg noodles served in a coconut milk curry gravy


သီးစုံချဉ်ရည်

/θízòʊɴt͡ɕʰɪ̀ɴjì/

သီး (si:) + စုံ (cum) + ချဉ် (hkyany) + ရည် (rany)

sour soup prepared with various vegetables


နန်းကြီးသုပ်

my-noun

နန်းကြီးသုပ် • (nan:kri:sup)

/náɴt͡ɕíθoʊʔ/

noodle salad, made with thick udon-like noodles and meat gravy


ချင်းသုပ်

/d͡ʑɪ́ɴðoʊʔ/

ginger salad, made with pickled gingers, sesame seeds, groundnuts, and fried garlic


နန်းကြီး

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + ကြီး (kri:, “big”)


သုပ်

my-verb

သုပ် • (sup)


မုန့်လုံးရေပေါ်

my-noun

မုန့်လုံးရေပေါ် • (mun.lum:repau)

/mo̰ʊɴlóʊɴjèbɔ̀/

မုန့် (mun.) + လုံး (lum:) + ရေ (re) + ပေါ် (pau)

af

round glutinous rice dumplings stuffed with palm sugar (typically a seasonal dessert served during Thingyan)


ညီအစ်မ

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + အစ်မ (acma., “elder sister”)


ညီနောင်

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + နောင် (naung, “elder brother”)


မောင်နှမ

/màʊɴn̥əma̰/

Dvandva compound of မောင် (maung, “younger brother”) + နှမ (hna.ma., “younger sister”)


ညီအစ်ကို

Dvandva compound of ညီ (nyi, “younger brother”) + အစ်ကို (ackui, “elder brother”)


လက်သမား

desc

→ Shan: လၢၵ်ႈသမႃး (lāak sǎ máa)

→ Shan: လၢၵ်ႈသမႃး (lāak sǎ máa)


အစ်မ

The first syllable, အစ် (ac), is likely from Proto-Lolo-Burmese *ʔwyik (“elder sibling”), from Proto-Tibeto-Burman *ʔik (“older brother”), and cognate with the second syllable of Akha [script needed] (a-yui, “elder sibling”) (see also အစ်ကို (ackui, “elder brother”)). The second syllable, မ (ma.), means "female"; see it for more. It also bears resemblance to various Sino-Tibetan words for "sister" starting with an initial "m-", including Proto-Tani *me (“elder sister”) and Old Chinese 妹 (OC *mɯːds, “younger sister”).


ဆရာသမား

→ Shan: သြႃႇသမႃး (sràa sǎ máa)

/sʰa̰jàθəmá/


ပူဒီနာ

From Classical Persian پودنه (pūdina, “mint”) via Hindi पुदीना (pudīnā).


နံနံ

နံ (nam, “pungent”) + နံ (nam, “pungent”)


ပင်စိမ်းမွှေး

/pɪ̀ɴzéɪɴm̥wé/

ပင် (pang, “plant”) + စိမ်း (cim:, “green”) + မွှေး (hmwe:, “fragrant”)


ပင်လယ်ဆား

ပင်လယ် (panglai, “sea”) + ဆား (hca:, “salt”)


သစ်ကြံပိုး

သစ် (sac, “tree”) + ကြံပိုး (krampui:, “beetle”)


ပင်စိမ်း

ပင် (pang, “plant”) + စိမ်း (cim:, “green”)


နှမ်းစေ့

နှမ်း (hnam:, “sesame”) + စေ့ (ce., “seed”)


အချိုမှုန့်

/ʔət͡ɕʰòm̥o̰ʊɴ/

အချို (a.hkyui, “sweet”) + မှုန့် (hmun., “powder”)

monosodium glutamate
monosodium glutamate


စပါးလင်

စပါး (ca.pa:, “paddy”) + လင် (lang, “husband”)


သျှမ်း

→ English: Shan

(obsolete) Thai people, also known as Siamese people, who are southern Tai ethnic groups.


အနုတ်လက္ခဏာ

/ʔən̥oʊʔlɛʔkʰənà/

From အနုတ် (a.nut, “subtraction”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


အပေါင်းလက္ခဏာ

my-noun

အပေါင်းလက္ခဏာ

/ʔəpáʊɴlɛʔkʰənà/

From အပေါင်း (a.paung:, “addition”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


အမြှောက်လက္ခဏာ

my-noun

အမြှောက်လက္ခဏာ

/ʔəm̥jaʊʔlɛʔkʰənà/

From အမြှောက် (a.hmrauk, “multiplication”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).

af

(arithmetic, mathematics) multiplication sign


တလိုင်း

→ English: Talaing

→ Shan: တလႅင်း (tǎ léng)

→ Thai: ตะเลง (dtà-leeng)

Uncertain. Attributed to Telugu తెలంగాణ (telaṅgāṇa). Various folk etymologies, interpreting the name as a compound meaning "one trodden under foot, slave" or "father, [we] perish", contributed to the word being regarded as derogatory.


မွန်

→ English: Mon

→ Thai: มอญ (mɔɔn)

→ Shan: မွၼ်း (máun)

From Mon မန်. Previously known as တလိုင်း (ta.luing:) in the pre-colonial era.

ပြည်နယ် ပြည်နယ်#Burmese

(~ပြည်နယ်) Mon State (an administrative subdivision in Myanmar)


အသားညှပ်မုန့်

/ʔəθáɲ̊aʔmo̰ʊɴ/

အသား (a.sa:, “meat”) + ညှပ် (hnyap, “to tuck”) + မုန့် (mun., “bread”)


လူပျို

Karmadhāraya compound of လူ (lu, “human”) + ပျို (pyui, “young”)


မင်းမြောက်တန်ဆာ

မင်း (mang:, “king”) + မြောက် (mrauk) + တန်ဆာ (tanhca, “ornament”)

(historical) five articles of coronation regalia, i.e., crown, white umbrella, dagger, flywhisk, and footwear


သင်္ကန်း

my-noun

သင်္ကန်း • (sangkan:) (classifier ပိုင်)

sangkan: (romanization)
ပိုင် (classifier)

→ Shan: သၢင်ႇၵၢၼ်း (sàang káan)


ဗန်တို

(sports) bando; art of unarmed self-defence


ဗန်ရှည်

(sports) banshay; art of armed self-defence


ကန့်လန့်ကာ

ကန့်လန့်ကာ • (kan.lan.ka) (classifier ချပ်)

kan.lan.ka (romanization)
ချပ် (classifier)


အထက်သား

အထက် (a.htak, “upcountry”) + -သား (-sa:, “resident of”)

af

person from the upcountry or Upper Myanmar


တောသား

my-noun

တောသား • (tau:sa:) (classifier ဦး or ယောက်)

sa: (romanization)
ဦး (classifier)
ယောက် (classifier)

တော (tau:, “forest”) + -သား (-sa:, “resident of”)

af

(derogatory, slang) yokel; country bumpkin, uncivilized person


ခေါက်ဆွဲဆိုင်

/kʰaʊʔsʰwɛ́zàɪɴ/

ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodle”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


လမ်းဘေးဆိုင်

လမ်း (lam:, “street”) + ဘေး (bhe:, “side”) + ဆိုင် (hcuing, “shop”)


ဖငယ်

ပထွေး ပထွေး#Burmese

(dialect) Myeik form of ပထွေး (pa.htwe:)


ဝါသနာရှင်

/wàðənàʃɪ̀ɴ/


မိငယ်

မိထွေး မိထွေး#Burmese

(dialect) Myeik form of မိထွေး (mi.htwe:)


ကြီးကြီး

ဒေါ်ကြီး ဒေါ်ကြီး#Burmese

(dialect) Myeik form of ဒေါ်ကြီး (dau-kri:)


ဒေါက်တာ

my-noun

ဒေါက်တာ • (daukta)


မသာ

→ Shan: မသႃႇ (mǎ sàa)

→ Shan: မႃႇသႃႇ (màa sàa)


ကျောက်နီ

ကျောက်နီ • (kyaukni)

ကျောက် (kyauk, “stone”) + နီ (ni, “red”)


နံနက်စာ

နံနက် (namnak, “morning”) + စာ (ca, “meal”)


အာလူးပူရီ

my-noun

အာလူးပူရီ • (alu:puri) (classifier ချပ်)

အာလူး (alu:, “potato”) + ပူရီ (puri, “poori”)


