сапернік

be-noun

сапе́рнік<pr>

сапе́рнік • (sapjérnik) m pers (genitive сапе́рніка, nominative plural сапе́рнікі, genitive plural сапе́рнікаў, feminine сапе́рніца, relational adjective сапе́рніцкі)

сапе́рнік (canonical)
sapjérnik (romanization)
сапе́рніка (genitive)
сапе́рнікі (nominative plural)
сапе́рнікаў (genitive plural)
сапе́рніца (feminine)
сапе́рніцкі (adjective relational)
сапе́рнік (nominative singular)
сапе́рнікі (nominative plural)
сапе́рніка (genitive singular)
сапе́рнікаў (genitive plural)
сапе́рніку (dative singular)
сапе́рнікам (dative plural)
сапе́рніка (accusative singular)
сапе́рнікаў (accusative plural)
сапе́рнікам (instrumental singular)
сапе́рнікамі (instrumental plural)
сапе́рніку (locative singular)
сапе́рніках (locative plural)
сапе́рнікі (count-form plural)
супе́рнік (alternative)

be-ndecl

сапе́рнік<pr>

Inherited from Old Ruthenian суперникъ (supernik). Compare Russian сопе́рник (sopérnik).

inh+

In the course of these remarks, delivered with great majesty and grandeur, Mr. Dombey had truly revealed the secret feelings of his breast. An indescribable distrust of anybody stepping in between himself and his son; a haughty dread of having any rival or partner in the boy’s respect and deference;

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 40:

U hetaj pramóvje, skazanaj vjelʹmi vjelična i ŭnušalʹna, mister Dómbi sapraŭdy vykryŭ patajemnyja svaje pačucci. Bjaskóncaje njedavjerʺje da ŭsjakaha, xto móža stacʹ pamiž im i jahó synam; hanarysty strax sustrecʹ sapjernika abó čalavjeka, z jakim davjadzjecca dzjalicʹ pavažannje i pryvjazanascʹ xlópčyka;

He was witness to that final and rapturous embrace, that caused him to strike his foot nervously against the pebbles, and make that noise that had scared the cicadas into silence. Why at that moment did he not spring forward—put a termination to the intolerable tête-à-tête—and with a blow of his bowie-knife lay his rival low—at his own feet and that of his mistress?

1941 [1865], Mayne Reid, translated by Уладзімір Ляўданскі, Коннік без галавы, Minsk: ДВБ, translation of The Headless Horseman, page 107:

He witnessed their rapturous embrace. At that moment, a desire ignited within him—to plunge a knife into his rival and cast the lifeless body at the feet of his mistress—but he didn’t dare to act on it.

Jon byŭ svjedkaj ix strasnyx abdymkaŭ. I tut u jahó zaharelasja žadannje ŭsadzicʹ nož u svajhó sapjernika i kinucʹ jahó mjórtvym da noh kaxanki, alje jon nje asmjeliŭsja na heta.

rival (a competitor with the same goal as another, or striving to attain the same thing)

Without further parley the major parted from the unfortunate landlord, and hurried across the threshold into the street, whither the combatants, who had gone out by separate doors, had already preceded him.

1941 [1865], Mayne Reid, translated by Уладзімір Ляўданскі, Коннік без галавы, Minsk: ДВБ, translation of The Headless Horseman, page 80:

With these words, the major parted from the bewildered innkeeper and hurried out into the street, where he met up with the antagonists, who had already gone out by separate doors.

Pry hetyx slóvax majór pakinuŭ zbjantežanaha haspadara tavjerny i paspjašaŭsja vyjsci na vulicu, dzje sustreŭ sapjernikaŭ, jakija ŭžo ranjej vyšli praz róznyja dzvjery.

adversary, antagonist, opponent (one who opposes another physically in a fight, sport, game, or competition)

As the time went by, he had fewer and fewer fights. Men despaired of matching him with an equal, and Beauty Smith was compelled to pit wolves against him.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 137:

As the time went by, he had fewer and fewer fights. The dog-fight enthusiasts despaired of matching him with a worthy peer, and Beauty Smith was compelled to pit wolves against White Fang.

Alje pastupóva bicca pryxódzilasja ŭsjo radzjej i radzjej. Amatary sabačyx bajóŭ užó stracili nadzjeju znajsci jamu vartaha supjernika, i Pryhažunu Smitu nje astavalasja ničóha inšaha, jak vystaŭljacʹ suprócʹ Bjelaha Klyka vaŭkóŭ.

equal, peer (somebody who is, or something that is, at a level or of a value equal to that of something else)


апанент

be-noun

апане́нт<M.pr>

апане́нт • (apanjént) m pers (genitive апане́нта, nominative plural апане́нты, genitive plural апане́нтаў)

апане́нт (canonical)
apanjént (romanization)
апане́нта (genitive)
апане́нты (nominative plural)
апане́нтаў (genitive plural)
апане́нт (nominative singular)
апане́нты (nominative plural)
апане́нта (genitive singular)
апане́нтаў (genitive plural)
апане́нту (dative singular)
апане́нтам (dative plural)
апане́нта (accusative singular)
апане́нтаў (accusative plural)
апане́нтам (instrumental singular)
апане́нтамі (instrumental plural)
апане́нце (locative singular)
апане́нтах (locative plural)
апане́нты (count-form plural)
апонэ́нт (alternative obsolete)
опонэ́нт (alternative obsolete)
апанэ́нт (alternative Taraškievica)

be-ndecl

апане́нт<M.pr>

Ultimately from Latin oppōnēns. Compare Polish oponent, Russian оппоне́нт (opponént) and Ukrainian опоне́нт (oponént).

Гэта сцэнка ёсьць характэрнай для XVII ст. і дае нам абразок тагачасных на рэлігійную тэму спрэчак, цікаўна яна таксама фігурай опонэнта — праваслаўнага селяніна.

1924, Francišak Alachnovič, Беларускі тэатр, Vilnius: Беларускае грамадзянскае сабраньне, page 37:

This skit is characteristic of the 17th century and gives us a glimpse of the religious debates of the time. It's also interesting because of the opponent's figure—an Orthodox peasant.

Heta scenka josʹcʹ xarakternaj dlja XVII st. i daje nam abrazók tahačasnyx na relihijnuju temu sprečak, cikaŭna jana taksama fihuraj oponenta — pravaslaŭnaha sjeljanina.

Барыс, прытрымай, браце, яго, бо‘ я зараз супроць выкажуся, значыцца, як гэта кажуць: апонэнтам буду…

1928, Ілья Гурскі, Дрыгва, Minsk: ДВБ, page 87:

Barys, bro, hold him back, because I'm about to voice my disagreement. That means, as they say, I'll be an opponent…

Barys, prytrymaj, bracje, jahó, bo‘ ja zaraz suprócʹ vykažusja, značycca, jak heta kažucʹ: apónentam budu…

Акрамя таго, мілы мой апанент, дазвольце вам паведаміць яшчэ адно меркаванне.

1940 [1865], Jules Verne, anonymous translator, З пушкі на Луну, Minsk: ДВБ, translation of De la Terre à la Lune, page 169; English translation from Lewis Page Mercier, transl., From the Earth to the Moon, 1873:

Moreover, my amiable contradictor, permit me to submit to you one further observation.

Akramja tahó, mily moj apanjent, dazvólʹcje vam pavjedamicʹ jašče adnó mjerkavannje.

contradicter, opponent (one who opposes another in words in a dispute, argument or controversy)


прыхільнік

be-noun

прыхі́льнік<pr>

прыхі́льнік • (pryxílʹnik) m pers (genitive прыхі́льніка, nominative plural прыхі́льнікі, genitive plural прыхі́льнікаў)

прыхі́льнік (canonical)
pryxílʹnik (romanization)
прыхі́льніка (genitive)
прыхі́льнікі (nominative plural)
прыхі́льнікаў (genitive plural)
прыхі́льнік (nominative singular)
прыхі́льнікі (nominative plural)
прыхі́льніка (genitive singular)
прыхі́льнікаў (genitive plural)
прыхі́льніку (dative singular)
прыхі́льнікам (dative plural)
прыхі́льніка (accusative singular)
прыхі́льнікаў (accusative plural)
прыхі́льнікам (instrumental singular)
прыхі́льнікамі (instrumental plural)
прыхі́льніку (locative singular)
прыхі́льніках (locative plural)
прыхі́льнікі (count-form plural)
prychilnik (alternative)

be-ndecl

прыхі́льнік<pr>

From прыхі́льны (pryxílʹny) + -нік (-nik). Compare Ukrainian прихи́льник (pryxýlʹnyk).

The loyal servants of the British crown had given to one of these forest fastnesses the name of William Henry, and to the other that of Fort Edward;

1940 [1826], James Fenimore Cooper, anonymous translator, Апошні з магікан, Minsk: ДВБ, translation of The Last of the Mohicans, page 6:

Adnó z hetyx umacavannjaŭ vjernyja pryxilʹniki anhlijskaj karóny nazvali fórtam Uilʹjam-Hjenry, a druhóje — fórtam Eduard.

adherent, supporter (a person who supports, promotes, advocates or champions a cause, movement, or political party)

The costume of the votary of music had undergone no other alteration from that so lately described, except that he had covered his bald head with the triangular beaver, which had not proved sufficiently alluring to excite the cupidity of any of his captors.

1940 [1826], James Fenimore Cooper, anonymous translator, Апошні з магікан, Minsk: ДВБ, translation of The Last of the Mohicans, pages 377-378:

Adzjety byŭ pryxilʹnik muzyki ŭsjo taksama-ž, tólʹki ŭ dadatak da svajhó ŭbrannja jon prykryŭ jašče lysuju halavu tróxkutnym kapjeljušóm, jaki akazaŭsja njedastatkóva pryvabnym, kab uzbudzicʹ prahnascʹ kahó-njebudzʹ z zlódzjejaŭ.

enthusiast, votary (someone who is devoted to a particular pursuit)

White Fang's backers were correspondingly depressed, and refused bets of ten to one and twenty to one, though one man was rash enough to close a wager of fifty to one.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 142:

Pryxilʹniki-ž Bjelaha Klyka zasumavali i admaŭljalisja pastavicʹ dzjesjacʹ suprócʹ adnahó i dvaccacʹ suprócʹ adnahó, xocʹ znajšóŭsja adzin, jaki nje pabajaŭsja prynjacʹ zaklad u pjacʹdzjesjat suprócʹ adnahó.

Michel Ardan parvint heureusement à se dérober aux dernières étreintes de ses vigoureux admirateurs;

1940 [1865], Jules Verne, anonymous translator, З пушкі на Луну, Minsk: ДВБ, translation of De la Terre à la Lune, page 174:

Here Michel Ardan skillfully managed to break free from the powerful embraces of his vigorous admirers.

Tut Mišelʹ Ardan zdóljeŭ pa-majstersku vyzvalicca ad mahutnyx abdymkaŭ svaix palkix pryxilʹnikaŭ.

admirer, fan (a person who is fond of something or someone, especially an admirer of a performer or aficionado of a sport)


аматар

be-noun

ама́тар • (amátar) m pers (genitive ама́тара, nominative plural ама́тары, genitive plural ама́тараў)

ама́тар (canonical)
amátar (romanization)
ама́тара (genitive)
ама́тары (nominative plural)
ама́тараў (genitive plural)
ама́тар (nominative singular)
ама́тары (nominative plural)
ама́тара (genitive singular)
ама́тараў (genitive plural)
ама́тару (dative singular)
ама́тарам (dative plural)
ама́тара (accusative singular)
ама́тараў (accusative plural)
ама́тарам (instrumental singular)
ама́тарамі (instrumental plural)
ама́тару (locative singular)
ама́тарах (locative plural)
ама́тары (count-form plural)
amatar (alternative)

Borrowed from Polish amator. Ultimately from Latin amātor. Compare Ukrainian ама́тор (amátor).

"Fellow," said Prince John, "I guessed by thy insolent babble thou wert no true lover of the long-bow, and I see thou darest not adventure thy skill among such merry-men as stand yonder."

1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 86:

"Hey, fellow," said Prince John, "considering your insolent babble, I guessed you aren't a true lover of archery. It looks like you don't dare to show your skill."

— Hej, malajčyna, — skazaŭ prync Ióan, — mjarkujučy pa tvajój naxabnaj balbatni, ja tak i dumaŭ, što ty nje sapraŭdny amatar straljannja z luka. Jak vidacʹ, ty nje advažvaješsja pakazacʹ svajó majsterstva.

He was a great musical amateur in his way—after business; and had a paternal affection for his violoncello,

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 127:

Jon pa-svójmu byŭ vjalikim amataram muzyki — paslja služby; i adčuvaŭ bacʹkaŭskuju pryvjazanascʹ da svajój vialančeli.

amateur, lover, devotee, fan (a person who is fond of something)

Вось як стварыўся тэатр, каторы пасьля згуртаваў паважныя акторскія сілы, сярод іх — даволі ведамыя імёны, а такжа аматараў, часта адзначаўшыхся запраўдным талентам.

1937, Francišak Alachnovič, У капцюрох ГПУ [In the Claws of the GPU], Vilnius: Друкарня І. Баеўскага, page 114:

That's how a theater was created, which later brought together a respectable lineup of actors, including quite well-known names, as well as amateurs who often demonstrated genuine talent.

Vosʹ jak stvaryŭsja teatr, katóry pasʹlja zhurtavaŭ pavažnyja aktórskija sily, sjaród ix — davóli vjedamyja imjóny, a takža amataraŭ, časta adznačaŭšyxsja zapraŭdnym taljentam.

Прафэсіянал ведае глыбока і вузка. Аматар бачыць праблему цалкам і шырока, хоць і павярхоўна.

2007, Кастусь Травень, “Зьбег спрыяльных абставінаў”, in Маўчы і будзь хітрым, Minsk: Народная кніга; republished as Маўчы і будзь хітрым (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

A professional's knowledge is deep and narrow. An amateur sees the problem as a whole and broadly, albeit superficially.

