हिन्दी

hindī (romanization)
हिन्दी (nominative singular)
हिन्दि (singular vocative)
हिन्दीम् (accusative singular)
हिन्द्या (instrumental singular)
हिन्द्यै (dative singular)
हिन्द्याः (ablative singular)
हिन्द्यै1 (ablative singular)
हिन्द्याः (genitive singular)
हिन्द्यै1 (genitive singular)
हिन्द्याम् (locative singular)

हिन्दीं वदामि।


शब्दकोश

śabdakośa (romanization)
शब्दकोशः (nominative singular)
शब्दकोशौ (dual nominative)
शब्दकोशाः (nominative plural)
शब्दकोश (singular vocative)
शब्दकोशौ (dual vocative)
शब्दकोशाः (plural vocative)
शब्दकोशम् (accusative singular)
शब्दकोशौ (accusative dual)
शब्दकोशान् (accusative plural)
शब्दकोशेन (instrumental singular)
शब्दकोशाभ्याम् (dual instrumental)
शब्दकोशैः (instrumental plural)
शब्दकोशाय (dative singular)
शब्दकोशाभ्याम् (dative dual)
शब्दकोशेभ्यः (dative plural)
शब्दकोशात् (ablative singular)
शब्दकोशाभ्याम् (ablative dual)
शब्दकोशेभ्यः (ablative plural)
शब्दकोशस्य (genitive singular)
शब्दकोशयोः (dual genitive)
शब्दकोशानाम् (genitive plural)
शब्दकोशे (locative singular)
शब्दकोशयोः (dual locative)
शब्दकोशेषु (locative plural)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: शब्दकोश (śabdakoś)

Urdu: شَبْدَکوش (śabdakoś)

→ Marathi: शब्दकोश (śabdakoś) (learned)

→ Nepali: शब्दकोश (śabdakoś) (learned)

/ɕɐb.d̪ɐˈkoː.ɕɐ/

[ɕɐb̚.d̪ɐˈkoː.ɕɐ]

From शब्द (śabda, “word”) + कोश (kośa, “repository”).


अजर्बैजान

/ɐ.d͡ʑɐɾ.bɑjˈd͡ʑɑː.n̪ɐ/

(New Sanskrit) Azerbaijan (a country in the South Caucasus, Asia and Europe)


बुलबुल

bulabula (romanization)
बुलबुलः (nominative singular)
बुलबुलौ (dual nominative)
बुलबुलाः (nominative plural)
बुलबुल (singular vocative)
बुलबुलौ (dual vocative)
बुलबुलाः (plural vocative)
बुलबुलम् (accusative singular)
बुलबुलौ (accusative dual)
बुलबुलान् (accusative plural)
बुलबुलेन (instrumental singular)
बुलबुलाभ्याम् (dual instrumental)
बुलबुलैः (instrumental plural)
बुलबुलाय (dative singular)
बुलबुलाभ्याम् (dative dual)
बुलबुलेभ्यः (dative plural)
बुलबुलात् (ablative singular)
बुलबुलाभ्याम् (ablative dual)
बुलबुलेभ्यः (ablative plural)
बुलबुलस्य (genitive singular)
बुलबुलयोः (dual genitive)
बुलबुलानाम् (genitive plural)
बुलबुले (locative singular)
बुलबुलयोः (dual locative)
बुलबुलेषु (locative plural)

अस्मिता — अपि सन्ति बुलबुलाः अत्र?
 नियामकः — तेऽपि सन्ति। शृणु, शृणु बुलबुलगानं पेरुकवाटिकायाम्।

Asmitā — Are there nightingales here too?
 Niyāmaka — They are there too. Listen, listen to the nightingale-song in Perukavāṭikā.

asmitā — api santi bulabulāḥ atra?
 niyāmakaḥ — teʼpi santi. śṛṇu, śṛṇu bulabulagānaṃ perukavāṭikāyām.


जापान

jāpāna (romanization)
जापानः (nominative singular)
जापान (singular vocative)
जापानम् (accusative singular)
जापानेन (instrumental singular)
जापानाय (dative singular)
जापानात् (ablative singular)
जापानस्य (genitive singular)
जापाने (locative singular)

/d͡ʑɑːˈpɑː.n̪ɐ/

Etymology tree
Hokkien 日本 /Ji̍t-púnbor.
Malay Jepangbor.
Portuguese Japãobor.
Malay Jepangbor.
Dutch Japanbor.
English Japanbor.
Hindi जापान (jāpān)bor.
Sanskrit जापान (jāpāna)
Borrowed from Hindi जापान (jāpān), from English Japan.

etymon

(New Sanskrit) Japan (a country in East Asia)


देवभाषा

devabhāṣā (romanization)
देवभाषा (nominative singular)
देवभाषे (dual nominative)
देवभाषाः (nominative plural)
देवभाषे (singular vocative)
देवभाषे (dual vocative)
देवभाषाः (plural vocative)
देवभाषाम् (accusative singular)
देवभाषे (accusative dual)
देवभाषाः (accusative plural)
देवभाषया (instrumental singular)
देवभाषाभ्याम् (dual instrumental)
देवभाषाभिः (instrumental plural)
देवभाषायै (dative singular)
देवभाषाभ्याम् (dative dual)
देवभाषाभ्यः (dative plural)
देवभाषायाः (ablative singular)
देवभाषाभ्याम् (ablative dual)
देवभाषाभ्यः (ablative plural)
देवभाषायाः (genitive singular)
देवभाषयोः (dual genitive)
देवभाषाणाम् (genitive plural)
देवभाषायाम् (locative singular)
देवभाषयोः (dual locative)
देवभाषासु (locative plural)

/d̪eː.ʋɐˈbʱɑː.ʂɑː/

Tatpuruṣa compound of देव (deva, “god”) + भाषा (bhāṣā, “language”), literally “language of the gods”.

com

...संस्कृतभाषा प्रारम्भे "भाषा" नाम्ना कथ्यतेस्म पश्चाच्च देवभाषा इति शब्देनाभिहिताऽभवत्

1987, Pramananda Jha, Mahākavikālidāsakāvyeṣu prakṛtiviśleṣaṇam, page 35:

The Sanskrit language was initially know by the name "Bhāṣā" [lit: Speech]; later it was given the appellation Devabhāṣā [the language of the Gods].

...saṃskṛtabhāṣā prārambhe "bhāṣā" nāmnā kathyatesma paścācca devabhāṣā iti śabdenābhihitāʼbhavat

Sārasvatī-sushamā, volume 51, Vārāṇaseya Saṃskṛta Viśvavidyālaya, 1996, page 305: “...तेषां संव्यवहारे प्रयुज्यमाना भाषा देवभाषा

the language they use for their business is Sanskrit”

एषा देवभाषा यथा प्राचीनतमा तथैव समृद्धतमा च

1984, Devkant Jha, Sanskrit Vyakaran Aur Rachna, Motilal Banarsidass, page 114:

This Sanskrit language is as perfect as it is ancient.

eṣā devabhāṣā yathā prācīnatamā tathaiva samṛddhatamā ca


मस्जिद

masjida (romanization)
मस्जिदः (nominative singular)
मस्जिदौ (dual nominative)
मस्जिदाः (nominative plural)
मस्जिद (singular vocative)
मस्जिदौ (dual vocative)
मस्जिदाः (plural vocative)
मस्जिदम् (accusative singular)
मस्जिदौ (accusative dual)
मस्जिदान् (accusative plural)
मस्जिदेन (instrumental singular)
मस्जिदाभ्याम् (dual instrumental)
मस्जिदैः (instrumental plural)
मस्जिदाय (dative singular)
मस्जिदाभ्याम् (dative dual)
मस्जिदेभ्यः (dative plural)
मस्जिदात् (ablative singular)
मस्जिदाभ्याम् (ablative dual)
मस्जिदेभ्यः (ablative plural)
मस्जिदस्य (genitive singular)
मस्जिदयोः (dual genitive)
मस्जिदानाम् (genitive plural)
मस्जिदे (locative singular)
मस्जिदयोः (dual locative)
मस्जिदेषु (locative plural)
मस्जिदम् (nominative singular)
मस्जिदे (dual nominative)
मस्जिदानि (nominative plural)
मस्जिद (singular vocative)
मस्जिदे (dual vocative)
मस्जिदानि (plural vocative)
मस्जिदम् (accusative singular)
मस्जिदे (accusative dual)
मस्जिदानि (accusative plural)
मस्जिदेन (instrumental singular)
मस्जिदाभ्याम् (dual instrumental)
मस्जिदैः (instrumental plural)
मस्जिदाय (dative singular)
मस्जिदाभ्याम् (dative dual)
मस्जिदेभ्यः (dative plural)
मस्जिदात् (ablative singular)
मस्जिदाभ्याम् (ablative dual)
मस्जिदेभ्यः (ablative plural)
मस्जिदस्य (genitive singular)
मस्जिदयोः (dual genitive)
मस्जिदानाम् (genitive plural)
मस्जिदे (locative singular)
मस्जिदयोः (dual locative)
मस्जिदेषु (locative plural)

From Hindustani مَسْجِد (masjid) / मस्जिद (masjid); see there for more.


अरुण

aruṇá (romanization)
अरुणः (nominative singular)
अरुणौ (dual nominative)
अरुणा1 (dual nominative)
अरुणाः (nominative plural)
अरुणासः1 (nominative plural)
अरुण (singular vocative)
अरुणौ (dual vocative)
अरुणा1 (dual vocative)
अरुणाः (plural vocative)
अरुणासः1 (plural vocative)
अरुणम् (accusative singular)
अरुणौ (accusative dual)
अरुणा1 (accusative dual)
अरुणान् (accusative plural)
अरुणेन (instrumental singular)
अरुणाभ्याम् (dual instrumental)
अरुणैः (instrumental plural)
अरुणेभिः1 (instrumental plural)
अरुणाय (dative singular)
अरुणाभ्याम् (dative dual)
अरुणेभ्यः (dative plural)
अरुणात् (ablative singular)
अरुणाभ्याम् (ablative dual)
अरुणेभ्यः (ablative plural)
अरुणस्य (genitive singular)
अरुणयोः (dual genitive)
अरुणानाम् (genitive plural)
अरुणे (locative singular)
अरुणयोः (dual locative)
अरुणेषु (locative plural)

Malayalam: അരുൺ (aruṇ), അരുണൻ (aruṇaṉ)

→ Old Javanese: aruṇa

Telugu: అరుణము (aruṇamu)

Telugu: అరుణ (aruṇa)

Bengali: অরুণ (orun)

Thai: อรุณ (à-run)


संक्रमण

saṃkrámaṇa (romanization)
संक्रमणम् (nominative singular)
संक्रमणे (dual nominative)
संक्रमणानि (nominative plural)
संक्रमणा1 (nominative plural)
संक्रमण (singular vocative)
संक्रमणे (dual vocative)
संक्रमणानि (plural vocative)
संक्रमणा1 (plural vocative)
संक्रमणम् (accusative singular)
संक्रमणे (accusative dual)
संक्रमणानि (accusative plural)
संक्रमणा1 (accusative plural)
संक्रमणेन (instrumental singular)
संक्रमणाभ्याम् (dual instrumental)
संक्रमणैः (instrumental plural)
संक्रमणेभिः1 (instrumental plural)
संक्रमणाय (dative singular)
संक्रमणाभ्याम् (dative dual)
संक्रमणेभ्यः (dative plural)
संक्रमणात् (ablative singular)
संक्रमणाभ्याम् (ablative dual)
संक्रमणेभ्यः (ablative plural)
संक्रमणस्य (genitive singular)
संक्रमणयोः (dual genitive)
संक्रमणानाम् (genitive plural)
संक्रमणे (locative singular)
संक्रमणयोः (dual locative)
संक्रमणेषु (locative plural)

/sɐŋ.kɾɐ́.mɐ.ɳɐ/

/ˈs̪ɐŋ.kɾɐ.mɐ.ɳɐ/

From सम्- (sam-) + क्रम् (kram) + -अन (-ana).


वातावरण

vātāvaraṇa (romanization)
वातावरणम् (nominative singular)
वातावरणे (dual nominative)
वातावरणानि (nominative plural)
वातावरण (singular vocative)
वातावरणे (dual vocative)
वातावरणानि (plural vocative)
वातावरणम् (accusative singular)
वातावरणे (accusative dual)
वातावरणानि (accusative plural)
वातावरणेन (instrumental singular)
वातावरणाभ्याम् (dual instrumental)
वातावरणैः (instrumental plural)
वातावरणाय (dative singular)
वातावरणाभ्याम् (dative dual)
वातावरणेभ्यः (dative plural)
वातावरणात् (ablative singular)
वातावरणाभ्याम् (ablative dual)
वातावरणेभ्यः (ablative plural)
वातावरणस्य (genitive singular)
वातावरणयोः (dual genitive)
वातावरणानाम् (genitive plural)
वातावरणे (locative singular)
वातावरणयोः (dual locative)
वातावरणेषु (locative plural)

/ʋɑːˈt̪ɑː.ʋɐ.ɾɐ.ɳɐ/

From वात (vāta, “air”) + आवरण (āvaraṇa, “covering”).


उपलब्ध

upalabdha (romanization)
उपलब्धः (nominative singular)
उपलब्धौ (dual nominative)
उपलब्धा1 (dual nominative)
उपलब्धाः (nominative plural)
उपलब्धासः1 (nominative plural)
उपलब्ध (singular vocative)
उपलब्धौ (dual vocative)
उपलब्धा1 (dual vocative)
उपलब्धाः (plural vocative)
उपलब्धासः1 (plural vocative)
उपलब्धम् (accusative singular)
उपलब्धौ (accusative dual)
उपलब्धा1 (accusative dual)
उपलब्धान् (accusative plural)
उपलब्धेन (instrumental singular)
उपलब्धाभ्याम् (dual instrumental)
उपलब्धैः (instrumental plural)
उपलब्धेभिः1 (instrumental plural)
उपलब्धाय (dative singular)
उपलब्धाभ्याम् (dative dual)
उपलब्धेभ्यः (dative plural)
उपलब्धात् (ablative singular)
उपलब्धाभ्याम् (ablative dual)
उपलब्धेभ्यः (ablative plural)
उपलब्धस्य (genitive singular)
उपलब्धयोः (dual genitive)
उपलब्धानाम् (genitive plural)
उपलब्धे (locative singular)
उपलब्धयोः (dual locative)
उपलब्धेषु (locative plural)
उपलब्धा (nominative singular)
उपलब्धे (dual nominative)
उपलब्धाः (nominative plural)
उपलब्धे (singular vocative)
उपलब्धे (dual vocative)
उपलब्धाः (plural vocative)
उपलब्धाम् (accusative singular)
उपलब्धे (accusative dual)
उपलब्धाः (accusative plural)
उपलब्धया (instrumental singular)
उपलब्धा1 (instrumental singular)
उपलब्धाभ्याम् (dual instrumental)
उपलब्धाभिः (instrumental plural)
उपलब्धायै (dative singular)
उपलब्धाभ्याम् (dative dual)
उपलब्धाभ्यः (dative plural)
उपलब्धायाः (ablative singular)
उपलब्धायै2 (ablative singular)
उपलब्धाभ्याम् (ablative dual)
उपलब्धाभ्यः (ablative plural)
उपलब्धायाः (genitive singular)
उपलब्धायै2 (genitive singular)
उपलब्धयोः (dual genitive)
उपलब्धानाम् (genitive plural)
उपलब्धायाम् (locative singular)
उपलब्धयोः (dual locative)
उपलब्धासु (locative plural)
उपलब्धम् (nominative singular)
उपलब्धे (dual nominative)
उपलब्धानि (nominative plural)
उपलब्धा1 (nominative plural)
उपलब्ध (singular vocative)
उपलब्धे (dual vocative)
उपलब्धानि (plural vocative)
उपलब्धा1 (plural vocative)
उपलब्धम् (accusative singular)
उपलब्धे (accusative dual)
उपलब्धानि (accusative plural)
उपलब्धा1 (accusative plural)
उपलब्धेन (instrumental singular)
उपलब्धाभ्याम् (dual instrumental)
उपलब्धैः (instrumental plural)
उपलब्धेभिः1 (instrumental plural)
उपलब्धाय (dative singular)
उपलब्धाभ्याम् (dative dual)
उपलब्धेभ्यः (dative plural)
उपलब्धात् (ablative singular)
उपलब्धाभ्याम् (ablative dual)
उपलब्धेभ्यः (ablative plural)
उपलब्धस्य (genitive singular)
उपलब्धयोः (dual genitive)
उपलब्धानाम् (genitive plural)
उपलब्धे (locative singular)
उपलब्धयोः (dual locative)
उपलब्धेषु (locative plural)

From उप- (upa-) + लभ् (labh, root) + -त (-ta). The sense "available" was first attested in Hindi, but was borrowed into New Sanskrit.


न्यायालय

nyāyālaya (romanization)
न्यायालयः (nominative singular)
न्यायालय (singular vocative)
न्यायालयम् (accusative singular)
न्यायालयेन (instrumental singular)
न्यायालयाय (dative singular)
न्यायालयात् (ablative singular)
न्यायालयस्य (genitive singular)
न्यायालये (locative singular)
न्यायालयम् (nominative singular)
न्यायालय (singular vocative)
न्यायालयम् (accusative singular)
न्यायालयेन (instrumental singular)
न्यायालयाय (dative singular)
न्यायालयात् (ablative singular)
न्यायालयस्य (genitive singular)
न्यायालये (locative singular)

/n̪jɑːˈjɑː.l̪ɐ.jɐ/

Tatpuruṣa compound of न्याय (nyāya, “rule, judgement”) + आलय (ālaya, “house, place”).


