скрыль

be-noun

скры́ль<M.b>

скрыль • (skrylʹ) m inan (genitive скрыля́, nominative plural скрылі́, genitive plural скрылёў, diminutive скрылёк)

skrylʹ (romanization)
скрыля́ (genitive)
скрылі́ (nominative plural)
скрылёў (genitive plural)
скрылёк (diminutive)
скрыль (nominative singular)
скрылі́ (nominative plural)
скрыля́ (genitive singular)
скрылёў (genitive plural)
скрылю́ (dative singular)
скрыля́м (dative plural)
скрыль (accusative singular)
скрылі́ (accusative plural)
скрылём (instrumental singular)
скрыля́мі (instrumental plural)
скрылі́ (locative singular)
скрыля́х (locative plural)
скрылі́ (count-form plural)
skryl (alternative)

be-ndecl

скры́ль<M.b>

Prychodzili jany ŭ bahatuju staronku, jak miadźwiedź da borci, i dzierli skryli załacistaho miodu i dušyli pčoł.

1916, “Razbojnik”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 202:

They kept coming to a rich land, like a bear to a beehive, and tore off slabs of golden honeycomb and crushed the bees.

chunk, slab, slice (a smaller piece cut off from a bigger portion of food)


астача

be-noun

аста́ча<F.sg>

аста́ча • (astáča) f inan (genitive аста́чы, uncountable)

аста́ча (canonical)
astáča (romanization)
аста́чы (genitive)
аста́ча (nominative singular)
аста́чы (genitive singular)
аста́чы (dative singular)
аста́чу (accusative singular)
аста́чай (instrumental singular)
аста́чаю (instrumental singular)
аста́чы (locative singular)

be-ndecl

аста́ча<F.sg>

Cognate with Ukrainian оста́ча (ostáča).

Калі паны афіцэры наядуцца, дык нам астачу.

1932 [1923], Jaroslav Hašek, Karel Vaněk, translated by Лукаш Калюга, Частка чацьвертая (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 4), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 31:

After the officers have eaten their fill, the leftovers will be ours.

Kali pany aficery najaducca, dyk nam astaču.

remnant, remainder (the small portion remaining of a larger thing or group)

Каб пераверыць дзяленьне, трэба дзельнік памножыць на дзель і да множыва дабавіць астачу, калі яна ёсьць; калі ўсе дзееньні зроблены праўдзіва, дык дастаецца абавязкова дзельны.

1920, Цыгельман Наум Львович, translated by Jurka Listapad, Аснаўныя пачаткі арытмэтыкі, Minsk: Друкарня Я. А. Грынблята, page 16:

To verify division, the divisor must be multiplied by the quotient, and the remainder, if any, must be added to the product; if all operations are performed correctly, the result will be always the dividend.

Kab pjeravjerycʹ dzjaljenʹnje, treba dzjelʹnik pamnóžycʹ na dzjelʹ i da mnóžyva dabavicʹ astaču, kali jana josʹcʹ; kali ŭsje dzjejenʹni zróbljeny praŭdziva, dyk dastajecca abavjazkóva dzjelʹny.

(arithmetic) residue, remainder (amount left after repeatedly subtracting divisor)


наглядальны

be-adj

нагляда́льны

нагляда́льны • (nahljadálʹny)

нагляда́льны (canonical)
nahljadálʹny (romanization)
нагляда́льны (masculine nominative)
нагляда́льнае (neuter nominative)
нагляда́льная (feminine nominative)
нагляда́льныя (nominative plural)
нагляда́льнага (genitive masculine neuter)
нагляда́льнай (feminine genitive)
нагляда́льных (genitive plural)
нагляда́льнаму (dative masculine neuter)
нагляда́льнай (dative feminine)
нагляда́льным (dative plural)
нагляда́льнага (accusative animate masculine)
нагляда́льнае (accusative neuter)
нагляда́льную (accusative feminine)
нагляда́льных (accusative animate plural)
нагляда́льны (accusative inanimate masculine)
нагляда́льныя (accusative inanimate plural)
нагляда́льным (instrumental masculine neuter)
нагляда́льнай (feminine instrumental)
нагляда́льнаю (feminine instrumental)
нагляда́льнымі (instrumental plural)
нагляда́льным (locative masculine neuter)
нагляда́льнай (feminine locative)
нагляда́льных (locative plural)

be-adecl

нагляда́льны

Be-наглядальны.ogg

Помимо того что Исайка что называется из кожи лез, отличаясь безустанной работой и безукоризненным поведением, он, как человек умный и наблюдательный, знал, чем взять, кроме усердия.

1930 [1894], Konstantin Staniukovich, “Ісайка”, in Васіль Каваль, transl., Інтэрнацыянальнае выхаваньне мас, Minsk: ДВБ, translation of Исайка (in Russian), page 67:

Apart from the fact that Isaika, as they say, went out of his way, excelling in relentless work and impeccable behavior, he, as a clever and observant person, knew how to capitalize on more than just diligence.

Apróč tahó, što Isajka, što nazyvajecca, sa skury vylaziŭ, vyznačajučysja bjazupynnaj pracaj i čystatóju pavódzin, jon, jak čalavjek razumny i nahljadalʹny, vjedaŭ, čym uzjacʹ, akramja starannasʹci.

"Wit, Sir Knight," replied the Jester, "may do much. He is a quick, apprehensive knave, who sees his neighbour's blind side, and knows how to keep the lee-gage when his passions are blowing high.

1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 279:

— Bačycje, ser rycar, — skazaŭ blazjen, — dascipnascʹ hódna šmat na što. Kali blazjen dahódlivy i nahljadalʹny, jon adrazu zaŭvažaje, jakim vókam susjed jahó horš bačycʹ, i z hetaha bóku ŭžo i trymajecca, kali susjed pačynaje tapyrycca i davacʹ vólju svaim žadannjam.

observant, perceptive, watchful (alert and paying close attention)

нагляда́льны пункт

It is my present intention that we shall be lowered in our little pressure-proof look-out station on to this submarine bank. There we shall make such observations as we can.

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 19:

Moj namjer u tym, kab nas spusʹcili ŭ maljenʹkaj, zabjasʹpječanaj ad cisku nahljadalʹnaj stancyi na hety padvódny bjerah. Tam my budzjem nahljadacʹ, što móžna.


пераасэнсаванне

be-noun

пераасэнсава́нне<>

пераасэнсава́нне • (pjeraasensavánnje) n inan (genitive пераасэнсава́ння, nominative plural пераасэнсава́нні, genitive plural пераасэнсава́нняў)

пераасэнсава́нне (canonical)
pjeraasensavánnje (romanization)
пераасэнсава́ння (genitive)
пераасэнсава́нні (nominative plural)
пераасэнсава́нняў (genitive plural)
пераасэнсава́нне (nominative singular)
пераасэнсава́нні (nominative plural)
пераасэнсава́ння (genitive singular)
пераасэнсава́нняў (genitive plural)
пераасэнсава́нню (dative singular)
пераасэнсава́нням (dative plural)
пераасэнсава́нне (accusative singular)
пераасэнсава́нні (accusative plural)
пераасэнсава́ннем (instrumental singular)
пераасэнсава́ннямі (instrumental plural)
пераасэнсава́нні (locative singular)
пераасэнсава́ннях (locative plural)
пераасэнсава́нні (count-form plural)

be-ndecl

пераасэнсава́нне<>

пе‧ра‧асэн‧са‧ван‧не

From пераасэнсава́ць (pjeraasensavácʹ) + -а́нне (-ánnje).

af

пераасэнсава́ць

Гэта творчае пераасэнсаванне ў адпаведнасці з умовамі жыцця Беларусі фактаў і думак, што выкладаюцца ў творы «Хітрая механіка».

1955, Іван Мікалаевіч Лушчыцкі, “Аб светапоглядзе Адама Гурыновіча”, in Полымя, number 6, Minsk, page 145:

It is a creative reinterpretation that adapts the facts and ideas presented in the pamphlet 'Cunning Mechanics' to the realities of life in Belarus.

Heta tvórčaje pjeraasensavannje ŭ adpavjednasci z umóvami žyccja Bjelarusi faktaŭ i dumak, što vykladajucca ŭ tvóry “Xitraja mjexanika”.

Арганізатары хацелі паказаць розныя падыходы да рэлігіі з пункту гледжання аўтарскага пераасэнсавання і вольнай трактоўкі і – канонам Старога Запавету.

2024 March 21, TERRAGRAPHICA. ПАЛАЦ МАСТАЦТВА.:

The organizers wanted to show different approaches to religion from the perspective of the author's reinterpretation and free interpretation of the canons of the Old Testament.

Arhanizatary xacjeli pakazacʹ róznyja padyxódy da relihii z punktu hljedžannja aŭtarskaha pjeraasensavannja i vólʹnaj traktóŭki i – kanónam Staróha Zapavjetu.


позва

be-noun

по́зва • (pózva) f inan (genitive по́звы, nominative plural по́звы, genitive plural по́зваў)

по́зва (canonical)
pózva (romanization)
по́звы (genitive)
по́звы (nominative plural)
по́зваў (genitive plural)
по́зва (nominative singular)
по́звы (nominative plural)
по́звы (genitive singular)
по́зваў (genitive plural)
по́зве (dative singular)
по́звам (dative plural)
по́зву (accusative singular)
по́звы (accusative plural)
по́звай (instrumental singular)
по́зваю (instrumental singular)
по́звамі (instrumental plural)
по́зве (locative singular)
по́звах (locative plural)
по́звы (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian позва (pozva).

inh+

Напившись кофею, Нехлюдов пошел в кабинет, чтобы справиться в повестке, в котором часу надо быть в суде, и написать ответ княжне.

1937 [1889—1899], Leo Tolstoy, anonymous translator, Васкрасенне, Minsk: ДВБ, translation of Воскресение, page 18:

After drinking his coffee, Nekhludoff went to the cabinet to check the summons to find out when he needed to be in court, and to write a response to the princess.

Vypiŭšy kavy, Njexljudaŭ pajšóŭ u habinjet, kab davjedacca ŭ pózvje, kali treba bycʹ u sudzje, i napisacʹ adkaz knjazjóŭnje.

Švejk, když mu přinesli vyrozumění, že se má za týden dostavit na Střelecký ostrov k lékařské prohlídce, ležel právě v posteli, stižen opětně revmatismem.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 50:

When they brought Švejk a summons to appear for military conscription on Střelecký island in a week, he was lying in bed, bent over once again by rheumatism.

Kali Švejku prynjesʹli pózvu, kab jon praz tydzjenʹ zʹjaviŭsja na Straljeckuju vyspu na vajskóvy nabór, jon ljažaŭ u lóžku, skurčany znoŭ ramatusam.

(military) call-up papers, draft papers (an order to report for military service)


летась

be-adv

ле́тась • (ljétasʹ)

ле́тась (canonical)
ljétasʹ (romanization)

From лета (ljeta) + -сь (-sʹ), ultimately from Proto-Slavic *lětose. Cognate of archaic Russian летось (letosʹ), Polish latoś (“this year”).


шумець

be-verb

шуме́ць • (šumjécʹ) impf (perfective зашуме́ць)

шуме́ць (canonical)
šumjécʹ (romanization)
зашуме́ць (perfective)
шуме́ць (imperfective infinitive)
шумячы́ (adverbial imperfective present)
шуме́ўшы (adverbial imperfective past)
шумлю́ (first-person imperfective present singular)
бу́ду шуме́ць (first-person future imperfective singular)
шумі́ш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш шуме́ць (future imperfective second-person singular)
шумі́ць (imperfective present singular third-person)
бу́дзе шуме́ць (future imperfective singular third-person)
шумі́м (first-person imperfective plural present)
бу́дзем шуме́ць (first-person future imperfective plural)
шуміце́ (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце шуме́ць (future imperfective plural second-person)
шумя́ць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць шуме́ць (future imperfective plural third-person)
шумі́ (imperative second-person singular)
шумі́це (imperative plural second-person)
шуме́ў (masculine past singular)
шуме́лі (masculine past plural)
шуме́ла (feminine past singular)
шуме́лі (feminine past plural)
шуме́ла (neuter past singular)
шуме́лі (neuter past plural)

Inherited from Old Ruthenian шумѣти (šuměti), from Old East Slavic шумѣти (šuměti), from Proto-Slavic *šuměti.

inh+

He was soon in the midst of a crowd of boys who were running, jumping, playing at ball and leap-frog and otherwise disporting themselves, and right noisily, too.

1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 18:

He was soon in the midst of a crowd of boys who were running, jumping, playing at ball and leap-frog, all making a lot of noise and disporting themselves as they pleased.

Xutka jon apynuŭsja sjaród čarady xlapčukóŭ, jakija bjehali, skakali, huljali ŭ mjač, u čaxardu, strašenna šumjeli, kóžny zabaŭljaŭsja, jak umjeŭ.

to rustle (to make a soft crackling sound similar to the movement of dry leaves)

But the pressure of the air was intolerable. Our heads buzzed and the drums of our ears were bursting. We could not have lived in such an atmosphere for long.

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 54:

Alje cisku pavjetra njelʹha byló vytrymacʹ. U halóvax u nas šumjela, i barabannaja pjerapónka hatóva byla lópnucʹ. Dóŭha my nje mahli pražycʹ u takój atmósfery.

to hum, to buzz (to make a low, continuous, humming or sibilant sound, like that made by bees with their wings)


шумець

From шум (šum, “foam, froth”) + -е́ць (-jécʹ). Compare Ukrainian шумі́ти (šumíty), Polish szumieć.

af

The hawser was as taut as a bowstring, and the current so strong she pulled upon her anchor. All round the hull, in the blackness, the rippling current bubbled and chattered like a little mountain stream.

1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 138:

The hawser was as taut as a bowstring, so strongly did the ship strain to break free from her anchor. Beneath the hull, the rippling current raged and bubbled like a mountain stream.

