элемент

be-noun

элеме́нт • (eljemjént) m inan (genitive элеме́нта, nominative plural элеме́нты, genitive plural элеме́нтаў)

элеме́нт (canonical)
eljemjént (romanization)
элеме́нта (genitive)
элеме́нты (nominative plural)
элеме́нтаў (genitive plural)
элеме́нт (nominative singular)
элеме́нты (nominative plural)
элеме́нта (genitive singular)
элеме́нтаў (genitive plural)
элеме́нту (dative singular)
элеме́нтам (dative plural)
элеме́нт (accusative singular)
элеме́нты (accusative plural)
элеме́нтам (instrumental singular)
элеме́нтамі (instrumental plural)
элеме́нце (locative singular)
элеме́нтах (locative plural)
элеме́нты (count-form plural)
элемэ́нт (alternative Taraškievica)
element (alternative)

The lights had gone out when the wire snapped, but even in the dark the Doctor was able to connect up the Hellesens dry cells which lit a number of lamps in the roof.

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 43:

Sʹvjet stux, kali drot abarvaŭsja, alje navat u cjemry dóktar zdóljeŭ zlučycʹ suxija eljementy Hjeljezjena, i jany zapalili njekalʹki ljampak u stóli.


мажджэр

мажджэ́р • (maždžér) m inan (genitive мажджэ́ра, nominative plural мажджэ́ры, genitive plural мажджэ́раў)

мажджэ́р (canonical)
maždžér (romanization)
мажджэ́ра (genitive)
мажджэ́ры (nominative plural)
мажджэ́раў (genitive plural)
мажджэ́р (nominative singular)
мажджэ́ры (nominative plural)
мажджэ́ра (genitive singular)
мажджэ́раў (genitive plural)
мажджэ́ру (dative singular)
мажджэ́рам (dative plural)
мажджэ́р (accusative singular)
мажджэ́ры (accusative plural)
мажджэ́рам (instrumental singular)
мажджэ́рамі (instrumental plural)
мажджэ́ры (locative singular)
мажджэ́рах (locative plural)
мажджэ́ры (count-form plural)

Borrowed from Polish moździerz, from Old Czech moždieř, mozdieř, moždřieř, from Middle High German morsære, from Old High German morsāri, from Latin mortārium. Compare Ukrainian мущи́р (muščýr).


дула

ду́ла • (dúla) n inan (genitive ду́ла, nominative plural ду́лы, genitive plural дул or ду́лаў)

ду́ла (canonical)
dúla (romanization)
ду́ла (genitive)
ду́лы (nominative plural)
дул (genitive plural)
ду́лаў (genitive plural)
ду́ла (nominative singular)
ду́лы (nominative plural)
ду́ла (genitive singular)
дул (genitive plural)
ду́лаў (genitive plural)
ду́лу (dative singular)
ду́лам (dative plural)
ду́ла (accusative singular)
ду́лы (accusative plural)
ду́лам (instrumental singular)
ду́ламі (instrumental plural)
ду́ле (locative singular)
ду́лах (locative plural)
ду́лы (count-form plural)

The other reached into the holster at his hip, drew his revolver, and tried to thrust its muzzle between the bulldog's jaws.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 145:

Scott reached into the holster at his hip, drew his revolver, and tried to thrust its muzzle between the clenched bulldog's jaws.

Skot sxapiŭsja za kaburu, što visjela ŭ jahó na pójasje, vynjaŭ revalʹvjer i pasprabavaŭ prasunucʹ dula pamiž scisnutymi paščenkami bulʹdóha.

(firearms) muzzle (the mouth or the end for entrance or discharge of a gun, pistol etc., that the bullet emerges from)


руля

ру́ля • (rúlja) f inan (genitive ру́лі, nominative plural ру́лі)

ру́ля (canonical)
rúlja (romanization)
ру́лі (genitive)
ру́лі (nominative plural)
ру́ля (nominative singular)
ру́лі (nominative plural)
ру́лі (genitive singular)
ру́ляў (genitive plural)
ру́лі (dative singular)
ру́лям (dative plural)
ру́лю (accusative singular)
ру́лі (accusative plural)
ру́ляй (instrumental singular)
ру́ляю (instrumental singular)
ру́лямі (instrumental plural)
ру́лі (locative singular)
ру́лях (locative plural)
ру́лі (count-form plural)
rula (alternative)

be-ndecl

ру́ля<F.(ў)>

Карабінавая руля сачыла за кожным ягоным рухам.

1932, Kuźma Čorny, Бацькаўшчына, Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, page 114:

The muzzle of a carabine tracked every his movement.

Karabinavaja rulja sačyla za kóžnym jahónym ruxam.