निवेश

niveśa (romanization)
निवेशः (nominative singular)
निवेशौ (dual nominative)
निवेशा1 (dual nominative)
निवेशाः (nominative plural)
निवेशासः1 (nominative plural)
निवेश (singular vocative)
निवेशौ (dual vocative)
निवेशा1 (dual vocative)
निवेशाः (plural vocative)
निवेशासः1 (plural vocative)
निवेशम् (accusative singular)
निवेशौ (accusative dual)
निवेशा1 (accusative dual)
निवेशान् (accusative plural)
निवेशेन (instrumental singular)
निवेशाभ्याम् (dual instrumental)
निवेशैः (instrumental plural)
निवेशेभिः1 (instrumental plural)
निवेशाय (dative singular)
निवेशाभ्याम् (dative dual)
निवेशेभ्यः (dative plural)
निवेशात् (ablative singular)
निवेशाभ्याम् (ablative dual)
निवेशेभ्यः (ablative plural)
निवेशस्य (genitive singular)
निवेशयोः (dual genitive)
निवेशानाम् (genitive plural)
निवेशे (locative singular)
निवेशयोः (dual locative)
निवेशेषु (locative plural)

/n̪iˈʋeː.ɕɐ/

From the root निविश् (niviś, “to enter, penetrate, settle down”).


गणक

gáṇaka (romanization)
गणकः (nominative singular)
गणकौ (dual nominative)
गणका1 (dual nominative)
गणकाः (nominative plural)
गणकासः1 (nominative plural)
गणक (singular vocative)
गणकौ (dual vocative)
गणका1 (dual vocative)
गणकाः (plural vocative)
गणकासः1 (plural vocative)
गणकम् (accusative singular)
गणकौ (accusative dual)
गणका1 (accusative dual)
गणकान् (accusative plural)
गणकेन (instrumental singular)
गणकाभ्याम् (dual instrumental)
गणकैः (instrumental plural)
गणकेभिः1 (instrumental plural)
गणकाय (dative singular)
गणकाभ्याम् (dative dual)
गणकेभ्यः (dative plural)
गणकात् (ablative singular)
गणकाभ्याम् (ablative dual)
गणकेभ्यः (ablative plural)
गणकस्य (genitive singular)
गणकयोः (dual genitive)
गणकानाम् (genitive plural)
गणके (locative singular)
गणकयोः (dual locative)
गणकेषु (locative plural)

From the root गण् (gaṇ, “to calculate, count”) + -अक (-aka).

sa-root

(New Sanskrit, neologism) a calculator machine, a computer


विवादास्पद

vivādāspada (romanization)
विवादास्पदः (nominative singular)
विवादास्पदौ (dual nominative)
विवादास्पदाः (nominative plural)
विवादास्पद (singular vocative)
विवादास्पदौ (dual vocative)
विवादास्पदाः (plural vocative)
विवादास्पदम् (accusative singular)
विवादास्पदौ (accusative dual)
विवादास्पदान् (accusative plural)
विवादास्पदेन (instrumental singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dual instrumental)
विवादास्पदैः (instrumental plural)
विवादास्पदाय (dative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dative dual)
विवादास्पदेभ्यः (dative plural)
विवादास्पदात् (ablative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (ablative dual)
विवादास्पदेभ्यः (ablative plural)
विवादास्पदस्य (genitive singular)
विवादास्पदयोः (dual genitive)
विवादास्पदानाम् (genitive plural)
विवादास्पदे (locative singular)
विवादास्पदयोः (dual locative)
विवादास्पदेषु (locative plural)
विवादास्पदा (nominative singular)
विवादास्पदे (dual nominative)
विवादास्पदाः (nominative plural)
विवादास्पदे (singular vocative)
विवादास्पदे (dual vocative)
विवादास्पदाः (plural vocative)
विवादास्पदाम् (accusative singular)
विवादास्पदे (accusative dual)
विवादास्पदाः (accusative plural)
विवादास्पदया (instrumental singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dual instrumental)
विवादास्पदाभिः (instrumental plural)
विवादास्पदायै (dative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dative dual)
विवादास्पदाभ्यः (dative plural)
विवादास्पदायाः (ablative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (ablative dual)
विवादास्पदाभ्यः (ablative plural)
विवादास्पदायाः (genitive singular)
विवादास्पदयोः (dual genitive)
विवादास्पदानाम् (genitive plural)
विवादास्पदायाम् (locative singular)
विवादास्पदयोः (dual locative)
विवादास्पदासु (locative plural)
विवादास्पदम् (nominative singular)
विवादास्पदे (dual nominative)
विवादास्पदानि (nominative plural)
विवादास्पद (singular vocative)
विवादास्पदे (dual vocative)
विवादास्पदानि (plural vocative)
विवादास्पदम् (accusative singular)
विवादास्पदे (accusative dual)
विवादास्पदानि (accusative plural)
विवादास्पदेन (instrumental singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dual instrumental)
विवादास्पदैः (instrumental plural)
विवादास्पदाय (dative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (dative dual)
विवादास्पदेभ्यः (dative plural)
विवादास्पदात् (ablative singular)
विवादास्पदाभ्याम् (ablative dual)
विवादास्पदेभ्यः (ablative plural)
विवादास्पदस्य (genitive singular)
विवादास्पदयोः (dual genitive)
विवादास्पदानाम् (genitive plural)
विवादास्पदे (locative singular)
विवादास्पदयोः (dual locative)
विवादास्पदेषु (locative plural)

/ʋi.ʋɑːˈd̪ɑːs̪.pɐ.d̪ɐ/

Tatpuruṣa compound of विवाद (vivāda, “dispute; controversy; debate”) + आस्पद (āspada, “place; abode; site”).

com

आशासे शीघ्रमेव विशेषानुसन्धानानन्तरं विवादास्पदान् विषयान् यथाप्रमाणं प्रकटयितुम् ॥

1967, The Mysore Orientalist: Volumes 1-4, Oriental Research Institute, University of Mysore, page 68:

I hope to soon show these controversial topics as per the evidence right after special research.

āśāse śīghrameva viśeṣānusandhānānantaraṃ vivādāspadān viṣayān yathāpramāṇaṃ prakaṭayitum.

बंगदेशस्य (बंगलादेशस्य) विवादास्पदा लेखिका तस्लीमा नसरीनमहोदया निष्पक्षभेदभावरहित-निर्भयलेखन्याः कृते विश्रुता ।

1998, Bhāratī: Volume 49, Saṃskṛtapracārapariṣad Rājasthānam:

The controversial authoress Ma'am Taslima Nasrin of Bangladesh is famous for her unbiased, undiscriminatory and fearless pen.

baṃgadeśasya (baṃgalādeśasya) vivādāspadā lekhikā taslīmā nasarīnamahodayā niṣpakṣabhedabhāvarahita-nirbhayalekhanyāḥ kṛte viśrutā.

विवादास्पदाः विषयाः न प्रष्टव्याः ।

2008, P. Nagamuni Reddy, Śikṣā manovijñānam, Tirupati: Rāṣṭriyasaṃskṛtavidyāpīṭham, →OCLC, page 103:

Controversial topics are not to be asked about.


धूम्रपान

dhūmrapāna (romanization)
धूम्रपानम् (nominative singular)
धूम्रपाने (dual nominative)
धूम्रपानानि (nominative plural)
धूम्रपान (singular vocative)
धूम्रपाने (dual vocative)
धूम्रपानानि (plural vocative)
धूम्रपानम् (accusative singular)
धूम्रपाने (accusative dual)
धूम्रपानानि (accusative plural)
धूम्रपानेन (instrumental singular)
धूम्रपानाभ्याम् (dual instrumental)
धूम्रपानैः (instrumental plural)
धूम्रपानाय (dative singular)
धूम्रपानाभ्याम् (dative dual)
धूम्रपानेभ्यः (dative plural)
धूम्रपानात् (ablative singular)
धूम्रपानाभ्याम् (ablative dual)
धूम्रपानेभ्यः (ablative plural)
धूम्रपानस्य (genitive singular)
धूम्रपानयोः (dual genitive)
धूम्रपानानाम् (genitive plural)
धूम्रपाने (locative singular)
धूम्रपानयोः (dual locative)
धूम्रपानेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">धूम्रपान</i>

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानेभ्यः

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानेभ्यः

धूम्रपानानाम्

sa-decl-noun/cell

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानेभ्यः

धूम्रपानाभ्याम्

धूम्रपानेभ्यः

धूम्रपानानाम्

/d̪ʱuːm.ɾɐˈpɑː.n̪ɐ/

Tatpuruṣa compound of धूम्र (dhūmra, “smoke”) + पान (pāna, “drinking”), literally “smoke-drinking”.

com

मध्यरात्रिः संजाताभूत् किन्तु युवकद्वयं धूम्रपानेन सह वार्तालापे संलग्नमेवाऽभूत् ।

1987, Kala Nath Shastry, Kathānaka-ballī: ātmakathāśailībaddhasya laghūpanyāsasya, laghukathānāṃ ca saṇkalanam, Rajasthan Sanskrit Academy, page 92:

It was midnight, but the two young men were engrossed in their conversation with smoking.

madhyarātriḥ saṃjātābhūt kintu yuvakadvayaṃ dhūmrapānena saha vārtālāpe saṃlagnamevāʼbhūt.

धूम्रपानं स्वास्थ्या[य] हानिकरमिति सर्वविदितम् तथापि सर्वत्र आबालवृद्धा सिगरेटादिधूम्रपाने रताः दृश्यन्ते ।

1999, Bhāratī: Volume 50, Saṃskṛtapracārapariṣad Rājasthānam, page 15:

It is known by all that smoking is injurious to health but despite that everywhere from children to old people are seen absorbed in smoking cigarettes, etc.

dhūmrapānaṃ svāsthyā[ya] hānikaramiti sarvaviditam tathāpi sarvatra ābālavṛddhā sigareṭādidhūmrapāne ratāḥ dṛśyante.


आङ्ग्लभाषा

sa-noun

आङ्ग्लभाषा • (āṅglabhāṣā) stem, f

āṅglabhāṣā (romanization)
आङ्ग्लभाषा (nominative singular)
आङ्ग्लभाषे (dual nominative)
आङ्ग्लभाषाः (nominative plural)
आङ्ग्लभाषे (singular vocative)
आङ्ग्लभाषे (dual vocative)
आङ्ग्लभाषाः (plural vocative)
आङ्ग्लभाषाम् (accusative singular)
आङ्ग्लभाषे (accusative dual)
आङ्ग्लभाषाः (accusative plural)
आङ्ग्लभाषया (instrumental singular)
आङ्ग्लभाषाभ्याम् (dual instrumental)
आङ्ग्लभाषाभिः (instrumental plural)
आङ्ग्लभाषायै (dative singular)
आङ्ग्लभाषाभ्याम् (dative dual)
आङ्ग्लभाषाभ्यः (dative plural)
आङ्ग्लभाषायाः (ablative singular)
आङ्ग्लभाषाभ्याम् (ablative dual)
आङ्ग्लभाषाभ्यः (ablative plural)
आङ्ग्लभाषायाः (genitive singular)
आङ्ग्लभाषयोः (dual genitive)
आङ्ग्लभाषाणाम् (genitive plural)
आङ्ग्लभाषायाम् (locative singular)
आङ्ग्लभाषयोः (dual locative)
आङ्ग्लभाषासु (locative plural)

/ɑːŋɡ.lɐ.bʱɑː.ʂɑː/

/ɑːŋɡ.l̪ɐˈbʱɑː.ʂɑː/

From आङ्ग्ल (āṅgla, “english, anglo”) + भाषा (bhāṣā, “language”).


आकाशवाणी

sa-noun

आकाशवाणी • (ākāśavāṇī) stem, f

ākāśavāṇī (romanization)
आकाशवाणी (nominative singular)
आकाशवाण्यौ (dual nominative)
आकाशवाण्यः (nominative plural)
आकाशवाणि (singular vocative)
आकाशवाण्यौ (dual vocative)
आकाशवाण्यः (plural vocative)
आकाशवाणीम् (accusative singular)
आकाशवाण्यौ (accusative dual)
आकाशवाणीः (accusative plural)
आकाशवाण्या (instrumental singular)
आकाशवाणीभ्याम् (dual instrumental)
आकाशवाणीभिः (instrumental plural)
आकाशवाण्यै (dative singular)
आकाशवाणीभ्याम् (dative dual)
आकाशवाणीभ्यः (dative plural)
आकाशवाण्याः (ablative singular)
आकाशवाणीभ्याम् (ablative dual)
आकाशवाणीभ्यः (ablative plural)
आकाशवाण्याः (genitive singular)
आकाशवाण्योः (dual genitive)
आकाशवाणीनाम् (genitive plural)
आकाशवाण्याम् (locative singular)
आकाशवाण्योः (dual locative)
आकाशवाणीषु (locative plural)

/ɑː.kɑː.ɕɐ.ʋɑː.ɳiː/

/ɑː.kɑː.ɕɐˈʋɑː.ɳiː/

आकाश (ākāśa, “sky”) + वाणी (vāṇī, “voice”); the sense of radio originated in 1935 from Kannada ಆಕಾಶವಾಣಿ (ākāśavāṇi), which was coined by the founders of a Mysore radio station that would have the same name. It then was "back-borrowed" into Sanskrit, where it spread to other Indic languages which borrowed vocabulary, including the original sense of this word, from Sanskrit after it was adopted by All India Radio.

bor

Kannada ಆಕಾಶವಾಣಿ (ākāśavāṇi)

आकाशवाणीं योजयतु


मन्त्रालय

mantrālaya (romanization)
मन्त्रालयम् (nominative singular)
मन्त्रालये (dual nominative)
मन्त्रालयानि (nominative plural)
मन्त्रालय (singular vocative)
मन्त्रालये (dual vocative)
मन्त्रालयानि (plural vocative)
मन्त्रालयम् (accusative singular)
मन्त्रालये (accusative dual)
मन्त्रालयानि (accusative plural)
मन्त्रालयेन (instrumental singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (dual instrumental)
मन्त्रालयैः (instrumental plural)
मन्त्रालयाय (dative singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (dative dual)
मन्त्रालयेभ्यः (dative plural)
मन्त्रालयात् (ablative singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (ablative dual)
मन्त्रालयेभ्यः (ablative plural)
मन्त्रालयस्य (genitive singular)
मन्त्रालययोः (dual genitive)
मन्त्रालयानाम् (genitive plural)
मन्त्रालये (locative singular)
मन्त्रालययोः (dual locative)
मन्त्रालयेषु (locative plural)
मन्त्रालयः (nominative singular)
मन्त्रालयौ (dual nominative)
मन्त्रालयाः (nominative plural)
मन्त्रालय (singular vocative)
मन्त्रालयौ (dual vocative)
मन्त्रालयाः (plural vocative)
मन्त्रालयम् (accusative singular)
मन्त्रालयौ (accusative dual)
मन्त्रालयान् (accusative plural)
मन्त्रालयेन (instrumental singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (dual instrumental)
मन्त्रालयैः (instrumental plural)
मन्त्रालयाय (dative singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (dative dual)
मन्त्रालयेभ्यः (dative plural)
मन्त्रालयात् (ablative singular)
मन्त्रालयाभ्याम् (ablative dual)
मन्त्रालयेभ्यः (ablative plural)
मन्त्रालयस्य (genitive singular)
मन्त्रालययोः (dual genitive)
मन्त्रालयानाम् (genitive plural)
मन्त्रालये (locative singular)
मन्त्रालययोः (dual locative)
मन्त्रालयेषु (locative plural)

/mɐn̪ˈt̪ɾɑː.l̪ɐ.jɐ/

भारतीय रेलमन्त्रालयेन विभागीयमंडलेषु विशेषाधिकारः प्रदत्तः।

विश्वस्य वृत्तान्तम् [viśvasya vṛttāntam] (2017 November 1) “सेवानिवृत्त रेलकर्मचारीणां कृते लाभः [sevānivṛtta relakarmacārīṇāṃ kṛte lābhaḥ]”, in विश्वस्य व्रित्तान्तं [viśvasya vrittāntaṃ]

(please add an English translation of this quotation)

bhāratīya relamantrālayena vibhāgīyamaṃḍaleṣu viśeṣādhikāraḥ pradattaḥ.


