ҡош

qoş (romanization)
ҡош (absolute singular)
ҡоштар (absolute plural)
ҡоштоң (definite genitive singular)
ҡоштарҙың (definite genitive plural)
ҡошҡа (dative singular)
ҡоштарға (dative plural)
ҡошто (accusative definite singular)
ҡоштарҙы (accusative definite plural)
ҡошта (locative singular)
ҡоштарҙа (locative plural)
ҡоштан (ablative singular)
ҡоштарҙан (ablative plural)

From Proto-Common Turkic *quš (“bird”),
from Proto-Turkic *kuĺ (“bird”).
Cognate with
Tatar кош (qoş),
Kazakh құс (qūs),
Kyrgyz куш (kuş),
Khakas хус (xus),
Karachay-Balkar къуш (quş),
Uzbek qush,
Azerbaijani quş,
Turkish kuş, Turkmen guş (“bird”), etc.

Һайрар ҡоштар.

Инә ҡоштар аталарына ҡарағанда эрерәк.

Эңерҙә һәм төндә туҡланыусы бик һаҡ ҡош.

Eñerźə həm töndə tuqlanıwsı bik haq qoş.

A very cautious bird that feeds at dusk and at night.

Сыйырсыҡ, турғай, сәпсек кеүек ваҡ ҡоштар баҡса ҡоротҡостарын бик әүҙем сүпләй.

Sıyırsıq, turğay, səpsek kewek vaq qoştar baqsa qorotqostarın bik əwźem süpləy.

Such small birds as starlings, sparrows, wagtails are very active in collecting garden pests.

Ҡош кешеләй һөйләшкәс, Урал таңға ҡалған,ти.

(Can we date this quote?), Ural-batyr (Bashkir folk epic):

When the bird spoke like a man, Ural(-batyr) was astounded.

Qoş keşeləy höyləşkəs, Ural tañğa qalğan,ti.


йомағара

head

йомағара • (yomağara)

ba-noun

йомағара • (yomağara)

yomağara (romanization)
йомағара (absolute singular)
йомағаралар (absolute plural)
йомағараның (definite genitive singular)
йомағараларҙың (definite genitive plural)
йомағараға (dative singular)
йомағараларға (dative plural)
йомағараны (accusative definite singular)
йомағараларҙы (accusative definite plural)
йомағарала (locative singular)
йомағараларҙа (locative plural)
йомағаранан (ablative singular)
йомағараларҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

йомағараларҙың

йомағараларға

йомағараларҙы

йомағараларҙа

йомағараларҙан

rough-legged buzzard
rough-legged buzzard


һупайҙы

head

һупайҙы • (hupayźı)

ba-noun

һупайҙы • (hupayźı)

hupayźı (romanization)
һупайҙы (absolute singular)
һупайҙылар (absolute plural)
һупайҙының (definite genitive singular)
һупайҙыларҙың (definite genitive plural)
һупайҙыға (dative singular)
һупайҙыларға (dative plural)
һупайҙыны (accusative definite singular)
һупайҙыларҙы (accusative definite plural)
һупайҙыла (locative singular)
һупайҙыларҙа (locative plural)
һупайҙынан (ablative singular)
һупайҙыларҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

һупайҙыларҙың

һупайҙыларға

һупайҙыларҙы

һупайҙыларҙа

һупайҙыларҙан

Aegolius funereus
Aegolius funereus#Translingual


бүҙәнә

head

бүҙәнә • (büźənə)

ba-noun

бүҙәнә • (büźənə)

büźənə (romanization)
бүҙәнә (absolute singular)
бүҙәнәләр (absolute plural)
бүҙәнәнең (definite genitive singular)
бүҙәнәләрҙең (definite genitive plural)
бүҙәнәгә (dative singular)
бүҙәнәләргә (dative plural)
бүҙәнәне (accusative definite singular)
бүҙәнәләрҙе (accusative definite plural)
бүҙәнәлә (locative singular)
бүҙәнәләрҙә (locative plural)
бүҙәнәнән (ablative singular)
бүҙәнәләрҙән (ablative plural)