ထမင်းသုပ်

/tʰa̰mɪ́ɴθoʊʔ/


ကြက်အူချောင်း

/t͡ɕɛʔ.ʔùd͡ʑáʊɴ/

ကြက် (krak) + အူ (u) + ချောင်း (hkyaung:)


နွားနို့

နွား (nwa:, “cow”) + နို့ (nui., “milk”)


အသုပ်စုံ

/ʔəθoʊʔsòʊɴ/

အသုပ် (a.sup, “salad”) + စုံ (cum, “variety”)


အသုပ်

→ Tamil: அத்தோ (attō)


ကော်ပြန့်စိမ်း

my-noun

ကော်ပြန့်စိမ်း • (kau-pran.cim:)

/kɔ̀pja̰ɴzéɪɴ/


ကော်ပြန့်ကြော်

ကော်ပြန့်ကြော် • (kau-pran.krau)

/kɔ̀pja̰ɴd͡ʑɔ̀/


နန်းပြားသုပ်

နန်းပြားသုပ် • (nan:pra:sup)

/náɴbjáθoʊʔ/

noodle salad, made with thick flat egg noodles and meat gravy


ကျောက်ပွင့်သုပ်

ကျောက်ပွင့်သုပ် • (kyaukpwang.sup)

/t͡ɕaʊʔpwɪ̰ɴθoʊʔ/


နွားနို့ခေါက်ဆွဲ

နွားနို့ခေါက်ဆွဲ • (nwa:nui.hkaukhcwai:)

နွားနို့ (nwa:nui., “cow milk”) + ခေါက်ဆွဲ (hkaukhcwai:, “noodles”)

af

egg noodles served in a cow milk-based curry soup base


ဆေးဘဲဥ

ဆေး (hce:, “medicine”) + ဘဲဥ (bhai:u., “duck egg”)


သရက်သီးသနပ်

/θəjɛʔθíθa̰naʔ/

သရက် (sa.rak) + သီး (si:) + သနပ် (sa.nap)


မုန့်ဦးနှောက်

my-noun

မုန့်ဦးနှောက် • (mun.u:hnauk)

/mo̰ʊɴʔóʊɴðí/


ကော်ပြန့်

ကော်ပြန့် • (kau-pran.) (classifier ချောင်း)

kau-pran. (romanization)
ချောင်း (classifier)


ကြာဆံသုပ်

/t͡ɕàzàɴθoʊʔ/

ကြာဆံ (krahcam, “vermicelli”) + သုပ် (sup, “salad”)


မြင်းခွာရွက်သုပ်

/mjɪ́ɴkʰwàjwɛʔθoʊʔ/

မြင်းခွာ (mrang:hkwa) + ရွက် (rwak) + သုပ် (sup)


နေ့လယ်စာ

နေ့လယ် (ne.lai, “midday”) + စာ (ca, “meal”)


ခေါပျဉ်

cake prepared by pounding steamed glutinous rice with roasted sesame seeds, and dressed with coconut slices.


ရွှေထမင်း

/ʃwètʰəmɪ́ɴ/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

sticky rice dessert cooked in jaggery and garnished with grated coconut


ပေါ်ဆန်းမွှေး

/pɔ̀sʰáɴm̥wé/

ပေါ် (pau) + ဆန်း (hcan:) + မွှေး (hmwe:, “fragrant”)

A variety of fragrant long-grain rice, which has a fragrant aroma when cooked, grown in Myanmar


မာလာဟင်း

dish of assorted vegetables and meat stir-fried with chili oil


ပေါင်းတင်း

glutinous rice cooked in a bamboo segment


ခနုံထုပ်

/kʰənòʊɴdoʊʔ/


ခေါပုတ်

bor

Shan ၶဝ်ႈပုၵ်း (khāo púk)

steamed and pounded glutinous rice dressed with roasted sesame seeds


ကြက်ဆီထမင်း

/t͡ɕɛʔsʰìtʰəmɪ́ɴ/

ကြက် (krak, “chicken”) + ဆီ (hci, “oil”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

af

Hainanese chicken rice
Hainanese chicken rice

Hainanese chicken rice; dish of poached chicken and seasoned rice


အုန်းထမင်း

/ʔóʊɴtʰəmɪ́ɴ/

အုန်း (un:, “coconut”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

coconut rice; rice cooked and infused with coconut milk


တိုဖူး

Borrowed from Chinese 豆腐 (dòufu). Doublet of တိုဟူး (tuihu:).

တိုဟူး တိုဟူး#Burmese


တိုဟူးသုပ်

my-noun

တိုဟူးသုပ် • (tuihu:sup)

တိုဟူး (tuihu:) + သုပ် (sup), with the former element borrowed from Chinese 豆腐.


တိုဟူးနွေး

တိုဟူး (tuihu:) + နွေး (nwe:), with the former element borrowed from Chinese 豆腐.

soft chickpea tofu, served warm before it sets and garnished as a salad


ကောက်ညှင်းပေါင်း

/kaʊʔɲ̊ɪ́ɴbáʊɴ/

ကောက်ညှင်း (kaukhnyang:, “glutinous rice”) + ပေါင်း (paung:, “to steam”), with the former element borrowed from Shan ၶဝ်ႈၼဵဝ် (khāo nǎeo).


ကောက်ညှင်း

Borrowed from Shan ၶဝ်ႈၼဵဝ် (khāo nǎeo) or Northern Thai ข้าวนึ่ง.


အိမ်ရှေ့မင်း

my-noun

အိမ်ရှေ့မင်း • (imhre.mang:)

/ʔèɪɴʃḛmɪ́ɴ/

အိမ် (im, “house”) + ရှေ့ (hre., “front”) + မင်း (mang:, “lord”)

af

(historical) crown prince; heir apparent


ထိပ်ခေါင်တင်

/tʰeɪʔkʰàʊɴtɪ̀ɴ/

ထိပ် (htip) + ခေါင် (hkaung) + တင် (tang)

(historical) princess, specifically an unmarried daughter of the king by his minor consorts


ထိပ်စုဖုရား

/tʰeɪʔsṵpʰəjá/

ထိပ် (htip) + စု (cu.) + ဖုရား (hpu.ra:)

(historical) princess, specifically a daughter of the king by his queens


အဂ္ဂမဟေသီ

/ʔɛʔɡa̰məhèθì/

အဂ္ဂ (agga.) + မဟေသီ (ma.hesi), borrowed from Pali agga + Pali mahesī.


ရာဇဂုရု

ရာဇ (raja.) + ဂုရု (gu.ru.), borrowed from Pali rāja + Pali guru.

(Buddhism, historical) title granted to distinguished Buddhist monks during the Konbaung dynasty


ရွာစား

(historical) duke or duchess who possesses a village as an appenage


မြို့စား

(historical) duke or duchess who possesses a town as an appenage


ရာဇာဓိရာဇဂုရု

/jàza̰dḭjàza̰ɡṵɹṵ/

ရာဇ (raja.) + ဓိရာဇ (dhi.raja.) + ဂုရု (gu.ru.), borrowed from Pali rāja + Pali dhirāja + Pali guru.


ဆိုကရေးတီး

ဆို (hcui, “sing”) + က (ka., “dance”) + ရေး (re:, “compose”) + တီး (ti:, “perform”)

(art) Abbreviation of Myanmar's National Performing Arts Competition


မလေး

လူမျိုး လူမျိုး#Burmese


သားလှောင်

လုံချည် လုံချည်#Burmese

(clothing, dialect) Myeik form of လုံချည် (lumhkyany)


တစ်ပင်တိုင်မင်းသမီး

my-noun

တစ်ပင်တိုင်မင်းသမီး • (tacpangtuingmang:sa.mi:)

/dəbɪ̀ɴdàɪɴmɪ́ɴðəmí/

တစ်ပင်တိုင် (tacpangtuing) + မင်းသမီး (mang:sa.mi:)


ပသျှူး

→ Mon: ပရှူ

လူမျိုး လူမျိုး#Burmese


ဥပရာဇာ

From Pali uparāja. Cognate with Khmer ឧបរាជ (ʼupaʼraac), Thai อุปราช (ùp-bpà-ràat), Lao ອຸປຮາດ (ʼup hāt).