Jakarny kanat byŭ nacjahnut, jak cjeciva, — z takój silaj karablʹ imknuŭsja sarvacca z jakara. Pad jahó dniščam adliŭ bušavaŭ i šumjeŭ jak hórny strumjenʹ.


выжла

be-noun

вы́жла • (výžla) f animal (genitive вы́жлы, nominative plural вы́жлы, genitive plural вы́жлаў, masculine вы́жал)

вы́жла (canonical)
výžla (romanization)
вы́жлы (genitive)
вы́жлы (nominative plural)
вы́жлаў (genitive plural)
вы́жал (masculine)
вы́жла (nominative singular)
вы́жлы (nominative plural)
вы́жлы (genitive singular)
вы́жлаў (genitive plural)
вы́жле (dative singular)
вы́жлам (dative plural)
вы́жлу (accusative singular)
вы́жлаў (accusative plural)
вы́жлай (instrumental singular)
вы́жлаю (instrumental singular)
вы́жламі (instrumental plural)
вы́жле (locative singular)
вы́жлах (locative plural)
вы́жлы (count-form plural)

Он был горячий охотник. Его состояние позволяло ему держать только двух гончих и одну свору борзых;

1949 [1833], Alexander Pushkin, “Дуброўскі”, in Kuźma Čorny, transl., Выбраныя творы: А. С. Пушкін, Minsk: ДВБ, translation of Дубровский, page 412:

He was an ardent hunter. His modest fortune only permitted him to keep two harriers and one pack of greyhounds.

Jon byŭ zaŭzjaty paljaŭničy. Jahó sródki dazvaljali jamu trymacʹ tólʹki dvux hančakóŭ i adzin hurt vyžlaŭ.

female greyhound (a lean breed of dog used in hunting and racing)


імша

імша́ • (imšá) f inan (genitive імшы́, uncountable)

імша́ (canonical)
imšá (romanization)
імшы́ (genitive)
імша́ (nominative singular)
імшы́ (genitive singular)
імшы́ (dative singular)
імшу́ (accusative singular)
імшо́й (instrumental singular)
імшо́ю (instrumental singular)
імшы́ (locative singular)

Inherited from Old Ruthenian мша (mša), from Old Polish msza, from Old Czech mšě, from Middle High German messe, from Old High German missa, from Ecclesiastical Latin missa.


апынуцца

be-verb

апыну́цца • (apynúcca) pf (imperfective апына́цца)

апыну́цца (canonical)
apynúcca (romanization)
апына́цца (imperfective)
апыну́цца (infinitive perfective)
апыну́ўшыся (adverbial past perfective)
апыну́ся (first-person future perfective singular)
апыне́шся (future perfective second-person singular)
апыне́цца (future perfective singular third-person)
апынёмся (first-person future perfective plural)
апыняце́ся (future perfective plural second-person)
апыну́цца (future perfective plural third-person)
апыну́ўся (masculine past singular)
апыну́ліся (masculine past plural)
апыну́лася (feminine past singular)
апыну́ліся (feminine past plural)
апыну́лася (neuter past singular)
апыну́ліся (neuter past plural)

Be-апынуцца.ogg

Phonetics indicates the possibility of borrowing words with root from Ukrainian (compare опини́тися (opynýtysja)), although the occurrence of ы as a result of vowel alternation (rather typical) cannot be ruled out; -у- arose as a result of the ethno-etymological understanding of the suffix -ну-.

The passage led us to a high arched door, which appeared to be made of solid gold. When we pushed it open we found ourselves in a huge room,

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 74:

Kalidór pryvjóŭ nas da vysókix dzʹvjarej, niby zróbljenyx z masyŭnaha zólata. Kali my adčynili dzʹvjery, to apynulisja ŭ vjaliznym pakói.

to find oneself, to end up (to discover oneself to be in a particular place; get somewhere unexpectedly or by happenstance)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


выгляд

be-noun

вы́гляд • (výhljad) m inan (genitive вы́гляду, uncountable)

вы́гляд (canonical)
výhljad (romanization)
вы́гляду (genitive)
вы́гляд (nominative singular)
вы́гляду (genitive singular)
вы́гляду (dative singular)
вы́гляд (accusative singular)
вы́глядам (instrumental singular)
вы́глядзе (locative singular)

Old Sol endeavoured to assume a cheery look, and smiled across the little table at him as pleasantly as he could.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 87:

Stary Solʹ pasprabavaŭ prynjacʹ badzjóry vyhljad i, jak tólʹki moh, vjesjela ŭsmixnuŭsja jamu cjeraz maljenʹki stol.

look (physical appearance, visual impression)


досыць

be-adv

до́сыць • (dósycʹ)

до́сыць (canonical)
dósycʹ (romanization)
dosyć (alternative)

Inherited from Old Ruthenian досыть (dosytʹ). Compare Polish dosyć and Ukrainian до́сить (dósytʹ).

inh+

Nia dosyć zrabić zabastouku u adnym dware;

1907, anonymous author, Zabastoŭka, Piecierburh: Wydańnie „Hramady“, page 5:

It's not enough to organize a strike in just one yard;

"Is this not high enough, dear girl?" asked Edith, smiling.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 295:

— Xiba tut nje dósycʹ vysóka, ljubaja maja dzjaŭčynka? — z usmješkaj zapytalasja Edzit.

After this fourth encounter, there was a considerable pause; nor did it appear that any one was very desirous of renewing the encounter.

1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 52:

After the fourth competition, there was a rather long pause: no one was very desirous of starting a fight.

Paslja čacvjertaha spabórnictva zrabilasja dósycʹ vjalikaja pauza: nje znaxódzilasja axvótnikaŭ pačynacʹ bójku.

The hours drag along, tediously enough.

1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 192:

fairly, pretty, quite, rather (somewhat, to a certain degree)


досыць

head

до́сыць • (dósycʹ)

"Peace, my lord, thou utterest treason! Hast forgot the king's command? Remember I am party to thy crime, if I but listen."

1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 39:

— Dósycʹ, milórd. Zamaŭčy! Tóje, što havóryš ty, — zdrada. Ty zabyŭ zahad karalja! Pamjataj, što, sluxajučy cjabje, ja rabljusja saŭdzjelʹnikam tvajhó zlačynstva.


аканіца

be-noun

акані́ца • (akaníca) f inan (genitive акані́цы, nominative plural акані́цы, genitive plural акані́ц, relational adjective акані́чны)

акані́ца (canonical)
akaníca (romanization)
акані́цы (genitive)
акані́цы (nominative plural)
акані́ц (genitive plural)
акані́чны (adjective relational)
акані́ца (nominative singular)
акані́цы (nominative plural)
акані́цы (genitive singular)
акані́ц (genitive plural)
акані́цы (dative singular)
акані́цам (dative plural)
акані́цу (accusative singular)
акані́цы (accusative plural)
акані́цай (instrumental singular)
акані́цаю (instrumental singular)
акані́цамі (instrumental plural)
акані́цы (locative singular)
акані́цах (locative plural)
акані́цы (count-form plural)
акяні́ца (alternative obsolete)

Inherited from Old Ruthenian оконница (okonnica). Compare Polish okiennica and Ukrainian віко́нниця (vikónnycja).

inh+

Он просил поднять занавес у окна и открыть ставни. Ему, верно, хотелось взглянуть в последний раз на день, на свет Божий, на солнце.

1930 [1846], Fyodor Dostoevsky, translated by Jazep Pušča, Бедныя людзі, Minsk: ДВБ, translation of Бедные люди (in Russian), page 64; English translation from C. J. Hogarth, transl., Poor Folk, 1867:

He was asking me to draw aside the curtain from the window, and to open the casements. Probably he wished to take his last look at the daylight and the sun and all God’s world.

Jon prasiŭ padnjacʹ firanku na vaknje i adčynicʹ akanicu. Jamu mabycʹ xacjelasja zirnucʹ u apóšni raz na dzjenʹ, na sʹvjet bóžy, na sónca.

The dreary magnificence of the state rooms, seen imperfectly by the doubtful light admitted through closed shutters, would have answered well enough for an enchanted abode.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 230:

Panuraje xarastvó paradnyx pakójaŭ, jakija smutna byli vidacʹ u njapeŭnym svjatlje, što prabivalasja praz začynjenyja akjanicy, mahló-b umacavacʹ ujaŭljennje ab začaravanym žylli.

(usually in the plural) shutter (protective panels, usually wooden, placed over windows to block out the light)


зразумела

be-adv

зразуме́ла • (zrazumjéla)

зразуме́ла (canonical)
zrazumjéla (romanization)
zrazumieła (alternative)

From зразуме́лы (zrazumjély) + -а (-a). Compare Polish zrozumiale.

"If," said Mrs. Chick, with solemn patience, "I have not expressed myself with clearness, Lucretia, the fault of course is mine.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 289:

— Kali, — uračysta-spahadlivym tónam prakazala misis Čyk, — ja skazala njedastatkóva zrazumjela, Lukrecyja, to vina, vjadóma, maja.

intelligibly, lucidly (in a clear and easily understood way)


зразумела

head

зразуме́ла • (zrazumjéla)

But, of course, to build up such a civilization as we see the traces of, must in itself have taken many thousands of years.

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 97:

Alje, zrazumjela, stvarenʹnje takój cyvilizacyi, sʹljady jakój my bačyli, pavinna byló zanjacʹ šmat tysjač hod.

"Yes, Captain," said Rob.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 316:

of course (indication of enthusiastic agreement)


зразумела

зразуме́ла • (zrazumjéla)

зразуме́ць зразумець#Belarusian

feminine/neuter singular past indicative of зразуме́ць (zrazumjécʹ)


Монтвіл

be-proper noun

Монтві́л<M.pr>

Монтві́л • (Montvíl) m pers (genitive Монтві́ла, nominative plural Монтві́лы, genitive plural Монтві́лаў)

Монтві́ла • (Montvíla) f pers (indeclinable)

Монтві́л (canonical)
Montvíl (romanization)
Монтві́ла (genitive)
Монтві́лы (nominative plural)
Монтві́лаў (genitive plural)
Монтві́ла (canonical)
Montvíla (romanization)
Монтві́ла (nominative singular)
Монтві́лы (nominative plural)
Монтві́лы (genitive singular)
Монтві́лаў (genitive plural)
Монтві́лу (dative singular)
Монтві́лам (dative plural)
Монтві́лу (accusative singular)
Монтві́лаў (accusative plural)
Монтві́лам (instrumental singular)
Монтві́ламі (instrumental plural)
Монтві́ле (locative singular)
Монтві́лах (locative plural)
Монтві́лы (count-form plural)

be-ndecl

Монтві́ла<M.pr>

Inherited from Old Ruthenian Мо́нтвилъ (Móntvil)


Даўгерд

be-proper noun

Даўге́рд<M.pr>

Даўге́рд • (Daŭhjérd) m pers (genitive Даўге́рда, nominative plural Даўге́рды, genitive plural Даўге́рдаў)

Даўге́рда • (Daŭhjérda) f pers (indeclinable)

Даўге́рд (canonical)
Daŭhjérd (romanization)
Даўге́рда (genitive)
Даўге́рды (nominative plural)
Даўге́рдаў (genitive plural)
Даўге́рда (canonical)
Daŭhjérda (romanization)
Даўге́рд (nominative singular)
Даўге́рды (nominative plural)
Даўге́рда (genitive singular)
Даўге́рдаў (genitive plural)
Даўге́рду (dative singular)
Даўге́рдам (dative plural)
Даўге́рда (accusative singular)
Даўге́рдаў (accusative plural)
Даўге́рдам (instrumental singular)
Даўге́рдамі (instrumental plural)
Даўге́рдзе (locative singular)
Даўге́рдах (locative plural)
Даўге́рды (count-form plural)
Даўгард (alternative)
Доўгард (alternative)
Доўгерд (alternative)

be-ndecl

Даўге́рд<M.pr>

Inherited from Old Ruthenian Давге́рдъ (Davhérd).


шматкроць

be-adv

шматкро́ць • (šmatkrócʹ)

шматкро́ць (canonical)
šmatkrócʹ (romanization)
šmatkroć (alternative)

Compound of шмат (šmat) + кроць (krocʹ).

Павялічылася сьмяротнасьць насельніцтва, шматкроць павялічылася захворваемасьць рознымі хваробамі.

1992, Zianon Paźniak, Сапраўднае аблічча, Minsk: Паліфакт, →ISBN, page 78:

The mortality rate of the population has increased, the incidence of various diseases has increased manyfold.

Pavjaličylasja sʹmjarótnasʹcʹ nasjelʹnictva, šmatkrócʹ pavjaličylasja zaxvórvajemasʹcʹ róznymi xvaróbami.

Niahledziačy na toje, što ŭ pracesie paŭstańnia sučasnych nacyj hetaja naturalnaja poviaź była šmat u čym pierarvanaja, a terytoryju byłoha VKL šmatkroć pa-žyvomu razrazali dziaržaŭnyja miežy, jakich nikoli nie było raniej, hetaja łučnaść praciahvaje isnavać dy adnaŭlacca ŭ roznych absiahach.

2008, “Editorium”, in Тодар Кашкурэвіч, Сяргей Санько, editors, Druvis, number 2, Minsk: Крыўя, page 3:

Although this natural connection was largely disrupted in the process of the emergence of modern nations, and the territory of the former Grand Duchy of Lithuania was repeatedly torn apart by new state borders that had never existed before, this unity continues to exist and renew itself in various domains.

"Not at all. This gentleman, Mr. Wilson, has been my partner and helper in many of my most successful cases, and I have no doubt that he will be of the utmost use to me in yours also."

2014 [1891], Arthur Conan Doyle, “Саюз рудых”, in Анка Упала, transl., Прыгоды Шэрлака Холмса (зборнік), Litres (2019), translation of The Red-Headed League, →ISBN:

"Not at all. Mr. Wilson, this gentleman has assisted me many times in the most successful cases, and I have no doubt that he will be of the utmost use to me in your situation."