ba-decl-noun

бүҙәнәләрҙең

бүҙәнәләрҙән

Frοm Middle Mongol بُودَانا (bödene, “quail”), from Proto-Mongolic *bödene (“quail”). Compare Mongolian бөднө (bödnö, “quail”).
Cognate with
Tatar бүдәнә (büdänä, “quail”),
Kyrgyz бөдөнө (bödönö, “quail”),
Southern Altai бӧдӧнӧ (bödönö, “quail”),
Uzbek bedana (“quail”),
Uyghur بودۇنە (bodune, “quail”).


сәүкә

head

сәүкә • (səwkə)

ba-noun

сәүкә • (səwkə)

səwkə (romanization)
сәүкә (absolute singular)
сәүкәләр (absolute plural)
сәүкәнең (definite genitive singular)
сәүкәләрҙең (definite genitive plural)
сәүкәгә (dative singular)
сәүкәләргә (dative plural)
сәүкәне (accusative definite singular)
сәүкәләрҙе (accusative definite plural)
сәүкәлә (locative singular)
сәүкәләрҙә (locative plural)
сәүкәнән (ablative singular)
сәүкәләрҙән (ablative plural)

Cognate with
Tatar чәүкә (çäwkä, “jackdaw”),
Karachay-Balkar чаука (çauka, “jackdaw”),
Crimean Tatar çavke (“jackdaw”).
Apparently related to Hungarian csóka (“jackdaw”), Chechen човка (čovka, “jackdaw”).
Note the reconstructed Proto-Slavic *čavъka (“jackdaw”). However, Russian does not have (and does not exhibit any traces of) this term, so the above terms could not be borrowed from Russian. More research is needed.


һупылдаҡ

head

һупылдаҡ • (hupıldaq)

ba-noun

һупылдаҡ • (hupıldaq)

hupıldaq (romanization)
һупылдаҡ (absolute singular)
һупылдаҡтар (absolute plural)
һупылдаҡтың (definite genitive singular)
һупылдаҡтарҙың (definite genitive plural)
һупылдаҡҡа (dative singular)
һупылдаҡтарға (dative plural)
һупылдаҡты (accusative definite singular)
һупылдаҡтарҙы (accusative definite plural)
һупылдаҡта (locative singular)
һупылдаҡтарҙа (locative plural)
һупылдаҡтан (ablative singular)
һупылдаҡтарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

һупылдаҡтарҙың

һупылдаҡтарға

һупылдаҡтарҙы

һупылдаҡтарҙа

һупылдаҡтарҙан


утҡойроҡ

utqoyroq (romanization)
утҡойроҡ (absolute singular)
утҡойроҡтар (absolute plural)
утҡойроҡтоң (definite genitive singular)
утҡойроҡтарҙың (definite genitive plural)
утҡойроҡҡа (dative singular)
утҡойроҡтарға (dative plural)
утҡойроҡто (accusative definite singular)
утҡойроҡтарҙы (accusative definite plural)
утҡойроҡта (locative singular)
утҡойроҡтарҙа (locative plural)
утҡойроҡтан (ablative singular)
утҡойроҡтарҙан (ablative plural)

утҡойроҡтарҙың

утҡойроҡтарға

утҡойроҡтарҙы

утҡойроҡтарҙа

утҡойроҡтарҙан

ут (ut, “fire”) + ҡойроҡ (qoyroq, “tail”).


