лемантар

be-noun

леманта́р<b>

леманта́р • (ljemantár) m inan (genitive лемантара́, nominative plural лемантары́, genitive plural лемантаро́ў, relational adjective леманта́рны)

леманта́р (canonical)
ljemantár (romanization)
лемантара́ (genitive)
лемантары́ (nominative plural)
лемантаро́ў (genitive plural)
леманта́рны (adjective relational)
леманта́р (nominative singular)
лемантары́ (nominative plural)
лемантара́ (genitive singular)
лемантаро́ў (genitive plural)
лемантару́ (dative singular)
лемантара́м (dative plural)
леманта́р (accusative singular)
лемантары́ (accusative plural)
лемантаро́м (instrumental singular)
лемантара́мі (instrumental plural)
лемантары́ (locative singular)
лемантара́х (locative plural)
лемантары́ (count-form plural)
lementar (alternative obsolete)
lemantar (alternative)

be-ndecl

леманта́р<b>

Borrowed from Polish elementarz, ultimately from Latin elementārius.

Гэта ёсьць букар, або як цяпер называюць у нас — лемантар.

1926, Vacłaŭ Łastoŭski, Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі, Kaunas: Друкарня Сакалоўскага і Лана, page 533:

This is an ABC book, or as we now call it here—a primer.

Heta josʹcʹ bukar, abó jak cjapjer nazyvajucʹ u nas — ljemantar.

Таму ці трэба здзіўляцца, што першай кніжкай, самастойна прачытанай П. Мядзёлкай, усё ж была польская. І лемантар яна неўзабаве ўзяла ў рукі не які-небудзь, а польскі.

1996, Алесь Марціновіч, Дзе ж ты, храм праўды? Літаратурна — крытычныя артыкулы, эсэ., Minsk: Мастацкая літаратура, →ISBN, page 29:

So, is it any wonder that the first book P. Miadziołka read independently was, after all, in Polish? And the primer she eventually laid her hands on was none other than a Polish one.

Tamu ci treba zdziŭljacca, što pjeršaj knižkaj, samastójna pračytanaj P. Mjadzjólkaj, usjó ž byla pólʹskaja. I ljemantar jana njeŭzabavje ŭzjala ŭ ruki nje jaki-njebudzʹ, a pólʹski.

ABC book, primer (a children's book intended to teach literacy)


гаспадар

be-noun

гаспада́р<b.pr>

гаспада́р • (haspadár) m pers (genitive гаспадара́, nominative plural гаспадары́, genitive plural гаспадаро́ў, feminine гаспады́ня)

гаспада́р (canonical)
haspadár (romanization)
гаспадара́ (genitive)
гаспадары́ (nominative plural)
гаспадаро́ў (genitive plural)
гаспады́ня (feminine)
гаспада́р (nominative singular)
гаспадары́ (nominative plural)
гаспадара́ (genitive singular)
гаспадаро́ў (genitive plural)
гаспадару́ (dative singular)
гаспадара́м (dative plural)
гаспадара́ (accusative singular)
гаспадаро́ў (accusative plural)
гаспадаро́м (instrumental singular)
гаспадара́мі (instrumental plural)
гаспадару́ (locative singular)
гаспадара́х (locative plural)
гаспада́ру (singular vocative)
гаспадары́ (count-form plural)
haspadar (alternative)

be-ndecl

гаспада́р<b.pr.voc:гаспада́ру>

Be-гаспадар.ogg

Inherited from Old Ruthenian господаръ (hospodar). Compare Polish gospodarz and Ukrainian госпо́дар (hospódar).

inh+

Так сама гэты спосаб гаспадаркі мы знойдзем у большасьці дробных гаспадароў, што сядзяць на адзіноце на фаліварках і хутарох, асабліва на захадзе.

1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 51:

This method of farming can be also found among the majority of small landowners, who live in seclusion on isolated farms and khutors, especially in the west.

Tak sama hety spósab haspadarki my znójdzjem u bólʹšasʹci dróbnyx haspadaróŭ, što sjadzjacʹ na adzinócje na falivarkax i xutaróx, asabliva na zaxadzje.

farmer, homeowner, landowner, owner, proprietor (a real estate, farm or business owner)

White Fang struggled and snarled, but made no attempt to bite, while he quickly quieted down at a sharp word from the master.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 164:

Bjely Klyk rvaŭsja z rykam, alje nje kusaŭ haspadara i paslja rezkaha vókryku xutka supakóiŭsja.

master (the owner of an animal or slave)

"I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, stopping short of a sudden, "and I bethink me it is a custom there that every host who entertains a guest shall assure him of the wholesomeness of his food, by partaking of it along with him. Far be it from me to suspect so holy a man of aught inhospitable; nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."

1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 109:

"I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, "and now I recall that according to the customs there, every host, when treating a guest, must partake in the meal themselves, so that no one suspects the food is poisoned. Of course, I do not mean to suspect a holy man of treachery, nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."

— Ja sam byŭ u Paljestynje, ser altarnik, — skazaŭ rycar, — i zaraz uspómniŭ, što pavódlje tamtejšyx zvyčajaŭ kóžny haspadar, častujučy hóscja, pavinjen sam bracʹ udzjel u trapjezje, kab nje padumali, što ŭ jadzje joscʹ atruta. Ja, vjadóma, nje dumaju zapadózrycʹ svjatóha čalavjeka ŭ zdradnictvje, adnak budu vjelʹmi tabje ŭdzjačny, kali ty zróbiš zhódna ŭsxódnjaha zvyčaju.

host (one which receives or entertains a guest)

Адзначым, што ў дадатак да ўсяго Вінсэнт добры гаспадар: для яго няма праблемы прасвідраваць дзірку ці пафарбаваць сцены.

2017 December 28, “Топ-20 зайздросных жаніхоў краіны — дзяўчаты, трымайцеся! ФОТЫ [The country's top 20 most desirable bachelors—ladies, hold on tight! PHOTOS]”, in Naša Niva, archived from the original on 2023-01-05:

Note that in addition to everything, Vinsent is a good handyman: it is not a problem for him to drill a hole or paint the walls.

Adznačym, što ŭ dadatak da ŭsjahó Vinsent dóbry haspadar: dlja jahó njama prabljemy prasvidravacʹ dzirku ci pafarbavacʹ scjeny.

handyman (someone with practical skills around the house)


апрача

head

апрача́ • (apračá)

апрача́ (canonical)
apračá (romanization)

апро́ч апроч#Belarusian


пункт погляду

be-noun

пу́нкт по́гляду

пу́нкта по́гляду

пу́нкты по́гляду

пу́нкт по́гляду • (púnkt póhljadu) m inan (genitive пу́нкта по́гляду, nominative plural пу́нкты по́гляду)

пу́нкт по́гляду (canonical)
púnkt póhljadu (romanization)
пу́нкта по́гляду (genitive)
пу́нкты по́гляду (nominative plural)
пу́нкт по́гляду (nominative singular)
пу́нкты по́гляду (nominative plural)
пу́нкта по́гляду (genitive singular)
пу́нктаў по́гляду (genitive plural)
пу́нкту по́гляду (dative singular)
пу́нктам по́гляду (dative plural)
пу́нкт по́гляду (accusative singular)
пу́нкты по́гляду (accusative plural)
пу́нктам по́гляду (instrumental singular)
пу́нктамі по́гляду (instrumental plural)
пу́нкце по́гляду (locative singular)
пу́нктах по́гляду (locative plural)
пу́нкты по́гляду (count-form plural)

be-ndecl

пу́нкт<> по́гляду

point of view (position from which something is seen; outlook; standpoint)

point of view (attitude, opinion, or set of beliefs)


пункта погляду

head

пу́нкта по́гляду

пу́нкта по́гляду • (púnkta póhljadu) m inan

пу́нкта по́гляду (canonical)
púnkta póhljadu (romanization)

пу́нкт по́гляду
пункт погляду#Belarusian

genitive singular of пу́нкт по́гляду (púnkt póhljadu)


пункты погляду

пу́нкты по́гляду

пу́нкты по́гляду • (púnkty póhljadu) m inan

пу́нкты по́гляду (canonical)
púnkty póhljadu (romanization)

inflection of пу́нкт по́гляду (púnkt póhljadu):


пункт гледжання

be-noun

пу́нкт гле́джання

пу́нкта гле́джання

пу́нкты гле́джання

пу́нкт гле́джання • (púnkt hljédžannja) m inan (genitive пу́нкта гле́джання, nominative plural пу́нкты гле́джання)

пу́нкт гле́джання (canonical)
púnkt hljédžannja (romanization)
пу́нкта гле́джання (genitive)
пу́нкты гле́джання (nominative plural)
пу́нкт гле́джання (nominative singular)
пу́нкты гле́джання (nominative plural)
пу́нкту гле́джання (genitive singular)
пу́нктаў гле́джання (genitive plural)
пу́нкту гле́джання (dative singular)
пу́нктам гле́джання (dative plural)
пу́нкт гле́джання (accusative singular)
пу́нкты гле́джання (accusative plural)
пу́нктам гле́джання (instrumental singular)
пу́нктамі гле́джання (instrumental plural)
пу́нкце гле́джання (locative singular)
пу́нктах гле́джання (locative plural)
пу́нкты гле́джання (count-form plural)
пу́нкт гле́джаньня (alternative Taraškievica)
punkt hledžańnia (alternative)

be-ndecl

пу́нкт<genu> гле́джання

Woś čamu i z punktu hledžańnia histaryčnaha, imknieńnie da niezaležnaj dziaržaŭnaści Biełarusi — całkom apraŭdywajecca.

1929, Альбін Мацвеевіч Стаповіч, Biełarusy j dziaržaŭnaja niezaležnaść, Vilnius: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, page 11:

That's why, from a historical point of view as well, the aspiration for an independent statehood of Belarus is entirely justified.

As Paul had not considered the subject in that light, and had founded his conclusions on the alleged lunacy of the bull, he allowed himself to be put down for the present.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 81:

As Paul had not considered the subject from this point of view, and had founded his conclusions on the observed madness of the bull, he allowed himself to be put down for the present.

Z taje pryčyny, što Polʹ nje zadumvaŭsja nad pytannjem z hetaha punktu hljedžannja i abhruntóŭvaŭ svaje zaključenni na vyjaŭljenym šaljenstvje byka, to ŭ sučasny mómant jon zhadziŭsja pryznacʹ sjabje pjeramóžanym.

“Probably,” Venkat said. “He doesn't know we're watching. From his point of view, Ares 4 is his only hope.”

2024 [2011], Andy Weir, translated by Тодар Сом, Марсіянін, Kraków: Gutenberg Publisher, translation of The Martian, →ISBN:

— Padóbna, — adkazaŭ Vjenkat. — Jon nje vjedaje, što my nazirajem. I z jahónaha punktu hljedžannja, adzinaja nadzjeja na "Ares - 4".

point of view, outlook, standpoint (a position from which something is perceived)

Judge Scott still held to the same opinion, and proved it to everybody's dissatisfaction by measurements and descriptions taken from the encyclopaedia and various works on natural history.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 195:

Suddzja Skot usjó jašče nastójvaŭ na svaim punkcje hljedžannja i, na ahulʹnaje njezdavalʹnjennje, pryvódziŭ u vyhljadzje dókazaŭ ulasnaj pravaty apisanni i tablicy, uzjatyja z encyklapjedyi i róznyx knih pa pryródaznaŭstvu.


пункта гледжання

head

пу́нкта гле́джання

пу́нкта гле́джання • (púnkta hljédžannja) m inan

пу́нкта гле́джання (canonical)
púnkta hljédžannja (romanization)

пу́нкт гле́джання
пункт гледжання#Belarusian

genitive singular of пу́нкт гле́джання (púnkt hljédžannja)


пункты гледжання

пу́нкты гле́джання

пу́нкты гле́джання • (púnkty hljédžannja) m inan

пу́нкты гле́джання (canonical)
púnkty hljédžannja (romanization)

inflection of пу́нкт гле́джання (púnkt hljédžannja):


гледжанне

be-noun

гле́джанне • (hljédžannje) n inan (genitive гле́джання, nominative plural гле́джанні)

гле́джанне (canonical)
hljédžannje (romanization)
гле́джання (genitive)
гле́джанні (nominative plural)
гле́джанне (nominative singular)
гле́джанні (nominative plural)
гле́джання (genitive singular)
гле́джанняў (genitive plural)
гле́джанню (dative singular)
гле́джанням (dative plural)
гле́джанне (accusative singular)
гле́джанні (accusative plural)
гле́джаннем (instrumental singular)
гле́джаннямі (instrumental plural)
гле́джанні (locative singular)
гле́джаннях (locative plural)
гле́джанні (count-form plural)

be-ndecl

гле́джанне<>


гледжання

гле́джання (canonical)
hljédžannja (romanization)

гле́джанне гледжанне#Belarusian

genitive singular of гле́джанне (hljédžannje)


гледжанні

гле́джанні (canonical)
hljédžanni (romanization)

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
locative singular

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
nominative/accusative plural

гле́джанне гледжанне#Belarusian

inflection of гле́джанне (hljédžannje):
count form


меркаваць

be-verb

памеркава́ць

меркава́ць • (mjerkavácʹ) impf (perfective памеркава́ць)

меркава́ць (canonical)
mjerkavácʹ (romanization)
памеркава́ць (perfective)
меркава́ць (imperfective infinitive)
мярку́ючы (adverbial imperfective present)
меркава́ўшы (adverbial imperfective past)
мярку́ю (first-person imperfective present singular)
бу́ду меркава́ць (first-person future imperfective singular)
мярку́еш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш меркава́ць (future imperfective second-person singular)
мярку́е (imperfective present singular third-person)
бу́дзе меркава́ць (future imperfective singular third-person)
мярку́ем (first-person imperfective plural present)
бу́дзем меркава́ць (first-person future imperfective plural)
мярку́еце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце меркава́ць (future imperfective plural second-person)
мярку́юць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць меркава́ць (future imperfective plural third-person)
мярку́й (imperative second-person singular)
мярку́йце (imperative plural second-person)
меркава́ў (masculine past singular)
меркава́лі (masculine past plural)
меркава́ла (feminine past singular)
меркава́лі (feminine past plural)
меркава́ла (neuter past singular)
меркава́лі (neuter past plural)

Be-меркаваць.ogg

Inherited from Old Ruthenian мѣрковати (měrkovati).

inh+

Заўсёды ў іх былі нейкія свае клопаты — нешта яны меркавалі, абгаварвалі нейкія пляны, бегалі па ўстановах, здабывалі сродкі.

