тэтхыкӏын

тэтхыкӏын • (tɛtxəkʼən)

тетхыкӏын тетхыкӏын#Adyghe

Alternative form of тетхыкӏын (tetxəkʼən)


дэтхъын

head

дэтхъын • (dɛtꭓən)


деузэндын

деузэндын • (dewuzɛndən)

to provide with (arms in particular), to supply with (material),


деугъоен

деугъоен • (dewuğʷojen)

кӏалэм мыехэр деугъуех ишагу


мэгъуен

мэгъуен • (mɛğʷujen)

Кӏалэр мэгъуе

Кӏалэр мыжъокӏэ мэгъуе

The boy is throwing with (using) a rock.

Умгъуй


егъоин

егъоин • (jeğʷojin)

jeğʷojin (romanization)
егъуин (alternative)

егъуин егъуин#Adyghe


къэугъоин

къэугъоин • (qɛwuğʷojin)

кӏалэм мыехэр къеугъоих

кӏалэм мыехэр къиугъойгъэх

мыехэр къэугъоих

къэугъой джанэхэр, къэмыугъой гъошэджыхэр

qɛwuğʷoj džanɛxɛr, qɛməwuğʷoj ğʷošɛdžəxɛr

Gather the shirts, don't gather the pants.

мыехэр къэугъоих


дэубытэн

дэубытэн • (dɛwubətɛn)

кӏалэм томэр диубэтагъ дэпкъым

Боксэр Мухьамэд Али цӏыфыхэр къурнэм деубытэшъух

Boksɛr Muḥamɛd Ali cʼəfəxɛr qʷurnɛm dewubətɛšʷux

The boxer Mohammad Ali can close people in the corner.

to arrest in, to catch in, to close someone in


деупӏэпӏэн

деупӏэпӏэн • (dewupʼɛpʼɛn)


деукъон

деукъон • (dewuqʷon)


деузэнкӏын

деузэнкӏын • (dewuzɛnkʼən)


деухьэн

деухьэн • (dewuḥɛn)


деутэн

деутэн • (dewutɛn)


деутын

деутын • (dewutən)


деусэн

деусэн • (dewusɛn)


деусын

деусын • (dewusən)


дэялъ

дэялъ • (dɛjalˢ)


деушъэн

деушъэн • (dewuŝɛn)


дефыен

дефыен • (defəjen)


дехын

дехын • (dexən)


дехьыен

дехьыен • (deḥəjen)

дэхьыен дэхьыен#Adyghe


дехьыхын

дехьыхын • (deḥəxən)

дэхьыхын дэхьыхын#Adyghe


ецэгъон

ецэгъон • (jecɛğʷon)


ечъэхын

ечъэхын • (jeĉɛxən)

Псыр ечъэхы гъогум

to run down a slope, to slide down a slope


дэшӏыхьэн

дэшӏыхьэн • (dɛšʼəḥɛn)

дэсшӏыхьагъ унэ къалэм


шын

кӏалэм ешы икӏэхьыгъэ кӏапсэм.

шы хьапщ сикӏэхьыгъэ

šə ḥapś sikʼɛḥəğɛ

къишэкӏыгъэ килэу-гырамкӏэ яшы, кӏэхьыгъэ метеркӏэ яшы

qišɛkʼəğɛ kilɛwu-ɣəramkʼɛ jašə, kʼɛḥəğɛ meterkʼɛ jašə

They measure weight with Kilograms and they measure length with meters.


дещыен

дещыен • (deśəjen)


шыхъон

шыхъон • (šəꭓʷon)

ady-verb

шыхъон • (šəꭓʷon) (^(???) please indicate transitivity!)

пхъэр анэм шэхъо

pꭓɛr anɛm šɛꭓʷo

анэр дэпкъым шыхъуагъ

anɛr dɛpqəm šəꭓʷağ


кӏэлъэтэкьын

head

кӏэлъэтэкьын • (kʼɛlˢɛtɛkʲən)

ady-verb

кӏэлъэтэкьын • (kʼɛlˢɛtɛkʲən) (^(???) please indicate transitivity!)


шыдзыен

head

шыдзыен • (šədzəjen)

дэпкъым кӏалэр шэдзиегъ

дэпкъым шэдзий

сыкъышэдзый


гъэкьэрэзын

гъэкьэрэзын • (ğɛkʲɛrɛzən)

ady-verb

гъэкьэрэзын • (ğɛkʲɛrɛzən) (transitive)

ğɛkʲɛrɛzən (romanization)
гъэчэрэзын (alternative)

гъэчэрэзын гъэчэрэзын#Adyghe

Alternative form of гъэчэрэзын (ğɛčɛrɛzən)


мэлэлэн

head

мэлэлэн • (mɛlɛlɛn)

хьэр мэлэлагъ


мэбзэен

мэбзэен • (mɛbzɛjen)

mɛbzɛjen (romanization)
бзэен (alternative)

бзэен бзэен#Adyghe


ебзэин

бзэен бзэен#Adyghe


илъэдэн

илъэдэн • (jilˢɛdɛn)

кӏалэр унэм илъэдагъ


тэгъэтӏысхьэн

тэгъэтӏысхьэн • (tɛğɛtʼəsḥɛn)

ady-verb

тэгъэтӏысхьэн • (tɛğɛtʼəsḥɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

тэгъэтӏысхь

кӏалэр тэгъэтӏысхь шым

kʼalɛr tɛğɛtʼəsḥ šəm


пысӏэн

head

пысӏэн • (pəsʼɛn) (t)

pəsʼɛn (romanization)
t (romanization)
пыцӏэн (alternative)

пыцӏэн пыцӏэн#Adyghe


пылъын

пылъын • (pəlˢən)

ӏукӏыбзэхэр пкӏэм пылъых

Кӏалэр машӏо хэгъэнэным пылъ

Сэ сомпыютэрмэ сапылъ


пытын

пытын • (pətən)

бэнанэ чыгым пыт

bɛnanɛ čəɣəm pət

мыехэр чыгым пытых

to be hanging, to be attached (Usually said about Fruits and Vegetables)


пысын

пысын • (pəsən)

кӏалэр чыгым пыс

kʼalɛr čəɣəm pəs

маймунхэр чыгым пысых

to be hanging, to be attached (Usually said about Humans and Animals)


гу рихьэн

гу рихьэн • (gʷu riḥɛn)

gʷu riḥɛn (romanization)
гу рихьан (alternative)

гу рихьан
гу рихьан#Adyghe

Alternative form of гу рихьан (gʷu riḥan)


тхын

тхын • (txən)

Сэ гущыӏэухыгъэ сэтхы

Sɛ gʷuśəʼɛwuxəğɛ sɛtxə

Тхылъ тхы

Кӏалэм гущыӏэ итхэгъ


дэсын

дэсын • (dɛsən)

Кӏалэр шаум дэс

Кӏалэр чылэм дэс

Кӏалэр къалэм дэсыгу

The boy is settling in the city for now.

Шаум дэс

Къуаджэм дэс

Кӏалэр къалэм дэсыгу


дэӏон

дэӏон • (dɛʼwon)

dɛʼwon (romanization)
мэдэӏон (alternative)

Кӏалэр мэдаӏо

Кӏалэр мэдаӏорэп

Шъукъэдаӏу цӏыфыхэр, шъукъэдаӏу псэори

Цӏыфыхэр къэдаӏох

Сикӏалэ мэдаӏорэп


къипсэн

къипсэн • (qipsɛn)

Тыгъэр унэм къепсэ

Тыгъэр унэм къипсэшъурэп

Гъэмафэм тыгъэр къепсы


къесын

къесын • (qesən)

Кӏымафэм ос къесы

Нэущы къесыт


къещхын

къещхын • (qeśxən)

Ощх къещхы


егъэтын

егъэтын • (jeğɛtən)

Пчъэр егъэт

Пчъэр егъэтыгъ

Pĉɛr jeğɛtəğ

Кӏалэм пчъэр регъэты


ӏухын

ӏухын • (ʼwuxən)

пчъэр ӏух

пчъэр ӏухэгъ

кӏалэм пчъэр ӏуехы

кӏалэм пчъэр ӏуихэгъ

кӏалэм пчъэр къуӏурегъэх

ӏанэр чъыгым ӏух

ʼanɛr ĉəɣəm ʼwux

Кӏалэм ӏэгуаоу чъыгым ӏуехы

The boy is talking the ball away from the tree.

Пхъэнтӏэкӏухэр ӏумыхых

to take something away from near something


укъэбзын

укъэбзын • (wuqɛbzən)

Кӏалэм унэр еукъэбзы

Унэр сэ сэукъэбзы

Укъэбз унэр


тхьакӏын

тхьакӏын • (tḥakʼən)

Силӏы машинэр етхьакӏы

Тхьэмгъупчэр сэтхьэкӏэгъ

Tḥɛmğʷupčɛr sɛtḥɛkʼɛğ

Бзылъфыгъэр мэтхьакӏэ

Bzəlˢfəğɛr mɛtḥakʼɛ

Хэта шъхьангъупчъэхэр зытхьакIрэр?


пылъэн

пылъэн • (pəlˢɛn)

Сэ гыкӏыгъэхэр пысэлъэх

Sɛ ɣəkʼəğɛxɛr pəsɛlˢɛx

гыкӏыгъэхэр пылъэх чъыгым

ɣəkʼəğɛxɛr pəlˢɛx ĉəɣəm


пщэрыхьан

пщэрыхьан • (pśɛrəḥan)

Сыда непэ упщэрыхьащтыр?

О электричества хьаумэ гьаза узэрыпщэрыхьэрэр?

Wo ɛlektričestva ḥawumɛ gʲaza wuzɛrəpśɛrəḥɛrɛr?

Do you cook on an electric or a gas stove?


кӏэсэн

кӏэсэн • (kʼɛsɛn)

Музыкэр уикӏаса?

Сэ кӏалэр сикӏас

Кӏалэм пшъашъэр икӏас

Сэ усикӏас


иӏэн

иӏэн • (jiʼɛn)

Мые уиӏа?

Сабыйхэр уиӏэха?

Сиӏ унэ дахэ

Сиӏэп колэ


зэдзэкӏын

зэдзэкӏын • (zɛdzɛkʼən)

Сэ тхылъхэр зэсэдзэкӏых

УрысыбзэкIэ тхылъыр адыгабзэкIэ зэдзэкIын

Wurəsəbzɛkʼɛ txəlˢər adəɣabzɛkʼɛ zɛdzɛkʼən


хэкӏотагъ

хэкӏотагъ • (xɛkʷʼotağ)

бзылъфыгъэ хэкӏотагъ

bzəlˢfəğɛ xɛkʷʼotağ

чэщыр хэкӏотагъ

čɛśər xɛkʷʼotağ


шӏоигъон

шӏоигъон • (šʷʼojiğʷon)

тшӏоигъу

тшӏоигъоп

Сэ сычъые сшӏоигъу

Sɛ səĉəje sšʷʼojiğʷu

Тэ теджэ тшIоигъу

Тутын уешъо пшӏоигъуа?

Сэ тутын сешъо сшӏоигъуагъ

Зыгорэ сшхы сшӏоигъу

Сэ зыгорэм сыкъыкӏэупчӏэ сшӏоигъу

Тэ унэм тыкIожьы тшӏоигъуагъ

Tɛ wunɛm təkʷʼoźə tšʷʼojiğʷağ

Мыщ ущышхэ пшӏоигъуа?

Məś wuśəšxɛ pšʷʼojiğʷa?

Ахэр телефонкIэ теохэ ашIоигъуагъ

Шъуиныбджэгъухэр зэжъугъэлъэгъухэ шъушӏоигъуа?

Do you want to visit friends? (said to plural)

Мыщкӏэ сыублэмэ сшӏоигъу

Сыда пчэдыжьым шъушхымэ шъушӏоигъор?

Səda pčɛdəźəm šʷušxəmɛ šʷušʷʼojiğʷor?


фэен

фэен • (fɛjen)

Тэ тфае

Тэ тыфаеп

Сыд шъузыфаер?

Ащ сыкIонэу сыфаеп

Дискотекэм шъукIонэу шъуфая?

Do you want to go to the disco? (said to plural)

Бананэ сыфай

Кӏалэр мые фай


гъэохъун

гъэохъун • (ğɛwoꭓʷun)


егъэблэгъэн

егъэблэгъэн • (jeğɛblɛğɛn)

кӏалэр тиунэ егъэблэгъ


къегъэблэгъэн

къегъэблэгъэн • (qeğɛblɛğɛn)

Ары, тэри тыкъырагъэблэгъагъ

шъукъеблагъ

кӏалэр тиунэ къегъэблагъ


гурыӏон

гурыӏон • (gʷurəʼwon)

Ахэр дэгъоу къызгурыӏох

Къэсӏорэ о къыбгурыӏуа?

Къэпӏорэ сэ сыгурыӏурэп

Адыгабзэ къыгурыӏо'

Къызгурыӏуагъэп пӏуагъэр

Къасӏорэр къыбгурыӏошъуа?

Математика къызгурыӏошъурэп


хэшӏыкӏьын

хэшӏыкӏьын • (xɛšʼəkʲʼən)

хэшӏыкӏын хэшӏыкӏын#Adyghe

Alternative form of хэшӏыкӏын (xɛšʼəkʼən)


хэшӏыкӏын

хэшӏыкӏын • (xɛšʼəkʼən)

[xaʃʼət͡ʃʼən]

Кӏалэр машинэмэ яхешӏыкӏы

Докторым узхэмэ яхешӏыкӏы

The doctor is familiar with the diseases.

