язык

be-noun

язы́к • (jazýk) m pers (genitive языка́, nominative plural языкі́, genitive plural языко́ў)

язы́к (canonical)
jazýk (romanization)
языка́ (genitive)
языкі́ (nominative plural)
языко́ў (genitive plural)
язы́к (nominative singular)
языкі́ (nominative plural)
языка́ (genitive singular)
языко́ў (genitive plural)
языку́ (dative singular)
языка́м (dative plural)
языка́ (accusative singular)
языко́ў (accusative plural)
языко́м (instrumental singular)
языка́мі (instrumental plural)
языку́ (locative singular)
языка́х (locative plural)
языкі́ (count-form plural)
jazyk (alternative)

Inherited from Old Ruthenian ѧзы́къ (jazýk), from Old East Slavic ѧзꙑкъ (językŭ), from Proto-Slavic *ęzykъ.

inh+

(colloquial, figuratively, military slang) canary, captive, informer (a prisoner who is captured specifically to obtain the necessary information about an enemy)


генерал

be-noun

генера́л<pr>

генера́л • (hjenjerál) m pers (genitive генера́ла, nominative plural генера́лы, genitive plural генера́лаў)

генера́л (canonical)
hjenjerál (romanization)
генера́ла (genitive)
генера́лы (nominative plural)
генера́лаў (genitive plural)
генера́л (nominative singular)
генера́лы (nominative plural)
генера́ла (genitive singular)
генера́лаў (genitive plural)
генера́лу (dative singular)
генера́лам (dative plural)
генера́ла (accusative singular)
генера́лаў (accusative plural)
генера́лам (instrumental singular)
генера́ламі (instrumental plural)
генера́ле (locative singular)
генера́лах (locative plural)
генера́лы (count-form plural)
anarał (alternative obsolete)
hanarał (alternative obsolete)
ганара́л (alternative obsolete)
генэра́л (alternative Taraškievica)
hienerał (alternative)

be-ndecl

генера́л<pr>

Compare Polish generał, Russian генера́л (generál) and Ukrainian генера́л (henerál).

Dambróuśki anaráł pólśki, wiélmi atwáżny i razúmny czaławiék.

1859 [1834], Vincent Dunin-Marcinkievič, “Tałkawáńnia Bylicy piérszaj [Translator's notes for the first chapter]”, in Pan Tadeusz, Wilno: Drukarnia A. Syrkina, translation of Pan Tadeusz by Adam Mickiewicz (in Polish), page 108:

Dąbrowski is a Polish general, very courageous and smart person.

In the mean time the day had dawned, and when the line of the French army was ready to receive its general, the rays of a brilliant sun were glancing along its glittering array.

1940 [1826], James Fenimore Cooper, anonymous translator, Апошні з магікан, Minsk: ДВБ, translation of The Last of the Mohicans, page 13:

After a short while, the French lined up to prepare for receiving their general, and when Montcalm was inspecting the ranks of his army, the rays of a brilliant sun were sparkling on the weapons of his soldiers.

Xutka francuzy vystrailisja, ryxtujučysja sustrecʹ hjenjerala, i kali Mankalʹm ahljadaŭ rady svajhó vójska, pramjenni jarkaha sónca bliščeli na zbrói jahó saldat.

(military) general (holder of a senior military title, originally designating the commander of an army)


пароль

be-noun

паро́ль • (parólʹ) m inan (genitive паро́ля, nominative plural паро́лі, genitive plural паро́ляў, relational adjective паро́льны)

паро́ль (canonical)
parólʹ (romanization)
паро́ля (genitive)
паро́лі (nominative plural)
паро́ляў (genitive plural)
паро́льны (adjective relational)
паро́ль (nominative singular)
паро́лі (nominative plural)
паро́ля (genitive singular)
паро́ляў (genitive plural)
паро́лю (dative singular)
паро́лям (dative plural)
паро́ль (accusative singular)
паро́лі (accusative plural)
паро́лем (instrumental singular)
паро́лямі (instrumental plural)
паро́лі (locative singular)
паро́лях (locative plural)
паро́лі (count-form plural)

(military) password (a secret code word or phrase used to identify people in military service or conspiratorial organizations)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


граната

грана́та • (hranáta) f inan (genitive грана́ты, nominative plural грана́ты, genitive plural грана́т)

грана́та (canonical)
hranáta (romanization)
грана́ты (genitive)
грана́ты (nominative plural)
грана́т (genitive plural)
грана́та (nominative singular)
грана́ты (nominative plural)
грана́ты (genitive singular)
грана́т (genitive plural)
грана́це (dative singular)
грана́там (dative plural)
грана́ту (accusative singular)
грана́ты (accusative plural)
грана́тай (instrumental singular)
грана́таю (instrumental singular)
грана́тамі (instrumental plural)
грана́це (locative singular)
грана́тах (locative plural)
грана́ты (count-form plural)


войска

во́йска • (vójska) n inan (genitive во́йска, nominative plural во́йскі, genitive plural войск or во́йскаў, relational adjective вайско́вы)

во́йска (canonical)
vójska (romanization)
во́йска (genitive)
во́йскі (nominative plural)
войск (genitive plural)
во́йскаў (genitive plural)
вайско́вы (adjective relational)
во́йска (nominative singular)
во́йскі (nominative plural)
во́йска (genitive singular)
войск (genitive plural)
во́йскаў (genitive plural)
во́йску (dative singular)
во́йскам (dative plural)
во́йска (accusative singular)
во́йскі (accusative plural)
во́йскам (instrumental singular)
во́йскамі (instrumental plural)
во́йску (locative singular)
во́йсках (locative plural)
во́йскі (count-form plural)

From Old East Slavic воиско (voisko), from Proto-Slavic *vojьsko, from *vojьskъ, from *voj- + *-ьskъ.

Войска ПВО

Air Defence Force (Former service branch of the Soviet Armed Forces)


корпус

ко́рпус • (kórpus) m inan (genitive ко́рпуса, nominative plural карпусы́, genitive plural карпусо́ў, relational adjective ко́рпусны)

ко́рпус (canonical)
kórpus (romanization)
ко́рпуса (genitive)
карпусы́ (nominative plural)
карпусо́ў (genitive plural)
ко́рпусны (adjective relational)
ко́рпус (nominative singular)
карпусы́ (nominative plural)
ко́рпуса (genitive singular)
карпусо́ў (genitive plural)
ко́рпусу (dative singular)
карпуса́м (dative plural)
ко́рпус (accusative singular)
карпусы́ (accusative plural)
ко́рпусам (instrumental singular)
карпуса́мі (instrumental plural)
ко́рпусе (locative singular)
карпуса́х (locative plural)
ко́рпусы (count-form plural)
korpus (alternative)

Быў, пра́ўда, на Белару́сі по́льскі ко́рпус генэра́ла Давбо́ра-Мусьні́цкага, які́ твары́ў такі́ няслыханы грабёж і сто́лькі катава́ў і забі́ў белару́скіх селя́н, сто́лькі спалі́ў вёсак награ́біў дабра́ ў Белару́сі, што няме́цкае кама́ндаваньне абязбро́іла гэ́ты „ко́рпус по́льскіх разбо́йнікаў“ і вы́слала яго́ „у Варша́ву“.