Алесь аглядае вінтоўку. Ён адчыніў затвор і праверыў, ці ёсьць у каробцы патроны. Спусьціў паціху курок. Паставіў паміж ног вінтоўку і ласкава пагладзіў рукой яе рулю. Адчуваньне халоднай гладкай сталі заспакойвае.

1930, Platon Halavach, Вінаваты, Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, page 85:

Aleś is inspecting the rifle. He opened the bolt and checked whether there were cartridges in the box-magazine, slowly pulled the trigger, placed the rifle between his legs and gently stroked its barrel with his hand. The cold smooth steel feels soothing.

Aljesʹ ahljadaje vintóŭku. Jon adčyniŭ zatvór i pravjeryŭ, ci josʹcʹ u karóbcy patróny. Spusʹciŭ pacixu kurók. Pastaviŭ pamiž noh vintóŭku i laskava pahladziŭ rukój jaje rulju. Adčuvanʹnje xalódnaj hladkaj stali zaspakójvaje.

(firearms) barrel (a metallic tube, as of a gun, from which a projectile is discharged)


шкоднасны

be-adj

шко́днасны • (škódnasny)

шко́днасны (canonical)
škódnasny (romanization)
шко́днасны (masculine nominative)
шко́днаснае (neuter nominative)
шко́днасная (feminine nominative)
шко́днасныя (nominative plural)
шко́днаснага (genitive masculine neuter)
шко́днаснай (feminine genitive)
шко́днасных (genitive plural)
шко́днаснаму (dative masculine neuter)
шко́днаснай (dative feminine)
шко́днасным (dative plural)
шко́днаснага (accusative animate masculine)
шко́днаснае (accusative neuter)
шко́днасную (accusative feminine)
шко́днасных (accusative animate plural)
шко́днасны (accusative inanimate masculine)
шко́днасныя (accusative inanimate plural)
шко́днасным (instrumental masculine neuter)
шко́днаснай (feminine instrumental)
шко́днаснаю (feminine instrumental)
шко́днаснымі (instrumental plural)
шко́днасным (locative masculine neuter)
шко́днаснай (feminine locative)
шко́днасных (locative plural)

шко́д нас ны

By surface analysis, шко́днасць (škódnascʹ) + -ны (-ny). Or possibly a calque of Russian вредоно́сный (vredonósnyj).

cal

вредоно́сный

Пасля адкрыцця спасылак, размешчаных у лісце, на камп'ютар карыстальніка аўтаматычна спампоўваўся скрыпт, які запускае шкоднасны файл.

2020 March 5, “Хакеры праз пошту медыкаў рассылалі лісты з фальшывымі звесткамі пра каранавірус”, in European Radio for Belarus, archived from the original on 2022-09-03:

After opening the links in the email, a script was automatically downloaded to the user's computer, which then launched a malicious file.

Paslja adkryccja spasylak, razmješčanyx u liscje, na kampʺjutar karystalʹnika aŭtamatyčna spampóŭvaŭsja skrypt, jaki zapuskaje škódnasny fajl.

Бот-сеціва — гэта сетка кампутараў, заражаных шкоднасным праграмным забесьпячэньнем, што дазваляе трэцім асобам кантраляваць усю кампутарную сетку бязь ведама і згоды ўладальнікаў кампутараў.

2021 July 21, “У ЗША вынесьлі прысуд расейскаму хакеру, які выкрадаў дадзеныя з чужых кампутараў”, in Радыё «Свабода», archived from the original on 2024-09-25:

A botnet is a network of computers infected with malicious software that allows third parties to control the entire computer network without the knowledge or consent of the computer owners.

Bót-sjeciva — heta sjetka kamputaraŭ, zaražanyx škódnasnym prahramnym zabjesʹpjačenʹnjem, što dazvaljaje trecim asóbam kantraljavacʹ usju kamputarnuju sjetku bjazʹ vjedama i zhódy ŭladalʹnikaŭ kamputaraŭ.

Паводле заявы ведамства, Кадарыя абвінавачваецца ў тым, што ў перыяд з кастрычніка 2013 года па сакавік 2022 года ў складзе злачыннай арганізацыі распаўсюджваў на мільёны прылад і камп’ютараў шкоднасны софт Angler (адна з самых вядомых фішынгавых праграм-вымагальніц) і іншыя шкоднасныя праграмы, звязаныя з анлайн-махлярствам.

2024 August 26, “ЗША абвясцілі велізарную ўзнагароду за інфармацыю пра грамадзяніна Беларусі. Але ён ужо ў беларускай турме”, in Naša Niva, archived from the original on 2024-09-17:

According to the agency's statement, Kadaryja is accused of distributing the malicious software Angler (one of the most notorious phishing ransomware programs) and other harmful programs related to online fraud across millions of devices and computers from October 2013 to March 2022 as part of a criminal organization.