Докторым узхэмэ яхишӏыкӏэгъ

The doctor was familiar with the diseases.

хэсэшӏыкӏы сомпйутэрым

to have knowledge about some technical stuff or subject, to have an understanding about a certain subject

Синыбэкӏэ ӏаеу хэсэшӏыкӏы

Кӏалэм чъыӏэу хешӏыкӏы

Kʼalɛm ĉəʼɛwu xešʼəkʼə


щыгъупшын

щыгъупшын • (śəğʷupšən)

śəğʷupšən (romanization)
пщыгъупшын (alternative)
пщыгъупшыжьын (alternative)
щыгъупшыжьын (alternative)

Сыпщыгъупшэжьи ащ зыфэбгъэзагъ

Səpśəğʷupšɛźi aś zəfɛbğɛzağ

You forgot me and turned yourself to him.

Усыщыгъупшэгъ хэт о?

Сщыгъупшагъ

Сщыгъупшагъ

Къупщымгъупшыгъэу псы ешъу

Къэсщыгъупшэгъ псы къэсхьынэу

Qɛsśəğʷupšɛğ psə qɛsḥənɛwu

Кӏалэм щыгъупшэгъ тиунэ къэкӏонэу

Лӏыжъым щыгъупшы сицӏэ

Lˢʼəẑəm śəğʷupšə sicʼɛ

Къушъущыгъупшыт шъуеджэжьнэу

You will forget to read/study again. (said to plural).

зыщыгъэгъупшын

zəśəğɛğʷupšən


къыщинэн

къыщинэн • (qəśinɛn)

Автобусым укъыщинагъа?

Кӏалэр ӏофым къыщинагъ

Лӏэр ӏофым къыщенэ

Лӏыжъэр ӏофым къыщинэт

Lˢʼəẑɛr ʼwofəm qəśinɛt

ӏофым укъыщымнэрагъомэ псынчӏэу кӏо

If you don't want to late to work go fast.

Кӏалэм пшъашъэр къыщинагъ

Псынкӏэу умчӏэмэ укъыщанэт

If you don't run fast they will surpass you by far.

Ливилкӏэ Томым сыкъыщинагъ

Tom surpassed me with the levels by far.

Укъыщэсанэ

Йусыфым ишыхэмэ къышани тыгъужъым ишхэгъ

Joseph's brothers surpassed him by far and as a result the wolf ate him.


дырын

дырын • (dərən)

Уцы такъыр дыр

Уцы такъыр къэсфэдырэп

Кӏалэм уцы такъыр едыры

Иныжъым удырыщт

Мэзым чэщэу ухахьэмэ тыгъужъмэ уадырыщт

If you enter the forest in night the wolves will devour you.


ӏукӏэн

ӏукӏэн • (ʼwukʼɛn)

Неущ тызэӏукӏэта?

Кӏалэм пшъашъэр ӏукӏагъ

Пшъашъэр къэсӏукӏагъ

Лӏым итхьэмамэ ӏокӏэ

Докторым сыӏукӏэшъутэп

Докторым сыӏукӏэшъурэп

Кӏалэр пшъашъэм ӏукӏагъ

Нэхь псынчӏэу сычъэмэ усӏукӏэт

If i will run faster i will overtake you.

Кӏэлэцӏыкӏор къэсӏукӏэшъурэп

Kʼɛlɛcʼəkʷʼor qɛsʼukʼɛšʷurɛp

Ливилкӏэ Томэр къэсӏукӏагъ

Ливилкӏэ Томым сӏукӏагъ

to overtake, to sidestep, To catch up with someone but not pass


тэчъын

тэчъын • (tɛĉən)

Кӏалэр пшъашъэм тэчъэгъ

Kʼalɛr pŝaŝɛm tɛĉɛğ

Псынчӏэу умчӏэмэ къуптэчъытых

If you don't run fast they will surpass you.

Ливилкӏэ Томэр къэстэчъы

Къэстэчъы

Тестыхымкӏэ пшъашъэмэ сатэчъыт

Кӏэлэцӏыкӏор къэстэчъышъурэп

Kʼɛlɛcʼəkʷʼor qɛstɛĉəšʷurɛp


ӏукӏыхьан

ӏукӏыхьан • (ʼwukʼəḥan)

[ʔʷət͡ʃəħaːn]

кӏэхьан кӏэхьан#Adyghe


зыгъэпсэфын

зыгъэпсэфын • (zəğɛpsɛfən)

Кӏалэм зигъэпсэфэгъ

Кӏалэм зегъэпсэфы

зыгъэпсэф

Кӏалэм зигъэпсэфрэп

кӏалэм зигъэпсэфырагъоп

Лӏым зегъэпсэфы ӏофым икъынэужь

Седжэгъахэмэ тӏэкӏу зысгъэпсэфынэу щагум сыкъикӏыщт

Sedžɛğaxɛmɛ tʼɛkʷʼu zəsğɛpsɛfənɛwu śagʷum səqikʼəśt

After I have finished studying, I will come out to the yard to rest briefly.


щыкӏэн

щыкӏэн • (śəkʼɛn)

Такси сищыкӏэт

Хьанцэ ущэкӏэ

Ḥancɛ wuśɛkʼɛ


гъэцэкӏэжьын

гъэцэкӏэжьын • (ğɛcɛkʼɛźən)

Мыр бгъэцэкӏэжьын плъэкӏыщтба?

Mər bğɛcɛkʼɛźən plˢɛkʼəśtba?

Сыхьатыр бгъэцэкIэжьын плъэкIыщта?

Səḥatər bğɛcɛkʼɛźən plˢɛkʼəśta?


къэгужъон

къэгужъон • (qɛgʷužʷon)


гузэжъон

гузэжъон • (gʷuzɛžʷon)

Кӏалэр мэгузажъо

Умыгузажъу

Ащ ӏоф иӏ, гузэжъон фае

Машинэм пае угузэжъон фае

to be anxious (about), to be uneasy (about)


мэухын

мэухын • (mɛwuxən)

Бензиныр къыухыгъ

Mыехэр мэухыгъэх

Уахътэр мэухы

Уахътэр мэухыт

Фылымэ мэухэгъ

Фылымэ мэухымэ тыгъэкӏожь

Fələmɛ mɛwuxəmɛ təğɛkʷʼoź

Псэр мэухы

Колэ мэухыгъэп


зэутэкӏын

зэутэкӏын • (zɛwutɛkʼən)

Машинэхэр зэутэкӏыгъэх

Чъыӏэ сылӏэмэ, сцэхэр зэутэкӏых

Ĉəʼɛ səlˢʼɛmɛ, scɛxɛr zɛwutɛkʼəx


еутэкӏын

еутэкӏын • (jewutɛkʼən)

Кӏалэм сеутэкӏэгъ

псынкӏэу учъымэ кӏалэм уеутэкӏыт

If you run fast you will bump into the boy.

Къэуцу! дэпкъым уеутэкӏы

Кӏалэр еутэкӏэгъ

to bump into, to knock (against), to bump (against)


еутэкӏьын

еутэкӏьын • (jewutɛkʲʼən)

еутэкӏын еутэкӏын#Adyghe

Alternative form of еутэкӏын (jewutɛkʼən)


егъэлъэгъун

егъэлъэгъун • (jeğɛlˢɛğʷun)

Сэ къыозгъэлъэгъущт

Кӏалэм ышыпхъу фылым регъэлъэгъу

Kʼalɛm əšəpꭓʷu fələm reğɛlˢɛğʷu

Егъэлъэгъу гъогор

Jeğɛlˢɛğʷu ğʷogʷor


пэплъэн

пэплъэн • (pɛplˢɛn)

Зыгорэм упэплъа?

Кӏалэм пшъашъым паплъэ

Шъукъэспаплъ

Кӏалэм cпэплъэрагъоп

Кӏалэм упэмыплъ

Кӏалэр пэплъагъ Томым, пшъашъэр пэплъэт Дэянэм

Kʼalɛr pɛplˢağ Toməm, pŝaŝɛr pɛplˢɛt Dɛjanɛm

The boy waited for Tom, the girl will wait for Diana.


зыгъэпсыкӏын

зыгъэпсыкӏын • (zəğɛpsəkʼən)

ady-verb

зыгъэпсыкӏын • (zəğɛpsəkʼən) (transitive)

zəğɛpsəkʼən (romanization)
зыгъэпскӏын (alternative)

зыгъэпскӏын зыгъэпскӏын#Adyghe

Alternative form of зыгъэпскӏын (zəğɛpskʼən)

зыгъэпсыкӏьын

zəğɛpsəkʲʼən


зыгъэпсыкӏьын

head

зыгъэпсыкӏьын • (zəğɛpsəkʲʼən)

зыгъэпсыкӏын зыгъэпсыкӏын#Adyghe

Alternative form of зыгъэпсыкӏын (zəğɛpsəkʼən)


щыгъэн

щыгъэн • (śəğɛn)

Кӏалэм джанэ щыгъ

Kʼalɛm džanɛ śəğ

Джанэ къэсщыгъ

Džanɛ qɛsśəğ

Кӏалэм джанэ щыгъэп

Kʼalɛm džanɛ śəğɛp

Гъончэджэр щыгъ

Ğʷončɛdžɛr śəğ

Кӏалэмэ яджанэхэр ящыгъэх


щылъэн

щылъэн • (śəlˢɛn)

Кӏалэм джанэ щелъэ

Джанэ щэсэлъэ

Džanɛ śɛsɛlˢɛ

Кӏалэм джанэ щилъэрэп

Джанэ джадэр щыслъэшъурэп

Гъончэджэр щылъ

Ğʷončɛdžɛr śəlˢ

Кӏалэмэ яджанэхэр щалъэх


чъыӏэ лӏэн

чъыӏэ лӏэн • (ĉəʼɛ lˢʼɛn)

ady-verb

чъыӏэ лӏэн • (ĉəʼɛ lˢʼɛn) (intransitive)

[t͡ʃəʔa ɬʼan]

From чъыӏэ (ĉəʼɛ, “cold”) + лӏэн (lˢʼɛn, “to die”); hence literally “to freeze to death”.

compound

Чэщым удэкӏмэ чъыӏэ улӏэт

Čɛśəm wudɛkʼmɛ ĉəʼɛ wulˢʼɛt

If you go out at night you will be cold.


мэтэкъон

head

мэтэкъон • (mɛtɛqʷon)

Хьалыгъор мэтакъо


мэпхъэпхъэн

мэпхъэпхъэн • (mɛpꭓɛpꭓɛn)


зэщын

зэщын • (zɛśən)

Ар мэзэщы

Ар зэщырэп

Себыгъэзащы

Кӏалэм пшъашъэр регъэзащы

Кӏалэм Серегъэзащы

Лӏыжъхэмэ урагъэзэщыт

Lˢʼəẑxɛmɛ wurağɛzɛśət


мэлэкӏэн

мэлэкӏэн • (mɛlɛkʼɛn)

Шъо шъумэлакӏа?

Шъо шъумэлакӏэба?


псы фэлӏэн

псы фэлӏэн • (psə fɛlˢʼɛn)

ady-verb

псы фэлӏэн • (psə fɛlˢʼɛn) (intransitive)

Ахэр псы фэлӏэх

Ахэр псы фалӏэхэрэп

псыфалӏэ лӏэн

psəfalˢʼɛ lˢʼɛn


зэгъэшӏэн

head

зэгъэшӏэн • (zɛğɛšʼɛn)

Зэгъашӏ!

Кӏалэм Адыгэбзэр зэрегъашӏэ

The boy is learning the Adyghe language.

Зэсэгъашӏэ

Зэтэгъашӏэ урысыбзэ

Zɛtɛğašʼɛ wurəsəbzɛ

Зэшъогъашӏэ шъупчъыкӏэ

You are learning to count. (said to plural).

Зэбгъэшӏагъэ укъэшъонэ?

Zɛbğɛšʼağɛ wuqɛšʷonɛ?

Кӏалэм зыригъэшӏагъ мэтхэнэ


упчӏэн

упчӏэн • (wupĉʼɛn)

Кӏалэр пшъашъэм еупчӏы сыд ыцӏэ

The boy is asking the girl what is her name.

усэупчӏы сыд уфае?

Томэр къысэупчӏэгъ шыдгъо сыдакӏы

Пшъашъэм сеупчӏырагъу сырикӏасэмэ

еупчӏы мэшхэтмэ


джэуап тын

джэуап тын • (džɛwap tən)

džɛwap tən (romanization)
джэуап етын (alternative)

From джэуап (džɛwap, “answer”) + етын (jetən, “to give”); hence literally “to give an answer”.

compound

Пшъашъэм кӏалэм джэуап ритыгъ

Джэуап къысэт сыд уфаемкӏэ?

Томэр джэуап кӏалэм ритыгъэп сыдигъо дэкӏыщтых

Tomɛr džɛwap kʼalɛm ritəğɛp sədiğʷo dɛkʼəśtəx

Tom didn't reply the boy about when they gonna go out.

Джэуап къысэмыт!

Пшъашъэм джэуап реты кӏалэм икӏасэмэ

The girl is replying the boy if she likes him.

