လုံချည်

lumhkyany (romanization)
ထည် (classifier)

→ English: longyi

Phono-semantic matching of Hindi लुंगी (luṅgī). လုံ (lum, “to be covered”) + ချည် (hkyany, “to tie”).


ကြောင်

From Proto-Lolo-Burmese *k-roŋ¹ (“cat, wildcat”), from Proto-Sino-Tibetan *m/s-rwaŋ (“cat, wildcat; tiger”).


ထီး

→ Shan: ထီး (thíi)

och-l

提 (OC *deː, *dje, “to raise, put forward”)

miniature paper umbrella used as offertory


စိန်

my-noun

စိန် • (cin)

→ Shan: ၸိင်ႇ (tsìng)


စိန်

head

စိန် • (cin)

my-proper noun

စိန် • (cin)


ခြေနင်း

hkrenang: (romanization)
ရန် (classifier)

ခြေ (hkre, “foot”) + နင်း (nang:, “stepping on”)


ရှူးဖိနပ်

my-noun

ရှူးဖိနပ် • (hru:hpi.nap) (classifier ရန်)

From English shoe + ဖိနပ် (hpi.nap, “shoe”).


ဖိနပ်

cog

Ancient Greek πῐ́νᾰξ (pĭ́năx, “board, tablet, pinax”)


ထဘီ

From Middle Burmese ထဖီ (hta.hpi).
The first component, ထ (hta.), is a fossil prefix, as can be seen in Burmese ထရံ (hta.ram, “wall”). U Kosalla theorized that it may have come from the obsolete verb ထာ (hta, “to bar, to prevent”), as in the sentence လွားလွားကောင်းကင်၊ ငါပျံချင်လျက်၊ ရှင်တို့အများ၊ မြစ်ထာတားခဲ့ (lwa:lwa:kaung:kang| nga-pyamhkyanglyak| hrangtui.a.mya:| mrachtata:hkai., “Although I want to fly up to the sky, my disciples prevented me from doing so”).
The second component, ဖီ (hpi), means "lower fringe, branch, side, rear" as in အဖီ (a.hpi, “offshoot, penthouse, annex”), "to obtrude, extend, project", or "to prevent, obstruct", as in လိုက်ကြရာတွင် မြစ်ထာဖီတား မနိုင်ငြားမူ (luikkra.ra-twang mrachtahpita: ma.nuingngra:mu, “They followed but cannot stop him”). Hence, U Kosalla defined it as a "garment that is a branch of the main attire and prevents the lower part from nakedness". The nasalized pronunciation in the modern form of the second component, ဘီ (bhi), is not an uncommon colloquial sound change, as can be seen in ဘီး (bhi:).

(clothing) A kind of Burmese sarong for women: htamein


ဘောင်းဘီ

my-noun

ဘောင်းဘီ • (bhaung:bhi) (classifier ထည်)

desc

→ Mon: ပံၚ်မဳ

→ Mon: ပံၚ်မဳ

(clothing) trousers, pants (garment covering the body from the waist downwards)


အင်္ကျီ

Borrowed from Hindi अंगिया (aṅgiyā, “angiya, bodice”).

bor+

(clothing) general term for upper garment such as shirt, jacket, coat, etc.


သနပ်ခါး

→ English: thanakha

→ French: thanakha

→ Thai: ทานาคา (taa-naa-kaa)

→ Jingpho: sănap hka

→ Shan: ႀၼၢပ်ႈၶႃး (xǎ nāap kháa)

→ Shan: သၼၢပ်ႈၶႃး (sǎ nāap kháa)

com+

compound of သနပ် (sa.nap, “salad, clammy cherry tree”) + ခါး (hka:, “bitter”)

Limonia acidissima
Limonia acidissima#Translingual

thanakha, a kind of cosmetic in the form of a fragrant paste made from the bark and root of the wood apple tree


မျက်မှန်

myakhman (romanization)
လက် (classifier)

မျက်- (myak-, “pertaining to the eyes”) + မှန် (hman, “glass”)

affix

မျက်မှန်တလက်


မြ

Possibly from Sanskrit मरकत (marakata, “emerald”) or Pali marakata (“emerald”). Compare Tibetan མར་གད (mar gad, “emerald”).


