Украина

Ukraina (romanization)
Украина (absolute singular-only)
Украинаның (definite genitive singular-only)
Украина (dative singular-only)
Украинаны (accusative definite singular-only)
Украинала (locative singular-only)
Украинанан (ablative singular-only)

Borrowed from Russian Украи́на (Ukraína, “Ukraine”).

Украинаға хакер һөжүмдәре.
Ukrainağa xaker höjümdəre.
Hacker attacks on Ukraine.

Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


Словения

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Slovenia (a country on the Balkan Peninsula in Central Europe)


Греция

Gretsiya (romanization)
Греция (absolute singular-only)
Грецияның (definite genitive singular-only)
Греция (dative singular-only)
Грецияны (accusative definite singular-only)
Грецияла (locative singular-only)
Грециянан (ablative singular-only)

From Russian Гре́ция (Grécija), from Polish Grecja, from Latin Graecia, from Ancient Greek Γραικός (Graikós), of uncertain origin.

Боронғо Греция.

Ваҡытында түләй алмаһалар, Грецияла дефолт булыуы ихтимал.

If they cannot pay in time, there may be a default in Greece (=Greece may default).

Vaqıtında tüləy almahalar, Gretsiyala defolt bulıwı ixtimal.

Southeast Europe
Southeast Europe#English


Македония

Macedonia (a region in the Balkans in Southeast Europe)

Macedonia (former name of North Macedonia, a country in the Balkans in Southeast Europe)


Европа

Yevropa (romanization)
Европа (absolute singular-only)
Европаның (definite genitive singular-only)
Европа (dative singular-only)
Европаны (accusative definite singular-only)
Европала (locative singular-only)
Европанан (ablative singular-only)

From Russian Евро́па (Jevrópa), from Ancient Greek Εὐρώπη (Eurṓpē).

Мәҙәк итеп ҡарап торҙом кескәй генә ҡырмыҫҡаға: йөк кутәреп сығып бара Азиянан Европаға. (Mustai Karim)

With amusement I watched a small ant: lifting a load, it's crossing from Asia to Europe.

Məźək itep qarap torźom keskəy genə qırmıśqağa: yök kutərep sığıp bara Aziyanan Yevropağa.


Португалия

head

Португа́лия • (Portugáliya)

Португа́лия (canonical)
Portugáliya (romanization)

ba:Португалия


Черногория

Черногория • (Çernogoriya)

Borrowed from Russian Черного́рия (Černogórija).

Montenegro (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


Сербия

Serbia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


Болгария

Bulgaria (a country in Southeast Europe)


Польша

Польша • (Polʹşa)

ba-proper noun

Польша • (Polʹşa)


Андорра

Andorra (romanization)
Андорра (absolute singular-only)
Андорраның (definite genitive singular-only)
Андорра (dative singular-only)
Андорраны (accusative definite singular-only)
Андоррала (locative singular-only)
Андорранан (ablative singular-only)

Андорраның үҙ аҡса берәмеге бер ҡасан да булғаны юҡ.

Andorra has never had its own monetary unit.

Andorranıñ üź aqsa berəmege ber qasan da bulğanı yuq.

Andorra (a microstate in Southern Europe, between Spain and France)


Беларусь

head

Беларусь • (Belarusʹ)

Borrowed from Russian Белару́сь (Belarúsʹ), from Belarusian Белару́сь (Bjelarúsʹ).

Беларусь Республикаһы
Беларусь Республикаһы#Bashkir

Belarus (a country in Eastern Europe; official name: Беларусь Республикаһы (Belarusʹ Respublikahı))


Норвегия

Borrowed from Russian Норве́гия (Norvégija).


Грузия

Georgia (A transcontinental country in the Caucasus region of Europe and Asia, on the coast of the Black Sea, often considered to belong politically to Europe)


Бельгия

Бельгия • (Belʹgiya)

Belgium (a country in Western Europe that has borders with the Netherlands, Germany, Luxembourg and France)


Румыния

Румыния • (Rumıniya)

ba-proper noun

Румыния • (Rumıniya)


Италия

head

Италия • (İtaliya)

ba-proper noun

Италия • (İtaliya)


Германия

Germaniya (romanization)
Германия (absolute singular-only)
Германияның (definite genitive singular-only)
Германия (dative singular-only)
Германияны (accusative definite singular-only)
Германияла (locative singular-only)
Германиянан (ablative singular-only)

Borrowed from Russian Герма́ния (Germánija), from Latin Germānia.