Prafesijanal vjedaje hlybóka i vuzka. Amatar bačycʹ prabljemu calkam i šyróka, xocʹ i pavjarxóŭna.

amateur (a person attached to a particular pursuit, study, science, or art without engaging in it professionally)


прафесіянал

прафесіяна́л<pr>

прафесіяна́л • (prafjesijanál) m pers (genitive прафесіяна́ла, nominative plural прафесіяна́лы, genitive plural прафесіяна́лаў)

прафесіяна́л (canonical)
prafjesijanál (romanization)
прафесіяна́ла (genitive)
прафесіяна́лы (nominative plural)
прафесіяна́лаў (genitive plural)
прафесіяна́л (nominative singular)
прафесіяна́лы (nominative plural)
прафесіяна́ла (genitive singular)
прафесіяна́лаў (genitive plural)
прафесіяна́лу (dative singular)
прафесіяна́лам (dative plural)
прафесіяна́ла (accusative singular)
прафесіяна́лаў (accusative plural)
прафесіяна́лам (instrumental singular)
прафесіяна́ламі (instrumental plural)
прафесіяна́ле (locative singular)
прафесіяна́лах (locative plural)
прафесіяна́лы (count-form plural)
прафэсіяна́л (alternative Taraškievica)

be-ndecl

прафесіяна́л<pr>

Compare Russian профессиона́л (professionál).

cog

профессиона́л

Scouts were sent out in advance; and professed “trackers” employed to pick up, and interpret the “sign.”

1941 [1865], Mayne Reid, translated by Уладзімір Ляўданскі, Коннік без галавы, Minsk: ДВБ, translation of The Headless Horseman, page 119:

Napjerad byli vyslany razvjedčyki i prafjesijanaly-sljedapyty, na abavjazku jakix ljažala znaxódzicʹ sljady i razhadvacʹ ix značennje.

professional (a person who belongs to a profession and earns their living from it)

The hangmen, too, appear in a hurry—as if they were in dread of another interruption. They manipulate the rope with the ability of experienced executioners.

1941 [1865], Mayne Reid, translated by Уладзімір Ляўданскі, Коннік без галавы, Minsk: ДВБ, translation of The Headless Horseman, page 210:

The executioners are also in a hurry, fearing a new delay. They handle the rope with the agility of seasoned professionals.

Katy taksama spjašajucca, bajučysja nóvaj zatrymki. Jany arudujucʹ vjaróŭkaj sa sprytnascju spraktykavanyx prafjesijanalaŭ.


дылетант

be-noun

дылета́нт<pr>

дылета́нт • (dyljetánt) m pers (genitive дылета́нта, nominative plural дылета́нты, genitive plural дылета́нтаў, feminine дылета́нтка)

дылета́нт (canonical)
dyljetánt (romanization)
дылета́нта (genitive)
дылета́нты (nominative plural)
дылета́нтаў (genitive plural)
дылета́нтка (feminine)
дылета́нт (nominative singular)
дылета́нты (nominative plural)
дылета́нта (genitive singular)
дылета́нтаў (genitive plural)
дылета́нту (dative singular)
дылета́нтам (dative plural)
дылета́нта (accusative singular)
дылета́нтаў (accusative plural)
дылета́нтам (instrumental singular)
дылета́нтамі (instrumental plural)
дылета́нце (locative singular)
дылета́нтах (locative plural)
дылета́нты (count-form plural)
dyletant (alternative)

be-ndecl

дылета́нт<pr>

Borrowed from Russian дилета́нт (diletánt), ultimately from Italian dilettante. Compare Polish dyletant.

bor+

“A gross cartoon. Music? Your dear fool of a mother spent hundreds on lessons. You've dabbled and failed. You've never even earned a five-dollar piece by accompanying some one at a concert. Your songs?—rag-time rot that's never printed and that's sung only by a pack of fake Bohemians.”

1947 [1911], Jack London, “Смак мяса”, in Мікола Лупсякоў, transl., Смок Белью, Minsk: ДВБ, translation of The Taste of the Meat, page 8:

— Najhrubjejšaja karykatura! A muzyka! Tvaja pjaščótnaja, alje njerazvažlivaja maci vykidvala na tvaje ŭróki sótni dalaraŭ. Alje ty i tut zastaŭsja dyljetantam i njaŭdačnikam. Ty ni razu nje zarabiŭ xócʹ-by pjacʹ dalaraŭ, akampanirujučy kamu-njebudzʹ u kancercje. A tvaje pjesjenʹki! Takaja drabnica, jakuju nixtó nje žadaje vydavacʹ. Ix raspjavaje tólʹki natóŭp hetyx žulikaŭ z bahjemy.

Так што Ганс Глюке недарма лічыў сябе не якім там дылетантам, а сапраўдным знаўцам мастацтва.

1961, Раман Карпавіч Сабаленка, Іду ў жыццё; republished as “Іду ў жыццё”, in Раман Сабаленка (Творы ў двух тамах; 2), Minsk: Мастацкая літаратура, 1983, page 388:

So it was not without reason that Hans Gluck considered himself not just some dilettante, but a true connoisseur of art.

Tak što Hans Hljukje njedarma ličyŭ sjabje nje jakim tam dyljetantam, a sapraŭdnym znaŭcam mastactva.

(sometimes derogatory) dabbler, dilettante (a person with a general but superficial interest in any art or a branch of knowledge)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


працяг

be-noun

праця́г • (pracjáh) m inan (genitive праця́гу, uncountable)

праця́г (canonical)
pracjáh (romanization)
праця́гу (genitive)
праця́г (nominative singular)
праця́гу (genitive singular)
праця́гу (dative singular)
праця́г (accusative singular)
праця́гам (instrumental singular)
праця́гу (locative singular)

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

Deverbal from праця́гваць (pracjáhvacʹ). Or maybe alternatively inherited from Old Ruthenian протꙗгъ (protjah) at least for one sense.

inh+

Калі мы беларусы блізка нясходзіліся з нашымі суседзямі Расеяй і Польшчай — мы мелі сваю магутную дзержаву, на працягу якой ад Буга, Нарэва і да Дняпра панавала вольнасьць, здольнасьць і поўны дастатак.

1921, В. Лесавік, Наша крыўда, Беласток, page 3:

When we, the Belarusians, did not closely align with our neighbors, Russia and Poland, we had a powerful state of our own—spanning from the Bug and Narew rivers to the Dnieper—where freedom, competence, and prosperity thrived.

Kali my bjelarusy blizka njasxódzilisja z našymi susjedzjami Rasjejaj i Pólʹščaj — my mjeli svaju mahutnuju dzjeržavu, na pracjahu jakój ad Buha, Nareva i da Dnjapra panavala vólʹnasʹcʹ, zdólʹnasʹcʹ i póŭny dastatak.

Зразумела, на тысячакілёмэтравым працягу знойдуцца і яшчэ месцы (апрача вышэйпамянёнага Тжыладжапа), дзе ёсьць голяндзкія адміністрацыйныя ўстановы, галоўным чынам, вайсковая варта.

1929, Janka Maŭr, Амок, Minsk: ДВБ, page 128:

Of course, along the thousand-kilometer span, other locations can also be found (besides the aforementioned Tjilatjap) that host Dutch administrative establishments, primarily military outposts.

Zrazumjela, na tysjačakiljómetravym pracjahu znójducca i jašče mjescy (aprača vyšejpamjanjónaha Tžyladžapa), dzje josʹcʹ hóljandzkija administracyjnyja ŭstanóvy, halóŭnym čynam, vajskóvaja varta.

У гэткім становішчы, бяспытальна, яна прайшла ўвесь працяг дарожкі, вярнулася назад і заламала направа.

1929, Ciška Hartny, На новым месцы (Цішка Гартны. Творы; 2), Менск: ДВБ, page 310:

In this condition, she undoubtedly walked the entire length of the alley, returned back, and then veered to the right.

U hetkim stanóviščy, bjaspytalʹna, jana prajšla ŭvjesʹ pracjah daróžki, vjarnulasja nazad i zalamala naprava.

extent, stretch, length, span (a portion of something by length)

на праця́гу

Працяг сьвяткаваньня адбываўся ў залі.

1929, Janka Maŭr, Амок, Minsk: ДВБ, page 171:

The continuation of the celebration took place in a hall.

Pracjah sʹvjatkavanʹnja adbyvaŭsja ŭ zali.

continuation (the act or state of continuing)

“It's only a several weeks' vacation,” he explained. “You'll have to get some gink to dope out instalments for that serial. Sorry, old man, but my health demands it. I'll kick in twice as hard when I get back.”

1947 [1911], Jack London, “Смак мяса”, in Мікола Лупсякоў, transl., Смок Белью, Minsk: ДВБ, translation of The Taste of the Meat, page 10:

"I'm going on vacation for a few weeks," he explained. "Find someone who can keep writing the continuation of the novel during this time. Sorry, my friend, but my health demands it. I'll tackle the work with twice the energy when I get back."

“Jedu ŭ vódpusk na njekalʹki tydnjaŭ, — rastlumačyŭ jon. — Padšukajcje na hety čas kahó-njebudzʹ, xto móh-by pisacʹ pracjah ramana. Mnje vjelʹmi škada, sjabra, alje sprava idzje ab maim zdaróŭi. Vjarnuŭšysja, ja prynaljahu na pracu z padvójenaj enjerhijaj”.

continuation (that which extends, increases, supplements, or carries on)


ссабойка

be-noun

ссабо́йка<*>

ссабо́йка • (ssabójka) f inan (genitive ссабо́йкі, nominative plural ссабо́йкі, genitive plural ссабо́ек)

ссабо́йка (canonical)
ssabójka (romanization)
ссабо́йкі (genitive)
ссабо́йкі (nominative plural)
ссабо́ек (genitive plural)
ссабо́йка (nominative singular)
ссабо́йкі (nominative plural)
ссабо́йкі (genitive singular)
ссабо́ек (genitive plural)
ссабо́йцы (dative singular)
ссабо́йкам (dative plural)
ссабо́йку (accusative singular)
ссабо́йкі (accusative plural)
ссабо́йкай (instrumental singular)
ссабо́йкаю (instrumental singular)
ссабо́йкамі (instrumental plural)
ссабо́йцы (locative singular)
ссабо́йках (locative plural)
ссабо́йкі (count-form plural)

be-ndecl

ссабо́йка<*>

By surface analysis, с (s) + сабой (sabój) + -ка (-ka).

surf

«Па малаку — ног не павалаку» — так звычайна казалі мужчыны-касцы чэрвеньскімі роснымі раніцамі, з ухвалаю пазіраючы на сваіх клапатлівых гаспадынь, якія, пакуючы ссабойку, клалі паміж лустамі добрага вясковага хлеба ладныя скрылі кіндзюка.

1996, Сяргей Іванавіч Законнікаў, Вячэра пад райскім дрэвам, Minsk: Мастацкая літаратура, →ISBN, page 143:

"Milk alone isn't enough to fuel the movement of limbs," haymakers often said during June's dewy mornings while looking approvingly at their diligent wives, who sandwiched thick slices of skilandis between slices of good village bread while preparing packed lunches.

“Pa malaku — noh nje pavalaku” — tak zvyčajna kazali mužčyny-kascy červjenʹskimi rósnymi ranicami, z uxvalaju pazirajučy na svaix klapatlivyx haspadynʹ, jakija, pakujučy ssabójku, klali pamiž lustami dóbraha vjaskóvaha xljeba ladnyja skryli kindzjuka.

— Не бойцеся, гэта з маёй ссабойкі. Ну, што мама дала з сабой на работу. А то ў спіс вас занясуць толькі сёння, дык ежу атрымаеце адно на вячэру.

2007, Natalka Babina, Рыбін горад [Down Among The Fishes], Vilnius: Інстытут беларусістыкі, →ISBN; republished as Рыбін горад, Litres, 2022, →ISBN:

"Don't be afraid, it's from my packed lunch. The one my mother gave me to take to work. You won't be added to the roster until later today, so you won't be given any other food until dinner."

— Nje bójcjesja, heta z majój ssabójki. Nu, što mama dala z sabój na rabótu. A to ŭ spis vas zanjasucʹ tólʹki sjónnja, dyk ježu atrymajecje adnó na vjačeru.

Пад самую ноч я крыху падсілкавалася — у мяне яшчэ заставалася крыху ссабойкі.

2014, Anastasija Azarka, Зона лёну, Международный Центр Гражданских Инициатив «НАШ ДОМ», page 45:

By nightfall, I had a small snack—I still had some leftovers from my packed lunch.

Pad samuju noč ja kryxu padsilkavalasja — u mjanje jašče zastavalasja kryxu ssabójki.

packed lunch (a meal, sandwiches or anything packed at home and intended to be eaten away from home)


скрыль

be-noun

скры́ль<M.b>

скрыль • (skrylʹ) m inan (genitive скрыля́, nominative plural скрылі́, genitive plural скрылёў, diminutive скрылёк)

skrylʹ (romanization)
скрыля́ (genitive)
скрылі́ (nominative plural)
скрылёў (genitive plural)
скрылёк (diminutive)
скрыль (nominative singular)
скрылі́ (nominative plural)
скрыля́ (genitive singular)
скрылёў (genitive plural)
скрылю́ (dative singular)
скрыля́м (dative plural)
скрыль (accusative singular)
скрылі́ (accusative plural)
скрылём (instrumental singular)
скрыля́мі (instrumental plural)
скрылі́ (locative singular)
скрыля́х (locative plural)
скрылі́ (count-form plural)
skryl (alternative)

be-ndecl

скры́ль<M.b>

Prychodzili jany ŭ bahatuju staronku, jak miadźwiedź da borci, i dzierli skryli załacistaho miodu i dušyli pčoł.