निर्भर

nirbhara (romanization)
निर्भरः (nominative singular)
निर्भरौ (dual nominative)
निर्भराः (nominative plural)
निर्भर (singular vocative)
निर्भरौ (dual vocative)
निर्भराः (plural vocative)
निर्भरम् (accusative singular)
निर्भरौ (accusative dual)
निर्भरान् (accusative plural)
निर्भरेण (instrumental singular)
निर्भराभ्याम् (dual instrumental)
निर्भरैः (instrumental plural)
निर्भराय (dative singular)
निर्भराभ्याम् (dative dual)
निर्भरेभ्यः (dative plural)
निर्भरात् (ablative singular)
निर्भराभ्याम् (ablative dual)
निर्भरेभ्यः (ablative plural)
निर्भरस्य (genitive singular)
निर्भरयोः (dual genitive)
निर्भराणाम् (genitive plural)
निर्भरे (locative singular)
निर्भरयोः (dual locative)
निर्भरेषु (locative plural)
निर्भरा (nominative singular)
निर्भरे (dual nominative)
निर्भराः (nominative plural)
निर्भरे (singular vocative)
निर्भरे (dual vocative)
निर्भराः (plural vocative)
निर्भराम् (accusative singular)
निर्भरे (accusative dual)
निर्भराः (accusative plural)
निर्भरया (instrumental singular)
निर्भराभ्याम् (dual instrumental)
निर्भराभिः (instrumental plural)
निर्भरायै (dative singular)
निर्भराभ्याम् (dative dual)
निर्भराभ्यः (dative plural)
निर्भरायाः (ablative singular)
निर्भराभ्याम् (ablative dual)
निर्भराभ्यः (ablative plural)
निर्भरायाः (genitive singular)
निर्भरयोः (dual genitive)
निर्भराणाम् (genitive plural)
निर्भरायाम् (locative singular)
निर्भरयोः (dual locative)
निर्भरासु (locative plural)
निर्भरम् (nominative singular)
निर्भरे (dual nominative)
निर्भराणि (nominative plural)
निर्भर (singular vocative)
निर्भरे (dual vocative)
निर्भराणि (plural vocative)
निर्भरम् (accusative singular)
निर्भरे (accusative dual)
निर्भराणि (accusative plural)
निर्भरेण (instrumental singular)
निर्भराभ्याम् (dual instrumental)
निर्भरैः (instrumental plural)
निर्भराय (dative singular)
निर्भराभ्याम् (dative dual)
निर्भरेभ्यः (dative plural)
निर्भरात् (ablative singular)
निर्भराभ्याम् (ablative dual)
निर्भरेभ्यः (ablative plural)
निर्भरस्य (genitive singular)
निर्भरयोः (dual genitive)
निर्भराणाम् (genitive plural)
निर्भरे (locative singular)
निर्भरयोः (dual locative)
निर्भरेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀡𑀺𑀩𑁆𑀪𑀭 (ṇibbhara)
Ahirani: निब्बर (nibbar)
Old Marathi:
Devanagari script: निबर (nibara)
Modi script: 𑘡𑘲𑘤𑘨 (nībara)
Marathi:
Devanagari script: निबर (nibar)
Modi script: 𑘡𑘲𑘤𑘨 (nībar)
Varhadi:
Devanagari script: निबर (nibar)
Modi script: 𑘡𑘲𑘤𑘨 (nībar)
→ Old Kannada: ನಿಬ್ಬರ (nibbara)

→ Hindi: निर्भर (nirbhar)

/ˈn̪iɾ.bʱɐ.ɾɐ/

From निस्- (nis-, negating prefix) + भर (bhara, “measure; weight, burden”).

pre

किं त्वं कार्याणि कर्तुम् अन्तर्जाले एव निर्भरः असि?

2019, नई दीप मणिका (ICSE)-3, Delhi: New Saraswati House, →ISBN, page 59:

For doing work, are you dependent on the Internet only?

kiṃ tvaṃ kāryāṇi kartum antarjāle eva nirbharaḥ asi?


नगण्य

nagaṇya (romanization)
नगण्यः (nominative singular)
नगण्यौ (dual nominative)
नगण्याः (nominative plural)
नगण्य (singular vocative)
नगण्यौ (dual vocative)
नगण्याः (plural vocative)
नगण्यम् (accusative singular)
नगण्यौ (accusative dual)
नगण्यान् (accusative plural)
नगण्येन (instrumental singular)
नगण्याभ्याम् (dual instrumental)
नगण्यैः (instrumental plural)
नगण्याय (dative singular)
नगण्याभ्याम् (dative dual)
नगण्येभ्यः (dative plural)
नगण्यात् (ablative singular)
नगण्याभ्याम् (ablative dual)
नगण्येभ्यः (ablative plural)
नगण्यस्य (genitive singular)
नगण्ययोः (dual genitive)
नगण्यानाम् (genitive plural)
नगण्ये (locative singular)
नगण्ययोः (dual locative)
नगण्येषु (locative plural)
नगण्या (nominative singular)
नगण्ये (dual nominative)
नगण्याः (nominative plural)
नगण्ये (singular vocative)
नगण्ये (dual vocative)
नगण्याः (plural vocative)
नगण्याम् (accusative singular)
नगण्ये (accusative dual)
नगण्याः (accusative plural)
नगण्यया (instrumental singular)
नगण्याभ्याम् (dual instrumental)
नगण्याभिः (instrumental plural)
नगण्यायै (dative singular)
नगण्याभ्याम् (dative dual)
नगण्याभ्यः (dative plural)
नगण्यायाः (ablative singular)
नगण्याभ्याम् (ablative dual)
नगण्याभ्यः (ablative plural)
नगण्यायाः (genitive singular)
नगण्ययोः (dual genitive)
नगण्यानाम् (genitive plural)
नगण्यायाम् (locative singular)
नगण्ययोः (dual locative)
नगण्यासु (locative plural)
नगण्यम् (nominative singular)
नगण्ये (dual nominative)
नगण्यानि (nominative plural)
नगण्य (singular vocative)
नगण्ये (dual vocative)
नगण्यानि (plural vocative)
नगण्यम् (accusative singular)
नगण्ये (accusative dual)
नगण्यानि (accusative plural)
नगण्येन (instrumental singular)
नगण्याभ्याम् (dual instrumental)
नगण्यैः (instrumental plural)
नगण्याय (dative singular)
नगण्याभ्याम् (dative dual)
नगण्येभ्यः (dative plural)
नगण्यात् (ablative singular)
नगण्याभ्याम् (ablative dual)
नगण्येभ्यः (ablative plural)
नगण्यस्य (genitive singular)
नगण्ययोः (dual genitive)
नगण्यानाम् (genitive plural)
नगण्ये (locative singular)
नगण्ययोः (dual locative)
नगण्येषु (locative plural)

/n̪ɐˈɡɐɳ.jɐ/

बालानामध्यापनेऽहं यमानन्दमनुभवामि तस्य समक्षमन्यानि सर्वाणि सुखानि नगण्यानि सन्ति।

2006, Madana Lāla Varmā, Eko'para ekalavyaḥ: laghukathāsaṅgrahaḥ [Another Ekalavya: a collection of short stories], page 18:

All pleasures are little, compared to the happiness I get in teaching kids.

bālānāmadhyāpaneʼhaṃ yamānandamanubhavāmi tasya samakṣamanyāni sarvāṇi sukhāni nagaṇyāni santi.

[…] तेषां जीवने विश्रामस्य अवसरा नगण्याः।

2003, Bhāratī - Volume 54, Saṃskr̥tapracārapariṣad Rājasthānam:

In their lives, the time [lit. occasions] they get for resting is negligible.

[…] teṣāṃ jīvane viśrāmasya avasarā nagaṇyāḥ.

[…] सीतात्मानं नगण्यां रमणीममन्यत।

1977, Jayaśrī Caṭṭopādhyāya, Vālmīkīye Rāmāyaṇe gītikāvyadharmitā: a critical study of the lyrical elements of the Rāmāyaṇa, page 30:

Sītā didn't consider herself a beautiful woman [lit. Sītā considered herself a negligible beautiful woman].

[…] sītātmānaṃ nagaṇyāṃ ramaṇīmamanyata.

(New Sanskrit) negligible, very small, little; too small or less to be counted


शर्मण्यदेश

śarmaṇyadeśa (romanization)
शर्मण्यदेशः (nominative singular)
शर्मण्यदेशौ (dual nominative)
शर्मण्यदेशाः (nominative plural)
शर्मण्यदेश (singular vocative)
शर्मण्यदेशौ (dual vocative)
शर्मण्यदेशाः (plural vocative)
शर्मण्यदेशम् (accusative singular)
शर्मण्यदेशौ (accusative dual)
शर्मण्यदेशान् (accusative plural)
शर्मण्यदेशेन (instrumental singular)
शर्मण्यदेशाभ्याम् (dual instrumental)
शर्मण्यदेशैः (instrumental plural)
शर्मण्यदेशाय (dative singular)
शर्मण्यदेशाभ्याम् (dative dual)
शर्मण्यदेशेभ्यः (dative plural)
शर्मण्यदेशात् (ablative singular)
शर्मण्यदेशाभ्याम् (ablative dual)
शर्मण्यदेशेभ्यः (ablative plural)
शर्मण्यदेशस्य (genitive singular)
शर्मण्यदेशयोः (dual genitive)
शर्मण्यदेशानाम् (genitive plural)
शर्मण्यदेशे (locative singular)
शर्मण्यदेशयोः (dual locative)
शर्मण्यदेशेषु (locative plural)

/ɕɐɾ.mɐɳ.jɐˈd̪eː.ɕɐ/

From शर्मण्य (śarmaṇya, “German”) + देश (deśa, “country”).

com

1940, Yajñeśvara Cimaṇṇa Bhaṭṭa, Ārya-vidyā Sudhākaraḥ [Compendium of Hindu Culture and Philosophy], Moti Lal Banarsi Dass:

(New Sanskrit) Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


स्थापयति

sa-verb

स्थापयति • (sthāpayati) third-singular indicative (class 10, type UP, causative, root स्था)

sthāpayati (romanization)
स्था (root)
स्थापयितुम् (infinitive)
स्थापयित्वा (gerund)
स्थापयितव्य (participle)
स्थापनीय (participle)
स्थापयितव्या (participle)
स्थापनीया (participle)
स्थापित (participle)
स्थापिता (participle)
स्थापितवत् (participle)
स्थापितवती (participle)
स्थापयति (present)
स्थापयते (present)
स्थापयति (active indicative singular third-person)
स्थापयतः (active dual indicative third-person)
स्थापयन्ति (active indicative plural third-person)
स्थापयते (indicative singular third-person)
स्थापयेते (dual indicative third-person)
स्थापयन्ते (indicative plural third-person)
स्थापयसि (active indicative second-person singular)
स्थापयथः (active dual indicative second-person)
स्थापयथ (active indicative plural second-person)
स्थापयसे (indicative second-person singular)
स्थापयेथे (dual indicative second-person)
स्थापयध्वे (indicative plural second-person)
स्थापयामि (active first-person indicative singular)
स्थापयावः (active dual first-person indicative)
स्थापयामः (active first-person indicative plural)
स्थापयामसि1 (active first-person indicative plural)
स्थापये (first-person indicative singular)
स्थापयावहे (dual first-person indicative)
स्थापयामहे (first-person indicative plural)
स्थापयतु (active imperative singular third-person)
स्थापयताम् (active dual imperative third-person)
स्थापयन्तु (active imperative plural third-person)
स्थापयताम् (imperative singular third-person)
स्थापयेताम् (dual imperative third-person)
स्थापयन्ताम् (imperative plural third-person)
स्थापय (active imperative second-person singular)
स्थापयतम् (active dual imperative second-person)
स्थापयत (active imperative plural second-person)
स्थापयस्व (imperative second-person singular)
स्थापयेथाम् (dual imperative second-person)
स्थापयध्वम् (imperative plural second-person)
स्थापयानि (active first-person imperative singular)
स्थापयाव (active dual first-person imperative)
स्थापयाम (active first-person imperative plural)
स्थापयै (first-person imperative singular)
स्थापयावहै (dual first-person imperative)
स्थापयामहै (first-person imperative plural)
स्थापयेत् (active imperative singular third-person)
स्थापयेताम् (active dual imperative third-person)
स्थापयेयुः (active imperative plural third-person)
स्थापयेत (imperative singular third-person)
स्थापयेयाताम् (dual imperative third-person)
स्थापयेरन् (imperative plural third-person)
स्थापयेः (active imperative second-person singular)
स्थापयेतम् (active dual imperative second-person)
स्थापयेत (active imperative plural second-person)
स्थापयेथाः (imperative second-person singular)
स्थापयेयाथाम् (dual imperative second-person)
स्थापयेध्वम् (imperative plural second-person)
स्थापयेयम् (active first-person imperative singular)
स्थापयेव (active dual first-person imperative)
स्थापयेम (active first-person imperative plural)
स्थापयेय (first-person imperative singular)
स्थापयेवहि (dual first-person imperative)
स्थापयेमहि (first-person imperative plural)
स्थापयात् (active singular subjunctive third-person)
स्थापयाति (active singular subjunctive third-person)
स्थापयातः (active dual subjunctive third-person)
स्थापयान् (active plural subjunctive third-person)
स्थापयाते (singular subjunctive third-person)
स्थापयातै (singular subjunctive third-person)
स्थापयैते (dual subjunctive third-person)
स्थापयन्त (plural subjunctive third-person)
स्थापयान्तै (plural subjunctive third-person)
स्थापयाः (active second-person singular subjunctive)
स्थापयासि (active second-person singular subjunctive)
स्थापयाथः (active dual second-person subjunctive)
स्थापयाथ (active plural second-person subjunctive)
स्थापयासे (second-person singular subjunctive)
स्थापयासै (second-person singular subjunctive)
स्थापयैथे (dual second-person subjunctive)
स्थापयाध्वै (plural second-person subjunctive)
स्थापयानि (active first-person singular subjunctive)
स्थापयाव (active dual first-person subjunctive)
स्थापयाम (active first-person plural subjunctive)
स्थापयै (first-person singular subjunctive)
स्थापयावहै (dual first-person subjunctive)
स्थापयामहै (first-person plural subjunctive)
स्थापयत् (active participle)
स्थापयमान (participle)
स्थापयान2 (participle)
अस्थापयत् (imperfect)
अस्थापयत (imperfect)
अस्थापयत् (active indicative singular third-person)
अस्थापयताम् (active dual indicative third-person)
अस्थापयन् (active indicative plural third-person)
अस्थापयत (indicative singular third-person)
अस्थापयेताम् (dual indicative third-person)
अस्थापयन्त (indicative plural third-person)
अस्थापयः (active indicative second-person singular)
अस्थापयतम् (active dual indicative second-person)
अस्थापयत (active indicative plural second-person)
अस्थापयथाः (indicative second-person singular)
अस्थापयेथाम् (dual indicative second-person)
अस्थापयध्वम् (indicative plural second-person)
अस्थापयम् (active first-person indicative singular)
अस्थापयाव (active dual first-person indicative)
अस्थापयाम (active first-person indicative plural)
अस्थापये (first-person indicative singular)
अस्थापयावहि (dual first-person indicative)
अस्थापयामहि (first-person indicative plural)
स्थापयिष्यति (future)
स्थापयिष्यते (future)
स्थापयिष्यति (active indicative singular third-person)
स्थापयिष्यतः (active dual indicative third-person)
स्थापयिष्यन्ति (active indicative plural third-person)
स्थापयिष्यते (indicative singular third-person)
स्थापयिष्येते (dual indicative third-person)
स्थापयिष्यन्ते (indicative plural third-person)
स्थापयिष्यसि (active indicative second-person singular)
स्थापयिष्यथः (active dual indicative second-person)
स्थापयिष्यथ (active indicative plural second-person)
स्थापयिष्यसे (indicative second-person singular)
स्थापयिष्येथे (dual indicative second-person)
स्थापयिष्यध्वे (indicative plural second-person)
स्थापयिष्यामि (active first-person indicative singular)
स्थापयिष्यावः (active dual first-person indicative)
स्थापयिष्यामः (active first-person indicative plural)
स्थापयिष्यामसि1 (active first-person indicative plural)
स्थापयिष्ये (first-person indicative singular)
स्थापयिष्यावहे (dual first-person indicative)
स्थापयिष्यामहे (first-person indicative plural)
स्थापयिष्यत् (active participle)
स्थापयिष्यमाण (participle)
अस्थापयिष्यत् (conditional)
अस्थापयिष्यत (conditional)
अस्थापयिष्यत् (active indicative singular third-person)
अस्थापयिष्यताम् (active dual indicative third-person)
अस्थापयिष्यन् (active indicative plural third-person)
अस्थापयिष्यत (indicative singular third-person)
अस्थापयिष्येताम् (dual indicative third-person)
अस्थापयिष्यन्त (indicative plural third-person)
अस्थापयिष्यः (active indicative second-person singular)
अस्थापयिष्यतम् (active dual indicative second-person)
अस्थापयिष्यत (active indicative plural second-person)
अस्थापयिष्यथाः (indicative second-person singular)
अस्थापयिष्येथाम् (dual indicative second-person)
अस्थापयिष्यध्वम् (indicative plural second-person)
अस्थापयिष्यम् (active first-person indicative singular)
अस्थापयिष्याव (active dual first-person indicative)
अस्थापयिष्याम (active first-person indicative plural)
अस्थापयिष्ये (first-person indicative singular)
अस्थापयिष्यावहि (dual first-person indicative)
अस्थापयिष्यामहि (first-person indicative plural)
स्थाप्यात् (active singular third-person)
स्थाप्याः1 (active singular third-person)
स्थाप्यास्ताम् (active dual third-person)
स्थाप्यासुः (active plural third-person)
स्थापयिषीष्ट (singular third-person)
स्थापयिषीयास्ताम्2 (dual third-person)
स्थापयिषीरन् (plural third-person)
स्थाप्याः (active second-person singular)
स्थाप्यास्तम् (active dual second-person)
स्थाप्यास्त (active plural second-person)
स्थापयिषीष्ठाः (second-person singular)
स्थापयिषीयास्थाम्2 (dual second-person)
स्थापयिषीढ्वम् (plural second-person)
स्थाप्यासम् (active first-person singular)
स्थाप्यास्व (active dual first-person)
स्थाप्यास्म (active first-person plural)
स्थापयिषीय (first-person singular)
स्थापयिषीवहि (dual first-person)
स्थापयिषीमहि (first-person plural)
स्थापयामास (perfect)
स्थापयांचकार (perfect)
स्थापयांचक्रे (perfect)
स्थापयामास (active indicative singular third-person)
स्थापयांचकार (active indicative singular third-person)
स्थापयामासतुः (active dual indicative third-person)
स्थापयांचक्रतुः (active dual indicative third-person)
स्थापयामासुः (active indicative plural third-person)
स्थापयांचक्रुः (active indicative plural third-person)
स्थापयांचक्रे (indicative singular third-person)
स्थापयांचक्राते (dual indicative third-person)
स्थापयांचक्रिरे (indicative plural third-person)
स्थापयामासिथ (active indicative second-person singular)
स्थापयांचकर्थ (active indicative second-person singular)
स्थापयामासथुः (active dual indicative second-person)
स्थापयांचक्रथुः (active dual indicative second-person)
स्थापयामास (active indicative plural second-person)
स्थापयांचक्र (active indicative plural second-person)
स्थापयांचकृषे (indicative second-person singular)
स्थापयांचक्राथे (dual indicative second-person)
स्थापयांचकृध्वे (indicative plural second-person)
स्थापयामास (active first-person indicative singular)
स्थापयांचकर (active first-person indicative singular)
स्थापयामासिव (active dual first-person indicative)
स्थापयांचकृव (active dual first-person indicative)
स्थापयामासिम (active first-person indicative plural)
स्थापयांचकृम (active first-person indicative plural)
स्थापयांचक्रे (first-person indicative singular)
स्थापयांचकृवहे (dual first-person indicative)
स्थापयांचकृमहे (first-person indicative plural)
स्थापयामासिवांस् (active participle)
स्थापयांचकृवांस् (active participle)
स्थापयांचक्राण (participle)

स्था (sthā) + -प्- (-p-) + -अयति (-ayati).

af

स्थापयामि वा?