Byŭ, práŭda, na Bjelarúsi pólʹski kórpus hjenerála Davbóra-Musʹníckaha, jakí tvarýŭ takí njaslyxany hrabjóž i stólʹki kataváŭ i zabíŭ bjelarúskix sjelján, stólʹki spalíŭ vjósak nahrábiŭ dabrá ŭ Bjelarúsi, što njamjéckaje kamándavanʹnje abjazbróila héty „kórpus pólʹskix razbójnikaŭ“ i výslala jahó „u Varšávu“.

However, there was a Polish corps under general Dowbor-Muśnicki command in Belarus, which made unprecedented robbery, tortured and killed so many Belarusian peasants, burned so many Belarusian villages, and stole so much property, that German command disarmed them and sent them to Warsaw.


бацька

ба́цька • (bácʹka) m pers (genitive ба́цькі, nominative plural ба́цькі, genitive plural ба́цькаў, relational adjective ба́цькаўскi, diminutive ба́цечка)

ба́цька (canonical)
bácʹka (romanization)
ба́цькі (genitive)
ба́цькі (nominative plural)
ба́цькаў (genitive plural)
ба́цькаўскi (adjective relational)
ба́цечка (diminutive)
ба́цька (nominative singular)
ба́цькі (nominative plural)
ба́цькі (genitive singular)
ба́цькаў (genitive plural)
ба́цьку (dative singular)
ба́цькам (dative plural)
ба́цьку (accusative singular)
ба́цькаў (accusative plural)
ба́цькам (instrumental singular)
ба́цькамі (instrumental plural)
ба́цьку (locative singular)
ба́цьках (locative plural)
ба́цькі (count-form plural)
baćka (alternative)

→ Polish: Baćka

From ба́ця (bácja) + -ка (-ka); cognates include Ukrainian ба́тько (bátʹko), Russian ба́тька (bátʹka).

(colloquial, politics) a nickname for president of Belarus Alyaksandr Lukashenka


абцугі

абцугі́<M.pl>

абцугі́ • (abcuhí) m inan pl (genitive абцуго́ў, plural only)

абцугі́ (canonical)
abcuhí (romanization)
абцуго́ў (genitive)
абцугі́ (nominative plural)
абцуго́ў (genitive plural)
абцуга́м (dative plural)
абцугі́ (accusative plural)
абцуга́мі (instrumental plural)
абцуга́х (locative plural)

be-ndecl

абцугі́<M.pl>

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў

Inherited from Old Ruthenian обцуги (obcuhi), from Middle Polish obcęgi, from Middle High German hebzange. Cognate with Ukrainian обце́ньки (obcénʹky).

inh+

(figuratively, military) pincer attack (encirclement of the enemy from two sides)


паражэнне

be-noun

паражэ́нне<>

паражэ́нне • (paražénnje) n inan (genitive паражэ́ння, nominative plural паражэ́нні, genitive plural паражэ́нняў)

паражэ́нне (canonical)
paražénnje (romanization)
паражэ́ння (genitive)
паражэ́нні (nominative plural)
паражэ́нняў (genitive plural)
паражэ́нне (nominative singular)
паражэ́нні (nominative plural)
паражэ́ння (genitive singular)
паражэ́нняў (genitive plural)
паражэ́нню (dative singular)
паражэ́нням (dative plural)
паражэ́нне (accusative singular)
паражэ́нні (accusative plural)
паражэ́ннем (instrumental singular)
паражэ́ннямі (instrumental plural)
паражэ́нні (locative singular)
паражэ́ннях (locative plural)
паражэ́нні (count-form plural)
паражэ́ньне (alternative Taraškievica)

be-ndecl

паражэ́нне<>

From паража́ць (paražácʹ) + -э́нне (-énnje). Cognates include Russian пораже́ние (poražénije).

af

паража́ць (paražácʹ) + -э́нне (-énnje)


мажджэр

be-noun

мажджэ́р • (maždžér) m inan (genitive мажджэ́ра, nominative plural мажджэ́ры, genitive plural мажджэ́раў)

мажджэ́р (canonical)
maždžér (romanization)
мажджэ́ра (genitive)
мажджэ́ры (nominative plural)
мажджэ́раў (genitive plural)
мажджэ́р (nominative singular)
мажджэ́ры (nominative plural)
мажджэ́ра (genitive singular)
мажджэ́раў (genitive plural)
мажджэ́ру (dative singular)
мажджэ́рам (dative plural)
мажджэ́р (accusative singular)
мажджэ́ры (accusative plural)
мажджэ́рам (instrumental singular)
мажджэ́рамі (instrumental plural)
мажджэ́ры (locative singular)
мажджэ́рах (locative plural)
мажджэ́ры (count-form plural)

Borrowed from Polish moździerz, from Old Czech moždieř, mozdieř, moždřieř, from Middle High German morsære, from Old High German morsāri, from Latin mortārium. Compare Ukrainian мущи́р (muščýr).


нейтральны

be-adj

нейтра́льнасць

нейтра́льны • (njejtrálʹny) (adverb нейтра́льна, abstract noun нейтра́льнасць)

нейтра́льны (canonical)
njejtrálʹny (romanization)
нейтра́льна (adverb)
нейтра́льнасць (abstract-noun)
нейтра́льны (masculine nominative)
нейтра́льнае (neuter nominative)
нейтра́льная (feminine nominative)
нейтра́льныя (nominative plural)
нейтра́льнага (genitive masculine neuter)
нейтра́льнай (feminine genitive)
нейтра́льных (genitive plural)
нейтра́льнаму (dative masculine neuter)
нейтра́льнай (dative feminine)
нейтра́льным (dative plural)
нейтра́льнага (accusative animate masculine)
нейтра́льнае (accusative neuter)
нейтра́льную (accusative feminine)
нейтра́льных (accusative animate plural)
нейтра́льны (accusative inanimate masculine)
нейтра́льныя (accusative inanimate plural)
нейтра́льным (instrumental masculine neuter)
нейтра́льнай (feminine instrumental)
нейтра́льнаю (feminine instrumental)
нейтра́льнымі (instrumental plural)
нейтра́льным (locative masculine neuter)
нейтра́льнай (feminine locative)
нейтра́льных (locative plural)
нэйтра́льны (alternative Taraškievica)
nejtralny (alternative)
niejtralny (alternative)

From Latin neutrālis + -ны (-ny). Compare Russian нейтра́льный (nejtrálʹnyj), Ukrainian нейтра́льний (nejtrálʹnyj), Polish neutralny.

cog

нейтра́льный

нейтра́льний

нейтра́льны дзяржа́ва

(politics) neutral (not taking sides in conflicts; nonaligned)


дула

be-noun

ду́ла • (dúla) n inan (genitive ду́ла, nominative plural ду́лы, genitive plural дул or ду́лаў)

ду́ла (canonical)
dúla (romanization)
ду́ла (genitive)
ду́лы (nominative plural)
дул (genitive plural)
ду́лаў (genitive plural)
ду́ла (nominative singular)
ду́лы (nominative plural)
ду́ла (genitive singular)
дул (genitive plural)
ду́лаў (genitive plural)
ду́лу (dative singular)
ду́лам (dative plural)
ду́ла (accusative singular)
ду́лы (accusative plural)
ду́лам (instrumental singular)
ду́ламі (instrumental plural)
ду́ле (locative singular)
ду́лах (locative plural)
ду́лы (count-form plural)

The other reached into the holster at his hip, drew his revolver, and tried to thrust its muzzle between the bulldog's jaws.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 145:

Scott reached into the holster at his hip, drew his revolver, and tried to thrust its muzzle between the clenched bulldog's jaws.