1916, “Razbojnik”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 202:

They kept coming to a rich land, like a bear to a beehive, and tore off slabs of golden honeycomb and crushed the bees.

chunk, slab, slice (a smaller piece cut off from a bigger portion of food)


астача

be-noun

аста́ча<F.sg>

аста́ча • (astáča) f inan (genitive аста́чы, uncountable)

аста́ча (canonical)
astáča (romanization)
аста́чы (genitive)
аста́ча (nominative singular)
аста́чы (genitive singular)
аста́чы (dative singular)
аста́чу (accusative singular)
аста́чай (instrumental singular)
аста́чаю (instrumental singular)
аста́чы (locative singular)

be-ndecl

аста́ча<F.sg>

Cognate with Ukrainian оста́ча (ostáča).

Калі паны афіцэры наядуцца, дык нам астачу.

1932 [1923], Jaroslav Hašek, Karel Vaněk, translated by Лукаш Калюга, Частка чацьвертая (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 4), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 31:

After the officers have eaten their fill, the leftovers will be ours.

Kali pany aficery najaducca, dyk nam astaču.

remnant, remainder (the small portion remaining of a larger thing or group)

Каб пераверыць дзяленьне, трэба дзельнік памножыць на дзель і да множыва дабавіць астачу, калі яна ёсьць; калі ўсе дзееньні зроблены праўдзіва, дык дастаецца абавязкова дзельны.

1920, Цыгельман Наум Львович, translated by Jurka Listapad, Аснаўныя пачаткі арытмэтыкі, Minsk: Друкарня Я. А. Грынблята, page 16:

To verify division, the divisor must be multiplied by the quotient, and the remainder, if any, must be added to the product; if all operations are performed correctly, the result will be always the dividend.

Kab pjeravjerycʹ dzjaljenʹnje, treba dzjelʹnik pamnóžycʹ na dzjelʹ i da mnóžyva dabavicʹ astaču, kali jana josʹcʹ; kali ŭsje dzjejenʹni zróbljeny praŭdziva, dyk dastajecca abavjazkóva dzjelʹny.

(arithmetic) residue, remainder (amount left after repeatedly subtracting divisor)


пераасэнсаванне

be-noun

пераасэнсава́нне<>

пераасэнсава́нне • (pjeraasensavánnje) n inan (genitive пераасэнсава́ння, nominative plural пераасэнсава́нні, genitive plural пераасэнсава́нняў)

пераасэнсава́нне (canonical)
pjeraasensavánnje (romanization)
пераасэнсава́ння (genitive)
пераасэнсава́нні (nominative plural)
пераасэнсава́нняў (genitive plural)
пераасэнсава́нне (nominative singular)
пераасэнсава́нні (nominative plural)
пераасэнсава́ння (genitive singular)
пераасэнсава́нняў (genitive plural)
пераасэнсава́нню (dative singular)
пераасэнсава́нням (dative plural)
пераасэнсава́нне (accusative singular)
пераасэнсава́нні (accusative plural)
пераасэнсава́ннем (instrumental singular)
пераасэнсава́ннямі (instrumental plural)
пераасэнсава́нні (locative singular)
пераасэнсава́ннях (locative plural)
пераасэнсава́нні (count-form plural)

be-ndecl

пераасэнсава́нне<>

пе‧ра‧асэн‧са‧ван‧не

From пераасэнсава́ць (pjeraasensavácʹ) + -а́нне (-ánnje).

af

пераасэнсава́ць

Гэта творчае пераасэнсаванне ў адпаведнасці з умовамі жыцця Беларусі фактаў і думак, што выкладаюцца ў творы «Хітрая механіка».

1955, Іван Мікалаевіч Лушчыцкі, “Аб светапоглядзе Адама Гурыновіча”, in Полымя, number 6, Minsk, page 145:

It is a creative reinterpretation that adapts the facts and ideas presented in the pamphlet 'Cunning Mechanics' to the realities of life in Belarus.

Heta tvórčaje pjeraasensavannje ŭ adpavjednasci z umóvami žyccja Bjelarusi faktaŭ i dumak, što vykladajucca ŭ tvóry “Xitraja mjexanika”.

Арганізатары хацелі паказаць розныя падыходы да рэлігіі з пункту гледжання аўтарскага пераасэнсавання і вольнай трактоўкі і – канонам Старога Запавету.

2024 March 21, TERRAGRAPHICA. ПАЛАЦ МАСТАЦТВА.:

The organizers wanted to show different approaches to religion from the perspective of the author's reinterpretation and free interpretation of the canons of the Old Testament.

Arhanizatary xacjeli pakazacʹ róznyja padyxódy da relihii z punktu hljedžannja aŭtarskaha pjeraasensavannja i vólʹnaj traktóŭki i – kanónam Staróha Zapavjetu.


позва

be-noun

по́зва • (pózva) f inan (genitive по́звы, nominative plural по́звы, genitive plural по́зваў)

по́зва (canonical)
pózva (romanization)
по́звы (genitive)
по́звы (nominative plural)
по́зваў (genitive plural)
по́зва (nominative singular)
по́звы (nominative plural)
по́звы (genitive singular)
по́зваў (genitive plural)
по́зве (dative singular)
по́звам (dative plural)
по́зву (accusative singular)
по́звы (accusative plural)
по́звай (instrumental singular)
по́зваю (instrumental singular)
по́звамі (instrumental plural)
по́зве (locative singular)
по́звах (locative plural)
по́звы (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian позва (pozva).

inh+

Напившись кофею, Нехлюдов пошел в кабинет, чтобы справиться в повестке, в котором часу надо быть в суде, и написать ответ княжне.

1937 [1889—1899], Leo Tolstoy, anonymous translator, Васкрасенне, Minsk: ДВБ, translation of Воскресение, page 18:

After drinking his coffee, Nekhludoff went to the cabinet to check the summons to find out when he needed to be in court, and to write a response to the princess.

Vypiŭšy kavy, Njexljudaŭ pajšóŭ u habinjet, kab davjedacca ŭ pózvje, kali treba bycʹ u sudzje, i napisacʹ adkaz knjazjóŭnje.

Švejk, když mu přinesli vyrozumění, že se má za týden dostavit na Střelecký ostrov k lékařské prohlídce, ležel právě v posteli, stižen opětně revmatismem.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 50:

When they brought Švejk a summons to appear for military conscription on Střelecký island in a week, he was lying in bed, bent over once again by rheumatism.

Kali Švejku prynjesʹli pózvu, kab jon praz tydzjenʹ zʹjaviŭsja na Straljeckuju vyspu na vajskóvy nabór, jon ljažaŭ u lóžku, skurčany znoŭ ramatusam.

(military) call-up papers, draft papers (an order to report for military service)


выжла

be-noun

вы́жла • (výžla) f animal (genitive вы́жлы, nominative plural вы́жлы, genitive plural вы́жлаў, masculine вы́жал)

вы́жла (canonical)
výžla (romanization)
вы́жлы (genitive)
вы́жлы (nominative plural)
вы́жлаў (genitive plural)
вы́жал (masculine)
вы́жла (nominative singular)
вы́жлы (nominative plural)
вы́жлы (genitive singular)
вы́жлаў (genitive plural)
вы́жле (dative singular)
вы́жлам (dative plural)
вы́жлу (accusative singular)
вы́жлаў (accusative plural)
вы́жлай (instrumental singular)
вы́жлаю (instrumental singular)
вы́жламі (instrumental plural)
вы́жле (locative singular)
вы́жлах (locative plural)
вы́жлы (count-form plural)

Он был горячий охотник. Его состояние позволяло ему держать только двух гончих и одну свору борзых;

1949 [1833], Alexander Pushkin, “Дуброўскі”, in Kuźma Čorny, transl., Выбраныя творы: А. С. Пушкін, Minsk: ДВБ, translation of Дубровский, page 412:

He was an ardent hunter. His modest fortune only permitted him to keep two harriers and one pack of greyhounds.

Jon byŭ zaŭzjaty paljaŭničy. Jahó sródki dazvaljali jamu trymacʹ tólʹki dvux hančakóŭ i adzin hurt vyžlaŭ.

female greyhound (a lean breed of dog used in hunting and racing)


імша

імша́ • (imšá) f inan (genitive імшы́, uncountable)

імша́ (canonical)
imšá (romanization)
імшы́ (genitive)
імша́ (nominative singular)
імшы́ (genitive singular)
імшы́ (dative singular)
імшу́ (accusative singular)
імшо́й (instrumental singular)
імшо́ю (instrumental singular)
імшы́ (locative singular)

Inherited from Old Ruthenian мша (mša), from Old Polish msza, from Old Czech mšě, from Middle High German messe, from Old High German missa, from Ecclesiastical Latin missa.


выгляд

вы́гляд • (výhljad) m inan (genitive вы́гляду, uncountable)

вы́гляд (canonical)
výhljad (romanization)
вы́гляду (genitive)
вы́гляд (nominative singular)
вы́гляду (genitive singular)
вы́гляду (dative singular)
вы́гляд (accusative singular)
вы́глядам (instrumental singular)
вы́глядзе (locative singular)

Old Sol endeavoured to assume a cheery look, and smiled across the little table at him as pleasantly as he could.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 87:

Stary Solʹ pasprabavaŭ prynjacʹ badzjóry vyhljad i, jak tólʹki moh, vjesjela ŭsmixnuŭsja jamu cjeraz maljenʹki stol.

look (physical appearance, visual impression)


аканіца

акані́ца • (akaníca) f inan (genitive акані́цы, nominative plural акані́цы, genitive plural акані́ц, relational adjective акані́чны)

акані́ца (canonical)
akaníca (romanization)
акані́цы (genitive)
акані́цы (nominative plural)
акані́ц (genitive plural)
акані́чны (adjective relational)
акані́ца (nominative singular)
акані́цы (nominative plural)
акані́цы (genitive singular)
акані́ц (genitive plural)
акані́цы (dative singular)
акані́цам (dative plural)
акані́цу (accusative singular)
акані́цы (accusative plural)
акані́цай (instrumental singular)
акані́цаю (instrumental singular)
акані́цамі (instrumental plural)
акані́цы (locative singular)
акані́цах (locative plural)
акані́цы (count-form plural)
акяні́ца (alternative obsolete)

Inherited from Old Ruthenian оконница (okonnica). Compare Polish okiennica and Ukrainian віко́нниця (vikónnycja).

inh+

Он просил поднять занавес у окна и открыть ставни. Ему, верно, хотелось взглянуть в последний раз на день, на свет Божий, на солнце.

1930 [1846], Fyodor Dostoevsky, translated by Jazep Pušča, Бедныя людзі, Minsk: ДВБ, translation of Бедные люди (in Russian), page 64; English translation from C. J. Hogarth, transl., Poor Folk, 1867:

He was asking me to draw aside the curtain from the window, and to open the casements. Probably he wished to take his last look at the daylight and the sun and all God’s world.

Jon prasiŭ padnjacʹ firanku na vaknje i adčynicʹ akanicu. Jamu mabycʹ xacjelasja zirnucʹ u apóšni raz na dzjenʹ, na sʹvjet bóžy, na sónca.

The dreary magnificence of the state rooms, seen imperfectly by the doubtful light admitted through closed shutters, would have answered well enough for an enchanted abode.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 230:

Panuraje xarastvó paradnyx pakójaŭ, jakija smutna byli vidacʹ u njapeŭnym svjatlje, što prabivalasja praz začynjenyja akjanicy, mahló-b umacavacʹ ujaŭljennje ab začaravanym žylli.

(usually in the plural) shutter (protective panels, usually wooden, placed over windows to block out the light)


захады

be-noun

за́хады<N.pl>

за́хады • (záxady) n inan pl (genitive за́хадаў, plural only)

за́хады (canonical)
záxady (romanization)
за́хадаў (genitive)
за́хады (nominative plural)
за́хадаў (genitive plural)
за́хадам (dative plural)
за́хады (accusative plural)
за́хадамі (instrumental plural)
за́хадах (locative plural)

be-ndecl

за́хады<N.pl>

Undertakings have been entered on, to swell the reputation of the House for vast resources, and to exhibit it in magnificent contrast to other merchants’ Houses,

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 523:

Byli vydumany zaxady z metaj razducʹ reputacyju i kredytazdólʹnascʹ firmy i pakazacʹ jaje pjeravahu nad inšymi handljóvymi firmami.

measures (actions designed to achieve some purpose)


перапёлка

be-noun

перапёлка • (pjerapjólka) f animal (genitive перапёлкі, nominative plural перапёлкі, genitive plural перапёлкак, relational adjective перапялі́ны)

pjerapjólka (romanization)
перапёлкі (genitive)
перапёлкі (nominative plural)
перапёлкак (genitive plural)
перапялі́ны (adjective relational)
перапёлка (nominative singular)
перапёлкі (nominative plural)
перапёлкі (genitive singular)
перапёлкак (genitive plural)
перапёлцы (dative singular)
перапёлкам (dative plural)
перапёлку (accusative singular)
перапёлкак (accusative plural)
перапёлкай (instrumental singular)
перапёлкаю (instrumental singular)
перапёлкамі (instrumental plural)
перапёлцы (locative singular)
перапёлках (locative plural)
перапёлкі (count-form plural)

пе‧ра‧пёл‧ка

From Proto-Slavic *perpelъ + -ка (-ka). Cognate with Russian and Ukrainian пе́репел (pérepel).

cog

Coturnix coturnix
Coturnix coturnix#Translingual


смяцяр

be-noun

смяця́р<b.pr>

смяця́р • (smjacjár) m pers (genitive смяцяра́, nominative plural смяцяры́, genitive plural смяцяро́ў, feminine смяця́рка)

смяця́р (canonical)
smjacjár (romanization)
смяцяра́ (genitive)
смяцяры́ (nominative plural)
смяцяро́ў (genitive plural)
смяця́рка (feminine)
смяця́р (nominative singular)
смяцяры́ (nominative plural)
смяцяра́ (genitive singular)
смяцяро́ў (genitive plural)
смяцяру́ (dative singular)
смяцяра́м (dative plural)
смяцяра́ (accusative singular)
смяцяро́ў (accusative plural)
смяцяро́м (instrumental singular)
смяцяра́мі (instrumental plural)
смяцяру́ (locative singular)
смяцяра́х (locative plural)
смяцяры́ (count-form plural)

be-ndecl

смяця́р<b.pr>

garbage collector (a person who collects and removes garbage)