(historical) crown prince; heir apparent; viceroy


ဒေဝီ

သီရိပဝရတိလောက မဟာရာဇိန္ဒာဓိပတိ ပဒုမရတနာဒေဝီ

(historical, nobility) A style customarily awarded to the king's chief consort


အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

/ʔɛʔɡa̰məhàpàɴdḭta̰/

From Pali အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (aggamahāpaṇḍita), decomposed into အဂ္ဂ (agga.) + မဟာ (ma.ha) + ပဏ္ဍိတ (pandi.ta.), borrowed from Pali agga + Pali mahā + Pali paṇḍita.

bor

အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

af

(Buddhism) Aggamahāpaṇḍita, a title granted to distinguished Buddhist monks by the Burmese government


ပညာကျော်

/pjɪ̀ɴɲàd͡ʑɔ̀/

(Buddhism, historical) title conferred conferred by the Burmese government to Buddhist civilians from the 1950s to 1970s.


ပညာဗလ

/pjɪ̀ɴɲàbəla̰/

ပညာ (pa.nya) + ဗလ (ba.la.), borrowed from Pali paññā + Pali bala.

(Buddhism, historical) title conferred by the Burmese government to Buddhist civilians from the 1950s to 1970s.


သုဓမ္မသိင်္ဂီ

/θṵdàɴma̰θèɪɴɡì/

သုဓမ္မ (su.dhamma.) + သိင်္ဂီ (singgi), borrowed from Pali sudhamma + Pali siṅgī.

(Buddhism) title conferred by the Burmese government to Buddhist civilians.


မဟာပညာဗလ

/məhàpjɪ̀ɴɲàbəla̰/

မဟာ (ma.ha) + ပညာ (pa.nya) + ဗလ (ba.la.), borrowed from Pali mahā + Pali paññā + Pali bala.


အဆိုတော်

အဆို (a.hcui, “singing”) + -တော် (-tau, “to be suitable, good at”).


ဟူးရား

my-noun

ဟူးရား • (hu:ra:) (classifier ယောက် or ဦး)

ra: (romanization)
ယောက် (classifier)
ဦး (classifier)

From Sanskrit होरा (horā), from Ancient Greek ὥρα (hṓra). Cognate with Khmer ហោរ (hao), Mon ဟောရာ, and Thai โหร (hǒon).


သရုပ်ဆောင်

/θəjoʊʔsʰàʊɴ/

သရုပ် (sa.rup) + ဆောင် (hcaung), with the first element borrowed from Pali sarūpa.


ဒေဝဒတ်

(Buddhism) Devadatta, cousin and former disciple of Gautama Buddha


ဥပါလိ

(Buddhism) Upali, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


သုဒ္ဓေါဒန

(Buddhism) Suddhodana, father of Gautama Buddha


သာရိပုတ္တရာ

/θàjḭpoʊʔtəjà/

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Sariputta, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


မဟာကဿပ

Learned borrowing from Pali Mahākassapa.

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Maha Kassapa, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


အနုရုဒ္ဓါ

/ʔənṵjoʊʔdà/

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Anuruddha, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


ယသောဓရာ

/ja̰θɔ́dəjà/

(Buddhism) Yasodhara, former wife of Gautama Buddha


မဟာမောဂ္ဂလာန်

/məhàmaʊʔɡəlàɴ/

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Maudgalyayana, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


ရာဟုလာ

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Rahula, son of Gautama Buddha


ချပါတီ

hkya.pati (romanization)
ချပ် (classifier)


မနုပ်တာနီ

Borrowed from Tamil மிளகுத்தண்ணீர் (miḷakuttaṇṇīr, literally “pepper water”).

bor+

மிளகுத்தண்ணீர்


ထန်းလျက်

ထန်း (htan:, “toddy palm”) + လျက် (lyak, “to lap up”)


မလုပ်တာနီ

bor+

மிளகுத்தண்ணீர்


ကယား

→ English: Kayah

ပြည်နယ် ပြည်နယ်#Burmese

(~ပြည်နယ်) Kayah State (an administrative subdivision in Myanmar)


ရခိုင်

→ English: Rakhine

desc

→ Mon: ယခေၚ်

→ Mon: ယခေၚ်

→ Shan: ယၶႅင်ႇ (yǎ khèng)

→ Shan: ရၶႅင်ႇ (rǎ khèng)

Likely derived from Pali rakkhasa or Sanskrit राक्षस (rākṣasa).

ပြည်နယ် ပြည်နယ်#Burmese

(~ပြည်နယ်) Rakhine State (an administrative subdivision in Myanmar)


ပလောင်

→ English: Palaung

→ Shan: ပလွင်ႈ (pǎ lāung)

Palaung, an ethnic group in Myanmar (Burma)


လီဆူ

→ English: Lisu

→ Shan: မူးသိူဝ်း (múu sóe)

→ Shan: မူးသိူဝ်း (múu sóe)

Lisu, an ethnic group in Myanmar (Burma)


အာခါ

→ English: Akha

→ Shan: ဢီႇၵေႃႈ (ʼìi kāu)

→ Shan: ဢီႇၵေႃႈ (ʼìi kāu)

→ Shan: ဢႃးၶႃး (ʼáa kháa)

Akha, an ethnic group in Myanmar (Burma)


ကသည်း

→ Shan: ၵသေး (kǎ sée)

Khasi, an ethnic group in Myanmar (Burma)


ပအို့ဝ်

→ English: Pa'O

→ Shan: ပဢူဝ်း (pǎ ʼó)

→ Shan: ပဢူဝ်း (pǎ ʼó)

→ Shan: ပဢူဝ် (pǎ ʼǒ)

→ Shan: ပဢူဝ် (pǎ ʼǒ)

Pa-O, an ethnic group in Myanmar (Burma)


အင်းသား

→ English: Intha

အင်း (ang:, “lake”) + -သား (-sa:, “son”)

af

Intha, an ethnic group in Myanmar (Burma)


ပန်းသေး

→ English: Panthay

→ Shan: ပၢၼ်းသေး (páan sée)

Uncertain. Perhaps related to ပသီ (pa.si).

Panthay, an ethnic group of Chinese Muslims in Myanmar (Burma)


ဒုတိယဗိုလ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + ဗိုလ် (buil, “commander”)


မရမာ

→ English: Marma

From Marma မရမာ, itself ultimately from Burmese မြန်မာ (mranma).


ဗိုလ်မှူးချုပ်

my-noun

ဗိုလ်မှူးချုပ် • (builhmu:hkyup)

/bòm̥úd͡ʑoʊʔ/

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ချုပ် (hkyup, “to control”)


ဗိုလ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ကြီး • (builkri:)


ဒေဝနာဂရီ

/dèwa̰nàɡəɹì/


ဗိုလ်မှူးကြီး

ဗိုလ်မှူးကြီး • (builhmu:kri:)

ဗိုလ်မှူး (builhmu:, “major”) + ကြီး (kri:, “big”)


တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး

my-noun

တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီး • (taphkwai:tapkrapkri:)

/taʔkʰwɛ́taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/

တပ်ခွဲ (taphkwai:) + တပ်ကြပ် (tapkrap) + ကြီး (kri:)


ဗိုလ်လောင်း

my-noun

ဗိုလ်လောင်း • (buillaung:)

ဗိုလ် (buil, “commander, leader”) + လောင်း (laung:, “future, -elect”)


တပ်ကြပ်ကြီး

/taʔt͡ɕaʔt͡ɕí/


ဒုတိယတပ်ကြပ်

ဒုတိယ (du.ti.ya., “second, vice”) + တပ်ကြပ် (tapkrap, “sergeant”)


ဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (builhkyupkri:)

/bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/


ဗိုလ်ချုပ်

ဗိုလ်ချုပ် • (builhkyup)

ဗိုလ် (buil, “commander”) + ချုပ် (hkyup, “to control”).


ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + ဗိုလ်မှူးကြီး (builhmu:kri:, “colonel”)

af

ဗိုလ်မှူးကြီး


တောင်သူ

→ English: Taungthu

→ Shan: တွင်ႇသူႇ (tàung sùu)

→ Lao: ຕອງສູ້ (tǭng sū)


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး • (du.ti.ya.builhkyupkri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ် (buil) + ချုပ် (hkyup) + ကြီး (kri:)


ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

my-noun

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (builhkyuphmu:kri:)

/bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဗိုလ်ချုပ် (builhkyup, “general”) + မှူး (hmu:) + ကြီး (kri:, “large, big”)


ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

my-noun

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး • (du.ti.ya.builhkyuphmu:kri:)

/dṵtḭja̰bòd͡ʑoʊʔm̥úd͡ʑí/

ဒုတိယ (du.ti.ya.) + ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (builhkyuphmu:kri:)

af

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

en-ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-my-noun-BIXlZr2i


ဒုတိယအရာခံဗိုလ်

/dṵtḭja̰ʔəjàɡàɴbò/

ဒုတိယ (du.ti.ya., “vice, second”) + အရာခံဗိုလ် (a.rahkambuil, “warrant officer”)

(military, Myanmar) vice warrant officer


မရမာကြီး

/məɹəmàd͡ʑí/

မရမာ (ma.ra.ma) + ကြီး (kri:). Cognate with Burmese မြန်မာကြီး (mranma-kri:).