күркә

head

күркә • (kürkə)

ba-noun

күркә • (kürkə)

kürkə (romanization)
күркә (absolute singular)
күркәләр (absolute plural)
күркәнең (definite genitive singular)
күркәләрҙең (definite genitive plural)
күркәгә (dative singular)
күркәләргә (dative plural)
күркәне (accusative definite singular)
күркәләрҙе (accusative definite plural)
күркәлә (locative singular)
күркәләрҙә (locative plural)
күркәнән (ablative singular)
күркәләрҙән (ablative plural)

From *körkä (“turkey”), perhaps related to Proto-Turkic *körtük (“woodcock; turkey; blackcock”).
Cognate with
Kazakh күркетауық (kürketauyq, “turkey”),
Tatar күркә (kürkä, “turkey”),
Uzbek kurka (“turkey”),
Uyghur كۈركە (kürke, “turkey”).


ҡош-ҡорт

qoş-qort (romanization)
ҡош-ҡорт (absolute singular-only)
ҡош-ҡорттоң (definite genitive singular-only)
ҡош-ҡортҡа (dative singular-only)
ҡош-ҡортто (accusative definite singular-only)
ҡош-ҡортта (locative singular-only)
ҡош-ҡорттан (ablative singular-only)

[ˈqʊ̞ʂˌqʊ̞ɾt]

From ҡош (qoş, “bird”) + ҡорт (qort, “worm”).
Cognate with Kyrgyz кушкурт (kuşkurt, “the animal world, wild animals”).

Тап шундай берәҙәк эттәр ваҡ мал һәм ҡош-ҡорт өсөн генә түгел, кеше өсөн дә хәүефле.

Tap şunday berəźək ettər vaq mal həm qoş-qort ösön genə tügel, keşe ösön də xəwefle.

Exactly this type of stray dogs is dangerous not only to small cattle and poultry, but also to humans.

poultry, domestic fowl raised for eggs and meat


тумыртҡа

head

тумыртҡа • (tumırtqa)

ba-noun

тумыртҡа • (tumırtqa)

tumırtqa (romanization)
тумыртҡа (absolute singular)
тумыртҡалар (absolute plural)
тумыртҡаның (definite genitive singular)
тумыртҡаларҙың (definite genitive plural)
тумыртҡаға (dative singular)
тумыртҡаларға (dative plural)
тумыртҡаны (accusative definite singular)
тумыртҡаларҙы (accusative definite plural)
тумыртҡала (locative singular)
тумыртҡаларҙа (locative plural)
тумыртҡанан (ablative singular)
тумыртҡаларҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

тумыртҡаларҙың

тумыртҡаларға

тумыртҡаларҙы

тумыртҡаларҙа

тумыртҡаларҙан

Cognate with Southern Altai томуртка (tomurtka, “woodpecker”), Khakas тобырғы (tobırğı, “woodpecker”), perhaps also Tuvan торга (torga, “woodpecker”).
Perhaps derived from the verb *tomur-, as attested in Khakas тобырарға (tobırarğa, “go through, pierce”).


күгәрсен

head

күгәрсен • (kügərsen)

ba-noun

күгәрсен • (kügərsen)

kügərsen (romanization)
күгәрсен (absolute singular)
күгәрсендәр (absolute plural)
күгәрсендең (definite genitive singular)
күгәрсендәрҙең (definite genitive plural)
күгәрсенгә (dative singular)
күгәрсендәргә (dative plural)
күгәрсенде (accusative definite singular)
күгәрсендәрҙе (accusative definite plural)
күгәрсендә (locative singular)
күгәрсендәрҙә (locative plural)
күгәрсендән (ablative singular)
күгәрсендәрҙән (ablative plural)

ba-decl-noun

күгәрсендәрҙең

күгәрсендәргә

күгәрсендәрҙе

күгәрсендәрҙә

күгәрсендәрҙән

From Proto-Turkic *kȫkerčin (“dove, pigeon”).