(New Sanskrit, idiomatic) to hang up (terminate a telephone call)


अक्षम्य

akṣamya (romanization)
अक्षम्यः (nominative singular)
अक्षम्यौ (dual nominative)
अक्षम्याः (nominative plural)
अक्षम्य (singular vocative)
अक्षम्यौ (dual vocative)
अक्षम्याः (plural vocative)
अक्षम्यम् (accusative singular)
अक्षम्यौ (accusative dual)
अक्षम्यान् (accusative plural)
अक्षम्येण (instrumental singular)
अक्षम्याभ्याम् (dual instrumental)
अक्षम्यैः (instrumental plural)
अक्षम्याय (dative singular)
अक्षम्याभ्याम् (dative dual)
अक्षम्येभ्यः (dative plural)
अक्षम्यात् (ablative singular)
अक्षम्याभ्याम् (ablative dual)
अक्षम्येभ्यः (ablative plural)
अक्षम्यस्य (genitive singular)
अक्षम्ययोः (dual genitive)
अक्षम्याणाम् (genitive plural)
अक्षम्ये (locative singular)
अक्षम्ययोः (dual locative)
अक्षम्येषु (locative plural)
अक्षम्या (nominative singular)
अक्षम्ये (dual nominative)
अक्षम्याः (nominative plural)
अक्षम्ये (singular vocative)
अक्षम्ये (dual vocative)
अक्षम्याः (plural vocative)
अक्षम्याम् (accusative singular)
अक्षम्ये (accusative dual)
अक्षम्याः (accusative plural)
अक्षम्यया (instrumental singular)
अक्षम्याभ्याम् (dual instrumental)
अक्षम्याभिः (instrumental plural)
अक्षम्यायै (dative singular)
अक्षम्याभ्याम् (dative dual)
अक्षम्याभ्यः (dative plural)
अक्षम्यायाः (ablative singular)
अक्षम्याभ्याम् (ablative dual)
अक्षम्याभ्यः (ablative plural)
अक्षम्यायाः (genitive singular)
अक्षम्ययोः (dual genitive)
अक्षम्याणाम् (genitive plural)
अक्षम्यायाम् (locative singular)
अक्षम्ययोः (dual locative)
अक्षम्यासु (locative plural)
अक्षम्यम् (nominative singular)
अक्षम्ये (dual nominative)
अक्षम्याणि (nominative plural)
अक्षम्य (singular vocative)
अक्षम्ये (dual vocative)
अक्षम्याणि (plural vocative)
अक्षम्यम् (accusative singular)
अक्षम्ये (accusative dual)
अक्षम्याणि (accusative plural)
अक्षम्येण (instrumental singular)
अक्षम्याभ्याम् (dual instrumental)
अक्षम्यैः (instrumental plural)
अक्षम्याय (dative singular)
अक्षम्याभ्याम् (dative dual)
अक्षम्येभ्यः (dative plural)
अक्षम्यात् (ablative singular)
अक्षम्याभ्याम् (ablative dual)
अक्षम्येभ्यः (ablative plural)
अक्षम्यस्य (genitive singular)
अक्षम्ययोः (dual genitive)
अक्षम्याणाम् (genitive plural)
अक्षम्ये (locative singular)
अक्षम्ययोः (dual locative)
अक्षम्येषु (locative plural)

अ- (a-, negative prefix) + क्षम् (kṣam, “to forgive”, root) + -य (-ya, “-able”)

con

वर्णा विवर्णतां याता वर्णाश्च वर्णनेऽक्षमाः । अक्षम्याः सन्ति ते वर्णा जाता ये वर्णसङ्कराः ॥

2005, अशोक कुमार डबराल [Ashok Kumar Dabral], धुक्षते हा धरित्री: धरित्रीयं महाकाव्यं, New Delhi: Panni Prakashan, →OCLC, page 90:

The varnas [that] have gone into a low condition of life, [those] varnas are unfit for describing. Unpardonable are those varnas which have intermixed with other varnas.

varṇā vivarṇatāṃ yātā varṇāśca varṇaneʼkṣamāḥ. akṣamyāḥ santi te varṇā jātā ye varṇasaṅkarāḥ.


शिरोपधान

śiropadhāna (romanization)
शिरोपधानम् (nominative singular)
शिरोपधाने (dual nominative)
शिरोपधानानि (nominative plural)
शिरोपधान (singular vocative)
शिरोपधाने (dual vocative)
शिरोपधानानि (plural vocative)
शिरोपधानम् (accusative singular)
शिरोपधाने (accusative dual)
शिरोपधानानि (accusative plural)
शिरोपधानेन (instrumental singular)
शिरोपधानाभ्याम् (dual instrumental)
शिरोपधानैः (instrumental plural)
शिरोपधानाय (dative singular)
शिरोपधानाभ्याम् (dative dual)
शिरोपधानेभ्यः (dative plural)
शिरोपधानात् (ablative singular)
शिरोपधानाभ्याम् (ablative dual)
शिरोपधानेभ्यः (ablative plural)
शिरोपधानस्य (genitive singular)
शिरोपधानयोः (dual genitive)
शिरोपधानानाम् (genitive plural)
शिरोपधाने (locative singular)
शिरोपधानयोः (dual locative)
शिरोपधानेषु (locative plural)

/ɕi.ɾoː.pɐˈd̪ʱɑː.n̪ɐ/

From शिर (śira, “head”) + उपधान (upadhāna, “cushion”).


आलुक

āluka (romanization)
आलुकम् (nominative singular)
आलुके (dual nominative)
आलुकानि (nominative plural)
आलुका1 (nominative plural)
आलुक (singular vocative)
आलुके (dual vocative)
आलुकानि (plural vocative)
आलुका1 (plural vocative)
आलुकम् (accusative singular)
आलुके (accusative dual)
आलुकानि (accusative plural)
आलुका1 (accusative plural)
आलुकेन (instrumental singular)
आलुकाभ्याम् (dual instrumental)
आलुकैः (instrumental plural)
आलुकेभिः1 (instrumental plural)
आलुकाय (dative singular)
आलुकाभ्याम् (dative dual)
आलुकेभ्यः (dative plural)
आलुकात् (ablative singular)
आलुकाभ्याम् (ablative dual)
आलुकेभ्यः (ablative plural)
आलुकस्य (genitive singular)
आलुकयोः (dual genitive)
आलुकानाम् (genitive plural)
आलुके (locative singular)
आलुकयोः (dual locative)
आलुकेषु (locative plural)


कर्गद

kargada (romanization)
कर्गदः (nominative singular)
कर्गदौ (dual nominative)
कर्गदाः (nominative plural)
कर्गद (singular vocative)
कर्गदौ (dual vocative)
कर्गदाः (plural vocative)
कर्गदम् (accusative singular)
कर्गदौ (accusative dual)
कर्गदान् (accusative plural)
कर्गदेन (instrumental singular)
कर्गदाभ्याम् (dual instrumental)
कर्गदैः (instrumental plural)
कर्गदाय (dative singular)
कर्गदाभ्याम् (dative dual)
कर्गदेभ्यः (dative plural)
कर्गदात् (ablative singular)
कर्गदाभ्याम् (ablative dual)
कर्गदेभ्यः (ablative plural)
कर्गदस्य (genitive singular)
कर्गदयोः (dual genitive)
कर्गदानाम् (genitive plural)
कर्गदे (locative singular)
कर्गदयोः (dual locative)
कर्गदेषु (locative plural)

/ˈkɐɾ.ɡɐ.d̪ɐ/

Sanskritized word for Hindi कागद (kāgad), from Classical Persian کاغذ (kāğaz), from Sogdian 𐼸𐼰𐼲𐼹𐼰 (kʾɣδʾ /kāγaδā/), probably from Old Chinese.


पादकन्दुक

pādakanduka (romanization)
पादकन्दुकः (nominative singular)
पादकन्दुकौ (dual nominative)
पादकन्दुकाः (nominative plural)
पादकन्दुक (singular vocative)
पादकन्दुकौ (dual vocative)
पादकन्दुकाः (plural vocative)
पादकन्दुकम् (accusative singular)
पादकन्दुकौ (accusative dual)
पादकन्दुकान् (accusative plural)
पादकन्दुकेन (instrumental singular)
पादकन्दुकाभ्याम् (dual instrumental)
पादकन्दुकैः (instrumental plural)
पादकन्दुकाय (dative singular)
पादकन्दुकाभ्याम् (dative dual)
पादकन्दुकेभ्यः (dative plural)
पादकन्दुकात् (ablative singular)
पादकन्दुकाभ्याम् (ablative dual)
पादकन्दुकेभ्यः (ablative plural)
पादकन्दुकस्य (genitive singular)
पादकन्दुकयोः (dual genitive)
पादकन्दुकानाम् (genitive plural)
पादकन्दुके (locative singular)
पादकन्दुकयोः (dual locative)
पादकन्दुकेषु (locative plural)

From पाद (pāda, “foot”) + कन्दुक (kanduka, “ball”). Calque of English football.

(New Sanskrit) football, the ball used to play football (game)


पादकन्दुकक्रीडा

sa-noun

पादकन्दुकक्रीडा • (pādakandukakrīḍā) stem, f

pādakandukakrīḍā (romanization)
पादकन्दुकक्रीडा (nominative singular)
पादकन्दुकक्रीडे (dual nominative)
पादकन्दुकक्रीडाः (nominative plural)
पादकन्दुकक्रीडे (singular vocative)
पादकन्दुकक्रीडे (dual vocative)
पादकन्दुकक्रीडाः (plural vocative)
पादकन्दुकक्रीडाम् (accusative singular)
पादकन्दुकक्रीडे (accusative dual)
पादकन्दुकक्रीडाः (accusative plural)
पादकन्दुकक्रीडया (instrumental singular)
पादकन्दुकक्रीडाभ्याम् (dual instrumental)
पादकन्दुकक्रीडाभिः (instrumental plural)
पादकन्दुकक्रीडायै (dative singular)
पादकन्दुकक्रीडाभ्याम् (dative dual)
पादकन्दुकक्रीडाभ्यः (dative plural)
पादकन्दुकक्रीडायाः (ablative singular)
पादकन्दुकक्रीडाभ्याम् (ablative dual)
पादकन्दुकक्रीडाभ्यः (ablative plural)
पादकन्दुकक्रीडायाः (genitive singular)
पादकन्दुकक्रीडयोः (dual genitive)
पादकन्दुकक्रीडानाम् (genitive plural)
पादकन्दुकक्रीडायाम् (locative singular)
पादकन्दुकक्रीडयोः (dual locative)
पादकन्दुकक्रीडासु (locative plural)

From पादकन्दुक (pādakanduka, “football”) + क्रीडा (krīḍā, “game”).

com

(New Sanskrit) football, the game played using a football


आङ्ग्ल

sa-adj

आङ्ग्ल • (āṅgla) stem

āṅgla (romanization)
आङ्ग्लः (nominative singular)
आङ्ग्लौ (dual nominative)
आङ्ग्लाः (nominative plural)
आङ्ग्ल (singular vocative)
आङ्ग्लौ (dual vocative)
आङ्ग्लाः (plural vocative)
आङ्ग्लम् (accusative singular)
आङ्ग्लौ (accusative dual)
आङ्ग्लान् (accusative plural)
आङ्ग्लेन (instrumental singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dual instrumental)
आङ्ग्लैः (instrumental plural)
आङ्ग्लाय (dative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dative dual)
आङ्ग्लेभ्यः (dative plural)
आङ्ग्लात् (ablative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (ablative dual)
आङ्ग्लेभ्यः (ablative plural)
आङ्ग्लस्य (genitive singular)
आङ्ग्लयोः (dual genitive)
आङ्ग्लानाम् (genitive plural)
आङ्ग्ले (locative singular)
आङ्ग्लयोः (dual locative)
आङ्ग्लेषु (locative plural)
आङ्ग्ला (nominative singular)
आङ्ग्ले (dual nominative)
आङ्ग्लाः (nominative plural)
आङ्ग्ले (singular vocative)
आङ्ग्ले (dual vocative)
आङ्ग्लाः (plural vocative)
आङ्ग्लाम् (accusative singular)
आङ्ग्ले (accusative dual)
आङ्ग्लाः (accusative plural)
आङ्ग्लया (instrumental singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dual instrumental)
आङ्ग्लाभिः (instrumental plural)
आङ्ग्लायै (dative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dative dual)
आङ्ग्लाभ्यः (dative plural)
आङ्ग्लायाः (ablative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (ablative dual)
आङ्ग्लाभ्यः (ablative plural)
आङ्ग्लायाः (genitive singular)
आङ्ग्लयोः (dual genitive)
आङ्ग्लानाम् (genitive plural)
आङ्ग्लायाम् (locative singular)
आङ्ग्लयोः (dual locative)
आङ्ग्लासु (locative plural)
आङ्ग्लम् (nominative singular)
आङ्ग्ले (dual nominative)
आङ्ग्लानि (nominative plural)
आङ्ग्ल (singular vocative)
आङ्ग्ले (dual vocative)
आङ्ग्लानि (plural vocative)
आङ्ग्लम् (accusative singular)
आङ्ग्ले (accusative dual)
आङ्ग्लानि (accusative plural)
आङ्ग्लेन (instrumental singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dual instrumental)
आङ्ग्लैः (instrumental plural)
आङ्ग्लाय (dative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (dative dual)
आङ्ग्लेभ्यः (dative plural)
आङ्ग्लात् (ablative singular)
आङ्ग्लाभ्याम् (ablative dual)
आङ्ग्लेभ्यः (ablative plural)
आङ्ग्लस्य (genitive singular)
आङ्ग्लयोः (dual genitive)
आङ्ग्लानाम् (genitive plural)
आङ्ग्ले (locative singular)
आङ्ग्लयोः (dual locative)
आङ्ग्लेषु (locative plural)

(New Sanskrit) English, relating to England


तरणताल

taraṇatāla (romanization)
तरणतालः (nominative singular)
तरणतालौ (dual nominative)
तरणतालाः (nominative plural)
तरणताल (singular vocative)
तरणतालौ (dual vocative)
तरणतालाः (plural vocative)
तरणतालम् (accusative singular)
तरणतालौ (accusative dual)
तरणतालान् (accusative plural)
तरणतालेन (instrumental singular)
तरणतालाभ्याम् (dual instrumental)
तरणतालैः (instrumental plural)
तरणतालाय (dative singular)
तरणतालाभ्याम् (dative dual)
तरणतालेभ्यः (dative plural)
तरणतालात् (ablative singular)
तरणतालाभ्याम् (ablative dual)
तरणतालेभ्यः (ablative plural)
तरणतालस्य (genitive singular)
तरणतालयोः (dual genitive)
तरणतालानाम् (genitive plural)
तरणताले (locative singular)
तरणतालयोः (dual locative)
तरणतालेषु (locative plural)
तरणतालम् (nominative singular)
तरणताले (dual nominative)
तरणतालानि (nominative plural)
तरणताल (singular vocative)
तरणताले (dual vocative)
तरणतालानि (plural vocative)
तरणतालम् (accusative singular)
तरणताले (accusative dual)
तरणतालानि (accusative plural)
तरणतालेन (instrumental singular)
तरणतालाभ्याम् (dual instrumental)
तरणतालैः (instrumental plural)
तरणतालाय (dative singular)
तरणतालाभ्याम् (dative dual)
तरणतालेभ्यः (dative plural)
तरणतालात् (ablative singular)
तरणतालाभ्याम् (ablative dual)
तरणतालेभ्यः (ablative plural)
तरणतालस्य (genitive singular)
तरणतालयोः (dual genitive)
तरणतालानाम् (genitive plural)
तरणताले (locative singular)
तरणतालयोः (dual locative)
तरणतालेषु (locative plural)

/t̪ɐ.ɾɐ.ɳɐˈt̪ɑː.l̪ɐ/

From तरण (taraṇa, “swimming”) + ताल (tāla, “place”).