Skot sxapiŭsja za kaburu, što visjela ŭ jahó na pójasje, vynjaŭ revalʹvjer i pasprabavaŭ prasunucʹ dula pamiž scisnutymi paščenkami bulʹdóha.

(firearms) muzzle (the mouth or the end for entrance or discharge of a gun, pistol etc., that the bullet emerges from)


левы

be-adj

ле́вы • (ljévy)

ле́вы (canonical)
ljévy (romanization)
ле́вы (masculine nominative)
ле́вае (neuter nominative)
ле́вая (feminine nominative)
ле́выя (nominative plural)
ле́вага (genitive masculine neuter)
ле́вай (feminine genitive)
ле́вых (genitive plural)
ле́ваму (dative masculine neuter)
ле́вай (dative feminine)
ле́вым (dative plural)
ле́вага (accusative animate masculine)
ле́вае (accusative neuter)
ле́вую (accusative feminine)
ле́вых (accusative animate plural)
ле́вы (accusative inanimate masculine)
ле́выя (accusative inanimate plural)
ле́вым (instrumental masculine neuter)
ле́вай (feminine instrumental)
ле́ваю (feminine instrumental)
ле́вымі (instrumental plural)
ле́вым (locative masculine neuter)
ле́вай (feminine locative)
ле́вых (locative plural)

Inherited from Old East Slavic лѣвъ (lěvŭ), from Proto-Slavic *lě̑vъ. Cognate with Russian ле́вый (lévyj).

inh+

(nominalized, politics) left-wing person


руля

be-noun

ру́ля • (rúlja) f inan (genitive ру́лі, nominative plural ру́лі)

ру́ля (canonical)
rúlja (romanization)
ру́лі (genitive)
ру́лі (nominative plural)
ру́ля (nominative singular)
ру́лі (nominative plural)
ру́лі (genitive singular)
ру́ляў (genitive plural)
ру́лі (dative singular)
ру́лям (dative plural)
ру́лю (accusative singular)
ру́лі (accusative plural)
ру́ляй (instrumental singular)
ру́ляю (instrumental singular)
ру́лямі (instrumental plural)
ру́лі (locative singular)
ру́лях (locative plural)
ру́лі (count-form plural)
rula (alternative)

be-ndecl

ру́ля<F.(ў)>

Карабінавая руля сачыла за кожным ягоным рухам.

1932, Kuźma Čorny, Бацькаўшчына, Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, page 114:

The muzzle of a carabine tracked every his movement.

Karabinavaja rulja sačyla za kóžnym jahónym ruxam.

Алесь аглядае вінтоўку. Ён адчыніў затвор і праверыў, ці ёсьць у каробцы патроны. Спусьціў паціху курок. Паставіў паміж ног вінтоўку і ласкава пагладзіў рукой яе рулю. Адчуваньне халоднай гладкай сталі заспакойвае.

1930, Platon Halavach, Вінаваты, Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, page 85:

Aleś is inspecting the rifle. He opened the bolt and checked whether there were cartridges in the box-magazine, slowly pulled the trigger, placed the rifle between his legs and gently stroked its barrel with his hand. The cold smooth steel feels soothing.

Aljesʹ ahljadaje vintóŭku. Jon adčyniŭ zatvór i pravjeryŭ, ci josʹcʹ u karóbcy patróny. Spusʹciŭ pacixu kurók. Pastaviŭ pamiž noh vintóŭku i laskava pahladziŭ rukój jaje rulju. Adčuvanʹnje xalódnaj hladkaj stali zaspakójvaje.

(firearms) barrel (a metallic tube, as of a gun, from which a projectile is discharged)


таран

be-noun

тара́н • (tarán) m inan (genitive тарана́, nominative plural тараны́, genitive plural тарано́ў)

тара́н (canonical)
tarán (romanization)
тарана́ (genitive)
тараны́ (nominative plural)
тарано́ў (genitive plural)
тара́н (nominative singular)
тараны́ (nominative plural)
тарана́ (genitive singular)
тарано́ў (genitive plural)
тарану́ (dative singular)
тарана́м (dative plural)
тара́н (accusative singular)
тараны́ (accusative plural)
тарано́м (instrumental singular)
тарана́мі (instrumental plural)
таране́ (locative singular)
тарана́х (locative plural)
тараны́ (count-form plural)
taran (alternative)


парожні

be-adj

паро́жні • (paróžni)

паро́жні (canonical)
paróžni (romanization)
паро́жні (masculine nominative)
паро́жняе (neuter nominative)
паро́жняя (feminine nominative)
паро́жнія (nominative plural)
паро́жняга (genitive masculine neuter)
паро́жняй (feminine genitive)
паро́жніх (genitive plural)
паро́жняму (dative masculine neuter)
паро́жняй (dative feminine)
паро́жнім (dative plural)
паро́жняга (accusative animate masculine)
паро́жняе (accusative neuter)
паро́жнюю (accusative feminine)
паро́жніх (accusative animate plural)
паро́жні (accusative inanimate masculine)
паро́жнія (accusative inanimate plural)
паро́жнім (instrumental masculine neuter)
паро́жняй (feminine instrumental)
паро́жняю (feminine instrumental)
паро́жнімі (instrumental plural)
паро́жнім (locative masculine neuter)
паро́жняй (feminine locative)
паро́жніх (locative plural)
паро́жны (alternative)

Inherited from Old East Slavic пороженый /порожденый /порожний (poroženyj), from Proto-Slavic *porzdьňь. Cognate with Russian поро́жний (poróžnij) and Ukrainian поро́жній (poróžnij).

inh

пороженый//порожденый//порожний

inh+

пороженый//порожденый//порожний

— No, a teraz ten lepszy, kto więcéj ludzisków napsuje. Cóżeś głupi myślał, że będziesz prochem strzelał, jak na manewrach, alboli téż do tarczy, nie do ludzi?

1926 [1882], Henryk Sienkiewicz, translated by Makar Kraŭcoŭ, Бартэк-пераможнік, Vilnius: Беларускае Выдавецкае Таварыства, translation of Bartek Zwycięzca, page 21:

"Now, the aces are the ones who inflict the most casualties. Did you foolishly believe you'd be firing blank cartridges, as in field exercises, or at targets, rather than at people?"