смяцярка

be-noun

смяця́рка<pr>

смяця́рка • (smjacjárka) f pers (genitive смяця́ркі, nominative plural смяця́ркі, genitive plural смяця́рк)

смяця́рка (canonical)
smjacjárka (romanization)
смяця́ркі (genitive)
смяця́ркі (nominative plural)
смяця́рк (genitive plural)
смяця́рка (nominative singular)
смяця́ркі (nominative plural)
смяця́ркі (genitive singular)
смяця́рк (genitive plural)
смяця́рцы (dative singular)
смяця́ркам (dative plural)
смяця́рку (accusative singular)
смяця́рк (accusative plural)
смяця́ркай (instrumental singular)
смяця́ркаю (instrumental singular)
смяця́ркамі (instrumental plural)
смяця́рцы (locative singular)
смяця́рках (locative plural)
смяця́ркі (count-form plural)

be-ndecl

смяця́рка<pr>

смяця́р смяцяр#Belarusian


радовішча

be-noun

радовішча<N.(ў),(-)>

радо́вішча • (radóvišča) n inan (genitive радо́вішча, nominative plural радо́вішчы, genitive plural радо́вішчаў or радо́вішч)

радо́вішча (canonical)
radóvišča (romanization)
радо́вішча (genitive)
радо́вішчы (nominative plural)
радо́вішчаў (genitive plural)
радо́вішч (genitive plural)
радо́вішча (nominative singular)
радо́вішчы (nominative plural)
радо́вішча (genitive singular)
радо́вішчаў (genitive plural)
радо́вішч (genitive plural)
радо́вішчу (dative singular)
радо́вішчам (dative plural)
радо́вішча (accusative singular)
радо́вішчы (accusative plural)
радо́вішчам (instrumental singular)
радо́вішчамі (instrumental plural)
радо́вішчы (locative singular)
радо́вішчах (locative plural)
радо́вішчы (count-form plural)
radovišča (alternative)

be-ndecl

радовішча<N.(ў),(-)>

ра‧до‧віш‧ча

Calque of Russian месторожде́ние (mestoroždénije). First attested in 1969. Compare Ukrainian родови́ще (rodovýšče).

calque

месторожде́ние

А можа, радовішча тут адшукаў нейкае. Нафту. Дык хоча купіць зямлю, пакуль ніхто не дазнаўся, я ведаю?

He might have found some kind of deposit here. Oil, perhaps. So he might want to buy the land before anyone else finds out. How would I know?

A móža, radóvišča tut adšukaŭ njejkaje. Naftu. Dyk xóča kupicʹ zjamlju, pakulʹ nixtó nje daznaŭsja, ja vjedaju?

I took a few of my friends into the secret, however, and they suggested that we should quietly and secretly work our own little deposit, and that in this way we should earn the money which would enable us to buy the neighboring fields.

2014 [1891], Arthur Conan Doyle, “Палец інжынера”, in Ганна Янкута, transl., Прыгоды Шэрлака Холмса (зборнік), Litres (2019), translation of The Adventure of the Engineer's Thumb, →ISBN:

Ja raskazaŭ pra svajó adkryccjó njekalʹkim sjabram, i jany prapanavali patajemna raspracóŭvacʹ našaje radóvišča, kab zarabicʹ takim čynam hróšaj dlja nabyccja susjednix učastkaŭ.

Ścieny radovišča spałasavanyja mahutnymi prystupkami, pa jakich, niby murašy, pierasoŭvajucca sarakapiacitonnyja “BiełAZy”.

2021 November 30, “Vital Kalinoŭski: Cichanoŭskaja – heta symbal, jaki nas, biełarusaŭ, moža abjadnać”, in Рунь, archived from the original on 2024-09-09:

The walls of the quarry are scarred by massive terraces, on which forty-five-ton "BelAZ" trucks move like ants.


дажджом

head

дажджо́м • (daždžóm)

дажджо́м (canonical)
daždžóm (romanization)

See the etymology of the corresponding lemma form.


лапік

be-noun

ла́пік • (lápik) m inan (genitive ла́піка, nominative plural ла́пікі, genitive plural ла́пікаў)

ла́пік (canonical)
lápik (romanization)
ла́піка (genitive)
ла́пікі (nominative plural)
ла́пікаў (genitive plural)
ла́пік (nominative singular)
ла́пікі (nominative plural)
ла́піка (genitive singular)
ла́пікаў (genitive plural)
ла́піку (dative singular)
ла́пікам (dative plural)
ла́пік (accusative singular)
ла́пікі (accusative plural)
ла́пікам (instrumental singular)
ла́пікамі (instrumental plural)
ла́піку (locative singular)
ла́піках (locative plural)
ла́пікі (count-form plural)

Подаўна час яму прачнуцца і вылезьці з-пад куста: гняды конь узьбіўся на чужую пожню і выскуб тымчасам ужо добры лапік.

1926, Maksim Harecki, Ціхія песьні, Minsk: ДВБ, page 56:

It's a high time for him to wake up and crawl out from under the bush: the sorrel horse has broken into someone else's pasture and grazed up a sizeable patch in the meantime.

Pódaŭna čas jamu pračnucca i vyljezʹci z-pad kusta: hnjady konʹ uzʹbiŭsja na čužuju póžnju i vyskub tymčasam užó dóbry lapik.

patch (a small area, a small plot of land or piece of ground)

Ohromná blůza se záplatami na loktech, zamaštěná a špinavá, klátila se na Švejkovi jako kabát na hastrošovi.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 94; English translation from Cecil Parrott, transl., The Good Soldier Švejk and His Fortunes in the World War, 1973:

A vast tunic with patches on the elbows, covered with grease and dirt, dangled around Švejk like a coat on a scarecrow.

Šyračeznaja, brudnaja i zašmalʹcavanaja himnasʹcjórka z lapikami na lakcjóx cjeljapalasja na Švejku, jak surdut na haródnym pudzilje.

patch (a piece of cloth, or other suitable material, sewed or otherwise fixed upon a garment to repair or strengthen it, especially upon an old garment to cover a hole)


гронка

гро́нка • (hrónka) f inan (genitive гро́нкі, nominative plural гро́нкі, genitive plural гро́нак, relational adjective гро́нкавы)

гро́нка (canonical)
hrónka (romanization)
гро́нкі (genitive)
гро́нкі (nominative plural)
гро́нак (genitive plural)
гро́нкавы (adjective relational)
гро́нка (nominative singular)
гро́нкі (nominative plural)
гро́нкі (genitive singular)
гро́нак (genitive plural)
гро́нцы (dative singular)
гро́нкам (dative plural)
гро́нку (accusative singular)
гро́нкі (accusative plural)
гро́нкай (instrumental singular)
гро́нкаю (instrumental singular)
гро́нкамі (instrumental plural)
гро́нцы (locative singular)
гро́нках (locative plural)
гро́нкі (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian кгроно (grono). Compare Polish grono and Ukrainian гро́но (hróno).

inh+

The vines had spread, indeed, over the trees, and the clusters of grapes were just now in their prime, very ripe and rich. This was a surprising discovery, and I was exceeding glad of them;

1937 [1719], Daniel Defoe, translated by Зяма Раманавіч Півавараў, edited by Janka Maŭr, Жыццё і дзіўныя небывалыя прыгоды Рабінзона Крузо [The life and astonishing adventures of Robinson Crusoe], Minsk: ДВБ, translation of Robinson Crusoe, page 78:

Vinahradnyja lózy vilisja pa stvalax dreŭ i z ix visjeli raskóšnyja spjelyja hrónki jahad. Hetaja znaxódka vjelʹmi zdzivila mjanje i ŭzradavala.

bunch, cluster (a group of flowers, fruits or berries growing together on a single branch)


гронкі

head

гро́нкі • (hrónki)

гро́нкі (canonical)
hrónki (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
nominative/accusative plural

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
genitive singular

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
count form


гронцы

гро́нцы • (hróncy)

гро́нцы (canonical)
hróncy (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

dative/locative singular of гро́нка (hrónka)


гронку

гро́нку • (hrónku)

гро́нку (canonical)
hrónku (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкай

гро́нкай • (hrónkaj)

гро́нкай (canonical)
hrónkaj (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

instrumental singular of гро́нка (hrónka)


гронкаю

гро́нкаю • (hrónkaju)

гро́нкаю (canonical)
hrónkaju (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронак

гро́нак • (hrónak)

гро́нак (canonical)
hrónak (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкам

гро́нкам • (hrónkam)

гро́нкам (canonical)
hrónkam (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкамі

гро́нкамі • (hrónkami)

гро́нкамі (canonical)
hrónkami (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронках

гро́нках • (hrónkax)

гро́нках (canonical)
hrónkax (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


выраб

be-noun

вы́раб<genu>

вы́раб • (výrab) m inan (genitive вы́рабу, nominative plural вы́рабы, genitive plural вы́рабаў)

вы́раб (canonical)
výrab (romanization)
вы́рабу (genitive)
вы́рабы (nominative plural)
вы́рабаў (genitive plural)
вы́раб (nominative singular)
вы́рабы (nominative plural)
вы́рабу (genitive singular)
вы́рабаў (genitive plural)
вы́рабу (dative singular)
вы́рабам (dative plural)
вы́раб (accusative singular)
вы́рабы (accusative plural)
вы́рабам (instrumental singular)
вы́рабамі (instrumental plural)
вы́рабе (locative singular)
вы́рабах (locative plural)
вы́рабы (count-form plural)
wyrab (alternative obsolete)
vyrab (alternative)

be-ndecl

вы́раб<genu>

Deverbal from вы́рабіць (výrabicʹ). Compare Polish wyrób and Ukrainian ви́ріб (výrib).

Na palicach stajali blašanyje wiodry na małako i roznyje pryłady dla wyrabu masła i syroŭ.

1916, “Jak ludzi dahladajuć damowyje žywioły”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 165:

On the shelves stood tin buckets for milk and various tools for butter and cheese manufacture.

I saw several sugar-canes, but wild, and, for want of cultivation, imperfect.

Sugarcane was growing, albeit of the wild variety, and therefore unfit for producing sugar.

Cukróvy trasnik ros u dzikim vyhljadzje i tamu dlja vyrabu cukru nje padyxódziŭ.

(uncountable) manufacture (process of making goods)

U wialikich miestoch žyli kniazi, jakije kirawali abšyrnym krajem; u hetyje-ž miesty pryježdžali kupcy s čužych ziamiel, skuplali skury, miod, wosk i pradawali swaje tawary: ŭsielakije wyraby z žaleza, miedzi, sierebra, darahije tkaniny i zbroju.

1916, “Ab našych pradziedach Biełarusach”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 212:

There were princes living in large cities, who ruled over vast lands. To these same cities came merchants from foreign lands, buying furs, honey, wax, and selling their goods: all sorts of products made of iron, copper, silver, expensive fabrics, and weapons.

However, they were such as I made very good shift with, and when I was out, if it happened to rain, the hair of my waistcoat and cap being outermost, I was kept very dry.

1937 [1719], Daniel Defoe, translated by Зяма Раманавіч Півавараў, edited by Janka Maŭr, Жыццё і дзіўныя небывалыя прыгоды Рабінзона Крузо [The life and astonishing adventures of Robinson Crusoe], Minsk: ДВБ, translation of Robinson Crusoe, page 104:

Be that as it may, the products I had tailored served me well, especially when I happened to go out in the rain: all the water ran down the long fur, and I was kept dry.

Jak-by tam ni byló, maje kravjeckija vyraby dóbra mnje služyli, asabliva kali mnje zdaralasja vyjsci ŭ čas daždžu: usja vada scjakala pa daŭhój póŭsci, i ja zastavaŭsja suxim.

(countable) product (manufactured object)


х*й

(vulgar) Censored spelling of хуй (xuj).


х*йло

(vulgar) Censored spelling of хуйло (xujló).


назвы

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
nominative/accusative plural

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
genitive singular

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
count form


н.

ніякі́ ніякі#Belarusian

Abbreviation of ніякі́ род (nijakí rod, “neuter gender”).


рабаўладальнік

be-noun

рабаўлада́льнік<pr.genpl:рабаўлада́льнікаў>

рабаўлада́льніцкі

рабаўлада́льніца

рабаўлада́льнік • (rabaŭladálʹnik) m pers (genitive рабаўлада́льніка, nominative plural рабаўлада́льнікі, genitive plural рабаўлада́льнікаў, feminine рабаўлада́льніца, relational adjective рабаўлада́льніцкі)

рабаўлада́льнік (canonical)
rabaŭladálʹnik (romanization)
рабаўлада́льніка (genitive)
рабаўлада́льнікі (nominative plural)
рабаўлада́льнікаў (genitive plural)
рабаўлада́льніца (feminine)
рабаўлада́льніцкі (adjective relational)
рабаўлада́льнік (nominative singular)
рабаўлада́льнікі (nominative plural)
рабаўлада́льніка (genitive singular)
рабаўлада́льнікаў (genitive plural)
рабаўлада́льніку (dative singular)
рабаўлада́льнікам (dative plural)
рабаўлада́льніка (accusative singular)
рабаўлада́льнікаў (accusative plural)
рабаўлада́льнікам (instrumental singular)
рабаўлада́льнікамі (instrumental plural)
рабаўлада́льніку (locative singular)
рабаўлада́льніках (locative plural)
рабаўлада́льніку (singular vocative)
рабаўлада́льнікі (plural vocative)
рабаўлада́льнікі (count-form plural)

be-ndecl

рабаўлада́льнік<pr.genpl:рабаўлада́льнікаў.voc:рабаўлада́льніку.vocpl:рабаўлада́льнікі>

ра‧баў‧ла‧даль‧нік

From раб (rab) + -а- (-a-) + улада́льнік (uladálʹnik).