— Ni ŭ jakim razje. Mister Ŭilsan, hety džentlʹmjen šmatkrócʹ dapamahaŭ mnje ŭ samyx paspjaxóvyx spravax, i ja nje sumnjajusja, što ŭ vašym vypadku jon budzje mnje nadzvyčaj karysnym.

many times, repeatedly (done several times or in repetition)


паблажлівы

be-adj

пабла́жлівы • (pablážlivy)

пабла́жлівы (canonical)
pablážlivy (romanization)
пабла́жлівы (masculine nominative)
пабла́жлівае (neuter nominative)
пабла́жлівая (feminine nominative)
пабла́жлівыя (nominative plural)
пабла́жлівага (genitive masculine neuter)
пабла́жлівай (feminine genitive)
пабла́жлівых (genitive plural)
пабла́жліваму (dative masculine neuter)
пабла́жлівай (dative feminine)
пабла́жлівым (dative plural)
пабла́жлівага (accusative animate masculine)
пабла́жлівае (accusative neuter)
пабла́жлівую (accusative feminine)
пабла́жлівых (accusative animate plural)
пабла́жлівы (accusative inanimate masculine)
пабла́жлівыя (accusative inanimate plural)
пабла́жлівым (instrumental masculine neuter)
пабла́жлівай (feminine instrumental)
пабла́жліваю (feminine instrumental)
пабла́жлівымі (instrumental plural)
пабла́жлівым (locative masculine neuter)
пабла́жлівай (feminine locative)
пабла́жлівых (locative plural)

Borrowed from Polish pobłażliwy. Compare Ukrainian побла́жливий (poblážlyvyj).

cog

побла́жливий


надзвычайны

be-adj

надзвыча́йны

надзвыча́йны • (nadzvyčájny)

надзвыча́йны (canonical)
nadzvyčájny (romanization)
надзвыча́йны (masculine nominative)
надзвыча́йнае (neuter nominative)
надзвыча́йная (feminine nominative)
надзвыча́йныя (nominative plural)
надзвыча́йнага (genitive masculine neuter)
надзвыча́йнай (feminine genitive)
надзвыча́йных (genitive plural)
надзвыча́йнаму (dative masculine neuter)
надзвыча́йнай (dative feminine)
надзвыча́йным (dative plural)
надзвыча́йнага (accusative animate masculine)
надзвыча́йнае (accusative neuter)
надзвыча́йную (accusative feminine)
надзвыча́йных (accusative animate plural)
надзвыча́йны (accusative inanimate masculine)
надзвыча́йныя (accusative inanimate plural)
надзвыча́йным (instrumental masculine neuter)
надзвыча́йнай (feminine instrumental)
надзвыча́йнаю (feminine instrumental)
надзвыча́йнымі (instrumental plural)
надзвыча́йным (locative masculine neuter)
надзвыча́йнай (feminine locative)
надзвыча́йных (locative plural)

be-adecl

надзвыча́йны

Be-надзвычайны.ogg

над‧звы‧чай‧ны

Inherited from Old Ruthenian надзвычайный (nadzvyčajnyj). By surface analysis, над- (nad-) + звы́чай (zvýčaj) + -ны (-ny). Cognate with Polish nadzwyczajny and Ukrainian надзвича́йний (nadzvyčájnyj).

inh

надзвычайный

inh+

надзвычайный

cog

надзвича́йний

надзвыча́йнае стано́вішча

And now a most surprising incident occurred, which was clearly as astonishing to these strange new companions of ours as to ourselves.

1928 [1928], Arthur Conan Doyle, translated by Кастусь Гарабурда, Глыбіня Маракота, Minsk: ДВБ, translation of The Maracot Deep, page 58:

And now a most extraordinary incident occurred, which was apparently as astonishing to these strange new companions of ours as to ourselves.

Vosʹ tut i zdaryŭsja nadzvyčajny vypadak, jaki, vidacʹ, pastaviŭ u njeparazumjenʹnje našyx dziŭnyx nóvyx padaróžnikaŭ nja mjenš, čym nas samix.

"She’s a most extraordinary woman!" exclaimed Mr. Toots, in rapturous admiration.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 583:

"What a wonderful woman!" exclaimed Mr. Toots in extraordinary admiration.

— Jakaja dzivósnaja žančyna! — uskliknuŭ mister Tuts u nadzvyčajnym zaxapljenni.


грудасты

be-adj

груда́сты • (hrudásty)

груда́сты (canonical)
hrudásty (romanization)
груда́сты (masculine nominative)
груда́стае (neuter nominative)
груда́стая (feminine nominative)
груда́стыя (nominative plural)
груда́стага (genitive masculine neuter)
груда́стай (feminine genitive)
груда́стых (genitive plural)
груда́стаму (dative masculine neuter)
груда́стай (dative feminine)
груда́стым (dative plural)
груда́стага (accusative animate masculine)
груда́стае (accusative neuter)
груда́стую (accusative feminine)
груда́стых (accusative animate plural)
груда́сты (accusative inanimate masculine)
груда́стыя (accusative inanimate plural)
груда́стым (instrumental masculine neuter)
груда́стай (feminine instrumental)
груда́стаю (feminine instrumental)
груда́стымі (instrumental plural)
груда́стым (locative masculine neuter)
груда́стай (feminine locative)
груда́стых (locative plural)

(colloquial) busty (with large, wide breasts)

(colloquial) full-breasted (having full, high breasts)


паласкаць

be-verb

папаласка́ць

прапаласка́ць

паласка́ць • (palaskácʹ) impf (perfective папаласка́ць or прапаласка́ць)

паласка́ць (canonical)
palaskácʹ (romanization)
папаласка́ць (perfective)
прапаласка́ць (perfective)
паласка́ць (imperfective infinitive)
паласка́ны (imperfective passive past)
пало́шчучы (adverbial imperfective present)
паласка́ўшы (adverbial imperfective past)
палашчу́ (first-person imperfective present singular)
бу́ду паласка́ць (first-person future imperfective singular)
пало́шчаш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш паласка́ць (future imperfective second-person singular)
пало́шча (imperfective present singular third-person)
бу́дзе паласка́ць (future imperfective singular third-person)
пало́шчам (first-person imperfective plural present)
бу́дзем паласка́ць (first-person future imperfective plural)
пало́шчаце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце паласка́ць (future imperfective plural second-person)
пало́шчуць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць паласка́ць (future imperfective plural third-person)
палашчы́ (imperative second-person singular)
палашчы́це (imperative plural second-person)
паласка́ў (masculine past singular)
паласка́лі (masculine past plural)
паласка́ла (feminine past singular)
паласка́лі (feminine past plural)
паласка́ла (neuter past singular)
паласка́лі (neuter past plural)

Inherited from Old Ruthenian полоска́ти (poloskáti), from Old East Slavic полоскати (poloskati), from Proto-Slavic *polskati. Cognate with Russian полоска́ть (poloskátʹ) and Ukrainian полоска́ти (poloskáty).

inh+

The water scarcely reached my waist; the sand was firm and covered with ripple marks, and I waded ashore in great spirits, leaving the Hispaniola on her side, with her main-sail trailing wide upon the surface of the bay.

1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 162:

The water scarcely reached my waist. The sand was firm, rippled by the waves, and I waded ashore in great spirits, leaving the Hispaniola lying on her side and rinsing her sail in the water.

Vada ljedzʹ daxódzila mnje da pójasa. Pjasók byŭ ščylʹny, zryty xvaljami, i ja badzjóra vyšaŭ na bjerah, pakinuŭšy „Ispanʺjólu“ ljažacʹ na baku i palaskacʹ svoj parus u vadzje.

(transitive) to rinse (to immerse, to wash in water)


захады

be-noun

за́хады<N.pl>

за́хады • (záxady) n inan pl (genitive за́хадаў, plural only)

за́хады (canonical)
záxady (romanization)
за́хадаў (genitive)
за́хады (nominative plural)
за́хадаў (genitive plural)
за́хадам (dative plural)
за́хады (accusative plural)
за́хадамі (instrumental plural)
за́хадах (locative plural)

be-ndecl

за́хады<N.pl>

Undertakings have been entered on, to swell the reputation of the House for vast resources, and to exhibit it in magnificent contrast to other merchants’ Houses,

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 523:

Byli vydumany zaxady z metaj razducʹ reputacyju i kredytazdólʹnascʹ firmy i pakazacʹ jaje pjeravahu nad inšymi handljóvymi firmami.

measures (actions designed to achieve some purpose)


шчыра

be-adv

шчы́ра • (ščýra)

From шчы́ры (ščýry) + -а (-a). Compare Ukrainian щи́ро (ščýro).

af

шчы́ры (ščýry) + -а (-a)

шчыра кажучы

шчыра дзякую

"Ah, well! really I can’t blame you, Mrs. Pipchin," says Mrs. Chick, with frankness.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 573:

— Nu, što-ž, ja nje mahu dakaracʹ vas, misis Pipčyn, — ščyra havórycʹ misis Čyk.


перапёлка

be-noun

перапёлка • (pjerapjólka) f animal (genitive перапёлкі, nominative plural перапёлкі, genitive plural перапёлкак, relational adjective перапялі́ны)

pjerapjólka (romanization)
перапёлкі (genitive)
перапёлкі (nominative plural)
перапёлкак (genitive plural)
перапялі́ны (adjective relational)
перапёлка (nominative singular)
перапёлкі (nominative plural)
перапёлкі (genitive singular)
перапёлкак (genitive plural)
перапёлцы (dative singular)
перапёлкам (dative plural)
перапёлку (accusative singular)
перапёлкак (accusative plural)
перапёлкай (instrumental singular)
перапёлкаю (instrumental singular)
перапёлкамі (instrumental plural)
перапёлцы (locative singular)
перапёлках (locative plural)
перапёлкі (count-form plural)

пе‧ра‧пёл‧ка

From Proto-Slavic *perpelъ + -ка (-ka). Cognate with Russian and Ukrainian пе́репел (pérepel).

cog

Coturnix coturnix
Coturnix coturnix#Translingual


перапяліны

be-adj

перапялі́ны • (pjerapjalíny) (no comparative)

перапялі́ны (canonical)
pjerapjalíny (romanization)
перапялі́ны (masculine nominative)
перапялі́нае (neuter nominative)
перапялі́ная (feminine nominative)
перапялі́ныя (nominative plural)
перапялі́нага (genitive masculine neuter)
перапялі́най (feminine genitive)
перапялі́ных (genitive plural)
перапялі́наму (dative masculine neuter)
перапялі́най (dative feminine)
перапялі́ным (dative plural)
перапялі́нага (accusative animate masculine)
перапялі́нае (accusative neuter)
перапялі́ную (accusative feminine)
перапялі́ных (accusative animate plural)
перапялі́ны (accusative inanimate masculine)
перапялі́ныя (accusative inanimate plural)
перапялі́ным (instrumental masculine neuter)
перапялі́най (feminine instrumental)
перапялі́наю (feminine instrumental)
перапялі́нымі (instrumental plural)
перапялі́ным (locative masculine neuter)
перапялі́най (feminine locative)
перапялі́ных (locative plural)

пе‧ра‧пя‧лі‧ны

From перапёл(ка) (pjerapjól(ka)) + -і́ны (-íny). Compare Russian перепели́ный (perepelínyj) and Ukrainian перепели́ний (perepelýnyj).

cog

перепели́ный

перепели́ний

(relational) common quail (Coturnix coturnix)


смяцяр

be-noun

смяця́р<b.pr>

смяця́р • (smjacjár) m pers (genitive смяцяра́, nominative plural смяцяры́, genitive plural смяцяро́ў, feminine смяця́рка)

смяця́р (canonical)
smjacjár (romanization)
смяцяра́ (genitive)
смяцяры́ (nominative plural)
смяцяро́ў (genitive plural)
смяця́рка (feminine)
смяця́р (nominative singular)
смяцяры́ (nominative plural)
смяцяра́ (genitive singular)
смяцяро́ў (genitive plural)
смяцяру́ (dative singular)
смяцяра́м (dative plural)
смяцяра́ (accusative singular)
смяцяро́ў (accusative plural)
смяцяро́м (instrumental singular)
смяцяра́мі (instrumental plural)
смяцяру́ (locative singular)
смяцяра́х (locative plural)
смяцяры́ (count-form plural)

be-ndecl

смяця́р<b.pr>

garbage collector (a person who collects and removes garbage)


смяцярка

be-noun

смяця́рка<pr>

смяця́рка • (smjacjárka) f pers (genitive смяця́ркі, nominative plural смяця́ркі, genitive plural смяця́рк)

смяця́рка (canonical)
smjacjárka (romanization)
смяця́ркі (genitive)
смяця́ркі (nominative plural)
смяця́рк (genitive plural)
смяця́рка (nominative singular)
смяця́ркі (nominative plural)
смяця́ркі (genitive singular)
смяця́рк (genitive plural)
смяця́рцы (dative singular)
смяця́ркам (dative plural)
смяця́рку (accusative singular)
смяця́рк (accusative plural)
смяця́ркай (instrumental singular)
смяця́ркаю (instrumental singular)
смяця́ркамі (instrumental plural)
смяця́рцы (locative singular)
смяця́рках (locative plural)
смяця́ркі (count-form plural)

be-ndecl

смяця́рка<pr>

смяця́р смяцяр#Belarusian


адключыцца

be-verb

адключы́цца • (adključýcca) pf (imperfective адключа́цца)

адключы́цца (canonical)
adključýcca (romanization)
адключа́цца (imperfective)
адключы́цца (infinitive perfective)
адключы́ўшыся (adverbial past perfective)
адключу́ся (first-person future perfective singular)
адклю́чышся (future perfective second-person singular)
адклю́чыцца (future perfective singular third-person)
адклю́чымся (first-person future perfective plural)
адклю́чыцеся (future perfective plural second-person)
адклю́чацца (future perfective plural third-person)
адключы́ся (imperative second-person singular)
адключы́цеся (imperative plural second-person)
адключы́ўся (masculine past singular)
адключы́ліся (masculine past plural)
адключы́лася (feminine past singular)
адключы́ліся (feminine past plural)
адключы́лася (neuter past singular)
адключы́ліся (neuter past plural)

be-conj

адключы́цца<4c.pf>

ад‧клю‧чыц‧ца

From адключы́ць (adključýcʹ) + -ца (-ca). Compare Russian отключи́ться (otključítʹsja).

cog

отключи́ться

Кабель адключыўся ад тэлевізара.