Халыҡ һаны буйынса Франция Европала Германиянан ғына ҡалыша.

In terms of population, France in Europe is second only to Germany.

Xalıq hanı buyınsa Frantsiya Yevropala Germaniyanan ğına qalışa.

45-тә Германия еренә аяҡ баҫтыҡ.

Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


Хорватия

Croatia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


Швейцария

Switzerland (a country in Western Europe and Central Europe)


Исландия

head

Исландия • (İslandiya)


Киев

Kiyev (romanization)
Киев (absolute singular-only)
Киевтың (definite genitive singular-only)
Киевҡа (dative singular-only)
Киевты (accusative definite singular-only)
Киевта (locative singular-only)
Киевтан (ablative singular-only)

Йылъяҙма һөйләүенсә, 1124-се йылда Киев ике көн яна, 600 сиркәү юҡҡа сыға.

As a chronicle narrates, in the year of 1124 Kyiv was on fire for two days, 600 churches were destroyed.

Yılʺyaźma höyləwensə, 1124-se yılda Kiyev ike kön yana, 600 sirkəw yuqqa sığa.


Ирландия

Ирландия • (İrlandiya)

Ireland (an island and country in Western Europe)


Ватикан

Ватика́н • (Vatikán)

Ватика́н (canonical)
Vatikán (romanization)

Vatican City (a city-state in Southern Europe, an enclave within the city of Rome, Italy)


Эстония

Estonia (a country in Eastern Europe; capital: Tallinn)


Люксембург

Luxembourg (a small country in Western Europe)

Luxembourg (a province of Wallonia, Belgium)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)

Luxembourg (One of the twelve cantons of the country of Luxembourg, which includes its capital city)


Литва

Lithuania (a country in Eastern Europe; capital: Vilnius)


Әрмәнстан

Әрмәнстан • (Ərmənstan)

ba-proper noun

Әрмәнстан • (Ərmənstan)

әрмән (ərmən, “Armenian”) + -стан (-stan)

suffix

Әрмәнстандағы Севан күле.
Ərmənstandağı Sevan küle.
The lake Sevan in Armenia.

1920 йылда Әрмәнстанға Совет власы килгәс, республикаға Әрмән ССР-ы исеме бирелә.

In 1920, when the Soviet government came to Armenia, the republic received the name of Armenian SSR.

1920 yılda Ərmənstanğa Sovet vlası kilgəs, respublikağa Ərmən SSR-ı iseme birelə.

Armenia (A country in the South Caucasus region of Asia, sometimes considered to belong politically to Europe)

ba:Әрмәнстан


Төркиә

head

Төркиә • (Törkiä)

Törkiä (romanization)
Төркиә (absolute singular-only)
Төркиәнең (definite genitive singular-only)
Төркиә (dative singular-only)
Төркиәне (accusative definite singular-only)
Төркиәлә (locative singular-only)
Төркиәнән (ablative singular-only)

An adaptation of Turkish Türkiye.
Compare to Uzbek Turkiya.

“Ғәлиә”лә башлыса Мысырҙа, Сүриәлә, Төркиәлә белем алған билдәле ғалимдар һәм дин белгестәре уҡыта.
“Ğəliə”lə başlısa Mısırźa, Süriələ, Törkiələ belem alğan bildəle ğalimdar həm din belgestəre uqıta.
The faculty of (the madrasah of) Ğaliya mostly consists of noted scholars and religion (i.e. Islamic) experts educated in Egypt, Syria and Turkey.

Turkey (a country located in Thrace in southeastern Europe and Anatolia in southwestern Asia)


Әзербайжан

Әзербайжан • (Əzerbayjan)

ba-proper noun

Әзербайжан • (Əzerbayjan)

Azerbaijan (a country in the South Caucasus, Asia and Europe)


Ҡаҙағстан

head

Ҡаҙағстан • (Qaźağstan)

ba-proper noun

Ҡаҙағстан • (Qaźağstan)

Qaźağstan (romanization)
Ҡаҙағстан (absolute singular-only)
Ҡаҙағстандың (definite genitive singular-only)
Ҡаҙағстанға (dative singular-only)
Ҡаҙағстанды (accusative definite singular-only)
Ҡаҙағстанда (locative singular-only)
Ҡаҙағстандан (ablative singular-only)

[qɑ.ðɑ.ʁɯ̞̆s.ˈtɑn]

From Volga Turki قزاقستان (qazaqıstan, “Kazakhstan”), By surface analysis, ҡаҙаҡ (qaźaq, “Kazakh”) + -стан (-stan, country name suffix).
Compare to Kazakh Қазақстан (Qazaqstan), Tatar Казакъстан (Qazaqstan), Казахстан (Qazaxstan), Kyrgyz Казакстан (Kazakstan), Uzbek Qozogʻiston, Turkish Kazakistan, etc.

surf

Ҡаҙағстан тимер юлы.