спажывец

be-noun

спажыве́ц<*.pr>

спажыве́ц • (spažyvjéc) m pers (genitive спажыўца́, nominative plural спажыўцы́, genitive plural спажыўцо́ў, relational adjective спажыве́цкі)

спажыве́ц (canonical)
spažyvjéc (romanization)
спажыўца́ (genitive)
спажыўцы́ (nominative plural)
спажыўцо́ў (genitive plural)
спажыве́цкі (adjective relational)
спажыве́ц (nominative singular)
спажыўцы́ (nominative plural)
спажыўца́ (genitive singular)
спажыўцо́ў (genitive plural)
спажыўцу́ (dative singular)
спажыўца́м (dative plural)
спажыўца́ (accusative singular)
спажыўцо́ў (accusative plural)
спажыўцо́м (instrumental singular)
спажыўца́мі (instrumental plural)
спажыўцу́ (locative singular)
спажыўца́х (locative plural)
спажыўцы́ (count-form plural)

be-ndecl

спажыве́ц<*.pr>

From спажыва́ць (spažyvácʹ) + -ец (-jec).

(derogatory, figuratively) egoist (one who strives only to satisfy their needs)


жырафа

be-noun

жыра́фа<anml>

жыра́фа • (žyráfa) f animal (genitive жыра́фы, nominative plural жыра́фы, genitive plural жыра́ф, relational adjective жыра́фавы)

жыра́фа (canonical)
žyráfa (romanization)
жыра́фы (genitive)
жыра́фы (nominative plural)
жыра́ф (genitive plural)
жыра́фавы (adjective relational)
жыра́фа (nominative singular)
жыра́фы (nominative plural)
жыра́фы (genitive singular)
жыра́ф (genitive plural)
жыра́фе (dative singular)
жыра́фам (dative plural)
жыра́фу (accusative singular)
жыра́ф (accusative plural)
жыра́фай (instrumental singular)
жыра́фаю (instrumental singular)
жыра́фамі (instrumental plural)
жыра́фе (locative singular)
жыра́фах (locative plural)
жыра́фы (count-form plural)

be-ndecl

жыра́фа<anml>

Etymology tree
Proto-Indo-European *ḱerh₂-der.?
Classical Persian سرنا
Proto-Indo-European *ped-
Proto-Indo-European *-s
Proto-Indo-European *pṓds
Proto-Indo-Iranian *pā́ts
Proto-Iranian *pā́dah
Old Persian 𐎱𐎠𐎭 (p-a-d)
Classical Persian پَا (pā)
Classical Persian زُرْنَاپَا (zurnāpā)bor.
Classical Syriac ܙܪܝܦܐbor.
Arabic زُرَافَة (zurāfa)bor.
Italian giraffabor.
Middle French giraffe
French girafeder.
Belarusian жырафа (žyrafa)
Ultimately from French girafe.

etymon

Раварыст не здолее дагнаць жырафу, нават калі будзе круціць педалі з усяе моцы.

2018 [2015], Татьяна Комзалова, translated by Алесь Емельянаў-Шыловіч, Дзіўныя жывёлы, Minsk: Харвест, translation of Удивительные животные (in Russian), →ISBN; republished as Дзіўныя жывёлы, Litres, 2020, →ISBN:

A cyclist will not be able to catch up with a giraffe, even if they pedal with all their might.

Ravaryst nje zdóljeje dahnacʹ žyrafu, navat kali budzje krucicʹ pjedali z usjaje mócy.

giraffe (a ruminant, of the genus Giraffa, of the African savannah with long legs and highly elongated neck)


кружэлка

be-noun

кружэ́лка<*>

кружэ́лка • (kružélka) f inan (genitive кружэ́лкі, nominative plural кружэ́лкі, genitive plural кружэ́лак)

кружэ́лка (canonical)
kružélka (romanization)
кружэ́лкі (genitive)
кружэ́лкі (nominative plural)
кружэ́лак (genitive plural)
кружэ́лка (nominative singular)
кружэ́лкі (nominative plural)
кружэ́лкі (genitive singular)
кружэ́лак (genitive plural)
кружэ́лцы (dative singular)
кружэ́лкам (dative plural)
кружэ́лку (accusative singular)
кружэ́лкі (accusative plural)
кружэ́лкай (instrumental singular)
кружэ́лкаю (instrumental singular)
кружэ́лкамі (instrumental plural)
кружэ́лцы (locative singular)
кружэ́лках (locative plural)
кружэ́лкі (count-form plural)

be-ndecl

кружэ́лка<*>

Не далей як назаўтра ён ужо стаяў за навюткім прылаўкам, пад шклом якога былі выкладзены прывезеныя мной кампакт-дыскі, вінілавыя кружэлкі, а па сценах развешаны музычныя плакаты з выявамі рок-зорак.

2015, Юры Несцярэнка, “Звычайны шоу-бізнес, альбо Нялёгкая траса да шчасця”, in Звычайны шоу-бізнес. Апавяданні, Minsk: Кнігазбор, →ISBN, pages 71-72; republished as Звычайны шоу-бізнес (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

No later than the next day, he was already standing behind a brand-new counter, with the compact discs and vinyl records delivered by me lying under its glass, and music posters featuring images of rock stars hanging on the walls.

Nje daljej jak nazaŭtra jon užó stajaŭ za navjutkim prylaŭkam, pad šklom jakóha byli vykladzjeny pryvjezjenyja mnoj kampakt-dyski, vinilavyja kruželki, a pa scjenax razvješany muzyčnyja plakaty z vyjavami rok-zorak.

(music) vinyl record (a form of gramophone record that was stamped from a lump of polyvinyl chloride)


выканаўца

be-noun

выкана́ўца<M.(ў).pr>

выкана́ўца • (vykanáŭca) m pers (genitive выкана́ўцы, nominative plural выкана́ўцы, genitive plural выкана́ўцаў)

выкана́ўца (canonical)
vykanáŭca (romanization)
выкана́ўцы (genitive)
выкана́ўцы (nominative plural)
выкана́ўцаў (genitive plural)
выкана́ўца (nominative singular)
выкана́ўцы (nominative plural)
выкана́ўцы (genitive singular)
выкана́ўцаў (genitive plural)
выкана́ўцу (dative singular)
выкана́ўцам (dative plural)
выкана́ўцу (accusative singular)
выкана́ўцаў (accusative plural)
выкана́ўцам (instrumental singular)
выкана́ўцамі (instrumental plural)
выкана́ўцу (locative singular)
выкана́ўцах (locative plural)
выкана́ўцы (count-form plural)

be-ndecl

выкана́ўца<M.(ў).pr>

Be-выканаўца.ogg

вы‧ка‧наў‧ца

An idea came to his relief: accidents like this might be likely to happen with some frequency, now that business urgencies would often call Hertford and St. John from his side, they being members of the council of executors;

1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 89:

Udalaja dumka pryšla jamu ŭ halavu — takija-ž vypadki buducʹ, vidacʹ, časta. Lórdam-ža Hjertfórdu i Sjent-Džónu prydzjecca časta adlučacca ad jahó pa spravax, u jakasci čljenaŭ sóvjeta vykanaŭcaŭ zavjaščannja.

executor (a person who carries out some task)

У менскім метрапалітэне яшчэ не было вялікіх відэаманітораў, што ўвесь час паказваюць кліпы папулярных выканаўцаў.

2015, Юры Несцярэнка, “Выпадак з Майлзам Дэвісам”, in Звычайны шоу-бізнес. Апавяданні, Minsk: Кнігазбор, →ISBN, page 75; republished as Звычайны шоу-бізнес (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

There were still no large video monitors in the Minsk metro displaying non-stop music videos of popular artists.

U mjenskim mjetrapalitenje jašče nje byló vjalikix videamanitóraŭ, što ŭvjesʹ čas pakazvajucʹ klipy papuljarnyx vykanaŭcaŭ.

artist, performer (one who performs for, or entertains, an audience)


сумёт

be-noun

сумёт • (sumjót) m inan (genitive сумёта, nominative plural сумёты, genitive plural сумётаў)

sumjót (romanization)
сумёта (genitive)
сумёты (nominative plural)
сумётаў (genitive plural)
сумёт (nominative singular)
сумёты (nominative plural)
сумёта (genitive singular)
сумётаў (genitive plural)
сумёту (dative singular)
сумётам (dative plural)
сумёт (accusative singular)
сумёты (accusative plural)
сумётам (instrumental singular)
сумётамі (instrumental plural)
сумёце (locative singular)
сумётах (locative plural)
сумёты (count-form plural)

Грамадскі транспарт неўзабаве спыніў рух. Снег закопваў яго сабой, рыхтык мерцвяка пяском. Рэдкія мінакі ледаколамі прадзіраліся праз намеценыя сумёты.

2020, Мікола Адам, ...І прыдбаў гэты дом, Minsk: Чатыры чвэрці, →ISBN, page 148; republished as ...І прыдбаў гэты дом, Litres, 2022, →ISBN:

Public transportation soon came to a halt. The snow was burying it, much like sand buries a corpse. The rare pedestrians, like icebreakers, were forcing their way through the piled-up snowdrifts.

Hramadski transpart njeŭzabavje spyniŭ rux. Snjeh zakópvaŭ jahó sabój, ryxtyk mjercvjaka pjaskóm. Redkija minaki ljedakólami pradziralisja praz namjecjenyja sumjóty.


імунітэт

імунітэ́т<genu>

імунітэ́т • (imunitét) m inan (genitive імунітэ́ту, nominative plural імунітэ́ты, genitive plural імунітэ́таў)

імунітэ́т (canonical)
imunitét (romanization)
імунітэ́ту (genitive)
імунітэ́ты (nominative plural)
імунітэ́таў (genitive plural)
імунітэ́т (nominative singular)
імунітэ́ты (nominative plural)
імунітэ́ту (genitive singular)
імунітэ́таў (genitive plural)
імунітэ́ту (dative singular)
імунітэ́там (dative plural)
імунітэ́т (accusative singular)
імунітэ́ты (accusative plural)
імунітэ́там (instrumental singular)
імунітэ́тамі (instrumental plural)
імунітэ́це (locative singular)
імунітэ́тах (locative plural)
імунітэ́ты (count-form plural)

be-ndecl

імунітэ́т<genu>

(medicine) immunity (protective resistance against disease)

(law) immunity (an exemption from prosecution)


абяцанкі

head

абяца́нкі • (abjacánki)

абяца́нкі (canonical)
abjacánki (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
nominative/accusative plural

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
genitive singular

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
count form


абяцанак

абяца́нак • (abjacának)

абяца́нак (canonical)
abjacának (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

genitive plural of абяца́нка (abjacánka)


абяцанцы

абяца́нцы • (abjacáncy)

абяца́нцы (canonical)
abjacáncy (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

dative/locative singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкам

абяца́нкам • (abjacánkam)

абяца́нкам (canonical)
abjacánkam (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian


абяцанку

абяца́нку • (abjacánku)

абяца́нку (canonical)
abjacánku (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

accusative singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкай

абяца́нкай • (abjacánkaj)

абяца́нкай (canonical)
abjacánkaj (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

instrumental singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкаю

абяца́нкаю • (abjacánkaju)

абяца́нкаю (canonical)
abjacánkaju (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian


абяцанкамі

абяца́нкамі • (abjacánkami)

абяца́нкамі (canonical)
abjacánkami (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

instrumental plural of абяца́нка (abjacánka)


абяцанках

абяца́нках • (abjacánkax)

абяца́нках (canonical)
abjacánkax (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

locative plural of абяца́нка (abjacánka)


авечкі

аве́чкі • (avjéčki)

аве́чкі (canonical)
avjéčki (romanization)

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
nominative plural

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
genitive singular

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
count form


шавец

be-noun

шаве́ц<*.pr>

шаве́ц • (šavjéc) m pers (genitive шаўца́, nominative plural шаўцы́, genitive plural шаўцо́ў, relational adjective шаве́цкі)

шаве́ц (canonical)
šavjéc (romanization)
шаўца́ (genitive)
шаўцы́ (nominative plural)
шаўцо́ў (genitive plural)
шаве́цкі (adjective relational)
шаве́ц (nominative singular)
шаўцы́ (nominative plural)
шаўца́ (genitive singular)
шаўцо́ў (genitive plural)
шаўцу́ (dative singular)
шаўца́м (dative plural)
шаўца́ (accusative singular)
шаўцо́ў (accusative plural)
шаўцо́м (instrumental singular)
шаўца́мі (instrumental plural)
шаўцу́ (locative singular)
шаўца́х (locative plural)
шаўцы́ (count-form plural)

be-ndecl

шаве́ц<*.pr>

Inherited from Old East Slavic шьвьць (šĭvĭcĭ), from Proto-Slavic *šьvьcь. Cognate with Russian швец (švec) and Ukrainian швець (švecʹ).


лемантар

be-noun

леманта́р<b>

леманта́р • (ljemantár) m inan (genitive лемантара́, nominative plural лемантары́, genitive plural лемантаро́ў, relational adjective леманта́рны)

леманта́р (canonical)
ljemantár (romanization)
лемантара́ (genitive)
лемантары́ (nominative plural)
лемантаро́ў (genitive plural)
леманта́рны (adjective relational)
леманта́р (nominative singular)
лемантары́ (nominative plural)
лемантара́ (genitive singular)
лемантаро́ў (genitive plural)
лемантару́ (dative singular)
лемантара́м (dative plural)
леманта́р (accusative singular)
лемантары́ (accusative plural)
лемантаро́м (instrumental singular)
лемантара́мі (instrumental plural)
лемантары́ (locative singular)
лемантара́х (locative plural)
лемантары́ (count-form plural)
lementar (alternative obsolete)
lemantar (alternative)

be-ndecl

леманта́р<b>

Borrowed from Polish elementarz, ultimately from Latin elementārius.

Гэта ёсьць букар, або як цяпер называюць у нас — лемантар.

1926, Vacłaŭ Łastoŭski, Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі, Kaunas: Друкарня Сакалоўскага і Лана, page 533:

This is an ABC book, or as we now call it here—a primer.