1929, Міхась Зарэцкі, “Крывічы”, in Полымя, number 4, Minsk, page 22:

They always had their own concerns—they were brainstorming something, discussing some plans, running around institutions to secure funds.

Zaŭsjódy ŭ ix byli njejkija svaje klópaty — nješta jany mjerkavali, abhavarvali njejkija pljany, bjehali pa ŭstanóvax, zdabyvali sródki.

Сяброўкі яшчэ доўга меркавалі аб тым, як здзейсніць свае намеры.

1971, Пятрусь Броўка, Калі зліваюцца рэкі, Minsk: Беларусь, page 212:

The friends kept discussing for a long time how to achieve their goals.

Sjabróŭki jašče dóŭha mjerkavali ab tym, jak zdzjejsnicʹ svaje namjery.

Florence dropped upon the stairs in a swoon; and was found there by Mrs. Pipchin, she supposed. She knew nothing more, until she found herself lying on her own bed, with Mrs. Pipchin and some servants standing round her.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 467:

Flarens stracila prytómnascʹ na ljesvicy, i, jak jana mjerkavala, tut jaje znajšla misis Pipčyn. Jana vjedala tólʹki, što apamjatalasja ŭ sjabje na pascjeli, a vakól jaje stajali misis Pipčyn i služanki.

to assume, to conjecture, to guess, to speculate, to suppose, to hypothesize (to make or hold assumptions based on incomplete data or evidence)

When we got to the inn, the squire and Dr. Livesey were seated together, finishing a quart of ale with a toast in it, before they should go aboard the schooner on a visit of inspection.

1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 56:

Finally, we arrived at the inn. The squire and Dr. Livesey were drinking beer, snacking on toasted pieces of white bread. They were planning to go aboard the schooner to see how it was being prepared.

Narešcje, my pryšli ŭ hascinicu. Skvajr i dóktar Livsi pili piva, zakusvajučy padsmažanymi kavalačkami bjelaha xljeba. Jany mjerkavali pajsci na škunu — pahljadzjecʹ, jak jaje pryryxtóŭvajucʹ.

Among these, a young lady of sixty-five, remarkably coolly dressed as to her back and shoulders, who spoke with an engaging lisp, and whose eyelids wouldn’t keep up well, without a great deal of trouble on her part, and whose manners had that indefinable charm which so frequently attaches to the giddiness of youth.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 361:

Among these, a young lady of sixty, remarkably coolly dressed, judging by her back and shoulders, who spoke with an engaging lisp, and whose eyelids wouldn’t keep up well, without a great deal of trouble on her part, and whose manners had that indefinable charm which so frequently attaches to the giddiness of youth.

Sjaród ix — maladaja šascidzjesjacihadóvaja ledzi, nadzvyčaj ljóhka apranutaja, kali mjerkavacʹ pa jaje spinje i pljačax, i jakaja havaryla z pryjemnym sjusjukannjem; pavjeki jaje patrabavali vjalikix ad jaje namahannjaŭ, kab nje apuskacca, a manjery vyznačalisja toj njeapisalʹnaj čaróŭnascju, jakuju tak časta zvjazvajucʹ z ljóhkadumnym junactvam.


Сцяпашын

be-proper noun

Сцяпа́шын • (Scjapášyn) m pers (genitive Сцяпа́шына, nominative plural Сцяпа́шыны, feminine Сцяпа́шына)

Сцяпа́шын (canonical)
Scjapášyn (romanization)
Сцяпа́шына (genitive)
Сцяпа́шыны (nominative plural)
Сцяпа́шына (feminine)
Сцяпа́шын (masculine nominative)
Сцяпа́шына (feminine nominative)
Сцяпа́шыны (nominative plural)
Сцяпа́шына (genitive masculine)
Сцяпа́шынай (feminine genitive)
Сцяпа́шыных (genitive plural)
Сцяпа́шыну (dative masculine)
Сцяпа́шынай (dative feminine)
Сцяпа́шыным (dative plural)
Сцяпа́шына (accusative masculine)
Сцяпа́шыну (accusative feminine)
Сцяпа́шыных (accusative plural)
Сцяпа́шыным (instrumental masculine)
Сцяпа́шынай (feminine instrumental)
Сцяпа́шынаю (feminine instrumental)
Сцяпа́шынымі (instrumental plural)
Сцяпа́шыне (locative masculine)
Сцяпа́шынай (feminine locative)
Сцяпа́шыных (locative plural)

be-adecl

Сцяпа́шын<surname>


Сцяпашына

head

Сцяпа́шына • (Scjapášyna)

Сцяпа́шына (canonical)
Scjapášyna (romanization)

Сцяпа́шын Сцяпашын#Belarusian

inflection of Сцяпа́шын (Scjapášyn):
genitive/accusative masculine

Сцяпа́шын Сцяпашын#Belarusian

inflection of Сцяпа́шын (Scjapášyn):
nominative feminine


Сцяпашыны

Сцяпа́шыны • (Scjapášyny)

Сцяпа́шыны (canonical)
Scjapášyny (romanization)

Сцяпа́шын Сцяпашын#Belarusian

nominative plural of Сцяпа́шын (Scjapášyn)


які-небудзь

be-adj

які́-не́будзь

які́-не́будзь • (jakí-njébudzʹ)

які́-не́будзь (canonical)
jakí-njébudzʹ (romanization)
які́-не́будзь (masculine nominative)
яко́е-не́будзь (neuter nominative)
яка́я-не́будзь (feminine nominative)
які́я-не́будзь (nominative plural)
яко́га-не́будзь (genitive masculine neuter)
яко́й-не́будзь (feminine genitive)
які́х-не́будзь (genitive plural)
яко́му-не́будзь (dative masculine neuter)
яко́й-не́будзь (dative feminine)
які́м-не́будзь (dative plural)
яко́га-не́будзь (accusative animate masculine)
яко́е-не́будзь (accusative neuter)
яку́ю-не́будзь (accusative feminine)
які́х-не́будзь (accusative animate plural)
які́-не́будзь (accusative inanimate masculine)
які́я-не́будзь (accusative inanimate plural)
які́м-не́будзь (instrumental masculine neuter)
яко́й-не́будзь (feminine instrumental)
яко́ю-не́будзь (feminine instrumental)
які́мі-не́будзь (instrumental plural)
які́м-не́будзь (locative masculine neuter)
яко́й-не́будзь (feminine locative)
які́х-не́будзь (locative plural)

be-adecl

які́<>-не́будзь


цяжэйшы

head

цяжэ́йшы • (cjažéjšy)

цяжэ́йшы (canonical)
cjažéjšy (romanization)
цяжэ́йшы (masculine nominative)
цяжэ́йшае (neuter nominative)
цяжэ́йшая (feminine nominative)
цяжэ́йшыя (nominative plural)
цяжэ́йшага (genitive masculine neuter)
цяжэ́йшай (feminine genitive)
цяжэ́йшых (genitive plural)
цяжэ́йшаму (dative masculine neuter)
цяжэ́йшай (dative feminine)
цяжэ́йшым (dative plural)
цяжэ́йшага (accusative animate masculine)
цяжэ́йшае (accusative neuter)
цяжэ́йшую (accusative feminine)
цяжэ́йшых (accusative animate plural)
цяжэ́йшы (accusative inanimate masculine)
цяжэ́йшыя (accusative inanimate plural)
цяжэ́йшым (instrumental masculine neuter)
цяжэ́йшай (feminine instrumental)
цяжэ́йшаю (feminine instrumental)
цяжэ́йшымі (instrumental plural)
цяжэ́йшым (locative masculine neuter)
цяжэ́йшай (feminine locative)
цяжэ́йшых (locative plural)

[t͡sʲaˈʐɛjʂɨ]


Івановы

Івано́вы • (Ivanóvy)

Івано́вы (canonical)
Ivanóvy (romanization)

Івано́ў Іваноў#Belarusian


салатавы

be-adj

сала́тавы • (salátavy)

сала́тавы (canonical)
salátavy (romanization)
сала́тавы (masculine nominative)
сала́тавае (neuter nominative)
сала́тавая (feminine nominative)
сала́тавыя (nominative plural)
сала́тавага (genitive masculine neuter)
сала́тавай (feminine genitive)
сала́тавых (genitive plural)
сала́таваму (dative masculine neuter)
сала́тавай (dative feminine)
сала́тавым (dative plural)
сала́тавага (accusative animate masculine)
сала́тавае (accusative neuter)
сала́тавую (accusative feminine)
сала́тавых (accusative animate plural)
сала́тавы (accusative inanimate masculine)
сала́тавыя (accusative inanimate plural)
сала́тавым (instrumental masculine neuter)
сала́тавай (feminine instrumental)
сала́таваю (feminine instrumental)
сала́тавымі (instrumental plural)
сала́тавым (locative masculine neuter)
сала́тавай (feminine locative)
сала́тавых (locative plural)

From сала́та (saláta, “salad; lettuce”) + -авы (-avy).

suffix

lime green (having a bright, light-green colour) like a lime, or salad or lettuce


смарагдавы

be-adj

смара́гдавы • (smaráhdavy)

смара́гдавы (canonical)
smaráhdavy (romanization)
смара́гдавы (masculine nominative)
смара́гдавае (neuter nominative)
смара́гдавая (feminine nominative)
смара́гдавыя (nominative plural)
смара́гдавага (genitive masculine neuter)
смара́гдавай (feminine genitive)
смара́гдавых (genitive plural)
смара́гдаваму (dative masculine neuter)
смара́гдавай (dative feminine)
смара́гдавым (dative plural)
смара́гдавага (accusative animate masculine)
смара́гдавае (accusative neuter)
смара́гдавую (accusative feminine)
смара́гдавых (accusative animate plural)
смара́гдавы (accusative inanimate masculine)
смара́гдавыя (accusative inanimate plural)
смара́гдавым (instrumental masculine neuter)
смара́гдавай (feminine instrumental)
смара́гдаваю (feminine instrumental)
смара́гдавымі (instrumental plural)
смара́гдавым (locative masculine neuter)
смара́гдавай (feminine locative)
смара́гдавых (locative plural)

From смара́гд (smaráhd, “emerald”) + -авы (-avy).


ізумрудны

be-adj

ізумру́дны • (izumrúdny)

ізумру́дны (canonical)
izumrúdny (romanization)
ізумру́дны (masculine nominative)
ізумру́днае (neuter nominative)
ізумру́дная (feminine nominative)
ізумру́дныя (nominative plural)
ізумру́днага (genitive masculine neuter)
ізумру́днай (feminine genitive)
ізумру́дных (genitive plural)
ізумру́днаму (dative masculine neuter)
ізумру́днай (dative feminine)
ізумру́дным (dative plural)
ізумру́днага (accusative animate masculine)
ізумру́днае (accusative neuter)
ізумру́дную (accusative feminine)
ізумру́дных (accusative animate plural)
ізумру́дны (accusative inanimate masculine)
ізумру́дныя (accusative inanimate plural)
ізумру́дным (instrumental masculine neuter)
ізумру́днай (feminine instrumental)
ізумру́днаю (feminine instrumental)
ізумру́днымі (instrumental plural)
ізумру́дным (locative masculine neuter)
ізумру́днай (feminine locative)
ізумру́дных (locative plural)

(relational) emerald (related to emerald; made of emerald)


цёмна-зялёны

цёмна-зялёны

cjomna-zjaljony (romanization)
цёмна-зялёны (masculine nominative)
цёмна-зялёнае (neuter nominative)
цёмна-зялёная (feminine nominative)
цёмна-зялёныя (nominative plural)
цёмна-зялёнага (genitive masculine neuter)
цёмна-зялёнай (feminine genitive)
цёмна-зялёных (genitive plural)
цёмна-зялёнаму (dative masculine neuter)
цёмна-зялёнай (dative feminine)
цёмна-зялёным (dative plural)
цёмна-зялёнага (accusative animate masculine)
цёмна-зялёнае (accusative neuter)
цёмна-зялёную (accusative feminine)
цёмна-зялёных (accusative animate plural)
цёмна-зялёны (accusative inanimate masculine)
цёмна-зялёныя (accusative inanimate plural)
цёмна-зялёным (instrumental masculine neuter)
цёмна-зялёнай (feminine instrumental)
цёмна-зялёнаю (feminine instrumental)
цёмна-зялёнымі (instrumental plural)
цёмна-зялёным (locative masculine neuter)
цёмна-зялёнай (feminine locative)
цёмна-зялёных (locative plural)

be-adecl

цёмна-зялёны

From цёмна (cjómna) + зялёны (zjaljóny).


цёмна

be-adv

цёмна • (cjómna)


знаваць

be-verb

знава́ць • (znavácʹ) impf

знава́ць (canonical)
znavácʹ (romanization)
знава́ць (imperfective infinitive)
знава́ўшы (adverbial imperfective past)
знава́ў (masculine past singular)
знава́лі (masculine past plural)
знава́ла (feminine past singular)
знава́лі (feminine past plural)
знава́ла (neuter past singular)
знава́лі (neuter past plural)

By surface analysis, знаць (znacʹ) + -ва́ць (-vácʹ). Or a possible clipping of зазнава́ць (zaznavácʹ). Compare Russian знава́ть (znavátʹ).

surf

Пілі бацькі і дзяды,
І мы ступім ў іх сьляды:
Яны гора не знавалі,
Гарэлку добра сьцябалі.

1922 [19th century], Jan Barszczewski, “Гэй, каб нам быць весялей”, in Maksim Harecki, compiler, Хрыстаматыя беларускае літаратуры. ХІ век—1905 год, Vilnius: Віленскае беларускае выдавецтва Б. Клецкіна, page 186:

Both our parents and grandfathers drank,
And we'll follow their footsteps:
They knew no sorrow,
Quaffing vodka with relish.

Pili bacʹki i dzjady,
I my stupim ŭ ix sʹljady:
Jany hóra nje znavali,
Harelku dóbra sʹcjabali.

Хто сіратою не бываў, той і ліха не знаваў.

2000, Любоў Васілеўна Ракава, Традыцыі сямейнага выхавання ў беларускай вёсцы, Minsk: Ураджай, →ISBN:

The one who hasn't been an orphan, has never experienced true hardship.

Xto siratóju nje byvaŭ, toj i lixa nje znavaŭ.