сыйырсыҡ

head

сыйырсыҡ • (sıyırsıq)

ba-noun

сыйырсыҡ • (sıyırsıq)

sıyırsıq (romanization)
сыйырсыҡ (absolute singular)
сыйырсыҡтар (absolute plural)
сыйырсыҡтың (definite genitive singular)
сыйырсыҡтарҙың (definite genitive plural)
сыйырсыҡҡа (dative singular)
сыйырсыҡтарға (dative plural)
сыйырсыҡты (accusative definite singular)
сыйырсыҡтарҙы (accusative definite plural)
сыйырсыҡта (locative singular)
сыйырсыҡтарҙа (locative plural)
сыйырсыҡтан (ablative singular)
сыйырсыҡтарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

сыйырсыҡтарҙың

сыйырсыҡтарға

сыйырсыҡтарҙы

сыйырсыҡтарҙа

сыйырсыҡтарҙан

From Proto-Turkic *sïgïrčïk (“starling”).
Cognate with
Tatar сыерчык (sıyerçıq),
Kyrgyz чыйырчык (cıyırcık),
Crimean Tatar sıyırcıq,
Southern Altai сыгырчык (sïgïrčïk, “cricket”),
Azerbaijani sığırçın,
Turkish sığırcık,
Chuvash шӑнкӑрч (šănk̬ărč, “starling”),
etc.


һайыҫҡан

head

һайыҫҡан • (hayıśqan)

ba-noun

һайыҫҡан • (hayıśqan)

hayıśqan (romanization)
һайыҫҡан (absolute singular)
һайыҫҡандар (absolute plural)
һайыҫҡандың (definite genitive singular)
һайыҫҡандарҙың (definite genitive plural)
һайыҫҡанға (dative singular)
һайыҫҡандарға (dative plural)
һайыҫҡанды (accusative definite singular)
һайыҫҡандарҙы (accusative definite plural)
һайыҫҡанда (locative singular)
һайыҫҡандарҙа (locative plural)
һайыҫҡандан (ablative singular)
һайыҫҡандарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

һайыҫҡандарҙың

һайыҫҡандарға

һайыҫҡандарҙы

һайыҫҡандарҙа

һайыҫҡандарҙан

From Proto-Turkic *sagïsgan (“magpie”).
Cognate with
Old Uyghur [script needed] (sağïzğan, “magpie”);
Tatar саескан (sayeskan),
Kazakh сауысқан (sauysqan),
Kyrgyz сагызган (sagızgan),
Southern Altai саҥыскан (saŋïskan),
Uyghur سېغىزخان (sëghizxan),
Khakas саасхан (saasxan),
Shor саасқан,
Crimean Tatar savusqan,
Turkish saksağan,
Azerbaijani sağsağan (“magpie”), etc.

cog

Shor саасқан


ҡарлуғас

head

ҡарлуғас • (qarluğas)

ba-noun

ҡарлуғас • (qarluğas)

qarluğas (romanization)
ҡарлуғас (absolute singular)
ҡарлуғастар (absolute plural)
ҡарлуғастың (definite genitive singular)
ҡарлуғастарҙың (definite genitive plural)
ҡарлуғасҡа (dative singular)
ҡарлуғастарға (dative plural)
ҡарлуғасты (accusative definite singular)
ҡарлуғастарҙы (accusative definite plural)
ҡарлуғаста (locative singular)
ҡарлуғастарҙа (locative plural)
ҡарлуғастан (ablative singular)
ҡарлуғастарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

ҡарлуғастарҙың

ҡарлуғастарға

ҡарлуғастарҙы

ҡарлуғастарҙа

ҡарлуғастарҙан

[qɑɾ.ɫʊ.ˈʁɑs]

From Proto-Turkic *karlïgač (“swallow”).
Cognate with
Karakhanid [script needed] (qarlïğač, “swallow”);
Kazakh қарлығаш (qarlyğaş, “swallow”), Kyrgyz кардыгач (kardıgac, “swift (bird)”), Shor қарлығаш (“swallow”),
Crimean Tatar qarılğaç,
Uzbek qaldirg'och,
Uyghur قالغاچ (qalghach),
Turkish kırlangıç (“swallow”).

cog

Ҡарлуғас түбән осһа – ямғыр булыр, бейектә осһа – аяҙытыр.