Heta josʹcʹ bukar, abó jak cjapjer nazyvajucʹ u nas — ljemantar.

Таму ці трэба здзіўляцца, што першай кніжкай, самастойна прачытанай П. Мядзёлкай, усё ж была польская. І лемантар яна неўзабаве ўзяла ў рукі не які-небудзь, а польскі.

1996, Алесь Марціновіч, Дзе ж ты, храм праўды? Літаратурна — крытычныя артыкулы, эсэ., Minsk: Мастацкая літаратура, →ISBN, page 29:

So, is it any wonder that the first book P. Miadziołka read independently was, after all, in Polish? And the primer she eventually laid her hands on was none other than a Polish one.

Tamu ci treba zdziŭljacca, što pjeršaj knižkaj, samastójna pračytanaj P. Mjadzjólkaj, usjó ž byla pólʹskaja. I ljemantar jana njeŭzabavje ŭzjala ŭ ruki nje jaki-njebudzʹ, a pólʹski.

ABC book, primer (a children's book intended to teach literacy)


гаспадар

be-noun

гаспада́р<b.pr>

гаспада́р • (haspadár) m pers (genitive гаспадара́, nominative plural гаспадары́, genitive plural гаспадаро́ў, feminine гаспады́ня)

гаспада́р (canonical)
haspadár (romanization)
гаспадара́ (genitive)
гаспадары́ (nominative plural)
гаспадаро́ў (genitive plural)
гаспады́ня (feminine)
гаспада́р (nominative singular)
гаспадары́ (nominative plural)
гаспадара́ (genitive singular)
гаспадаро́ў (genitive plural)
гаспадару́ (dative singular)
гаспадара́м (dative plural)
гаспадара́ (accusative singular)
гаспадаро́ў (accusative plural)
гаспадаро́м (instrumental singular)
гаспадара́мі (instrumental plural)
гаспадару́ (locative singular)
гаспадара́х (locative plural)
гаспада́ру (singular vocative)
гаспадары́ (count-form plural)
haspadar (alternative)

be-ndecl

гаспада́р<b.pr.voc:гаспада́ру>

Be-гаспадар.ogg

Inherited from Old Ruthenian господаръ (hospodar). Compare Polish gospodarz and Ukrainian госпо́дар (hospódar).

inh+

Так сама гэты спосаб гаспадаркі мы знойдзем у большасьці дробных гаспадароў, што сядзяць на адзіноце на фаліварках і хутарох, асабліва на захадзе.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 51:

This method of farming can be also found among the majority of small landowners, who live in seclusion on isolated farms and khutors, especially in the west.

Tak sama hety spósab haspadarki my znójdzjem u bólʹšasʹci dróbnyx haspadaróŭ, što sjadzjacʹ na adzinócje na falivarkax i xutaróx, asabliva na zaxadzje.

farmer, homeowner, landowner, owner, proprietor (a real estate, farm or business owner)

White Fang struggled and snarled, but made no attempt to bite, while he quickly quieted down at a sharp word from the master.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 164:

Bjely Klyk rvaŭsja z rykam, alje nje kusaŭ haspadara i paslja rezkaha vókryku xutka supakóiŭsja.

master (the owner of an animal or slave)

"I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, stopping short of a sudden, "and I bethink me it is a custom there that every host who entertains a guest shall assure him of the wholesomeness of his food, by partaking of it along with him. Far be it from me to suspect so holy a man of aught inhospitable; nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."

1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 109:

"I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, "and now I recall that according to the customs there, every host, when treating a guest, must partake in the meal themselves, so that no one suspects the food is poisoned. Of course, I do not mean to suspect a holy man of treachery, nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."

— Ja sam byŭ u Paljestynje, ser altarnik, — skazaŭ rycar, — i zaraz uspómniŭ, što pavódlje tamtejšyx zvyčajaŭ kóžny haspadar, častujučy hóscja, pavinjen sam bracʹ udzjel u trapjezje, kab nje padumali, što ŭ jadzje joscʹ atruta. Ja, vjadóma, nje dumaju zapadózrycʹ svjatóha čalavjeka ŭ zdradnictvje, adnak budu vjelʹmi tabje ŭdzjačny, kali ty zróbiš zhódna ŭsxódnjaha zvyčaju.

host (one which receives or entertains a guest)

Адзначым, што ў дадатак да ўсяго Вінсэнт добры гаспадар: для яго няма праблемы прасвідраваць дзірку ці пафарбаваць сцены.

2017 December 28, “Топ-20 зайздросных жаніхоў краіны — дзяўчаты, трымайцеся! ФОТЫ [The country's top 20 most desirable bachelors—ladies, hold on tight! PHOTOS]”, in Naša Niva, archived from the original on 2023-01-05:

Note that in addition to everything, Vinsent is a good handyman: it is not a problem for him to drill a hole or paint the walls.

Adznačym, što ŭ dadatak da ŭsjahó Vinsent dóbry haspadar: dlja jahó njama prabljemy prasvidravacʹ dzirku ci pafarbavacʹ scjeny.

handyman (someone with practical skills around the house)


пункт погляду

be-noun

пу́нкт по́гляду

пу́нкта по́гляду

пу́нкты по́гляду

пу́нкт по́гляду • (púnkt póhljadu) m inan (genitive пу́нкта по́гляду, nominative plural пу́нкты по́гляду)

пу́нкт по́гляду (canonical)
púnkt póhljadu (romanization)
пу́нкта по́гляду (genitive)
пу́нкты по́гляду (nominative plural)
пу́нкт по́гляду (nominative singular)
пу́нкты по́гляду (nominative plural)
пу́нкта по́гляду (genitive singular)
пу́нктаў по́гляду (genitive plural)
пу́нкту по́гляду (dative singular)
пу́нктам по́гляду (dative plural)
пу́нкт по́гляду (accusative singular)
пу́нкты по́гляду (accusative plural)
пу́нктам по́гляду (instrumental singular)
пу́нктамі по́гляду (instrumental plural)
пу́нкце по́гляду (locative singular)
пу́нктах по́гляду (locative plural)
пу́нкты по́гляду (count-form plural)

be-ndecl

пу́нкт<> по́гляду

point of view (position from which something is seen; outlook; standpoint)

point of view (attitude, opinion, or set of beliefs)


пункта погляду

head

пу́нкта по́гляду

пу́нкта по́гляду • (púnkta póhljadu) m inan

пу́нкта по́гляду (canonical)
púnkta póhljadu (romanization)

пу́нкт по́гляду
пункт погляду#Belarusian

genitive singular of пу́нкт по́гляду (púnkt póhljadu)


пункты погляду

пу́нкты по́гляду

пу́нкты по́гляду • (púnkty póhljadu) m inan

пу́нкты по́гляду (canonical)
púnkty póhljadu (romanization)

inflection of пу́нкт по́гляду (púnkt póhljadu):


пункт гледжання

be-noun

пу́нкт гле́джання

пу́нкта гле́джання

пу́нкты гле́джання

пу́нкт гле́джання • (púnkt hljédžannja) m inan (genitive пу́нкта гле́джання, nominative plural пу́нкты гле́джання)

пу́нкт гле́джання (canonical)
púnkt hljédžannja (romanization)
пу́нкта гле́джання (genitive)
пу́нкты гле́джання (nominative plural)
пу́нкт гле́джання (nominative singular)
пу́нкты гле́джання (nominative plural)
пу́нкту гле́джання (genitive singular)
пу́нктаў гле́джання (genitive plural)
пу́нкту гле́джання (dative singular)
пу́нктам гле́джання (dative plural)
пу́нкт гле́джання (accusative singular)
пу́нкты гле́джання (accusative plural)
пу́нктам гле́джання (instrumental singular)
пу́нктамі гле́джання (instrumental plural)
пу́нкце гле́джання (locative singular)
пу́нктах гле́джання (locative plural)
пу́нкты гле́джання (count-form plural)
пу́нкт гле́джаньня (alternative Taraškievica)
punkt hledžańnia (alternative)

be-ndecl

пу́нкт<genu> гле́джання

Woś čamu i z punktu hledžańnia histaryčnaha, imknieńnie da niezaležnaj dziaržaŭnaści Biełarusi — całkom apraŭdywajecca.

1929, Альбін Мацвеевіч Стаповіч, Biełarusy j dziaržaŭnaja niezaležnaść, Vilnius: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, page 11:

That's why, from a historical point of view as well, the aspiration for an independent statehood of Belarus is entirely justified.

As Paul had not considered the subject in that light, and had founded his conclusions on the alleged lunacy of the bull, he allowed himself to be put down for the present.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 81:

As Paul had not considered the subject from this point of view, and had founded his conclusions on the observed madness of the bull, he allowed himself to be put down for the present.

Z taje pryčyny, što Polʹ nje zadumvaŭsja nad pytannjem z hetaha punktu hljedžannja i abhruntóŭvaŭ svaje zaključenni na vyjaŭljenym šaljenstvje byka, to ŭ sučasny mómant jon zhadziŭsja pryznacʹ sjabje pjeramóžanym.

“Probably,” Venkat said. “He doesn't know we're watching. From his point of view, Ares 4 is his only hope.”

2024 [2011], Andy Weir, translated by Тодар Сом, Марсіянін, Kraków: Gutenberg Publisher, translation of The Martian, →ISBN:

— Padóbna, — adkazaŭ Vjenkat. — Jon nje vjedaje, što my nazirajem. I z jahónaha punktu hljedžannja, adzinaja nadzjeja na "Ares - 4".

point of view, outlook, standpoint (a position from which something is perceived)

Judge Scott still held to the same opinion, and proved it to everybody's dissatisfaction by measurements and descriptions taken from the encyclopaedia and various works on natural history.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 195:

Suddzja Skot usjó jašče nastójvaŭ na svaim punkcje hljedžannja i, na ahulʹnaje njezdavalʹnjennje, pryvódziŭ u vyhljadzje dókazaŭ ulasnaj pravaty apisanni i tablicy, uzjatyja z encyklapjedyi i róznyx knih pa pryródaznaŭstvu.


пункта гледжання

head

пу́нкта гле́джання

пу́нкта гле́джання • (púnkta hljédžannja) m inan

пу́нкта гле́джання (canonical)
púnkta hljédžannja (romanization)

пу́нкт гле́джання
пункт гледжання#Belarusian

genitive singular of пу́нкт гле́джання (púnkt hljédžannja)


пункты гледжання

пу́нкты гле́джання

пу́нкты гле́джання • (púnkty hljédžannja) m inan

пу́нкты гле́джання (canonical)
púnkty hljédžannja (romanization)

inflection of пу́нкт гле́джання (púnkt hljédžannja):


гледжанне

be-noun

гле́джанне • (hljédžannje) n inan (genitive гле́джання, nominative plural гле́джанні)

гле́джанне (canonical)
hljédžannje (romanization)
гле́джання (genitive)
гле́джанні (nominative plural)
гле́джанне (nominative singular)
гле́джанні (nominative plural)
гле́джання (genitive singular)
гле́джанняў (genitive plural)
гле́джанню (dative singular)
гле́джанням (dative plural)
гле́джанне (accusative singular)
гле́джанні (accusative plural)
гле́джаннем (instrumental singular)
гле́джаннямі (instrumental plural)
гле́джанні (locative singular)
гле́джаннях (locative plural)
гле́джанні (count-form plural)

be-ndecl

гле́джанне<>


гледжання

гле́джання (canonical)
hljédžannja (romanization)

гле́джанне гледжанне#Belarusian

genitive singular of гле́джанне (hljédžannje)


гледжанні

гле́джанні (canonical)
hljédžanni (romanization)

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
locative singular

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
nominative/accusative plural

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
count form


эсперанта

be-noun

эспера́нта • (espjeránta) n inan (indeclinable)

эспера́нта (canonical)
espjeránta (romanization)

эс‧пе‧ра́н‧та

размаўля́ць на́ эспера́нта


гумарэска

гумарэ́ска<*>

гумарэ́ска • (humaréska) f inan (genitive гумарэ́скі, nominative plural гумарэ́скі, genitive plural гумарэ́сак)

гумарэ́ска (canonical)
humaréska (romanization)
гумарэ́скі (genitive)
гумарэ́скі (nominative plural)
гумарэ́сак (genitive plural)
гумарэ́ска (nominative singular)
гумарэ́скі (nominative plural)
гумарэ́скі (genitive singular)
гумарэ́сак (genitive plural)
гумарэ́сцы (dative singular)
гумарэ́скам (dative plural)
гумарэ́ску (accusative singular)
гумарэ́скі (accusative plural)
гумарэ́скай (instrumental singular)
гумарэ́скаю (instrumental singular)
гумарэ́скамі (instrumental plural)
гумарэ́сцы (locative singular)
гумарэ́сках (locative plural)
гумарэ́скі (count-form plural)

be-ndecl

гумарэ́ска<*>

Be-гумарэска.ogg

гу‧ма‧рэ‧ска

Borrowed from Polish humoreska, from German Humoreske.