भल्लातक

bhallātaka (romanization)
भल्लातकम् (nominative singular)
भल्लातके (dual nominative)
भल्लातकानि (nominative plural)
भल्लातक (singular vocative)
भल्लातके (dual vocative)
भल्लातकानि (plural vocative)
भल्लातकम् (accusative singular)
भल्लातके (accusative dual)
भल्लातकानि (accusative plural)
भल्लातकेन (instrumental singular)
भल्लातकाभ्याम् (dual instrumental)
भल्लातकैः (instrumental plural)
भल्लातकाय (dative singular)
भल्लातकाभ्याम् (dative dual)
भल्लातकेभ्यः (dative plural)
भल्लातकात् (ablative singular)
भल्लातकाभ्याम् (ablative dual)
भल्लातकेभ्यः (ablative plural)
भल्लातकस्य (genitive singular)
भल्लातकयोः (dual genitive)
भल्लातकानाम् (genitive plural)
भल्लातके (locative singular)
भल्लातकयोः (dual locative)
भल्लातकेषु (locative plural)

/bʱɐl̪ˈl̪ɑː.t̪ɐ.kɐ/


दृढबीज

dṛḍhabīja (romanization)
दृढबीजः (nominative singular)
दृढबीजौ (dual nominative)
दृढबीजा1 (dual nominative)
दृढबीजाः (nominative plural)
दृढबीजासः1 (nominative plural)
दृढबीज (singular vocative)
दृढबीजौ (dual vocative)
दृढबीजा1 (dual vocative)
दृढबीजाः (plural vocative)
दृढबीजासः1 (plural vocative)
दृढबीजम् (accusative singular)
दृढबीजौ (accusative dual)
दृढबीजा1 (accusative dual)
दृढबीजान् (accusative plural)
दृढबीजेन (instrumental singular)
दृढबीजाभ्याम् (dual instrumental)
दृढबीजैः (instrumental plural)
दृढबीजेभिः1 (instrumental plural)
दृढबीजाय (dative singular)
दृढबीजाभ्याम् (dative dual)
दृढबीजेभ्यः (dative plural)
दृढबीजात् (ablative singular)
दृढबीजाभ्याम् (ablative dual)
दृढबीजेभ्यः (ablative plural)
दृढबीजस्य (genitive singular)
दृढबीजयोः (dual genitive)
दृढबीजानाम् (genitive plural)
दृढबीजे (locative singular)
दृढबीजयोः (dual locative)
दृढबीजेषु (locative plural)

/d̪r̩.ɖʱɐˈbiː.d͡ʑɐ/

From दृढ (dṛḍha, “hard, strong”) + बीज (bīja, “seed”).


क्रीडाङ्गन

sa-noun

क्रीडाङ्गन • (krīḍāṅgana) stem, n

krīḍāṅgana (romanization)
क्रीडाङ्गनम् (nominative singular)
क्रीडाङ्गने (dual nominative)
क्रीडाङ्गनानि (nominative plural)
क्रीडाङ्गन (singular vocative)
क्रीडाङ्गने (dual vocative)
क्रीडाङ्गनानि (plural vocative)
क्रीडाङ्गनम् (accusative singular)
क्रीडाङ्गने (accusative dual)
क्रीडाङ्गनानि (accusative plural)
क्रीडाङ्गनेन (instrumental singular)
क्रीडाङ्गनाभ्याम् (dual instrumental)
क्रीडाङ्गनैः (instrumental plural)
क्रीडाङ्गनाय (dative singular)
क्रीडाङ्गनाभ्याम् (dative dual)
क्रीडाङ्गनेभ्यः (dative plural)
क्रीडाङ्गनात् (ablative singular)
क्रीडाङ्गनाभ्याम् (ablative dual)
क्रीडाङ्गनेभ्यः (ablative plural)
क्रीडाङ्गनस्य (genitive singular)
क्रीडाङ्गनयोः (dual genitive)
क्रीडाङ्गनानाम् (genitive plural)
क्रीडाङ्गने (locative singular)
क्रीडाङ्गनयोः (dual locative)
क्रीडाङ्गनेषु (locative plural)

/kɾiːˈɖɑːŋ.ɡɐ.n̪ɐ/

com

क्रीडा (krīḍā) + अङ्गन (aṅgana)


फिरङ्गिन्

phiraṅgin (romanization)
फिरङ्गी (nominative singular)
फिरङ्गिणौ (dual nominative)
फिरङ्गिणः (nominative plural)
फिरङ्गिन् (singular vocative)
फिरङ्गिणौ (dual vocative)
फिरङ्गिणः (plural vocative)
फिरङ्गिणम् (accusative singular)
फिरङ्गिणौ (accusative dual)
फिरङ्गिणः (accusative plural)
फिरङ्गिणा (instrumental singular)
फिरङ्गिभ्याम् (dual instrumental)
फिरङ्गिभिः (instrumental plural)
फिरङ्गिणे (dative singular)
फिरङ्गिभ्याम् (dative dual)
फिरङ्गिभ्यः (dative plural)
फिरङ्गिणः (ablative singular)
फिरङ्गिभ्याम् (ablative dual)
फिरङ्गिभ्यः (ablative plural)
फिरङ्गिणः (genitive singular)
फिरङ्गिणोः (dual genitive)
फिरङ्गिणाम् (genitive plural)
फिरङ्गिणि (locative singular)
फिरङ्गिणोः (dual locative)
फिरङ्गिषु (locative plural)
फिरङ्गिणी (nominative singular)
फिरङ्गिण्यौ (dual nominative)
फिरङ्गिण्यः (nominative plural)
फिरङ्गिणि (singular vocative)
फिरङ्गिण्यौ (dual vocative)
फिरङ्गिण्यः (plural vocative)
फिरङ्गिणीम् (accusative singular)
फिरङ्गिण्यौ (accusative dual)
फिरङ्गिणीः (accusative plural)
फिरङ्गिण्या (instrumental singular)
फिरङ्गिणीभ्याम् (dual instrumental)
फिरङ्गिणीभिः (instrumental plural)
फिरङ्गिण्यै (dative singular)
फिरङ्गिणीभ्याम् (dative dual)
फिरङ्गिणीभ्यः (dative plural)
फिरङ्गिण्याः (ablative singular)
फिरङ्गिणीभ्याम् (ablative dual)
फिरङ्गिणीभ्यः (ablative plural)
फिरङ्गिण्याः (genitive singular)
फिरङ्गिण्योः (dual genitive)
फिरङ्गिणीनाम् (genitive plural)
फिरङ्गिण्याम् (locative singular)
फिरङ्गिण्योः (dual locative)
फिरङ्गिणीषु (locative plural)
फिरङ्गि (nominative singular)
फिरङ्गिणी (dual nominative)
फिरङ्गीणि (nominative plural)
फिरङ्गि (singular vocative)
फिरङ्गिन् (singular vocative)
फिरङ्गिणी (dual vocative)
फिरङ्गीणि (plural vocative)
फिरङ्गि (accusative singular)
फिरङ्गिणी (accusative dual)
फिरङ्गीणि (accusative plural)
फिरङ्गिणा (instrumental singular)
फिरङ्गिभ्याम् (dual instrumental)
फिरङ्गिभिः (instrumental plural)
फिरङ्गिणे (dative singular)
फिरङ्गिभ्याम् (dative dual)
फिरङ्गिभ्यः (dative plural)
फिरङ्गिणः (ablative singular)
फिरङ्गिभ्याम् (ablative dual)
फिरङ्गिभ्यः (ablative plural)
फिरङ्गिणः (genitive singular)
फिरङ्गिणोः (dual genitive)
फिरङ्गिणाम् (genitive plural)
फिरङ्गिणि (locative singular)
फिरङ्गिणोः (dual locative)
फिरङ्गिषु (locative plural)

/pʰiˈɾɐŋ.ɡin̪/


फिरङ्ग

phiraṅga (romanization)
फिरङ्गः (nominative singular)
फिरङ्ग (singular vocative)
फिरङ्गम् (accusative singular)
फिरङ्गेण (instrumental singular)
फिरङ्गाय (dative singular)
फिरङ्गात् (ablative singular)
फिरङ्गस्य (genitive singular)
फिरङ्गे (locative singular)

/pʰiˈɾɐŋ.ɡɐ/

Via Hindi फ़िरंग (firaṅg), from Classical Persian فرنگ (farang, firing), ultimately from French Franc.

(New Sanskrit) “the country of the Franks”, Europe


बसयान

basayāna (romanization)
बसयानम् (nominative singular)
बसयाने (dual nominative)
बसयानानि (nominative plural)
बसयान (singular vocative)
बसयाने (dual vocative)
बसयानानि (plural vocative)
बसयानम् (accusative singular)
बसयाने (accusative dual)
बसयानानि (accusative plural)
बसयानेन (instrumental singular)
बसयानाभ्याम् (dual instrumental)
बसयानैः (instrumental plural)
बसयानाय (dative singular)
बसयानाभ्याम् (dative dual)
बसयानेभ्यः (dative plural)
बसयानात् (ablative singular)
बसयानाभ्याम् (ablative dual)
बसयानेभ्यः (ablative plural)
बसयानस्य (genitive singular)
बसयानयोः (dual genitive)
बसयानानाम् (genitive plural)
बसयाने (locative singular)
बसयानयोः (dual locative)
बसयानेषु (locative plural)

/bɐ.s̪ɐˈjɑː.n̪ɐ/

This word is formed as a result of adding the Sanskrit word यान (yāna) to English bus, which can be written in Sanskrit as बस (basa), with the akāra or बस् (bas), without the akāra.

बस्यान — without the akāra at the end of बस्


कारयान

kārayāna (romanization)
कारयाणम् (nominative singular)
कारयाणे (dual nominative)
कारयाणानि (nominative plural)
कारयाण (singular vocative)
कारयाणे (dual vocative)
कारयाणानि (plural vocative)
कारयाणम् (accusative singular)
कारयाणे (accusative dual)
कारयाणानि (accusative plural)
कारयाणेन (instrumental singular)
कारयाणाभ्याम् (dual instrumental)
कारयाणैः (instrumental plural)
कारयाणाय (dative singular)
कारयाणाभ्याम् (dative dual)
कारयाणेभ्यः (dative plural)
कारयाणात् (ablative singular)
कारयाणाभ्याम् (ablative dual)
कारयाणेभ्यः (ablative plural)
कारयाणस्य (genitive singular)
कारयाणयोः (dual genitive)
कारयाणानाम् (genitive plural)
कारयाणे (locative singular)
कारयाणयोः (dual locative)
कारयाणेषु (locative plural)

/kɑː.ɾɐˈjɑː.n̪ɐ/

This word is formed as a result of adding the Sanskrit word यान (yāna) to English car, which can be written in Sanskrit as कार (kāra), with the akāra or कार् (kār), without the akāra.

कार्यान — without the akāra at the end of कार्


ताम्रमुख

tāmramukha (romanization)
ताम्रमुखः (nominative singular)
ताम्रमुखौ (dual nominative)
ताम्रमुखा1 (dual nominative)
ताम्रमुखाः (nominative plural)
ताम्रमुखासः1 (nominative plural)
ताम्रमुख (singular vocative)
ताम्रमुखौ (dual vocative)
ताम्रमुखा1 (dual vocative)
ताम्रमुखाः (plural vocative)
ताम्रमुखासः1 (plural vocative)
ताम्रमुखम् (accusative singular)
ताम्रमुखौ (accusative dual)
ताम्रमुखा1 (accusative dual)
ताम्रमुखान् (accusative plural)
ताम्रमुखेण (instrumental singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dual instrumental)
ताम्रमुखैः (instrumental plural)
ताम्रमुखेभिः1 (instrumental plural)
ताम्रमुखाय (dative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dative dual)
ताम्रमुखेभ्यः (dative plural)
ताम्रमुखात् (ablative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (ablative dual)
ताम्रमुखेभ्यः (ablative plural)
ताम्रमुखस्य (genitive singular)
ताम्रमुखयोः (dual genitive)
ताम्रमुखाणाम् (genitive plural)
ताम्रमुखे (locative singular)
ताम्रमुखयोः (dual locative)
ताम्रमुखेषु (locative plural)
ताम्रमुखा (nominative singular)
ताम्रमुखे (dual nominative)
ताम्रमुखाः (nominative plural)
ताम्रमुखे (singular vocative)
ताम्रमुखे (dual vocative)
ताम्रमुखाः (plural vocative)
ताम्रमुखाम् (accusative singular)
ताम्रमुखे (accusative dual)
ताम्रमुखाः (accusative plural)
ताम्रमुखया (instrumental singular)
ताम्रमुखा1 (instrumental singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dual instrumental)
ताम्रमुखाभिः (instrumental plural)
ताम्रमुखायै (dative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dative dual)
ताम्रमुखाभ्यः (dative plural)
ताम्रमुखायाः (ablative singular)
ताम्रमुखायै2 (ablative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (ablative dual)
ताम्रमुखाभ्यः (ablative plural)
ताम्रमुखायाः (genitive singular)
ताम्रमुखायै2 (genitive singular)
ताम्रमुखयोः (dual genitive)
ताम्रमुखाणाम् (genitive plural)
ताम्रमुखायाम् (locative singular)
ताम्रमुखयोः (dual locative)
ताम्रमुखासु (locative plural)
ताम्रमुखम् (nominative singular)
ताम्रमुखे (dual nominative)
ताम्रमुखाणि (nominative plural)
ताम्रमुखा1 (nominative plural)
ताम्रमुख (singular vocative)
ताम्रमुखे (dual vocative)
ताम्रमुखाणि (plural vocative)
ताम्रमुखा1 (plural vocative)
ताम्रमुखम् (accusative singular)
ताम्रमुखे (accusative dual)
ताम्रमुखाणि (accusative plural)
ताम्रमुखा1 (accusative plural)
ताम्रमुखेण (instrumental singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dual instrumental)
ताम्रमुखैः (instrumental plural)
ताम्रमुखेभिः1 (instrumental plural)
ताम्रमुखाय (dative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (dative dual)
ताम्रमुखेभ्यः (dative plural)
ताम्रमुखात् (ablative singular)
ताम्रमुखाभ्याम् (ablative dual)
ताम्रमुखेभ्यः (ablative plural)
ताम्रमुखस्य (genitive singular)
ताम्रमुखयोः (dual genitive)
ताम्रमुखाणाम् (genitive plural)
ताम्रमुखे (locative singular)
ताम्रमुखयोः (dual locative)
ताम्रमुखेषु (locative plural)


चमस

camasa (romanization)
चमसः (nominative singular)
चमसौ (dual nominative)
चमसाः (nominative plural)
चमस (singular vocative)
चमसौ (dual vocative)
चमसाः (plural vocative)
चमसम् (accusative singular)
चमसौ (accusative dual)
चमसान् (accusative plural)
चमसेन (instrumental singular)
चमसाभ्याम् (dual instrumental)
चमसैः (instrumental plural)
चमसाय (dative singular)
चमसाभ्याम् (dative dual)
चमसेभ्यः (dative plural)
चमसात् (ablative singular)
चमसाभ्याम् (ablative dual)
चमसेभ्यः (ablative plural)
चमसस्य (genitive singular)
चमसयोः (dual genitive)
चमसानाम् (genitive plural)
चमसे (locative singular)
चमसयोः (dual locative)
चमसेषु (locative plural)

/ˈt͡ɕɐ.mɐ.s̪ɐ/

Phono-semantic matching of Classical Persian چمچه (čamča).


रसगोल

rasagola (romanization)
रसगोलः (nominative singular)
रसगोलौ (dual nominative)
रसगोलाः (nominative plural)
रसगोल (singular vocative)
रसगोलौ (dual vocative)
रसगोलाः (plural vocative)
रसगोलम् (accusative singular)
रसगोलौ (accusative dual)
रसगोलान् (accusative plural)
रसगोलेन (instrumental singular)
रसगोलाभ्याम् (dual instrumental)
रसगोलैः (instrumental plural)
रसगोलाय (dative singular)
रसगोलाभ्याम् (dative dual)
रसगोलेभ्यः (dative plural)
रसगोलात् (ablative singular)
रसगोलाभ्याम् (ablative dual)
रसगोलेभ्यः (ablative plural)
रसगोलस्य (genitive singular)
रसगोलयोः (dual genitive)
रसगोलानाम् (genitive plural)
रसगोले (locative singular)
रसगोलयोः (dual locative)
रसगोलेषु (locative plural)

/ɾɐ.s̪ɐˈɡoː.l̪ɐ/

Calque of Hindi रसगुल्ला (rasgullā), from रस (rasa) + गोल (gola).