— Nu, a cjapjer toj zux, xto bóljej ljudzjej napsuje. Njaŭžó-ž ty, durny, dumaŭ što budzješ straljacʹ paróžnimi nabójami, jak na manebrax abó da mišenjaŭ, a nje da ljudzjej.

(military, dated) blank (containing propellant in a cartridge but no projectile)


жарало

be-noun

жарало́ • (žaraló) n inan (genitive жарала́, nominative plural жаро́лы, genitive plural жаро́лаў)

жарало́ (canonical)
žaraló (romanization)
жарала́ (genitive)
жаро́лы (nominative plural)
жаро́лаў (genitive plural)
жарало́ (nominative singular)
жаро́лы (nominative plural)
жарала́ (genitive singular)
жаро́лаў (genitive plural)
жаралу́ (dative singular)
жаро́лам (dative plural)
жарало́ (accusative singular)
жаро́лы (accusative plural)
жарало́м (instrumental singular)
жаро́ламі (instrumental plural)
жарале́ (locative singular)
жаро́лах (locative plural)
жаралы́ (count-form plural)

From Proto-Slavic *žerdlo. Cognate with Russian жерело́ (žereló), Ukrainian джерело́ (džereló), Polish źródło.

жарало́ гарма́ты

жарало́ дзо́та


самастрэл

самастрэ́л<genu>

самастрэ́л • (samastrél) m inan (genitive самастрэ́лу, nominative plural самастрэ́лы, genitive plural самастрэ́лаў)

самастрэ́л (canonical)
samastrél (romanization)
самастрэ́лу (genitive)
самастрэ́лы (nominative plural)
самастрэ́лаў (genitive plural)
самастрэ́л (nominative singular)
самастрэ́лы (nominative plural)
самастрэ́лу (genitive singular)
самастрэ́лаў (genitive plural)
самастрэ́лу (dative singular)
самастрэ́лам (dative plural)
самастрэ́л (accusative singular)
самастрэ́лы (accusative plural)
самастрэ́лам (instrumental singular)
самастрэ́ламі (instrumental plural)
самастрэ́ле (locative singular)
самастрэ́лах (locative plural)
самастрэ́лы (count-form plural)

be-ndecl

самастрэ́л<genu>

From сама- (sama-, “self”) + страля́ць (straljácʹ, “to shoot”). Cognate with Russian самостре́л (samostrél).


карыта

be-noun

кары́та • (karýta) n inan (genitive кары́та, nominative plural кары́ты, genitive plural кары́т or кары́таў, relational adjective кары́тны, diminutive кары́тца)

кары́та (canonical)
karýta (romanization)
кары́та (genitive)
кары́ты (nominative plural)
кары́т (genitive plural)
кары́таў (genitive plural)
кары́тны (adjective relational)
кары́тца (diminutive)
кары́та (nominative singular)
кары́ты (nominative plural)
кары́та (genitive singular)
кары́т (genitive plural)
кары́таў (genitive plural)
кары́ту (dative singular)
кары́там (dative plural)
кары́та (accusative singular)
кары́ты (accusative plural)
кары́там (instrumental singular)
кары́тамі (instrumental plural)
кары́це (locative singular)
кары́тах (locative plural)
кары́ты (count-form plural)

Inherited from Proto-Slavic *korỳto. Cognate with Polish koryto, Russian коры́то (korýto) and Ukrainian кори́то (korýto).

Za ní valil se celý průvod, ve kterém nescházel ani účetní šikovatel při nemocnici, který v tom všem viděl tajemnou ruku revize, která ho od tučného žlabu v týlu hodí napospas šrapnelům někam pod drátěné překážky pozic.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 65; English translation from Cecil Parrott, transl., The Good Soldier Švejk and his Fortunes in the World War, 1973:

After her the whole suite poured in, including even the quartermaster sergeant-major of the hospital who saw in all this the mysterious hand of Accounts Control, which was going to tear him away from his fat feeding trough at the base and deliver him to the tender mercies of the shrapnel somewhere under the barbed wire posts.

Za joj išla celaja prócesija, u jakój znaxódziŭsja taksama zahadčyk haspadarki špitalju felʹdfebelʹ, jaki bačyŭ u hetym vizycje tajemnuju reviziju, jakaja móža špurnucʹ jahó ad sytóha karyta ŭ tylje na zʹježu šrapneljam, da kaljučaha drótu pjeradavyx pózycyj.

На тваё, як і на маё, месца цяпер ужо чарга ўтварылася ў сто чалавек… Мы з табой тут людзі выпадковыя. Таму ўтрымацца ля карыта складана.

2007, Кастусь Травень, Маўчы і будзь хітрым, Minsk: Народная кніга; republished as Маўчы і будзь хітрым (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

Hundreds are already lining up to replace you and me… We both got our positions due to an odd chance, making it hard for us to hold onto these cushy jobs.

Na tvajó, jak i na majó, mjesca cjapjer užó čarha ŭtvarylasja ŭ sto čalavjek… My z tabój tut ljudzi vypadkóvyja. Tamu ŭtrymacca lja karyta skladana.

Бяда, што ў нас і камунізм, і капіталізм будуецца для прыбліжаных да карыта.

2018, Зінаіда Дудзюк, На парозе раю, Minsk: Чатыры чвэрці; republished as На парозе раю, Litres, 2022, →ISBN:

The tragedy is that in our reality, regardless of whether it's communism or capitalism, it's built only to benefit the corrupt bureaucrats.

Bjada, što ŭ nas i kamunizm, i kapitalizm budujecca dlja prybližanyx da karyta.

(politics, figurative, derogatory) sinecure, cushy job (a typically government position that requires little to no work, but still gives an ample payment or work-related benefits)


старшыня

старшыня́<MF.pr>

старшыня́ • (staršynjá) m pers or f pers (genitive старшыні́, nominative plural старшы́ні, genitive plural старшы́нь)

старшыня́ (canonical)
staršynjá (romanization)
старшыні́ (genitive)
старшы́ні (nominative plural)
старшы́нь (genitive plural)
старшыня́ (nominative singular)
старшы́ні (nominative plural)
старшыні́ (genitive singular)
старшы́нь (genitive plural)
старшыні́ (dative singular)
старшы́ням (dative plural)
старшыню́ (accusative singular)
старшы́нь (accusative plural)
старшынёй (instrumental singular)
старшынёю (instrumental singular)
старшы́нямі (instrumental plural)
старшыні́ (locative singular)
старшы́нях (locative plural)
старшыні́ (count-form plural)

be-ndecl

старшыня́<MF.pr>

Be-старшыня.ogg

(military) sergeant major (military rank)


змагар

be-noun

змага́р<b.pr>

змага́р • (zmahár) m pers (genitive змагара́, nominative plural змагары́, genitive plural змагаро́ў, feminine змага́рка, relational adjective змага́рскі)