Джэуап естыщт шхэщтымэ


къэгъэкӏэхьын

head

къэгъэкӏэхьын • (qɛğɛkʼɛḥən)

Тестымкӏэ джэуап тэрэзэр къэшъугъэкӏэхь

къэгъэкӏэхь мэлхэр

qɛğɛkʼɛḥ mɛlxɛr

къэсэгъэкӏэхьы чъыгыхэр

qɛsɛğɛkʼɛḥə ĉəɣəxɛr

Кӏалэм чъыгыхэр къегъэкӏэхьы

Kʼalɛm ĉəɣəxɛr qeğɛkʼɛḥə


псэун

псэун • (psɛwun)

Узыщыпсэурэр Берлина?

Ары, сызыщыпсэурэр Берлин.

Тӏэкӏу шӏагъа мыщ узыщыпсэурэр?

to live (To have permanent residence somewhere, to inhabit)


хьазырын

хьазырын • (ḥazərən)

From хьазыр (ḥazər), from Turkish hazır (“ready”), from Persian حاضر (hâzer, “ready”), from Arabic حَاضِر (ḥāḍir).

Кӏалэр дэкӏнэу хьазыр.

сыхьазыр сышхынэу

Кӏалэр дэхьэ сыхьазырэп.

Мары сыхьазырыт.

тыхьазырэгъ непэ


гъэухьазырын

гъэухьазырын • (ğɛwuḥazərən)

Кӏалэм дэкӏынэу зигъэухьазырыгъ

Кӏалэм чэщдэс егъэухьазыры

Мары сызгъэухьазырыщт

Кӏалэм еджапӏэм къыщиӏущтыхэр егъэухьазырых

Kʼalɛm jedžapʼɛm qəśiʼwuśtəxɛr jeğɛwuḥazərəx

The boy prepares the things he gonna say in school.

Тэ еджапӏэм къыщытӏощтыхэр тыгъэухьазырыгъэхэп

Tɛ jedžapʼɛm qəśətʷʼośtəxɛr təğɛwuḥazərəğɛxɛp

We didn't prepare the things we gonna say in school.


зыгъэухьазырын

зыгъэухьазырын • (zəğɛwuḥazərən)

згъэухьазыр

Кӏалэм дэкӏнэу зигъэухьазырэгъ

зысгъэухьазыры сышхынэу

Кӏалэр дэхьэ зегъэухьазыры

Мары зысзгъэухьазырыт

зытгъэухьазыргъэп непэ


кӏэупхъухьан

кӏэупхъухьан • (kʼɛwupꭓʷuḥan)

Сшъхьац къысфыкIэупхъухьан плъэкIыщта?

Кӏалэм кӏиупхъухьагъ

кӏэсыупхъухьат


упсын

упсын • (wupsən)

Кӏалэм мэлыр еупсы

Мэлыр упсы


мэпшъын

мэпшъын • (mɛpŝən)

пшъын пшъын#Adyghe


кӏежьэжьын

кӏежьэжьын • (kʼeźɛźən)

СызыкIежьэжьыгъэр кIасэ хъугъэшъ ары

СызыкIежьэжьырэр сыпшъыгъэшъ ары

Сыд шъузыкIежьэжьырэр?

Səd šʷuzəkʼeźɛźərɛr?


гъойщэен

гъойщэен • (ğʷojśɛjen)

Сыгъойщэягъ

Сыгъойщай

to become unwell; to become slightly ill


убэтэн

убэтэн • (wubɛtɛn)

Кӏалэм анэр иубэтагъ

Апчэр сэубатэ

Унэр умыубат

Кӏалэр мащинэмкӏэ дафи мащинэр иубэтагъ

Kʼalɛr maśinɛmkʼɛ dafi maśinɛr jiwubɛtağ

The boy destroyed the car by crashing with/using it.

to shatter, to destroy (cannot be repaired anymore)


псэлъыхъон

псэлъыхъон • (psɛlˢəꭓʷon)

ady-verb

псэлъыхъон • (psɛlˢəꭓʷon) (intransitive)

From псэ (psɛ, “soul”) + лъыхъун (lˢəꭓʷun, “to search”); hence literally “to search for soul”.

compound

Кӏалэр мэпсалъыхъо

Кӏалэр пшъашъэм дэпсалъыхъо

to talk a conversation with a potential romantic partner


шӏокӏьын

head

шӏокӏьын • (šʷʼokʲʼən)

шӏокӏын шӏокӏын#Adyghe


шӏокӏын

шӏокӏын • (šʷʼokʼən)

[ʃʷʼat͡ʃʼən]

Кӏалэр мыжъом шӏокӏыгъ

Kʼalɛr məžʷom šʷʼokʼəğ

Кӏалэр хьэхэмэ ашӏокӏы

Kʼalɛr ḥɛxɛmɛ ašʷʼokʼə

Укъысшӏокӏыщтэп

Wuqəsšʷʼokʼəśtɛp

Кӏалэр пшъэдэкӏыжъым шӏокӏыгъ

Kʼalɛr pŝɛdɛkʼəẑəm šʷʼokʼəğ

Кӏалэр псынкӏи иныжъым шӏокӏышъу

Because the boy is fast he can get away from the giant.


хэӏон

хэӏон • (xɛʼwon)


зэплъэхьын

зэплъэхьын • (zɛplˢɛḥən)

Кӏалэр зеплъэхьы

Зэсэплъахьы

Зыплъэхьи къэгъот джанэр


фэмэн

фэмэн • (fɛmɛn)

ady-verb

фэмэн • (fɛmɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

пэмэн пэмэн#Adyghe


пэмэн

head

пэмэн • (pɛmɛn)

ady-verb

пэмэн • (pɛmɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр мэпамэ

Хьэр кӏалэм епэмы

Умпым

Къэгъагъэм епэм

to try to smell (to try to sense a smell)


еун

Кӏалэм еуы

Шхынэр еуы

Хьэм еогъ кӏалэм игъуамэ

Къэгъагъэхэр сэуых

Qɛğağɛxɛr sɛwəx

Машӏо гъуамэ шъоуа?

Машӏо гъуамэ сэуырэп

Mašʷʼo ğʷamɛ sɛwərɛp


гу къеон

head

гу къеон • (gʷu qewon)

From гу (gʷu, “heart”) + он (won, “to hit”); hence literally “Heart hits”.

Сыгу къео

Лӏыжъым ыгу къеожьырэп

Lˢʼəẑəm əgʷu qewoźərɛp

The old-man's heart isn't beating anymore.

Сыгу джыри къео

Кӏалэм мэзым ыгу къеуи хэт

The boy is in the forest, with a heart beating.

one's heart to beat; to be having heartbeats

Фылым уигъэштэтым сыгу къыригъао

Сыгу къебгъэуагъ


ухын

ухын • (wuxən)

Кӏалэм Колэ еухы

Псэр кӏалэхэмэ яухыщт

Сышхырэ сыухыгъэп

Səšxərɛ səwuxəğɛp

Ух шхынэр

Шхынэр сэгъэух

to finish doing something, to done doing something


хэукъон

хэукъон • (xɛwuqʷon)

Кӏалэр хэукъуагъ

Сыхэукъорэп

Хэукъорэ хэтӏэры

Цӏыфы щыӏэп хэмыукъоу

There is no person that doesn't mistake.

Тестымкӏэ ухаукъо

Ухэмыукъоу джэгу


пыскӏэн

пыскӏэн • (pəskʼɛn)

pəskʼɛn (romanization)
пыскӏьэн (alternative)

кӏалэр мэпыскӏэ

сыпыскӏагъ


шъун

шъун • (šʷun)

Кӏалэр шъугъэ

Kʼalɛr šʷuğɛ

Кӏалэр ощхым егъэшъу

Сэшъу

гъэшъу кӏалэр

ğɛšʷu kʼalɛr

Тыдэкӏи сышъугъ

Tədɛkʼi səšʷuğ

Сиджанэ шъущт

Кӏэлэцӏыкӏумэ загъэшъужьы

Kʼɛlɛcʼəkʷʼumɛ zağɛšʷuźə

to get wet (usually by wet/soaked clothes)

Уцыр мэшъу

Мыӏэрысыхэр шъугъэх

Məʼɛrəsəxɛr šʷuğɛx


егупсэн

егупсэн • (jegʷupsɛn)

гупсэн гупсэн#Adyghe


фэлъэкӏын

фэлъэкӏын • (fɛlˢɛkʼən)

кӏалэм бэ фэлъэкӏыгъ

kʼalɛm bɛ fɛlˢɛkʼəğ

сыфэлъэкӏыщт ар

səfɛlˢɛkʼəśt ar

кӏалэм сымаджэу къыфэлъэкӏыщтэп мэхъыенэ

kʼalɛm səmadžɛwu qəfɛlˢɛkʼəśtɛp mɛꭓəjenɛ

the boy is not capable to move while he is sick.

нэхьыбэ мыщ ащ фэлъэкӏыщтэп

nɛḥəbɛ məś aś fɛlˢɛkʼəśtɛp

сымышхэнэ къэсфэлъэкӏыщт

səməšxɛnɛ qɛsfɛlˢɛkʼəśt

бэрэ сычъыныр къэсфэлъакӏы

bɛrɛ səĉənər qɛsfɛlˢakʼə

сыфэлъэкӏыщт ар

лӏыжъым къыфэмылъэкӏыжьэу кӏалэхэмэ ащыхьагъ

lˢʼəẑəm qəfɛməlˢɛkʼəźɛwu kʼalɛxɛmɛ aśəḥağ

The old man while couldn't bear the boys anymore yelled at them.


фэлъэкӏьын

фэлъэкӏьын • (fɛlˢɛkʲʼən)

ady-verb

фэлъэкӏьын • (fɛlˢɛkʲʼən) (intransitive)

фэлъэкӏын фэлъэкӏын#Adyghe

Alternative form of фэлъэкӏын (fɛlˢɛkʼən)


уцун

Уцу

Уцуба

Уцу укӏоу

Кӏэлэр мэуцу

О ууцугъэп

Кӏэлэр мэуцушъурэп тутын ешъонэу

Кӏэлэр къэуцогъ

Мащинэр къэуцурэп

Мэшӏокор къэуцушъутэп


укӏытэн

head

укӏытэн • (wukʼətɛn)

wukʼətɛn (romanization)
мэукӏытэн (alternative)

Кӏалэр мэукӏытэ

Сэукӏытэ

Уукӏытэрэба

Кӏалэр мэукӏытэу пшъашъэм дэгущыӏэшъурэп

Kʼalɛr mɛwukʼətɛwu pŝaŝɛm dɛgʷuśəʼɛšʷurɛp

The boy while being shy can't talk to the girl.

Кӏалэр мэукӏытэ

Умыукӏытэу къэсдэгущаӏ


укӏьытэн

укӏьытэн • (wukʲʼətɛn)

укӏытэн укӏытэн#Adyghe


шыукӏытэн

шыукӏытэн • (šəwukʼətɛn)

Усшэукӏытэ

Кӏалэм ишӏагъэм шыукӏытэ

Кӏалэр пшъашъэм шэукӏытэ


шыукӏьытэн

шыукӏьытэн • (šəwukʲʼətɛn)

шыукӏытэн шыукӏытэн#Adyghe

Alternative form of шыукӏытэн (šəwukʼətɛn)


мэбэгъон

мэбэгъон • (mɛbɛğʷon)

to multiply, to become bigger (in numbers)

чэтхэр мэбэгъох

čɛtxɛr mɛbɛğʷox


цӏэшъутэн

цӏэшъутэн • (cʼɛšʷutɛn)

cʼɛšʷutɛn (romanization)
мэцӏэшъутэн (alternative)

тэцӏэшъутыкӏын

tɛcʼɛšʷutəkʼən

Джыхашъом утэцӏэшъутэт

Кӏалэр мэцӏашъутэ

сиӏэ бэнанэр къыцӏэшъутыкӏы

siʼɛ bɛnanɛr qəcʼɛšʷutəkʼə

кӏалэр бэнанэм таучи, мэцӏэшъутагъ

The boy step on the banana and he slipped.

to slip (on flat slippery surface with low friction like wet floor, wet road, slide and etc.)

кӏалэр мэцӏэшъути гонэхьхэр елэжьгъэх

The boy lost the right way and communed sins.

кӏалэм иӏиман куачэби, псычыу мэцӏэшъутэ

kʼalɛm jiʼiman kʷačɛbi, psəčəwu mɛcʼɛšʷutɛ

Because the boy's faith isn't strong, he losses the right way fast.

to loss the right way, to do the wrong things


къэущын

къэущын • (qɛwuśən)

Кӏалэр къэущы

Кӏалэр къэущыжьышъурэп бэрэ чэщым щысымэ

Kʼalɛr qɛwuśəźəšʷurɛp bɛrɛ čɛśəm śəsəmɛ

The boy can't wake up when he stays too late at night.

Неущы пасэу укъэущыжьын фай


къэгъэущын

къэгъэущын • (qɛğɛwuśən)

Кӏалэр къэcгъэущы

Кӏалэм пшъашъэр къегъэущы

Бэрэ ушысмэ чэщым укъэсгъэущышъутэп

Bɛrɛ wušəsmɛ čɛśəm wuqɛsğɛwuśəšʷutɛp

If you stay late night I will not be able to awake you.


зэхэтэкъун

зэхэтэкъун • (zɛxɛtɛqʷun)

ady-verb

зэхэтэкъун • (zɛxɛtɛqʷun) (intransitive)

Лъэмыджэр зэхэтэкъу

Lˢɛmədžɛr zɛxɛtɛqʷu

Унэм рокет тафэмэ зэхэтэкъущт

If a rocket hits the house, it will be torn into pieces.


зэгоутын

head

зэгоутын • (zɛgʷowutən)

ady-verb

зэгоутын • (zɛgʷowutən) (^(???) please indicate transitivity!)