Qarluğas tübən osha – yamğır bulır, beyektə osha – ayaźıtır.

If a swallow flies low, it will rain, if (it) flies high, the weather will clear up.


һандуғас

head

һандуғас • (handuğas)

ba-noun

һандуғас • (handuğas)

handuğas (romanization)
һандуғас (absolute singular)
һандуғастар (absolute plural)
һандуғастың (definite genitive singular)
һандуғастарҙың (definite genitive plural)
һандуғасҡа (dative singular)
һандуғастарға (dative plural)
һандуғасты (accusative definite singular)
һандуғастарҙы (accusative definite plural)
һандуғаста (locative singular)
һандуғастарҙа (locative plural)
һандуғастан (ablative singular)
һандуғастарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

һандуғастарҙың

һандуғастарға

һандуғастарҙы

һандуғастарҙа

һандуғастарҙан

Compare
Karakhanid [script needed] (sanduwač, “nightingale”);
Tatar сандугач (sanduğaç, “nightingale”),
Kazakh сандуғаш (sanduğaş, “whitethroat, Sylvia communis”), Southern Altai саңдығаш (“wagtail, Motacillidae spp.”), etc.
No universally accepted etymology exists.
According to one of the versions, was borrowed from Sogdian *zand(u)wa:č "having a melodic voice", in which *zand "song".

cog

Һәр урмандың үҙ һандуғасы, һәр ауылдың үҙ гармунсыһы бар.

Hər urmandıñ üź handuğası, hər awıldıñ üź garmunsıhı bar.

Each forest has its own nightingale, each village has its own garmon player.


былбыл

head

былбыл • (bılbıl)

ba-noun

былбыл • (bılbıl)

bılbıl (romanization)
былбыл (absolute singular)
былбылдар (absolute plural)
былбылдың (definite genitive singular)
былбылдарҙың (definite genitive plural)
былбылға (dative singular)
былбылдарға (dative plural)
былбылды (accusative definite singular)
былбылдарҙы (accusative definite plural)
былбылда (locative singular)
былбылдарҙа (locative plural)
былбылдан (ablative singular)
былбылдарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

былбылдарҙың

былбылдарҙан

From Persian بلبل or from Arabic بلبل (“nightingale, bulbul”).
Cognate with
Uzbek bulbul,
Turkish bülbül (“nightingale”), etc.


ыласын

head

ыласын • (ılasın)

ba-noun

ыласын • (ılasın)

ılasın (romanization)
ыласын (absolute singular)
ыласындар (absolute plural)
ыласындың (definite genitive singular)
ыласындарҙың (definite genitive plural)
ыласынға (dative singular)
ыласындарға (dative plural)
ыласынды (accusative definite singular)
ыласындарҙы (accusative definite plural)
ыласында (locative singular)
ыласындарҙа (locative plural)
ыласындан (ablative singular)
ыласындарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

ыласындарҙың

ыласындарҙан

[ɯ̞.ɫɑ.ˈsɯ̞n]

From *lačïn (“falcon”), with a prosthetic vowel in Bashkir.
Cognate with
Old Uyghur [script needed] (lačïn, “Falco peregrinus”);
Kazakh лашын (laşyn), Kyrgyz ылаачын (ılaacın), Southern Altai ылаачын (ïlaačïn), Shor лачын, Uzbek lochin (“falcon”), etc.

cog

ba:Ыласындар


шоңҡар

head

шоңҡар • (şoñqar)

ba-noun

шоңҡар • (şoñqar)

şoñqar (romanization)
шоңҡар (absolute singular)
шоңҡарҙар (absolute plural)
шоңҡарҙың (definite genitive singular)
шоңҡарҙарҙың (definite genitive plural)
шоңҡарға (dative singular)
шоңҡарҙарға (dative plural)
шоңҡарҙы (accusative definite singular)
шоңҡарҙарҙы (accusative definite plural)
шоңҡарҙа (locative singular)
шоңҡарҙарҙа (locative plural)
шоңҡарҙан (ablative singular)
шоңҡарҙарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