1962, Chakradhar Nautiyal, Pāṭhaśāla-viśvavidyā-layopayoginī Br̥had anuvāda-candrikā, page 518:

(Can we date this quote?), Devkant Jha, Abhinav Inter Sanskrit Vyakaran Aur Rachna, page 187:

(Can we date this quote?), YCT EXPERT TEAM, SANSKRIT LANGUAGE & TEACHING (UP-TET/C-TET), page 57:

यदि त्वमपि रसगोलम् इच्छसि तर्हि कथय।

1990, Jagannātha Vedālaṅkara, Dr. Narendra, Saralasaṃskr̥tasaraṇiḥ - Volume 2, pages 140, 141:

yadi tvamapi rasagolam icchasi tarhi kathaya.


सुसज्जित

susajjita (romanization)
सुसज्जितः (nominative singular)
सुसज्जितौ (dual nominative)
सुसज्जिताः (nominative plural)
सुसज्जित (singular vocative)
सुसज्जितौ (dual vocative)
सुसज्जिताः (plural vocative)
सुसज्जितम् (accusative singular)
सुसज्जितौ (accusative dual)
सुसज्जितान् (accusative plural)
सुसज्जितेन (instrumental singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dual instrumental)
सुसज्जितैः (instrumental plural)
सुसज्जिताय (dative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dative dual)
सुसज्जितेभ्यः (dative plural)
सुसज्जितात् (ablative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (ablative dual)
सुसज्जितेभ्यः (ablative plural)
सुसज्जितस्य (genitive singular)
सुसज्जितयोः (dual genitive)
सुसज्जितानाम् (genitive plural)
सुसज्जिते (locative singular)
सुसज्जितयोः (dual locative)
सुसज्जितेषु (locative plural)
सुसज्जिता (nominative singular)
सुसज्जिते (dual nominative)
सुसज्जिताः (nominative plural)
सुसज्जिते (singular vocative)
सुसज्जिते (dual vocative)
सुसज्जिताः (plural vocative)
सुसज्जिताम् (accusative singular)
सुसज्जिते (accusative dual)
सुसज्जिताः (accusative plural)
सुसज्जितया (instrumental singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dual instrumental)
सुसज्जिताभिः (instrumental plural)
सुसज्जितायै (dative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dative dual)
सुसज्जिताभ्यः (dative plural)
सुसज्जितायाः (ablative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (ablative dual)
सुसज्जिताभ्यः (ablative plural)
सुसज्जितायाः (genitive singular)
सुसज्जितयोः (dual genitive)
सुसज्जितानाम् (genitive plural)
सुसज्जितायाम् (locative singular)
सुसज्जितयोः (dual locative)
सुसज्जितासु (locative plural)
सुसज्जितम् (nominative singular)
सुसज्जिते (dual nominative)
सुसज्जितानि (nominative plural)
सुसज्जित (singular vocative)
सुसज्जिते (dual vocative)
सुसज्जितानि (plural vocative)
सुसज्जितम् (accusative singular)
सुसज्जिते (accusative dual)
सुसज्जितानि (accusative plural)
सुसज्जितेन (instrumental singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dual instrumental)
सुसज्जितैः (instrumental plural)
सुसज्जिताय (dative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (dative dual)
सुसज्जितेभ्यः (dative plural)
सुसज्जितात् (ablative singular)
सुसज्जिताभ्याम् (ablative dual)
सुसज्जितेभ्यः (ablative plural)
सुसज्जितस्य (genitive singular)
सुसज्जितयोः (dual genitive)
सुसज्जितानाम् (genitive plural)
सुसज्जिते (locative singular)
सुसज्जितयोः (dual locative)
सुसज्जितेषु (locative plural)

From सु- (su-) + सज्ज् (sajj) + -इत (-ita).


मरीयमिपुत्र

marīyamiputra (romanization)
मरीयमिपुत्रः (nominative singular)
मरीयमिपुत्रौ (dual nominative)
मरीयमिपुत्राः (nominative plural)
मरीयमिपुत्र (singular vocative)
मरीयमिपुत्रौ (dual vocative)
मरीयमिपुत्राः (plural vocative)
मरीयमिपुत्रम् (accusative singular)
मरीयमिपुत्रौ (accusative dual)
मरीयमिपुत्रान् (accusative plural)
मरीयमिपुत्रेण (instrumental singular)
मरीयमिपुत्राभ्याम् (dual instrumental)
मरीयमिपुत्रैः (instrumental plural)
मरीयमिपुत्राय (dative singular)
मरीयमिपुत्राभ्याम् (dative dual)
मरीयमिपुत्रेभ्यः (dative plural)
मरीयमिपुत्रात् (ablative singular)
मरीयमिपुत्राभ्याम् (ablative dual)
मरीयमिपुत्रेभ्यः (ablative plural)
मरीयमिपुत्रस्य (genitive singular)
मरीयमिपुत्रयोः (dual genitive)
मरीयमिपुत्राणाम् (genitive plural)
मरीयमिपुत्रे (locative singular)
मरीयमिपुत्रयोः (dual locative)
मरीयमिपुत्रेषु (locative plural)

From मरीयमि (marīyami, “Mary”) + पुत्र (putrá, “son”). The word मरीयमि (marīyami) is from Hindi मरियम (mariyam), from Arabic مَرْيَم (maryam), from Hebrew מרים (maryam).


मरीयमि

marīyami (romanization)
मरीयमिः (nominative singular)
मरीयमी (dual nominative)
मरीयमयः (nominative plural)
मरीयमे (singular vocative)
मरीयमी (dual vocative)
मरीयमयः (plural vocative)
मरीयमिम् (accusative singular)
मरीयमी (accusative dual)
मरीयमीः (accusative plural)
मरीयम्या (instrumental singular)
मरीयमिभ्याम् (dual instrumental)
मरीयमिभिः (instrumental plural)
मरीयमये (dative singular)
मरीयम्यै1 (dative singular)
मरीयमिभ्याम् (dative dual)
मरीयमिभ्यः (dative plural)
मरीयमेः (ablative singular)
मरीयम्याः1 (ablative singular)
मरीयमिभ्याम् (ablative dual)
मरीयमिभ्यः (ablative plural)
मरीयमेः (genitive singular)
मरीयम्याः1 (genitive singular)
मरीयम्योः (dual genitive)
मरीयमीणाम् (genitive plural)
मरीयमौ (locative singular)
मरीयम्याम्1 (locative singular)
मरीयम्योः (dual locative)
मरीयमिषु (locative plural)

Borrowed from Hindi मरियम (mariyam), from Classical Persian مریم (maryam), from Arabic مَرْيَم (maryam), ultimately a borrowing from Hebrew מרים (maryam).

(New Sanskrit) Mary (the mother of Jesus Christ)


क्रान्ति

krānti (romanization)
क्रान्तिः (nominative singular)
क्रान्ती (dual nominative)
क्रान्तयः (nominative plural)
क्रान्ते (singular vocative)
क्रान्ती (dual vocative)
क्रान्तयः (plural vocative)
क्रान्तिम् (accusative singular)
क्रान्ती (accusative dual)
क्रान्तीः (accusative plural)
क्रान्त्या (instrumental singular)
क्रान्तिभ्याम् (dual instrumental)
क्रान्तिभिः (instrumental plural)
क्रान्तये (dative singular)
क्रान्त्यै1 (dative singular)
क्रान्तिभ्याम् (dative dual)
क्रान्तिभ्यः (dative plural)
क्रान्तेः (ablative singular)
क्रान्त्याः1 (ablative singular)
क्रान्तिभ्याम् (ablative dual)
क्रान्तिभ्यः (ablative plural)
क्रान्तेः (genitive singular)
क्रान्त्याः1 (genitive singular)
क्रान्त्योः (dual genitive)
क्रान्तीनाम् (genitive plural)
क्रान्तौ (locative singular)
क्रान्त्याम्1 (locative singular)
क्रान्त्योः (dual locative)
क्रान्तिषु (locative plural)

From the root क्रम् (kram, “to step, walk, go; to make progress”) + -ति (-ti).

sa-root

declination of a planet

ecliptic


हिन्दुस्थान

hindusthāna (romanization)
हिन्दुस्थानम् (nominative singular)
हिन्दुस्थाने (dual nominative)
हिन्दुस्थानानि (nominative plural)
हिन्दुस्थान (singular vocative)
हिन्दुस्थाने (dual vocative)
हिन्दुस्थानानि (plural vocative)
हिन्दुस्थानम् (accusative singular)
हिन्दुस्थाने (accusative dual)
हिन्दुस्थानानि (accusative plural)
हिन्दुस्थानेन (instrumental singular)
हिन्दुस्थानाभ्याम् (dual instrumental)
हिन्दुस्थानैः (instrumental plural)
हिन्दुस्थानाय (dative singular)
हिन्दुस्थानाभ्याम् (dative dual)
हिन्दुस्थानेभ्यः (dative plural)
हिन्दुस्थानात् (ablative singular)
हिन्दुस्थानाभ्याम् (ablative dual)
हिन्दुस्थानेभ्यः (ablative plural)
हिन्दुस्थानस्य (genitive singular)
हिन्दुस्थानयोः (dual genitive)
हिन्दुस्थानानाम् (genitive plural)
हिन्दुस्थाने (locative singular)
हिन्दुस्थानयोः (dual locative)
हिन्दुस्थानेषु (locative plural)

/ɦin̪.d̪us̪ˈt̪ʰɑː.n̪ɐ/

Calque of Classical Persian هندوستان (hindūstān). By surface analysis, हिन्दु (hindu, “Hindu”) + स्थान (sthāna, “land, place”).


हिन्दु

hindu (romanization)
हिन्दुः (nominative singular)
हिन्दू (dual nominative)
हिन्दवः (nominative plural)
हिन्दो (singular vocative)
हिन्दू (dual vocative)
हिन्दवः (plural vocative)
हिन्दुम् (accusative singular)
हिन्दू (accusative dual)
हिन्दून् (accusative plural)
हिन्दुना (instrumental singular)
हिन्दुभ्याम् (dual instrumental)
हिन्दुभिः (instrumental plural)
हिन्दवे (dative singular)
हिन्दुभ्याम् (dative dual)
हिन्दुभ्यः (dative plural)
हिन्दोः (ablative singular)
हिन्दुभ्याम् (ablative dual)
हिन्दुभ्यः (ablative plural)
हिन्दोः (genitive singular)
हिन्द्वोः (dual genitive)
हिन्दूनाम् (genitive plural)
हिन्दौ (locative singular)
हिन्द्वोः (dual locative)
हिन्दुषु (locative plural)
हिन्दुः (nominative singular)
हिन्दू (dual nominative)
हिन्दवः (nominative plural)
हिन्दो (singular vocative)
हिन्दू (dual vocative)
हिन्दवः (plural vocative)
हिन्दुम् (accusative singular)
हिन्दू (accusative dual)
हिन्दूः (accusative plural)
हिन्द्वा (instrumental singular)
हिन्दुभ्याम् (dual instrumental)
हिन्दुभिः (instrumental plural)
हिन्दवे (dative singular)
हिन्द्वै1 (dative singular)
हिन्दुभ्याम् (dative dual)
हिन्दुभ्यः (dative plural)
हिन्दोः (ablative singular)
हिन्द्वाः1 (ablative singular)
हिन्दुभ्याम् (ablative dual)
हिन्दुभ्यः (ablative plural)
हिन्दोः (genitive singular)
हिन्द्वाः1 (genitive singular)
हिन्द्वोः (dual genitive)
हिन्दूनाम् (genitive plural)
हिन्दौ (locative singular)
हिन्द्वाम्1 (locative singular)
हिन्द्वोः (dual locative)
हिन्दुषु (locative plural)

Borrowed from Hindi हिंदू (hindū), from Classical Persian هندو (hindū), from Middle Persian hndwk' (Hindūg, “Indian”), which is a demonym derived from Old Persian 𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁 (h-i-du-u-š /hiⁿduš/, “India”); see there for more. Doublet of सिन्धु (sindhu).

der

आसिन्धुसिन्धुपर्यन्ता यस्य भारतभूमिका ।
 पितृभूः पुण्यभूश्चैव स वै हिन्दुरिति स्मृतः ॥

1923, Vinayak Damodar Savarkar, Essentials of Hindutva:

For whom, the land of Bhārata, from the Sindhu to the [Indian] Ocean is the fatherland and holy land; he is named a Hindu.

āsindhusindhuparyantā yasya bhāratabhūmikā.
 pitṛbhūḥ puṇyabhūścaiva sa vai hinduriti smṛtaḥ.


रसगोलक

rasagolaka (romanization)
रसगोलकः (nominative singular)
रसगोलकौ (dual nominative)
रसगोलकाः (nominative plural)
रसगोलक (singular vocative)
रसगोलकौ (dual vocative)
रसगोलकाः (plural vocative)
रसगोलकम् (accusative singular)
रसगोलकौ (accusative dual)
रसगोलकान् (accusative plural)
रसगोलकेन (instrumental singular)
रसगोलकाभ्याम् (dual instrumental)
रसगोलकैः (instrumental plural)
रसगोलकाय (dative singular)
रसगोलकाभ्याम् (dative dual)
रसगोलकेभ्यः (dative plural)
रसगोलकात् (ablative singular)
रसगोलकाभ्याम् (ablative dual)
रसगोलकेभ्यः (ablative plural)
रसगोलकस्य (genitive singular)
रसगोलकयोः (dual genitive)
रसगोलकानाम् (genitive plural)
रसगोलके (locative singular)
रसगोलकयोः (dual locative)
रसगोलकेषु (locative plural)
रसगोलकम् (nominative singular)
रसगोलके (dual nominative)
रसगोलकानि (nominative plural)
रसगोलक (singular vocative)
रसगोलके (dual vocative)
रसगोलकानि (plural vocative)
रसगोलकम् (accusative singular)
रसगोलके (accusative dual)
रसगोलकानि (accusative plural)
रसगोलकेन (instrumental singular)
रसगोलकाभ्याम् (dual instrumental)
रसगोलकैः (instrumental plural)
रसगोलकाय (dative singular)
रसगोलकाभ्याम् (dative dual)
रसगोलकेभ्यः (dative plural)
रसगोलकात् (ablative singular)
रसगोलकाभ्याम् (ablative dual)
रसगोलकेभ्यः (ablative plural)
रसगोलकस्य (genitive singular)
रसगोलकयोः (dual genitive)
रसगोलकानाम् (genitive plural)
रसगोलके (locative singular)
रसगोलकयोः (dual locative)
रसगोलकेषु (locative plural)

/ɾɐ.s̪ɐˈɡoː.l̪ɐ.kɐ/

रसगोल रसगोल#Sanskrit

(New Sanskrit) Synonym of रसगोल (rasagola, “rasgulla”)


लण्ड्र

laṇḍra (romanization)
लण्ड्रः (nominative singular)
लण्ड्र (singular vocative)
लण्ड्रम् (accusative singular)
लण्ड्रेण (instrumental singular)
लण्ड्राय (dative singular)
लण्ड्रात् (ablative singular)
लण्ड्रस्य (genitive singular)
लण्ड्रे (locative singular)

From French Londres, ultimately from Latin Londinium.

(New Sanskrit) London (the capital city of the United Kingdom; capital city of England)


रमजानमास

ramajānamāsa (romanization)
रमजानमासः (nominative singular)
रमजानमासौ (dual nominative)
रमजानमासाः (nominative plural)
रमजानमास (singular vocative)
रमजानमासौ (dual vocative)
रमजानमासाः (plural vocative)
रमजानमासम् (accusative singular)
रमजानमासौ (accusative dual)
रमजानमासान् (accusative plural)
रमजानमासेन (instrumental singular)
रमजानमासाभ्याम् (dual instrumental)
रमजानमासैः (instrumental plural)
रमजानमासाय (dative singular)
रमजानमासाभ्याम् (dative dual)
रमजानमासेभ्यः (dative plural)
रमजानमासात् (ablative singular)
रमजानमासाभ्याम् (ablative dual)
रमजानमासेभ्यः (ablative plural)
रमजानमासस्य (genitive singular)
रमजानमासयोः (dual genitive)
रमजानमासानाम् (genitive plural)
रमजानमासे (locative singular)
रमजानमासयोः (dual locative)
रमजानमासेषु (locative plural)

/ɾɐ.mɐ.d͡ʑɑː.n̪ɐˈmɑː.s̪ɐ/

From रमजान (ramajāna, “Ramadan”) + मास (mā́sa, “month”).

com

(New Sanskrit, neologism, Islam) Ramadan


रमजान

ramajāna (romanization)
रमजानः (nominative singular)
रमजानौ (dual nominative)
रमजानाः (nominative plural)
रमजान (singular vocative)
रमजानौ (dual vocative)
रमजानाः (plural vocative)
रमजानम् (accusative singular)
रमजानौ (accusative dual)
रमजानान् (accusative plural)
रमजानेन (instrumental singular)
रमजानाभ्याम् (dual instrumental)
रमजानैः (instrumental plural)
रमजानाय (dative singular)
रमजानाभ्याम् (dative dual)
रमजानेभ्यः (dative plural)
रमजानात् (ablative singular)
रमजानाभ्याम् (ablative dual)
रमजानेभ्यः (ablative plural)
रमजानस्य (genitive singular)
रमजानयोः (dual genitive)
रमजानानाम् (genitive plural)
रमजाने (locative singular)
रमजानयोः (dual locative)
रमजानेषु (locative plural)

/ɾɐ.mɐˈd͡ʑɑː.n̪ɐ/

From Hindustani رمضان / रमज़ान (ramzān, “Ramadan”), phono-semantic translation as रम (Rama, an Indic hero) + जान (jāna, birth).