Pavódlje zajavy vjedamstva, Kadaryja abvinavačvajecca ŭ tym, što ŭ pjeryjad z kastryčnika 2013 hóda pa sakavik 2022 hóda ŭ skladzje zlačynnaj arhanizacyi raspaŭsjudžvaŭ na milʹjóny prylad i kampʺjutaraŭ škódnasny soft Angler (adna z samyx vjadómyx fišynhavyx prahram-vymahalʹnic) i inšyja škódnasnyja prahramy, zvjazanyja z anlajn-maxljarstvam.

(neologism, computing) harmful, malicious (related to malware or other computer technologies that pose security risks)


шкоднаснае праграмнае забеспячэнне

be-noun

шко́днаснае прагра́мнае забеспячэ́нне

шко́днаснае<+> прагра́мнае<+> забеспячэ́нне<>

шко́днаснае прагра́мнае забеспячэ́нне • (škódnasnaje prahrámnaje zabjespjačénnje) n inan (genitive шко́днаснага прагра́мнага забеспячэ́ння, nominative plural шко́днасныя прагра́мныя забеспячэ́нні, genitive plural шко́днасных прагра́мных забеспячэ́нняў)

шко́днаснае прагра́мнае забеспячэ́нне (canonical)
škódnasnaje prahrámnaje zabjespjačénnje (romanization)
шко́днаснага прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive)
шко́днасныя прагра́мныя забеспячэ́нні (nominative plural)
шко́днасных прагра́мных забеспячэ́нняў (genitive plural)
шко́днаснае прагра́мнае забеспячэ́нне (nominative singular)
шко́днасныя прагра́мныя забеспячэ́нні (nominative plural)
шко́днаснага прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive singular)
шко́днасных прагра́мных забеспячэ́нняў (genitive plural)
шко́днаснаму прагра́мнаму забеспячэ́нню (dative singular)
шко́днасным прагра́мным забеспячэ́нням (dative plural)
шко́днаснае прагра́мнае забеспячэ́нне (accusative singular)
шко́днасныя прагра́мныя забеспячэ́нні (accusative plural)
шко́днасным прагра́мным забеспячэ́ннем (instrumental singular)
шко́днасным прагра́мным забеспячэ́нні (locative singular)
шко́днасных прагра́мных забеспячэ́ннях (locative plural)
забеспячэ́нні (count-form plural)

шкод
нас
нае праг
рам
нае за
бес
пя
чэн
не

en-шкоднаснае_праграмнае_забеспячэнне-be-noun-Lyk~Z6oz


праграмнае забеспячэнне

прагра́мнае<+> забеспячэ́нне<sg>

прагра́мнае забеспячэ́нне • (prahrámnaje zabjespjačénnje) n inan (genitive прагра́мнага забеспячэ́ння, uncountable)

прагра́мнае забеспячэ́нне (canonical)
prahrámnaje zabjespjačénnje (romanization)
прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive)
прагра́мнае забеспячэ́нне (nominative singular)
прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive singular)
прагра́мнаму забеспячэ́нню (dative singular)
прагра́мнае забеспячэ́нне (accusative singular)
прагра́мным забеспячэ́ннем (instrumental singular)
прагра́мным забеспячэ́нні (locative singular)

be-ndecl

прагра́мнае<+> забеспячэ́нне<sg>

(computing) software (encoded computer instructions)

be:праграмнае забеспячэнне

en-праграмнае_забеспячэнне-be-noun-y0iCUuNM


шпіёнскае праграмнае забеспячэнне

be-noun

шпіёнскае прагра́мнае забеспячэ́нне

шпіёнскае<+> прагра́мнае<+> забеспячэ́нне<sg>

шпіёнскае прагра́мнае забеспячэ́нне • (špijónskaje prahrámnaje zabjespjačénnje) n inan (genitive шпіёнскага прагра́мнага забеспячэ́ння, uncountable)

шпіёнскае прагра́мнае забеспячэ́нне (canonical)
špijónskaje prahrámnaje zabjespjačénnje (romanization)
шпіёнскага прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive)
шпіёнскае прагра́мнае забеспячэ́нне (nominative singular)
шпіёнскага прагра́мнага забеспячэ́ння (genitive singular)
шпіёнскаму прагра́мнаму забеспячэ́нню (dative singular)
шпіёнскае прагра́мнае забеспячэ́нне (accusative singular)
шпіёнскім прагра́мным забеспячэ́ннем (instrumental singular)
шпіёнскім прагра́мным забеспячэ́нні (locative singular)

(computing) spyware (harmful software that surreptitiously monitors and reports activity)

en-шпіёнскае_праграмнае_забеспячэнне-be-noun-Pq9A0VW~


ПЗ

Initialism of прагра́мнае забеспячэ́нне (prahrámnaje zabjespjačénnje).