шоңҡарҙарҙың

шоңҡарҙарҙан

From *šuŋqar (“falco”), probably from a Mongolic source, compare Mongolian шонхор (šonxor, “falco”).
Cognate with
Old Uyghur [script needed] (šuŋqar, “Falco gyrfalco”);
Tatar шоңкар (şoñkar, “falcon”),
Kazakh сұңқар (sūñqar, “falcon”),
Kyrgyz шумкар (şumkar, “Falco rusticolus”),
Uzbek shunqor (“Falco rusticolus”).
Further, the mentioned Mongolic archetype may have been borrowed from a Turkic source, compare
Old Uyghur [script needed] (soŋqur, “Falco gyrfalco”).


кәкүк

head

кәкүк • (kəkük)

ba-noun

кәкүк • (kəkük)

kəkük (romanization)
кәкүк (absolute singular)
кәкүктәр (absolute plural)
кәкүктең (definite genitive singular)
кәкүктәрҙең (definite genitive plural)
кәкүккә (dative singular)
кәкүктәргә (dative plural)
кәкүкте (accusative definite singular)
кәкүктәрҙе (accusative definite plural)
кәкүктә (locative singular)
кәкүктәрҙә (locative plural)
кәкүктән (ablative singular)
кәкүктәрҙән (ablative plural)

Of onomatopoeic origin.
Compare to
Khakas кекӱӱк (keküük, “cuckoo”).


селән

head

селән • (selən)

ba-noun

селән • (selən)

selən (romanization)
селән (absolute singular)
селәндәр (absolute plural)
селәндең (definite genitive singular)
селәндәрҙең (definite genitive plural)
селәнгә (dative singular)
селәндәргә (dative plural)
селәнде (accusative definite singular)
селәндәрҙе (accusative definite plural)
селәндә (locative singular)
селәндәрҙә (locative plural)
селәндән (ablative singular)
селәндәрҙән (ablative plural)

Cognate with
Khakas сӱлен (sülen, “heron”).


аҡҡош

head

аҡҡош • (aqqoş)

ba-noun

аҡҡош • (aqqoş)

aqqoş (romanization)
аҡҡош (absolute singular)
аҡҡоштар (absolute plural)
аҡҡоштоң (definite genitive singular)
аҡҡоштарҙың (definite genitive plural)
аҡҡошҡа (dative singular)
аҡҡоштарға (dative plural)
аҡҡошто (accusative definite singular)
аҡҡоштарҙы (accusative definite plural)
аҡҡошта (locative singular)
аҡҡоштарҙа (locative plural)
аҡҡоштан (ablative singular)
аҡҡоштарҙан (ablative plural)

аҡ (aq, “white”) + ҡош (qoş, “bird”).
Cognate with
Uzbek oqqush (“swan”),
Uyghur ئاققۇش (aqqush, “swan”).

Ҡашҡаҙан күлендә аҡҡоштар оялаған.

Swans have settled down on the Qashqadan lake.


тауис

tawis (romanization)
тауис (absolute singular)
тауистар (absolute plural)
тауистың (definite genitive singular)
тауистарҙың (definite genitive plural)
тауисҡа (dative singular)
тауистарға (dative plural)
тауисты (accusative definite singular)
тауистарҙы (accusative definite plural)
тауиста (locative singular)
тауистарҙа (locative plural)
тауистан (ablative singular)
тауистарҙан (ablative plural)


аҡсарлаҡ

aqsarlaq (romanization)
аҡсарлаҡ (absolute singular)
аҡсарлаҡтар (absolute plural)
аҡсарлаҡтың (definite genitive singular)
аҡсарлаҡтарҙың (definite genitive plural)
аҡсарлаҡҡа (dative singular)
аҡсарлаҡтарға (dative plural)
аҡсарлаҡты (accusative definite singular)
аҡсарлаҡтарҙы (accusative definite plural)
аҡсарлаҡта (locative singular)
аҡсарлаҡтарҙа (locative plural)
аҡсарлаҡтан (ablative singular)
аҡсарлаҡтарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

аҡсарлаҡтарҙың

аҡсарлаҡтарға

аҡсарлаҡтарҙы

аҡсарлаҡтарҙа

аҡсарлаҡтарҙан

Cognate with
Tatar акчарлак (aqçarlaq),
Kyrgyz ак чардак (ak cardak, “seagull”).