ဓနု

→ English: Danu

→ Shan: တၼူႉ (tǎ nṵ̂u)

→ Shan: ထၼူႉ (thǎ nṵ̂u)

Danu, an ethnic group in Myanmar (Burma)


မဟေ

(historical) A style customarily awarded to the king's consort


သု

Borrowed from Pali su, ultimately from Sanskrit सु- (su-).


လယ်သမား

လယ် (lai, “field”) + သမား (sa.ma:, “worker”).


တညင်း

my:တညင်းပင် my:တညင်းသီး

Pithecellobium dulce
Pithecellobium dulce#Translingual

Manila tamarind, Madras thorn, monkeypod (Pithecellobium dulce, syn. Inga dulcis (Roxb.) Willd.)


ရေလုပ်သား

my-noun

ရေလုပ်သား • (relupsa:)

ရေ (re, “water”) + လုပ် (lup, “to work”) + -သား (-sa:, “son”).


ဂျင်းဘောင်းဘီ

my-noun

ဂျင်းဘောင်းဘီ • (gyang:bhaung:bhi) (classifier ထည်)

bhaung:bhi (romanization)
ထည် (classifier)

/d͡ʑɪ́ɴbáʊɴbì/


အရောင်တင်မှုန့်

/ʔəjàʊɴtɪ̀ɴm̥o̰ʊɴ/

အရောင် (a.raung, “color”) + တင် (tang, “to put”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


နှမ်းဆီ

နှမ်း (hnam:, “sesame”) + ဆီ (hci, “oil”)


တီကေ့

Chinese New Year
Chinese New Year#English

nian gao (a Chinese New Year's cake made of glutinous rice flour)


အော်ကေ့ကြည်

my-noun

အော်ကေ့ကြည် • (auke.krany)

Partial calque of Hokkien 芋粿, with Burmese ကြည် (krany, “clear”).


နန်းကထိ

Borrowed from Thai น้ำกะทิ (gà-tí, “coconut milk”).

dessert made of sticky rice, sugar and coconut milk


မာစကတ်

Burmese sweetmeat delicacy made with cashew nuts, native to Mandalay


ခနုံအီ

delicacy made from steamed glutinous rice, peanut oil, and coconut shavings


ထမင်း‌ကြော်

ထမင်းကြော် (canonical)
krau (romanization)

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑɔ̀/


သာဂူပြင်

သာဂူပြင် • (sagu-prang) (classifier ပွဲ)

sagu-prang (romanization)
ပွဲ (classifier)

sweet pudding made with sago, coconut milk and condensed milk


ဓာတ်ပုံဆရာ

/daʔpòʊɴ sʰəjà/


ငါးကျပ်တင်

/ŋát͡ɕaʔtɪ̀ɴ/


လေးညှင်းပွင့်

လေးညှင်းပွင့်

/léɲ̊ɪ́ɴbwɪ̰ɴ/


အားနာပါးနာ

head

အားနာပါးနာ • (a:napa:na)

အားနာ (a:na) + ပါး (pa:, “cheek”) + နာ (na, “hurt”)

af

with a feeling of embarrassment or restraint through a sense of delicacy


ပိဋကတ်တိုက်

ပိဋကတ် (pi.ta.kat, “Pitaka”) + တိုက် (tuik, “chamber”)

(historical) royal library or repository housing Buddhist scriptures


ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင်

my-noun

ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင် • (hrwenan:hrwe-prasadsa.hkang)

/ʃwènáɴʃwèpjaʔθaʔθəkʰɪ̀ɴ/

ရွှေ (hrwe, “golden”) + နန်း (nan:, “palace”) + ရွှေ (hrwe, “golden”) + ပြာသာဒ် (prasad, “roof”) + သခင် (sa.hkang, “master”)

af

(historical, honorific, of a monarch) respectful form of address used for a monarch during the Taungoo and Konbaung dynasties

en-ရွှေနန်းရွှေပြာသာဒ်သခင်-my-noun-8Uh0Fo1h


အိမ်ရှေ့မင်းသား

my-noun

အိမ်ရှေ့မင်းသား • (imhre.mang:sa:)

/ʔèɪɴʃḛmɪ́ɴðá/

အိမ် (im, “house”) + ရှေ့ (hre., “front”) + မင်းသား (mang:sa:, “prince”)


ခေါက်မုန့်

my-noun

ခေါက်မုန့် • (hkaukmun.)

/kʰaʊʔmo̰ʊɴ/

ခေါက် (hkauk, “to fold”) + မုန့် (mun., “snack”)


မုန့်လက်ကောက်

my-noun

မုန့်လက်ကောက် • (mun.lakkauk)

/mo̰ʊɴlɛʔkaʊʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + လက်ကောက် (lakkauk, “bracelet”)

af

ကွာၚ်ကံက်တဲ ကွာၚ်ကံက်တဲ#Mon

traditional Burmese snack, a fried donut made with rice flour, related to the ကွာၚ်ကံက်တဲ


မုန့်လင်မယား

/mo̰ʊɴlɪ̀ɴməjá/

မုန့် (mun.) + လင်မယား (langma.ya:, “couple”)

traditional Burmese snack made with rice flour and quail eggs


မုန့်အုပ်ကလေး

my-noun

မုန့်အုပ်ကလေး • (mun.upka.le:)

/mo̰ʊɴʔoʊʔɡəlé/

မုန့် (mun., “snack”) + အုပ် (up, “cover”) + ကလေး (ka.le:, “dimunitive suffix”)

af

မုန့်လင်မယား မုန့်လင်မယား#Burmese

Alternative form of မုန့်လင်မယား (mun.langma.ya:); chiefly used in Mawlamyine


နတ်သုဓာထမင်း

/naʔθoʊʔdàtʰəmɪ́ɴ/

နတ်သုဓာ (natsu.dha, “ambrosia”) + ထမင်း (hta.mang:, “rice”)

compound

ceremonial butter rice dish with dried fruits


ကိုယ်လုပ်တော်

my-noun

ကိုယ်လုပ်တော် • (kuiyluptau)

ကိုယ် (kuiy, “oneself”) + လုပ် (lup, “to serve”) + တော် (tau, “royal”)

af

lesser companion of a monarch without the rank of queen; concubine


ဦးချ

to serve food to elders first as a gesture of respect


ဦးခိုက်

ဦး (u:, “first”) + ခိုက် (hkuik, “to touch”)


အနှစ်

From အ- (a.-, “nominal prefix”) + an element နှစ် (hnac, “kernel, core, heart”) (different from all senses listed on the page for နှစ် (hnac)), from Proto-Sino-Tibetan *s/k-nik (“heart, mind”), and cognate with Tibetan སྙིང (snying, “heart”), Old Chinese 仁 (OC *njin, “kindness”) (STEDT), and additionally, 身 (OC *qʰjin, “body, self”) (Hill (2019), p. 217).


နော်ရထာ

นรธา (ná-rá-taa)

นรทา (ná-rá-taa)

Clipping of အနော်ရထာ (a.naura.hta)., ultimately from Sanskrit अनिरुद्ध (aniruddha).

(honorific, historical) a Burmese royal title


မင်းတရား

Thai: มั่งทรา (mâng-tá-raa)


ကလျာဏီ

Borrowed from Pali kalyāṇī, Sanskrit कल्याणी (kalyāṇī, “beneficial one; beautiful one”).