(transitive, dated) to experience, to know, to undergo (to live through something that may alter one or contribute to one's knowledge, opinions, or skills)


расперці

распе́рці (canonical)
raspjérci (romanization)
распе́рці (infinitive perfective)
распёрты (passive past perfective)
распёршы (adverbial past perfective)
разапру́ (first-person future perfective singular)
разапрэ́ш (future perfective second-person singular)
разапрэ́ (future perfective singular third-person)
разапро́м (first-person future perfective plural)
разапраце́ (future perfective plural second-person)
разапру́ць (future perfective plural third-person)
разапры́ (imperative second-person singular)
разапры́це (imperative plural second-person)
распёр (masculine past singular)
распёрлі (masculine past plural)
распёрла (feminine past singular)
распёрлі (feminine past plural)
распёрла (neuter past singular)
распёрлі (neuter past plural)

Ё́н паспрабава́ў распе́рці дзве́ры, але́ я́ны былí́ зачына́ныя на́ замо́к.

Jón pasprabaváŭ raspjérci dzvjéry, aljé jány bylí́ začynányja ná zamók.

He tried to force the door open, but it was locked.

(transitive) to stretch apart, to force open, to expand by pressure


збіць

be-verb

збіць • (zbicʹ) pf (imperfective збіва́ць)

zbicʹ (romanization)
збіва́ць (imperfective)
збіць (infinitive perfective)
збі́ты (passive past perfective)
збі́ўшы (adverbial past perfective)
саб'ю́ (first-person future perfective singular)
саб'е́ш (future perfective second-person singular)
саб'е́ (future perfective singular third-person)
саб'ём (first-person future perfective plural)
саб'яце́ (future perfective plural second-person)
саб'ю́ць (future perfective plural third-person)
збі (imperative second-person singular)
збі́це (imperative plural second-person)
збіў (masculine past singular)
збі́лі (masculine past plural)
збі́ла (feminine past singular)
збі́лі (feminine past plural)
збі́ла (neuter past singular)
збі́лі (neuter past plural)
зьбіць (alternative Taraškievica)
źbić (alternative)

Inherited from Old Ruthenian збити (zbiti). Compare Polish zbić, Russian сбить (sbitʹ) and Ukrainian зби́ти (zbýty).

inh+

Ве́цер збíў яго́́ з но́г.

Я́на збíла яйкí́ ў пе́ну.

Ё́н збíў сабе́ ло́каць, калі́ ўпáў.

(transitive) to knock down, to beat up, to mix (ingredients), to bring down (a fever)

Na Žižkově jednou farář zmlátil jednoho slepýho, že při takovej příležitosti nesmek

1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 137:

Last year in Žižkov, a priest beat up a blind man because he didn't take off his hat on such an occasion.

Ljetasʹ u Žyžkóvje ksjondz zʹbiŭ sʹljapóha, jaki ŭ hetkim vypadku nja zʹdzjeŭ šapki.

(transitive) to beat up (to give somebody a severe beating)

Time and again White Fang had attempted to knock Cherokee off his feet; but the difference in their height was too great.

1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 140:

Šmat razóŭ Bjely Klyk sprabavaŭ zbicʹ Čeróki z noh, alje róznica ŭ róscje byla nadzvyčaj vjalikaja pamiž imi.

The rifles flashed, the leaves and bark of the oak flew into the air, and were scattered by the wind, but the Indian answered their assault by a taunting laugh, sending down upon them another bullet in return, that struck the cap of Hawk-eye from his head.

1940 [1826], James Fenimore Cooper, anonymous translator, Апошні з магікан, Minsk: ДВБ, translation of The Last of the Mohicans, page 96:

Narešcje, vybuxnuli dva strely; kara i liscje duba pyrsnuli ŭ pavjetra, i vjecjer raznjós ix u róznyja baki; dzikun adkazaŭ svaim vóraham tólʹki pasmješlivym róhatam i paslaŭ nóvuju kulju, jakaja zbila kapjaljuš z halavy Sakalinaha Vóka.

(transitive) to knock off (to remove something by hitting or to make someone fall by hitting)

Суседка Філімона несла свінням есці, падвярнула нагу і збіла локаць аб вушак. Ладны чарняк выплыў.

2018, Алесь Бычкоўскі, “Блукач”, in Дабрадзеі і гармідар квантавай літаратуры : аповесць і апавяданні, Minsk: Галіяфы, →ISBN, page 111:

Filimon's neighbor was carrying food for the pigs. She stumbled and scraped her elbow on a jamb. A sizeable bruise formed.

Susjedka Filimóna njesla svinnjam jesci, padvjarnula nahu i zbila lókacʹ ab vušak. Ladny čarnjak vyplyŭ.

(transitive) to scrape, to bruise (to injure or damage by rubbing across a surface)


зліць

zlicʹ (romanization)
зліць (infinitive perfective)
злі́ты (passive past perfective)
злі́ўшы (adverbial past perfective)
злію́ (first-person future perfective singular)
салью́ (first-person future perfective singular)
зліе́ш (future perfective second-person singular)
салье́ш (future perfective second-person singular)
зліе́ (future perfective singular third-person)
салье́ (future perfective singular third-person)
зліём (first-person future perfective plural)
сальём (first-person future perfective plural)
зліяце́ (future perfective plural second-person)
сальяце́ (future perfective plural second-person)
злію́ць (future perfective plural third-person)
салью́ць (future perfective plural third-person)
злі (imperative second-person singular)
злі́це (imperative plural second-person)
зліў (masculine past singular)
злілі́ (masculine past plural)
зліла́ (feminine past singular)
злілі́ (feminine past plural)
зліло́ (neuter past singular)
злілі́ (neuter past plural)

Ма́ці злі́ла ваду́ з глí́нянага га́ршка ў ча́шку.

Máci zlíla vadú z hlí́njanaha hárška ŭ čášku.

Mother poured out the water from the clay pot into a cup.

Два́ры злі́лíся ў адзí́н, бо́ пло́т разабра́лí.

Dváry zlílísja ŭ adzí́n, bó plót razabrálí.

The two yards merged into one because the fence was taken down.

Ё́н злі́ўся, калі́ яго́ не́ хто́ не́ пачака́ў.

Jón zlíŭsja, kalí jahó njé xtó njé pačakáŭ.

He got pissed off when no one waited for him.

(transitive, colloquial) to piss off (enrage, make someone angry)


віць

vicʹ (romanization)
віць (infinitive perfective)
ві́ты (passive past perfective)
ві́ўшы (adverbial past perfective)
ую́ (first-person future perfective singular)
вію́ (first-person future perfective singular)
уе́ш (future perfective second-person singular)
віе́ш (future perfective second-person singular)
уе́ (future perfective singular third-person)
віе́ (future perfective singular third-person)
уём (first-person future perfective plural)
віём (first-person future perfective plural)
уяце́ (future perfective plural second-person)
віяце́ (future perfective plural second-person)
ую́ць (future perfective plural third-person)
вію́ць (future perfective plural third-person)
ві (imperative second-person singular)
ві́це (imperative plural second-person)
віў (masculine past singular)
вілі́ (masculine past plural)
віла́ (feminine past singular)
вілі́ (feminine past plural)
віло́ (neuter past singular)
вілі́ (neuter past plural)

Бабу́ля ві́ла вянóк з зялё́ных гáлін.

Grandma was weaving a wreath from green branches.

(transitive) to twist, weave, braid used for making something by interlacing or twisting materials, such as wreaths or ropes

Пту́шка ві́ць гняздо́ на́ вы́сокай я́лíнцы.

The bird is building a nest on a tall fir tree.

(transitive, figuratively) to build a nest for birds constructing their homes


спіць

be-verb

спіць • (spicʹ) pf (imperfective співа́ць)

spicʹ (romanization)
співа́ць (imperfective)
спіць (infinitive perfective)
спі́ты (passive past perfective)
спі́ўшы (adverbial past perfective)
сап'ю́ (first-person future perfective singular)
сап'е́ш (future perfective second-person singular)
сап'е́ (future perfective singular third-person)
сап'ём (first-person future perfective plural)
сап'яце́ (future perfective plural second-person)
сап'ю́ць (future perfective plural third-person)
спі (imperative second-person singular)
спі́це (imperative plural second-person)
спіў (masculine past singular)
спілі́ (masculine past plural)
спіла́ (feminine past singular)
спілі́ (feminine past plural)
спіло́ (neuter past singular)
спілі́ (neuter past plural)
сьпі́ць (alternative Taraškievica)

From с- (s-) + піць (picʹ). Compare Russian спить (spitʹ), Ukrainian спити (spyty).

спіць вяршкі́ з малака́

(transitive) to drink upper part, to sip


спіць

head

спаць • (spacʹ)

спаць (canonical)
spacʹ (romanization)
сьпі́ць (alternative Taraškievica)

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

third-person singular present indicative of спаць (spacʹ)


зазнаваць

be-verb

зазнава́ць • (zaznavácʹ) impf (perfective зазна́ць)

зазнава́ць (canonical)
zaznavácʹ (romanization)
зазна́ць (perfective)
зазнава́ць (imperfective infinitive)
зазнаючы́ (adverbial imperfective present)
зазнава́ўшы (adverbial imperfective past)
зазнаю́ (first-person imperfective present singular)
бу́ду зазнава́ць (first-person future imperfective singular)
зазнае́ш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш зазнава́ць (future imperfective second-person singular)
зазнае́ (imperfective present singular third-person)
бу́дзе зазнава́ць (future imperfective singular third-person)
зазнаём (first-person imperfective plural present)
бу́дзем зазнава́ць (first-person future imperfective plural)
зазнаяце́ (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце зазнава́ць (future imperfective plural second-person)
зазнаю́ць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць зазнава́ць (future imperfective plural third-person)
зазнава́й (imperative second-person singular)
зазнава́йце (imperative plural second-person)
зазнава́ў (masculine past singular)
зазнава́лі (masculine past plural)
зазнава́ла (feminine past singular)
зазнава́лі (feminine past plural)
зазнава́ла (neuter past singular)
зазнава́лі (neuter past plural)
zaznawać (alternative obsolete)
zaznavać (alternative)

[...] pakul car z panami i ispraûnikami, i ûsimi swaimi słuhami budzie panawać nad ludam i wyciskać z jaha ostatnija soki jak z syra kanaplanaha, datul mużyki nia zaznajuć lepszaha życia, nia zaznajuć lepszaj doli;

1892 [1878], Szymon Dickstein, translated by Напалеон Чарноцкі and Антон Ражаў, Dziadźka Anton, Tilsit: U drukarni Marii Krasoûskoj, translation of Ojciec Szymon, page 35:

… as long as the tsar, along with the landowners, state officials, and all his servants, keeps ruling over the people and squeezing the last juices out of them like from a piece of hemp cheese, the peasants won't experience a better life, nor will they experience a better fate;

There is exhaustion, certainly, but nothing like what I underwent myself, either with George or Frederick.

1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 7:

There is still exhaustion, certainly, but nothing like what I underwent myself, either with George or Frederick.

Zastalasja, razumjejecje, stóma, alje ničóha padóbnaha na tóje, što ja sama zaznala z Džórdžam abó z Frederykam.

to experience, to undergo (to live through something that may alter one or contribute to one's knowledge, opinions, or skills)


пець

pjecʹ (romanization)
пець (imperfective infinitive)
пе́ты (imperfective passive past)
пеючы́ (adverbial imperfective present)
пе́ўшы (adverbial imperfective past)
пяю́ (first-person imperfective present singular)
бу́ду пе́ць (first-person future imperfective singular)
пяе́ш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш пе́ць (future imperfective second-person singular)
пяе́ (imperfective present singular third-person)
бу́дзе пе́ць (future imperfective singular third-person)
пяём (first-person imperfective plural present)
бу́дзем пе́ць (first-person future imperfective plural)
пеяце́ (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце пе́ць (future imperfective plural second-person)
пяю́ць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць пе́ць (future imperfective plural third-person)
пей (imperative second-person singular)
пе́йце (imperative plural second-person)
пеў (masculine past singular)
пе́лі (masculine past plural)
пе́ла (feminine past singular)
пе́лі (feminine past plural)
пе́ла (neuter past singular)
пе́лі (neuter past plural)

(transitive, archaic, dialectal) to bake


гніць

гніць • (hnicʹ) impf (perfective згніць)

hnicʹ (romanization)
згніць (perfective)
гніць (imperfective infinitive)
гніючы́ (adverbial imperfective present)
гні́ўшы (adverbial imperfective past)
гнію́ (first-person imperfective present singular)
бу́ду гні́ць (first-person future imperfective singular)
гніе́ш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш гні́ць (future imperfective second-person singular)
гніе́ (imperfective present singular third-person)
бу́дзе гні́ць (future imperfective singular third-person)
гніём (first-person imperfective plural present)
бу́дзем гні́ць (first-person future imperfective plural)
гніяце́ (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце гні́ць (future imperfective plural second-person)
гнію́ць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць гні́ць (future imperfective plural third-person)
гній (imperative second-person singular)
гні́йце (imperative plural second-person)
гніў (masculine past singular)
гнілі́ (masculine past plural)
гніла́ (feminine past singular)
гнілі́ (feminine past plural)
гніло́ (neuter past singular)
гнілі́ (neuter past plural)
гні́сці (alternative)
hnić (alternative)

Inherited from Old Ruthenian гнити (hniti), from Proto-Slavic *gňiti. Compare Polish gnić, Russian гнить (gnitʹ) and Ukrainian гни́ти (hnýty).

inh+

Časam doždž lije ŭzapar niekolki hadzin, a to niekolki dzion, i hetki doždž može paškodzić zbožžu i harodninie. Jany pačnuć hnić.

1916, Vacłaŭ Łastoŭski, editor, Rodnyje zierniaty, Wilno: Homan, pages 77-78:

Sometimes the rain pours for several hours, or even several days, and such rain can damage crops and vegetables. They will start to rot.

(intransitive) to rot, to putrefy, to go bad, to decay, to decompose (to suffer decomposition due to biological action, especially by fungi or bacteria)

Можаце мяне за гэта на смерць засудзіць, але факт астаецца фактам, што капіталізм гніе, раскладаецца і на змену яму прыйдзе новая, сацыялістычная сістэма.

You can sentence me to death for this, but the fact remains that capitalism is rotting, decaying, and it will be replaced by a new, socialist system.

Móžacje mjanje za heta na smjercʹ zasudzicʹ, alje fakt astajecca faktam, što kapitalizm hnije, raskladajecca i na zmjenu jamu pryjdzje nóvaja, sacyjalistyčnaja sistema.

(intransitive, figuratively) to rot, to decay, to deteriorate (to decline in function or utility)

А за што я ваяваць буду? За што я галаву сваю складаць буду, за што я гніць у акопах буду?