The cable has become disconnected from the television.

to disconnect (to take the connection out of) [with ад (ad, + genitive) ‘from’]

to turn off (to cease to operate as a result of disconnection from the general system)

(figuratively) to break away, to disconnect [with ад (ad, + genitive) ‘from’]


адключацца

be-verb

адключа́цца • (adključácca) impf (perfective адключы́цца)

адключа́цца (canonical)
adključácca (romanization)
адключы́цца (perfective)
адключа́цца (infinitive perfective)
адключа́ўшыся (adverbial past perfective)
адключа́юся (first-person future perfective singular)
адключа́ешся (future perfective second-person singular)
адключа́ецца (future perfective singular third-person)
адключа́емся (first-person future perfective plural)
адключа́ецеся (future perfective plural second-person)
адключа́юцца (future perfective plural third-person)
адключа́йся (imperative second-person singular)
адключа́йцеся (imperative plural second-person)
адключа́ўся (masculine past singular)
адключа́ліся (masculine past plural)
адключа́лася (feminine past singular)
адключа́ліся (feminine past plural)
адключа́лася (neuter past singular)
адключа́ліся (neuter past plural)

be-conj

адключа́цца<1a.pf>

ад‧клю‧чац‧ца

From адключа́ць (adključácʹ) + -ца (-ca). Compare Russian отключа́ться (otključátʹsja).

cog

отключа́ться


адключацца

head

адклю́чацца • (adkljúčacca)

адклю́чацца (canonical)
adkljúčacca (romanization)

ад‧клю‧чац‧ца

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

адключы́цца адключыцца#Belarusian

third-person plural future of адключы́цца (adključýcca)


адключыць

be-verb

адключы́ць • (adključýcʹ) pf (imperfective адключа́ць)

адключы́ць (canonical)
adključýcʹ (romanization)
адключа́ць (imperfective)
адключы́ць (infinitive perfective)
адклю́чаны (passive past perfective)
адключы́ўшы (adverbial past perfective)
адключу́ (first-person future perfective singular)
адклю́чыш (future perfective second-person singular)
адклю́чыць (future perfective singular third-person)
адклю́чым (first-person future perfective plural)
адклю́чыце (future perfective plural second-person)
адклю́чаць (future perfective plural third-person)
адключы́ (imperative second-person singular)
адключы́це (imperative plural second-person)
адключы́ў (masculine past singular)
адключы́лі (masculine past plural)
адключы́ла (feminine past singular)
адключы́лі (feminine past plural)
адключы́ла (neuter past singular)
адключы́лі (neuter past plural)

From ад- (ad-) + -ключы́ць (-ključýcʹ). Compare Russian отключи́ть (otključítʹ).

(transitive) to disconnect (to take the connection out of) [with ад (ad, + genitive) ‘from’]

(transitive) to turn off (to cease to operate as a result of disconnection from the general system)


адключаць

адключа́ць • (adključácʹ) impf (perfective адключы́ць)

адключа́ць (canonical)
adključácʹ (romanization)
адключы́ць (perfective)
адключа́ць (imperfective infinitive)
адключа́ючы (adverbial imperfective present)
адключа́ўшы (adverbial imperfective past)
адключа́ю (first-person imperfective present singular)
бу́ду адключа́ць (first-person future imperfective singular)
адключа́еш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш адключа́ць (future imperfective second-person singular)
адключа́е (imperfective present singular third-person)
бу́дзе адключа́ць (future imperfective singular third-person)
адключа́ем (first-person imperfective plural present)
бу́дзем адключа́ць (first-person future imperfective plural)
адключа́еце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце адключа́ць (future imperfective plural second-person)
адключа́юць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць адключа́ць (future imperfective plural third-person)
адключа́й (imperative second-person singular)
адключа́йце (imperative plural second-person)
адключа́ў (masculine past singular)
адключа́лі (masculine past plural)
адключа́ла (feminine past singular)
адключа́лі (feminine past plural)
адключа́ла (neuter past singular)
адключа́лі (neuter past plural)

From адключы́ць (adključýcʹ) + -а́ць (-ácʹ). Compare Russian отключа́ть (otključátʹ).

af

адключы́ць (adključýcʹ) + -а́ць (-ácʹ)


адключаць

head

адклю́чаць • (adkljúčacʹ)

адклю́чаць (canonical)
adkljúčacʹ (romanization)

адключы́ць адключыць#Belarusian

third-person plural future of адключы́ць (adključýcʹ)


тэлефонны

be-adj

тэлефо́нны • (teljefónny) (no comparative)

тэлефо́нны (canonical)
teljefónny (romanization)
тэлефо́нны (masculine nominative)
тэлефо́ннае (neuter nominative)
тэлефо́нная (feminine nominative)
тэлефо́нныя (nominative plural)
тэлефо́ннага (genitive masculine neuter)
тэлефо́ннай (feminine genitive)
тэлефо́нных (genitive plural)
тэлефо́ннаму (dative masculine neuter)
тэлефо́ннай (dative feminine)
тэлефо́нным (dative plural)
тэлефо́ннага (accusative animate masculine)
тэлефо́ннае (accusative neuter)
тэлефо́нную (accusative feminine)
тэлефо́нных (accusative animate plural)
тэлефо́нны (accusative inanimate masculine)
тэлефо́нныя (accusative inanimate plural)
тэлефо́нным (instrumental masculine neuter)
тэлефо́ннай (feminine instrumental)
тэлефо́ннаю (feminine instrumental)
тэлефо́ннымі (instrumental plural)
тэлефо́нным (locative masculine neuter)
тэлефо́ннай (feminine locative)
тэлефо́нных (locative plural)

тэ‧ле‧фон‧ны

(relational) telephone (related to telephone)

(relational) telephone (intended for telephone)

(relational) telephone (carried out using telephone, transmitted over telephone)


тэлефоннае

head

тэлефо́ннае • (teljefónnaje)

тэлефо́ннае (canonical)
teljefónnaje (romanization)

тэ‧ле‧фон‧нае

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

nominative/accusative neuter singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефоннага

тэлефо́ннага

тэлефо́ннага • (teljefónnaha)

тэлефо́ннага (canonical)
teljefónnaha (romanization)

тэ‧ле‧фон‧на‧га

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
genitive masculine/neuter singular

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
animate accusative masculine singular


тэлефоннаму

тэлефо́ннаму

тэлефо́ннаму • (teljefónnamu)

тэлефо́ннаму (canonical)
teljefónnamu (romanization)

тэ‧ле‧фон‧на‧му

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

dative masculine/neuter singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефонным

тэлефо́нным • (teljefónnym)

тэлефо́нным (canonical)
teljefónnym (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ным

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
dative plural

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian


тэлефонная

тэлефо́нная • (teljefónnaja)

тэлефо́нная (canonical)
teljefónnaja (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ная

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

nominative feminine singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефоннай

тэлефо́ннай • (teljefónnaj)

тэлефо́ннай (canonical)
teljefónnaj (romanization)

тэ‧ле‧фон‧най

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

genitive/dative/instrumental/locative feminine singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефонную

тэлефо́нную • (teljefónnuju)

тэлефо́нную (canonical)
teljefónnuju (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ную

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

accusative feminine singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефоннаю

тэлефо́ннаю • (teljefónnaju)

тэлефо́ннаю (canonical)
teljefónnaju (romanization)

тэ‧ле‧фон‧наю

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

instrumental feminine singular of тэлефо́нны (teljefónny)


тэлефонныя

тэлефо́нныя • (teljefónnyja)

тэлефо́нныя (canonical)
teljefónnyja (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ныя

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
nominative plural

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
inanimate accusative plural


тэлефонных

тэлефо́нных • (teljefónnyx)

тэлефо́нных (canonical)
teljefónnyx (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ных

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
genitive/locative plural

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

inflection of тэлефо́нны (teljefónny):
animate accusative plural


тэлефоннымі

тэлефо́ннымі

тэлефо́ннымі • (teljefónnymi)

тэлефо́ннымі (canonical)
teljefónnymi (romanization)

тэ‧ле‧фон‧ны‧мі

тэлефо́нны тэлефонны#Belarusian

instrumental plural of тэлефо́нны (teljefónny)


радовішча

be-noun

радовішча<N.(ў),(-)>

радо́вішча • (radóvišča) n inan (genitive радо́вішча, nominative plural радо́вішчы, genitive plural радо́вішчаў or радо́вішч)

радо́вішча (canonical)
radóvišča (romanization)
радо́вішча (genitive)
радо́вішчы (nominative plural)
радо́вішчаў (genitive plural)
радо́вішч (genitive plural)
радо́вішча (nominative singular)
радо́вішчы (nominative plural)
радо́вішча (genitive singular)
радо́вішчаў (genitive plural)
радо́вішч (genitive plural)
радо́вішчу (dative singular)
радо́вішчам (dative plural)
радо́вішча (accusative singular)
радо́вішчы (accusative plural)
радо́вішчам (instrumental singular)
радо́вішчамі (instrumental plural)
радо́вішчы (locative singular)
радо́вішчах (locative plural)
радо́вішчы (count-form plural)
radovišča (alternative)

be-ndecl

радовішча<N.(ў),(-)>

ра‧до‧віш‧ча

Calque of Russian месторожде́ние (mestoroždénije). First attested in 1969. Compare Ukrainian родови́ще (rodovýšče).

calque

месторожде́ние

А можа, радовішча тут адшукаў нейкае. Нафту. Дык хоча купіць зямлю, пакуль ніхто не дазнаўся, я ведаю?

2007, Natalka Babina, Рыбін горад [Down Among The Fishes], Vilnius: Інстытут беларусістыкі, →ISBN; republished as Рыбін горад, Litres, 2022, →ISBN:

He might have found some kind of deposit here. Oil, perhaps. So he might want to buy the land before anyone else finds out. How would I know?

A móža, radóvišča tut adšukaŭ njejkaje. Naftu. Dyk xóča kupicʹ zjamlju, pakulʹ nixtó nje daznaŭsja, ja vjedaju?

I took a few of my friends into the secret, however, and they suggested that we should quietly and secretly work our own little deposit, and that in this way we should earn the money which would enable us to buy the neighboring fields.

2014 [1891], Arthur Conan Doyle, “Палец інжынера”, in Ганна Янкута, transl., Прыгоды Шэрлака Холмса (зборнік), Litres (2019), translation of The Adventure of the Engineer's Thumb, →ISBN:

Ja raskazaŭ pra svajó adkryccjó njekalʹkim sjabram, i jany prapanavali patajemna raspracóŭvacʹ našaje radóvišča, kab zarabicʹ takim čynam hróšaj dlja nabyccja susjednix učastkaŭ.

Ścieny radovišča spałasavanyja mahutnymi prystupkami, pa jakich, niby murašy, pierasoŭvajucca sarakapiacitonnyja “BiełAZy”.

2021 November 30, “Vital Kalinoŭski: Cichanoŭskaja – heta symbal, jaki nas, biełarusaŭ, moža abjadnać”, in Рунь, archived from the original on 2024-09-09:

The walls of the quarry are scarred by massive terraces, on which forty-five-ton "BelAZ" trucks move like ants.


дажджом

дажджо́м (canonical)
daždžóm (romanization)

af

дождж (doždž) + -о́м (-óm)


дажджом

head

дажджо́м • (daždžóm)


лапік

be-noun

ла́пік • (lápik) m inan (genitive ла́піка, nominative plural ла́пікі, genitive plural ла́пікаў)

ла́пік (canonical)
lápik (romanization)
ла́піка (genitive)
ла́пікі (nominative plural)
ла́пікаў (genitive plural)
ла́пік (nominative singular)
ла́пікі (nominative plural)
ла́піка (genitive singular)
ла́пікаў (genitive plural)
ла́піку (dative singular)
ла́пікам (dative plural)
ла́пік (accusative singular)
ла́пікі (accusative plural)
ла́пікам (instrumental singular)
ла́пікамі (instrumental plural)
ла́піку (locative singular)
ла́піках (locative plural)
ла́пікі (count-form plural)

Подаўна час яму прачнуцца і вылезьці з-пад куста: гняды конь узьбіўся на чужую пожню і выскуб тымчасам ужо добры лапік.

1926, Maksim Harecki, Ціхія песьні, Minsk: ДВБ, page 56:

It's a high time for him to wake up and crawl out from under the bush: the sorrel horse has broken into someone else's pasture and grazed up a sizeable patch in the meantime.

Pódaŭna čas jamu pračnucca i vyljezʹci z-pad kusta: hnjady konʹ uzʹbiŭsja na čužuju póžnju i vyskub tymčasam užó dóbry lapik.

patch (a small area, a small plot of land or piece of ground)

Ohromná blůza se záplatami na loktech, zamaštěná a špinavá, klátila se na Švejkovi jako kabát na hastrošovi.

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 94; English translation from Cecil Parrott, transl., The Good Soldier Švejk and His Fortunes in the World War, 1973:

A vast tunic with patches on the elbows, covered with grease and dirt, dangled around Švejk like a coat on a scarecrow.