संस्कृतज्ञ

hi-adj

संस्कृतज्ञ • (sanskŕtajña) (indeclinable)

Learned borrowing from New Sanskrit संस्कृतज्ञ (saṃskṛtajña); equivalent to संस्कृत (sanskŕt) + -ज्ञ (-jña).

lbor

well-versed, learned in Sanskrit language


संस्कृतज्ञ

hi-noun

संस्कृतज्ञ • (sanskŕtajña) m (feminine संस्कृतज्ञा)

sanskŕtajña (romanization)
संस्कृतज्ञा (feminine)
संस्कृतज्ञ (direct singular)
संस्कृतज्ञ (direct plural)
संस्कृतज्ञ (oblique singular)
संस्कृतज्ञों (oblique plural)
संस्कृतज्ञ (singular vocative)
संस्कृतज्ञो (plural vocative)

a pundit (one who is learned in Sanskrit language)


संस्कृतज्ञ

sa-adj

संस्कृतज्ञ • (saṃskṛtajña) stem

saṃskṛtajña (romanization)
संस्कृतज्ञः (nominative singular)
संस्कृतज्ञौ (dual nominative)
संस्कृतज्ञाः (nominative plural)
संस्कृतज्ञ (singular vocative)
संस्कृतज्ञौ (dual vocative)
संस्कृतज्ञाः (plural vocative)
संस्कृतज्ञम् (accusative singular)
संस्कृतज्ञौ (accusative dual)
संस्कृतज्ञान् (accusative plural)
संस्कृतज्ञेन (instrumental singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dual instrumental)
संस्कृतज्ञैः (instrumental plural)
संस्कृतज्ञाय (dative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (dative plural)
संस्कृतज्ञात् (ablative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (ablative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (ablative plural)
संस्कृतज्ञस्य (genitive singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual genitive)
संस्कृतज्ञानाम् (genitive plural)
संस्कृतज्ञे (locative singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual locative)
संस्कृतज्ञेषु (locative plural)
संस्कृतज्ञा (nominative singular)
संस्कृतज्ञे (dual nominative)
संस्कृतज्ञाः (nominative plural)
संस्कृतज्ञे (singular vocative)
संस्कृतज्ञे (dual vocative)
संस्कृतज्ञाः (plural vocative)
संस्कृतज्ञाम् (accusative singular)
संस्कृतज्ञे (accusative dual)
संस्कृतज्ञाः (accusative plural)
संस्कृतज्ञया (instrumental singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dual instrumental)
संस्कृतज्ञाभिः (instrumental plural)
संस्कृतज्ञायै (dative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dative dual)
संस्कृतज्ञाभ्यः (dative plural)
संस्कृतज्ञायाः (ablative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (ablative dual)
संस्कृतज्ञाभ्यः (ablative plural)
संस्कृतज्ञायाः (genitive singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual genitive)
संस्कृतज्ञानाम् (genitive plural)
संस्कृतज्ञायाम् (locative singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual locative)
संस्कृतज्ञासु (locative plural)
संस्कृतज्ञम् (nominative singular)
संस्कृतज्ञे (dual nominative)
संस्कृतज्ञानि (nominative plural)
संस्कृतज्ञ (singular vocative)
संस्कृतज्ञे (dual vocative)
संस्कृतज्ञानि (plural vocative)
संस्कृतज्ञम् (accusative singular)
संस्कृतज्ञे (accusative dual)
संस्कृतज्ञानि (accusative plural)
संस्कृतज्ञेन (instrumental singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dual instrumental)
संस्कृतज्ञैः (instrumental plural)
संस्कृतज्ञाय (dative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (dative plural)
संस्कृतज्ञात् (ablative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (ablative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (ablative plural)
संस्कृतज्ञस्य (genitive singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual genitive)
संस्कृतज्ञानाम् (genitive plural)
संस्कृतज्ञे (locative singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual locative)
संस्कृतज्ञेषु (locative plural)

/s̪ɐs̪.kr̩ˈt̪ɐd͡ʑ.ɲɐ/

From संस्कृत (saṃ-skṛtá, sáṃ-skṛta, “Sanskrit language”) + -ज्ञ (-jña, “knower, learned”).

suf

...भारतस्य च प्रत्येक प्रदेशेऽद्यापि संस्कृतज्ञानाम् अभावो नास्ति।

2017, Bhāratodayaḥ - Volume 93, page 10:

And in each of India's state, there is no lack of pundits [people learned in Sanskrit].

...bhāratasya ca pratyeka pradeśeʼdyāpi saṃskṛtajñānām abhāvo nāsti.

...वयं संस्कृतज्ञाः अभिमानिनः वा 'संस्कृतं भारतस्य सम्पर्कभाषा भवेत्' इति सभासु भाषणेषु अभियाचनां कुर्मः।

1999, चमू कृष्ण शास्त्री, सङ्क्रमणम्, page 67:

We, proud or pundits, propose in meetings and speeches, that Sanskrit be India's communication-language.

...vayaṃ saṃskṛtajñāḥ abhimāninaḥ vā 'saṃskṛtaṃ bhāratasya samparkabhāṣā bhavet' iti sabhāsu bhāṣaṇeṣu abhiyācanāṃ kurmaḥ.

...अतः संस्कृत-भाषायाः प्रचाराय प्रसाराय च संस्कृतज्ञाः संस्कृतमाश्रित्यैव व्यवहरेयुः।

1995, Sāhitya-sauhityam: Śrīkāntarāmakiśorīyam abhinandana-granthah, page 264:

Hence, for spreading and promoting Sanskrit, pundits should deal [with any transaction in business] or act, speak, only using or speaking [lit. only by taking shelter in or resorting to] Sanskrit.

...ataḥ saṃskṛta-bhāṣāyāḥ pracārāya prasārāya ca saṃskṛtajñāḥ saṃskṛtamāśrityaiva vyavahareyuḥ.


संस्कृतज्ञ

sa-noun

संस्कृतज्ञ • (saṃskṛtajña) stem, m (feminine संस्कृतज्ञा)

saṃskṛtajña (romanization)
संस्कृतज्ञा (feminine)
संस्कृतज्ञः (nominative singular)
संस्कृतज्ञौ (dual nominative)
संस्कृतज्ञाः (nominative plural)
संस्कृतज्ञ (singular vocative)
संस्कृतज्ञौ (dual vocative)
संस्कृतज्ञाः (plural vocative)
संस्कृतज्ञम् (accusative singular)
संस्कृतज्ञौ (accusative dual)
संस्कृतज्ञान् (accusative plural)
संस्कृतज्ञेन (instrumental singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dual instrumental)
संस्कृतज्ञैः (instrumental plural)
संस्कृतज्ञाय (dative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (dative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (dative plural)
संस्कृतज्ञात् (ablative singular)
संस्कृतज्ञाभ्याम् (ablative dual)
संस्कृतज्ञेभ्यः (ablative plural)
संस्कृतज्ञस्य (genitive singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual genitive)
संस्कृतज्ञानाम् (genitive plural)
संस्कृतज्ञे (locative singular)
संस्कृतज्ञयोः (dual locative)
संस्कृतज्ञेषु (locative plural)

/s̪ɐs̪.kr̩ˈt̪ɐd͡ʑ.ɲɐ/


आत्मग्लानि

ātmaglāni (romanization)
आत्मग्लानिः (nominative singular)
आत्मग्लानी (dual nominative)
आत्मग्लानयः (nominative plural)
आत्मग्लाने (singular vocative)
आत्मग्लानी (dual vocative)
आत्मग्लानयः (plural vocative)
आत्मग्लानिम् (accusative singular)
आत्मग्लानी (accusative dual)
आत्मग्लानीः (accusative plural)
आत्मग्लान्या (instrumental singular)
आत्मग्लानिभ्याम् (dual instrumental)
आत्मग्लानिभिः (instrumental plural)
आत्मग्लानये (dative singular)
आत्मग्लान्यै1 (dative singular)
आत्मग्लानिभ्याम् (dative dual)
आत्मग्लानिभ्यः (dative plural)
आत्मग्लानेः (ablative singular)
आत्मग्लान्याः1 (ablative singular)
आत्मग्लानिभ्याम् (ablative dual)
आत्मग्लानिभ्यः (ablative plural)
आत्मग्लानेः (genitive singular)
आत्मग्लान्याः1 (genitive singular)
आत्मग्लान्योः (dual genitive)
आत्मग्लानीनाम् (genitive plural)
आत्मग्लानौ (locative singular)
आत्मग्लान्याम्1 (locative singular)
आत्मग्लान्योः (dual locative)
आत्मग्लानिषु (locative plural)

/ɑːt̪.mɐɡˈl̪ɑː.n̪i/

Tatpuruṣa compound of आत्मन् (ātman, “soul, self”) + ग्लानि (glāni, “exhaustion, fatigue”).


तल्लीन

tallīna (romanization)
तल्लीनः (nominative singular)
तल्लीनौ (dual nominative)
तल्लीनाः (nominative plural)
तल्लीन (singular vocative)
तल्लीनौ (dual vocative)
तल्लीनाः (plural vocative)
तल्लीनम् (accusative singular)
तल्लीनौ (accusative dual)
तल्लीनान् (accusative plural)
तल्लीनेन (instrumental singular)
तल्लीनाभ्याम् (dual instrumental)
तल्लीनैः (instrumental plural)
तल्लीनाय (dative singular)
तल्लीनाभ्याम् (dative dual)
तल्लीनेभ्यः (dative plural)
तल्लीनात् (ablative singular)
तल्लीनाभ्याम् (ablative dual)
तल्लीनेभ्यः (ablative plural)
तल्लीनस्य (genitive singular)
तल्लीनयोः (dual genitive)
तल्लीनानाम् (genitive plural)
तल्लीने (locative singular)
तल्लीनयोः (dual locative)
तल्लीनेषु (locative plural)
तल्लीना (nominative singular)
तल्लीने (dual nominative)
तल्लीनाः (nominative plural)
तल्लीने (singular vocative)
तल्लीने (dual vocative)
तल्लीनाः (plural vocative)
तल्लीनाम् (accusative singular)
तल्लीने (accusative dual)
तल्लीनाः (accusative plural)
तल्लीनया (instrumental singular)
तल्लीनाभ्याम् (dual instrumental)
तल्लीनाभिः (instrumental plural)
तल्लीनायै (dative singular)
तल्लीनाभ्याम् (dative dual)
तल्लीनाभ्यः (dative plural)
तल्लीनायाः (ablative singular)
तल्लीनाभ्याम् (ablative dual)
तल्लीनाभ्यः (ablative plural)
तल्लीनायाः (genitive singular)
तल्लीनयोः (dual genitive)
तल्लीनानाम् (genitive plural)
तल्लीनायाम् (locative singular)
तल्लीनयोः (dual locative)
तल्लीनासु (locative plural)
तल्लीनम् (nominative singular)
तल्लीने (dual nominative)
तल्लीनानि (nominative plural)
तल्लीन (singular vocative)
तल्लीने (dual vocative)
तल्लीनानि (plural vocative)
तल्लीनम् (accusative singular)
तल्लीने (accusative dual)
तल्लीनानि (accusative plural)
तल्लीनेन (instrumental singular)
तल्लीनाभ्याम् (dual instrumental)
तल्लीनैः (instrumental plural)
तल्लीनाय (dative singular)
तल्लीनाभ्याम् (dative dual)
तल्लीनेभ्यः (dative plural)
तल्लीनात् (ablative singular)
तल्लीनाभ्याम् (ablative dual)
तल्लीनेभ्यः (ablative plural)
तल्लीनस्य (genitive singular)
तल्लीनयोः (dual genitive)
तल्लीनानाम् (genitive plural)
तल्लीने (locative singular)
तल्लीनयोः (dual locative)
तल्लीनेषु (locative plural)

/t̪ɐl̪ˈl̪iː.n̪ɐ/

From तद् (tad) + लीन (līna, “clung to”).


शिलालेख

śilālekha (romanization)
शिलालेखः (nominative singular)
शिलालेखौ (dual nominative)
शिलालेखाः (nominative plural)
शिलालेख (singular vocative)
शिलालेखौ (dual vocative)
शिलालेखाः (plural vocative)
शिलालेखम् (accusative singular)
शिलालेखौ (accusative dual)
शिलालेखान् (accusative plural)
शिलालेखेन (instrumental singular)
शिलालेखाभ्याम् (dual instrumental)
शिलालेखैः (instrumental plural)
शिलालेखाय (dative singular)
शिलालेखाभ्याम् (dative dual)
शिलालेखेभ्यः (dative plural)
शिलालेखात् (ablative singular)
शिलालेखाभ्याम् (ablative dual)
शिलालेखेभ्यः (ablative plural)
शिलालेखस्य (genitive singular)
शिलालेखयोः (dual genitive)
शिलालेखानाम् (genitive plural)
शिलालेखे (locative singular)
शिलालेखयोः (dual locative)
शिलालेखेषु (locative plural)

/ɕi.l̪ɑːˈl̪eː.kʰɐ/

Tatpuruṣa compound of शिला (śilā) + लेख (lekha).


समोष

samoṣa (romanization)
समोषः (nominative singular)
समोषौ (dual nominative)
समोषाः (nominative plural)
समोष (singular vocative)
समोषौ (dual vocative)
समोषाः (plural vocative)
समोषम् (accusative singular)
समोषौ (accusative dual)
समोषान् (accusative plural)
समोषेण (instrumental singular)
समोषाभ्याम् (dual instrumental)
समोषैः (instrumental plural)
समोषाय (dative singular)
समोषाभ्याम् (dative dual)
समोषेभ्यः (dative plural)
समोषात् (ablative singular)
समोषाभ्याम् (ablative dual)
समोषेभ्यः (ablative plural)
समोषस्य (genitive singular)
समोषयोः (dual genitive)
समोषाणाम् (genitive plural)
समोषे (locative singular)
समोषयोः (dual locative)
समोषेषु (locative plural)

/s̪ɐˈmoː.ʂɐ/

Sanskritization of Hindi समोसा (samosā), dropping the last ā and replacing dental s with retroflex ṣ.


रक्षिका

rakṣikā (romanization)
रक्षिका (nominative singular)
रक्षिके (dual nominative)
रक्षिकाः (nominative plural)
रक्षिके (singular vocative)
रक्षिके (dual vocative)
रक्षिकाः (plural vocative)
रक्षिकाम् (accusative singular)
रक्षिके (accusative dual)
रक्षिकाः (accusative plural)
रक्षिकया (instrumental singular)
रक्षिकाभ्याम् (dual instrumental)
रक्षिकाभिः (instrumental plural)
रक्षिकायै (dative singular)
रक्षिकाभ्याम् (dative dual)
रक्षिकाभ्यः (dative plural)
रक्षिकायाः (ablative singular)
रक्षिकाभ्याम् (ablative dual)
रक्षिकाभ्यः (ablative plural)
रक्षिकायाः (genitive singular)
रक्षिकयोः (dual genitive)
रक्षिकाणाम् (genitive plural)
रक्षिकायाम् (locative singular)
रक्षिकयोः (dual locative)
रक्षिकासु (locative plural)

Gujarati: રાખી (rākhī)

Hindustani: rākhī

Hindi: राखी

Urdu: راکھی

Marathi: राखी (rākhī)

From the root रक्ष् (rakṣ, “to guard, watch, take care of, protect, save, preserve”) + -इका (-ikā).


बाङ्गलादेश

sa-proper noun

बाङ्गलादेश • (bāṅgalādeśa) stem, m

bāṅgalādeśa (romanization)
बाङ्गलादेशः (nominative singular)
बाङ्गलादेश (singular vocative)
बाङ्गलादेशम् (accusative singular)
बाङ्गलादेशेन (instrumental singular)
बाङ्गलादेशाय (dative singular)
बाङ्गलादेशात् (ablative singular)
बाङ्गलादेशस्य (genitive singular)
बाङ्गलादेशे (locative singular)

/bɑːŋ.ɡɐ.l̪ɑːˈd̪eː.ɕɐ/

Borrowed from Hindi बांग्लादेश (bāṅglādeś).

bor+

बाङ्ग्लादेशस्य कस्यचन अनामकवेः बङ्गभाषीयं काव्यं “सोनारबङ्गभूमे”ऽनूदितम्।

2001, Chandrabhushan Jha, दिल्लीस्था विंशशताब्दीयाः संस्कृत-रचनाकाराः [20ᵗʰ century Sanskrit authors of Delhi], New Delhi: Delhi Sanskrit Academy, →OCLC, page 81:

A poem in Bengali language “Sonārabaṅgabhūme”, of some anonymous poet of Bangladesh, is translated.

bāṅglādeśasya kasyacana anāmakaveḥ baṅgabhāṣīyaṃ kāvyaṃ “sonārabaṅgabhūme”ʼnūditam.