ရာမည

desc

→ Khmer: រាមញ្ញ (riəmaññĕəʼ)

→ Khmer: រាមញ្ញ (riəmaññĕəʼ)

→ Lao: ລາມັນ (lā man)


တီး

(slang) tea (typically in reference to milk tea)


ရာဘာ

→ Mon: လဗာ

rubber (pliable material derived from the sap of the rubber tree)


အာဏာသား

my-noun

အာဏာသား • (anasa:)

အာဏာ (ana, “power”) + -သား (-sa:, “son”)


ဇီရာစေ့

ဇီရာ (jira, “cumin”) + စေ့ (ce., “seed”)


ဖာလာစေ့

hpalace. (romanization)
စေ့ (classifier)

ဖာလာ (hpala, “cardamom”) + စေ့ (ce., “seed”)


ပဲနံ့သာ

ပဲ (pai:, “bean”) + နံ့သာ (nam.sa, “fragrance”)

Trigonella foenum-graecum
Trigonella foenum-graecum#Translingual


ဇာတိပ္ဖိုလ်

my-noun

ဇာတိပ္ဖိုလ် • (jatiphpuil)


ကုံကုမံ

Borrowed from Sanskrit कुंकुम (kuṃkuma).


ဇီရာ

→ Shan: ၸီႇယႃႇ (tsìi yàa)


ဇာတိပ္ဖိုလ်စေ့

ဇာတိပ္ဖိုလ်စေ့ • (jatiphpuilce.) (classifier စေ့)

jatiphpuilce. (romanization)
စေ့ (classifier)

ဇာတိပ္ဖိုလ် (jatiphpuil, “nutmeg”) + စေ့ (ce., “seed”)


နာနတ်ပွင့်

my-noun

နာနတ်ပွင့် • (nanatpwang.) (classifier စေ့)

nanatpwang. (romanization)
စေ့ (classifier)

နာနတ် (nanat, “pineapple”) + ပွင့် (pwang., “flower”)


စက်ဆရာ

စက် (cak, “machine”) + ဆရာ (hca.ra, “teacher”).


ရှိန်းခို

desc

→ Shan: သိင်းၶူဝ်ႇ (síng khò)

→ Shan: သိင်းၶူဝ်ႇ (síng khò)

→ Jingpho: hkying hku


ဆေးလိပ်

→ Jingpho: sălik

ဆေး (hce:, “medicine”) + လိပ် (lip, “to roll”)


ဆားဘဲဥ

ဆား (hca:, “salt”) + ဘဲဥ (bhai:u., “duck egg”)


ဆားကြက်ဥ

/sʰát͡ɕɛʔ.ʔṵ/

ဆား (hca:, “salt”) + ကြက်ဥ (krak-u., “chicken egg”)


တရုတ်မဆလာ

တရုတ် (ta.rut, “Chinese”) + မဆလာ (ma.hca.la, “masala”)


ဌဝမ်းဘဲ

/tʰa̰wʊ́ɴbɛ́/

name of the letter ဌ, the twelfth letter of the Myanmar alphabet


ဒထွေး

name of the letter ဒ, the 18th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဏကြီး

name of the letter ဏ, the 15th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


လဆွဲ

the name of subscripted diacritic ္လ used to modify consonant sounds in Old Burmese.


ရကောက်

name of the letter ရ, the 28th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဋသန်လျင်းချိတ်

/ta̰θəjɪ́ɴd͡ʑeɪʔ/

ဋ (ta.) + သန်လျင်းချိတ် (sanlyang:hkyit).

com

သန်လျင်းချိတ်

name of the letter ဋ, the eleventh letter of the Myanmar alphabet


ဎရေမှုတ်

name of the letter ဎ, the 14th letter of the Burmese alphabet


ဖဦးထုပ်

/pʰa̰ʔútʰoʊʔ/

/pʰa̰ʔoʊʔtʰoʊʔ/

name of the letter ဖ, the 22nd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ပစောက်

name of the letter ပ, the 21st letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


နငယ်

name of the letter န, the 20th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဠကြီး

name of the letter ဠ, the 33rd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဘကုန်း

name of the letter ဘ, the 24th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဍရင်ကောက်

/da̰jɪ̀ɴɡaʊʔ/

name of the letter ဍ, the 13th letter of the Myanmar alphabet


ယပက်လက်

name of the letter ယ, the 27th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဓအောက်ခြိုက်

my-noun

ဓအောက်ခြိုက်

/da̰ʔaʊʔt͡ɕʰaɪʔ/

ဓ (dha.) + အောက် (auk) + ခြိုက် (hkruik).

com

name of the letter ဓ, the 19th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


လငယ်

name of the letter လ, the 29th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ထဆင်ထူး

/tʰa̰sʰɪ̀ɴdú/

name of the letter ထ, the 17th letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ဗထက်ခြိုက်

/ba̰tʰɛʔt͡ɕʰaɪʔ/

name of the letter ဗ, the 23rd letter of the Burmese (Myanmar) alphabet


ပုဒ်ဖြတ်

name of the Burmese punctuation mark ၊, analogous to the comma


ပုဒ်မ

name of the Burmese punctuation mark ။, analogous to the fullstop


ပုဒ်ကြီး

my-noun

ပုဒ်ကြီး • (pudkri:)


တစ်ချောင်းပုဒ်

တစ်ချောင်းပုဒ်

/tət͡ɕʰáʊɴpoʊʔ/

တစ် (tac, “one”) + ချောင်း (hkyaung:, “stroke”) + ပုဒ် (pud).


ပုဒ်ထီး

ပုဒ် ကလေး (canonical)
pudka.le: (romanization)


နှစ်ချောင်းပုဒ်

/n̥ət͡ɕʰáʊɴpoʊʔ/

နှစ် (hnac, “two”) + ချောင်း (hkyaung:, “strokes”) + ပုဒ် (pud).


သကာ

From Sanskrit शर्करा (śarkarā). Doublet of သကြား (sa.kra:).


ဟော်တယ်

my-noun

ဟော်တယ် • (hautai)

Borrowed from English hotel, from French hôtel.


ကြာချည်

ကြာ (kra, “lotus”) + ချည် (hkyany, “thread”).


ပိုးကြာချည်

/pót͡ɕàt͡ɕʰì/

ပိုး (pui:, “silk”) + ကြာချည် (krahkyany, “lotus thread”).


မာလာရှမ်းကော

/màlàʃáɴkɔ́/

Borrowed from Chinese 麻辣香鍋／麻辣香锅 (málà xiāngguō).


ဝမ်းတဖိုး

/wʊ́ɴda̰pʰó/

Compound from Chinese 溫／温 (wēn, “lukewarm”) + Chinese 豆腐 (“tofu”), likely borrowed via Shan.


အန်ကူးမုန့်

my-noun

အန်ကူးမုန့် • (anku:mun.)

/ʔàɴkúmo̰ʊɴ/

Partial calque of Hokkien 紅龜粿／红龟粿, with the last term as Burmese မုန့် (mun.).


အော်ကွေ့

အော်ကွေ့ • (au-kwe.)


ကွေပင်ကား

kue bingka, a traditional dessert of Indonesian origin


အော်ကွေ့ကြည်

/ʔɔ̀kwḛt͡ɕì/

Partial calque of Hokkien 芋粿, with Burmese ကြည် (krany, “clear”).


ပိန်းဥမုန့်

ပိန်းဥမုန့် • (pin:u.mun.)

/péɪɴʔṵmo̰ʊɴ/

ပိန်းဥ (pin:u., “taro”) + မုန့် (mun., “snack”).


အထပ်မုန့်

/ʔətʰaʔmo̰ʊɴ/

Calque of Indonesian kue lapis, decomposed into အထပ် (a.htap, “layers”) + မုန့် (mun., “snack”).

a steamed layered rice cake, similar to kue lapis


နန်းလတ်

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + လတ် (lat, “medium”)


နန်းပြားကြီး

/náɴbjád͡ʑí/

နန်းပြား (nan:pra:, “flat rice noodles”) + ကြီး (kri:, “big”)

wide flat rice noodles, similar to shahe fen


ကွေ့တီယို

Borrowed from Hokkien 粿條／粿条 (kóe-tiâu, “ricecake strips”).

bor

kway teow; kuy teav (a flat rice noodle similar to spaghetti noodles)


နန်းသေး

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + သေး (se:, “small”)


နန်းပြား

နန်း (nan:, “thread; filigree”) + ပြား (pra:, “flat”)

flat rice noodles, commonly called kway teow or kuy teav


ကွေလာပေးစ

ကွေလာပေး ကွေလာပေး#Burmese

Alternative spelling of ကွေလာပေး (kwelape:)


ကွေတီယို

ကွေ့တီယို ကွေ့တီယို#Burmese

Alternative spelling of ကွေ့တီယို (kwe.tiyui)


နိုင်ငံရေးသမား

/nàɪɴŋàɴjèðəmá/

/nàɪɴɡàɴjéðəmá/

နိုင်ငံရေး (nuingngam-re:) + သမား (sa.ma:).