Ҡаҙағстанда ла аҙаш ауыл бар икән.

As it happens, there is a village of the same name in Kazakhstan as well.

Аҡмулла көндәре, йолаға ярашлы, Ҡаҙағстанда башланып, мәғрифәтсенең тыуған төйәгендә тамамлана.

By tradition, the Aqmulla days began in Kazakhstan and finished in the enlightener's home place (in Bashkortostan).

Aqmulla köndəre, yolağa yaraşlı, Qaźağstanda başlanıp, məğrifətseneñ tıwğan töyəgendə tamamlana.

Kazakhstan (a country in Central Asia and Eastern Europe)

ba:Ҡаҙағстан


Мәскәү

head

Мәскәү • (Məskəw)

Məskəw (romanization)
Мәскәү (absolute singular-only)
Мәскәүҙең (definite genitive singular-only)
Мәскәүгә (dative singular-only)
Мәскәүҙе (accusative definite singular-only)
Мәскәүҙә (locative singular-only)
Мәскәүҙән (ablative singular-only)

Borrowed from Russian Москва́ (Moskvá).
Compare with Tatar Мәскәү (Mäskäw, “Moscow”), Kazakh Мәскеу (Mäskeu, “Moscow”).

Өсөнсө көн генә Мәскәүҙән ҡайттым.

It's only the third day since I returned from Moscow (=I returned from Moscow just three days ago).

Дмитрий Виноградов — Мәскәүҙәге бер офиста хеҙмәттәштәренә ут асҡан 30 йәшлек юрист.
Dmitriy Vinogradov — Məskəwźəge ber ofista xeźməttəştərenə ut asqan 30 yəşlek yurist.
Dmitri Vinogradov is a 30 year old lawyer who opened fire on his coworkers in an office in Moscow.

Moscow (a federal city, the capital of Russia)


Рәсәй

Рәсәй • (Rəsəy)

ba-proper noun

Рәсәй • (Rəsəy)

Rəsəy (romanization)
Рәсәй (absolute singular-only)
Рәсәйҙең (definite genitive singular-only)
Рәсәйгә (dative singular-only)
Рәсәйҙе (accusative definite singular-only)
Рәсәйҙә (locative singular-only)
Рәсәйҙән (ablative singular-only)

An adaptation of Russian Россия (Rossija). Cognate with Kazakh Ресей (Resei), Tatar Рәсәй (Räsäy, “Russia”).

Рәсәйгә ҡарата индерелгән санкцияларҙың ыңғай яҡтары.

The positive sides of the sanctions introduced against Russia.

Rəsəygə qarata inderelgən sanktsiyalarźıñ ıñğay yaqtarı.

Рәсәйҙә ауыл хужалығының киләсәге бармы?

Is there a future for agriculture in Russia?

Rəsəyźə awıl xujalığınıñ kiləsəge barmı?

“Форбс” журналы Рәсәйҙәге иң бай кешеләрҙең исемдәрен асыҡланы.

The Forbes magazine published the names of the richest people in Russia.

“Forbs” jurnalı Rəsəyźəge iñ bay keşelərźeñ isemdəren asıqlanı.

Үрмәксенең был төрө Урта Азияла һәм Рәсәйҙең көньяғында таралған.

This type of spider is common in Central Asia and in the south of Russia.

Ürməkseneñ bıl törö Urta Aziyala həm Rəsəyźeñ könʹyağında taralğan.

Курил утрауҙары — Рәсәйҙең айырылғыһыҙ бер өлөшө.
Kuril utrawźarı — Rəsəyźeñ ayırılğıhıź ber ölöşö.
The Kuril islands are an inalienable part of Russia.