initialism

прагра́мнае забеспячэ́нне

be:праграмнае забеспячэнне


мярэжа

be-noun

мярэ́жа<,(ў)>

мярэ́жа • (mjaréža) f inan (genitive мярэ́жы, nominative plural мярэ́жы, genitive plural мярэ́ж or мярэ́жаў)

мярэ́жа (canonical)
mjaréža (romanization)
мярэ́жы (genitive)
мярэ́жы (nominative plural)
мярэ́ж (genitive plural)
мярэ́жаў (genitive plural)
мярэ́жа (nominative singular)
мярэ́жы (nominative plural)
мярэ́жы (genitive singular)
мярэ́ж (genitive plural)
мярэ́жаў (genitive plural)
мярэ́жы (dative singular)
мярэ́жам (dative plural)
мярэ́жу (accusative singular)
мярэ́жы (accusative plural)
мярэ́жай (instrumental singular)
мярэ́жаю (instrumental singular)
мярэ́жамі (instrumental plural)
мярэ́жы (locative singular)
мярэ́жах (locative plural)
мярэ́жы (count-form plural)

be-ndecl

мярэ́жа<,(ў)>

From Proto-Slavic *merža. Cognate with Russian мерёжа (merjóža).


глазура

be-noun

глазу́ра<sg>

глазу́ра • (hlazúra) f inan (genitive глазу́ры, uncountable)

глазу́ра (canonical)
hlazúra (romanization)
глазу́ры (genitive)
глазу́ра (nominative singular)
глазу́ры (genitive singular)
глазу́ры (dative singular)
глазу́ру (accusative singular)
глазу́рай (instrumental singular)
глазу́раю (instrumental singular)
глазу́ры (locative singular)
глязу́ра (alternative Taraškievica)
hlazura (alternative)
hłazura (alternative)

be-ndecl

глазу́ра<sg>

Ultimately from German Glasur, with the ending most likely influenced by Polish glazura. Compare Russian глазу́рь (glazúrʹ) and Ukrainian глазу́р (hlazúr).


самастрэл

be-noun

самастрэ́л<genu>

самастрэ́л • (samastrél) m inan (genitive самастрэ́лу, nominative plural самастрэ́лы, genitive plural самастрэ́лаў)

самастрэ́л (canonical)
samastrél (romanization)
самастрэ́лу (genitive)
самастрэ́лы (nominative plural)
самастрэ́лаў (genitive plural)
самастрэ́л (nominative singular)
самастрэ́лы (nominative plural)
самастрэ́лу (genitive singular)
самастрэ́лаў (genitive plural)
самастрэ́лу (dative singular)
самастрэ́лам (dative plural)
самастрэ́л (accusative singular)
самастрэ́лы (accusative plural)
самастрэ́лам (instrumental singular)
самастрэ́ламі (instrumental plural)
самастрэ́ле (locative singular)
самастрэ́лах (locative plural)
самастрэ́лы (count-form plural)

be-ndecl

самастрэ́л<genu>

From сама- (sama-, “self”) + страля́ць (straljácʹ, “to shoot”). Cognate with Russian самостре́л (samostrél).


вірус

be-noun

ві́рус • (vírus) m inan (genitive ві́руса, nominative plural ві́русы, genitive plural ві́русаў, relational adjective ві́русны)

ві́рус (canonical)
vírus (romanization)
ві́руса (genitive)
ві́русы (nominative plural)
ві́русаў (genitive plural)
ві́русны (adjective relational)
ві́рус (nominative singular)
ві́русы (nominative plural)
ві́руса (genitive singular)
ві́русаў (genitive plural)
ві́русу (dative singular)
ві́русам (dative plural)
ві́рус (accusative singular)
ві́русы (accusative plural)
ві́русам (instrumental singular)
ві́русамі (instrumental plural)
ві́русе (locative singular)
ві́русах (locative plural)
ві́русы (count-form plural)


робат

ро́бат • (róbat) m pers (genitive ро́бата, nominative plural ро́баты, genitive plural ро́батаў)

ро́бат (canonical)
róbat (romanization)
ро́бата (genitive)
ро́баты (nominative plural)
ро́батаў (genitive plural)
ро́бат (nominative singular)
ро́баты (nominative plural)
ро́бата (genitive singular)
ро́батаў (genitive plural)
ро́бату (dative singular)
ро́батам (dative plural)
ро́бата (accusative singular)
ро́батаў (accusative plural)
ро́батам (instrumental singular)
ро́батамі (instrumental plural)
ро́баце (locative singular)
ро́батах (locative plural)
ро́баты (count-form plural)


прынтар

пры́нтар • (prýntar) m inan (genitive пры́нтара, nominative plural пры́нтары, genitive plural пры́нтараў)