ဦးထုပ်

desc

→ Mon: အထုပ်

→ Mon: အထုပ်

ဦး (u:, “head, front”) + ထုပ် (htup, “to wrap, bundle”).


ပဝါ

→ Shan: ၽဝႃႇ (phǎ wàa)


လက်အိတ်

my-noun

လက်အိတ် • (lak-it)


ခြေအိတ်

ခြေအိတ် • (hkreit) (classifier ဖက် or စုံ)

hkreit (romanization)
ဖက် (classifier)
စုံ (classifier)

ခြေ (hkre, “foot”) + အိတ် (it, “sack, pocket”).


မော်ဇာ

my-noun

မော်ဇာ • (mauja)


ဆာရီ

bor

Hindi साड़ी (sāṛī)


ပုဆိုး

pu.hcui: (romanization)
ထည် (classifier)

Treated as atomic by MED, and not mentioned by STEDT. Component-wise, analyzable as ပု (pu., “uncertain prefix”) + ဆိုး (hcui:, “to dye, stain (dyed cloth)”).
Regarding the identity of the first component, ပု (pu.) is often a shortened form of ပိုး (pui:, “worm, silk”) as in ပုရွက် (pu.rwak) and ပုစဉ်း (pu.cany:). The 'silk' sense might be reflected better in the Old Burmese coordinate term ပုခြည် (pu.hkrany, “a type of tunic or fabric worn during the Bagan period”). Otherwise, it may have been an anatomical indicator; as in ပုဆစ် (pu.hcac, “knee”).
Some traditional Burmologists derive the second component from ဆီး (hci:, “to wear, to bar”) so as to match the semantic development of ထဘီ (hta.bhi); however, this is unlikely.

lang

မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံဘာသာပြန်စာပေအသင်း

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း-အတွဲ ၁၂

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း-အတွဲ ၁၂

(clothing) paso (nether garment of Myanmar males)


ကွင်း

လက်စွပ် နှစ်ကွင်း

လက်ကောက် သုံးကွင်း

used for counting circular piece of jewelry like rings, bangles, bracelets, etc.


ဝတ်စုံ

ဝတ် (wat, “to wear (clothes)”) + စုံ (cum, “pair, sufficient”).


ဆွယ်တာ

(clothing) sweater; jumper; pullover; cardigan


ကွင်းထိုးဖိနပ်

/ɡwɪ́ɴdópʰənaʔ/

ကွင်း (kwang:) + ထိုး (htui:) + ဖိနပ် (hpi.nap)


လက်စွပ်

→ Shan: လၢၵ်ႈၸွပ်ႈ (lāak tsāup)

လက် (lak, “hand”) + စွပ် (cwap, “to put on”)


ကော်လာ

my-noun

ကော်လာ • (kaula)


ပါတိတ်

my-adj

ပါတိတ် • (patit)


မကိုဋ်

Borrowed from Pali makuṭa (“crown”). Doublet of မကုဋ (ma.ku.ta.).


ခေါင်းပေါင်း

ခေါင်း (hkaung:, “head”) + ပေါင်း (paung:, “wrap”)


ထိုင်မသိမ်း

my-noun

ထိုင်မသိမ်း • (htuingma.sim:) (classifier ထည်)

htuingma.sim: (romanization)
ထည် (classifier)

/tʰàɪɴməθéɪɴ/

ထိုင် (htuing, “sit”) + မ (ma., “not”) + သိမ်း (sim:, “gather”)

(clothing) hip-length jacket worn as Burmese formal attire


ရင်ခံ

ranghkam (romanization)
ထည် (classifier)

ရင် (rang, “breast”) + ခံ (hkam, “cover”)


တိုက်ပုံ

com

တိုက် (tuik, “building; to hit”) + ပုံ (pum, “figure; pile”)

(clothing) traditional jacket worn by men as Burmese formal attire


ကတ္တီပါ

Borrowed from Arabic قَطِيفَة (qaṭīfa, “plush, velvet”).