Šyračeznaja, brudnaja i zašmalʹcavanaja himnasʹcjórka z lapikami na lakcjóx cjeljapalasja na Švejku, jak surdut na haródnym pudzilje.

patch (a piece of cloth, or other suitable material, sewed or otherwise fixed upon a garment to repair or strengthen it, especially upon an old garment to cover a hole)


гронка

гро́нка • (hrónka) f inan (genitive гро́нкі, nominative plural гро́нкі, genitive plural гро́нак, relational adjective гро́нкавы)

гро́нка (canonical)
hrónka (romanization)
гро́нкі (genitive)
гро́нкі (nominative plural)
гро́нак (genitive plural)
гро́нкавы (adjective relational)
гро́нка (nominative singular)
гро́нкі (nominative plural)
гро́нкі (genitive singular)
гро́нак (genitive plural)
гро́нцы (dative singular)
гро́нкам (dative plural)
гро́нку (accusative singular)
гро́нкі (accusative plural)
гро́нкай (instrumental singular)
гро́нкаю (instrumental singular)
гро́нкамі (instrumental plural)
гро́нцы (locative singular)
гро́нках (locative plural)
гро́нкі (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian кгроно (grono). Compare Polish grono and Ukrainian гро́но (hróno).

inh+

The vines had spread, indeed, over the trees, and the clusters of grapes were just now in their prime, very ripe and rich. This was a surprising discovery, and I was exceeding glad of them;

1937 [1719], Daniel Defoe, translated by Зяма Раманавіч Півавараў, edited by Janka Maŭr, Жыццё і дзіўныя небывалыя прыгоды Рабінзона Крузо [The life and astonishing adventures of Robinson Crusoe], Minsk: ДВБ, translation of Robinson Crusoe, page 78:

Vinahradnyja lózy vilisja pa stvalax dreŭ i z ix visjeli raskóšnyja spjelyja hrónki jahad. Hetaja znaxódka vjelʹmi zdzivila mjanje i ŭzradavala.

bunch, cluster (a group of flowers, fruits or berries growing together on a single branch)


гронкі

head

гро́нкі • (hrónki)

гро́нкі (canonical)
hrónki (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
nominative/accusative plural

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
genitive singular

гро́нка гронка#Belarusian

inflection of гро́нка (hrónka):
count form


гронцы

гро́нцы • (hróncy)

гро́нцы (canonical)
hróncy (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

dative/locative singular of гро́нка (hrónka)


гронку

гро́нку • (hrónku)

гро́нку (canonical)
hrónku (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкай

гро́нкай • (hrónkaj)

гро́нкай (canonical)
hrónkaj (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian

instrumental singular of гро́нка (hrónka)


гронкаю

гро́нкаю • (hrónkaju)

гро́нкаю (canonical)
hrónkaju (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронак

гро́нак • (hrónak)

гро́нак (canonical)
hrónak (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкам

гро́нкам • (hrónkam)

гро́нкам (canonical)
hrónkam (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронкамі

гро́нкамі • (hrónkami)

гро́нкамі (canonical)
hrónkami (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


гронках

гро́нках • (hrónkax)

гро́нках (canonical)
hrónkax (romanization)

гро́нка гронка#Belarusian


шыротны

шыро́тны (canonical)
šyrótny (romanization)
шыро́тны (masculine nominative)
шыро́тнае (neuter nominative)
шыро́тная (feminine nominative)
шыро́тныя (nominative plural)
шыро́тнага (genitive masculine neuter)
шыро́тнай (feminine genitive)
шыро́тных (genitive plural)
шыро́тнаму (dative masculine neuter)
шыро́тнай (dative feminine)
шыро́тным (dative plural)
шыро́тнага (accusative animate masculine)
шыро́тнае (accusative neuter)
шыро́тную (accusative feminine)
шыро́тных (accusative animate plural)
шыро́тны (accusative inanimate masculine)
шыро́тныя (accusative inanimate plural)
шыро́тным (instrumental masculine neuter)
шыро́тнай (feminine instrumental)
шыро́тнаю (feminine instrumental)
шыро́тнымі (instrumental plural)
шыро́тным (locative masculine neuter)
шыро́тнай (feminine locative)
шыро́тных (locative plural)

(relational) latitudinal (relatied to, connected with, geographical latitude)

(relational) latitudinal (which passes along a certain latitude)


выраб

be-noun

вы́раб<genu>

вы́раб • (výrab) m inan (genitive вы́рабу, nominative plural вы́рабы, genitive plural вы́рабаў)

вы́раб (canonical)
výrab (romanization)
вы́рабу (genitive)
вы́рабы (nominative plural)
вы́рабаў (genitive plural)
вы́раб (nominative singular)
вы́рабы (nominative plural)
вы́рабу (genitive singular)
вы́рабаў (genitive plural)
вы́рабу (dative singular)
вы́рабам (dative plural)
вы́раб (accusative singular)
вы́рабы (accusative plural)
вы́рабам (instrumental singular)
вы́рабамі (instrumental plural)
вы́рабе (locative singular)
вы́рабах (locative plural)
вы́рабы (count-form plural)
wyrab (alternative obsolete)
vyrab (alternative)

be-ndecl

вы́раб<genu>

Deverbal from вы́рабіць (výrabicʹ). Compare Polish wyrób and Ukrainian ви́ріб (výrib).

Na palicach stajali blašanyje wiodry na małako i roznyje pryłady dla wyrabu masła i syroŭ.

1916, “Jak ludzi dahladajuć damowyje žywioły”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 165:

On the shelves stood tin buckets for milk and various tools for butter and cheese manufacture.

I saw several sugar-canes, but wild, and, for want of cultivation, imperfect.

Sugarcane was growing, albeit of the wild variety, and therefore unfit for producing sugar.

Cukróvy trasnik ros u dzikim vyhljadzje i tamu dlja vyrabu cukru nje padyxódziŭ.

(uncountable) manufacture (process of making goods)

U wialikich miestoch žyli kniazi, jakije kirawali abšyrnym krajem; u hetyje-ž miesty pryježdžali kupcy s čužych ziamiel, skuplali skury, miod, wosk i pradawali swaje tawary: ŭsielakije wyraby z žaleza, miedzi, sierebra, darahije tkaniny i zbroju.

1916, “Ab našych pradziedach Biełarusach”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 212:

There were princes living in large cities, who ruled over vast lands. To these same cities came merchants from foreign lands, buying furs, honey, wax, and selling their goods: all sorts of products made of iron, copper, silver, expensive fabrics, and weapons.

However, they were such as I made very good shift with, and when I was out, if it happened to rain, the hair of my waistcoat and cap being outermost, I was kept very dry.

1937 [1719], Daniel Defoe, translated by Зяма Раманавіч Півавараў, edited by Janka Maŭr, Жыццё і дзіўныя небывалыя прыгоды Рабінзона Крузо [The life and astonishing adventures of Robinson Crusoe], Minsk: ДВБ, translation of Robinson Crusoe, page 104:

Be that as it may, the products I had tailored served me well, especially when I happened to go out in the rain: all the water ran down the long fur, and I was kept dry.

Jak-by tam ni byló, maje kravjeckija vyraby dóbra mnje služyli, asabliva kali mnje zdaralasja vyjsci ŭ čas daždžu: usja vada scjakala pa daŭhój póŭsci, i ja zastavaŭsja suxim.

(countable) product (manufactured object)


х*й

(vulgar) Censored spelling of хуй (xuj).


х*йло

(vulgar) Censored spelling of хуйло (xujló).


Русі

head

Русі́ • (Rusí)

genitive/dative/locative singular of Русь (Rusʹ)


Русяй

Ру́сяй • (Rúsjaj)

Ру́сяй (canonical)
Rúsjaj (romanization)


Русяю

Ру́сяю • (Rúsjaju)

Ру́сяю (canonical)
Rúsjaju (romanization)


Канады

Кана́ды • (Kanády)

Кана́ды (canonical)
Kanády (romanization)

Кана́да Канада#Belarusian


перыядычны

be-adj

перыяды́чнасць

перыяды́чны • (pjeryjadýčny) (adverb перыяды́чна, abstract noun перыяды́чнасць)

перыяды́чны (canonical)
pjeryjadýčny (romanization)
перыяды́чна (adverb)
перыяды́чнасць (abstract-noun)
перыяды́чны (masculine nominative)
перыяды́чнае (neuter nominative)
перыяды́чная (feminine nominative)
перыяды́чныя (nominative plural)
перыяды́чнага (genitive masculine neuter)
перыяды́чнай (feminine genitive)
перыяды́чных (genitive plural)
перыяды́чнаму (dative masculine neuter)
перыяды́чнай (dative feminine)
перыяды́чным (dative plural)
перыяды́чнага (accusative animate masculine)
перыяды́чнае (accusative neuter)
перыяды́чную (accusative feminine)
перыяды́чных (accusative animate plural)
перыяды́чны (accusative inanimate masculine)
перыяды́чныя (accusative inanimate plural)
перыяды́чным (instrumental masculine neuter)
перыяды́чнай (feminine instrumental)
перыяды́чнаю (feminine instrumental)
перыяды́чнымі (instrumental plural)
перыяды́чным (locative masculine neuter)
перыяды́чнай (feminine locative)
перыяды́чных (locative plural)

пе‧ры‧ядыч‧ны

From перы́яд (pjerýjad) + -ы́чны (-ýčny).

(relational) periodical (occurring at certain intervals of time, repeated from time to time)

(relational) periodical (issued at certain intervals of time)

(relational) periodical (consisting of periods)


назвы

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
nominative/accusative plural

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
genitive singular

на́зва назва#Belarusian

inflection of на́зва (názva):
count form


Хацетава

be-proper noun

Хаце́тава<N.sg>

Хаце́тава • (Xacjétava) n inan (genitive Хаце́тава, uncountable, relational adjective хаце́таўскі)

Хаце́тава (canonical)
Xacjétava (romanization)
Хаце́тава (genitive)
хаце́таўскі (adjective relational)
Хаце́тава (nominative singular)
Хаце́тава (genitive singular)
Хаце́таву (dative singular)
Хаце́тава (accusative singular)
Хаце́тавам (instrumental singular)
Хаце́таве (locative singular)
Chacietava (alternative)

be-ndecl

Хаце́тава<N.sg>

→ English: Khatsyetava

Cognate with Russian Хоте́тово (Xotétovo) and Ukrainian Хотє́тово (Xotjétovo).

Khatsyetava (a hamlet in Harbavichy sielsaviet, Chavusy Raion, Mahilyow Oblast, Belarus, first mentioned in 1619)


хацетаўскі

be-adj

хаце́таўскі • (xacjétaŭski)

хаце́таўскі (canonical)
xacjétaŭski (romanization)
хаце́таўскі (masculine nominative)
хаце́таўскае (neuter nominative)
хаце́таўская (feminine nominative)
хаце́таўскія (nominative plural)
хаце́таўскага (genitive masculine neuter)
хаце́таўскай (feminine genitive)
хаце́таўскіх (genitive plural)
хаце́таўскаму (dative masculine neuter)
хаце́таўскай (dative feminine)
хаце́таўскім (dative plural)
хаце́таўскага (accusative animate masculine)
хаце́таўскае (accusative neuter)
хаце́таўскую (accusative feminine)
хаце́таўскіх (accusative animate plural)
хаце́таўскі (accusative inanimate masculine)
хаце́таўскія (accusative inanimate plural)
хаце́таўскім (instrumental masculine neuter)
хаце́таўскай (feminine instrumental)
хаце́таўскаю (feminine instrumental)
хаце́таўскімі (instrumental plural)
хаце́таўскім (locative masculine neuter)
хаце́таўскай (feminine locative)
хаце́таўскіх (locative plural)

ха‧це‧таў‧скі

From Хаце́тава (Xacjétava) + -скі (-ski).

Хаце́таўскі сельсаве́т

(relational) Khatsyetava (related to Khatsyetava)


н.

ніякі́ ніякі#Belarusian

Abbreviation of ніякі́ род (nijakí rod, “neuter gender”).


Янаў

be-proper noun

Я́наў • (Jánaŭ) m inan (genitive Я́нава, uncountable, relational adjective я́наўскі)

Я́наў (canonical)
Jánaŭ (romanization)
Я́нава (genitive)
я́наўскі (adjective relational)
Я́наў (nominative singular)
Я́нава (genitive singular)
Я́наву (dative singular)
Я́наў (accusative singular)
Я́навам (instrumental singular)
Я́наве (locative singular)
Janoŭ (alternative obsolete)
Janaŭ (alternative)

By surface analysis, Ян (Jan) + -аў (-aŭ). Literally "the place/property of Jan".

surf

Kazaki, moža być, dumali, što heta zarewa ad ahnia, razłožynaha praz polskaje wojska, dyk u pirapałochu pakinuli Janoŭ i wakolicy.

1911, Ян Урбан, Bł. Andrej Babola, Vilnius: Drukarnia Marcina Kuchty, page 20:

У м. Янаве (на ўсходзе павету) жыў і замучаны іезуіт Андрэй Баболя, якога каталіцкі касьцёл лічыць сьвятым.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 140:

U m. Janavje (na ŭsxódzje pavjetu) žyŭ i zamučany ijezuit Andrej Babólja, jakóha katalicki kasʹcjól ličycʹ sʹvjatym.

Даведаўшыся, што на Бялу сунуцца расійскія сілы з Берасьця, Рагінскі пакінуў Бялу і быў разьбіты ў некалькіх вярстах ад гораду. Праз мястэчка Янова Рагінскі перайшоў у Горадзенскую губэрню і рушыў на мяст. Сямятычы, дзе сабралася шмат паўстанскіх сіл.

1930, Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі, 1863 год на Беларусі, Minsk: Беларуская Акадэмія Навук, page 104:

Davjedaŭšysja, što na Bjalu sunucca rasijskija sily z Bjerasʹcja, Rahinski pakinuŭ Bjalu i byŭ razʹbity ŭ njekalʹkix vjarstax ad hóradu. Praz mjastečka Janóva Rahinski pjerajšóŭ u Hóradzjenskuju hubernju i rušyŭ na mjast. Sjamjatyčy, dzje sabralasja šmat paŭstanskix sil.

29 снежня пад Янавам упалі абломкі ракеты.

2022, “Мінабароны агучыла свае дзве версіі падзення ракеты пад Янавам”, in Nasha Niva, archived from the original on 2022-12-31:

29 snježnja pad Janavam upali ablómki rakjety.