(literature, music) humoresque (a small literary, artistic or musical work of a humorous nature)


васілёк

be-noun

васілёк • (vasiljók) m inan (genitive васілька́, nominative plural васількі́, genitive plural васілько́ў, relational adjective васілько́вы, diminutive васілёчак)

vasiljók (romanization)
васілька́ (genitive)
васількі́ (nominative plural)
васілько́ў (genitive plural)
васілько́вы (adjective relational)
васілёчак (diminutive)
васілёк (nominative singular)
васількі́ (nominative plural)
васілька́ (genitive singular)
васілько́ў (genitive plural)
васільку́ (dative singular)
васілька́м (dative plural)
васілёк (accusative singular)
васількі́ (accusative plural)
васілько́м (instrumental singular)
васілька́мі (instrumental plural)
васільку́ (locative singular)
васілька́х (locative plural)
васількі́ (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian василекъ (vasilek), from Old East Slavic василекъ (vasilekŭ), ultimately from Byzantine Greek βασιλικόν (basilikón). Cognate with Ukrainian васи́льо́к (vasýlʹók).

inh+

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


валошка

be-noun

вало́шка<a*>

вало́шка • (valóška) f inan (genitive вало́шкі, nominative plural вало́шкі, genitive plural вало́шак, relational adjective вало́шкавы, diminutive вало́шачка)

вало́шка (canonical)
valóška (romanization)
вало́шкі (genitive)
вало́шкі (nominative plural)
вало́шак (genitive plural)
вало́шкавы (adjective relational)
вало́шачка (diminutive)
вало́шка (nominative singular)
вало́шкі (nominative plural)
вало́шкі (genitive singular)
вало́шак (genitive plural)
вало́шцы (dative singular)
вало́шкам (dative plural)
вало́шку (accusative singular)
вало́шкі (accusative plural)
вало́шкай (instrumental singular)
вало́шкаю (instrumental singular)
вало́шкамі (instrumental plural)
вало́шцы (locative singular)
вало́шках (locative plural)
вало́шкі (count-form plural)

be-ndecl

вало́шка<a*>

Be-валошка.ogg

From валах (valax) + -ка (-ka). Compare Ukrainian воло́шка (volóška).

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


сасновыя

be-noun

сасно́выя<+>

сасно́выя • (sasnóvyja) m inan pl (genitive сасно́вых, plural only)

сасно́выя (canonical)
sasnóvyja (romanization)
сасно́вых (genitive)
сасно́выя (nominative plural)
сасно́вых (genitive plural)
сасно́вым (dative plural)
сасно́выя (accusative plural)
сасно́вымі (instrumental plural)
сасно́вых (locative plural)

be-ndecl

сасно́выя<+>


ружа вятроў

be-noun

ру́жа<a> вятро́ў

ру́жа вятро́ў • (rúža vjatróŭ) f inan (genitive ру́жы вятро́ў, nominative plural ру́жы вятро́ў, genitive plural ру́ж вятро́ў)

ру́жа вятро́ў (canonical)
rúža vjatróŭ (romanization)
ру́жы вятро́ў (genitive)
ру́жы вятро́ў (nominative plural)
ру́ж вятро́ў (genitive plural)
ру́жа вятро́ў (nominative singular)
ру́жы вятро́ў (nominative plural)
ру́жы вятро́ў (genitive singular)
ру́ж вятро́ў (genitive plural)
ру́жы вятро́ў (dative singular)
ру́жам вятро́ў (dative plural)
ру́жу вятро́ў (accusative singular)
ру́жы вятро́ў (accusative plural)
ру́жай вятро́ў (instrumental singular)
ру́жаю вятро́ў (instrumental singular)
ру́жамі вятро́ў (instrumental plural)
ру́жы вятро́ў (locative singular)
ру́жах вятро́ў (locative plural)
ру́жы вятро́ў (count-form plural)

be-ndecl

ру́жа<a> вятро́ў


валіец

be-noun

валі́ец<*.pr>

валі́ец • (valíjec) m pers (genitive валі́йца, nominative plural валі́йцы, genitive plural валі́йцаў, feminine валі́йка)

валі́ец (canonical)
valíjec (romanization)
валі́йца (genitive)
валі́йцы (nominative plural)
валі́йцаў (genitive plural)
валі́йка (feminine)
валі́ец (nominative singular)
валі́йцы (nominative plural)
валі́йца (genitive singular)
валі́йцаў (genitive plural)
валі́йцу (dative singular)
валі́йцам (dative plural)
валі́йца (accusative singular)
валі́йцаў (accusative plural)
валі́йцам (instrumental singular)
валі́йцамі (instrumental plural)
валі́йцу (locative singular)
валі́йцах (locative plural)
валі́йцы (count-form plural)

be-ndecl

валі́ец<*.pr>

From Ва́лія (Válija) + -ец (-jec). Compare Russian валлиец (vallijec), Ukrainian валлієць (vallijecʹ).

Дзе ж ім біцца да апошняга за сваю мову, за нацыянальныя асаблівасці, нарэшце, за такія-сякія свабоды, як гэта робяць караннікі — ірландцы і валійцы, грамадзяне Уэльса.

1971, Максім Лужанін, Рэпартаж з рубцом на сэрцы:

How can they fight up to the last ditch for their language, for distinctive national features, finally, for such-and-such freedoms, as indigenous people do: the Irish and the Welsh, citizens of Wales.

Dzje ž im bicca da apóšnjaha za svaju móvu, za nacyjanalʹnyja asablivasci, narešcje, za takija-sjakija svabódy, jak heta róbjacʹ karanniki — irlandcy i valijcy, hramadzjanje Uelʹsa.

Паўфінальны паядынак на полі ліёнскага "Стад дэ Люм'ер" чакаўся як процістаянне двух прадстаўнікоў мадрыдскага "Рэала" партугальца Крышціяну Раналду і валійца Гарэта Бэйла.

2016 July 7, Партугальскія футбалісты выйшлі ў фінал Еўра-2016, archived from the original on 2016-07-08:

Semi-final encounter on the field of the Lyon’s “Stade des Lumières” was expected to be a confrontation of two representatives of Madrid’s “Real”, the Portuguese Cristiano Ronaldo and the Welsh Gareth Bale.

Paŭfinalʹny pajadynak na póli lijónskaha "Stad de Ljumʺjer" čakaŭsja jak prócistajannje dvux pradstaŭnikóŭ madrydskaha "Reala" partuhalʹca Kryšcijanu Ranaldu i valijca Hareta Bejla.

Па словах Навумчыка, потым Галубовіч выйшла замуж за валійца і жыве ва Уэльсе.

2021 December 6, Як склаліся лёсы дэпутатаў БНФ, што абвясцілі незалежнасць:

According to Navumčyk, Hałubovič later married a Welshman and lives in Wales.

Pa slóvax Navumčyka, pótym Halubóvič vyjšla zamuž za valijca i žyvje va Uelʹsje.


рабінавая ноч

be-noun

рабі́навая<+> ноч<F.e>

рабі́навая ноч • (rabínavaja noč) f inan (genitive рабі́навай но́чы, nominative plural рабі́навыя но́чы, genitive plural рабі́навых начэ́й)

рабі́навая ноч (canonical)
rabínavaja noč (romanization)
рабі́навай но́чы (genitive)
рабі́навыя но́чы (nominative plural)
рабі́навых начэ́й (genitive plural)
рабі́навая но́ч (nominative singular)
рабі́навыя но́чы (nominative plural)
рабі́навай но́чы (genitive singular)
рабі́навых начэ́й (genitive plural)
рабі́навай но́чы (dative singular)
рабі́навым нача́м (dative plural)
рабі́навую но́ч (accusative singular)
рабі́навыя но́чы (accusative plural)
рабі́навай но́ччу (instrumental singular)
рабі́наваю но́ччу (instrumental singular)
рабі́навымі нача́мі (instrumental plural)
рабі́навай но́чы (locative singular)
рабі́навых нача́х (locative plural)
рабі́навай но́чы (count-form plural)

be-ndecl

рабі́навая<+> ноч<F.e>

Literally, “rowan night”. Inherited from Old East Slavic рѧбинаꙗ ночь (rębinaja nočĭ), with the first word reinterpreted. Cognate of Ukrainian гороби́на ніч (horobýna nič). Doublet of вераб'і́ная ноч (vjerabʺínaja noč).

inh

рѧбинаꙗ ночь

inh+

рѧбинаꙗ ночь

cog

гороби́на ніч

doublet

вераб'і́ная ноч

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


кіпарыс

be-noun

кіпары́с • (kiparýs) m inan (genitive кіпары́са, nominative plural кіпары́сы, genitive plural кіпары́саў, relational adjective кіпары́савы or кіпары́сны, diminutive кіпары́сік)

кіпары́с (canonical)
kiparýs (romanization)
кіпары́са (genitive)
кіпары́сы (nominative plural)
кіпары́саў (genitive plural)
кіпары́савы (adjective relational)
кіпары́сны (adjective relational)
кіпары́сік (diminutive)
кіпары́с (nominative singular)
кіпары́сы (nominative plural)
кіпары́са (genitive singular)
кіпары́саў (genitive plural)
кіпары́су (dative singular)
кіпары́сам (dative plural)
кіпары́с (accusative singular)
кіпары́сы (accusative plural)
кіпары́сам (instrumental singular)
кіпары́самі (instrumental plural)
кіпары́се (locative singular)
кіпары́сах (locative plural)
кіпары́сы (count-form plural)

Borrowed from Ancient Greek κυπάρισσος (kupárissos). Cognate of Russian кипари́с (kiparís), Ukrainian кипари́с (kyparýs).


кіпарыс

be-noun

кіпары́с<sg>

кіпары́с • (kiparýs) m inan (genitive кіпары́су, uncountable, relational adjective кіпары́савы or кіпары́сны)

кіпары́с (canonical)
kiparýs (romanization)
кіпары́су (genitive)
кіпары́савы (adjective relational)
кіпары́сны (adjective relational)
кіпары́с (nominative singular)
кіпары́су (genitive singular)
кіпары́су (dative singular)
кіпары́с (accusative singular)
кіпары́сам (instrumental singular)
кіпары́се (locative singular)

be-ndecl

кіпары́с<sg>


валійка

be-noun

валі́йка<*.pr>

валі́йка • (valíjka) f pers (genitive валі́йкі, nominative plural валі́йкі, genitive plural валі́ек, masculine валі́ец)

валі́йка (canonical)
valíjka (romanization)
валі́йкі (genitive)
валі́йкі (nominative plural)
валі́ек (genitive plural)
валі́ец (masculine)
валі́йка (nominative singular)
валі́йкі (nominative plural)
валі́йкі (genitive singular)
валі́ек (genitive plural)
валі́йцы (dative singular)
валі́йкам (dative plural)
валі́йку (accusative singular)
валі́ек (accusative plural)
валі́йкай (instrumental singular)
валі́йкаю (instrumental singular)
валі́йкамі (instrumental plural)
валі́йцы (locative singular)
валі́йках (locative plural)
валі́йкі (count-form plural)

be-ndecl

валі́йка<*.pr>

From Ва́лія (Válija) + -ка (-ka). Compare Russian валлийка (vallijka), Ukrainian валлійка (vallijka), Polish Walijka.

Але ў выніку пасля вуглавога паўабаронцы Рэйчэл Роўв перамогу святкавалі валійкі.

2019 October 20, Беларускі прайгралі валійкам у кваліфікацыі жаночага чэмпіянату Еўропы па футболе, БЕЛТА:

But as a result of the midfielder Rachael Rowe’s сorner kick, it were the Welsh who celebrated victory.

Alje ŭ vyniku paslja vuhlavóha paŭabaróncy Rejčel Roŭv pjeramóhu svjatkavali valijki.

Адзін беларус з Вілейшчыны асеў у Вялікабрытаніі і ажаніўся там з валійкаю.

2012 September 20, Алесь Гізун, Адам Мальдзіс: “Я на тым баку, які на сённяшні дзень слабейшы”, archived from the original on 2013-03-30:

One Belarusian from Vilejka region settled down in Great Britain and married a Welshwoman there.

Adzin bjelarus z Viljejščyny asjeŭ u Vjalikabrytanii i ažaniŭsja tam z valijkaju.

Rachel—who is a very good girl, but of an excitable Welsh temperament [...]

2012, Артур Конан Дойл, translated by Ганна Янкута, Рытуал Масгрэйваў, ПрайдзіСвет:

Rachel is a great girl, but she is very excitable, like any other Welshwoman.

Rejčel — cudóŭnaja dzjaŭčyna, alje vjelʹmi ŭražlivaja, jak ljubaja inšaja valijka.


адуванчык

be-noun

адува́нчык<>

адува́нчыкавы

адува́нчык • (aduvánčyk) m inan (genitive адува́нчыка, nominative plural адува́нчыкі, genitive plural адува́нчыкаў, relational adjective адува́нчыкавы)

адува́нчык (canonical)
aduvánčyk (romanization)
адува́нчыка (genitive)
адува́нчыкі (nominative plural)
адува́нчыкаў (genitive plural)
адува́нчыкавы (adjective relational)
адува́нчык (nominative singular)
адува́нчыкі (nominative plural)
адува́нчыка (genitive singular)
адува́нчыкаў (genitive plural)
адува́нчыку (dative singular)
адува́нчыкам (dative plural)
адува́нчык (accusative singular)
адува́нчыкі (accusative plural)
адува́нчыкам (instrumental singular)
адува́нчыкамі (instrumental plural)
адува́нчыку (locative singular)
адува́нчыках (locative plural)
адува́нчыкі (count-form plural)

be-ndecl

адува́нчык<>

Related to дуць (ducʹ). Compare Russian одуванчик (oduvančik).

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


барвенак

be-noun

барве́нак<a*.sg>

барве́нак • (barvjénak) m inan (genitive барве́нку, uncountable, relational adjective барве́нкавы, diminutive барве́начак)

барве́нак (canonical)
barvjénak (romanization)
барве́нку (genitive)
барве́нкавы (adjective relational)
барве́начак (diminutive)
барве́нак (nominative singular)
барве́нку (genitive singular)
барве́нку (dative singular)
барве́нак (accusative singular)
барве́нкам (instrumental singular)
барве́нку (locative singular)

be-ndecl

барве́нак<a*.sg>

Inherited from Old Ruthenian барвѣ́нокъ (barvě́nok). Cognate of Ukrainian барві́нок (barvínok).

inh+

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


рамонак

be-noun

рамо́нак<a*.sg>

рамо́нак • (ramónak) m inan (genitive рамо́нку, uncountable, relational adjective рамо́нкавы, diminutive рамо́начак)

рамо́нак (canonical)
ramónak (romanization)
рамо́нку (genitive)
рамо́нкавы (adjective relational)
рамо́начак (diminutive)
рамо́нак (nominative singular)
рамо́нку (genitive singular)
рамо́нку (dative singular)
рамо́нак (accusative singular)
рамо́нкам (instrumental singular)
рамо́нку (locative singular)

be-ndecl

рамо́нак<a*.sg>

Be-рамонак.ogg

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

From рамо́н (ramón) + -ак (-ak), ultimately from Latin rōmānus.