(New Sanskrit) Bangladesh (a country in South Asia)

sa:बाङ्गलादेश


नववर्ष

navavarṣa (romanization)
नववर्षः (nominative singular)
नववर्षौ (dual nominative)
नववर्षाः (nominative plural)
नववर्ष (singular vocative)
नववर्षौ (dual vocative)
नववर्षाः (plural vocative)
नववर्षम् (accusative singular)
नववर्षौ (accusative dual)
नववर्षान् (accusative plural)
नववर्षेण (instrumental singular)
नववर्षाभ्याम् (dual instrumental)
नववर्षैः (instrumental plural)
नववर्षाय (dative singular)
नववर्षाभ्याम् (dative dual)
नववर्षेभ्यः (dative plural)
नववर्षात् (ablative singular)
नववर्षाभ्याम् (ablative dual)
नववर्षेभ्यः (ablative plural)
नववर्षस्य (genitive singular)
नववर्षयोः (dual genitive)
नववर्षाणाम् (genitive plural)
नववर्षे (locative singular)
नववर्षयोः (dual locative)
नववर्षेषु (locative plural)
नववर्षम् (nominative singular)
नववर्षे (dual nominative)
नववर्षाणि (nominative plural)
नववर्ष (singular vocative)
नववर्षे (dual vocative)
नववर्षाणि (plural vocative)
नववर्षम् (accusative singular)
नववर्षे (accusative dual)
नववर्षाणि (accusative plural)
नववर्षेण (instrumental singular)
नववर्षाभ्याम् (dual instrumental)
नववर्षैः (instrumental plural)
नववर्षाय (dative singular)
नववर्षाभ्याम् (dative dual)
नववर्षेभ्यः (dative plural)
नववर्षात् (ablative singular)
नववर्षाभ्याम् (ablative dual)
नववर्षेभ्यः (ablative plural)
नववर्षस्य (genitive singular)
नववर्षयोः (dual genitive)
नववर्षाणाम् (genitive plural)
नववर्षे (locative singular)
नववर्षयोः (dual locative)
नववर्षेषु (locative plural)

/n̪ɐ.ʋɐˈʋɐɾ.ʂɐ/

Karmadhāraya compound of नव (nava) + वर्ष (varṣa).

com

नववर्षस्य अयं प्रथमः दिवसः, इयं प्रथमा रात्रिः […]

1990, Jagannath Vedalankar, Saralasaṃskr̥tasaraṇiḥ, Sri Aurobindo Ashram, →ISBN, page 132:

This is the first day and night of the New Year; this is the first day

navavarṣasya ayaṃ prathamaḥ divasaḥ, iyaṃ prathamā rātriḥ […]

सः पौत्रं वदति—“वत्स! अहं प्रसन्नः अस्मि। सफलः भव। नववर्षः शुभः अस्तु।” “धन्यवादाः पितामह, भवते अपि नववर्षं शुभं भवतु।”

2020, Phoolkanta Chawla, संस्कृत-मञ्जूषा [Sanskrit textbook for class 6 ICSE], New Saraswati House India, →ISBN, page 83:

He says to his grandson—“My dear child! I am happy. May you be successful. May the New Year be auspicious.” “Thank you, grandfather, may the New Year be auspicious for you too.”

saḥ pautraṃ vadati—“vatsa! ahaṃ prasannaḥ asmi. saphalaḥ bhava. navavarṣaḥ śubhaḥ astu.” “dhanyavādāḥ pitāmaha, bhavate api navavarṣaṃ śubhaṃ bhavatu.”


केनडा

/ˈkeː.n̪ɐ.ɖɑː/

Borrowed from English Canada, from Laurentian kanata (“village, settlement”).

der

(New Sanskrit) Canada (a country in North America)


अमेरिकायाः संयुक्तराज्यानि

sa-proper noun

अमेरिकायाः संयुक्तराज्यानि • (amerikāyāḥ saṃyuktarājyāni) stem, n

/ɐ.meː.ɾiˈkɑː.jɑːh s̪ɐ̃.juk.t̪ɐ.ɾɑːd͡ʑˈjɑː.n̪i/

[ɐ.meː.ɾiˈkɑː.jɑːhɑ̆ s̪ɐ̃.juk̚.t̪ɐ.ɾɑːd͡ʑˈjɑː.n̪i]

Calque of English United States of America

calque

United States of America
United States of America#English

(New Sanskrit) United States of America (a country in North America)

sa:अमेरिकायाः संयुक्तराज्यानि

en-अमेरिकायाः_संयुक्तराज्यानि-sa-name-6DbKFMqU


वज्राङ्गबलिन्

vajrāṅgabalin (romanization)
वज्राङ्गबली (nominative singular)
वज्राङ्गबलिनौ (dual nominative)
वज्राङ्गबलिनः (nominative plural)
वज्राङ्गबलिन् (singular vocative)
वज्राङ्गबलिनौ (dual vocative)
वज्राङ्गबलिनः (plural vocative)
वज्राङ्गबलिनम् (accusative singular)
वज्राङ्गबलिनौ (accusative dual)
वज्राङ्गबलिनः (accusative plural)
वज्राङ्गबलिना (instrumental singular)
वज्राङ्गबलिभ्याम् (dual instrumental)
वज्राङ्गबलिभिः (instrumental plural)
वज्राङ्गबलिने (dative singular)
वज्राङ्गबलिभ्याम् (dative dual)
वज्राङ्गबलिभ्यः (dative plural)
वज्राङ्गबलिनः (ablative singular)
वज्राङ्गबलिभ्याम् (ablative dual)
वज्राङ्गबलिभ्यः (ablative plural)
वज्राङ्गबलिनः (genitive singular)
वज्राङ्गबलिनोः (dual genitive)
वज्राङ्गबलिनाम् (genitive plural)
वज्राङ्गबलिनि (locative singular)
वज्राङ्गबलिनोः (dual locative)
वज्राङ्गबलिषु (locative plural)

/ʋɐd͡ʑˈɾɑːŋ.ɡɐ.bɐ.l̪in̪/

Compound of वज्र (vajra, “thunderbolt, vajra”) + अङ्ग (aṅga, “body, limb”) + बलिन् (balin, “strong, mightly”), literally “one whose body is as strong as the Vajra”. Compare Hindi बजरंगबली (bajraṅgablī).

com+

जयतु वज्राङ्गबली। त्रुट्यतु द्विषतां नली।

1981 May 6, वैधेयविक्रमम्, Adhunik Sanskrit Sahitya Pustakalaya:

Hail Bajrangbali! Destroy the foe's colonies!

jayatu vajrāṅgabalī. truṭyatu dviṣatāṃ nalī.


मलयाळम्

/mɐ.l̪ɐˈjɑː.ɭ̆ɐm/

Borrowed from Malayalam മലയാളം (malayāḷaṁ).

bor+

मलयाळम् वदामि।


मातृभूमि

mātṛbhūmi (romanization)
मातृभूमिः (nominative singular)
मातृभूमी (dual nominative)
मातृभूमयः (nominative plural)
मातृभूमे (singular vocative)
मातृभूमी (dual vocative)
मातृभूमयः (plural vocative)
मातृभूमिम् (accusative singular)
मातृभूमी (accusative dual)
मातृभूमीः (accusative plural)
मातृभूम्या (instrumental singular)
मातृभूमिभ्याम् (dual instrumental)
मातृभूमिभिः (instrumental plural)
मातृभूमये (dative singular)
मातृभूम्यै1 (dative singular)
मातृभूमिभ्याम् (dative dual)
मातृभूमिभ्यः (dative plural)
मातृभूमेः (ablative singular)
मातृभूम्याः1 (ablative singular)
मातृभूमिभ्याम् (ablative dual)
मातृभूमिभ्यः (ablative plural)
मातृभूमेः (genitive singular)
मातृभूम्याः1 (genitive singular)
मातृभूम्योः (dual genitive)
मातृभूमीणाम् (genitive plural)
मातृभूमौ (locative singular)
मातृभूम्याम्1 (locative singular)
मातृभूम्योः (dual locative)
मातृभूमिषु (locative plural)

Karmadhāraya compound of मातृ (mātṛ́, “mother”) + भूमि (bhū́mi, “land”).

com

नमस्ते सदा वत्सले मातृभूमे
त्वया हिन्दुभूमे सुखं वर्धितोऽहम् ।
महामङ्गले पुण्यभूमे त्वदर्थे
पतत्वेष कायो नमस्ते नमस्ते ॥
namaste sadā vatsale mātṛbhūme
tvayā hindubhūme sukhaṃ vardhitoʼham.
mahāmaṅgale puṇyabhūme tvadarthe

1940, संघ प्रार्थना

I bow to you always, dear motherland; I have been brought up happily by you;
May this body fall for you, O much auspicious holy land!
Salutations to you, salutations to you.


पितृभू

pitṛbhū (romanization)
पितृभूः (nominative singular)
पितृभ्वौ (dual nominative)
पितृभ्वः (nominative plural)
पितृभु (singular vocative)
पितृभ्वौ (dual vocative)
पितृभ्वः (plural vocative)
पितृभूम् (accusative singular)
पितृभ्वौ (accusative dual)
पितृभूः (accusative plural)
पितृभ्वा (instrumental singular)
पितृभूभ्याम् (dual instrumental)
पितृभूभिः (instrumental plural)
पितृभ्वै (dative singular)
पितृभूभ्याम् (dative dual)
पितृभूभ्यः (dative plural)
पितृभ्वाः (ablative singular)
पितृभूभ्याम् (ablative dual)
पितृभूभ्यः (ablative plural)
पितृभ्वाः (genitive singular)
पितृभ्वोः (dual genitive)
पितृभूणाम् (genitive plural)
पितृभ्वाम् (locative singular)
पितृभ्वोः (dual locative)
पितृभूषु (locative plural)

Karmadhāraya compound of पितृ (pitṛ, “father”) + भू (bhū, “land”).


मठग्राम

maṭhagrāma (romanization)
मठग्रामः (nominative singular)
मठग्रामौ (dual nominative)
मठग्रामाः (nominative plural)
मठग्राम (singular vocative)
मठग्रामौ (dual vocative)
मठग्रामाः (plural vocative)
मठग्रामम् (accusative singular)
मठग्रामौ (accusative dual)
मठग्रामान् (accusative plural)
मठग्रामेण (instrumental singular)
मठग्रामाभ्याम् (dual instrumental)
मठग्रामैः (instrumental plural)
मठग्रामाय (dative singular)
मठग्रामाभ्याम् (dative dual)
मठग्रामेभ्यः (dative plural)
मठग्रामात् (ablative singular)
मठग्रामाभ्याम् (ablative dual)
मठग्रामेभ्यः (ablative plural)
मठग्रामस्य (genitive singular)
मठग्रामयोः (dual genitive)
मठग्रामाणाम् (genitive plural)
मठग्रामे (locative singular)
मठग्रामयोः (dual locative)
मठग्रामेषु (locative plural)

desc

Prakrit: *𑀫𑀝𑁆𑀞𑀕𑁆𑀕𑀸𑀫 (*maṭṭhaggāma), *𑀫𑀟𑁆𑀠𑀕𑁆𑀕𑀸𑀫 (*maḍḍhaggāma)

Konkani:

Devanagari script: मडगांव (maḍgāuva)

Kannada script: ಮಡಗಾಂವ್ (maḍagāṃv)

Latin script: Moddganv

Marathi: मडगाव (maḍgāv)

/mɐ.ʈʰɐɡˈɾɑː.mɐ/

Tatpuruṣa compound of मठ (maṭha) + ग्राम (grāma), literally “village of monastries”.

com

मठग्रामं तथा चान्ये गोमांताख्ये च पर्वते

1876, Joseph Gerson Cunha, Notes on the History and Antiquities of Chaul and Bassein, Thacker, Vining & Company, page 125:

[…] Maṭhagrāma and on the mountain known as Gomanta

maṭhagrāmaṃ tathā cānye gomāṃtākhye ca parvate


इन्द्रपुर

indrapura (romanization)
इन्द्रपुरम् (nominative singular)
इन्द्रपुरे (dual nominative)
इन्द्रपुराणि (nominative plural)
इन्द्रपुर (singular vocative)
इन्द्रपुरे (dual vocative)
इन्द्रपुराणि (plural vocative)
इन्द्रपुरम् (accusative singular)
इन्द्रपुरे (accusative dual)
इन्द्रपुराणि (accusative plural)
इन्द्रपुरेण (instrumental singular)
इन्द्रपुराभ्याम् (dual instrumental)
इन्द्रपुरैः (instrumental plural)
इन्द्रपुराय (dative singular)
इन्द्रपुराभ्याम् (dative dual)
इन्द्रपुरेभ्यः (dative plural)
इन्द्रपुरात् (ablative singular)
इन्द्रपुराभ्याम् (ablative dual)
इन्द्रपुरेभ्यः (ablative plural)
इन्द्रपुरस्य (genitive singular)
इन्द्रपुरयोः (dual genitive)
इन्द्रपुराणाम् (genitive plural)
इन्द्रपुरे (locative singular)
इन्द्रपुरयोः (dual locative)
इन्द्रपुरेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀇𑀁𑀤𑀧𑀼𑀭 (iṃdapura)
Hindustani: indaur
Hindi: इंदौर, इन्दौर
Urdu: اِنْدَور
→ Malayalam: ഇന്ദോർ (indōṟ)
Gujarati: ઈંદોર (īndor)
Marathi:
Devanagari script: इंदूर (indūr)
Modi script: 𑘃𑘽𑘟𑘳𑘨 (īndur)
→ Malayalam: ഇന്ദൂരം (indūraṁ)

desc

→ Khmer: ឥន្ទ្របុរៈ (ʼĕnôtrôbŏréaʼ)

→ Khmer: ឥន្ទ្របុរៈ (ʼĕnôtrôbŏréaʼ)

⇒ Malay:

(سياك سري) ايندراڤورا

سياك سري ايندراڤورا

Arabic script: (سياك سري) ايندراڤورا

Arabic script: (سياك سري) ايندراڤورا

Latin script: (Siak Sri) Inderapura

Tatpuruṣa compound of इन्द्र (indra) + पुर (pura), literally “Indra's city”.

com

इन्द्रपुरे नगरे विक्रमसिंहनामा राजपुत्रस्तस्य सहचरी रतनादेवी ।

1889, Universität Halle-Wittenberg, Dissertationen, volume 16, page 13:

In the city of Indrapura, there was a prince named Vikram Singh and his companion was Ratna Devi.

indrapure nagare vikramasiṃhanāmā rājaputrastasya sahacarī ratanādevī.

जैन उपाश्रयः इन्द्रपुरं (इन्दौर) (म.प्र.)

1970, Śubhaśīlagaṇi, Śatruñjayakalpavṛtti (Āgamoddhārakagranthamālā, no. 41), →LCCN:

jaina upāśrayaḥ indrapuraṃ (indaura) (ma.pra.)

Indore (a city in Madhya Pradesh, India)


रङ्गल

sa-noun

रङ्गल • (raṅgala) stem, m (feminine रङ्गली)

raṅgala (romanization)
रङ्गली (feminine)
रङ्गलः (nominative singular)
रङ्गलौ (dual nominative)
रङ्गलाः (nominative plural)
रङ्गल (singular vocative)
रङ्गलौ (dual vocative)
रङ्गलाः (plural vocative)
रङ्गलम् (accusative singular)
रङ्गलौ (accusative dual)
रङ्गलान् (accusative plural)
रङ्गलेन (instrumental singular)
रङ्गलाभ्याम् (dual instrumental)
रङ्गलैः (instrumental plural)
रङ्गलाय (dative singular)
रङ्गलाभ्याम् (dative dual)
रङ्गलेभ्यः (dative plural)
रङ्गलात् (ablative singular)
रङ्गलाभ्याम् (ablative dual)
रङ्गलेभ्यः (ablative plural)
रङ्गलस्य (genitive singular)
रङ्गलयोः (dual genitive)
रङ्गलानाम् (genitive plural)
रङ्गले (locative singular)
रङ्गलयोः (dual locative)
रङ्गलेषु (locative plural)

/ˈɾɐŋ.ɡɐ.l̪ɐ/

From रङ्ग (raṅga, “place for public amusement or for dramatic exhibition, theatre, play-house, stage”) + -ल (-la). Compare Gujarati રંગલો (raṅglo).

suf

रङ्गलः—ननु त्वं रुष्टोऽसि किम् ?
 रङ्गली—अथवा दुष्टोऽसि ?
 सर्वे—[मिलित्वा]
 वयं न रुष्टा न चापि दुष्टाः
 कस्यापि नो वयं तु कष्टाः ।

1978, संस्कृतप्रतिभा [saṃskṛtapratibhā], volume 12, Sahitya Akademi, →LCCN, page 62:

Joker—Are you angry?
 Jokeress—Or are you wicked?
 All—[together]
 We are neither angry nor wicked
 We are also not troublesome for anyone.