အချိတ်

(clothing) wavy pattern used in Burmese textiles


ဒုယင်တော်

(clothing) Burmese royal state robes (worn as ceremonial dress)


မဟာလတာ

ma.hala.ta (romanization)
ထည် (classifier)


စည်းပုံ

ceremonial headdress for Burmese females


မိုးကာအင်္ကျီ

my-noun

မိုးကာအင်္ကျီ • (mui:kaangkyi) (classifier ထည်)

kaangkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/móɡàʔɪ̀ɴd͡ʑì/

မိုး (mui:, “sky; rain”) + ကာ (ka, “shield; to shield”) + အင်္ကျီ (angkyi, “shirt”).


ညှပ်ဖိနပ်

my-noun

ညှပ်ဖိနပ် • (hnyaphpi.nap) (classifier ရန်)

hnyaphpi.nap (romanization)
ရန် (classifier)

→ English: hnyat-phanat

/ɲ̊aʔ pʰənaʔ/

ညှပ် (hnyap, “to clip; to clamp”) + ဖိနပ် (hpi.nap, “footwear”).

com

hnyat-phanat (Burmese traditional sandals)


အတွင်းခံ

my-noun

အတွင်းခံ • (a.twang:hkam) (classifier ထည်)

/ʔətwɪ́ɴɡàɴ/


လောင်းကုတ်အင်္ကျီ

လောင်းကုတ်အင်္ကျီ • (laung:kut-angkyi) (classifier ထည်)

kut-angkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/láʊɴɡoʊʔ ʔɪ́ɴd͡ʑì/

/láʊɴɡoʊʔ ʔéɪɴd͡ʑì/

From English long coat + Hindi अंगिया (aṅgiyā, “angiya, bodice”).


နီလာ

Jingpho: nila

Shan: ၼီႇလႃႇ (nìi làa)

Borrowed from Pali nīla (“blue”), thus "blue (gem)". Cognate with Mon နဳလာ, Shan ၼီႇလႃႇ (nìi làa), Jingpho nila.


ကုလားနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese

(clothing) pendulous appendages on the traditional Burmese female hip jacket called ထိုင်မသိမ်း (htuingma.sim:)


အနို့

ထိုင်မသိမ်း ထိုင်မသိမ်း#Burmese


သင်္ကန်း

သင်္ကန်း • (sangkan:) (classifier ပိုင်)

sangkan: (romanization)
ပိုင် (classifier)

→ Shan: သၢင်ႇၵၢၼ်း (sàang káan)

Pali āsaṅga (“adhering; clothing (that which hangs on the body)”) + Pali sanghāṭī (“one of the three robes of a Buddhist”). The first term is cognate with Sanskrit आसक्ति (āsakti, “adhering; diligence”), and the second term is equivalent to Sanskrit सम्- (sam-, “with, together”) + Pali ghaṭeti (“to join, connect, unite”), the latter a verbal formation from ghaṭa (“multitude, heap, crowd, thicket”), from Sanskrit घटा (ghaṭā, “collection, assemblage”), from the root घट् (ghaṭ, “to strive, reach, be in connection or united with”), thus "joined together".


ကျောက်နီ

my-noun

ကျောက်နီ • (kyaukni)

ကျောက် (kyauk, “stone”) + နီ (ni, “red”)


သားလှောင်

လုံချည် လုံချည်#Burmese

(clothing, dialect) Myeik form of လုံချည် (lumhkyany)


ဂျင်းဘောင်းဘီ

my-noun

ဂျင်းဘောင်းဘီ • (gyang:bhaung:bhi) (classifier ထည်)

bhaung:bhi (romanization)
ထည် (classifier)

/d͡ʑɪ́ɴbáʊɴbì/


ဒါလီ

dali (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


ဘယက်

ဘယက် • (bha.yak) (classifier ကုံး or သွယ်)

bha.yak (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)


လည်ဆွဲ

lanyhcwai: (romanization)
ကုံး (classifier)


အပေါ်အင်္ကျီ

အပေါ်အင်္ကျီ • (a.pauangkyi) (classifier ထည်)

a.pauangkyi (romanization)
ထည် (classifier)

/ʔəpɔ̀ʔɪ́ɴd͡ʑì/


ဆွဲကြိုး

ဆွဲကြိုး • (hcwai:krui:) (classifier ကုံး or သွယ်)

krui: (romanization)
ကုံး (classifier)
သွယ် (classifier)