(plant, uncountable) chamomile (chamomile as a general idea, group of chamomiles)

chamomile, chamomile tea (dried chamomile flowers and the drink made from them)


рамонак

be-noun

рамо́нак<a*>

рамо́нак • (ramónak) m inan (genitive рамо́нка, nominative plural рамо́нкі, genitive plural рамо́нкаў, relational adjective рамо́нкавы, diminutive рамо́начак)

рамо́нак (canonical)
ramónak (romanization)
рамо́нка (genitive)
рамо́нкі (nominative plural)
рамо́нкаў (genitive plural)
рамо́нкавы (adjective relational)
рамо́начак (diminutive)
рамо́нак (nominative singular)
рамо́нкі (nominative plural)
рамо́нка (genitive singular)
рамо́нкаў (genitive plural)
рамо́нку (dative singular)
рамо́нкам (dative plural)
рамо́нак (accusative singular)
рамо́нкі (accusative plural)
рамо́нкам (instrumental singular)
рамо́нкамі (instrumental plural)
рамо́нку (locative singular)
рамо́нках (locative plural)
рамо́нкі (count-form plural)

be-ndecl

рамо́нак<a*>

Be-рамонак.ogg

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

(plant, countable) chamomile (a plant or a flower)


сувой

be-noun

суво́й • (suvój) m inan (genitive суво́я, nominative plural суво́і, genitive plural суво́яў, relational adjective суво́йны, diminutive суво́йчык)

суво́й (canonical)
suvój (romanization)
суво́я (genitive)
суво́і (nominative plural)
суво́яў (genitive plural)
суво́йны (adjective relational)
суво́йчык (diminutive)
суво́й (nominative singular)
суво́і (nominative plural)
суво́я (genitive singular)
суво́яў (genitive plural)
суво́ю (dative singular)
суво́ям (dative plural)
суво́й (accusative singular)
суво́і (accusative plural)
суво́ем (instrumental singular)
суво́ямі (instrumental plural)
суво́і (locative singular)
суво́ях (locative plural)
суво́і (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian сувой (suvoj), related to віць (vicʹ). Cognate of Ukrainian суві́й (suvíj).

inh+

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


мурал

be-noun

мура́л • (murál) m inan (genitive мура́ла, nominative plural мура́лы, genitive plural мура́лаў)

мура́л (canonical)
murál (romanization)
мура́ла (genitive)
мура́лы (nominative plural)
мура́лаў (genitive plural)
мура́л (nominative singular)
мура́лы (nominative plural)
мура́ла (genitive singular)
мура́лаў (genitive plural)
мура́лу (dative singular)
мура́лам (dative plural)
мура́л (accusative singular)
мура́лы (accusative plural)
мура́лам (instrumental singular)
мура́ламі (instrumental plural)
мура́ле (locative singular)
мура́лах (locative plural)
мура́лы (count-form plural)

Probably borrowed from English mural or Spanish mural. Ultimately from Latin mūrālis. Compare Russian мура́л (murál), Ukrainian мура́л (murál). Doublet of мура́ль (murálʹ).

Новы мурал, які атрымаў назву «Будучыня Беларусі ў тваіх руках» упрыгожыў жылы дом на вуліцы Вялікі Гасцінец у Маладзечне.

2024 October 13, “У Маладзечне прайшоў другі дзень акцыі «Марафон адзінства» [Second day of the “Marathon of unity” event took place in Maładziečna]”, in Zviazda, archived from the original on 2024-11-10:

A new mural that was named “The future of Belarus is in your hands” adorned a residential building on the Vialiki Haściniec streed in Maładziečna.

Nóvy mural, jaki atrymaŭ nazvu “Budučynja Bjelarusi ŭ tvaix rukax” upryhóžyŭ žyly dom na vulicy Vjaliki Hascinjec u Maladzječnje.

У снежні тут адкрылі мурал, прысвечаны Святлане Алексіевіч.

2023 March 7, “Беларускія муралы Любліна: Святлана Алексіевіч [Belarusian murals of Lublin: Śviatłana Aleksijevič]”, in Радыё Ўнэт, archived from the original on 2023-03-08:

In December, a mural dedicated to Śviatłana Aleksijevič was inaugurated here.

U snježni tut adkryli mural, prysvječany Svjatlanje Aljeksijevič.

Мурал «Карціна ў карцінках» бразільскі мастак Рымон намаляваў у 2017 годзе.

2018 June 15, “На Кастрычніцкай замалявалі мурал Vulica Brasil [A Vulica Brasil mural was painted over in Kastryčnickaja]”, in 34mag, archived from the original on 2020-09-27:

The mural “Image in pictures” was painted by a Brazilian painter Rimon in 2017.

Mural “Karcina ŭ karcinkax” brazilʹski mastak Rymón namaljavaŭ u 2017 hódzje.


мураль

мура́ль • (murálʹ) m pers (genitive мураля́, nominative plural муралі́, genitive plural муралёў)

мура́ль (canonical)
murálʹ (romanization)
мураля́ (genitive)
муралі́ (nominative plural)
муралёў (genitive plural)
мура́ль (nominative singular)
муралі́ (nominative plural)
мураля́ (genitive singular)
муралёў (genitive plural)
муралю́ (dative singular)
мураля́м (dative plural)
мураля́ (accusative singular)
муралёў (accusative plural)
муралём (instrumental singular)
мураля́мі (instrumental plural)
муралю́ (locative singular)
мураля́х (locative plural)
муралі́ (count-form plural)

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў

Inherited from Old Ruthenian мураль (muralʹ), from Old Polish murarz with dissimilation. Doublet of му́ляр (múljar).

inh+

Увёўшы лівам у вушы, што хоча абараніць іх ад набегаў, ён прывёз нямецкіх муралёў і збудаваў замак.

1994 [1985], Уладзімір Аляксеевіч Арлоў, “Дзень, калі ўпала страла”, in Пяць мужчын у леснічоўцы: Аповесці, апавяданні, эсэ, Minsk: Мастацкая літаратура:

Having convinced Livs that he wanted to protect them from the raids, he brought German masons and built a castle.

Uvjóŭšy livam u vušy, što xóča abaranicʹ ix ad nabjehaŭ, jon pryvjóz njamjeckix muraljóŭ i zbudavaŭ zamak.

Браціла, калі яшчэ разам з бацькам рабіў муралём, ведаў і малую пядзь, і вялікую пядзь, і махавы сажань, і касы сажань.

2000 [1985], Леанід Марцінавіч Дайнека, “Раздзел першы, частка I”, in Меч князя Вячкі: Раман: Для ст. шк. узросту, Minsk: Юнацтва:

Bracila, back when he worked as a mason with his father, knew both little span, and great span, and swung sazhen, and oblique sazhen.

Bracila, kali jašče razam z bacʹkam rabiŭ muraljóm, vjedaŭ i maluju pjadzʹ, i vjalikuju pjadzʹ, i maxavy sažanʹ, i kasy sažanʹ.

Заплюшчу вочы, уяўляю таго мураля, які раней працаваў у Троках: да ягоных швоў, арак, крыжовых скляпеньняў у Лідзскім замку нельга прычапіцца, яны амаль ідэальныя.

2012 March 7, Сяргей Астраўцоў, “Дзёньнік пісьменьніка: не мужыцкая справа”, in Радыё Свабода, archived from the original on 2020-04-26:

I close my eyes and imagine the mason who used to work in Trakai: there's nothing to criticise in his joints, arches, intersecting vaults in Lida castle, they are almost perfect.

Zapljušču vóčy, ujaŭljaju tahó muralja, jaki ranjej pracavaŭ u Trókax: da jahónyx švoŭ, arak, kryžóvyx skljapjenʹnjaŭ u Lidzskim zamku njelʹha pryčapicca, jany amalʹ idealʹnyja.


мураль

be-noun

мура́ль • (murálʹ) f inan (genitive мура́лі, nominative plural мура́лі, genitive plural мура́лей)

мура́ль (canonical)
murálʹ (romanization)
мура́лі (genitive)
мура́лі (nominative plural)
мура́лей (genitive plural)
мура́ль (nominative singular)
мура́лі (nominative plural)
мура́лі (genitive singular)
мура́лей (genitive plural)
мура́лі (dative singular)
мура́лям (dative plural)
мура́ль (accusative singular)
мура́лі (accusative plural)
мура́ллю (instrumental singular)
мура́лямі (instrumental plural)
мура́лі (locative singular)
мура́лях (locative plural)
мура́лі (count-form plural)

Borrowed from Spanish mural. Doublet of мура́л (murál).

Размяшчэнне васьмі муралей зробіць гарадское асяроддзе больш прывабным для жыхароў і гасцей нашага райцэнтра.

2020 May 25, “Муралі з партрэтамі гістарычных асоб і дзеячаў культуры могуць з’явіцца ў Кобрыне [Murals with portraits of historical and cultural figures may appear in Kobryn]”, in Zviazda, archived from the original on 2020-06-11:

The placement of eight murals will make the urban environment more attractive for the inhabitants and guests of our city.

Razmjaščennje vasʹmi muraljej zróbicʹ haradskóje asjaróddzje bolʹš pryvabnym dlja žyxaróŭ i hascjej našaha rajcentra.

Паводле яго слоў, людзі фатаграфаваліся на фоне помнікаў Гагарыну, на вуліцах яго імя, у музеях і каля муралей.

2024 February 14, “Больш як 30 краін прыняло ўдзел у выставачным праекце «Сто ўсмешак Гагарына. Усмешка для Свету» [More than 30 countries took part in an exhibition project “Hundred smiles of Gagarin. Smile for the World”]”, in BELTA, archived from the original on 2024-02-14:

According to him, people made photos of themselves in front of Gagarin's monuments, in museums and near murals.

Pavódlje jahó sloŭ, ljudzi fatahrafavalisja na fónje pómnikaŭ Haharynu, na vulicax jahó imja, u muzjejax i kalja muraljej.

З нагоды гісторыі двух стрыечных братоў, якія прыязджаюць у Польшчу шукаць свае карані, у горадзе плануюць зрабіць мураль на месцы, дзе здымалася адна са сцэн, — кажа мэр Красныстава Даніэль Міцюла (Daniel Miciuła).

2025 April 3, “Як рэжысёр паказвае Польшчу ў кінафільме, акцёр якога атрымаў прэмію «Оскар» [How a director shows Poland in a film, an actor of which received the “Oscar” award]”, in Polskie Radio.pl, retrieved 2025-03-24:

In celebration of the story of two cousings coming to Poland in search of their roots, a mural is planned to be created in the city on the place where one of the scenes was filmes, says the mayor of Krasnystaw, Daniel Miciuła.

Z nahódy históryi dvux stryječnyx bratóŭ, jakija pryjazdžajucʹ u Pólʹšču šukacʹ svaje karani, u hóradzje planujucʹ zrabicʹ muralʹ na mjescy, dzje zdymalasja adna sa scen, — kaža mer Krasnystava Danielʹ Micjula (Daniel Miciuła).


звольніць па артыкуле

be-verb

зво́льніць па арты́куле

звальня́ць па арты́куле

зво́льніць па арты́куле • (zvólʹnicʹ pa artýkulje) pf (imperfective звальня́ць па арты́куле)

зво́льніць па арты́куле (canonical)
zvólʹnicʹ pa artýkulje (romanization)
звальня́ць па арты́куле (imperfective)

Literally, “fire according to an article”, i.e. an article of a law. Compare Russian уво́лить по статье́ (uvólitʹ po statʹjé).

cog

уво́лить по статье́

Паводле яго калегаў, учора зьявілася інфармацыя, што Мрочака хочуць звольніць па артыкуле, але як гэта будзе, невядома.

2020 August 27, Алесь Дашчынскі, “У РНПЦ кардыялёгіі зьбіраюць подпісы пад калектыўнай заявай у абарону дырэктара [In National Scientific and Practical Centre of Cardiology, signatures are collected under a mass petition in support of the director]”, in Радыё Свабода, archived from the original on 2020-08-19:

According to his colleagues, information appeared yesterday that there is desire to fire Mročak with a cause, but it's unknown how it will happen.

Pavódlje jahó kaljehaŭ, učóra zʹjavilasja infarmacyja, što Mróčaka xóčucʹ zvólʹnicʹ pa artykulje, alje jak heta budzje, njevjadóma.

У прынцыпе, я ўжо даўно мог звольніць яго па артыкуле.

2017 August 16, Nastaśsia Roŭda (quoting Źmicier Jackievič), “«Дырэктара дома-музея Міцкевіча можна было даўно звольніць па артыкуле» — іншае тлумачэнне канфлікту ў Завоссі [“The director of the house museum of Mickiewicz could have been fired with cause long ago” — a different explanation of the conflict in Zavośsie]”, in Naša Niva, archived from the original on 2023-01-29:

Technically, I could have long fired him with a cause.

U pryncypje, ja ŭžo daŭnó moh zvólʹnicʹ jahó pa artykulje.

Па словах прафесара, яму прапанавалі або напісаць заяву па ўласным жаданні, або чакаць, калі яго звольняць па артыкуле.

2014 May 3, “Прафесара Зубава перадумалі звальняць пасля розгаласу ў СМІ [It was decided not to fire Professor Zubov after the public disclosure in mass media]”, in Novy Čas, archived from the original on 2021-11-11:

According to the professor, he was suggested either to request termination himself, or to wait when he will be fired with a cause.

Pa slóvax prafjesara, jamu prapanavali abó napisacʹ zajavu pa ŭlasnym žadanni, abó čakacʹ, kali jahó zvólʹnjacʹ pa artykulje.

(colloquial) fire with cause (terminate employment for employee’s misconduct)

en-звольніць_па_артыкуле-be-noun-E3p~ovZU