Бзылъфыгъэм икӏалэ заум хэукӏахьэм зэгоутэгъ

Bzəlˢfəğɛm jikʼalɛ zawum xɛwukʼaḥɛm zɛgʷowutɛğ

When the woman's child was killed in war she was in crisis.

to be torn apart emotionally, to fall apart (To be emotionally in crisis)

Кӏалэм чъыгыр зэгуеуты

to split with strength, to cleave, to rive


къэпшӏэн

head

къэпшӏэн • (qɛpšʼɛn)

ady-verb

къэпшӏэн • (qɛpšʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

къэшӏэн къэшӏэн#Adyghe


къэшӏэн

head

къэшӏэн • (qɛšʼɛn)

qɛšʼɛn (romanization)
къэпшӏэн (alternative)

Тестымкӏэ, кӏалэм джэуапхэр къишӏагъэх

In the test, The boy figured out the answers.

Къэсшӏэщт хэт мыӏэрысэр зышхыгъэр

Qɛsšʼɛśt xɛt məʼɛrəsɛr zəšxəğɛr

Джэуап тэрэзэр къэшӏэн ӏо

Къашӏ тэры сиунэ

Джы укъэсшӏэжьыгъ

Džə wuqɛsšʼɛźəğ


къэшӏэжын

къэшӏэжын • (qɛšʼɛžən)

ady-verb

къэшӏэжын • (qɛšʼɛžən) (^(???) please indicate transitivity!)

qɛšʼɛžən (romanization)
къэпшӏэжын (alternative)

Мы кӏалэр къэспшӏэжрэп

кӏалэм ицӏэ къэсшӏэжэгъ

kʼalɛm jicʼɛ qɛsšʼɛžɛğ

Сыкъэбэшӏэжа?

Səqɛbɛšʼɛža?

Сиджанэ плъыжь къэшӏэж

Sidžanɛ plˢəź qɛšʼɛž

Гущыӏэхэр къэшӏэжых

Gʷuśəʼɛxɛr qɛšʼɛžəx

Къасшӏэмэ мые къысэт

If I figure the right answer give me an apple.

Джэуап тэрэзэр къэпшӏэрагъоба?

You wanna figure the right answer right?

Мы кӏалэр къэспшӏэжрэп

кӏалэм ицӏэ къэсшӏэжэгъ тхылъымкӏэ

kʼalɛm jicʼɛ qɛsšʼɛžɛğ txəlˢəmkʼɛ

I recognized the boy's name in the book.

кӏалэм ицӏэ къэсэшӏэжы

kʼalɛm jicʼɛ qɛsɛšʼɛžə

Сыкъэбэшӏэжа?

Səqɛbɛšʼɛža?

Гущыӏэхэр къэшӏэжых

Gʷuśəʼɛxɛr qɛšʼɛžəx


къэпшӏэжын

head

къэпшӏэжын • (qɛpšʼɛžən)

ady-verb

къэпшӏэжын • (qɛpšʼɛžən) (^(???) please indicate transitivity!)

qɛpšʼɛžən (romanization)
къэшӏэжын (alternative)

къэшӏэжын къэшӏэжын#Adyghe

Alternative form of къэшӏэжын (qɛšʼɛžən)


гукъэкӏьын

head

гукъэкӏьын • (gʷuqɛkʲʼən)

[ɡʷəqakʲʼən]

From гу (gʷu, “heart”) + къэкӏьын (qɛkʲʼən, “to come from”); hence literally “to come from the heart”.

compound

гукъэкӏын гукъэкӏын#Adyghe

Alternative form of гукъэкӏын (gʷuqɛkʼən)

гукъэкӏьыжьын

gʷuqɛkʲʼəźən

гукъэгъэкӏьын

gʷuqɛğɛkʲʼən


гукъэкӏьыжьын

head

гукъэкӏьыжьын • (gʷuqɛkʲʼəźən)

ady-verb

гукъэкӏьыжьын • (gʷuqɛkʲʼəźən) (transitive)

[ɡʷəqakʲʼəʑən]

гукъэкӏыжьын гукъэкӏыжьын#Adyghe

Alternative form of гукъэкӏыжьын (gʷuqɛkʼəźən)


гъэкӏосэн

head

гъэкӏосэн • (ğɛkʷʼosɛn)

Кӏалэм ыгу къэкӏыжьыгъ машӏор зэримыгъэкӏосагъэ

Kʼalɛm əgʷu qɛkʼəźəğ mašʷʼor zɛriməğɛkʷʼosağɛ

The boy suddenly remembered he didn't extinguished the fire.

Машӏор гъэкӏуас

Mašʷʼor ğɛkʷʼas

Кӏалэм машӏор егъэкӏуасэ

Кӏалэм нэфынэр егъэкӏуасэ

Тыгъэр сыгъэкӏосэшъущтэп

Təğɛr səğɛkʷʼosɛšʷuśtɛp

Мащинэр гъэкӏуас

Сомпйутэрэр кӏалэм егъэкӏуасэ


мэкӏосэн

мэкӏосэн • (mɛkʷʼosɛn)

Машӏор мэкӏуасэ

Тыгъэр мэкӏосэтэп

Təğɛr mɛkʷʼosɛtɛp

Нафнэр мэкӏуасэ

Тыгъэр мэкӏосэтэп

Təğɛr mɛkʷʼosɛtɛp

Мащинэр мэкӏуасэ

Сомпйутэрэр къэкӏосагъ


пщыгъупшын

пщыгъупшын • (pśəğʷupšən)

[pɕəʁʷəpʃən]

щыгъупшын щыгъупшын#Adyghe

Alternative form of щыгъупшын (śəğʷupšən)


зэгоожьын

зэгоожьын • (zɛgʷowoźən)

ady-verb

зэгоожьын • (zɛgʷowoźən) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр зэгоожьы пшъашъэр мэлӏагъи

The boy is blaming himself because the girl died.

Узэмгуужь


дэщыен

head

дэщыен • (dɛśəjen)

Уиджанэ ӏэпэгъуапэхэр дэщыех


къыкӏышын

къыкӏышын • (qəkʼəšən)

ady-verb

къыкӏышын • (qəkʼəšən) (^(???) please indicate transitivity!)

qəkʼəšən (romanization)
кӏышын (alternative)

Къыкӏыш уишъхьэ укӏомэ

Сыкъыкӏыши дэпкъым сыблэгъэкӏ

Səqəkʼəši dɛpqəm səblɛğɛkʼ

Уишыхэр унашъхьэм къыкӏышых


епыджын

head

епыджын • (jepədžən)

jepədžən (romanization)
пыджэн (alternative)

Томэр кӏалэм епыджы

Уиӏэбжъанэхэмкӏэ укъсэмпыдж

Кӏалэр ӏэпхъабэхэмкӏэ късэпыджы

The boy is stabbing me with his fingers.

to stitch, to strike with pointy or sharp things, to stab (Usually done to annoy or bug someone thus it can also be to bug someone)


епыгьын

епыгьын • (jepəgʲən)

епыджын епыджын#Adyghe


пыджэн

пыджэн • (pədžɛn)

ady-verb

пыджэн • (pədžɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

pədžɛn (romanization)
епыджын (alternative)

епыджын епыджын#Adyghe


мэпыджэн

head

мэпыджэн • (mɛpədžɛn)

Томэр мэпыджэ

Кӏалэм иӏэбжъанэхэмкӏэ мэпыджэ

to strike with pointy things, to stab (Usually done to annoy or bug someone thus it can also be to bug someone)


мэпыгьэн

мэпыгьэн • (mɛpəgʲɛn)

мэпыджэн мэпыджэн#Adyghe


хэпыджэн

хэпыджэн • (xɛpədžɛn)

Томэр кӏалэм къэлэм папцӏэкӏэ хэпыджэ

Tom is stabbing the boy with a sharp pencil.

Уиӏэбжъанэхэмкӏэ укъсэхэмпыдж

Цӏыфы цӏапӏэм хэпыджы шъэжъыекӏэ иукӏэгъ

Cʼəfə cʼapʼɛm xɛpədžə ŝɛẑəjekʼɛ jiwukʼɛğ

The mean person stabbed him with a knife and killed him.


хэпыгьэн

хэпыгьэн • (xɛpəgʲɛn)

хэпыджэн хэпыджэн#Adyghe


зегъэхьын

зегъэхьын • (zeğɛḥən)

ady-verb

зегъэхьын • (zeğɛḥən) (^(???) please indicate transitivity!)

Зегъэхь о чыжьэу

Zeğɛḥ wo čəźɛwu

Зегъэхь мэу

to get lost, to go away and disappear (to beat it, to fuck off, to piss off, to bugger off) (Used to tell somebody to go away)


щыгъэзыен

head

щыгъэзыен • (śəğɛzəjen)

Кӏалэм анэр шегъэзые

Анэр хьакӏэщым шыгъэзый

Анэр шызгъэзыешъурэп унашъхьэм

I am not capable of moving the table to the roof.

Анэу о шыбгъэзыйгъэм сыфай

Мы шхынхэр шъо шышъугъэзыещт.

Анэр пыкӏэм шыгъэзыий сыблэгъэкӏ

Anɛr pəkʼɛm šəğɛzəjij səblɛğɛkʼ

Move the table away from the door and let me pass.

to put away something to another place/spot (usually to a small distance away)


зыщыгъэзыен

зыщыгъэзыен • (zəśəğɛzəjen)

ady-verb

зыщыгъэзыен • (zəśəğɛzəjen) (transitive)

Кӏалэм зышыгъэзыегъ гъогум

Kʼalɛm zəšəğɛzəjeğ ğʷogʷum

Зышыгъэзыегу

Zəšəğɛzəjegʷu

Гъогум сыблэкӏышъурэп, цӏыфыхэмэ зышагъэзыерэп

Ğʷogʷum səblɛkʼəšʷurɛp, cʼəfəxɛmɛ zəšağɛzəjerɛp

I can't pass the road, the people aren't moving from there.

Тэкӏу шыгъэзыий сыблэгъэкӏ

Tɛkʷʼu šəğɛzəjij səblɛğɛkʼ

Компьютерым зышыгъэзый

Зышышъугъэзыий сыблэшъугъэкӏ гъогум псыкӏэу!

Zəšəšʷuğɛzəjij səblɛšʷuğɛkʼ ğʷogʷum psəkʼɛwu!

Move a bit and let me pass the road fast!

to move oneself to another place/spot (Usually move a small distance from the spot oneself is standing)

щыгъэзыен

to move something/someone to another place/spot


блэгъэкӏын

head

блэгъэкӏын • (blɛğɛkʼən)

Кӏалэр унэм блэгъэкӏ

Кӏалэр пшъашъэм блигъэкӏырэп

Псыхъом псынкӏэу сыблэгъэкӏ

Кӏэлэ пщэрэр пчъэм благъэкӏырэп, о ублагъэкӏы

Kʼɛlɛ pśɛrɛr pĉɛm blağɛkʼərɛp, wo wublağɛkʼə

They aren't letting the fat boy past the door, they let you pass it.

Зыщышъугъэзыий сыблэшъугъэкӏ гъогум псынкӏэу!

Zəśəšʷuğɛzəjij səblɛšʷuğɛkʼ ğʷogʷum psənkʼɛwu!

Move aside and let me past the road fast (said to plural).

to let someone past, to let someone cross

Уахътэ кӏалэм блегъэкӏы


мэзэгъэн

мэзэгъэн • (mɛzɛğɛn)

Кӏалэр унэм мэзэгъэу исэп

Кӏалэр мэзагъэ

Кӏалэр мэзагъэрэп


езэгъын

езэгъын • (jezɛğən)

Кӏалэр унэм изагъэрэп

The boy doesn't get along inside the house.

Кӏалэр пшъашъэм езэгъырэп

The boy doesn't get along with the girl - The boy isn't fine with the girl.

Кӏалэр мащинэм езэгъырэп

Уиянэ къыуитыгъэм езыгъ

Get along with that your mother gave you - Be fine/enough with that your mother gave you.

Тестым къисхыгъэм сезэгъы

I am getting fine with what i got in the test.

Лӏымрэ шъузымрэ зэзэгъыхэрэп

Lˢʼəmrɛ šʷuzəmrɛ zɛzɛğəxɛrɛp

The man and the woman aren't getting along with each other.