(historical) Ivanava (a city in Brest Oblast, Belarus)


Янаў

head

Я́наў • (Jánaŭ)

Я́наў (canonical)
Jánaŭ (romanization)
Janoŭ (alternative obsolete)
Janaŭ (alternative)


рабаўладальнік

be-noun

рабаўлада́льнік<pr.genpl:рабаўлада́льнікаў>

рабаўлада́льніцкі

рабаўлада́льніца

рабаўлада́льнік • (rabaŭladálʹnik) m pers (genitive рабаўлада́льніка, nominative plural рабаўлада́льнікі, genitive plural рабаўлада́льнікаў, feminine рабаўлада́льніца, relational adjective рабаўлада́льніцкі)

рабаўлада́льнік (canonical)
rabaŭladálʹnik (romanization)
рабаўлада́льніка (genitive)
рабаўлада́льнікі (nominative plural)
рабаўлада́льнікаў (genitive plural)
рабаўлада́льніца (feminine)
рабаўлада́льніцкі (adjective relational)
рабаўлада́льнік (nominative singular)
рабаўлада́льнікі (nominative plural)
рабаўлада́льніка (genitive singular)
рабаўлада́льнікаў (genitive plural)
рабаўлада́льніку (dative singular)
рабаўлада́льнікам (dative plural)
рабаўлада́льніка (accusative singular)
рабаўлада́льнікаў (accusative plural)
рабаўлада́льнікам (instrumental singular)
рабаўлада́льнікамі (instrumental plural)
рабаўлада́льніку (locative singular)
рабаўлада́льніках (locative plural)
рабаўлада́льніку (singular vocative)
рабаўлада́льнікі (plural vocative)
рабаўлада́льнікі (count-form plural)

be-ndecl

рабаўлада́льнік<pr.genpl:рабаўлада́льнікаў.voc:рабаўлада́льніку.vocpl:рабаўлада́льнікі>

ра‧баў‧ла‧даль‧нік

From раб (rab) + -а- (-a-) + улада́льнік (uladálʹnik).


спажывец

be-noun

спажыве́ц<*.pr>

спажыве́ц • (spažyvjéc) m pers (genitive спажыўца́, nominative plural спажыўцы́, genitive plural спажыўцо́ў, relational adjective спажыве́цкі)

спажыве́ц (canonical)
spažyvjéc (romanization)
спажыўца́ (genitive)
спажыўцы́ (nominative plural)
спажыўцо́ў (genitive plural)
спажыве́цкі (adjective relational)
спажыве́ц (nominative singular)
спажыўцы́ (nominative plural)
спажыўца́ (genitive singular)
спажыўцо́ў (genitive plural)
спажыўцу́ (dative singular)
спажыўца́м (dative plural)
спажыўца́ (accusative singular)
спажыўцо́ў (accusative plural)
спажыўцо́м (instrumental singular)
спажыўца́мі (instrumental plural)
спажыўцу́ (locative singular)
спажыўца́х (locative plural)
спажыўцы́ (count-form plural)

be-ndecl

спажыве́ц<*.pr>

From спажыва́ць (spažyvácʹ) + -ец (-jec).

(derogatory, figuratively) egoist (one who strives only to satisfy their needs)


жырафа

be-noun

жыра́фа<anml>

жыра́фа • (žyráfa) f animal (genitive жыра́фы, nominative plural жыра́фы, genitive plural жыра́ф, relational adjective жыра́фавы)

жыра́фа (canonical)
žyráfa (romanization)
жыра́фы (genitive)
жыра́фы (nominative plural)
жыра́ф (genitive plural)
жыра́фавы (adjective relational)
жыра́фа (nominative singular)
жыра́фы (nominative plural)
жыра́фы (genitive singular)
жыра́ф (genitive plural)
жыра́фе (dative singular)
жыра́фам (dative plural)
жыра́фу (accusative singular)
жыра́ф (accusative plural)
жыра́фай (instrumental singular)
жыра́фаю (instrumental singular)
жыра́фамі (instrumental plural)
жыра́фе (locative singular)
жыра́фах (locative plural)
жыра́фы (count-form plural)

be-ndecl

жыра́фа<anml>

Etymology tree
Proto-Indo-European *ḱerh₂-der.?
Classical Persian سرنا
Proto-Indo-European *ped-
Proto-Indo-European *-s
Proto-Indo-European *pṓds
Proto-Indo-Iranian *pā́ts
Proto-Iranian *pā́dah
Old Persian 𐎱𐎠𐎭 (p-a-d)
Classical Persian پَا (pā)
Classical Persian زُرْنَاپَا (zurnāpā)bor.
Classical Syriac ܙܪܝܦܐbor.
Arabic زُرَافَة (zurāfa)bor.
Italian giraffabor.
Middle French giraffe
French girafeder.
Belarusian жырафа (žyrafa)
Ultimately from French girafe.

etymon

Раварыст не здолее дагнаць жырафу, нават калі будзе круціць педалі з усяе моцы.

2018 [2015], Татьяна Комзалова, translated by Алесь Емельянаў-Шыловіч, Дзіўныя жывёлы, Minsk: Харвест, translation of Удивительные животные (in Russian), →ISBN; republished as Дзіўныя жывёлы, Litres, 2020, →ISBN:

A cyclist will not be able to catch up with a giraffe, even if they pedal with all their might.

Ravaryst nje zdóljeje dahnacʹ žyrafu, navat kali budzje krucicʹ pjedali z usjaje mócy.

giraffe (a ruminant, of the genus Giraffa, of the African savannah with long legs and highly elongated neck)


кружэлка

be-noun

кружэ́лка<*>

кружэ́лка • (kružélka) f inan (genitive кружэ́лкі, nominative plural кружэ́лкі, genitive plural кружэ́лак)

кружэ́лка (canonical)
kružélka (romanization)
кружэ́лкі (genitive)
кружэ́лкі (nominative plural)
кружэ́лак (genitive plural)
кружэ́лка (nominative singular)
кружэ́лкі (nominative plural)
кружэ́лкі (genitive singular)
кружэ́лак (genitive plural)
кружэ́лцы (dative singular)
кружэ́лкам (dative plural)
кружэ́лку (accusative singular)
кружэ́лкі (accusative plural)
кружэ́лкай (instrumental singular)
кружэ́лкаю (instrumental singular)
кружэ́лкамі (instrumental plural)
кружэ́лцы (locative singular)
кружэ́лках (locative plural)
кружэ́лкі (count-form plural)

be-ndecl

кружэ́лка<*>

Не далей як назаўтра ён ужо стаяў за навюткім прылаўкам, пад шклом якога былі выкладзены прывезеныя мной кампакт-дыскі, вінілавыя кружэлкі, а па сценах развешаны музычныя плакаты з выявамі рок-зорак.

2015, Юры Несцярэнка, “Звычайны шоу-бізнес, альбо Нялёгкая траса да шчасця”, in Звычайны шоу-бізнес. Апавяданні, Minsk: Кнігазбор, →ISBN, pages 71-72; republished as Звычайны шоу-бізнес (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

No later than the next day, he was already standing behind a brand-new counter, with the compact discs and vinyl records delivered by me lying under its glass, and music posters featuring images of rock stars hanging on the walls.

Nje daljej jak nazaŭtra jon užó stajaŭ za navjutkim prylaŭkam, pad šklom jakóha byli vykladzjeny pryvjezjenyja mnoj kampakt-dyski, vinilavyja kruželki, a pa scjenax razvješany muzyčnyja plakaty z vyjavami rok-zorak.

(music) vinyl record (a form of gramophone record that was stamped from a lump of polyvinyl chloride)


выканаўца

be-noun

выкана́ўца<M.(ў).pr>

выкана́ўца • (vykanáŭca) m pers (genitive выкана́ўцы, nominative plural выкана́ўцы, genitive plural выкана́ўцаў)

выкана́ўца (canonical)
vykanáŭca (romanization)
выкана́ўцы (genitive)
выкана́ўцы (nominative plural)
выкана́ўцаў (genitive plural)
выкана́ўца (nominative singular)
выкана́ўцы (nominative plural)
выкана́ўцы (genitive singular)
выкана́ўцаў (genitive plural)
выкана́ўцу (dative singular)
выкана́ўцам (dative plural)
выкана́ўцу (accusative singular)
выкана́ўцаў (accusative plural)
выкана́ўцам (instrumental singular)
выкана́ўцамі (instrumental plural)
выкана́ўцу (locative singular)
выкана́ўцах (locative plural)
выкана́ўцы (count-form plural)

be-ndecl

выкана́ўца<M.(ў).pr>

Be-выканаўца.ogg

вы‧ка‧наў‧ца

An idea came to his relief: accidents like this might be likely to happen with some frequency, now that business urgencies would often call Hertford and St. John from his side, they being members of the council of executors;

1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 89:

Udalaja dumka pryšla jamu ŭ halavu — takija-ž vypadki buducʹ, vidacʹ, časta. Lórdam-ža Hjertfórdu i Sjent-Džónu prydzjecca časta adlučacca ad jahó pa spravax, u jakasci čljenaŭ sóvjeta vykanaŭcaŭ zavjaščannja.

executor (a person who carries out some task)

У менскім метрапалітэне яшчэ не было вялікіх відэаманітораў, што ўвесь час паказваюць кліпы папулярных выканаўцаў.

2015, Юры Несцярэнка, “Выпадак з Майлзам Дэвісам”, in Звычайны шоу-бізнес. Апавяданні, Minsk: Кнігазбор, →ISBN, page 75; republished as Звычайны шоу-бізнес (зборнік), Litres, 2022, →ISBN:

There were still no large video monitors in the Minsk metro displaying non-stop music videos of popular artists.

U mjenskim mjetrapalitenje jašče nje byló vjalikix videamanitóraŭ, što ŭvjesʹ čas pakazvajucʹ klipy papuljarnyx vykanaŭcaŭ.

artist, performer (one who performs for, or entertains, an audience)


сумёт

be-noun

сумёт • (sumjót) m inan (genitive сумёта, nominative plural сумёты, genitive plural сумётаў)

sumjót (romanization)
сумёта (genitive)
сумёты (nominative plural)
сумётаў (genitive plural)
сумёт (nominative singular)
сумёты (nominative plural)
сумёта (genitive singular)
сумётаў (genitive plural)
сумёту (dative singular)
сумётам (dative plural)
сумёт (accusative singular)
сумёты (accusative plural)
сумётам (instrumental singular)
сумётамі (instrumental plural)
сумёце (locative singular)
сумётах (locative plural)
сумёты (count-form plural)

Грамадскі транспарт неўзабаве спыніў рух. Снег закопваў яго сабой, рыхтык мерцвяка пяском. Рэдкія мінакі ледаколамі прадзіраліся праз намеценыя сумёты.

2020, Мікола Адам, ...І прыдбаў гэты дом, Minsk: Чатыры чвэрці, →ISBN, page 148; republished as ...І прыдбаў гэты дом, Litres, 2022, →ISBN:

Public transportation soon came to a halt. The snow was burying it, much like sand buries a corpse. The rare pedestrians, like icebreakers, were forcing their way through the piled-up snowdrifts.

Hramadski transpart njeŭzabavje spyniŭ rux. Snjeh zakópvaŭ jahó sabój, ryxtyk mjercvjaka pjaskóm. Redkija minaki ljedakólami pradziralisja praz namjecjenyja sumjóty.


рыхтык

be-adv

ры́хтык • (rýxtyk)

ры́хтык (canonical)
rýxtyk (romanization)
ры́хцік (alternative)
rychtyk (alternative)

Borrowed from Polish rychtyk, ultimately from German richtig.

Пану Бǒґ даў уну́ка. Бǒльшая па́ньськая пане́нка сы́на мѣ́ла. Го́жы, ка́жуць, хлапчу́к, ци бо пани́ч, от рыхтык як вы́литы па́ньськи ху́рман Мики́та.

1911, Рѣдкій, “Мужык и Пан”, in Александр Сержпутовскій, editor, Сказки и разсказы бѣлоруссовъ полѣшуковъ [Fairy tales and stories of the Belarusians from Polesia], С.-Петербургъ, page 86:

God blessed the feudal landowner with a grandson, born to his eldest daughter. A handsome boy, they say, or rather a young master, looking exactly like a spitting image of the landowner's coachman Mikita.

Pánu Boh daŭ unúka. Bólʹšaja pánskaja panjénka sýna mjéla. Hóžy, kážucʹ, xlapčúk, ci bo pánič, vosʹ rýxtyk jak výlity pánski fúrman Mikíta.