ချိုချဉ်ကြော်

/t͡ɕʰòt͡ɕʰɪ̀ɴd͡ʑɔ̀/

ချိုချဉ် (hkyuihkyany, “sweet-and-sour”) + ကြော် (krau, “fried”)

af

a Sino-Burmese dish of sweet-and-sour meat


သင်္ဘောသီးထောင်း

my-noun

သင်္ဘောသီးထောင်း • (sangbhau:si:htaung:)

/θɪ̀ɴbɔ́ðítʰáʊɴ/

သင်္ဘော (sangbhau:, “papaya”) + သီး (si:, “fruit”) + ထောင်း (htaung:, “to pound”)


တောက်တောက်ကြော်

my-noun

တောက်တောက်ကြော် • (tauktaukkrau)

/taʊʔtaʊʔt͡ɕɔ̀/

တောက် (tauk) + တောက် (tauk) + ကြော် (krau, “fried”), referring to a fried ground-meat patty. MED gives the sense of တောက် (tauk) as either "to cry (of a deer)", which seems unlikely, or "to blaze, shine", which is a bit more likely; another likely option is that တောက် (tauk) refers to a sense "hit or cut by a single, light blow", which does not seem to be listed by MED, but which is listed in STEDT and linked to Proto-Lolo-Burmese *ʔtök (“to cut by a blow, hack away at”), from Proto-Sino-Tibetan *m/r-tuk (“to cut, knock, pound”). In this case, compare Old Chinese 觸 (OC *tʰjoɡ, “to butt, knock against”).

der

a Sino-Burmese dish of fried minced meat or cutlet


ကုန်းဘောင်ကြီး

/kóʊɴbàʊɴd͡ʑí/

Borrowed from Chinese 宮保雞／宫保鸡 (“kung pao chicken”), indigenized as ကုန်းဘောင် (kun:bhaung, “Konbaung”) + ကြီး (kri:, “great”).


ဆာရှိမိ

Borrowed from Japanese 刺身(さしみ) (sashimi).


ဝန်ထမ်း

ဝန် (wan, “high ranking executive officer”) + ထမ်း (htam:, “to serve (duty)”).


ရှမ်ပိန်

my-noun

ရှမ်ပိန် • (hrampin)


ဆတ္တာသည်

Pali ဆေတ္တာ (chettā, “cutter”) + -သည် (-sany).


မျက်လှည့်ဆရာ

/mjɛʔl̥ɛ̰sʰəjà/


လေယာဉ်မယ်

(air) stewardess, female flight attendant


လေယာဉ်မောင်

/lèjɪ̀ɴmàʊɴ/


တော်လှန်ရေးသမား

/tɔ̀l̥àɴjéðəmá/

တော်လှန်ရေး (tauhlanre:) + သမား (sa.ma:).


စမုန်စပါး

/səmòʊɴzəbá/

စမုန် (ca.mun, “category of spices”) + စပါး (ca.pa:, “rice paddy”). According to the Myanmar Language Commission, said to derive from Sanskrit अजमोद (ajamoda, “celery”) + Sanskrit यव (yava, “barley”)


ထမင်းချိုး

/tʰəmɪ́ɴd͡ʑó/

ထမင်း (hta.mang:, “rice”) + ချိုး (hkyui:, “crust”)


ဘယက်

my-noun

ဘယက် • (bha.yak) (classifier ကုံး or သွယ်)

bha.yak (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


လည်ဆွဲ

lanyhcwai: (romanization)
ကုံး (classifier)


ဒါလီ

dali (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


ပြည်တွင်းစစ်

my:ပြည်တွင်းစစ်


လက်ပစ်ဗုံး

/lɛʔpɪʔbóʊɴ/


ကွန်မြူနစ်

/kʊ̀ɴmjùnɪʔ/


အပေါ်အင်္ကျီ

အပေါ်အင်္ကျီ • (a.pauangkyi) (classifier ထည်)

a.pauangkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/ʔəpɔ̀ʔɪ́ɴd͡ʑì/


ငရုတ်မှုန့်

/ŋəjoʊʔm̥o̰ʊɴ/

ငရုတ် (nga.rut, “chili”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ဆန်မှုန့်

/sʰàɴm̥o̰ʊɴ/

ဆန် (hcan, “rice”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ကောက်ညှင်းမှုန့်

/kaʊʔɲ̊ɪ́ɴm̥o̰ʊɴ/

ကောက်ညှင်း (kaukhnyang:, “glutinous rice”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


နို့မှုန့်

my-noun

နို့မှုန့် • (nui.hmun.)

နို့ (nui., “milk”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


အုန်းသီးမှုန့်

my-noun

အုန်းသီးမှုန့် • (un:si:hmun.)

/ʔóʊɴθím̥o̰ʊɴ/

အုန်း (un:, “coconut”) + သီး (si:, “fruit”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ဉာဏလုပ်သား

/ɲàna̰loʊʔðá/

ဉာဏ (nyana., “intellect”) + လုပ် (lup, “work”) + -သား (-sa:, “son”)


မောက်ချိုက်

my-noun

မောက်ချိုက် • (maukhkyuik)

/maʊʔt͡ɕʰaɪʔ/

maocai, a stewed dish originating from Chengdu, China


ထီးကြီးသုပ်

/tʰíd͡ʑíθoʊʔ/

ထေရ် (hter, “monk”) + သုပ် (sup, “salad”), since pickled tea leaf salad was offered to Buddhist monks.

af

(regional, Myingyan) fermented or pickled tea leaf salad


ဂေါ်လီ

my-noun

ဂေါ်လီ • (gauli)


မုန့်ကြာခွက်

/mo̰ʊɴt͡ɕàɡwɛʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + ကြာ (kra, “lotus”) + ခွက် (hkwak, “cup”)

af

crisp edged pancake made of rice flour and palm sugar batter


မုန့်ခဲဘွယ်

/mo̰ʊɴkʰɛ́bwɛ̀/

မုန့် (mun., “snack”) + ခဲ (hkai:, “solid”) + ဘွယ် (bhwai)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese

(regional, Myingyan) Synonym of မုန့်ကြာခွက် (mun.krahkwak)


မုန့်စလင်းထောင်

/mo̰ʊɴsəlɪ́ɴdàʊɴ/

မုန့် (mun., “snack”) + စလင်း (ca.lang:, “quartz”) + ထောင် (htaung)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese


ဖန်တူလုံး

/pʰàɴtùlóʊɴ/

ဖန် (hpan, “glass”) + တူ (tu, “same”) + လုံး (lum:, “ball”)

(regional, Myingyan) marble (toy) made of glass


မုန့်ဖော်ခွက်

/mo̰ʊɴpʰɔ̀ɡwɛʔ/

မုန့် (mun., “snack”) + ဖော် (hpau, “float”) + ခွက် (hkwak, “cup”)

မုန့်ကြာခွက် မုန့်ကြာခွက်#Burmese


ကျောက်တူလုံး

my-noun

ကျောက်တူလုံး • (kyauktulum:)

/t͡ɕaʊʔtùlóʊɴ/

ကျောက် (kyauk, “stone”) + တူ (tu, “same”) + လုံး (lum:, “ball”)

af

(regional, Myingyan) marble (toy) made of stone


ဥနီ

Abbreviation of မုန်လာဥနီ (munlau.ni)., ဥ (u., “root”) + နီ (ni, “red”)

မုန်လာဥနီ မုန်လာဥနီ#Burmese

(regional, Yangon) Synonym of မုန်လာဥနီ (munlau.ni, “carrot”)


ရှင်ဖ

မယ်တော် မယ်တော်#Burmese

(Buddhism, honorific, regional, Danu) Synonym of မယ်တော် (maitau, “father (of Buddhist sāmaṇeras)”)


ရှင်မွေ့

မယ်တော် မယ်တော်#Burmese

(Buddhism, honorific, regional, Danu) Synonym of မယ်တော် (maitau, “mother (of Buddhist sāmaṇeras)”)


အနောင်

(regional, Danu) brother-in-law (specifically elder sister's husband, or husband's elder brother)


အမင်း

ဦးလေး ဦးလေး#Burmese

(regional, Danu) Synonym of ဦးလေး (u:le:, “uncle”)


မေကြီး

အဘွား အဘွား#Burmese

(regional, Danu) Synonym of အဘွား (a.bhwa:, “grandmother”)


အဘ

အ (a., “nominal prefix”) + ဘ (bha., “father”).

term of endearment for a man who is about the same age as one's father


အဒေါ်

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဒေါ် (dau, “honorific prefix for women”).

aunt (specifically, younger sister of one's mother)


မမ

(colloquial, honorific) term of endearment for females


ယောက်သွား

my-noun

ယောက်သွား • (yaukswa:)


ဆွဲကြိုး

ဆွဲကြိုး • (hcwai:krui:) (classifier ကုံး or သွယ်)

krui: (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


ပြောက်ကျားစစ်

ပြောက်ကျားစစ် • (praukkya:cac)

/pjaʊʔt͡ɕásɪʔ/

ပြောက် (prauk) + ကျား (kya:) + စစ် (cac)


လက်ဖက်စို

From လက်ဖက် (lakhpak, “tea”) + စို (cui, “wet”)


ညဲ

From Proto-Sino-Tibetan *nja-ŋ/k (“woman”). Cognate with Burmese ညည်း (nyany:).