змага́р (canonical)
zmahár (romanization)
змагара́ (genitive)
змагары́ (nominative plural)
змагаро́ў (genitive plural)
змага́рка (feminine)
змага́рскі (adjective relational)
змага́р (nominative singular)
змагары́ (nominative plural)
змагара́ (genitive singular)
змагаро́ў (genitive plural)
змагару́ (dative singular)
змагара́м (dative plural)
змагара́ (accusative singular)
змагаро́ў (accusative plural)
змагаро́м (instrumental singular)
змагара́мі (instrumental plural)
змагару́ (locative singular)
змагара́х (locative plural)
змагары́ (count-form plural)
zmahar (alternative)

be-ndecl

змага́р<b.pr>

→ Polish: zmagar

→ Russian: змага́р (zmagár)

→ Ukrainian: змага́р (zmahár)

змага́ць (zmahácʹ) + -а́р (-ár) or from змага́цца (zmahácca, “to strive, to fight”).

com

змага́ць (zmahácʹ) + -а́р (-ár)

(derogatory, politics, neologism) "zmahar" or "zmagar", oppositionist, someone who opposes Lukashenka regime in Belarus


абстрэльваць

be-verb

абстрэ́льваць

абстрэ́льваць • (abstrélʹvacʹ) impf (perfective абстраля́ць)

абстрэ́льваць (canonical)
abstrélʹvacʹ (romanization)
абстраля́ць (perfective)
абстрэ́льваць (imperfective infinitive)
абстрэ́льваючы (adverbial imperfective present)
абстрэ́льваўшы (adverbial imperfective past)
абстрэ́льваю (first-person imperfective present singular)
бу́ду абстрэ́льваць (first-person future imperfective singular)
абстрэ́льваеш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш абстрэ́льваць (future imperfective second-person singular)
абстрэ́львае (imperfective present singular third-person)
бу́дзе абстрэ́льваць (future imperfective singular third-person)
абстрэ́льваем (first-person imperfective plural present)
бу́дзем абстрэ́льваць (first-person future imperfective plural)
абстрэ́льваеце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце абстрэ́льваць (future imperfective plural second-person)
абстрэ́льваюць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць абстрэ́льваць (future imperfective plural third-person)
абстрэ́львай (imperative second-person singular)
абстрэ́львайце (imperative plural second-person)
абстрэ́льваў (masculine past singular)
абстрэ́львалі (masculine past plural)
абстрэ́львала (feminine past singular)
абстрэ́львалі (feminine past plural)
абстрэ́львала (neuter past singular)
абстрэ́львалі (neuter past plural)
abstrelwać (alternative)
abstrelvać (alternative)

be-conj

абстрэ́льваць<1a.impf.tr>

аб‧стрэль‧ваць

Расея абстрэльвае Украіну.

(transitive, military) to fire at, shell [with accusative]


абстраляць

be-verb

абстрэ́льваць

абстраля́ць • (abstraljácʹ) pf (imperfective абстрэ́льваць)

абстраля́ць (canonical)
abstraljácʹ (romanization)
абстрэ́льваць (imperfective)
абстраля́ць (infinitive perfective)
абстраля́ны (passive past perfective)
абстраля́ўшы (adverbial past perfective)
абстраля́ю (first-person future perfective singular)
абстраля́еш (future perfective second-person singular)
абстраля́е (future perfective singular third-person)
абстраля́ем (first-person future perfective plural)
абстраля́еце (future perfective plural second-person)
абстраля́юць (future perfective plural third-person)
абстраля́й (imperative second-person singular)
абстраля́йце (imperative plural second-person)
абстраля́ў (masculine past singular)
абстраля́лі (masculine past plural)
абстраля́ла (feminine past singular)
абстраля́лі (feminine past plural)
абстраля́ла (neuter past singular)
абстраля́лі (neuter past plural)

аб‧стра‧ляць

From аб- (ab-) + страля́ць (straljácʹ). Compare Russian обстреля́ть (obstreljátʹ), Ukrainian обстріля́ти (obstriljáty).

У Сумскай вобласьці расейцы абстралялі дзіцячы сад.

U Sumskaj vóblasʹci rasjejcy abstraljali dzicjačy sad.

In the Sumy region, the Russians fired at a kindergarten.

(transitive, military) to fire at, shell


накрыць

накры́ць • (nakrýcʹ) pf

накры́ць (canonical)
nakrýcʹ (romanization)
накры́ць (infinitive perfective)
накры́ты (passive past perfective)
накры́ўшы (adverbial past perfective)
накры́ю (first-person future perfective singular)
накры́еш (future perfective second-person singular)
накры́е (future perfective singular third-person)
накры́ем (first-person future perfective plural)
накры́еце (future perfective plural second-person)
накры́юць (future perfective plural third-person)
накры́й (imperative second-person singular)
накры́йце (imperative plural second-person)
накры́ў (masculine past singular)
накры́лі (masculine past plural)
накры́ла (feminine past singular)
накры́лі (feminine past plural)
накры́ла (neuter past singular)
накры́лі (neuter past plural)

Be-накрыць.ogg

(military) to hit, to place fire on a target, to trap (from above, e.g. of artillery fire or bombing)


апазіцыя

be-noun

апазі́цыя • (apazícyja) f inan (genitive апазі́цыі, nominative plural апазі́цыі, genitive plural апазі́цый, relational adjective апазіцы́йны)

апазі́цыя (canonical)
apazícyja (romanization)
апазі́цыі (genitive)
апазі́цыі (nominative plural)
апазі́цый (genitive plural)
апазіцы́йны (adjective relational)
апазі́цыя (nominative singular)
апазі́цыі (nominative plural)
апазі́цыі (genitive singular)
апазі́цый (genitive plural)
апазі́цыі (dative singular)
апазі́цыям (dative plural)
апазі́цыю (accusative singular)
апазі́цыі (accusative plural)
апазі́цыяй (instrumental singular)
апазі́цыяю (instrumental singular)
апазі́цыямі (instrumental plural)
апазі́цыі (locative singular)
апазі́цыях (locative plural)
апазі́цыі (count-form plural)
апазы́цыя (alternative Taraškievica)


адліга

адлі́га • (adlíha) f inan (genitive адлі́гі, nominative plural адлі́гі, genitive plural адлі́г)

адлі́га (canonical)
adlíha (romanization)
адлі́гі (genitive)
адлі́гі (nominative plural)
адлі́г (genitive plural)
адлі́га (nominative singular)
адлі́гі (nominative plural)
адлі́гі (genitive singular)
адлі́г (genitive plural)
адлі́зе (dative singular)
адлі́гам (dative plural)
адлі́гу (accusative singular)
адлі́гі (accusative plural)
адлі́гай (instrumental singular)
адлі́гаю (instrumental singular)
адлі́гамі (instrumental plural)
адлі́зе (locative singular)
адлі́гах (locative plural)
адлі́гі (count-form plural)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў

Of unclear origin; possibly influenced by Baltic languages (see for example Lithuanian atlėga (“relief”)). Cognate with Ukrainian відли́га (vidlýha), Polish odliga.