1932, Kuźma Čorny, Бацькаўшчына, Minsk: ДВБ, page 67:

And what will I fight for? For what will I lay down my life? For what will I rot in the trenches?

A za što ja vajavacʹ budu? Za što ja halavu svaju skladacʹ budu, za što ja hnicʹ u akópax budu?

(intransitive, colloquial, figuratively) to rot (to spend a long period of time in an unpleasant place or state)


зжаць

be-verb

зжаць • (zžacʹ) pf (imperfective жаць or зжына́ць)

zžacʹ (romanization)
жаць (imperfective)
зжына́ць (imperfective)
зжаць (infinitive perfective)
зжа́ты (passive past perfective)
зжа́ўшы (adverbial past perfective)
сажну́ (first-person future perfective singular)
сажне́ш (future perfective second-person singular)
сажне́ (future perfective singular third-person)
сажнём (first-person future perfective plural)
сажняце́ (future perfective plural second-person)
сажну́ць (future perfective plural third-person)
сажні́ (imperative second-person singular)
сажні́це (imperative plural second-person)
зжаў (masculine past singular)
зжа́лі (masculine past plural)
зжа́ла (feminine past singular)
зжа́лі (feminine past plural)
зжа́ла (neuter past singular)
зжа́лі (neuter past plural)

Inherited from Old Ruthenian зжати (zžati). Compare Russian сжать (sžatʹ).

inh+

Из конторских книг и разговоров с приказчиком он узнал, что, как и было прежде, две трети лучшей пахотной земли обрабатывались своими работниками усовершенствованными орудиями, остальная же треть земли обрабатывалась крестьянами наймом по пяти рублей за десятину, то есть за пять рублей крестьянин обязывался три раза вспахать, три раза заскородить и засеять десятину, потом скосить, связать или сжать и свезти на гумно, то есть совершить работы, стоящие по вольному дешевому найму по меньшей мере десять рублей за десятину.

1937 [1889—1899], Leo Tolstoy, anonymous translator, Васкрасенне, Minsk: ДВБ, translation of Воскресение, pages 217-218:

Z kantórskix knih i razmóŭ z prykazčykam jon davjedaŭsja, što, jak i byló ranjej, dzvje treci ljepšaj ralli apracóŭvalisja svaimi rabótnikami ŭdaskanaljenymi pryladami, astatnjaja-ž trecjaja častka zjamli apracóŭvalasja sjaljanami najmam pa pjacʹ rubljóŭ za dzjesjacinu, h. zn. za pjacʹ rubljóŭ sjeljanin pavinjen byŭ try razy ŭzaracʹ, try razy zaskaródzicʹ i zasjejacʹ dzjesjacinu, pótym pakasicʹ, zvjazacʹ ci zžacʹ i advjezci na humnó, h. zn. zrabicʹ rabótu, što pa vólʹnamu tannamu najmu varta samaje mjenšaje dzjesjacʹ rubljóŭ za dzjesjacinu.

(transitive) to reap, to crop, to harvest (to gather harvest by cutting crops with a sickle, scythe, or reaping machine)


эсперанта

be-noun

эспера́нта • (espjeránta) n inan (indeclinable)

эспера́нта (canonical)
espjeránta (romanization)

эс‧пе‧ра́н‧та

размаўля́ць на́ эспера́нта


адмовіцца

be-verb

адмо́віцца • (admóvicca) pf (imperfective адмаўля́цца)

адмо́віцца (canonical)
admóvicca (romanization)
адмаўля́цца (imperfective)
адмо́віцца (infinitive perfective)
адмо́віўшыся (adverbial past perfective)
адмо́ўлюся (first-person future perfective singular)
адмо́вішся (future perfective second-person singular)
адмо́віцца (future perfective singular third-person)
адмо́вімся (first-person future perfective plural)
адмо́віцеся (future perfective plural second-person)
адмо́вяцца (future perfective plural third-person)
адмо́ўся (imperative second-person singular)
адмо́ўцеся (imperative plural second-person)
адмо́віўся (masculine past singular)
адмо́віліся (masculine past plural)
адмо́вілася (feminine past singular)
адмо́віліся (feminine past plural)
адмо́вілася (neuter past singular)
адмо́віліся (neuter past plural)

be-conj

адмо́віцца<4a.pf>

ад‧мо‧ві‧цца

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка

Inherited from Old Ruthenian отмовитисѧ (otmovitisja). By surface analysis, адмо́віць (admóvicʹ) + -ца (-ca). Compare Ukrainian відмо́витися (vidmóvytysja).

cog

відмо́витися

to refuse (to express one's disagreement with doing something)

to abandon, to disown (to break ties with relatives, loved ones)

to renounce (to not recognize as one's own, not to confirm something)

А панí Клемянцíна разумéла спрáву зусíм па-íншаму, яна не сумнявáлася ў тым, што я не адмóўлюся ад ранéйшага абяцáння і не паéду да яе, каб тóлькі яго пацвердзíць.

2025, Гіпаліт Корвін-Мілеўскі, Успаміны пра семдзесят гадоў (1855–1925), ЛитРес, →ISBN:

But Mrs. Klementina understood the matter completely differently; she had no doubt that I would not renege on my previous promise and would not go to her just to confirm it.

A paní Kljemjancína razuméla správu zusím pa-ínšamu, jana nje sumnjaválasja ŭ tym, što ja nje admóŭljusja ad ranéjšaha abjacánnja i nje paédu da jaje, kab tólʹki jahó pacvjerdzícʹ.

to renege on, to renounce (to cease to hold on to something, to retreat from something)


ладзіць

be-verb

ла́дзіць • (ládzicʹ) impf (perfective нала́дзіць or пала́дзіць or зала́дзіць)

ла́дзіць (canonical)
ládzicʹ (romanization)
нала́дзіць (perfective)
пала́дзіць (perfective)
зала́дзіць (perfective)
ла́дзіць (imperfective infinitive)
ла́джаны (imperfective passive past)
ла́дзячы (adverbial imperfective present)
ла́дзіўшы (adverbial imperfective past)
ла́джу (first-person imperfective present singular)
бу́ду ла́дзіць (first-person future imperfective singular)
ла́дзіш (imperfective present second-person singular)
бу́дзеш ла́дзіць (future imperfective second-person singular)
ла́дзіць (imperfective present singular third-person)
бу́дзе ла́дзіць (future imperfective singular third-person)
ла́дзім (first-person imperfective plural present)
бу́дзем ла́дзіць (first-person future imperfective plural)
ла́дзіце (imperfective plural present second-person)
бу́дзеце ла́дзіць (future imperfective plural second-person)
ла́дзяць (imperfective plural present third-person)
бу́дуць ла́дзіць (future imperfective plural third-person)
ладзь (imperative second-person singular)
ла́дзьце (imperative plural second-person)
ла́дзіў (masculine past singular)
ла́дзілі (masculine past plural)
ла́дзіла (feminine past singular)
ла́дзілі (feminine past plural)
ла́дзіла (neuter past singular)
ла́дзілі (neuter past plural)

Inherited from Old East Slavic ладити (laditi), from Proto-Slavic *laditi. Cognate with Russian ла́дить (láditʹ) and Ukrainian ла́дити (ládyty).

inh+

(transitive, colloquial) to arrange, to organize

(transitive) to get along (to live in harmony, peace) [with з (z, + instrumental) ‘with’]

(transitive, colloquial) to get along, to get into (to do something harmoniously, evenly, to get into the general tone) [with у (u, + accusative)]

(transitive, colloquial) to arrange (to catch a convenient moment to try to do something)


гумарэска

be-noun

гумарэ́ска<*>

гумарэ́ска • (humaréska) f inan (genitive гумарэ́скі, nominative plural гумарэ́скі, genitive plural гумарэ́сак)

гумарэ́ска (canonical)
humaréska (romanization)
гумарэ́скі (genitive)
гумарэ́скі (nominative plural)
гумарэ́сак (genitive plural)
гумарэ́ска (nominative singular)
гумарэ́скі (nominative plural)
гумарэ́скі (genitive singular)
гумарэ́сак (genitive plural)
гумарэ́сцы (dative singular)
гумарэ́скам (dative plural)
гумарэ́ску (accusative singular)
гумарэ́скі (accusative plural)
гумарэ́скай (instrumental singular)
гумарэ́скаю (instrumental singular)
гумарэ́скамі (instrumental plural)
гумарэ́сцы (locative singular)
гумарэ́сках (locative plural)
гумарэ́скі (count-form plural)

be-ndecl

гумарэ́ска<*>

Be-гумарэска.ogg

гу‧ма‧рэ‧ска

Borrowed from Polish humoreska, from German Humoreske.

(literature, music) humoresque (a small literary, artistic or musical work of a humorous nature)


сасновы

сасно́вы (canonical)
sasnóvy (romanization)
сасно́вы (masculine nominative)
сасно́вае (neuter nominative)
сасно́вая (feminine nominative)
сасно́выя (nominative plural)
сасно́вага (genitive masculine neuter)
сасно́вай (feminine genitive)
сасно́вых (genitive plural)
сасно́ваму (dative masculine neuter)
сасно́вай (dative feminine)
сасно́вым (dative plural)
сасно́вага (accusative animate masculine)
сасно́вае (accusative neuter)
сасно́вую (accusative feminine)
сасно́вых (accusative animate plural)
сасно́вы (accusative inanimate masculine)
сасно́выя (accusative inanimate plural)
сасно́вым (instrumental masculine neuter)
сасно́вай (feminine instrumental)
сасно́ваю (feminine instrumental)
сасно́вымі (instrumental plural)
сасно́вым (locative masculine neuter)
сасно́вай (feminine locative)
сасно́вых (locative plural)

сасно́вая шы́шка

сасно́вая кара́

(relational) pine (related to pine tree)

сасно́вая смала́

сасно́вы бор

сасно́вы ўзго́рак

(relational) pine (consisting of pines, overgrown with pines)

сасно́выя дзве́ры


Уша

be-proper noun

Уша́ • (Ušá) f inan (genitive Ушы́, uncountable, relational adjective уша́нскі)

Уша́ (canonical)
Ušá (romanization)
Ушы́ (genitive)
уша́нскі (adjective relational)
Уша́ (nominative singular)
Ушы́ (genitive singular)
Ушы́ (dative singular)
Ушу́ (accusative singular)
Ушо́й (instrumental singular)
Ушо́ю (instrumental singular)
Ушы́ (locative singular)
Вуша (alternative)

Usha, Uša (a river in Belarus), a tributary of the Vilija

Usha, Uša (a river in Belarus), a tributary of the Biarezina

Usha, Uša (a river in Belarus), a tributary of the Neman

(name of several rivers)
Ūša, Oša, Ošupīte (a river in Latvia)

Usha, Uša (an agrotown in Bierazino district, Minsk Oblast, Belarus)

Usha, Uša (a village in Maladziečna district, Minsk Oblast, Belarus)

Usha, Uša (a village in Kareličy district, Grodno Oblast, Belarus)


васілёк

be-noun

васілёк • (vasiljók) m inan (genitive васілька́, nominative plural васількі́, genitive plural васілько́ў, relational adjective васілько́вы, diminutive васілёчак)

vasiljók (romanization)
васілька́ (genitive)
васількі́ (nominative plural)
васілько́ў (genitive plural)
васілько́вы (adjective relational)
васілёчак (diminutive)
васілёк (nominative singular)
васількі́ (nominative plural)
васілька́ (genitive singular)
васілько́ў (genitive plural)
васільку́ (dative singular)
васілька́м (dative plural)
васілёк (accusative singular)
васількі́ (accusative plural)
васілько́м (instrumental singular)
васілька́мі (instrumental plural)
васільку́ (locative singular)
васілька́х (locative plural)
васількі́ (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian василекъ (vasilek), from Old East Slavic василекъ (vasilekŭ), ultimately from Byzantine Greek βασιλικόν (basilikón). Cognate with Ukrainian васи́льо́к (vasýlʹók).

inh+

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


васільковы

be-adj

васілько́вы • (vasilʹkóvy) (no comparative)

васілько́вы (canonical)
vasilʹkóvy (romanization)
васілько́вы (masculine nominative)
васілько́вае (neuter nominative)
васілько́вая (feminine nominative)
васілько́выя (nominative plural)
васілько́вага (genitive masculine neuter)
васілько́вай (feminine genitive)
васілько́вых (genitive plural)
васілько́ваму (dative masculine neuter)
васілько́вай (dative feminine)
васілько́вым (dative plural)
васілько́вага (accusative animate masculine)
васілько́вае (accusative neuter)
васілько́вую (accusative feminine)
васілько́вых (accusative animate plural)
васілько́вы (accusative inanimate masculine)
васілько́выя (accusative inanimate plural)
васілько́вым (instrumental masculine neuter)
васілько́вай (feminine instrumental)
васілько́ваю (feminine instrumental)
васілько́вымі (instrumental plural)
васілько́вым (locative masculine neuter)
васілько́вай (feminine locative)
васілько́вых (locative plural)

ва‧сі‧лько‧вы

From васілёк (vasiljók) + -о́вы (-óvy). Compare Russian василько́вый (vasilʹkóvyj).

cog

василько́вый

васілько́вае сцябло́

Лён, папараць-кветкі, празрыстыя тканіны, васільковыя матывы, адмысловыя какошнікі — 8 ліпеня ў Мінску былі паказаны тры модныя калекцыі беларускіх дызайнераў, што свае новыя работы прысвяцілі святу Купалля.

2020 October 7, Вольга Міцкевіч, Беларускія дызайнеры паказалі калекцыі, прысвечаныя святу Купалля, archived from the original on 2024-02-23:

Flax, fern flowers, transparent fabrics, cornflower motifs, unique kokoshniks — three fashion collections of Belarusian designers, who dedicated their work to Kupalle, were shown on 8th of June in Minsk.

Ljon, paparacʹ-kvjetki, prazrystyja tkaniny, vasilʹkóvyja matyvy, admyslóvyja kakóšniki — 8 lipjenja ŭ Minsku byli pakazany try módnyja kaljekcyi bjelaruskix dyzajnjeraŭ, što svaje nóvyja rabóty prysvjacili svjatu Kupallja.

Угледзеўся Градоўскі, а перад ім - Марфа, ды не тая, што ў жалезным ложку душу аддавала, а маладая, як на партрэце. Нават з вяночкам васільковым.

2007, Юрась Нераток, Закуцце:

Hradoŭski had a closer look: Marfa was standing before him, and not the Marfa that was going beyond the veil on an iron bed, but a young one, like on her portrait. Even with a cornflower wreath.