Зегъэзэгъ къыуатыгъэм

Zeğɛzɛğ qəwatəğɛm

to get along with, to be fine with, to be enough with (To be enough/fine with what oneself got)


мэгубжын

мэгубжын • (mɛgʷubžən)

губжын губжын#Adyghe


губжын

губжын • (gʷubžən)

gʷubžən (romanization)
сэгубжы (first-person singular subjective)
огубжы (second-person singular subjective)
магубжы (singular subjective third-person)
тэгубжы (first-person plural subjective)
шъогубжы (plural second-person subjective)
магубжых (plural subjective third-person)
сызэгубжэжьы (first-person singular subjective)
укъысэгубжэ (first-person second-person singular subjective)
къысэгубжэ (first-person singular subjective third-person)
шъукъысэгубжэ (first-person second-person singular subjective)
къысэгубжэх (first-person singular subjective third-person)
усэгубжэ (first-person second-person singular subjective)
узэгубжэжьы (second-person singular subjective)
къыогубжэ (second-person singular subjective third-person)
утэгубжэ (first-person second-person singular subjective)
къыогубжэх (second-person singular subjective third-person)
сегубжэ (first-person singular subjective third-person)
уегубжэ (second-person singular subjective third-person)
егубжэ (singular subjective third-person)
тегубжэ (first-person singular subjective third-person)
шъуегубжэ (second-person singular subjective third-person)
егубжэх (singular subjective third-person)
укъытэгубжэ (first-person plural second-person subjective)
къытэгубжэ (first-person plural subjective third-person)
тызэгубжэжьы (first-person plural subjective)
шъукъытэгубжэ (first-person plural second-person subjective)
къытэгубжэх (first-person plural subjective third-person)
шъусэгубжэ (first-person plural second-person subjective)
къышъогубжэ (plural second-person subjective third-person)
шъутэгубжэ (first-person plural second-person subjective)
шъузэгубжэжьы (plural second-person subjective)
къышъогубжэх (plural second-person subjective third-person)
сагубжэ (first-person plural subjective third-person)
уагубжэ (plural second-person subjective third-person)
агубжэ (plural subjective third-person)
тагубжэ (first-person plural subjective third-person)
шъуагубжэ (plural second-person subjective third-person)
агубжэх (plural subjective third-person)
мэгубжын (alternative)
мэгуабжын (alternative)

ady-conj-intr-blank

сызэгубжэжьы

шъукъысэгубжэ

тызэгубжэжьы

шъукъытэгубжэ

шъузэгубжэжьы

къышъогубжэх

Угуабжа?

Кӏалэр мэгуабжы

Лӏыжъыр псынкӏэу мэгуабжы

Lˢʼəẑər psənkʼɛwu mɛgʷabžə

Лӏыжъыр гуабжэу дэкӏыгъ

Lˢʼəẑər gʷabžɛwu dɛkʼəğ

Лӏыжъыр ренэу мэгубжы

Мы хьэр мэгуабжырэп

Mə ḥɛr mɛgʷabžərɛp


фэгубжын

head

фэгубжын • (fɛgʷubžən)

fɛgʷubžən (romanization)
фэгуабжын (alternative)

Кӏалэр пшъашъэм фэгуабжэгъ

Кӏалэр пшъашъэм фэгубжы

Укъэсфэгуабжа?

Кӏэлэцыкӏум уфэмгуабж, ишӏагъэ гулъитэрэп

Kʼɛlɛcəkʷʼum wufɛmgʷabž, jišʼağɛ gʷulˢitɛrɛp

Don't get angry at the little boy, he doesn't understand what he done.

Усфэгуабжы

Усфэгуабжы

to get angry for someone, to get mad for someone,


гъэгубжын

гъэгубжын • (ğɛgʷubžən)

ğɛgʷubžən (romanization)
зэсэгъэгубжы (first-person present singular)
осэгъэгубжы (first-person present singular)
сэгъэгубжы (first-person present singular)
шъосэгъэгубжы (first-person present singular)
сэгъэгубжых (first-person present singular)
зэсэгъэгубжэгъ (first-person past singular)
усгъэгубжэгъ (first-person past singular)
сыгъэгубжэгъ (first-person past singular)
шъусгъэгубжэгъ (first-person past singular)
сыгъэгубжыгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэгубжыщт (first-person future singular)
усгъэгубжыщт (first-person future singular)
сыгъэгубжыщт (first-person future singular)
шъусгъэгубжыщт (first-person future singular)
сыгъэгубжыщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэгубжы (present singular)
зэбэгъэгубжы (present singular)
огъэгубжы (present singular)
ткъэбэгъэгубжы (plural present)
огъэгубжых (plural present)
скъэбгъэгубжэгъ (past singular)
зэбгъэгубжэгъ (past singular)
угъэгубжэгъ (past singular)
ткъэбгъэгубжэгъ (past plural)
угъэгубжыгъ (past plural)
скъэбгъэгубжыщт (future singular)
зэбгъэгубжыщт (future singular)
угъэгубжыщт (future singular)
ткъэбгъэгубжыщт (future plural)
угъэгубжыщтых (future plural)
сегъэгубжы (present singular)
уегъэгубжы (present singular)
егъэгубжы (present singular)
тегъэгубжы (plural present)
шъуегъэгубжы (plural present)
егъэгубжых (plural present)
сигъэгубжэгъ (past singular)
уигъэгубжэгъ (past singular)
игъэгубжэгъ (past singular)
тигъэгубжэгъ (past plural)
шъуигъэгубжэгъ (past plural)
игъэгубжыгъэх (past plural)
сигъэгубжыщт (future singular)
уигъэгубжыщт (future singular)
игъэгубжыщт (future singular)
тигъэгубжыщт (future plural)
шъуигъэгубжыщт (future plural)
игъэгубжыщт (future plural)
отэгъэгубжы (first-person plural present)
тэгъэгубжы (first-person plural present)
зэтэгъэгубжы (first-person plural present)
шъотэгъэгубжы (first-person plural present)
тэгъэгубжых (first-person plural present)
утгъэгубжэгъ (first-person past plural)
тыгъэгубжэгъ (first-person past plural)
тзгъэгубжэгъ (first-person past plural)
шъутгъэгубжэгъ (first-person past plural)
тыгъэгубжыгъэх (first-person past plural)
утгъэгубжыщт (first-person future plural)
тыгъэгубжыщт (first-person future plural)
тзгъэгубжыщт (first-person future plural)
шъутгъэгубжыщт (first-person future plural)
тыгъэгубжыщтых (first-person future plural)
сэшъогъэгубжы (present singular)
шъогъэгубжы (present singular)
тэшъогъэгубжы (plural present)
зэшъогъэгубжы (plural present)
шъогъэгубжых (plural present)
сышъугъэгубжэгъ (past singular)
шъугъэгубжэгъ (past singular)
тышъугъэгубжэгъ (past plural)
зэшъогъэгубжэгъ (past plural)
шъугъэгубжыгъэх (past plural)
сышъугъэгубжыщт (future singular)
шъугъэгубжыщт (future singular)
тышъугъэгубжыщт (future plural)
зэшъогъэгубжыщт (future plural)
шъугъэгубжыщт (future plural)
сагъэгубжы (present singular)
уагъэгубжы (present singular)
ягъэгубжы (present singular)
тагъэгубжы (plural present)
шъугъэгубжы (plural present)
ягъэгубжых (plural present)
сагъэгубжэгъ (past singular)
уагъэгубжэгъ (past singular)
ягъэгубжэгъ (past singular)
тагъэгубжэгъ (past plural)
шъугъэгубжэгъ (past plural)
ягъэгубжыгъэх (past plural)
сагъэгубжыщт (future singular)
уагъэгубжыщт (future singular)
ягъэгубжыщт (future singular)
тагъэгубжыщт (future plural)
шъуагъэгубжыщт (future plural)
ягъэгубжыщтых (future plural)
гъэгуабжын (alternative)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэгубжы

шъосэгъэгубжы

зэсэгъэгубжэгъ

усгъэгубжэгъ

сыгъэгубжэгъ

шъусгъэгубжэгъ

сыгъэгубжыгъэх

зэсэгъэгубжыщт

усгъэгубжыщт

сыгъэгубжыщт

шъусгъэгубжыщт

сыгъэгубжыщтых

скъэбэгъэгубжы

зэбэгъэгубжы

ткъэбэгъэгубжы

скъэбгъэгубжэгъ

зэбгъэгубжэгъ

ткъэбгъэгубжэгъ

скъэбгъэгубжыщт

зэбгъэгубжыщт

ткъэбгъэгубжыщт

угъэгубжыщтых

шъуегъэгубжы

сигъэгубжэгъ

уигъэгубжэгъ

тигъэгубжэгъ

шъуигъэгубжэгъ

игъэгубжыгъэх

сигъэгубжыщт

уигъэгубжыщт

тигъэгубжыщт

шъуигъэгубжыщт

зэтэгъэгубжы

шъотэгъэгубжы

утгъэгубжэгъ

тыгъэгубжэгъ

тзгъэгубжэгъ

шъутгъэгубжэгъ

тыгъэгубжыгъэх

утгъэгубжыщт

тыгъэгубжыщт

тзгъэгубжыщт

шъутгъэгубжыщт

тыгъэгубжыщтых

сэшъогъэгубжы

тэшъогъэгубжы

зэшъогъэгубжы

шъогъэгубжых

сышъугъэгубжэгъ

шъугъэгубжэгъ

тышъугъэгубжэгъ

зэшъогъэгубжэгъ

шъугъэгубжыгъэх

сышъугъэгубжыщт

шъугъэгубжыщт

тышъугъэгубжыщт

зэшъогъэгубжыщт

шъугъэгубжыщт

сагъэгубжэгъ

уагъэгубжэгъ

тагъэгубжэгъ

шъугъэгубжэгъ

ягъэгубжыгъэх

сагъэгубжыщт

уагъэгубжыщт

тагъэгубжыщт

шъуагъэгубжыщт

ягъэгубжыщтых

Кӏалэр гъэгуабж

Кӏалэм пшъашъэр егъэгубжы

Лӏыжъэр къэшъумыгъэгубж

Lˢʼəẑɛr qɛšʷuməğɛgʷubž

Don't make the old-man angry (said to plural).


гуеӏун

head

гуеӏун • (gʷujeʼwun)

From гу (gʷu, “heart”) + еӏун (jeʼwun, “to hear”); hence literally “The heart's hearing”.

compound

Мы кӏалэр сыгу еӏу

I like this boy; I am pleased with this boy.

Къапӏорэ тыгу еӏу

Мы кӏалэм ишӏэрэ сыгу еӏурэп

I don't like what this boy does; I am not pleased with what this boy does.

Кӏалэм шхынэр игу еӏогъ

Анэу янахь уигу еӏурэ къашт

Pick the table you are most pleased with.

Кӏалэр пшъашъэр игу еӏогъ


ӏун

head

ӏун • (ʼwun)

Мы кӏалэм иӏорэ сэӏу

Къапӏорэ тэӏурэп

Къасӏорэ оӏурэба?

Лӏыжъым имакъэ шъоӏумэ шъучӏ

Lˢʼəẑəm jimaqɛ šʷoʼwumɛ šʷuĉʼ

If you hear the old-man's voice run (said to plural).

Къасӏорэ кӏалэхэмэ яӏу дэгъу

The boys hear what i am saying cleverly.

Мэзымкӏэ цӏыфмэ уимакъэ яӏутэп

In the forest people will not hear your voice.


къэгъэӏун

къэгъэӏун • (qɛğɛʼwun)

Макъэ къэмгъэӏу блэкӏ

Кӏалэм макъэ башэ къегъэӏу

Пшынэр имакъэ нахь къэгъэӏу

Кӏалэм орэдыхэр къирегъаӏо

The boy is playing the songs (with a device/instrument).

Мыш макъэ бэу къегъэӏу

to make a sound/noise or make something do noise (Like using a device or instrument to make noise/sound for example radio)


гъын

гъын • (ğən)

Кӏалэр мэгъы

Кӏалэр лӏым фэгъы

Kʼalɛr lˢʼəm fɛğə

Умыгъ


гъэгъын

гъэгъын • (ğɛğən)

ğɛğən (romanization)
зэсэгъэгъы (first-person present singular)
осэгъэгъы (first-person present singular)
сэгъэгъы (first-person present singular)
шъосэгъэгъы (first-person present singular)
сэгъэгъых (first-person present singular)
зэсэгъэгъэгъ (first-person past singular)
усгъэгъэгъ (first-person past singular)
сыгъэгъэгъ (first-person past singular)
шъусгъэгъэгъ (first-person past singular)
сыгъэгъыгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэгъыщт (first-person future singular)
усгъэгъыщт (first-person future singular)
сыгъэгъыщт (first-person future singular)
шъусгъэгъыщт (first-person future singular)
сыгъэгъыщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэгъы (present singular)
зэбэгъэгъы (present singular)
огъэгъы (present singular)
ткъэбэгъэгъы (plural present)
огъэгъых (plural present)
скъэбгъэгъэгъ (past singular)
зэбгъэгъэгъ (past singular)
угъэгъэгъ (past singular)
ткъэбгъэгъэгъ (past plural)
угъэгъыгъ (past plural)
скъэбгъэгъыщт (future singular)
зэбгъэгъыщт (future singular)
угъэгъыщт (future singular)
ткъэбгъэгъыщт (future plural)
угъэгъыщтых (future plural)
сегъэгъы (present singular)
уегъэгъы (present singular)
егъэгъы (present singular)
тегъэгъы (plural present)
шъуегъэгъы (plural present)
егъэгъых (plural present)
сигъэгъэгъ (past singular)
уигъэгъэгъ (past singular)
игъэгъэгъ (past singular)
тигъэгъэгъ (past plural)
шъуигъэгъэгъ (past plural)
игъэгъыгъэх (past plural)
сигъэгъыщт (future singular)
уигъэгъыщт (future singular)
игъэгъыщт (future singular)
тигъэгъыщт (future plural)
шъуигъэгъыщт (future plural)
игъэгъыщт (future plural)
отэгъэгъы (first-person plural present)
тэгъэгъы (first-person plural present)
зэтэгъэгъы (first-person plural present)
шъотэгъэгъы (first-person plural present)
тэгъэгъых (first-person plural present)
утгъэгъэгъ (first-person past plural)
тыгъэгъэгъ (first-person past plural)
тзгъэгъэгъ (first-person past plural)
шъутгъэгъэгъ (first-person past plural)
тыгъэгъыгъэх (first-person past plural)
утгъэгъыщт (first-person future plural)
тыгъэгъыщт (first-person future plural)
тзгъэгъыщт (first-person future plural)
шъутгъэгъыщт (first-person future plural)
тыгъэгъыщтых (first-person future plural)
сэшъогъэгъы (present singular)
шъогъэгъы (present singular)
тэшъогъэгъы (plural present)
зэшъогъэгъы (plural present)
шъогъэгъых (plural present)
сышъугъэгъэгъ (past singular)
шъугъэгъэгъ (past singular)
тышъугъэгъэгъ (past plural)
зэшъогъэгъэгъ (past plural)
шъугъэгъыгъэх (past plural)
сышъугъэгъыщт (future singular)
шъугъэгъыщт (future singular)
тышъугъэгъыщт (future plural)
зэшъогъэгъыщт (future plural)
шъугъэгъыщт (future plural)
сагъэгъы (present singular)
уагъэгъы (present singular)
ягъэгъы (present singular)
тагъэгъы (plural present)
шъугъэгъы (plural present)
ягъэгъых (plural present)
сагъэгъэгъ (past singular)
уагъэгъэгъ (past singular)
ягъэгъэгъ (past singular)
тагъэгъэгъ (past plural)
шъугъэгъэгъ (past plural)
ягъэгъыгъэх (past plural)
сагъэгъыщт (future singular)
уагъэгъыщт (future singular)
ягъэгъыщт (future singular)
тагъэгъыщт (future plural)
шъуагъэгъыщт (future plural)
ягъэгъыщтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэгъэгъ

шъусгъэгъэгъ

сыгъэгъыгъэх

зэсэгъэгъыщт

шъусгъэгъыщт

сыгъэгъыщтых

скъэбэгъэгъы

ткъэбэгъэгъы

скъэбгъэгъэгъ

ткъэбгъэгъэгъ

скъэбгъэгъыщт

ткъэбгъэгъыщт

шъуигъэгъэгъ

шъуигъэгъыщт

шъутгъэгъэгъ

тыгъэгъыгъэх

шъутгъэгъыщт

тыгъэгъыщтых

сышъугъэгъэгъ

тышъугъэгъэгъ

зэшъогъэгъэгъ

шъугъэгъыгъэх

сышъугъэгъыщт

тышъугъэгъыщт

зэшъогъэгъыщт

шъуагъэгъыщт

Кӏалэм пшъашъэр егъэгъы

Kʼalɛm pŝaŝɛr jeğɛğə

Кӏалэр умгъэгъ

Кӏалэцӏыкӏор угъэгъы

Kʼalɛcʼəkʷʼor wuğɛğə


мэон

head

мэон • (mɛwon)

кӏалэм унэ пшахъоу ишӏыгъэ мэот къещхымэ

kʼalɛm wunɛ pšaꭓʷowu jišʼəğɛ mɛwot qeśxəmɛ

The boy's house sand will get ruined when it will rain.

уикомпыйотэр мэуагъ

(slang) to go all out and do something straightforward that might be embarrassing

(slang) something to be really noticeable to the point you can't ignore it

Alternative form of он (won)


фэрэхьатын

фэрэхьатын • (fɛrɛḥatən)

Къупфэрэхьата зэрэ ушысэ

Are you comfortable with the way you are sitting?

Къэсфэрэхьат унэр

Кӏалэм джанэр фэрэхьат


гъэушӏоин

гъэушӏоин • (ğɛwušʷʼojin)

Джанэр умыгъэушӏой

Джанэр егъэушӏои

Фаилэр гъэушӏой

Кӏалэм тхыгъэр егъэушӏои


иушӏоин

иушӏоин • (jiwušʷʼojin)

лъым джанэ еушӏои

псыжъым укъиушӏоит

чэтыум уиушӏоит


дэфэн

дэфэн • (dɛfɛn)

Мащинэр дафи исхэр мэукӏыгъэх

The car crashed and the people inside died.

Мащинэр псыкӏэу угъакӏэмэ удэфэт

If you drive the car fast you will crash.

Кӏалэм байсикылымкӏэ дэфагъ

The boy crashed with (using) the bicycle.

ӏэгуаур унэм ыкӏыб дафагъ


дэфын

дэфын • (dɛfən)

Мащинэр дафи исхэр мэукӏыгъэх

Мащинэр псыкӏэу угъакӏэмэ удэфэт

Кӏалэм байсикылымкӏэ дэфагъ


фэпшэн

фэпшэн • (fɛpšɛn)

фэпщэн фэпщэн#Adyghe


зтэгъэкӏэн

зтэгъэкӏэн • (ztɛğɛkʼɛn)

Кӏалэм дэпкъым зтигъэкӏагъ

Машинэ шӏоим зтэмгъакӏ


мэтхъэжьын

мэтхъэжьын • (mɛtꭓɛźən)

тхъэжьын тхъэжьын#Adyghe


гъэлыджын

гъэлыджын • (ğɛlədžən)

ğɛlədžən (romanization)
гъэлыгьын (alternative)

кӏалэм пшъашъэр егъэлыджы

чэтыухэмэ сагъэлыджы

čɛtəwuxɛmɛ sağɛlədžə


мэлыджын

мэлыджын • (mɛlədžən)

mɛlədžən (romanization)
мэлыгьын (alternative)

лыджын лыджын#Adyghe


мэчъыен

мэчъыен • (mɛĉəjen)

mɛĉəjen (romanization)
чъыен (alternative)

чъыен чъыен#Adyghe


тхэн

тхэн • (txɛn)

txɛn (romanization)
мэтхэн (alternative)

Кӏалэр матхэ

Ар мэтхагъ


мэтхэн

мэтхэн • (mɛtxɛn)

mɛtxɛn (romanization)
тхэн (alternative)

тхэн тхэн#Adyghe


еплъын

еплъын • (jeplˢən)

плъэн плъэн#Adyghe


мэплъэн

мэплъэн • (mɛplˢɛn)

Кӏалэр маплъэ

Лӏыжъ нэшӏур мэплъэшъурэп

Lˢʼəẑ nɛšʷʼur mɛplˢɛšʷurɛp


утэшъон

утэшъон • (wutɛšʷon)

wutɛšʷon (romanization)
мэутэшъон (alternative)

Кӏалэр мэутэшъуагъ

Кӏалэр бирэ ешъи мэутэшъуагъ


мэутэшъон

мэутэшъон • (mɛwutɛšʷon)

mɛwutɛšʷon (romanization)
утэшъон (alternative)

утэшъон утэшъон#Adyghe


гъэутэшъон

гъэутэшъон • (ğɛwutɛšʷon)

Кӏалэр гъэуташъу

Кӏалэм Томэр игъэуташъуагъ

Мо кӏалэр агъэутэшъуагъ, шхын лъапӏэ ехъурэ ышхыжьырэп

Mo kʼalɛr ağɛwutɛšʷağ, šxən lˢapʼɛ jeꭓʷurɛ əšxəźərɛp

They spoiled that kid, he doesn't eat anything than expensive food anymore.

Пшъэшъэ дахэр къэгъэуташъу

Make the beautiful girl attracted to you.

to make someone attracted to you (usually by humor)


шъуты лэн

шъуты лэн • (šʷutə lɛn)

From шъуты (šʷutə, “buttock”) + лэн (lɛn, “to color”); hence literally “to color one's butt”.

compound

Кӏалэм пшъашъэм ишъуты илагъ

Сишъуты улэшъутэп

Кӏалэхэмэ яшъуты ралагъ

нэкӏо ишъуты итлэни тышъуеджэжьыт


мэшӏыкӏьэен

head

мэшӏыкӏьэен • (mɛšʼəkʲʼɛjen)

ady-verb

мэшӏыкӏьэен • (mɛšʼəkʲʼɛjen) (intransitive)

мэшӏыкӏэен мэшӏыкӏэен#Adyghe

Alternative form of мэшӏыкӏэен (mɛšʼəkʼɛjen)

гъэшӏыкӏьэен

ğɛšʼəkʲʼɛjen


зегъэунэжъыен

head

зегъэунэжъыен • (zeğɛwunɛẑəjen)

ady-verb

зегъэунэжъыен • (zeğɛwunɛẑəjen) (intransitive)

КIалэм зегъэунэжъые

One that doesn't behave well, do naughty and mischievous things. One that does trouble.


гъэшӏыкӏэен

head

гъэшӏыкӏэен • (ğɛšʼəkʼɛjen)

ady-verb

гъэшӏыкӏэен • (ğɛšʼəkʼɛjen) (intransitive)

Умыгъэшӏыкӏай.

Wuməğɛšʼəkʼaj.

Кӏалэм ишынэхьыкӏ игъэшӏыкӏэягъ.

Kʼalɛm jišənɛḥəkʼ jiğɛšʼəkʼɛjağ.

Кӏалэр умыгъэшӏыкӏай.

Лӏым кӏалэр егъэшӏыкӏаерэп.

The man doesn't allow the boy to make trouble.

to allow or make someone to be naughty and do mischievous things; to allow or make someone to do trouble

гъэшӏыкӏьэен

ğɛšʼəkʲʼɛjen


гъэлэжьэн

head

гъэлэжьэн • (ğɛlɛźɛn)

Тхьэматэм кӏалэхэр мафэм егъэлажьэх

The boss is making the boys to work in the day.

Лӏым еӏуи уигъэлэжьэщт

Tell the man and he will make you work - Tell the man and he will employee you.

Кӏалэр сэгъэлажьэ

I am making the boy work - I am employing the boy.

Сикӏалэ угъэлэжьэшъущта?

Сомпыютэрэр къыпфэгъэлажьа?

Are you capable of making the computer to work?.

to make something function, to make something work


тэуцӏэлэн

тэуцӏэлэн • (tɛwucʼɛlɛn)

теуцӏэлэн теуцӏэлэн#Adyghe

Alternative form of теуцӏэлэн (tewucʼɛlɛn)


мэджэгун

мэджэгун • (mɛdžɛgʷun)

mɛdžɛgʷun (romanization)
гьэгун (alternative)

джэгун джэгун#Adyghe


бзэен

бзэен • (bzɛjen)

Хьэр мэбзае

Хьэр кӏалэм ебзэи

Чэтыор къыопзэищт

Кӏалэр айскыримым ебзэи


гушӏон

гушӏон • (gʷušʷʼon)

gʷušʷʼon (romanization)
мэгушӏон (alternative)

Кӏалэр мэгушӏо

щыгушӏукӏын

śəgʷušʷʼukʼən

Кӏалэр мэгушӏо

Гушӏу тэкӏурэ

Gʷušʷʼu tɛkʷʼurɛ

Кӏалэр мэгушӏорэп


кьэтхъэн

кьэтхъэн • (kʲɛtꭓɛn)

чэтхъэн чэтхъэн#Adyghe


шыгугъон

шыгугъон • (šəgʷuğʷon)

Кӏалэр пшъашъэм шыгугъу

Kʼalɛr pŝaŝɛm šəgʷuğʷu

Кӏалэр къэсшыгугъу

Усшыгугъушъута къэсфэпхьынэу чатэр

Can I trust you to bring the sword to me.


ешъухъугъон

ешъухъугъон • (ješʷuꭓʷuğʷon)

ady-verb

ешъухъугъон • (ješʷuꭓʷuğʷon) (transitive)

[jaʃʷχʷəʁʷan]

Кӏалэр пшъашъэм ешъухъуагъо

Кӏалэр къысэшъухъуагъо

Kʼalɛr qəsɛšʷuꭓʷağʷo

мэшъухъугъон

mɛšʷuꭓʷuğʷon


мэшъухъугъон

head

мэшъухъугъон • (mɛšʷuꭓʷuğʷon)

ady-verb

мэшъухъугъон • (mɛšʷuꭓʷuğʷon) (intransitive)

[maʃʷχʷəʁʷan]

Кӏалэр мэшъухъуагъо

Kʼalɛr mɛšʷuꭓʷağʷo

ешъухъугъон

ješʷuꭓʷuğʷon


ешӏужьын

head

ешӏужьын • (ješʷʼuźən)

Кӏалэр пшъашъэм ешъужьы

Кӏалэр яшъужьэгъ

Kʼalɛr jašʷuźɛğ

to make up with (to resolve, forgive or smooth over an argument or fight)


ехъырхъышэн

ехъырхъышэн • (jeꭓərꭓəšɛn)

ady-verb

ехъырхъышэн • (jeꭓərꭓəšɛn) (transitive)

ехъырэхъышэн ехъырэхъышэн#Adyghe

Alternative form of ехъырэхъышэн (jeꭓərɛꭓəšɛn)


етын

head

етын • (jetən)

Кӏалэм пшъашъэм ритэгъ ӏэлъын

The young-man gave the young-woman a ring.

Къысэт ӏэгуаор

Сэ джэгуалъэр Томым есэты

Дахэу узакӏомэ бэнанэ къостыщт

If you behave well i will give you a banana.

Уишы джэгуалъэр етба

Томым ет мые

Кӏалэм джэгуалъэр къыситрэп

Кӏэлэцыкӏум цацэр емыт

Лӏым тхьэмыкӏэмэ ахъщэ яреты

Lˢʼəm tḥɛməkʼɛmɛ aꭓśɛ jaretə

Кӏалэхэмэ ямыт тимыехэр


тхьаусхэн

тхьаусхэн • (tḥawusxɛn)

tḥawusxɛn (romanization)
мэтхьаусхэн (alternative)

Кӏалэр мэтхьаусхэ

Кӏалэм иянэ фэтхьаусхэ

The boy's mother is complaining for him.