паліты́чная адлі́га

Хрушчо́ўская адлі́га

(figuratively, chiefly politics) thaw (a relaxation of repression and censorship in an authoritarian state)


лукашыст

лукашы́ст<pr>

лукашы́ст • (lukašýst) m pers (genitive лукашы́ста, nominative plural лукашы́сты, genitive plural лукашы́стаў, feminine лукашы́стка, relational adjective лукашы́сцкі)

лукашы́ст (canonical)
lukašýst (romanization)
лукашы́ста (genitive)
лукашы́сты (nominative plural)
лукашы́стаў (genitive plural)
лукашы́стка (feminine)
лукашы́сцкі (adjective relational)
лукашы́ст (nominative singular)
лукашы́сты (nominative plural)
лукашы́ста (genitive singular)
лукашы́стаў (genitive plural)
лукашы́сту (dative singular)
лукашы́стам (dative plural)
лукашы́ста (accusative singular)
лукашы́стаў (accusative plural)
лукашы́стам (instrumental singular)
лукашы́стамі (instrumental plural)
лукашы́сце (locative singular)
лукашы́стах (locative plural)
лукашы́сты (count-form plural)

be-ndecl

лукашы́ст<pr>

Blend of Лукашэ́нка (Lukašénka) + фашы́ст (fašýst).

blend

(politics, derogatory) Lukashist, a supporter of Alexander Lukashenko / Alyaksandr Lukashenka


бліндаж

be-noun

блінда́ж • (blindáž) m inan (genitive бліндажа́, nominative plural бліндажы́, genitive plural бліндажо́ў)

блінда́ж (canonical)
blindáž (romanization)
бліндажа́ (genitive)
бліндажы́ (nominative plural)
бліндажо́ў (genitive plural)
блінда́ж (nominative singular)
бліндажы́ (nominative plural)
бліндажа́ (genitive singular)
бліндажо́ў (genitive plural)
бліндажу́ (dative singular)
бліндажа́м (dative plural)
блінда́ж (accusative singular)
бліндажы́ (accusative plural)
бліндажо́м (instrumental singular)
бліндажа́мі (instrumental plural)
бліндажы́ (locative singular)
бліндажа́х (locative plural)
бліндажы́ (count-form plural)
blindaż (alternative)
blindaž (alternative)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


аўтамат

аўтама́т • (aŭtamát) m inan (genitive аўтама́та, nominative plural аўтама́ты, genitive plural аўтама́таў)

аўтама́т (canonical)
aŭtamát (romanization)
аўтама́та (genitive)
аўтама́ты (nominative plural)
аўтама́таў (genitive plural)
аўтама́т (nominative singular)
аўтама́ты (nominative plural)
аўтама́та (genitive singular)
аўтама́таў (genitive plural)
аўтама́ту (dative singular)
аўтама́там (dative plural)
аўтама́т (accusative singular)
аўтама́ты (accusative plural)
аўтама́там (instrumental singular)
аўтама́тамі (instrumental plural)
аўтама́це (locative singular)
аўтама́тах (locative plural)
аўтама́ты (count-form plural)
aŭtamat (alternative)

Borrowed from Russian автома́т (avtomát).


разлік

be-noun

разлі́к<genu>

разлі́к • (razlík) m inan (genitive разлі́ку, nominative plural разлі́кі, genitive plural разлі́каў)

разлі́к (canonical)
razlík (romanization)
разлі́ку (genitive)
разлі́кі (nominative plural)
разлі́каў (genitive plural)
разлі́к (nominative singular)
разлі́кі (nominative plural)
разлі́ку (genitive singular)
разлі́каў (genitive plural)
разлі́ку (dative singular)
разлі́кам (dative plural)
разлі́к (accusative singular)
разлі́кі (accusative plural)
разлі́кам (instrumental singular)
разлі́камі (instrumental plural)
разлі́ку (locative singular)
разлі́ках (locative plural)
разлі́кі (count-form plural)
разьлік (alternative Taraškievica)
raźlik (alternative)

be-ndecl

разлі́к<genu>


гвардзейскі

be-adj

гвардзе́йскі

гвардзе́йскі • (hvardzjéjski)

гвардзе́йскі (canonical)
hvardzjéjski (romanization)
гвардзе́йскі (masculine nominative)
гвардзе́йскае (neuter nominative)
гвардзе́йская (feminine nominative)
гвардзе́йскія (nominative plural)
гвардзе́йскага (genitive masculine neuter)
гвардзе́йскай (feminine genitive)
гвардзе́йскіх (genitive plural)
гвардзе́йскаму (dative masculine neuter)
гвардзе́йскай (dative feminine)
гвардзе́йскім (dative plural)
гвардзе́йскага (accusative animate masculine)
гвардзе́йскае (accusative neuter)
гвардзе́йскую (accusative feminine)
гвардзе́йскіх (accusative animate plural)
гвардзе́йскі (accusative inanimate masculine)
гвардзе́йскія (accusative inanimate plural)
гвардзе́йскім (instrumental masculine neuter)
гвардзе́йскай (feminine instrumental)
гвардзе́йскаю (feminine instrumental)
гвардзе́йскімі (instrumental plural)
гвардзе́йскім (locative masculine neuter)
гвардзе́йскай (feminine locative)
гвардзе́йскіх (locative plural)
hwardziejski (alternative)
hvardziejski (alternative)

be-adecl

гвардзе́йскі

гвардзе́ец (hvardzjéjec) + -скі (-ski). Compare Polish gwardyjski, Russian гварде́йский (gvardéjskij), Ukrainian гварді́йський (hvardíjsʹkyj).

cog

гварде́йский

гварді́йський

(relational, military) guard (squad responsible for protecting something)

(relational, military) Guards (in the names of units)


чыстка

be-noun

чы́стка • (čýstka) f inan (genitive чы́сткі, nominative plural чы́сткі, genitive plural чы́стак)

чы́стка (canonical)
čýstka (romanization)
чы́сткі (genitive)
чы́сткі (nominative plural)
чы́стак (genitive plural)
чы́стка (nominative singular)
чы́сткі (nominative plural)
чы́сткі (genitive singular)
чы́стак (genitive plural)
чы́стцы (dative singular)
чы́сткам (dative plural)
чы́стку (accusative singular)
чы́сткі (accusative plural)
чы́сткай (instrumental singular)
чы́сткаю (instrumental singular)
чы́сткамі (instrumental plural)
чы́стцы (locative singular)
чы́стках (locative plural)
чы́сткі (count-form plural)
czystka (alternative)
čystka (alternative)

чы́сціць (čýscicʹ) + -ка (-ka). Compare Polish czystka, Russian чи́стка (čístka).

suffix

чы́сціць (čýscicʹ) + -ка (-ka)

Чы́стка патрэ́бна. З некато́рымі рабо́тнікамі пры́йдзецца развіта́цца.

Čýstka patrébna. Z njekatórymi rabótnikami prýjdzjecca razvitácca.

A purge is necessary. We will have to say goodbye to some workers.