Uhljedzjeŭsja Hradóŭski, a pjerad im - Marfa, dy nje taja, što ŭ žaljeznym lóžku dušu addavala, a maladaja, jak na partrecje. Navat z vjanóčkam vasilʹkóvym.

З вытокаў таямнічых / язычніцкае даўніны / плывуць вянкі купальскія... // Па зрэнкавых паазер’ях, / па сэрцавых паартэр’ях — / рамонкавыя, васільковыя...

2001, Іван Лагвіновіч, Піліпаўка, «Вянкі пакаяння»:

Out of mysterious sources / of ancient pagan time / wreaths of Kupalle night float... // Over the lake passages of irises, / Over the arterial passages of hearts, / Made of camomiles, of cornflowers.

Z vytókaŭ tajamničyx / jazyčnickaje daŭniny / plyvucʹ vjanki kupalʹskija... // Pa zrenkavyx paazjerʺjax, / pa sercavyx paarterʺjax — / ramónkavyja, vasilʹkóvyja...

васілько́выя во́чы


валошка

be-noun

вало́шка<a*>

вало́шка • (valóška) f inan (genitive вало́шкі, nominative plural вало́шкі, genitive plural вало́шак, relational adjective вало́шкавы, diminutive вало́шачка)

вало́шка (canonical)
valóška (romanization)
вало́шкі (genitive)
вало́шкі (nominative plural)
вало́шак (genitive plural)
вало́шкавы (adjective relational)
вало́шачка (diminutive)
вало́шка (nominative singular)
вало́шкі (nominative plural)
вало́шкі (genitive singular)
вало́шак (genitive plural)
вало́шцы (dative singular)
вало́шкам (dative plural)
вало́шку (accusative singular)
вало́шкі (accusative plural)
вало́шкай (instrumental singular)
вало́шкаю (instrumental singular)
вало́шкамі (instrumental plural)
вало́шцы (locative singular)
вало́шках (locative plural)
вало́шкі (count-form plural)

be-ndecl

вало́шка<a*>

Be-валошка.ogg

From валах (valax) + -ка (-ka). Compare Ukrainian воло́шка (volóška).

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


сасновая

head

сасно́вая • (sasnóvaja)

сасно́вая (canonical)
sasnóvaja (romanization)

сасно́вы сасновы#Belarusian

nominative feminine singular of сасно́вы (sasnóvy)


сасновыя

be-noun

сасно́выя<+>

сасно́выя • (sasnóvyja) m inan pl (genitive сасно́вых, plural only)

сасно́выя (canonical)
sasnóvyja (romanization)
сасно́вых (genitive)
сасно́выя (nominative plural)
сасно́вых (genitive plural)
сасно́вым (dative plural)
сасно́выя (accusative plural)
сасно́вымі (instrumental plural)
сасно́вых (locative plural)

be-ndecl

сасно́выя<+>


сасновыя

head

сасно́выя • (sasnóvyja)

сасно́выя (canonical)
sasnóvyja (romanization)

nonlemma

See the etymology of the corresponding lemma form.

сасно́вы сасновы#Belarusian

inflection of сасно́вы (sasnóvy):
nominative plural

сасно́вы сасновы#Belarusian

inflection of сасно́вы (sasnóvy):
inanimate accusative plural


некрануты

be-adj

некрану́тасць

некрану́ты • (njekranúty) (abstract noun некрану́тасць)

некрану́ты (canonical)
njekranúty (romanization)
некрану́тасць (abstract-noun)
некрану́ты (masculine nominative)
некрану́тае (neuter nominative)
некрану́тая (feminine nominative)
некрану́тыя (nominative plural)
некрану́тага (genitive masculine neuter)
некрану́тай (feminine genitive)
некрану́тых (genitive plural)
некрану́таму (dative masculine neuter)
некрану́тай (dative feminine)
некрану́тым (dative plural)
некрану́тага (accusative animate masculine)
некрану́тае (accusative neuter)
некрану́тую (accusative feminine)
некрану́тых (accusative animate plural)
некрану́ты (accusative inanimate masculine)
некрану́тыя (accusative inanimate plural)
некрану́тым (instrumental masculine neuter)
некрану́тай (feminine instrumental)
некрану́таю (feminine instrumental)
некрану́тымі (instrumental plural)
некрану́тым (locative masculine neuter)
некрану́тай (feminine locative)
некрану́тых (locative plural)

нек‧ра‧ну‧ты

У цэнтры горада, сярод разбураных дамоў, стаяў адзіночны некрануты двухпавярховы будынак. Дробныя кроплі дажджу працягвалі біць па яго чырвонаму даху. Вецер злёгку заганяў дождж у незашклёныя вокны пабудовы. А малюсенькія пырскі мачылі апошнія каляваконныя пыльныя куткі паверхаў.

2022, Дмитрий Акулич, Хаціна, SelfPub, →ISBN:

In the center of the city, among the destroyed houses, there was a single intact two-storey building. The small raindrops continued to beat on its red roof. The wind slightly drove the rain into the unburned construction windows. And the tiny splashes were wetting the last cavity dusty corners of the floors.

U centry hórada, sjaród razburanyx damóŭ, stajaŭ adzinóčny njekranuty dvuxpavjarxóvy budynak. Dróbnyja krópli daždžu pracjahvali bicʹ pa jahó čyrvónamu daxu. Vjecjer zljóhku zahanjaŭ doždž u njezaškljónyja vókny pabudóvy. A maljusjenʹkija pyrski mačyli apóšnija kaljavakónnyja pylʹnyja kutki pavjerxaŭ.

Некаторыя карэнныя групы заставаліся ізаляванымі і некранутымі з часоў еўрапейскай каланізацыі.

Njekatóryja karennyja hrupy zastavalisja izaljavanymi i njekranutymi z časóŭ jeŭrapjejskaj kalanizacyi.

Some indigenous groups have remained isolated and untouched since the time of European colonization.

untouched (which has not been affected by man)


валошкавы

вало́шкавы • (valóškavy) (no comparative)

вало́шкавы (canonical)
valóškavy (romanization)
вало́шкавы (masculine nominative)
вало́шкавае (neuter nominative)
вало́шкавая (feminine nominative)
вало́шкавыя (nominative plural)
вало́шкавага (genitive masculine neuter)
вало́шкавай (feminine genitive)
вало́шкавых (genitive plural)
вало́шкаваму (dative masculine neuter)
вало́шкавай (dative feminine)
вало́шкавым (dative plural)
вало́шкавага (accusative animate masculine)
вало́шкавае (accusative neuter)
вало́шкавую (accusative feminine)
вало́шкавых (accusative animate plural)
вало́шкавы (accusative inanimate masculine)
вало́шкавыя (accusative inanimate plural)
вало́шкавым (instrumental masculine neuter)
вало́шкавай (feminine instrumental)
вало́шкаваю (feminine instrumental)
вало́шкавымі (instrumental plural)
вало́шкавым (locative masculine neuter)
вало́шкавай (feminine locative)
вало́шкавых (locative plural)

ва‧ло‧шка‧вы

From вало́шка (valóška) + -авы (-avy). Compare Ukrainian воло́шко́вий (volóškóvyj).

cog

воло́шко́вий

вало́шкавы вяно́к

А які прыгожы здымак яго ў валошкавым лузе!

2020 November 18, Іван Ждановіч, “Archived copy”, in Вершаў і песень паменшала ў свеце, archived from the original on 2022-09-29:

And how beautiful is his photo on a cornflower meadow!

A jaki pryhóžy zdymak jahó ŭ valóškavym luzje!

Міхась Пазнякоў (2016 July 7) “«Пакуль яшчэ лугі, палі тут не пакошаны...» [from «Любові магніт»]”, in Полымя, →ISSN, archived from the original on 2016-09-09: “Жыве бярозава-рамонкава-валошкавы / Адзіны мой, бацькоўскі, мілы кут.

It lives, overgrown with birches, chamomiles, cornflowers / My one and only dear land of my parents.”

У нас з тых [традыцый], што непасрэдна звязаны з Васілісай, пакуль ёсць толькі адна: штогод на Купалле фатаграфуем дачку з валошкавым вянком.

2016 January 28, Аляксандр Алесік, Цёплыя традыцыі:

Out of these [traditions], we have one that is directly related to Vasilisa: each year we make her photo with a cornflower wreath.

U nas z tyx [tradycyj], što njepasredna zvjazany z Vasilisaj, pakulʹ joscʹ tólʹki adna: štohod na Kupallje fatahrafujem dačku z valóškavym vjankóm.

вало́шкавыя во́чы


ружавы

ру́жавы (canonical)
rúžavy (romanization)
ру́жавы (masculine nominative)
ру́жавае (neuter nominative)
ру́жавая (feminine nominative)
ру́жавыя (nominative plural)
ру́жавага (genitive masculine neuter)
ру́жавай (feminine genitive)
ру́жавых (genitive plural)
ру́жаваму (dative masculine neuter)
ру́жавай (dative feminine)
ру́жавым (dative plural)
ру́жавага (accusative animate masculine)
ру́жавае (accusative neuter)
ру́жавую (accusative feminine)
ру́жавых (accusative animate plural)
ру́жавы (accusative inanimate masculine)
ру́жавыя (accusative inanimate plural)
ру́жавым (instrumental masculine neuter)
ру́жавай (feminine instrumental)
ру́жаваю (feminine instrumental)
ру́жавымі (instrumental plural)
ру́жавым (locative masculine neuter)
ру́жавай (feminine locative)
ру́жавых (locative plural)

From ру́жа (rúža) + -авы (-avy). Doublet of ружо́вы (ružóvy), which was borrowed from Polish.

ру́жавае варэ́нне

(relational) rose (obtained from a rose)


мальвавы

ма́львавы (canonical)
málʹvavy (romanization)
ма́львавы (masculine nominative)
ма́львавае (neuter nominative)
ма́львавая (feminine nominative)
ма́львавыя (nominative plural)
ма́львавага (genitive masculine neuter)
ма́львавай (feminine genitive)
ма́львавых (genitive plural)
ма́льваваму (dative masculine neuter)
ма́львавай (dative feminine)
ма́львавым (dative plural)
ма́львавага (accusative animate masculine)
ма́львавае (accusative neuter)
ма́львавую (accusative feminine)
ма́львавых (accusative animate plural)
ма́львавы (accusative inanimate masculine)
ма́львавыя (accusative inanimate plural)
ма́львавым (instrumental masculine neuter)
ма́львавай (feminine instrumental)
ма́льваваю (feminine instrumental)
ма́львавымі (instrumental plural)
ма́львавым (locative masculine neuter)
ма́львавай (feminine locative)
ма́львавых (locative plural)


фіялкавы

be-adj

фія́лкавы • (fijálkavy) (no comparative)

фія́лкавы (canonical)
fijálkavy (romanization)
фія́лкавы (masculine nominative)
фія́лкавае (neuter nominative)
фія́лкавая (feminine nominative)
фія́лкавыя (nominative plural)
фія́лкавага (genitive masculine neuter)
фія́лкавай (feminine genitive)
фія́лкавых (genitive plural)
фія́лкаваму (dative masculine neuter)
фія́лкавай (dative feminine)
фія́лкавым (dative plural)
фія́лкавага (accusative animate masculine)
фія́лкавае (accusative neuter)
фія́лкавую (accusative feminine)
фія́лкавых (accusative animate plural)
фія́лкавы (accusative inanimate masculine)
фія́лкавыя (accusative inanimate plural)
фія́лкавым (instrumental masculine neuter)
фія́лкавай (feminine instrumental)
фія́лкаваю (feminine instrumental)
фія́лкавымі (instrumental plural)
фія́лкавым (locative masculine neuter)
фія́лкавай (feminine locative)
фія́лкавых (locative plural)

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка

Inherited from Old Ruthenian фїалковый (fialkovyj). By surface analysis, фія́лка (fijálka) + -авы (-avy). Cognate of Ukrainian фіа́лковий (fiálkovyj).

surf

фія́лкавы ко́рань

(relational) violet (related to violets, made from violets, etc.)

фія́лкавыя во́чы


ружа вятроў

be-noun

ру́жа<a> вятро́ў

ру́жа вятро́ў • (rúža vjatróŭ) f inan (genitive ру́жы вятро́ў, nominative plural ру́жы вятро́ў, genitive plural ру́ж вятро́ў)

ру́жа вятро́ў (canonical)
rúža vjatróŭ (romanization)
ру́жы вятро́ў (genitive)
ру́жы вятро́ў (nominative plural)
ру́ж вятро́ў (genitive plural)
ру́жа вятро́ў (nominative singular)
ру́жы вятро́ў (nominative plural)
ру́жы вятро́ў (genitive singular)
ру́ж вятро́ў (genitive plural)
ру́жы вятро́ў (dative singular)
ру́жам вятро́ў (dative plural)
ру́жу вятро́ў (accusative singular)
ру́жы вятро́ў (accusative plural)
ру́жай вятро́ў (instrumental singular)
ру́жаю вятро́ў (instrumental singular)
ру́жамі вятро́ў (instrumental plural)
ру́жы вятро́ў (locative singular)
ру́жах вятро́ў (locative plural)
ру́жы вятро́ў (count-form plural)

be-ndecl

ру́жа<a> вятро́ў


марны

be-adj

ма́рны • (márny) (abstract noun ма́рнасць)

ма́рны (canonical)
márny (romanization)
ма́рнасць (abstract-noun)
ма́рны (masculine nominative)
ма́рнае (neuter nominative)
ма́рная (feminine nominative)
ма́рныя (nominative plural)
ма́рнага (genitive masculine neuter)
ма́рнай (feminine genitive)
ма́рных (genitive plural)
ма́рнаму (dative masculine neuter)
ма́рнай (dative feminine)
ма́рным (dative plural)
ма́рнага (accusative animate masculine)
ма́рнае (accusative neuter)
ма́рную (accusative feminine)
ма́рных (accusative animate plural)
ма́рны (accusative inanimate masculine)
ма́рныя (accusative inanimate plural)
ма́рным (instrumental masculine neuter)
ма́рнай (feminine instrumental)
ма́рнаю (feminine instrumental)
ма́рнымі (instrumental plural)
ма́рным (locative masculine neuter)
ма́рнай (feminine locative)
ма́рных (locative plural)

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў

Inherited from Proto-Slavic *marьnъ. Cognate with Polish marny and Ukrainian ма́рний (márnyj).