Умытхьаусхэу къуаӏорэ шӏэ

Штэ шъотхьаусхэ енэу?


мэтхьаусхэн

мэтхьаусхэн • (mɛtḥawusxɛn)

ady-verb

мэтхьаусхэн • (mɛtḥawusxɛn) (intransitive)

mɛtḥawusxɛn (romanization)
тхьаусхэн (alternative)

тхьаусхэн тхьаусхэн#Adyghe

Alternative form of тхьаусхэн (tḥawusxɛn)


еубзэн

to curry favor with, to ingratiate oneself with, to flatter


ехъопсэн

head

ехъопсэн • (jeꭓʷopsɛn)

jeꭓʷopsɛn (romanization)
хъопсэн (alternative)

хъопсэн хъопсэн#Adyghe


гъэсмэджэн

гъэсмэджэн • (ğɛsmɛdžɛn)

гъэсымэджэн гъэсымэджэн#Adyghe

Alternative form of гъэсымэджэн (ğɛsəmɛdžɛn)


фэдэн

фэдэн • (fɛdɛn)

Уы кӏалэм фэздэрэп дэкӏынэу.

Кӏалэм фидагъ ишынахьыкӏ сомпыютэрэп ӏуцӏхьэнэу.

Kʼalɛm fidağ jišənaḥəkʼ sompəjəwtɛrɛp ʼwucʼḥɛnɛwu.

The boy permit his younger brother to sit on the computer.

Мэу сыкӏу къэсфэбэда?

Уиянэ къупфеда къудэкӏыу?

Тихатэ шъушыджэгоу къушъуфаздэрэп.

I forbid you (plural) to play in our garden.

Сидоктэр къэсфидэрэп бэнанэ сишхэу.

Том, кӏалэм фад ӏашӏу ишэфнэу


енэкӏэон

енэкӏэон • (jenɛkʼɛwon)

jenɛkʼɛwon (romanization)
нэкӏэон (alternative)

нэкӏэон нэкӏэон#Adyghe


нэкӏэон

нэкӏэон • (nɛkʼɛwon)

nɛkʼɛwon (romanization)
енэкӏэон (alternative)

From the Proto-Circassian нэкӏьэон /nakʲʼawan/.

Кӏалэр пшъашъэм енэкӏао

нэкӏьэ нашъхьэ

nɛkʲʼɛ naŝḥɛ


кӏьэлъыун

кӏьэлъыун • (kʲʼɛlˢəwun)

кӏэлъыон кӏэлъыон#Adyghe

Alternative form of кӏэлъыон (kʼɛlˢəwon)


кӏэлъыкӏон

кӏэлъыкӏон • (kʼɛlˢəkʷʼon)

ady-verb

кӏэлъыкӏон • (kʼɛlˢəkʷʼon) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр лӏым кӏэлъыкӏо

Kʼalɛr lˢʼəm kʼɛlˢəkʷʼo


лъыкӏон

head

лъыкӏон • (lˢəkʷʼon)

ady-verb

лъыкӏон • (lˢəkʷʼon) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр лӏым лъэкӏо

Kʼalɛr lˢʼəm lˢɛkʷʼo

Сачӏыб удэтыу къэслъыкӏу

Заом дзэлӏыхэр ятхьэматэ лъэкӏох

In war the soldiers are following their leader.

У кӏалэм улъымыкӏу


лъыкӏошъэн

head

лъыкӏошъэн • (lˢəkʷʼoŝɛn)

Кӏалэр лӏым лъэкӏуашэ

Kʼalɛr lˢʼəm lˢɛkʷʼašɛ

to stalk (To approach slowly and quietly in order not to be discovered when getting closer)


нэкӏьэон

нэкӏьэон • (nɛkʲʼɛwon)

nɛkʲʼɛwon (romanization)
енэкӏьэон (alternative)

нэкӏэон нэкӏэон#Adyghe

нэкӏьэ нашъхьэ

nɛkʲʼɛ naŝḥɛ


енэкӏьэон

енэкӏьэон • (jenɛkʲʼɛwon)

jenɛkʲʼɛwon (romanization)
нэкьэон (alternative)

нэкӏьэон нэкӏьэон#Adyghe

Alternative form of нэкӏьэон (nɛkʲʼɛwon)


чъыетхъун

чъыетхъун • (ĉəjetꭓʷun)

ĉəjetꭓʷun (romanization)
мэчъыетхъун (alternative)

Кӏалэр мэчъыетхъу


мэчъыетхъун

мэчъыетхъун • (mɛĉəjetꭓʷun)

ady-verb

мэчъыетхъун • (mɛĉəjetꭓʷun) (intransitive)

mɛĉəjetꭓʷun (romanization)
чъыетхъун (alternative)

чъыетхъун чъыетхъун#Adyghe

Alternative form of чъыетхъун (ĉəjetꭓʷun)


егупшысэн

head

егупшысэн • (jegʷupšəsɛn)

jegʷupšəsɛn (romanization)
гупшысэн (alternative)

гупшысэн гупшысэн#Adyghe

Alternative form of гупшысэн (gʷupšəsɛn)


чӏыфэ чӏэтын

чӏыфэ чӏэтын • (ĉʼəfɛ ĉʼɛtən)

ady-verb

чӏыфэ чӏэтын • (ĉʼəfɛ ĉʼɛtən) (^(???) please indicate transitivity!)

From чӏыфэ (ĉʼəfɛ, “debt”) + чӏэтын (ĉʼɛtən, “to be under”); hence literally “To be under debt”.

compound

Кӏалэр чӏыфэ чӏэт

Kʼalɛr ĉʼəfɛ ĉʼɛt


мэкьэн

head

мэкьэн • (mɛkʲɛn)


декӏэкӏьын

декӏэкӏьын • (dekʼɛkʲʼən)

Кӏалэр къесдекӏэкӏьы

Сэсымаджэм сиянэ къэсдекӏэкӏьaгъ

to be in favor of someone, to support someone


мэукӏытэн

мэукӏытэн • (mɛwukʼətɛn)

mɛwukʼətɛn (romanization)
укӏытэн (alternative)

укӏытэн укӏытэн#Adyghe


хэӏэжьын

хэӏэжьын • (xɛʼɛźən)

Муслымхэр нэкӏмазэм пчӏыхьэм хэӏажьых

The Muslim's in the Ramadan break the fast in the evening.

Нэпчӏыхьэ лыкӏэ тыхэӏэжьыт

Nɛpĉʼəḥɛ ləkʼɛ təxɛʼɛźət

Tonight we gonna break the fast with meat.


хъыен

хъыен • (ꭓəjen)

ꭓəjen (romanization)
мэхъыен (alternative)

Кӏалэр мэхъые

Кӏэлэцыкӏор мэхъыешъуа?

Kʼɛlɛcəkʷʼor mɛꭓəješʷa?

Лӏыжъэр мэхъыешъурэп

Lˢʼəẑɛr mɛꭓəješʷurɛp

Шъухъыеба сэӏо

Нэущынэс мыжъом уеплъыгъэми мэмыхъыен

Even if you look at the rock until tomorrow it won't move.


мэхъыен

мэхъыен • (mɛꭓəjen)

mɛꭓəjen (romanization)
хъыен (alternative)

хъыен хъыен#Adyghe


зэхъокӏьын

зэхъокӏьын • (zɛꭓʷokʲʼən)

ady-verb

зэхъокӏьын • (zɛꭓʷokʲʼən) (^(???) please indicate transitivity!)

zɛꭓʷokʲʼən (romanization)
зэхъокӏын (alternative)

зэхъокӏын зэхъокӏын#Adyghe

Alternative form of зэхъокӏын (zɛꭓʷokʼən)


зэхъокӏын

head

зэхъокӏын • (zɛꭓʷokʼən)

zɛꭓʷokʼən (romanization)
зэхъокӏьын (alternative)

Кӏалэм имащинэ зихъукӏэгъ

Гьирэ зэхъокӏ

Gʲirɛ zɛꭓʷokʼ

to change something, to make something different

Лӏыжъымэ яшъхьэц ишъо фыжьэу зэхъокӏы

The old-men's hair's color are changing to white.

Томэр зышӏу зэхъокӏэгъ

Tomɛr zəšʷʼu zɛꭓʷokʼɛğ


есэн

есэн • (jesɛn)

Кӏалэр есагъ пчэдыжьым пасэу къэущыжьнэу

Kʼalɛr jesağ pčɛdəźəm pasɛwu qɛwuśəźnɛwu

The boy got used to wake early on the morning.

Сизакъоу скӏонэу сесагъ

Мощтэу ушхэу земыгъас

Бэрэ чъи уесэжьыт

Мы чъыӏэм сесэ

Mə ĉəʼɛm sesɛ

Пчъэр есэ

Пчъэр есэрэп


деӏэтаен

деӏэтаен • (deʼɛtajen)

ady-verb

деӏэтаен • (deʼɛtajen) (^(???) please indicate transitivity!)


дебзын

head

дебзын • (debzən)


дэугощын

дэугощын • (dɛwugʷośən)

ady-verb

дэугощын • (dɛwugʷośən) (^(???) please indicate transitivity!)


угощын

head

угощын • (wugʷośən)

гощын гощын#Adyghe


егукӏэн

егукӏэн • (jegʷukʼɛn)

jegʷukʼɛn (romanization)
гукӏэн (alternative)

ӏункӏэн ӏункӏэн#Adyghe


гун

гун • (gʷun)

егун егун#Adyghe


дегун

дегун • (degʷun)


дегупшысэн

дегупшысэн • (degʷupšəsɛn)


дегъэзэн

дегъэзэн • (değɛzɛn)

ady-verb

дегъэзэн • (değɛzɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

to flip over, to turn over with, to turn with, to twist with


гъэгъун

head

гъэгъун • (ğɛğʷun)

ğɛğʷun (romanization)
зэсэгъэгъу (first-person present singular)
осэгъэгъу (first-person present singular)
сэгъэгъу (first-person present singular)
шъосэгъэгъу (first-person present singular)
сэгъэгъух (first-person present singular)
зэсэгъэгъогъ (first-person past singular)
усгъэгъогъ (first-person past singular)
сыгъэгъогъ (first-person past singular)
шъусгъэгъогъ (first-person past singular)
сыгъэгъугъэх (first-person past singular)
зэсэгъэгъущт (first-person future singular)
усгъэгъущт (first-person future singular)
сыгъэгъущт (first-person future singular)
шъусгъэгъущт (first-person future singular)
сыгъэгъущтых (first-person future singular)
скъэбэгъэгъу (present singular)
зэбэгъэгъу (present singular)
огъэгъу (present singular)
ткъэбэгъэгъу (plural present)
огъэгъух (plural present)
скъэбгъэгъогъ (past singular)
зэбгъэгъогъ (past singular)
угъэгъогъ (past singular)
ткъэбгъэгъогъ (past plural)
угъэгъугъ (past plural)
скъэбгъэгъущт (future singular)
зэбгъэгъущт (future singular)
угъэгъущт (future singular)
ткъэбгъэгъущт (future plural)
угъэгъущтых (future plural)
сегъэгъу (present singular)
уегъэгъу (present singular)
егъэгъу (present singular)
тегъэгъу (plural present)
шъуегъэгъу (plural present)
егъэгъух (plural present)
сигъэгъогъ (past singular)
уигъэгъогъ (past singular)
игъэгъогъ (past singular)
тигъэгъогъ (past plural)
шъуигъэгъогъ (past plural)
игъэгъугъэх (past plural)
сигъэгъущт (future singular)
уигъэгъущт (future singular)
игъэгъущт (future singular)
тигъэгъущт (future plural)
шъуигъэгъущт (future plural)
игъэгъущт (future plural)
отэгъэгъу (first-person plural present)
тэгъэгъу (first-person plural present)
зэтэгъэгъу (first-person plural present)
шъотэгъэгъу (first-person plural present)
тэгъэгъух (first-person plural present)
утгъэгъогъ (first-person past plural)
тыгъэгъогъ (first-person past plural)
тзгъэгъогъ (first-person past plural)
шъутгъэгъогъ (first-person past plural)
тыгъэгъугъэх (first-person past plural)
утгъэгъущт (first-person future plural)
тыгъэгъущт (first-person future plural)
тзгъэгъущт (first-person future plural)
шъутгъэгъущт (first-person future plural)
тыгъэгъущтых (first-person future plural)
сэшъогъэгъу (present singular)
шъогъэгъу (present singular)
тэшъогъэгъу (plural present)
зэшъогъэгъу (plural present)
шъогъэгъух (plural present)
сышъугъэгъогъ (past singular)
шъугъэгъогъ (past singular)
тышъугъэгъогъ (past plural)
зэшъогъэгъогъ (past plural)
шъугъэгъугъэх (past plural)
сышъугъэгъущт (future singular)
шъугъэгъущт (future singular)
тышъугъэгъущт (future plural)
зэшъогъэгъущт (future plural)
шъугъэгъущт (future plural)
сагъэгъу (present singular)
уагъэгъу (present singular)
ягъэгъу (present singular)
тагъэгъу (plural present)
шъугъэгъу (plural present)
ягъэгъух (plural present)
сагъэгъогъ (past singular)
уагъэгъогъ (past singular)
ягъэгъогъ (past singular)
тагъэгъогъ (past plural)
шъугъэгъогъ (past plural)
ягъэгъугъэх (past plural)
сагъэгъущт (future singular)
уагъэгъущт (future singular)
ягъэгъущт (future singular)
тагъэгъущт (future plural)
шъуагъэгъущт (future plural)
ягъэгъущтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэгъогъ

шъусгъэгъогъ

сыгъэгъугъэх

зэсэгъэгъущт

шъусгъэгъущт

сыгъэгъущтых

скъэбэгъэгъу

ткъэбэгъэгъу

скъэбгъэгъогъ

ткъэбгъэгъогъ

скъэбгъэгъущт

ткъэбгъэгъущт

шъуигъэгъогъ

шъуигъэгъущт

шъутгъэгъогъ

тыгъэгъугъэх

шъутгъэгъущт

тыгъэгъущтых

сышъугъэгъогъ

тышъугъэгъогъ

зэшъогъэгъогъ

шъугъэгъугъэх

сышъугъэгъущт

тышъугъэгъущт

зэшъогъэгъущт

шъуагъэгъущт

Уцым псы есымтэу сыгъэгъогъ

Without giving the plant water, I dried it.