ар'ергард

be-noun

ар'ерга́рд<>

ар'ерга́рд • (arʺjerhárd) m inan (genitive ар'ерга́рда, nominative plural ар'ерга́рды, genitive plural ар'ерга́рдаў)

ар'ерга́рд (canonical)
arʺjerhárd (romanization)
ар'ерга́рда (genitive)
ар'ерга́рды (nominative plural)
ар'ерга́рдаў (genitive plural)
ар'ерга́рд (nominative singular)
ар'ерга́рды (nominative plural)
ар'ерга́рда (genitive singular)
ар'ерга́рдаў (genitive plural)
ар'ерга́рду (dative singular)
ар'ерга́рдам (dative plural)
ар'ерга́рд (accusative singular)
ар'ерга́рды (accusative plural)
ар'ерга́рдам (instrumental singular)
ар'ерга́рдамі (instrumental plural)
ар'ерга́рдзе (locative singular)
ар'ерга́рдах (locative plural)
ар'ерга́рды (count-form plural)
arjerhard (alternative)

be-ndecl

ар'ерга́рд<>

From French arrière-garde, possibly via Russian арьерга́рд (arʹjergárd).


дзот

be-noun

дзот • (dzot) m inan (genitive дзо́та, nominative plural дзо́ты, genitive plural дзо́таў)

dzot (romanization)
дзо́та (genitive)
дзо́ты (nominative plural)
дзо́таў (genitive plural)
дзот (nominative singular)
дзо́ты (nominative plural)
дзо́та (genitive singular)
дзо́таў (genitive plural)
дзо́ту (dative singular)
дзо́там (dative plural)
дзот (accusative singular)
дзо́ты (accusative plural)
дзо́там (instrumental singular)
дзо́тамі (instrumental plural)
дзо́це (locative singular)
дзо́тах (locative plural)
дзо́ты (count-form plural)
dzot (alternative)

Borrowed from Russian ДЗОТ (DZOT), an initialism of де́рево-земляна́я огнева́я то́чка (dérevo-zemljanája ognevája tóčka, literally “wood-earth firing point”).

Ім трэ́ба было́ непрыкме́тна падабра́цца і, калі́ Ермако́ў пачне́ штурм паўста́нка, закі́даць дзот грана́тамі, прыму́сіць яго́ сці́хнуць.

1952, Ivan Melezh, Мінскі напрамак [The Minsk Line of Advance]:

They had to get closer to the pillbox without getting noticed and, when Jermakoŭ were due to start an assault on the halt, shower the pillbox with grenades to suppress it.

Im tréba byló njeprykmjétna padabrácca i, kalí Jermakóŭ pačnjé šturm paŭstánka, zakídacʹ dzot hranátami, prymúsicʹ jahó scíxnucʹ.

(military) pillbox; bunker; wood and earthen weapon emplacement


набой

набо́й • (nabój) m inan (genitive набо́ю, nominative plural набо́і, genitive plural набо́яў)

набо́й (canonical)
nabój (romanization)
набо́ю (genitive)
набо́і (nominative plural)
набо́яў (genitive plural)
набо́й (nominative singular)
набо́і (nominative plural)
набо́ю (genitive singular)
набо́яў (genitive plural)
набо́ю (dative singular)
набо́ям (dative plural)
набо́й (accusative singular)
набо́і (accusative plural)
набо́ем (instrumental singular)
набо́ямі (instrumental plural)
набо́і (locative singular)
набо́ях (locative plural)
набо́і (count-form plural)
naboj (alternative)

The etymology is uncertain. It's either deverbal from набі́ць (nabícʹ) or borrowed from Polish nabój. Compare Ukrainian набі́й (nabíj).

(firearms) charge (a measured amount of powder and/or shot in a cartridge)

V jedný vesnici za Pelhřimovem byl nějaký učitel Marek a ten chodil za dcerou hajnýho Špery, a ten mu dal vzkázat, že jestli se bude s holkou scházet v lese, že mu, když ho potká, pustí do zadnice z ručnice štětiny se solí.

1931 [1923], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка. Частка першая [The Good Soldier Švejk. Volume one], Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 159:

In our village there was a teacher named Marek. This teacher started hanging out with the gamekeeper Špera's daughter. The gamekeeper warned him that if he were to ever encounter him dating his daughter in the forest, then he, the gamekeeper, would shoot a round of chopped bristles with salt from his rifle into the guy's backside.

Byŭ u nas na vjóscy nastáŭnik, prózʹviščam Márek. Héty nastáŭnik zʹnjúxaŭsja z dačkój ljasʹniká Špéry. Ljasʹník nakazáŭ jamú, što kalí jon búdzje sustrakácca ŭ ljésje z jahónaju dačkój, dyk jon, ljasʹník, abý tólʹki natrápiŭ na jahó, usýpje jamú sa strélʹby ŭ azádak nabój narézanaje ščacíny z sólʹlju.

(firearms, dated) round (a firearm cartridge, bullet, or any individual ammunition projectile)

Акрамя таго, дзяржаўная газэта падкрэсьліла, што ў зоне вучэньняў «катэгарычна забараняецца збор мэталічнага лому і асабліва неразарваных набояў».

2022 February 9, “Эколягі заявілі, што вайсковыя вучэньні пашкодзяць флёры і фаўне Нацыянальнага парку «Прыпяцкі»”, in Беларуская служба Радыё «Свабода», archived from the original on 2024-10-07:

In addition, the state newspaper emphasized that "the collection of scrap metal and especially unexploded ordnance is strictly prohibited" in the training zone.

Akramja tahó, dzjaržaŭnaja hazeta padkresʹlila, što ŭ zónje vučenʹnjaŭ “kateharyčna zabaranjajecca zbor metaličnaha lómu i asabliva njerazarvanyx nabójaŭ”.

(weaponry, dated) shell (the casing of a self-contained single-unit artillery projectile)


шпіталь

шпіта́ль • (špitálʹ) m inan (genitive шпіта́ля, nominative plural шпіта́лі, genitive plural шпіта́ляў)

шпіта́ль (canonical)
špitálʹ (romanization)
шпіта́ля (genitive)
шпіта́лі (nominative plural)
шпіта́ляў (genitive plural)
шпіта́ль (nominative singular)
шпіта́лі (nominative plural)
шпіта́ля (genitive singular)
шпіта́ляў (genitive plural)
шпіта́лю (dative singular)
шпіта́лям (dative plural)
шпіта́ль (accusative singular)
шпіта́лі (accusative plural)
шпіта́лем (instrumental singular)
шпіта́лямі (instrumental plural)
шпіта́лі (locative singular)
шпіта́лях (locative plural)
шпіта́лі (count-form plural)
špital (alternative)

Be-шпіталь.ogg

Borrowed from Polish szpital, from Middle High German spitāl. Compare Czech špitál and Ukrainian шпита́ль (špytálʹ).