пры́нтар (canonical)
prýntar (romanization)
пры́нтара (genitive)
пры́нтары (nominative plural)
пры́нтараў (genitive plural)
пры́нтар (nominative singular)
пры́нтары (nominative plural)
пры́нтара (genitive singular)
пры́нтараў (genitive plural)
пры́нтару (dative singular)
пры́нтарам (dative plural)
пры́нтар (accusative singular)
пры́нтары (accusative plural)
пры́нтарам (instrumental singular)
пры́нтарамі (instrumental plural)
пры́нтары (locative singular)
пры́нтарах (locative plural)
пры́нтары (count-form plural)
пры́нтэр (alternative Taraškievica)

(computing) printer (device that prints images and text on paper)


правадыр

правады́р<b>

правады́р • (pravadýr) m inan (genitive правадыра́, nominative plural правадыры́, genitive plural правадыро́ў)

правады́р (canonical)
pravadýr (romanization)
правадыра́ (genitive)
правадыры́ (nominative plural)
правадыро́ў (genitive plural)
правады́р (nominative singular)
правадыры́ (nominative plural)
правадыра́ (genitive singular)
правадыро́ў (genitive plural)
правадыру́ (dative singular)
правадыра́м (dative plural)
правады́р (accusative singular)
правадыры́ (accusative plural)
правадыро́м (instrumental singular)
правадыра́мі (instrumental plural)
правадыры́ (locative singular)
правадыра́х (locative plural)
правадыры́ (count-form plural)

be-ndecl

правады́р<b>

Be-правадыр.ogg

From право́дзіць (pravódzicʹ) + -ы́р (-ýr); cognate with Ukrainian проводи́р (provodýr).

affix

право́дзіць (pravódzicʹ) + -ы́р (-ýr)


міграцыя

be-noun

мігра́цыя • (mihrácyja) f inan (genitive мігра́цыі, nominative plural мігра́цыі, genitive plural мігра́цый, relational adjective міграцы́йны)

мігра́цыя (canonical)
mihrácyja (romanization)
мігра́цыі (genitive)
мігра́цыі (nominative plural)
мігра́цый (genitive plural)
міграцы́йны (adjective relational)
мігра́цыя (nominative singular)
мігра́цыі (nominative plural)
мігра́цыі (genitive singular)
мігра́цый (genitive plural)
мігра́цыі (dative singular)
мігра́цыям (dative plural)
мігра́цыю (accusative singular)
мігра́цыі (accusative plural)
мігра́цыяй (instrumental singular)
мігра́цыяю (instrumental singular)
мігра́цыямі (instrumental plural)
мігра́цыі (locative singular)
мігра́цыях (locative plural)
мігра́цыі (count-form plural)

(computing) migration (Instance of changing a platform from an environment to another one.)


спампаваць

be-verb

спампава́ць • (spampavácʹ) pf

спампава́ць (canonical)
spampavácʹ (romanization)
спампава́ць (infinitive perfective)
спампава́ўшы (adverbial past perfective)
спампу́ю (first-person future perfective singular)
спампу́еш (future perfective second-person singular)
спампу́е (future perfective singular third-person)
спампу́ем (first-person future perfective plural)
спампу́еце (future perfective plural second-person)
спампу́юць (future perfective plural third-person)
спампу́й (imperative second-person singular)
спампу́йце (imperative plural second-person)
спампава́ў (masculine past singular)
спампава́лі (masculine past plural)
спампава́ла (feminine past singular)
спампава́лі (feminine past plural)
спампава́ла (neuter past singular)
спампава́лі (neuter past plural)
spampavać (alternative)

From с- (s-) + пампава́ць (pampavácʹ). Possibly Calque of Russian скача́ть (skačátʹ).

Раз-два, фоткі з інтэрнэту спампавала...

2018, Людміла Рублеўская, Пантофля Мнемазіны, Litres (2019), →ISBN:

Easy-peasy, downloaded the photos from the Internet...

Raz-dva, fótki z internetu spampavala...

У Эда не папаўзлі вочы на лоб, вусны не расцягнуліся ва ўсмешку. Толькі зацікаўленасць свяцілася зорачкамі ў зрэнках. Ну, быццам я яму сказаў пра тое, што спампаваў новую супергульню.

2023, Валерый Гапееў, Прадвесце (Вольнеры), Янушкевіч, →ISBN:

Ed's eyes were not popping out of his head, his lips did not stretch into a smile. Only sparkles of curiosity shone in his pupils. More like as if I told him about having downloaded a new super game.

U Eda nje papaŭzli vóčy na lob, vusny nje rascjahnulisja va ŭsmješku. Tólʹki zacikaŭljenascʹ svjacilasja zóračkami ŭ zrenkax. Nu, byccam ja jamu skazaŭ pra tóje, što spampavaŭ nóvuju supjerhulʹnju.