Is gracili pauperie laborans fabriles operas praebendo parvis illis mercedibus vitam tenebat.

1955, Apuleius, “Book IX”, in Пятро Бітэль, transl., Метамарфозы, ці Залаты асёл [Metamorphoses, or The Golden Ass]:

There was a craftsman who lived in great poverty, getting food through scarce earnings.

Žyŭ adzin ramjesnik u vjalikaj bjednasci, zdabyvajučy sabje jadu marnym zaróbkam.

Харчы былі марныя, асабліва летам.

1962, Язэп Гэрмановіч, “Архімандрыт Андрэй Цікота”, in Кітай-Сібір-Масква, Munich:

Далі там агрызак хлеба, / Далі колькі марных грошы; / Што, здаецца, болей трэба? / Будзь слухмяны, будзь харошым!

1907, Янка Купала, Поўны збор твораў: У 9 т., volume 6. Паэмы, пераклады, Minsk: Мастацкая літаратура, published 1999, Калека:

There, they gave me a leftover of bread, / They gave me a few scarce coins; / What else, it seems, I need? / Be obedient, be good!

Dali tam ahryzak xljeba, / Dali kólʹki marnyx hróšy; / Što, zdajecca, bóljej treba? / Budzʹ sluxmjany, budzʹ xaróšym!

Шнур бядак пахаў да поту, — / Марны-ж колас на саломцы, — / Ні красы тэй, ні ўмалоту… / Ці ты ўзойдзеш калі, сонца?

1925, Янка Купала, Збор твораў^(https://be.wikisource.org/wiki/Збор_твораў_(Купала,_1925—1932)), volume I, Minsk: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, Ці ты ўзойдзеш калі, сонца?, page 201:

A poor man was plowing his narrow strip of land up to his sweat, / But the spike on the stalk is withered — / There is neither beauty nor yield... / Will you ever rise at all, sun?

Šnur bjadak paxaŭ da pótu, — / Marny ž kólas na salómcy, — / Ni krasy toj, ni ŭmalótu… / Ci ty ŭzójdzješ kali, sónca?

Голыя, марныя дрэўцы і хмызняк абапал ці то занадта шырокага гасцінца, ці то проста свабоднай белай прасторы паміж лесам і пералескам.

1981, Янка Брыль, “Ён — строгі да праўды”, in Збор твораў, volume 4. Свет далёкі і блізкі: Дарожныя нататкі; Пра запаветнае: Артыкулы, эсэ, партрэты, Minsk: Мастацкая літаратура:

Bare withered trees and shrubs on the both sides of either a road that was too wide, or just an empty bright space between the forest and the woodland.

Hólyja, marnyja dreŭcy i xmyznjak abapal ci to zanadta šyrókaha hascinca, ci to prósta svabódnaj bjelaj prastóry pamiž ljesam i pjeraljeskam.

На выгарэлым і стоптаным трохкутніку прыстанцыйнага аблогу, дзе адно бялелі марныя кветкі сухотніку і кучаравіўся сіва-серабрысты палын, гарбатая, як жабка, кабета ў бурачковай спадніцы і шарай, зношанай камізэльцы, апранутай на чырвоную кашулю ў чорныя гарошынкі, навязвала гэтакую самую старую, як і сама, гарбатую казу, што ўпарта і наравіста рвалася з доўгага ланцуга.

1993–1994, Вячаслаў Уладзіміравіч Адамчык, Развітальная аповесць: Аповесць, апавяданні, дзённікі [Farewell novelette: A novelette, short stories, diaries], Minsk: Мастацкая літаратура, published 1999, →ISBN:

On a scorched and trampled down triangle, where only faded white cudweed flowers and curly silver-white wormwood grew, a humpbacked, like a frog, woman in a beetroot-red skirt and grey worn-out waistcoat, put on over a red shirt with white dots, was tying an old, like she was, humpbacked goat that stubbornly and angrily tried to break away from a long chain.

Na vyharelym i stóptanym tróxkutniku prystancyjnaha ablóhu, dzje adnó bjaljeli marnyja kvjetki suxótniku i kučaraviŭsja siva-sjerabrysty palyn, harbataja, jak žabka, kabjeta ŭ buračkóvaj spadnicy i šaraj, znóšanaj kamizelʹcy, apranutaj na čyrvónuju kašulju ŭ čórnyja haróšynki, navjazvala hetakuju samuju staruju, jak i sama, harbatuju kazu, što ŭparta i naravista rvalasja z dóŭhaha lancuha.

З выгляду марная і худая кароўка да малака вельмі ўжо дойкая, удалая: хапае і Фядорынай сям'і, і ў Ганцавічы на базар можна калі-нікалі занесці нейкую паўкілёўку масла.

1990–1995, Віктар Канстанцінавіч Гардзей, chapter 2, in Бедна басота:

The cow, at first glance weak and ill-nourished, is very good at producing milk: there's enough both for Fiadora’s family, and to bring some half kilogram of butter to Hancavičy’s marked from time to time.

Z vyhljadu marnaja i xudaja karóŭka da malaka vjelʹmi ŭžo dójkaja, udalaja: xapaje i Fjadórynaj sjamʺi, i ŭ Hancavičy na bazar móžna kali-nikali zanjesci njejkuju paŭkiljóŭku masla.

nunc autem, cum cognoveritis Deum, immo cogniti sitis a Deo, quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea servire vultis?

(Can we date this quote?), Paul the Apostle, translated by Секцыя па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакументаў Касцёла пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі, Пасланне да Галатаў [Epistle to the Galatians]:

And now, when you’ve got to know God and yourselves were known by God, why do you return to the powerless and weak elements, to which you want to serve again?

Cjapjer ža, kali vy ŭžo paznali Bóha i sami paznanyja Bóham, čahó vjartajecjesja da bjassilʹnyx i marnyx styxijaŭ, jakim znoŭ xóčacje služycʹ?

Je ne savais que penser, quand, près de moi, j’entendis le capitaine Nemo dire d’une voix lente [...]

(Can we date this quote?), Жуль Вэрн, “Глава 1, раздзел дваццаты. Пад 47°24’ шыраты і 17°28’ даўгаты”, in Янка Маўр, transl., 80000 кіламетраў пад вадой [80,000 kilometers under water / Twenty Thousand Leagues Under the Seas]:

I didn't know what to think, when suddenly Captain Nemo started speaking in weak voice …

Ja nje vjedaŭ, što padumacʹ, jak raptam kapitan Nema zahavaryŭ marnym hólasam [...]


бессэнсоўны

бессэнсо́ўны

бессэнсо́ўнасць

бессэнсо́ўны • (bjessensóŭny) (abstract noun бессэнсо́ўнасць)

бессэнсо́ўны (canonical)
bjessensóŭny (romanization)
бессэнсо́ўнасць (abstract-noun)
бессэнсо́ўны (masculine nominative)
бессэнсо́ўнае (neuter nominative)
бессэнсо́ўная (feminine nominative)
бессэнсо́ўныя (nominative plural)
бессэнсо́ўнага (genitive masculine neuter)
бессэнсо́ўнай (feminine genitive)
бессэнсо́ўных (genitive plural)
бессэнсо́ўнаму (dative masculine neuter)
бессэнсо́ўнай (dative feminine)
бессэнсо́ўным (dative plural)
бессэнсо́ўнага (accusative animate masculine)
бессэнсо́ўнае (accusative neuter)
бессэнсо́ўную (accusative feminine)
бессэнсо́ўных (accusative animate plural)
бессэнсо́ўны (accusative inanimate masculine)
бессэнсо́ўныя (accusative inanimate plural)
бессэнсо́ўным (instrumental masculine neuter)
бессэнсо́ўнай (feminine instrumental)
бессэнсо́ўнаю (feminine instrumental)
бессэнсо́ўнымі (instrumental plural)
бессэнсо́ўным (locative masculine neuter)
бессэнсо́ўнай (feminine locative)
бессэнсо́ўных (locative plural)

be-adecl

бессэнсо́ўны

бе‧ссэ‧нсоў‧ны

From бес- (bjes-) + сэнсо́ўны (sensóŭny). Compare Polish bezsensowny.

Атрымліваецца, птушыная мова — гэта не бессэнсоўны набор гукаў, а сапраўдны сродак камунікацыі.

2015 September 29, Кацярына Радзюк, Птушыная мова мае сэнс?:

It turns out bird language is not meaningless sounds, but a real means of communication.

Atrymlivajecca, ptušynaja móva — heta nje bjessensóŭny nabór hukaŭ, a sapraŭdny sródak kamunikacyi.

Гэта, вядома, быў бессэнсоўны набор славянскіх слоў, але яны былі «святыя» і рабілі належнае ўражанне.

1975, Янка Маўр, “Шлях з цемры”, in Збор твораў у чатырох тамах (падпісное выданне). Том трэці, Minsk: Мастацкая літаратура:

This was, of course, a meaningless gibberish of Slavic words, but they were “holy” and made the created a suitable impression.

Heta, vjadóma, byŭ bjessensóŭny nabór slavjanskix sloŭ, alje jany byli “svjatyja” i rabili nalježnaje ŭražannje.

Бессэнсоўных назваў увогуле не існуе.

2021 October, “Мова роднай зямлі”, in Родная прырода, archived from the original on 2022-04-03:

Bjessensóŭnyx nazvaŭ uvóhulje nje isnuje.

nonsensical, ludicrous, meaningless, absurd

Далейшая размова была бессэнсоўная.

1986, Кастусь Тарасаў, Пагоня на Грунвальд:

Continuing the conversation was pointless.

З палітычнага і вайсковага пункту гледжання гэты паход быў бессэнсоўны: ні заваяваць, ні далучыць Бранск да Літвы Міндоўг не мог, бо Бранскае княства не межавала з дзяржавай.

1986, Вітаўт Чаропка, Імя ў летапісе:

From a political and military point of view this campaign was meaningless: Mindaugas could neither conquer Bryansk nor incorporate it into Lithuania, because Principality of Bryansk didn’t border on the country.

Z palityčnaha i vajskóvaha punktu hljedžannja hety paxód byŭ bjessensóŭny: ni zavajavacʹ, ni dalučycʹ Bransk da Litvy Mindóŭh nje moh, bo Branskaje knjastva nje mježavala z dzjaržavaj.

Сёння я магу толькі аднавіць свой заклік да неадкладнага спынення гэтага бессэнсоўнага канфлікту, наступствы якога закранаюць цэлыя рэгіёны, таксама за межамі Еўропы з-за наступстваў, якія ён мае ў галіне энергетыкі і вытворчасці прадуктаў харчавання, асабліва ў Афрыцы і Блізкім Усходзе.

2023 September 1, Аляксандр Панчанка, Vatican News, Папа дыпламатычнаму корпусу: спыніць бессэнсоўны канфлікт:

Today I can only reiterate my call for immediate stopping of this meaningless conflict, consequences of which influence whole regions, outside of Europe as well, because of the consequences it has in the spheres of energy and food production, especially in Africa and Middle East.

Sjónnja ja mahu tólʹki adnavicʹ svoj zaklik da njeadkladnaha spynjennja hetaha bjessensóŭnaha kanfliktu, nastupstvy jakóha zakranajucʹ celyja rehijóny, taksama za mježami Jeŭrópy z-za nastupstvaŭ, jakija jon maje ŭ halinje enjerhjetyki i vytvórčasci praduktaŭ xarčavannja, asabliva ŭ Afrycy i Blizkim Usxódzje.


бяскрайні

be-adj

бяскра́йні • (bjaskrájni) (no comparative)

бяскра́йні (canonical)
bjaskrájni (romanization)
бяскра́йні (masculine nominative)
бяскра́йняе (neuter nominative)
бяскра́йняя (feminine nominative)
бяскра́йнія (nominative plural)
бяскра́йняга (genitive masculine neuter)
бяскра́йняй (feminine genitive)
бяскра́йніх (genitive plural)
бяскра́йняму (dative masculine neuter)
бяскра́йняй (dative feminine)
бяскра́йнім (dative plural)
бяскра́йняга (accusative animate masculine)
бяскра́йняе (accusative neuter)
бяскра́йнюю (accusative feminine)
бяскра́йніх (accusative animate plural)
бяскра́йні (accusative inanimate masculine)
бяскра́йнія (accusative inanimate plural)
бяскра́йнім (instrumental masculine neuter)
бяскра́йняй (feminine instrumental)
бяскра́йняю (feminine instrumental)
бяскра́йнімі (instrumental plural)
бяскра́йнім (locative masculine neuter)
бяскра́йняй (feminine locative)
бяскра́йніх (locative plural)

From бяс- (bjas-) + край (kraj) + -ні (-ni). Compare Russian бескрайний (beskrajnij), Ukrainian безкрайній (bezkrajnij).


уэльскі

уэ́льскі • (uélʹski)

уэ́льскі (canonical)
uélʹski (romanization)
уэ́льскі (masculine nominative)
уэ́льскае (neuter nominative)
уэ́льская (feminine nominative)
уэ́льскія (nominative plural)
уэ́льскага (genitive masculine neuter)
уэ́льскай (feminine genitive)
уэ́льскіх (genitive plural)
уэ́льскаму (dative masculine neuter)
уэ́льскай (dative feminine)
уэ́льскім (dative plural)
уэ́льскага (accusative animate masculine)
уэ́льскае (accusative neuter)
уэ́льскую (accusative feminine)
уэ́льскіх (accusative animate plural)
уэ́льскі (accusative inanimate masculine)
уэ́льскія (accusative inanimate plural)
уэ́льскім (instrumental masculine neuter)
уэ́льскай (feminine instrumental)
уэ́льскаю (feminine instrumental)
уэ́льскімі (instrumental plural)
уэ́льскім (locative masculine neuter)
уэ́льскай (feminine locative)
уэ́льскіх (locative plural)

пры́нц Уэ́льскі


валіец

be-noun

валі́ец<*.pr>

валі́ец • (valíjec) m pers (genitive валі́йца, nominative plural валі́йцы, genitive plural валі́йцаў, feminine валі́йка)

валі́ец (canonical)
valíjec (romanization)
валі́йца (genitive)
валі́йцы (nominative plural)
валі́йцаў (genitive plural)
валі́йка (feminine)
валі́ец (nominative singular)
валі́йцы (nominative plural)
валі́йца (genitive singular)
валі́йцаў (genitive plural)
валі́йцу (dative singular)
валі́йцам (dative plural)
валі́йца (accusative singular)
валі́йцаў (accusative plural)
валі́йцам (instrumental singular)
валі́йцамі (instrumental plural)
валі́йцу (locative singular)
валі́йцах (locative plural)
валі́йцы (count-form plural)

be-ndecl

валі́ец<*.pr>

From Ва́лія (Válija) + -ец (-jec). Compare Russian валлиец (vallijec), Ukrainian валлієць (vallijecʹ).