імунітэт

be-noun

імунітэ́т<genu>

імунітэ́т • (imunitét) m inan (genitive імунітэ́ту, nominative plural імунітэ́ты, genitive plural імунітэ́таў)

імунітэ́т (canonical)
imunitét (romanization)
імунітэ́ту (genitive)
імунітэ́ты (nominative plural)
імунітэ́таў (genitive plural)
імунітэ́т (nominative singular)
імунітэ́ты (nominative plural)
імунітэ́ту (genitive singular)
імунітэ́таў (genitive plural)
імунітэ́ту (dative singular)
імунітэ́там (dative plural)
імунітэ́т (accusative singular)
імунітэ́ты (accusative plural)
імунітэ́там (instrumental singular)
імунітэ́тамі (instrumental plural)
імунітэ́це (locative singular)
імунітэ́тах (locative plural)
імунітэ́ты (count-form plural)

be-ndecl

імунітэ́т<genu>

(medicine) immunity (protective resistance against disease)

(law) immunity (an exemption from prosecution)


зайсці

be-verb

зайсці́ • (zajscí) pf (imperfective захо́дзіць)

зайсці́ (canonical)
zajscí (romanization)
захо́дзіць (imperfective)
зайсці́ (infinitive perfective)
зайшо́ўшы (adverbial past perfective)
зайду́ (first-person future perfective singular)
зо́йдзеш (future perfective second-person singular)
зо́йдзе (future perfective singular third-person)
зо́йдзем (first-person future perfective plural)
зо́йдзеце (future perfective plural second-person)
зо́йдуць (future perfective plural third-person)
зайдзі́ (imperative second-person singular)
зайдзі́це (imperative plural second-person)
зайшо́ў (masculine past singular)
зайшлі́ (masculine past plural)
зайшла́ (feminine past singular)
зайшлі́ (feminine past plural)
зайшло́ (neuter past singular)
зайшлі́ (neuter past plural)
zajści (alternative)

Inherited from Old Ruthenian зайти (zajti), from Proto-Slavic *zajьti. By surface analysis, за- (za-) + ісці́ (iscí). Compare Polish zajść and Russian зайти́ (zajtí).

surf

Two or three stragglers appearing in one week, who "spoke him"—so the Captain entered it—on the subject of spectacles, and who, without positively purchasing, said they would look in again, the Captain decided that the business was improving, and made an entry in the day-book to that effect: the wind then blowing (which he first recorded) pretty fresh, west and by north; having changed in the night.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 385:

Kali na pracjahu adnahó tydnja zahljanuli dva-try praxóžyx, jakija “paklikali jahó” — tak zapisaŭ heta kapitan — nakónt akuljaraŭ i, ničóha nje kupiŭšy, abjacali zajsci jašče raz, kapitan vyrašyŭ, što sprava pačynaje naladžvacca, i zapisaŭ adpavjednuju zamjetku ŭ žurnal; vjecjer dzʹmuŭ tady (heta jon zapisaŭ pjerš za ŭsjo) dósycʹ svježy, paŭnočna-zaxodni, pjeramjaniŭsja ŭnóčy.

to drop in, to look in, to stop by (to pay a visit briefly)

"How do you do, Mrs. Richards?" said Miss Tox. "I have come to see you. May I come in?"

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 380:

— Jak majecjesja, misis Ryčards? — zapytalasja mis Toks. — Ja pryšla vas pravjedacʹ. Móžna zajsci?

Then it struck sharp on the inn door, and then we could hear the handle being turned and the bolt rattling as the wretched being tried to enter;

1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 29:

Then a loud knock struck the inn door, followed by the door handle jiggling and the bolt rattling—someone was trying to enter.

Zatym pačuŭsja hučny ŭdar u dzvjery karčmy, paslja hetaha ručka dzvjarej zavarušylasja i zaljaskatala zasaŭka — njexta sprabavaŭ zajsci.

to enter, to come in, to go in (to go or come into an enclosed or partially enclosed space)

Сонца ўжо зайшло… Змрокі пачаліся… І тут толькі Янка ўгледзіў, што стаіць на старым могільніку, сярод лесу высокіх, абросшых мохам крыжоў…

1923, Źmitrok Biadula, “Дзе канец зямлі”, in На зачарованых гонях, Minsk: Савецкая Беларусь, page 117:

The sun had already set… Twilight had begun… And only at that moment did Janka realize that he was standing in an old cemetery, amidst a forest of tall, moss-covered crosses…

Sónca ŭžo zajšló… Zmróki pačalisja… I tut tólʹki Janka ŭhljedziŭ, što staicʹ na starym móhilʹniku, sjaród ljesu vysókix, abrósšyx móxam kryžóŭ…

(intransitive, of heavenly bodies) to go down, to set (to disappear below the horizon)

These buffaloes will not charge unless they wind him, and I cannot speak their language. Can we get behind his track so that they may smell it?

1934 [1894], Rudyard Kipling, “„Тыгр-Тыгр!“”, in Janka Maŭr, transl., Маўглі, Minsk: ДВБ, translation of "Tiger! Tiger!", page 116:

Hetyja bujvaly nje napaducʹ, pakulʹ nje pačujucʹ jahó, a ixnjaj móvy ja nje razumjeju. Ci njelʹha jak-njebudzʹ zajsci na sljed, kab jany jahó pačuli?

+obj

(intransitive) to overlap [with на (na, + accusative) ‘with something’]


абяцанкі

head

абяца́нкі • (abjacánki)

абяца́нкі (canonical)
abjacánki (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
nominative/accusative plural

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
genitive singular

абяца́нка абяцанка#Belarusian

inflection of абяца́нка (abjacánka):
count form


абяцанак

абяца́нак • (abjacának)

абяца́нак (canonical)
abjacának (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

genitive plural of абяца́нка (abjacánka)


абяцанцы

абяца́нцы • (abjacáncy)

абяца́нцы (canonical)
abjacáncy (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

dative/locative singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкам

абяца́нкам • (abjacánkam)

абяца́нкам (canonical)
abjacánkam (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian


абяцанку

абяца́нку • (abjacánku)

абяца́нку (canonical)
abjacánku (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

accusative singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкай

абяца́нкай • (abjacánkaj)

абяца́нкай (canonical)
abjacánkaj (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

instrumental singular of абяца́нка (abjacánka)


абяцанкаю

абяца́нкаю • (abjacánkaju)

абяца́нкаю (canonical)
abjacánkaju (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian


абяцанкамі

абяца́нкамі • (abjacánkami)

абяца́нкамі (canonical)
abjacánkami (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

instrumental plural of абяца́нка (abjacánka)


абяцанках

абяца́нках • (abjacánkax)

абяца́нках (canonical)
abjacánkax (romanization)

абяца́нка абяцанка#Belarusian

locative plural of абяца́нка (abjacánka)


авечкі

аве́чкі • (avjéčki)

аве́чкі (canonical)
avjéčki (romanization)

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
nominative plural

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
genitive singular

аве́чка авечка#Belarusian

inflection of аве́чка (avjéčka):
count form


Янка

be-proper noun

Я́нка • (Jánka) m pers (genitive Я́нкі, nominative plural Я́нкі, genitive plural Я́нкаў)

Я́нка (canonical)
Jánka (romanization)
Я́нкі (genitive)
Я́нкі (nominative plural)
Я́нкаў (genitive plural)
Я́нка (nominative singular)
Я́нкі (nominative plural)
Я́нкі (genitive singular)
Я́нкаў (genitive plural)
Я́нку (dative singular)
Я́нкам (dative plural)
Я́нку (accusative singular)
Я́нкаў (accusative plural)
Я́нкам (instrumental singular)
Я́нкамі (instrumental plural)
Я́нку (locative singular)
Я́нках (locative plural)
Я́нкі (count-form plural)
Janka (alternative)

From Ян (Jan) + -ка (-ka). Compare Russian Ива́нушка (Ivánuška).

Janka sprytny byŭ chłapčuk, ale ješče nie chadziŭ u škołu, dyk dziwiŭsia, jak jaho brat starejšy, katory byŭ užo u školi, moh raspaznać i ŭ lesi, i ŭ poli, dzie jakaja starana świetu.

1916, Vacłaŭ Łastoŭski, “Čatyry starony świetu”, in Pieršaja čytanka, Wilno: Drukarnia M. Kuchty, page 45:

Janka was a clever boy, but since he hadn't started school yet, he wondered about how his older brother, who was already in school, was able to determine cardinal directions both in the forest and in the field.

Янка, малы сямігадовы хлопчык, каторы пасьвіў гусей на выгане ля рэчкі, пазіраў зьдзіўлёнымі васільковымі вачыма на сьвет божы ды наглядзецца ня мог. На кожным кроку бачыў ён дзівы-дзіўныя:

1923, Źmitrok Biadula, “Дзе канец зямлі”, in На зачарованых гонях, Minsk: Савецкая Беларусь, page 114:

Janka, a little seven-year-old boy, who was herding geese in the meadow by the river, gazed with astonished cornflower-blue eyes at the vast surrounding world and couldn't get enough of it. He saw wonders upon wonders at every step:

Janka, maly sjamihadóvy xlópčyk, katóry pasʹviŭ husjej na vyhanje lja rečki, paziraŭ zʹdziŭljónymi vasilʹkóvymi vačyma na sʹvjet bóžy dy nahljadzjecca nja moh. Na kóžnym króku bačyŭ jon dzivy-dziŭnyja:

Мы бачым, што з паловы 1915 г. па год 1918 Янкам Купалам напісана зусім мала, нават у друку няма ніякага твору, які быў-бы адзначаны 1916 ці 1917 гадамі.

1928, Ciška Hartny, “Янка Купала — пясьняр вызваленьня”, in Узгоркі і нізіны, Minsk: ДВБ, page 76:

We see that from mid-1915 to 1918, very little was written by Janka Kupała. Moreover, there is no published work that can be attributed to the years 1916 or 1917.

My bačym, što z palóvy 1915 h. pa hod 1918 Jankam Kupalam napisana zusim mala, navat u druku njama nijakaha tvóru, jaki byŭ-by adznačany 1916 ci 1917 hadami.

a diminutive, Janka, of the male given name Ян (Jan)


гадаваць

be-verb

гадава́ць • (hadavácʹ) impf (perfective вы́гадаваць)

гадава́ць (canonical)
hadavácʹ (romanization)
вы́гадаваць (perfective)
гадава́ць (imperfective infinitive)
гаду́ючы (adverbial imperfective present)
гадава́ўшы (adverbial imperfective past)
гаду́ю (first-person imperfective present singular)
бу́ду гадава́ць (first-person future imperfective singular)
гаду́еш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш гадава́ць (future imperfective second-person singular)
гаду́е (imperfective present singular third-person)
бу́дзе гадава́ць (future imperfective singular third-person)
гаду́ем (first-person imperfective plural present)
бу́дзем гадава́ць (first-person future imperfective plural)
гаду́еце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце гадава́ць (future imperfective plural second-person)
гаду́юць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць гадава́ць (future imperfective plural third-person)
гаду́й (imperative second-person singular)
гаду́йце (imperative plural second-person)
гадава́ў (masculine past singular)
гадава́лі (masculine past plural)
гадава́ла (feminine past singular)
гадава́лі (feminine past plural)
гадава́ла (neuter past singular)
гадава́лі (neuter past plural)

Be-гадаваць.ogg

Inherited from Old Ruthenian годова́ти (hodováti), from Proto-Slavic *godovati. Compare Polish hodować and Ukrainian годува́ти (hoduváty).

inh+

to nourish (to support; to maintain; to be responsible for)


Магілёўшчына

be-proper noun

Магілёўшчына<sg>

Магілёўшчына • (Mahiljóŭščyna) f inan (genitive Магілёўшчыны, uncountable)

Mahiljóŭščyna (romanization)
Магілёўшчыны (genitive)
Магілёўшчына (nominative singular)
Магілёўшчыны (genitive singular)
Магілёўшчыне (dative singular)
Магілёўшчыну (accusative singular)
Магілёўшчынай (instrumental singular)
Магілёўшчынаю (instrumental singular)
Магілёўшчыне (locative singular)
Mahiloŭščyna (alternative)

be-ndecl

Магілёўшчына<sg>

From Магілёў (Mahiljóŭ) + -шчына (-ščyna).

af

Магілёў (Mahiljóŭ) + -шчына (-ščyna)

Samy najbolšy prytok Dniepra ŭ Mahiloŭščynie heto reka Sož. Sož pryjmaje ŭ siabie 88 rek i 245 ruččoŭ, tak što Mahiloŭščyna — samaja bahataja z biełaruskich ziamiel ruččami i rečkami, bo ŭsiaho naličajuć ich tut zwyž tysiačy.

1916, “Dniepr”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 197:


Віцебшчына

be-proper noun

Ві́цебшчына<sg>

Ві́цебшчына • (Vícjebščyna) f inan (genitive Ві́цебшчыны, uncountable)

Ві́цебшчына (canonical)
Vícjebščyna (romanization)
Ві́цебшчыны (genitive)
Ві́цебшчына (nominative singular)
Ві́цебшчыны (genitive singular)
Ві́цебшчыне (dative singular)
Ві́цебшчыну (accusative singular)
Ві́цебшчынай (instrumental singular)
Ві́цебшчынаю (instrumental singular)
Ві́цебшчыне (locative singular)
Viciebščyna (alternative)

be-ndecl

Ві́цебшчына<sg>

Ві‧це‧бшчы‧на

From Віцебск (Vicjebsk) + -шчына (-ščyna).

Aprača hetaha ksiandzy Biełarusy šmat dzie ŭ hetym časie ŭ Viciebščynie i Mahiloŭščynie karystalisia biełaruskaj movaj u kazańniach.

1939, Adam Stankievič, Biełaruski chryścijanski ruch, Vilnia: Vydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, page 102:


Брэстчына

be-proper noun

Брэ́стчына<sg>

Брэ́стчына • (Bréstčyna) f inan (genitive Брэ́стчыны, uncountable)

Брэ́стчына (canonical)
Bréstčyna (romanization)
Брэ́стчыны (genitive)
Брэ́стчына (nominative singular)
Брэ́стчыны (genitive singular)
Брэ́стчыне (dative singular)
Брэ́стчыну (accusative singular)
Брэ́стчынай (instrumental singular)
Брэ́стчынаю (instrumental singular)
Брэ́стчыне (locative singular)
Берасцейшчына (alternative)
Берасьцейшчына (alternative Taraškievica)
Brestčyna (alternative)
Bieraściejščyna (alternative)

be-ndecl

Брэ́стчына<sg>

Найцяплейшы куток Беларусі - гэта Падлясьсе і асабліва Берасьцейшчына, якія маюць сярэднюю гадавую тэмпэратуру вышэй +7°, а тэмпэратуру студзеня каля - 4,5°.

1922, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня «Віленскага Выдавецтва» Б.А. Клецкіна, page 45:

Najcjapljejšy kutók Bjelarusi - heta Padljasʹsje i asabliva Bjerasʹcjejščyna, jakija majucʹ sjarednjuju hadavuju temperaturu vyšej +7°, a temperaturu studzjenja kalja - 4,5°.

Palaki tady zachapili Padolle Chołmščynu i častku Bieraściejščyny, potym pačali vajnu ź V.K.L., jakaja ciahnułasia da vosieni 1430 h.