(transitive, computing, Internet) to download (to transfer data to a given computer from a remote one via a network)


вэб-старонка

be-noun

вэб-старо́нка<*>

вэб-старо́нка • (veb-starónka) f inan (genitive вэб-старо́нкі, nominative plural вэб-старо́нкі, genitive plural вэб-старо́нак)

вэб-старо́нка (canonical)
veb-starónka (romanization)
вэб-старо́нкі (genitive)
вэб-старо́нкі (nominative plural)
вэб-старо́нак (genitive plural)
вэб-старо́нка (nominative singular)
вэб-старо́нкі (nominative plural)
вэб-старо́нкі (genitive singular)
вэб-старо́нак (genitive plural)
вэб-старо́нцы (dative singular)
вэб-старо́нкам (dative plural)
вэб-старо́нку (accusative singular)
вэб-старо́нкі (accusative plural)
вэб-старо́нкай (instrumental singular)
вэб-старо́нкаю (instrumental singular)
вэб-старо́нкамі (instrumental plural)
вэб-старо́нцы (locative singular)
вэб-старо́нках (locative plural)
вэб-старо́нкі (count-form plural)

be-ndecl

вэб-старо́нка<*>


запыт

be-noun

за́пыт<genu>

за́пыт • (zápyt) m inan (genitive за́пыту, nominative plural за́пыты, genitive plural за́пытаў)

за́пыт (canonical)
zápyt (romanization)
за́пыту (genitive)
за́пыты (nominative plural)
за́пытаў (genitive plural)
за́пыт (nominative singular)
за́пыты (nominative plural)
за́пыту (genitive singular)
за́пытаў (genitive plural)
за́пыту (dative singular)
за́пытам (dative plural)
за́пыт (accusative singular)
за́пыты (accusative plural)
за́пытам (instrumental singular)
за́пытамі (instrumental plural)
за́пыце (locative singular)
за́пытах (locative plural)
за́пыты (count-form plural)

be-ndecl

за́пыт<genu>

по́шукавы за́пыт


аўтамат

be-noun

аўтама́т • (aŭtamát) m inan (genitive аўтама́та, nominative plural аўтама́ты, genitive plural аўтама́таў)

аўтама́т (canonical)
aŭtamát (romanization)
аўтама́та (genitive)
аўтама́ты (nominative plural)
аўтама́таў (genitive plural)
аўтама́т (nominative singular)
аўтама́ты (nominative plural)
аўтама́та (genitive singular)
аўтама́таў (genitive plural)
аўтама́ту (dative singular)
аўтама́там (dative plural)
аўтама́т (accusative singular)
аўтама́ты (accusative plural)
аўтама́там (instrumental singular)
аўтама́тамі (instrumental plural)
аўтама́це (locative singular)
аўтама́тах (locative plural)
аўтама́ты (count-form plural)
aŭtamat (alternative)

Borrowed from Russian автома́т (avtomát).


сцюард

be-noun

сцю́ард • (scjúard) m pers (genitive сцю́арда, nominative plural сцю́арды, genitive plural сцю́ардаў, feminine сцюардэ́са)

сцю́ард (canonical)
scjúard (romanization)
сцю́арда (genitive)
сцю́арды (nominative plural)
сцю́ардаў (genitive plural)
сцюардэ́са (feminine)
сцю́ард (nominative singular)
сцю́арды (nominative plural)
сцю́арда (genitive singular)
сцю́ардаў (genitive plural)
сцю́арду (dative singular)
сцю́ардам (dative plural)
сцю́арда (accusative singular)
сцю́ардаў (accusative plural)
сцю́ардам (instrumental singular)
сцю́ардамі (instrumental plural)
сцю́ардзе (locative singular)
сцю́ардах (locative plural)
сцю́арды (count-form plural)
сьцюард (alternative Taraškievica)
ściuard (alternative)
sciuard (alternative)

Borrowed from English steward. Compare Polish steward, Russian стюард (stjuard).


планшэт

планшэ́т • (planšét) m inan (genitive планшэ́та, nominative plural планшэ́ты, genitive plural планшэ́таў)

планшэ́т (canonical)
planšét (romanization)
планшэ́та (genitive)
планшэ́ты (nominative plural)
планшэ́таў (genitive plural)
планшэ́т (nominative singular)
планшэ́ты (nominative plural)
планшэ́та (genitive singular)
планшэ́таў (genitive plural)
планшэ́ту (dative singular)
планшэ́там (dative plural)
планшэ́т (accusative singular)
планшэ́ты (accusative plural)
планшэ́там (instrumental singular)
планшэ́тамі (instrumental plural)
планшэ́це (locative singular)
планшэ́тах (locative plural)
планшэ́ты (count-form plural)

be:планшэтны камп’ютар


клавіятура

клавіяту́ра<>

клавіяту́ра • (klavijatúra) f inan (genitive клавіяту́ры, nominative plural клавіяту́ры, genitive plural клавіяту́р)