ҡауҙы

head

ҡауҙы • (qawźı)

ba-noun

ҡауҙы • (qawźı)

qawźı (romanization)
ҡауҙы (absolute singular)
ҡауҙылар (absolute plural)
ҡауҙының (definite genitive singular)
ҡауҙыларҙың (definite genitive plural)
ҡауҙыға (dative singular)
ҡауҙыларға (dative plural)
ҡауҙыны (accusative definite singular)
ҡауҙыларҙы (accusative definite plural)
ҡауҙыла (locative singular)
ҡауҙыларҙа (locative plural)
ҡауҙынан (ablative singular)
ҡауҙыларҙан (ablative plural)


турғай

head

турғай • (turğay)

ba-noun

турғай • (turğay)

turğay (romanization)
турғай (absolute singular)
турғайҙар (absolute plural)
турғайҙың (definite genitive singular)
турғайҙарҙың (definite genitive plural)
турғайға (dative singular)
турғайҙарға (dative plural)
турғайҙы (accusative definite singular)
турғайҙарҙы (accusative definite plural)
турғайҙа (locative singular)
турғайҙарҙа (locative plural)
турғайҙан (ablative singular)
турғайҙарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

турғайҙарҙың

турғайҙарҙан

From Proto-Turkic *torgay (“small bird; lark”).
Cognate with
Kazakh торғай (torğai, “sparrow”),
Crimean Tatar torğay (“sparrow”);
Tatar тургай (turgay, “lark”),
Kyrgyz торгой (torgoy, “lark”),
Uzbek toʻrgʻay (“lark”),
Turkmen torğaý (“lark”).

der

a component in many species names for small birds


һөҙһөт

head

һөҙһөт • (höźhöt)

ba-noun

һөҙһөт • (höźhöt)

höźhöt (romanization)
һөҙһөт (absolute singular)
һөҙһөттәр (absolute plural)
һөҙһөттөң (definite genitive singular)
һөҙһөттәрҙең (definite genitive plural)
һөҙһөткә (dative singular)
һөҙһөттәргә (dative plural)
һөҙһөттө (accusative definite singular)
һөҙһөттәрҙе (accusative definite plural)
һөҙһөттә (locative singular)
һөҙһөттәрҙә (locative plural)
һөҙһөттән (ablative singular)
һөҙһөттәрҙән (ablative plural)

ba-decl-noun

һөҙһөттәрҙең

һөҙһөттәрҙән

Onomatopoeic.
Could also come from Arabic هُدْهُد (hudhud, “hoopoe”).


ҡыҙылтүш

head

ҡыҙылтүш • (qıźıltüş)

ba-noun

ҡыҙылтүш • (qıźıltüş)

qıźıltüş (romanization)
ҡыҙылтүш (absolute singular)
ҡыҙылтүштәр (absolute plural)
ҡыҙылтүштең (definite genitive singular)
ҡыҙылтүштәрҙең (definite genitive plural)
ҡыҙылтүшкә (dative singular)
ҡыҙылтүштәргә (dative plural)
ҡыҙылтүште (accusative definite singular)
ҡыҙылтүштәрҙе (accusative definite plural)
ҡыҙылтүштә (locative singular)
ҡыҙылтүштәрҙә (locative plural)
ҡыҙылтүштән (ablative singular)
ҡыҙылтүштәрҙән (ablative plural)

ba-decl-noun

ҡыҙылтүштәрҙең

ҡыҙылтүштәргә

ҡыҙылтүштәрҙе

ҡыҙылтүштәрҙә

ҡыҙылтүштәрҙән

[qɯ̞.ðɯ̞ɫ.ˈtʏʃ]