палявы́ шпіта́ль


лідэр

((лі́дэр<pr>, лі́дэр<>))

лі́дэр • (líder) m pers or m inan (genitive лі́дэра, nominative plural лі́дэры, genitive plural лі́дэраў, relational adjective лідэрскі)

лі́дэр (canonical)
líder (romanization)
лі́дэра (genitive)
лі́дэры (nominative plural)
лі́дэраў (genitive plural)
лідэрскі (adjective relational)
лі́дэр (nominative singular)
лі́дэры (nominative plural)
лі́дэра (genitive singular)
лі́дэраў (genitive plural)
лі́дэру (dative singular)
лі́дэрам (dative plural)
лі́дэра (accusative singular)
лі́дэраў (accusative plural)
лі́дэрам (instrumental singular)
лі́дэрамі (instrumental plural)
лі́дэру (locative singular)
лі́дэрах (locative plural)
лі́дэры (count-form plural)
лі́дар (alternative)
lider (alternative)

(military, inanimate) Lider-class destroyer and cruiser


ваеннаабавязаны

ваеннаабавя́заны<+.pr>

ваеннаабавя́заны • (vajennaabavjázany) m pers (genitive ваеннаабавя́занага, nominative plural ваеннаабавя́заныя, genitive plural ваеннаабавя́заных)

ваеннаабавя́заны (canonical)
vajennaabavjázany (romanization)
ваеннаабавя́занага (genitive)
ваеннаабавя́заныя (nominative plural)
ваеннаабавя́заных (genitive plural)
ваеннаабавя́заны (nominative singular)
ваеннаабавя́заныя (nominative plural)
ваеннаабавя́занага (genitive singular)
ваеннаабавя́заных (genitive plural)
ваеннаабавя́занаму (dative singular)
ваеннаабавя́заным (dative plural)
ваеннаабавя́занага (accusative singular)
ваеннаабавя́заных (accusative plural)
ваеннаабавя́заным (instrumental singular)
ваеннаабавя́занымі (instrumental plural)
ваеннаабавя́заным (locative singular)
ваеннаабавя́заных (locative plural)
vajennaabaviazany (alternative)

be-ndecl

ваеннаабавя́заны<+.pr>

Be-ваеннаабавязаны.ogg

вае́нны (vajénny, “military”) + -а- (-a-) + абавя́заны (abavjázany, “obliged”). Compare Russian военнообя́занный (vojennoobjázannyj), and more distantly Ukrainian військовозобов'я́заний (vijsʹkovozobovʺjázanyj).

cog

военнообя́занный

військовозобов'я́заний

(military) person liable for military service, person subject to military call-up, conscriptable person


праціўнік

be-noun

праці́ўнік<pr>

праці́ўнік • (pracíŭnik) m pers (genitive праці́ўніка, nominative plural праці́ўнікі, genitive plural праці́ўнікаў)

праці́ўнік (canonical)
pracíŭnik (romanization)
праці́ўніка (genitive)
праці́ўнікі (nominative plural)
праці́ўнікаў (genitive plural)
праці́ўнік (nominative singular)
праці́ўнікі (nominative plural)
праці́ўніка (genitive singular)
праці́ўнікаў (genitive plural)
праці́ўніку (dative singular)
праці́ўнікам (dative plural)
праці́ўніка (accusative singular)
праці́ўнікаў (accusative plural)
праці́ўнікам (instrumental singular)
праці́ўнікамі (instrumental plural)
праці́ўніку (locative singular)
праці́ўніках (locative plural)
праці́ўнікі (count-form plural)
praciŭnik (alternative)

be-ndecl

праці́ўнік<pr>

Inherited from Old Ruthenian проти́вникъ (protívnik), from Proto-Slavic *protivьnikъ. By surface analysis, праці́ўны (pracíŭny) + -нік (-nik). Cognate with Polish przeciwnik and Russian and Ukrainian проти́вник (protývnyk).

cog

Праціўнік авалодаў Оршай, буйныя рухомыя сілы яго прасоўваюцца ў напрамку Барысава і ўжо дайшлі да ракі Бобр.

1996, Уладзімір Іосіфавіч Лемяшонак, Вызваленне — без грыфа «Сакрэтна!», Minsk: Полымя, page 98:

The enemy has seized Orsha. Large mobile forces are advancing toward Barysaw and have already reached the Bobr river.

Praciŭnik avalódaŭ Óršaj, bujnyja ruxómyja sily jahó prasóŭvajucca ŭ napramku Barysava i ŭžo dajšli da raki Bobr.

(military, collective) enemy, hostiles (a hostile force or nation)


часць

be-noun

часць • (čascʹ) f inan (genitive ча́сці, nominative plural ча́сці, genitive plural часце́й)

čascʹ (romanization)
ча́сці (genitive)
ча́сці (nominative plural)
часце́й (genitive plural)
часць (nominative singular)
ча́сці (nominative plural)
ча́сці (genitive singular)
часце́й (genitive plural)
ча́сці (dative singular)
часця́м (dative plural)
часць (accusative singular)
ча́сці (accusative plural)
ча́сцю (instrumental singular)
часця́мі (instrumental plural)
ча́сці (locative singular)
часця́х (locative plural)
ча́сці (count-form plural)
часьць (alternative Taraškievica)
čaść (alternative)

Inherited from Old Ruthenian часть (častʹ), from Old East Slavic чѧсть (čęstĭ), from Proto-Slavic *čęstь. Compare Polish część, Russian часть (častʹ).

inh+

пяхо́тныя часці


халоп

be-noun

хало́п • (xalóp) m pers (genitive хало́па, nominative plural хало́пы, genitive plural хало́паў, feminine хало́пка, relational adjective хало́пскі)

хало́п (canonical)
xalóp (romanization)
хало́па (genitive)
хало́пы (nominative plural)
хало́паў (genitive plural)
хало́пка (feminine)
хало́пскі (adjective relational)
хало́п (nominative singular)
хало́пы (nominative plural)
хало́па (genitive singular)
хало́паў (genitive plural)
хало́пу (dative singular)
хало́пам (dative plural)
хало́па (accusative singular)
хало́паў (accusative plural)
хало́пам (instrumental singular)
хало́памі (instrumental plural)
хало́пе (locative singular)
хало́пах (locative plural)
хало́пы (count-form plural)

Inherited from Old East Slavic холопъ (xolopŭ), from Proto-Slavic *xolpъ. Cognate with Russian and Ukrainian холо́п (xolóp).


позва

be-noun

по́зва • (pózva) f inan (genitive по́звы, nominative plural по́звы, genitive plural по́зваў)

по́зва (canonical)
pózva (romanization)
по́звы (genitive)
по́звы (nominative plural)
по́зваў (genitive plural)
по́зва (nominative singular)
по́звы (nominative plural)
по́звы (genitive singular)
по́зваў (genitive plural)
по́зве (dative singular)
по́звам (dative plural)
по́зву (accusative singular)
по́звы (accusative plural)
по́звай (instrumental singular)
по́зваю (instrumental singular)
по́звамі (instrumental plural)
по́зве (locative singular)
по́звах (locative plural)
по́звы (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian позва (pozva).

inh+

Švejk, když mu přinesli vyrozumění, že se má za týden dostavit na Střelecký ostrov k lékařské prohlídce, ležel právě v posteli, stižen opětně revmatismem.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 50:

When they brought Švejk a summons to appear for military conscription on Střelecký island in a week, he was lying in bed, bent over once again by rheumatism.

Kali Švejku prynjesʹli pózvu, kab jon praz tydzjenʹ zʹjaviŭsja na Straljeckuju vyspu na vajskóvy nabór, jon ljažaŭ u lóžku, skurčany znoŭ ramatusam.

(military) call-up papers, draft papers (an order to report for military service)