Дзе ж ім біцца да апошняга за сваю мову, за нацыянальныя асаблівасці, нарэшце, за такія-сякія свабоды, як гэта робяць караннікі — ірландцы і валійцы, грамадзяне Уэльса.

1971, Максім Лужанін, Рэпартаж з рубцом на сэрцы:

How can they fight up to the last ditch for their language, for distinctive national features, finally, for such-and-such freedoms, as indigenous people do: the Irish and the Welsh, citizens of Wales.

Dzje ž im bicca da apóšnjaha za svaju móvu, za nacyjanalʹnyja asablivasci, narešcje, za takija-sjakija svabódy, jak heta róbjacʹ karanniki — irlandcy i valijcy, hramadzjanje Uelʹsa.

Паўфінальны паядынак на полі ліёнскага "Стад дэ Люм'ер" чакаўся як процістаянне двух прадстаўнікоў мадрыдскага "Рэала" партугальца Крышціяну Раналду і валійца Гарэта Бэйла.

2016 July 7, Партугальскія футбалісты выйшлі ў фінал Еўра-2016, archived from the original on 2016-07-08:

Semi-final encounter on the field of the Lyon’s “Stade des Lumières” was expected to be a confrontation of two representatives of Madrid’s “Real”, the Portuguese Cristiano Ronaldo and the Welsh Gareth Bale.

Paŭfinalʹny pajadynak na póli lijónskaha "Stad de Ljumʺjer" čakaŭsja jak prócistajannje dvux pradstaŭnikóŭ madrydskaha "Reala" partuhalʹca Kryšcijanu Ranaldu i valijca Hareta Bejla.

Па словах Навумчыка, потым Галубовіч выйшла замуж за валійца і жыве ва Уэльсе.

2021 December 6, Як склаліся лёсы дэпутатаў БНФ, што абвясцілі незалежнасць:

According to Navumčyk, Hałubovič later married a Welshman and lives in Wales.

Pa slóvax Navumčyka, pótym Halubóvič vyjšla zamuž za valijca i žyvje va Uelʹsje.


рабінавая ноч

be-noun

рабі́навая<+> ноч<F.e>

рабі́навая ноч • (rabínavaja noč) f inan (genitive рабі́навай но́чы, nominative plural рабі́навыя но́чы, genitive plural рабі́навых начэ́й)

рабі́навая ноч (canonical)
rabínavaja noč (romanization)
рабі́навай но́чы (genitive)
рабі́навыя но́чы (nominative plural)
рабі́навых начэ́й (genitive plural)
рабі́навая но́ч (nominative singular)
рабі́навыя но́чы (nominative plural)
рабі́навай но́чы (genitive singular)
рабі́навых начэ́й (genitive plural)
рабі́навай но́чы (dative singular)
рабі́навым нача́м (dative plural)
рабі́навую но́ч (accusative singular)
рабі́навыя но́чы (accusative plural)
рабі́навай но́ччу (instrumental singular)
рабі́наваю но́ччу (instrumental singular)
рабі́навымі нача́мі (instrumental plural)
рабі́навай но́чы (locative singular)
рабі́навых нача́х (locative plural)
рабі́навай но́чы (count-form plural)

be-ndecl

рабі́навая<+> ноч<F.e>

Literally, “rowan night”. Inherited from Old East Slavic рѧбинаꙗ ночь (rębinaja nočĭ), with the first word reinterpreted. Cognate of Ukrainian гороби́на ніч (horobýna nič). Doublet of вераб'і́ная ноч (vjerabʺínaja noč).

inh

рѧбинаꙗ ночь

inh+

рѧбинаꙗ ночь

cog

гороби́на ніч

doublet

вераб'і́ная ноч

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун


дзьмухаўцовы

be-adj

дзьмухаўцо́вы

дзьмухаўцо́вы • (dzʹmuxaŭcóvy) (no comparative)

дзьмухаўцо́вы (canonical)
dzʹmuxaŭcóvy (romanization)
дзьмухаўцо́вы (masculine nominative)
дзьмухаўцо́вае (neuter nominative)
дзьмухаўцо́вая (feminine nominative)
дзьмухаўцо́выя (nominative plural)
дзьмухаўцо́вага (genitive masculine neuter)
дзьмухаўцо́вай (feminine genitive)
дзьмухаўцо́вых (genitive plural)
дзьмухаўцо́ваму (dative masculine neuter)
дзьмухаўцо́вай (dative feminine)
дзьмухаўцо́вым (dative plural)
дзьмухаўцо́вага (accusative animate masculine)
дзьмухаўцо́вае (accusative neuter)
дзьмухаўцо́вую (accusative feminine)
дзьмухаўцо́вых (accusative animate plural)
дзьмухаўцо́вы (accusative inanimate masculine)
дзьмухаўцо́выя (accusative inanimate plural)
дзьмухаўцо́вым (instrumental masculine neuter)
дзьмухаўцо́вай (feminine instrumental)
дзьмухаўцо́ваю (feminine instrumental)
дзьмухаўцо́вымі (instrumental plural)
дзьмухаўцо́вым (locative masculine neuter)
дзьмухаўцо́вай (feminine locative)
дзьмухаўцо́вых (locative plural)

be-adecl

дзьмухаўцо́вы

дзьму‧хаў‧цо‧вы

From дзьмухаве́ц (dzʹmuxavjéc) + -о́вы (-óvy).

af

дзьмухаўцо́вы мёд

У Лявоніхі заўжды было насушана дзьмухаўцовае карэнне, якое яна раіла піць як каву.

2019 June, Ларыса Мятлеўская, “Беларускі жэньшэнь”, in Алеся, →ISSN, archived from the original on 2024-07-20, page 38:

Lavonicha always had some dried dandelion roots that she recommended drinking like coffee.

U Ljavónixi zaŭždy byló nasušana dzʹmuxaŭcóvaje karennje, jakóje jana raila picʹ jak kavu.

Добра памятаю, што яна прасіла Бога, каб узяў яе да сябе на пачатку лета, тады, калі адцвітаюць дзьмухаўцы і, калі верыць бабулі, зямля гэткая ж мяккая і лёгкая, як дзьмухаўцовы пух.

1994, Уладзімір Арлоў, “Мой радавод да пятага калена, або Спроба пазбегнуць выгнання”, in Пяць мужчын у леснічоўцы: Аповесці, апавяданні, эсэ, Minsk: Мастацкая літаратура:

I remember well how she asked God to take her at the beginning of the summer, at the time when dandelions finish blooming and, if you believe Grandma, the earth is as light as dandelion fluff.

Dóbra pamjataju, što jana prasila Bóha, kab uzjaŭ jaje da sjabje na pačatku ljeta, tady, kali adcvitajucʹ dzʹmuxaŭcy i, kali vjerycʹ babuli, zjamlja hetkaja ž mjakkaja i ljóhkaja, jak dzʹmuxaŭcóvy pux.

А ўсяго ў ласунку больш дзясятка розных гатункаў: кіпрэйны, дзьмухаўцовы, крушынавы, малінавы, з белай канюшыны...

2018 July 8, Рагнеда Юргель, Як сям'я пчаляроў зрабіла аматарскае захапленне мясцовай славутасцю, Звязда, archived from the original on 2011-12-02:

And on the whole, the delicacy has more than a dozen different sorts: made of willowherbs, dandelions, alder buckthorn, raspberry, white clover...

A ŭsjahó ŭ lasunku bolʹš dzjasjatka róznyx hatunkaŭ: kiprejny, dzʹmuxaŭcóvy, krušynavy, malinavy, z bjelaj kanjušyny...

(relational) dandelion (related to dandelions, made from dandelions, etc.)


кіпарыс

be-noun

кіпары́с • (kiparýs) m inan (genitive кіпары́са, nominative plural кіпары́сы, genitive plural кіпары́саў, relational adjective кіпары́савы or кіпары́сны, diminutive кіпары́сік)

кіпары́с (canonical)
kiparýs (romanization)
кіпары́са (genitive)
кіпары́сы (nominative plural)
кіпары́саў (genitive plural)
кіпары́савы (adjective relational)
кіпары́сны (adjective relational)
кіпары́сік (diminutive)
кіпары́с (nominative singular)
кіпары́сы (nominative plural)
кіпары́са (genitive singular)
кіпары́саў (genitive plural)
кіпары́су (dative singular)
кіпары́сам (dative plural)
кіпары́с (accusative singular)
кіпары́сы (accusative plural)
кіпары́сам (instrumental singular)
кіпары́самі (instrumental plural)
кіпары́се (locative singular)
кіпары́сах (locative plural)
кіпары́сы (count-form plural)

Borrowed from Ancient Greek κυπάρισσος (kupárissos). Cognate of Russian кипари́с (kiparís), Ukrainian кипари́с (kyparýs).


кіпарыс

be-noun

кіпары́с<sg>

кіпары́с • (kiparýs) m inan (genitive кіпары́су, uncountable, relational adjective кіпары́савы or кіпары́сны)

кіпары́с (canonical)
kiparýs (romanization)
кіпары́су (genitive)
кіпары́савы (adjective relational)
кіпары́сны (adjective relational)
кіпары́с (nominative singular)
кіпары́су (genitive singular)
кіпары́су (dative singular)
кіпары́с (accusative singular)
кіпары́сам (instrumental singular)
кіпары́се (locative singular)

be-ndecl

кіпары́с<sg>


кіпарысавы

be-adj

кіпары́савы • (kiparýsavy) (no comparative)

кіпары́савы (canonical)
kiparýsavy (romanization)
кіпары́савы (masculine nominative)
кіпары́савае (neuter nominative)
кіпары́савая (feminine nominative)
кіпары́савыя (nominative plural)
кіпары́савага (genitive masculine neuter)
кіпары́савай (feminine genitive)
кіпары́савых (genitive plural)
кіпары́саваму (dative masculine neuter)
кіпары́савай (dative feminine)
кіпары́савым (dative plural)
кіпары́савага (accusative animate masculine)
кіпары́савае (accusative neuter)
кіпары́савую (accusative feminine)
кіпары́савых (accusative animate plural)
кіпары́савы (accusative inanimate masculine)
кіпары́савыя (accusative inanimate plural)
кіпары́савым (instrumental masculine neuter)
кіпары́савай (feminine instrumental)
кіпары́саваю (feminine instrumental)
кіпары́савымі (instrumental plural)
кіпары́савым (locative masculine neuter)
кіпары́савай (feminine locative)
кіпары́савых (locative plural)

кі‧па‧ры‧са‧вы

From кіпары́с (kiparýs) + -авы (-avy). Compare Russian кипари́совый (kiparísovyj), Ukrainian кипари́совий (kyparýsovyj).

cog

кипари́совый

кипари́совий

(relational) cypress (related to cypress, made of cypress, etc.)


кіпарысны

be-adj

кіпары́сны • (kiparýsny) (no comparative)

кіпары́сны (canonical)
kiparýsny (romanization)
кіпары́сны (masculine nominative)
кіпары́снае (neuter nominative)
кіпары́сная (feminine nominative)
кіпары́сныя (nominative plural)
кіпары́снага (genitive masculine neuter)
кіпары́снай (feminine genitive)
кіпары́сных (genitive plural)
кіпары́снаму (dative masculine neuter)
кіпары́снай (dative feminine)
кіпары́сным (dative plural)
кіпары́снага (accusative animate masculine)
кіпары́снае (accusative neuter)
кіпары́сную (accusative feminine)
кіпары́сных (accusative animate plural)
кіпары́сны (accusative inanimate masculine)
кіпары́сныя (accusative inanimate plural)
кіпары́сным (instrumental masculine neuter)
кіпары́снай (feminine instrumental)
кіпары́снаю (feminine instrumental)
кіпары́снымі (instrumental plural)
кіпары́сным (locative masculine neuter)
кіпары́снай (feminine locative)
кіпары́сных (locative plural)

кі‧па‧ры‧сны

From кіпары́с (kiparýs) + -ны (-ny). Compare Russian кипари́сный (kiparísnyj), Ukrainian кипари́сний (kyparýsnyj).


валійка

be-noun

валі́йка<*.pr>

валі́йка • (valíjka) f pers (genitive валі́йкі, nominative plural валі́йкі, genitive plural валі́ек, masculine валі́ец)

валі́йка (canonical)
valíjka (romanization)
валі́йкі (genitive)
валі́йкі (nominative plural)
валі́ек (genitive plural)
валі́ец (masculine)
валі́йка (nominative singular)
валі́йкі (nominative plural)
валі́йкі (genitive singular)
валі́ек (genitive plural)
валі́йцы (dative singular)
валі́йкам (dative plural)
валі́йку (accusative singular)
валі́ек (accusative plural)
валі́йкай (instrumental singular)
валі́йкаю (instrumental singular)
валі́йкамі (instrumental plural)
валі́йцы (locative singular)
валі́йках (locative plural)
валі́йкі (count-form plural)

be-ndecl

валі́йка<*.pr>

From Ва́лія (Válija) + -ка (-ka). Compare Russian валлийка (vallijka), Ukrainian валлійка (vallijka), Polish Walijka.

Але ў выніку пасля вуглавога паўабаронцы Рэйчэл Роўв перамогу святкавалі валійкі.

2019 October 20, Беларускі прайгралі валійкам у кваліфікацыі жаночага чэмпіянату Еўропы па футболе, БЕЛТА:

But as a result of the midfielder Rachael Rowe’s сorner kick, it were the Welsh who celebrated victory.

Alje ŭ vyniku paslja vuhlavóha paŭabaróncy Rejčel Roŭv pjeramóhu svjatkavali valijki.

Адзін беларус з Вілейшчыны асеў у Вялікабрытаніі і ажаніўся там з валійкаю.

2012 September 20, Алесь Гізун, Адам Мальдзіс: “Я на тым баку, які на сённяшні дзень слабейшы”, archived from the original on 2013-03-30:

One Belarusian from Vilejka region settled down in Great Britain and married a Welshwoman there.

Adzin bjelarus z Viljejščyny asjeŭ u Vjalikabrytanii i ažaniŭsja tam z valijkaju.

Rachel—who is a very good girl, but of an excitable Welsh temperament [...]

2012, Артур Конан Дойл, translated by Ганна Янкута, Рытуал Масгрэйваў, ПрайдзіСвет:

Rachel is a great girl, but she is very excitable, like any other Welshwoman.