ҡыҙыл (qıźıl, “red”) + түш (tüş, “breast”).

compound

Pyrrhula pyrrhula
Pyrrhula pyrrhula#Translingual


ҡарсыға

head

ҡарсыға • (qarsığa)

ba-noun

ҡарсыға • (qarsığa)

qarsığa (romanization)
ҡарсыға (absolute singular)
ҡарсығалар (absolute plural)
ҡарсығаның (definite genitive singular)
ҡарсығаларҙың (definite genitive plural)
ҡарсығаға (dative singular)
ҡарсығаларға (dative plural)
ҡарсығаны (accusative definite singular)
ҡарсығаларҙы (accusative definite plural)
ҡарсығала (locative singular)
ҡарсығаларҙа (locative plural)
ҡарсығанан (ablative singular)
ҡарсығаларҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

ҡарсығаларҙың

ҡарсығаларға

ҡарсығаларҙы

ҡарсығаларҙа

ҡарсығаларҙан

From *qarčïğa(y) (“hawk”), from a Mongolic source (compare Mongolian харцага (xarcaga), Mongolian харцгай (xarcgaj, “hawk”)), which was earlier borrowed from a Turkic *qartïğa (“hawk”) (compare Khakas хартыға (xartığa), Tuvan хартыга (xartıga, “falcon, hawk”)), Tofa һартыға (“falcon, hawk”)).
Cognate with
Kazakh қаршыға (qarşyğa, “hawk”),
Kyrgyz карчыга (karcıga, “hawk”),
Southern Altai карчага (karčaga, “hawk”),
Uzbek qarchigʻay (“hawk”)
Uyghur قارچىغا (qarchigha, “hawk”), etc.

cog

ba:Ҡарсығалар


яғалбай

head

яғалбай • (yağalbay)

ba-noun

яғалбай • (yağalbay)

yağalbay (romanization)
яғалбай (absolute singular)
яғалбайҙар (absolute plural)
яғалбайҙың (definite genitive singular)
яғалбайҙарҙың (definite genitive plural)
яғалбайға (dative singular)
яғалбайҙарға (dative plural)
яғалбайҙы (accusative definite singular)
яғалбайҙарҙы (accusative definite plural)
яғалбайҙа (locative singular)
яғалбайҙарҙа (locative plural)
яғалбайҙан (ablative singular)
яғалбайҙарҙан (ablative plural)

ba-decl-noun

яғалбайҙарҙың

яғалбайҙарға

яғалбайҙарҙы

яғалбайҙарҙа

яғалбайҙарҙан

Cognate with
Tatar ягылбай (yagılbay, “Accipiter nisus”),
Southern Altai јаҥалбай (ǰaŋalbay, “Spinus spinus”),
Uzbek jagʻalmay (“Falco tinnunculus”),
Uyghur جاغالباي (jaghalbay) /جاغالماي (jaghalmay, “Falco vespertinus”), etc.
Also compare Mongolian загалмай (zagalmaj, “Loxia curvirostras”).

cog

Falco columbarius
Falco columbarius#Translingual


килейек

kileyek (romanization)
килейек (absolute singular)
килейектәр (absolute plural)
килейектең (definite genitive singular)
килейектәрҙең (definite genitive plural)
килейеккә (dative singular)
килейектәргә (dative plural)
килейекте (accusative definite singular)
килейектәрҙе (accusative definite plural)
килейектә (locative singular)
килейектәрҙә (locative plural)
килейектән (ablative singular)
килейектәрҙән (ablative plural)

ba-decl-noun

килейектәрҙең

килейектәргә

килейектәрҙе

килейектәрҙә

килейектәрҙән

Sylvia curruca
Sylvia curruca#Translingual