1958, V. Karasievič, “KRYCHU AB ROLI JEZUITAŬ NA BIEŁARUSI”, in Źnič, numbers 45-46, Rome: Tipografia Fausto Failli, page 7:

З Лугаўцовым Пракапенка развітаўся на пачатку восені — паехаў той на Брэстчыну сакратаром райкома партыі.

1986, Леанід Кірэевіч Левановіч, Шчыглы, Minsk: Мастацкая літаратура, page 171:

Z Luhaŭcóvym Prakapjenka razvitaŭsja na pačatku vósjeni — pajexaŭ toj na Brestčynu sakrataróm rajkóma partyi.

Мяшчане і шляхта Берасцейшчыны клапаціліся пра свае храмы і манастыры, надзялялі іх зямлёй і рознай маёмасцю.

2005, Лідзія Яўгенаўна Кулажанка, Праваслаўныя святыні на Беларусі, Minsk: Беларуская навука, →ISBN, page 17:

Mjaščanje i šljaxta Bjerascjejščyny klapacilisja pra svaje xramy i manastyry, nadzjaljali ix zjamljój i róznaj majómascju.


Гомельшчына

be-proper noun

Го́мельшчына<sg>

Го́мельшчына • (Hómjelʹščyna) f inan (genitive Го́мельшчыны, uncountable)

Го́мельшчына (canonical)
Hómjelʹščyna (romanization)
Го́мельшчыны (genitive)
Го́мельшчына (nominative singular)
Го́мельшчыны (genitive singular)
Го́мельшчыне (dative singular)
Го́мельшчыну (accusative singular)
Го́мельшчынай (instrumental singular)
Го́мельшчынаю (instrumental singular)
Го́мельшчыне (locative singular)
Homielščyna (alternative)

be-ndecl

Го́мельшчына<sg>

Го‧мель‧шчы‧на

From Гомель (Hómjelʹ) + -шчына (-ščyna).

af

Гомель (Hómjelʹ) + -шчына (-ščyna)

Гомельшчына прадстаўляе сабою адкрытую густазаселеную пескавую раўніну.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 15:

Hómjelʹščyna pradstaŭljaje sabóju adkrytuju hustazasjeljenuju pjeskavuju raŭninu.


Гродзеншчына

be-proper noun

Гро́дзеншчына<sg>

Гро́дзеншчына • (Hródzjenščyna) f inan (genitive Гро́дзеншчыны, uncountable)

Гро́дзеншчына (canonical)
Hródzjenščyna (romanization)
Гро́дзеншчыны (genitive)
Гро́дзеншчына (nominative singular)
Гро́дзеншчыны (genitive singular)
Гро́дзеншчыне (dative singular)
Гро́дзеншчыну (accusative singular)
Гро́дзеншчынай (instrumental singular)
Гро́дзеншчынаю (instrumental singular)
Гро́дзеншчыне (locative singular)
Горадзеншчына (alternative)
Horadzienščyna (alternative)
Hrodzienščyna (alternative)

be-ndecl

Гро́дзеншчына<sg>

Гро‧дзен‧шчы‧на

U Hrodzienščynie znachodzicca słaŭnaja Bieławiežskaja pušča, ŭ katoraj dahetul zachawalisia ješče wialikije trawajadnyje źwiery zubry.

1916, “Biełaruś”, in Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 180:

— Жыў-жа ты некалі там на Горадзеншчыне гаспадаром.

1928, Kuźma Čorny, Зямля, Minsk: ДВБ, page 42:

— Žyŭ-ža ty njekali tam na Hóradzjenščynje haspadaróm.

Z hetaj metaj u Vilni byŭ sklikany Źjezd Biełarusaŭ z Vilenščyny i Horadzienščyny.

1939, Adam Stankievič, Biełaruski chryścijanski ruch, Vilnia: Vydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, page 97:

Пан падлоўчы быў родам дзесь з Гродзеншчыны і паходзіў, як ён казаў сам, са старога дваранскага роду.

1955, Jakub Kołas, “У палескай глушы”, in Кнігі першая і другая (На ростанях; 1), Minsk: ДВБ, page 40:

Pan padlóŭčy byŭ ródam dzjesʹ z Hródzjenščyny i paxódziŭ, jak jon kazaŭ sam, sa staróha dvaranskaha ródu.


адкласці

be-verb

адкла́сці • (adklásci) pf (imperfective адклада́ць or адкла́дваць)

адкла́сці (canonical)
adklásci (romanization)
адклада́ць (imperfective)
адкла́дваць (imperfective)
адкла́сці (infinitive perfective)
адкла́дзены (passive past perfective)
адкла́ўшы (adverbial past perfective)
адкладу́ (first-person future perfective singular)
адкладзе́ш (future perfective second-person singular)
адкладзе́ (future perfective singular third-person)
адкладзём (first-person future perfective plural)
адкладзяце́ (future perfective plural second-person)
адкладу́ць (future perfective plural third-person)
адкладзі́ (imperative second-person singular)
адкладзі́це (imperative plural second-person)
адкла́ў (masculine past singular)
адкла́лі (masculine past plural)
адкла́ла (feminine past singular)
адкла́лі (feminine past plural)
адкла́ла (neuter past singular)
адкла́лі (neuter past plural)

(transitive) to put aside, to put next to

(transitive) to put separately, to separate

(transitive, geometry) to segment (to mark a segment on a straight line)

(transitive, figuratively) to leave an imprint on, to make an impact [with на (na, + locative)]


Юндзіла

be-proper noun

Юндзі́ла<M.pr>

Юндзі́ла • (Jundzíla) m pers (genitive Юндзі́лы, nominative plural Юндзі́лы, genitive plural Юндзі́лаў)

Юндзі́ла • (Jundzíla) f pers (indeclinable)

Юндзі́ла (canonical)
Jundzíla (romanization)
Юндзі́лы (genitive)
Юндзі́лы (nominative plural)
Юндзі́лаў (genitive plural)
Юндзі́ла (canonical)
Jundzíla (romanization)
Юндзі́ла (nominative singular)
Юндзі́лы (nominative plural)
Юндзі́лы (genitive singular)
Юндзі́лаў (genitive plural)
Юндзі́лу (dative singular)
Юндзі́лам (dative plural)
Юндзі́лу (accusative singular)
Юндзі́лаў (accusative plural)
Юндзі́лам (instrumental singular)
Юндзі́ламі (instrumental plural)
Юндзі́ле (locative singular)
Юндзі́лах (locative plural)
Юндзі́лы (count-form plural)

be-ndecl

Юндзі́ла<M.pr>

Inherited from Old Ruthenian Юндзила (Jundzila)


шавец

be-noun

шаве́ц<*.pr>

шаве́ц • (šavjéc) m pers (genitive шаўца́, nominative plural шаўцы́, genitive plural шаўцо́ў, relational adjective шаве́цкі)

шаве́ц (canonical)
šavjéc (romanization)
шаўца́ (genitive)
шаўцы́ (nominative plural)
шаўцо́ў (genitive plural)
шаве́цкі (adjective relational)
шаве́ц (nominative singular)
шаўцы́ (nominative plural)
шаўца́ (genitive singular)
шаўцо́ў (genitive plural)
шаўцу́ (dative singular)
шаўца́м (dative plural)
шаўца́ (accusative singular)
шаўцо́ў (accusative plural)
шаўцо́м (instrumental singular)
шаўца́мі (instrumental plural)
шаўцу́ (locative singular)
шаўца́х (locative plural)
шаўцы́ (count-form plural)

be-ndecl

шаве́ц<*.pr>

Inherited from Old East Slavic шьвьць (šĭvĭcĭ), from Proto-Slavic *šьvьcь. Cognate with Russian швец (švec) and Ukrainian швець (švecʹ).


Смілавічы

be-proper noun

Смі́лавічы<N.pl.genpl:Смі́лавіч.genpl:Смі́лавічаў>

Смі́лавічы • (Smílavičy) n inan pl (genitive Смі́лавіч or Смі́лавічаў, plural only)

Смі́лавічы (canonical)
Smílavičy (romanization)
Смі́лавіч (genitive)
Смі́лавічаў (genitive)
Смі́лавічы (nominative plural)
Смі́лавіч (genitive plural)
Смі́лавічаў (genitive plural)
Смі́лавічам (dative plural)
Смі́лавічы (accusative plural)
Смі́лавічамі (instrumental plural)
Смі́лавічах (locative plural)
Сьмі́лавічы (alternative Taraškievica)
Śmiłavičy (alternative)

Спаміж іх выдзяляюцца Сьмілавічы — невялікае, але прамысловае і гандлёвае мястэчка, ляжачае за 5 міль ад Менску.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 167:

Spamiž ix vydzjaljajucca Sʹmilavičy — njevjalikaje, alje pramyslóvaje i handljóvaje mjastečka, ljažačaje za 5 milʹ ad Mjensku.

Kali zamiest Bieł. Nac. K-tu paŭstala „Centralnaja Rada biełaruskich arhanizacyjaŭ i partyjaŭ“, jakoj I sesija adbyłasia 5 i 6 VIII.17, žychary m-ka Śmiłavičy (Mienščyna), kab pasłać svajho pradstaŭnika ŭ henu Radu, napačakańni załažyli „addzieł“ (a dzie byŭ centr i ci byŭ — niaviedama) partyi narodnych sacyjalistaŭ i pasłali ad jaho ŭ Miensk u Centralnuju Radu svajho pradstaŭnika.

1939, Adam Stankievič, Biełaruski chryścijanski ruch, Vilnia: Vydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, pages 125-126:

Але пры такім "мецэнаце", як Смілавіцкі скурзавод, што атручвае жыхароў гарадскога пасёлка сваім смуродам і выкідамі з нізкай трубы, лазня была разбураная. Пра яе капітальны рамонт не было каму клапаціцца. Мястэчка Смілавічы, як і 100 гадоў таму, засталося без лазні.

2001, Вячаслаў Шыдлоўскі, Рысы майго пакалення, Minsk: Белфранс, →ISBN, page 17:

Alje pry takim "mjecenacje", jak Smilavicki skurzavód, što atručvaje žyxaróŭ haradskóha pasjólka svaim smuródam i vykidami z nizkaj truby, laznja byla razburanaja. Pra jaje kapitalʹny ramónt nje byló kamu klapacicca. Mjastečka Smilavičy, jak i 100 hadóŭ tamu, zastalósja bjez lazni.

Smilavichy (an urban-type settlement in Chervyen Raion, Minsk Oblast, Belarus, first mentioned in 1451)


Свіслач

Сві́слач<F.sg>

Сві́слач • (Svíslač) f inan (genitive Сві́слачы, uncountable)

Сві́слач (canonical)
Svíslač (romanization)
Сві́слачы (genitive)
Сві́слач (nominative singular)
Сві́слачы (genitive singular)
Сві́слачы (dative singular)
Сві́слач (accusative singular)
Сві́слаччу (instrumental singular)
Сві́слачы (locative singular)
Świsłač (alternative obsolete)
Świsłoč (alternative obsolete)
Сьвіслоч (alternative obsolete)
Сьві́слач (alternative Taraškievica)
Śvisłač (alternative)

be-ndecl

Сві́слач<F.sg>

Svislach, Śvisłač (a river in Belarus), a tributary of the Neman.

Ваўкавыск з 10 тыс. насяленьня ляжыць пры крыжаваньні дзьвёх чыгунак. Старое беларускае места, заложанае ў X веку. У яго павеце асабліва адзначаюцца два старасьвецкіх гандлёвых мястэчкі — Зэльва і Сьвіслач з вялікімі кірмашамі, на якія зьяжджаліся даўней з далёкіх навет паветаў.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, pages 128-129:

Vaŭkavysk z 10 tys. nasjaljenʹnja ljažycʹ pry kryžavanʹni dzʹvjox čyhunak. Staróje bjelaruskaje mjesta, zalóžanaje ŭ X vjeku. U jahó pavjecje asabliva adznačajucca dva starasʹvjeckix handljóvyx mjastečki — Zelʹva i Sʹvislač z vjalikimi kirmašami, na jakija zʹjaždžalisja daŭnjej z daljókix navjet pavjetaŭ.

Takich škołaú u 1944 hodzie było 3: Pružana, Hajnaúka, Śvisłač, a prajaktavalisia ú Naraúcy j Biełastoku.

1999, “Relacja Aleksandra Hrycuka, kierownika Głównego Inspektoratu Szkolnego w Okręgu Białostockim w latach 1943-1944”, in Białoruskie Zeszyty Historyczne, number 11, Białystok: Białoruskie Towarzystwo Historyczne, page 232:

Valancina Piatroŭna Lemciuhova
w:be:Валянціна Пятроўна Лемцюгова

Тэхналогія w:be:Тэхналогія_(выдавецтва)

Svislach, Śvisłač (a town in Hrodna Oblast, Belarus, first mentioned in 1256)

U Minščynie: miesto Minsk na race Świsłačy i Niamizie. Kaliś stalica udzielnych minskich kniazioŭ.

1916, Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, page 181:

З паміж прытокаў Бярэзіны трэба адзначыць найвялікшы Сьвіслач (мае ўдаўжкі 250 вёрстаў), на якой стаіць Менск.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 18:

Z pamiž prytókaŭ Bjareziny treba adznačycʹ najvjalikšy Sʹvislač (maje ŭdaŭžki 250 vjórstaŭ), na jakój staicʹ Mjensk.

Svislach, Śvisłač (a river in Belarus), a tributary of the Biarezina.

Тэхналогія w:be:Тэхналогія_(выдавецтва)

Svislach, Śvisłač (a village in Asipovičy Raion, Mahiloŭ Oblast, Belarus, used to be a castle in XII—XVII centuries)

Тэхналогія w:be:Тэхналогія_(выдавецтва)

Svislach, Śvisłač (an urban-type settlement in Puchavičy Raion, Minsk Oblast, Belarus, first mentioned in 1963)