Rejčel — cudóŭnaja dzjaŭčyna, alje vjelʹmi ŭražlivaja, jak ljubaja inšaja valijka.


адуванчык

be-noun

адува́нчык<>

адува́нчыкавы

адува́нчык • (aduvánčyk) m inan (genitive адува́нчыка, nominative plural адува́нчыкі, genitive plural адува́нчыкаў, relational adjective адува́нчыкавы)

адува́нчык (canonical)
aduvánčyk (romanization)
адува́нчыка (genitive)
адува́нчыкі (nominative plural)
адува́нчыкаў (genitive plural)
адува́нчыкавы (adjective relational)
адува́нчык (nominative singular)
адува́нчыкі (nominative plural)
адува́нчыка (genitive singular)
адува́нчыкаў (genitive plural)
адува́нчыку (dative singular)
адува́нчыкам (dative plural)
адува́нчык (accusative singular)
адува́нчыкі (accusative plural)
адува́нчыкам (instrumental singular)
адува́нчыкамі (instrumental plural)
адува́нчыку (locative singular)
адува́нчыках (locative plural)
адува́нчыкі (count-form plural)

be-ndecl

адува́нчык<>

Related to дуць (ducʹ). Compare Russian одуванчик (oduvančik).

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


адуванчыкавы

be-adj

адува́нчыкавы

адува́нчыкавы • (aduvánčykavy) (no comparative)

адува́нчыкавы (canonical)
aduvánčykavy (romanization)
адува́нчыкавы (masculine nominative)
адува́нчыкавае (neuter nominative)
адува́нчыкавая (feminine nominative)
адува́нчыкавыя (nominative plural)
адува́нчыкавага (genitive masculine neuter)
адува́нчыкавай (feminine genitive)
адува́нчыкавых (genitive plural)
адува́нчыкаваму (dative masculine neuter)
адува́нчыкавай (dative feminine)
адува́нчыкавым (dative plural)
адува́нчыкавага (accusative animate masculine)
адува́нчыкавае (accusative neuter)
адува́нчыкавую (accusative feminine)
адува́нчыкавых (accusative animate plural)
адува́нчыкавы (accusative inanimate masculine)
адува́нчыкавыя (accusative inanimate plural)
адува́нчыкавым (instrumental masculine neuter)
адува́нчыкавай (feminine instrumental)
адува́нчыкаваю (feminine instrumental)
адува́нчыкавымі (instrumental plural)
адува́нчыкавым (locative masculine neuter)
адува́нчыкавай (feminine locative)
адува́нчыкавых (locative plural)

be-adecl

адува́нчыкавы

аду‧ва‧нчы‧ка‧вы

From адува́нчык (aduvánčyk) + -о́вы (-óvy). Compare Russian одува́нчиковый (oduvánčikovyj).

af

адува́нчык (aduvánčyk) + -о́вы (-óvy)

cog

одува́нчиковый

адува́нчыкавы пух

Тварык ёй быў закрыты кепкаю (тым, хто не ведае, як «пахнуць» знятыя з галавы кепкі, не раю і ведаць), ручкі заламаныя за спіну, і толькі жоўтыя ад адуванчыкавага пылу больш-менш свабодныя ногі безнадзейна соўгаліся па траве.

1994, Андрэй Міхайлавіч Федарэнка, “Смута, альбо ХІІ фантазій на адну тэму. Аповесць-фантасмагорыя”, in Смута, Minsk: Мастацкая літаратура:

Her face was hidden behind a cap (to those, who don't know the “smell” if the caps taken off from the head, I’d recommend not to know), hands twisted behind her back, and only the more or less free legs, yellow from dandelion dust, desperately wiggled on the grass.

Tvaryk joj byŭ zakryty kjepkaju (tym, xto nje vjedaje, jak “paxnucʹ” znjatyja z halavy kjepki, nje raju i vjedacʹ), ručki zalamanyja za spinu, i tólʹki žóŭtyja ad aduvančykavaha pylu bólʹš-mjenš svabódnyja nóhi bjeznadzjejna sóŭhalisja pa travje.

Вожык у лятучым адуванчыкавым пуху.

1998, Віктар Казько, “Выратуй і памілуй нас, чорны бусел”, in Казько, В. Судны дзень : Аповесці, апавяданнi, Minsk: Мастацкая літаратура:

Гляджу, узрушаны, вакол, / Шапоча таямніцы лісце / І адуванчыкавы дол / Пяшчотай вее, як калісьці.

(Can we date this quote?), Міхась Пазнякоў, Сястры Паліне:

I look around, touched; / The leaves are whispering their secrets, / And in the dandelion valley / Tenderness is in the air, like in the past.

Hljadžu, uzrušany, vakól, / Šapóča tajamnicy liscje / I aduvančykavy dol / Pjaščótaj vjeje, jak kalisʹci.


УПА

Abbreviation of Украі́нская паўста́нчая а́рмія (Ukraínskaja paŭstánčaja ármija).

abbreviation of

Украі́нская паўста́нчая а́рмія

(historical) Ukrainian Insurgent Army, UPA


барвенак

be-noun

барве́нак<a*.sg>

барве́нак • (barvjénak) m inan (genitive барве́нку, uncountable, relational adjective барве́нкавы, diminutive барве́начак)

барве́нак (canonical)
barvjénak (romanization)
барве́нку (genitive)
барве́нкавы (adjective relational)
барве́начак (diminutive)
барве́нак (nominative singular)
барве́нку (genitive singular)
барве́нку (dative singular)
барве́нак (accusative singular)
барве́нкам (instrumental singular)
барве́нку (locative singular)

be-ndecl

барве́нак<a*.sg>

Inherited from Old Ruthenian барвѣ́нокъ (barvě́nok). Cognate of Ukrainian барві́нок (barvínok).

inh+

be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


барвенкавы

be-adj

барве́нкавы • (barvjénkavy) (no comparative)

барве́нкавы (canonical)
barvjénkavy (romanization)
барве́нкавы (masculine nominative)
барве́нкавае (neuter nominative)
барве́нкавая (feminine nominative)
барве́нкавыя (nominative plural)
барве́нкавага (genitive masculine neuter)
барве́нкавай (feminine genitive)
барве́нкавых (genitive plural)
барве́нкаваму (dative masculine neuter)
барве́нкавай (dative feminine)
барве́нкавым (dative plural)
барве́нкавага (accusative animate masculine)
барве́нкавае (accusative neuter)
барве́нкавую (accusative feminine)
барве́нкавых (accusative animate plural)
барве́нкавы (accusative inanimate masculine)
барве́нкавыя (accusative inanimate plural)
барве́нкавым (instrumental masculine neuter)
барве́нкавай (feminine instrumental)
барве́нкаваю (feminine instrumental)
барве́нкавымі (instrumental plural)
барве́нкавым (locative masculine neuter)
барве́нкавай (feminine locative)
барве́нкавых (locative plural)

ба‧рве‧нка‧вы

From барве́нак (barvjénak) + -авы (-avy). Compare Ukrainian барві́нковий (barvínkovyj).

cog

барві́нковий

Коля збочвае з чыгункі не адразу — мінаем барвенкавы бор, куды рабілі сумесныя паходы, праходзім каменную, складзеную з гладкай чырвонай цэглы будку (адна такая ёсць і за вярсту ад мястэчка) і нарэшце трапляем у змешаны, нагрэты сонцам лес — старыя меднастволыя хвоі суседнічаюць тут з раскідзістымі бярозамі.

1981, Іван Навуменка, “Па грыбы”, in Збор твораў. У 6-ці т., volume 1. Аповесці і апавяданні, Minsk: Мастацкая літаратура:

Kola doesn't sheer away from the railroad right away; we leave behind a pinewood overgrown with periwinkle, into which we used to take walks, we pass a stone-like hut constructed of smooth red bicks (there is one more hut like this near the town) and finally get into a mixed woodland, warmed up by the sun; old copper-trunked pines grow side by side with sprawling birches here.

Kólja zbóčvaje z čyhunki nje adrazu — minajem barvjenkavy bor, kudy rabili sumjesnyja paxódy, praxódzim kamjennuju, skladzjenuju z hladkaj čyrvónaj cehly budku (adna takaja joscʹ i za vjarstu ad mjastečka) i narešcje trapljajem u zmješany, nahrety sóncam ljes — staryja mjednastvólyja xvói susjedničajucʹ tut z raskidzistymi bjarózami.

Падчас абраду дзяўчыны ўпрыгожваюцца барвенкавымі вянкамі.

2019 December 14, Аксама Сямёнава, “Юраўскі карагод у спісе ЮНЕСКА”, in Гомельская праўда, number 145 (24030), page 7:

During the ceremony, girls adorn themselves with periwinkle wreaths.

Padčas abradu dzjaŭčyny ŭpryhóžvajucca barvjenkavymi vjankami.

(relational, botany) periwinkle (related to periwinkle, made of periwinkle, etc.)


рамонак

be-noun

рамо́нак<a*.sg>

рамо́нак • (ramónak) m inan (genitive рамо́нку, uncountable, relational adjective рамо́нкавы, diminutive рамо́начак)

рамо́нак (canonical)
ramónak (romanization)
рамо́нку (genitive)
рамо́нкавы (adjective relational)
рамо́начак (diminutive)
рамо́нак (nominative singular)
рамо́нку (genitive singular)
рамо́нку (dative singular)
рамо́нак (accusative singular)
рамо́нкам (instrumental singular)
рамо́нку (locative singular)

be-ndecl

рамо́нак<a*.sg>

Be-рамонак.ogg

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

From рамо́н (ramón) + -ак (-ak), ultimately from Latin rōmānus.

(plant, uncountable) chamomile (chamomile as a general idea, group of chamomiles)

chamomile, chamomile tea (dried chamomile flowers and the drink made from them)


рамонак

be-noun

рамо́нак<a*>

рамо́нак • (ramónak) m inan (genitive рамо́нка, nominative plural рамо́нкі, genitive plural рамо́нкаў, relational adjective рамо́нкавы, diminutive рамо́начак)

рамо́нак (canonical)
ramónak (romanization)
рамо́нка (genitive)
рамо́нкі (nominative plural)
рамо́нкаў (genitive plural)
рамо́нкавы (adjective relational)
рамо́начак (diminutive)
рамо́нак (nominative singular)
рамо́нкі (nominative plural)
рамо́нка (genitive singular)
рамо́нкаў (genitive plural)
рамо́нку (dative singular)
рамо́нкам (dative plural)
рамо́нак (accusative singular)
рамо́нкі (accusative plural)
рамо́нкам (instrumental singular)
рамо́нкамі (instrumental plural)
рамо́нку (locative singular)
рамо́нках (locative plural)
рамо́нкі (count-form plural)

be-ndecl

рамо́нак<a*>

Be-рамонак.ogg

be:Генадзь Апанасавіч Цыхун

(plant, countable) chamomile (a plant or a flower)


рамонкавы

be-adj

рамо́нкавы • (ramónkavy) (no comparative)

рамо́нкавы (canonical)
ramónkavy (romanization)
рамо́нкавы (masculine nominative)
рамо́нкавае (neuter nominative)
рамо́нкавая (feminine nominative)
рамо́нкавыя (nominative plural)
рамо́нкавага (genitive masculine neuter)
рамо́нкавай (feminine genitive)
рамо́нкавых (genitive plural)
рамо́нкаваму (dative masculine neuter)
рамо́нкавай (dative feminine)
рамо́нкавым (dative plural)
рамо́нкавага (accusative animate masculine)
рамо́нкавае (accusative neuter)
рамо́нкавую (accusative feminine)
рамо́нкавых (accusative animate plural)
рамо́нкавы (accusative inanimate masculine)
рамо́нкавыя (accusative inanimate plural)
рамо́нкавым (instrumental masculine neuter)
рамо́нкавай (feminine instrumental)
рамо́нкаваю (feminine instrumental)
рамо́нкавымі (instrumental plural)
рамо́нкавым (locative masculine neuter)
рамо́нкавай (feminine locative)
рамо́нкавых (locative plural)

ра‧мо‧нка‧вы

(relational) chamomile (related to chamomile, made from chamomile, etc)


кволы

кво́лы • (kvóly) (abstract noun кво́ласць)

кво́лы (canonical)
kvóly (romanization)
кво́ласць (abstract-noun)
кво́лы (masculine nominative)
кво́лае (neuter nominative)
кво́лая (feminine nominative)
кво́лыя (nominative plural)
кво́лага (genitive masculine neuter)
кво́лай (feminine genitive)
кво́лых (genitive plural)
кво́ламу (dative masculine neuter)
кво́лай (dative feminine)
кво́лым (dative plural)
кво́лага (accusative animate masculine)
кво́лае (accusative neuter)
кво́лую (accusative feminine)
кво́лых (accusative animate plural)
кво́лы (accusative inanimate masculine)
кво́лыя (accusative inanimate plural)
кво́лым (instrumental masculine neuter)
кво́лай (feminine instrumental)
кво́лаю (feminine instrumental)
кво́лымі (instrumental plural)
кво́лым (locative masculine neuter)
кво́лай (feminine locative)
кво́лых (locative plural)

Derived from Old Ruthenian кволи (kvoli), with a semantic shift from “according to one’s will or abilities” to “slow” and then to “weak”, comparable to the shift of the meaning of паво́льна (pavólʹna). Cognate of Ukrainian кво́лий (kvólyj), Polish gwoli.

der+

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Віктар Уладзіміравіч Мартынаў


сувой

be-noun

суво́й • (suvój) m inan (genitive суво́я, nominative plural суво́і, genitive plural суво́яў, relational adjective суво́йны, diminutive суво́йчык)

суво́й (canonical)
suvój (romanization)
суво́я (genitive)
суво́і (nominative plural)
суво́яў (genitive plural)
суво́йны (adjective relational)
суво́йчык (diminutive)
суво́й (nominative singular)
суво́і (nominative plural)
суво́я (genitive singular)
суво́яў (genitive plural)
суво́ю (dative singular)
суво́ям (dative plural)
суво́й (accusative singular)
суво́і (accusative plural)
суво́ем (instrumental singular)
суво́ямі (instrumental plural)
суво́і (locative singular)
суво́ях (locative plural)
суво́і (count-form plural)

Inherited from Old Ruthenian сувой (suvoj), related to віць (vicʹ). Cognate of Ukrainian суві́й (suvíj).

inh+

be:Аляксандр Мікалаевіч Булыка
be:Генадзь Апанасавіч Цыхун