клавіяту́ра (canonical)
klavijatúra (romanization)
клавіяту́ры (genitive)
клавіяту́ры (nominative plural)
клавіяту́р (genitive plural)
клавіяту́ра (nominative singular)
клавіяту́ры (nominative plural)
клавіяту́ры (genitive singular)
клавіяту́р (genitive plural)
клавіяту́ры (dative singular)
клавіяту́рам (dative plural)
клавіяту́ру (accusative singular)
клавіяту́ры (accusative plural)
клавіяту́рай (instrumental singular)
клавіяту́раю (instrumental singular)
клавіяту́рамі (instrumental plural)
клавіяту́ры (locative singular)
клавіяту́рах (locative plural)
клавіяту́ры (count-form plural)
клявіяту́ра (alternative Taraškievica)

be-ndecl

клавіяту́ра<>

кла ві я ту ра

Possibly borrowed from Polish klawiatura, from German Klaviatur, from Latin clāvis.

камп'ю́тарная клавіяту́ра

Іван Мацьвеевіч жмурыў вочы, моршчыўся, комкаўся і ня ведаў, дзе дзецца. А ў гэты час пальцы скакалі па клявіятуры…

1929, Źmitrok Biadula, Язэп Крушынскі, volume 1, Minsk: ДВБ, page 69:

Ivan Maćviejevič was squinting his eyes, frowning, and hunching into himself, feeling utterly out of place. Meanwhile, his fingers were dancing all over the keyboard…

Ivan Macʹvjejevič žmuryŭ vóčy, mórščyŭsja, kómkaŭsja i nja vjedaŭ, dzje dzjecca. A ŭ hety čas palʹcy skakali pa kljavijatury…

be:клавіятура


ноўтбук

be-noun

((но́ўтбук<>,ноўтбу́к<>))

но́ўтбук or ноўтбу́к • (nóŭtbuk or noŭtbúk) m inan (genitive но́ўтбука or ноўтбу́ка, nominative plural но́ўтбукі or ноўтбу́кі, genitive plural но́ўтбукаў or ноўтбу́каў)

но́ўтбук (canonical)
ноўтбу́к (canonical)
nóŭtbuk (romanization)
noŭtbúk (romanization)
но́ўтбука (genitive)
ноўтбу́ка (genitive)
но́ўтбукі (nominative plural)
ноўтбу́кі (nominative plural)
но́ўтбукаў (genitive plural)
ноўтбу́каў (genitive plural)
но́ўтбук (nominative singular)
ноўтбу́к (nominative singular)
но́ўтбукі (nominative plural)
ноўтбу́кі (nominative plural)
но́ўтбука (genitive singular)
ноўтбу́ка (genitive singular)
но́ўтбукаў (genitive plural)
ноўтбу́каў (genitive plural)
но́ўтбуку (dative singular)
ноўтбу́ку (dative singular)
но́ўтбукам (dative plural)
ноўтбу́кам (dative plural)
но́ўтбук (accusative singular)
ноўтбу́к (accusative singular)
но́ўтбукі (accusative plural)
ноўтбу́кі (accusative plural)
но́ўтбукам (instrumental singular)
ноўтбу́кам (instrumental singular)
но́ўтбукамі (instrumental plural)
ноўтбу́камі (instrumental plural)
но́ўтбуку (locative singular)
ноўтбу́ку (locative singular)
но́ўтбуках (locative plural)
ноўтбу́ках (locative plural)
но́ўтбукі (count-form plural)
ноўтбу́кі (count-form plural)

be-ndecl

((но́ўтбук<>,ноўтбу́к<>))


набой

be-noun

набо́й • (nabój) m inan (genitive набо́ю, nominative plural набо́і, genitive plural набо́яў)

набо́й (canonical)
nabój (romanization)
набо́ю (genitive)
набо́і (nominative plural)
набо́яў (genitive plural)
набо́й (nominative singular)
набо́і (nominative plural)
набо́ю (genitive singular)
набо́яў (genitive plural)
набо́ю (dative singular)
набо́ям (dative plural)
набо́й (accusative singular)
набо́і (accusative plural)
набо́ем (instrumental singular)
набо́ямі (instrumental plural)
набо́і (locative singular)
набо́ях (locative plural)
набо́і (count-form plural)
naboj (alternative)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

The etymology is uncertain. It's either deverbal from набі́ць (nabícʹ) or borrowed from Polish nabój. Compare Ukrainian набі́й (nabíj).

(firearms) charge (a measured amount of powder and/or shot in a cartridge)

V jedný vesnici za Pelhřimovem byl nějaký učitel Marek a ten chodil za dcerou hajnýho Špery, a ten mu dal vzkázat, že jestli se bude s holkou scházet v lese, že mu, když ho potká, pustí do zadnice z ručnice štětiny se solí.