(women's speech) you (term commonly used by a woman when addressing another woman of same age or one younger; a familiar term of address among Myanmar women)

used by females when addressing another female of same age


ကဘတ်

Borrowed from Hindi कबाब (kabāb), ultimately from Arabic كَبَاب (kabāb).


ကျားထိုးခြင်း

/t͡ɕátʰód͡ʑɪ́ɴ/

ကျား (kya:) + ထိုး (htui:) + ခြင်း (hkrang:)

com

my:ကျားထိုးခြင်း


စုက္ကတေး

(royal, honorific, historical) a Burmese royal title


ကျော်စွာ

my-noun

ကျော်စွာ • (kyaucwa)


ဖွားစော

(royal, honorific, historical) a Burmese royal title for a queen dowager


မင်းရဲကျော်ထင်

/mɪ́ɴjɛ́t͡ɕɔ̀tʰɪ̀ɴ/

မင်း (mang:) + ရဲ (rai:) + ကျော် (kyau) + ထင် (htang)


ကရင်နီ

→ English: Karenni

ကရင် (ka.rang, “Karen”) + နီ (ni, “red”)

ကယား ကယား#Burmese

(historical) Obsolete form of ကယား (ka.ya:).


စကြာမုန့်

/sɛʔt͡ɕàmo̰ʊɴ/

စကြာ (ca.kra, “wheel”) + မုန့် (mun., “snack”)

af

lotus cookie, a deep-fried thin wafer shaped like a flower


မုန့်စကြာ

/mo̰ʊɴsɛʔt͡ɕà/

မုန့် (mun., “snack”) + စကြာ (ca.kra, “wheel”)


ကိုကို

Reduplicated form of Burmese ကို (kui), which is inherited from Proto-Tibeto-Burman *(g/k)əw-n (“elder brother, senior male relative”).

inh

(honorific) term of endearment applied to one's elder brother or to a male older than oneself


အဏုမြူဗုံး

/ʔənṵmjùbóʊɴ/


ငွေကိုင်

ငွေ (ngwe, “money”) + ကိုင် (kuing, “to handle”)


ဗေဒင်ဆရာ

/bèdɪ̀ɴsʰəjà/

ဗေဒင် (bedang, “astrology”) + ဆရာ (hca.ra, “master”)


စာပို့လုလင်

စာပို့ (capui., “mail”) + လုလင် (lu.lang, “lad”)


မာလိန်

my-noun

မာလိန် • (malin)


စစ်သမီး

စစ် (cac, “war”) + -သမီး (-sa.mi:, “daughter”)


အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်

my-noun

အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် • (a.htwehtwea.twang:re:hmu:hkyup)

/ʔətʰwètʰwèʔətwɪ́ɴjém̥úd͡ʑoʊʔ/

အထွေထွေ (a.htwehtwe, “general”) + အတွင်းရေး (a.twang:re:, “internal affairs”) + မှူး (hmu:) + ချုပ် (hkyup)

com

en-အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်-my-noun-HVGpVAxu


ရှေ့နေချုပ်

/ʃḛnèd͡ʑoʊʔ/

ရှေ့နေ (hre.ne, “attorney”) + ချုပ် (hkyup, “chief”)


ငှက်သိုက်

edible bird's nest, commonly used as a cooking ingredient in Asian cuisines


ဒိန်ချဉ်ခဲ

/dèɪɴd͡ʑɪ̀ɴɡɛ́/

ဒိန်ချဉ် (dinhkyany, “yoghurt”) + ခဲ (hkai:, “frozen”).


သာဂူပူတင်း

/θàɡùpùdɪ́ɴ/

သာဂူ (sagu, “sago”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


ပေါင်မုန့်ပူတင်း

/pàʊɴmo̰ʊɴpùtɪ́ɴ/

ပေါင်မုန့် (paungmun., “bread”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


နို့ပူတင်း

နို့ (nui., “milk”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


မလိုင်လုံး

/məlàɪɴlóʊɴ/

မလိုင် (ma.luing, “cream”) + လုံး (lum:, “round”), the first element from Hindi मलाई (malāī).


ရွှေချီပူတင်း

/ʃwèd͡ʑìpùdɪ́ɴ/

ရွှေချီ (hrwehkyi, “semolina”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


ရေခဲခြစ်

/jèɡɛ́d͡ʑɪʔ/

ရေခဲ (rehkai:, “ice”) + ခြစ် (hkrac, “shave”).


ကြက်ခြေထောက်

/t͡ɕɛʔt͡ɕʰèdaʊʔ/

ကြက် (krak, “chicken”) + ခြေထောက် (hkrehtauk, “feet”)


သရက်သီးပူတင်း

/θəjɛʔθípùdɪ́ɴ/

သရက် (sa.rak, “mango”) + သီး (si:, “fruit”) + ပူတင်း (putang:, “pudding”).


မွေးနေ့ကိတ်မုန့်

my-noun

မွေးနေ့ကိတ်မုန့် • (mwe:ne.kitmun.)

မွေးနေ့ (mwe:ne., “birthday”) + ကိတ်မုန့် (kitmun., “cake”).


ကျောက်ကျော

/t͡ɕaʊʔt͡ɕɔ́/

Traditionally analyzed (per MED) as a compound of ကျောက် (kyauk, “stone”) + ကျော (kyau:, “smooth”), though the word may alternatively be borrowed from Teochew 草粿 (cao2 guê2); in the latter case, compare Thai เฉาก๊วย (chǎo-gúai).


ဖက်ထုပ်

ဖက် (hpak, “leaf”) + ထုပ် (htup, “parcel”)


ငရုတ်ဆီ

ငရုတ် (nga.rut, “chili”) + ဆီ (hci, “oil”).


ပုဏ္ဏ

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

Puṇṇa Mantānīputta
Puṇṇa Mantānīputta#English

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Puṇṇa Mantānīputta, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


ပုဏ္ဏမန္တာနီပုတ္တ

head

ပုဏ္ဏမန္တာနီပုတ္တ • (punna.mantaniputta.)

Learned borrowing from Pali Puṇṇa Mantānīputta.

lbor

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

ပုဏ္ဏ ပုဏ္ဏ#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Alternative form of ပုဏ္ဏ (punna.)


မဟာကစ္စည်း

Learned borrowing from Pali Mahākaccāna.

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Katyayana, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


အာနန္ဒာ

head

အာနန္ဒာ • (ananda)

my-proper noun

အာနန္ဒာ • (ananda)

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Ananda, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


သုဘူတိ

ရှင် ရှင်#Burmese

ထေရ် ထေရ်#Burmese

(Buddhism) (ရှင်~, ~ထေရ်) Subhūti, one of Ten Principal Disciples of Gautama Buddha


အစားလက္ခဏာ

/ʔəsálɛʔkʰənà/

From အစား (a.ca:, “division”) + Pali lakkhaṇa (“symbol”).