Рәсәйҙә медицинаның нигеҙҙә дәүләттеке булыуын беләбеҙ; Японияла, киреһенсә, шәхси клиникалар күп.

We know that healthcare in Russia is essentially state-owned; in Japan, on the contrary, there are many private clinics.

Rəsəyźə meditsinanıñ nigeźźə dəwlətteke bulıwın beləbeź; Yaponiyala, kirehensə, şəxsi klinikalar küp.

Russia (A transcontinental country in Eastern Europe and North Asia)


Чехия

head

Чехия • (Çexiya)

ba-proper noun

Чехия • (Çexiya)

Czech Republic, Czechia (a country in Central Europe)


Мальта

head

Мальта • (Malʹta)

Malta (an island country in Southern Europe)

Malta (The largest island in the Maltese Archipelago)


Лихтенштейн

Лихтенштейн • (Lixtenşteyn)

ba-proper noun

Лихтенштейн • (Lixtenşteyn)

Liechtenstein (a microstate in Central Europe)


Сан-Марино

San Marino (a landlocked microstate in Southern Europe, located within the borders of Italy)

San Marino (the capital city of San Marino)


Шотландия

head

Шотландия • (Şotlandiya)

Scotland (a constituent country of the United Kingdom)


иптәш

иптәш • (iptəş)

ba-noun

иптәш • (iptəş)

iptəş (romanization)
иптәш (absolute singular)
иптәштәр (absolute plural)
иптәштең (definite genitive singular)
иптәштәрҙең (definite genitive plural)
иптәшкә (dative singular)
иптәштәргә (dative plural)
иптәште (accusative definite singular)
иптәштәрҙе (accusative definite plural)
иптәштә (locative singular)
иптәштәрҙә (locative plural)
иптәштән (ablative singular)
иптәштәрҙән (ablative plural)

Cognate with
Tatar иптәш (iptäş),
Kazakh ептеш (epteş).
Possibly from *eb-täš, in which Proto-Turkic *eb (“house”) + mutuality suffix -täš.

(Soviet Union) fellow communist or socialist

(Soviet Union, gender-neutral address) comrade, tovarish


Босния һәм Герцеговина

head

Босния һәм Герцеговина • (Bosniya həm Gertsegovina)

Bosnia and Herzegovina
Bosnia and Herzegovina#English:_Q225

Bosnia and Herzegovina (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)

en-Босния_һәм_Герцеговина-ba-name-SVjhEFzJ


Нидерландтар

Kingdom of the Netherlands
Kingdom of the Netherlands#English

constituent countries
constituent country

Netherlands (The main constituent country of the Kingdom of the Netherlands, located primarily in Western Europe bordering Germany and Belgium)

Netherlands, Kingdom of the Netherlands (a country in Western Europe, consisting of four constituent countries: the Netherlands per se, Aruba, Curaçao and Sint Maarten)


европалы

европалы • (yevropalı)

ba-noun

европалы • (yevropalı)

yevropalı (romanization)
европалы (absolute singular)
европалылар (absolute plural)
европалының (definite genitive singular)
европалыларҙың (definite genitive plural)
европалыға (dative singular)
европалыларға (dative plural)
европалыны (accusative definite singular)
европалыларҙы (accusative definite plural)
европалыла (locative singular)
европалыларҙа (locative plural)
европалынан (ablative singular)
европалыларҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

европалыларҙың

европалыларға

европалыларҙы

европалыларҙа

европалыларҙан


Аурупа

Awrupa (romanization)
Аурупа (absolute singular-only)
Аурупаның (definite genitive singular-only)
Аурупа (dative singular-only)
Аурупаны (accusative definite singular-only)
Аурупала (locative singular-only)
Аурупанан (ablative singular-only)

From Ottoman Turkish آوروپا, from Ancient Greek Εὐρώπη (Eurṓpē).

Аяҡта шығырлап торған итек, өҫтә бер һырын да ҡалдырмай үтекләнгән Аурупа костюм, тәндә текә яҡалы аҡ күлдәк һәм матур итеп алдырылған сәс. (Ғ. Хисамов)
Ayaqta şığırlap turğan etik, üctə bir hırın da qaldırmay ötikləngən Awropa kostûm. Təndə tikə yaqalı aq köldək həm matur etip aldırılğan səs. (Ğ. Xisamov)
Boots, an ironed European suit, a white shirt with a stand-up collar and a neat haircut. (G. Xisamov)