1931 [1923], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка. Частка першая [The Good Soldier Švejk. Volume one], Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 159:

In our village there was a teacher named Marek. This teacher started hanging out with the gamekeeper Špera's daughter. The gamekeeper warned him that if he were to ever encounter him dating his daughter in the forest, then he, the gamekeeper, would shoot a round of chopped bristles with salt from his rifle into the guy's backside.

Byŭ u nas na vjóscy nastáŭnik, prózʹviščam Márek. Héty nastáŭnik zʹnjúxaŭsja z dačkój ljasʹniká Špéry. Ljasʹník nakazáŭ jamú, što kalí jon búdzje sustrakácca ŭ ljésje z jahónaju dačkój, dyk jon, ljasʹník, abý tólʹki natrápiŭ na jahó, usýpje jamú sa strélʹby ŭ azádak nabój narézanaje ščacíny z sólʹlju.

(firearms, dated) round (a firearm cartridge, bullet, or any individual ammunition projectile)

Акрамя таго, дзяржаўная газэта падкрэсьліла, што ў зоне вучэньняў «катэгарычна забараняецца збор мэталічнага лому і асабліва неразарваных набояў».

2022 February 9, “Эколягі заявілі, што вайсковыя вучэньні пашкодзяць флёры і фаўне Нацыянальнага парку «Прыпяцкі»”, in Беларуская служба Радыё «Свабода», archived from the original on 2024-10-07:

In addition, the state newspaper emphasized that "the collection of scrap metal and especially unexploded ordnance is strictly prohibited" in the training zone.

Akramja tahó, dzjaržaŭnaja hazeta padkresʹlila, što ŭ zónje vučenʹnjaŭ “kateharyčna zabaranjajecca zbor metaličnaha lómu i asabliva njerazarvanyx nabójaŭ”.

(weaponry, dated) shell (the casing of a self-contained single-unit artillery projectile)


лётчык

лётчык<a.pr>

лётчык • (ljótčyk) m pers (genitive лётчыка, nominative plural лётчыкі, genitive plural лётчыкаў, feminine лётчыца)

ljótčyk (romanization)
лётчыка (genitive)
лётчыкі (nominative plural)
лётчыкаў (genitive plural)
лётчыца (feminine)
лётчык (nominative singular)
лётчыкі (nominative plural)
лётчыка (genitive singular)
лётчыкаў (genitive plural)
лётчыку (dative singular)
лётчыкам (dative plural)
лётчыка (accusative singular)
лётчыкаў (accusative plural)
лётчыкам (instrumental singular)
лётчыкамі (instrumental plural)
лётчыку (locative singular)
лётчыках (locative plural)
лётчыкі (count-form plural)

be-ndecl

лётчык<a.pr>

[ˈlʲotː͡ʂɨk]

From ляцець (ljacjecʹ) + -чык (-čyk). Compare Russian лётчик (ljótčik).

(aviation) airman, pilot, flyer, aviator


паліва

be-noun

палі́ва • (palíva) f inan (genitive палі́вы, uncountable)

палі́ва (canonical)
palíva (romanization)
палі́вы (genitive)
палі́ва (nominative singular)
палі́вы (genitive singular)
палі́ве (dative singular)
палі́ву (accusative singular)
палі́вай (instrumental singular)
палі́ваю (instrumental singular)
палі́ве (locative singular)
paliva (alternative)
paliwa (alternative)

Deverbal from паліва́ць (palivácʹ, “to pour; to water”), one of the imperfective forms of палі́ць (palícʹ, “to pour”). Compare Russian поли́ва (políva) and Ukrainian поли́ва (polýva).


цокаль

be-noun

цо́каль • (cókalʹ) m inan (genitive цо́каля, nominative plural цо́калі, genitive plural цо́каляў, relational adjective цо́кальны)

цо́каль (canonical)
cókalʹ (romanization)
цо́каля (genitive)
цо́калі (nominative plural)
цо́каляў (genitive plural)
цо́кальны (adjective relational)
цо́каль (nominative singular)
цо́калі (nominative plural)
цо́каля (genitive singular)
цо́каляў (genitive plural)
цо́калю (dative singular)
цо́калям (dative plural)
цо́каль (accusative singular)
цо́калі (accusative plural)
цо́калем (instrumental singular)
цо́калямі (instrumental plural)
цо́калі (locative singular)
цо́калях (locative plural)
цо́калі (count-form plural)
cokal (alternative)

From earlier *цо́кала n (*cókala), borrowed from Italian zoccolo, possibly later phonetically influenced by French socle. Compare Russian and Ukrainian цо́коль (cókolʹ).

цо́каль ля́мпы

(technical) base, socket (metal part of an electric light bulb, which serves to strengthen it in the cartridge)