နေကြာဆီ

နေကြာ (ne-kra, “sunflower”) + ဆီ (hci, “oil”)


ပူရှိမ်းဆီ

ပူရှိမ်း (puhrim:, “peppermint”) + ဆီ (hci, “oil”)


စပျစ်စေ့ဆီ

စပျစ် (ca.pyac, “grape”) + စေ့ (ce., “seed”) + ဆီ (hci, “oil”)


ဗုံးကြဲလေယာဉ်

/bóʊɴt͡ɕɛ́lèjɪ̀ɴ/

ဗုံး (bum:) + ကြဲ (krai:) + လေ (le) + ယာဉ် (yany).


ထုံးကျောက်

/tʰóʊɴd͡ʑaʊʔ/


ကရဝေးရွက်

my-noun

ကရဝေးရွက် • (ka.ra.we:rwak) (classifier ရွက်)

/kəɹəwéjwɛʔ/


ပဲပြား

ပဲ (pai:, “bean”) + ပြား (pra:, “flat”).


ရှမ်းတိုဟူး

ရှမ်း (hram:, “Shan”) + တိုဟူး (tuihu:, “tofu”)

com

a type of tofu made from chickpea flour, a food of Shan origin


အဏုမြူလက်နက်

/ʔənṵmjùlɛʔnɛʔ/

my:အဏုမြူ လက်နက်


ပိမ့်

my-noun

ပိမ့် • (pim.)


စားပွဲတင်တင်းနစ်

စားပွဲတင်တင်းနစ် • (ca:pwai:tangtang:nac)

From စားပွဲ (ca:pwai:) + တင် (tang) + တင်း (tang:) + နစ် (nac).


လက်လှုပ်

my-noun

လက်လှုပ် • (lakhlup)


မြန်မာကြီး

မြန်မာ (mranma, “Myanma”) + ကြီး (kri:, “great”). Cognate with Burmese မရမာကြီး (ma.ra.ma-kri:).

compound

(historical) Rakhine or Marma (an ethnic group in Myanmar and Bangladesh)


လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု

my-noun

လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု • (lu-myui:tum:sathprathmu.)

/lùmjótóʊɴθaʔpʰjaʔm̥ṵ/

လူမျိုး (lu-myui:) + တုံး (tum:) + သတ်ဖြတ် (sathprat) + မှု (hmu.).

com

en-လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု-my-noun-ocGjtwyI


ခွေ

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *koj (“bend; curved; lap; bosom”); compare perhaps Old Chinese 跪 (OC *kʰrolʔ, *ɡrolʔ, “to kneel”) (STEDT).


အာပဲ့ခြောက်

/ʔàbɛ̰t͡ɕʰaʊʔ/

/ʔàbjɛ́t͡ɕʰaʊʔ/


ပဲပုပ်

ပဲ (pai:, “bean”) + ပုပ် (pup, “rotten”). Perhaps a calque of Shan ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ (thò nāo).


အစိမ်းမှုန့်

my-noun

အစိမ်းမှုန့် • (a.cim:hmun.)

/ʔəsèɪɴtɪ̀ɴm̥o̰ʊɴ/

အစိမ်း (a.cim:, “fresh, raw”) + မှုန့် (hmun., “powder”)


ပူတူးမုန့်

my-noun

ပူတူးမုန့် • (putu:mun.)

ပူတူး (putu:, “putu”) + မုန့် (mun., “snack”), the former element from Malay putu, from Tamil புட்டு (puṭṭu, “puttu”).


မုန့်တိုဇံ

/mo̰ʊɴtòzàɴ/

Compound of မုန့် (mun., “snack”) + တို (tui, “short”) + ဆံ (hcam, “strand”)


စမုန်ဖြူ

/səmòʊɴpʰjù/

Trachyspermum ammi
Trachyspermum ammi#Translingual


စမုန်နက်

Nigella sativa
Nigella sativa#Translingual

black caraway, also known as black cumin or small fennel (Nigella sativa)


ဆတ်သား

ဆတ် (hcat, “sambar”) + သား (sa:, “meat”)


လိုက်ပွဲ

လိုက် (luik, “to follow”) + ပွဲ (pwai:, “dish”)


ပဲကြာဆံ

/pɛ́t͡ɕàzàɴ/

ပဲ (pai:, “bean”) + ကြာဆံ (krahcam, “vermicelli”)

af

vermicelli made from beans (e.g., mung bean)


ပဲပေါင်းဆီ

ပဲ (pai:, “bean”) + ပေါင်း (paung:, “steam”) + ဆီ (hci, “oil”)

com

ပဲပေါင်းဆီ ပဲပေါင်းဆီ#Burmese


ဆန်ပြား

ဆန် (hcan, “rice”) + ပြား (pra:, “flat”)


ပအိုဝ်း

→ English: Pa-O

→ English: Pa'O

desc

→ Shan: ပဢူဝ်း (pǎ ʼó)

→ Shan: ပဢူဝ်း (pǎ ʼó)

→ Shan: ပဢူဝ် (pǎ ʼǒ)

→ Shan: ပဢူဝ် (pǎ ʼǒ)

Pa-O, an ethnic group in Myanmar (Burma)


ဆန်ကွဲ

ဆန် (hcan, “rice”) + ကွဲ (kwai:, “split, broken”).


ဆန်လတ်

ဆန် (hcan, “rice”) + လတ် (lat, “middle”).

the intermediate grade of rice, consisting of whole grains mixed with large broken grains


ဆန်ညှာ

ဆန် (hcan, “rice”) + ညှာ (hnya, “stalk”).

ဆန်ဖျား ဆန်ဖျား#Burmese


ဆန်ရင်း

ဆန် (hcan, “rice”) + ရင်း (rang:, “base, original”).

the highest grade of rice, free of broken rice grains


ဆန်ဖျား

ဆန် (hcan, “rice”) + ဖျား (hpya:, “extremity”).

the lowest grade of rice, consisting of small broken grains


အာပူလျှာပူ

my-noun

အာပူလျှာပူ • (apuhlyapu)

အာ (a, “throat”) + ပူ (pu, “hot”) + လျှာ (hlya, “tongue”) + ပူ (pu, “hot”)

com

မုန့်တီ မုန့်တီ#Burmese


အာပုံ

my-noun

အာပုံ • (apum)


ဒူဝါ

Borrowed from Jingpho duwa (“chieftain”).

bor+

ဒူဝါလရှီးလ
duwala.hri:la.
Duwa Lashi La

(honorific) a title used by Kachin chieftains


လားဟူ

Lahu (a Sino-Tibetan-speaking ethnic group)


ဖက်ဖယ်

Cognate with Manipuri ꯐꯛꯄꯥꯢ (phakpaai) and Lao ຜັກແພວ (phak phǣu).

Vietnamese coriander
Vietnamese coriander

Vietnamese coriander (Persicaria odorata)


မြန်မာလိုကြီး

Literally meaning "in the Burmese manner, in a Burmese way", the phrase comes from the popular, stereotypical perception that most Burmese online gamers apparently lack sophisticated gaming skills or critical thinking in their playstyles.

(online gaming slang) in a direct, normal or bland way; blindly


အမဲ

From အ- (a.-) + a component မဲ (mai:) which traces back to Proto-Tibeto-Burman *m(y/w)an ~ min (“flesh, meat, animal”); cognate with Lepcha [script needed] (a-mán, “flesh, meat”). Luce additionally adduces Old Chinese 膰 (OC *ban, “to cook meat for a sacrifice or offering”) as a cognate; though semantically appealing, the differing initials (perhaps a relic of lost morphology?) would have to be explained, if related.


ဆွေ

ဆွေမျိုး ဆွေမျိုး#Burmese

relatives, kin, family (same as ဆွေမျိုး (hcwe-myui:))

မိတ်ဆွေ မိတ်ဆွေ#Burmese


ရုပ်ရှင်မင်းသား

/joʊʔʃɪ̀ɴmɪ́ɴðá/

ရုပ်ရှင် (ruphrang, “film, movies”) + မင်းသား (mang:sa:, “prince; leading male stage performer”).


ရုပ်ရှင်မင်းသမီး

my-noun

ရုပ်ရှင်မင်းသမီး • (ruphrangmang:sa.mi:)

/joʊʔʃɪ̀ɴmɪ́ɴðá/

ရုပ်ရှင် (ruphrang, “film, movies”) + မင်းသမီး (mang:sa.mi:, “princess; leading female stage performer”).


အဆို

အ- (a.-, “nominal prefix”) + ဆို (hcui, “to say, sing”).


တရုပ်

တရုတ် တရုတ်#Burmese

(dated) former spelling of တရုတ် (ta.rut, “China, Chinese”)