Бэнанэ башэрэ шыбгъэлъымэ угъэгъут

Bɛnanɛ bašɛrɛ šəbğɛlˢəmɛ wuğɛğʷut

If you leave a banana for too long you will rot it.

to dehydrate; to dry out; to remove water content from an object, plant or a living thing


мэгъун

head

мэгъун • (mɛğʷun)

mɛğʷun (romanization)
гъун (alternative)

гъун гъун#Adyghe


мэгъушъын

мэгъушъын • (mɛğʷuŝən)

гъушъын гъушъын#Adyghe


тэгъолъхьан

тэгъолъхьан • (tɛğʷolˢḥan)

Кӏалэр пӏэм тэгъолъхьагъ

Kʼalɛr pʼɛm tɛğʷolˢḥağ


мэгъолъын

мэгъолъын • (mɛğʷolˢən)

mɛğʷolˢən (romanization)
гъолъын (alternative)

гъолъын гъолъын#Adyghe


чӏэгъолъхьан

чӏэгъолъхьан • (ĉʼɛğʷolˢḥan)

ady-verb

чӏэгъолъхьан • (ĉʼɛğʷolˢḥan) (transitive)

[t͡ʃʼaʁʷaɬħaːn]

Чъыгы чӏэгъым сычӏэгъолъхьэ.

Ĉəɣə ĉʼɛğəm səĉʼɛğʷolˢḥɛ.


хэгъолъхьан

head

хэгъолъхьан • (xɛğʷolˢḥan)

Кӏалэр мэзым хэгъолъхьагъ


дэгъолъхьан

дэгъолъхьан • (dɛğʷolˢḥan)

Дракулэ пхъэмбаим дэгъолъхьэ.

Кӏалэр щагум дэгъолъхьагъ.


ӏогъолъхьан

ӏогъолъхьан • (ʼwoğʷolˢḥan)

ady-verb

ӏогъолъхьан • (ʼwoğʷolˢḥan) (transitive)

Къалэ тхьамышкӏыхэмэ цӏыфыхэр гъогум ӏогъуалъхьэх.

Qalɛ tḥaməškʼəxɛmɛ cʼəfəxɛr ğʷogʷum ʼwoğʷalˢḥɛx.

In poor cities people lie down near the streets.


игъолъхьан

head

игъолъхьан • (jiğʷolˢḥan)

Кӏалэр унэм игъолъхьагъ


дегъэбылъхьэн

дегъэбылъхьэн • (değɛbəlˢḥɛn)

ady-verb

дегъэбылъхьэн • (değɛbəlˢḥɛn) (transitive)

дэгъэбылъхьан дэгъэбылъхьан#Adyghe

Alternative form of дэгъэбылъхьан (dɛğɛbəlˢḥan)


чӏегъэбылъхьэн

head

чӏегъэбылъхьэн • (ĉʼeğɛbəlˢḥɛn)

ady-verb

чӏегъэбылъхьэн • (ĉʼeğɛbəlˢḥɛn) (transitive)

Кӏалэм ӏанэ чӏэгъым зчӏегъэбылъхьэ

Kʼalɛm ʼanɛ ĉʼɛğəm zĉʼeğɛbəlˢḥɛ


хегъэбылъхьэн

head

хегъэбылъхьэн • (xeğɛbəlˢḥɛn)

ady-verb

хегъэбылъхьэн • (xeğɛbəlˢḥɛn) (transitive)

Псым мыжъохэр хэзгъэбылъхьагъэх

Psəm məžʷoxɛr xɛzğɛbəlˢḥağɛx


ригъэбылъхьэн

head

ригъэбылъхьэн • (riğɛbəlˢḥɛn)

ady-verb

ригъэбылъхьэн • (riğɛbəlˢḥɛn) (transitive)

Ар унэм игъэбылъхь


тегъэбылъхьэн

head

тегъэбылъхьэн • (teğɛbəlˢḥɛn)

ady-verb

тегъэбылъхьэн • (teğɛbəlˢḥɛn) (transitive)

Кӏалэм унашъхьэм джэгуалъэр тегъэбылъхьагъ


уджэгъун

head

уджэгъун • (wudžɛğʷun)

wudžɛğʷun (romanization)
еуджэгъун (alternative)

[wəd͡ʒaʁʷən]

Кӏалэр мые еуджэгъу

Ащ сэ сеуджэгъу

Усыуджэгъунэу уфая?

Кӏалэм Томэр ыуджэгъу


еуджэгъун

еуджэгъун • (jewudžɛğʷun)

jewudžɛğʷun (romanization)
уджэгъун (alternative)

уджэгъун уджэгъун#Adyghe

Alternative form of уджэгъун (wudžɛğʷun)


джэлъын

джэлъын • (džɛlˢən)


джэлыгъон

джэлыгъон • (džɛləğʷon)

[d͡ʒaɬəʁʷan]


джэндын

джэндын • (džɛndən)


джэрыон

джэрыон • (džɛrəwon)


кӏоцӏыщыхьэн

кӏоцӏыщыхьэн • (kʷʼocʼəśəḥɛn)

ady-verb

кӏоцӏыщыхьэн • (kʷʼocʼəśəḥɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

[kʷʼat͡sʼəɕəħan]


псыхьэн

head

псыхьэн • (psəḥɛn)

ady-verb

псыхьэн • (psəḥɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


шӏошӏун

head

шӏошӏун • (šʷʼošʷʼun)

шӏошъын шӏошъын#Adyghe

шӏошӏу мэхъун

šʷʼošʷʼu mɛꭓʷun

егупсэн

to think to find a solution to a problem


шӏошӏу мэхъун

шӏошӏу мэхъун • (šʷʼošʷʼu mɛꭓʷun)

ady-verb

шӏошӏу мэхъун • (šʷʼošʷʼu mɛꭓʷun) (intransitive)

[ʃʷaʃʷ χʷən]

Кӏалэм иӏорэ пшъашъэм ишӏошӏу мэхъу

The girl is believing in what the boy tells.

Къэпӏорэ сишӏошӏу мэхъу

Qɛpʷʼorɛ sišʷʼošʷʼu mɛꭓʷu

Къэпӏорэ кӏалэм ишӏошӏу мэхъурэп

Qɛpʷʼorɛ kʼalɛm jišʷʼošʷʼu mɛꭓʷurɛp

Сэ Тхьэ сишӏошӏу мэхъу

Sɛ Tḥɛ sišʷʼošʷʼu mɛꭓʷu

А кӏалэм епӏокӏупэрэ ишӏошӏу мэхъу

A kʼalɛm jepʷʼokʷʼupɛrɛ jišʷʼošʷʼu mɛꭓʷu

That boy believes everything you told him.

шӏошӏухъунгъэ

šʷʼošʷʼuꭓʷunğɛ


кӏолӏэн

head

кӏолӏэн • (kʷʼolˢʼɛn)

kʷʼolˢʼɛn (romanization)
екӏолӏэн (alternative)

екӏолӏэн екӏолӏэн#Adyghe

Alternative form of екӏолӏэн (jekʷʼolˢʼɛn)


гъэпщын

гъэпщын • (ğɛpśən)

Кӏалэм бэлунэр егъэпщы

Бэлунэр башэу угъэпщымэ къэот

If you inflate the balloon too much it will explode.

Уилъакъо сыкъеони сгъэпщыт

to inflate, to cause something to become bigger in a round shape (usually by air)


гъэпшъын

гъэпшъын • (ğɛpŝən)

Кӏалэм сегъэпшъы

Лӏыжъым къыӏотагъ зэкӏэм тыгъэпшъыгъ

All the things the old-man told exhausted us.

Мо кӏалэхэр бэрэ сыгъэчъэнхи сыгъэпшъыщтых

Mo kʼalɛxɛr bɛrɛ səğɛĉɛnxi səğɛpŝəśtəx

I will make those boys run a lot and will tire them.

Чэщым сагъэпшъыгъэу унэм сыкъехьэжьы

Čɛśəm sağɛpŝəğɛwu wunɛm səqeḥɛźə

At night I return home while they tired me.


мэпщын

мэпщын • (mɛpśən)

пщын пщын#Adyghe


гъэшӏон

гъэшӏон • (ğɛšʷʼon)

Якъубэм Юсыфэр анахь ыгъэшӏуагъ

Джанэ уцышъохэр анахь сэгъашӏох

Томым ыкӏалэ зышӏу егъэшӏо

Toməm əkʼalɛ zəšʷʼu jeğɛšʷʼo

Ахъщэ умыгъашӏоу чӏэф

Aꭓśɛ wuməğašʷʼowu ĉʼɛf

Кӏалэм псэу иӏэр егъашӏо

Ахъщэ сэ сэгъашӏо унэ сышэфын пае


пэгъокӏын

пэгъокӏын • (pɛğʷokʼən)

Тихьакӏэхэр унэм къэсыхэмэ япэгъокӏ

When our guests arrive our house, greet them.

Мэзым сыхэлъадэм нэгъукӏыцэжъ къэспэгъокӏэгъ

Mɛzəm səxɛlˢadɛm nɛğʷukʼəcɛẑ qɛspɛğʷokʼɛğ

When I ran into the forest, a witch greeted me.

Чылэ къэтыкӏохьэу къэтпэгъокӏыгъэх тиныбджэгъухэр

Čəlɛ qɛtəkʷʼoḥɛwu qɛtpɛğʷokʼəğɛx tinəbdžɛğʷuxɛr

When we were walking around in the village we were greeted by our friends.


пэгъокӏьын

пэгъокӏьын • (pɛğʷokʲʼən)

пэгъокӏын пэгъокӏын#Adyghe

Alternative form of пэгъокӏын (pɛğʷokʼən)


ухъумэн

ухъумэн • (wuꭓʷumɛn)

А шхынэр сэ къэшъуухъумэнэу къышъостыгъагъ

I gave you that foot so that you will keep it safe. (Said to plural)

to take care of, to safeguard, to watch over

хэгъэгур ухъумэн

ынапэ ыухъумэн


еугъоин

еугъоин • (jewuğʷojin)

jewuğʷojin (romanization)
угъоин (alternative)

угъоин угъоин#Adyghe


угъоин

угъоин • (wuğʷojin)

wuğʷojin (romanization)
еугъоин (alternative)

Кӏалэм мыжъохэр еугъоих

Кӏалэхэр къэугъоихи тыджэгущт

Хасэм итхьэматэхэр зэрэугъоих

Кӏэлэцӏыкӏухэр къэугъоих

Мыжъо фыжьыхэр сэугъоих


тэкуон

тэкуон • (tɛkʷuwon)

Кӏалэм пшъашъэм тэкуо

Кӏалэр къэстэкуо


мэкуон

мэкуон • (mɛkʷuwon)

mɛkʷuwon (romanization)
куон (alternative)

куон куон#Adyghe


куон

kʷuwon (romanization)
мэкуон (alternative)

Пшъашъэр мэкуо

Лӏыр къэкуорэ шъоӏурэба?

Don't you (plural) hear the man's shouting?

Умыкуу, сиянэ къэбгъэушынэу уфая

Умыкуу, сиянэ къэбгъэушынэу уфая

Къыгъэжъ, ситхьакӏумэ укъекуо

Кӏалэхэмэ укуоми яӏурэба?

The boys aren't hearing you even when you shout?


хэгъэкӏын

хэгъэкӏын • (xɛğɛkʼən)

to allow/force someone to leave from a group

Мыжъо къэпхьырэм хэгъэкӏ

Məžʷo qɛpḥərɛm xɛğɛkʼ

Decrease the amount of rocks you are bringing.

Псэу мафэм узешъорэ хэбгъэкӏын фае

You need to low the amount of water you are drinking.


шъуен

шъуен • (šʷujen)

šʷujen (romanization)
мэшъуен (alternative)
шъуин (alternative)

шъуин шъуин#Adyghe


мэшъуен

мэшъуен • (mɛšʷujen)

mɛšʷujen (romanization)
шъуен (alternative)

шъуен шъуен#Adyghe


хэкӏьын

хэкӏьын • (xɛkʲʼən)

xɛkʲʼən (romanization)
хэкӏын (alternative)

хэкӏын хэкӏын#Adyghe


фэсакъын

фэсакъын • (fɛsaqən)

Зфэсакъ, чъыгым укъетӏэрэхыт

Be careful, you will fall down from the tree.


зыфэгъэсакъын

зыфэгъэсакъын • (zəfɛğɛsaqən)

ady-verb

зыфэгъэсакъын • (zəfɛğɛsaqən) (transitive)

Кӏалэм зыфигъэсакъэу гъогум блэкӏы

The boy passes the road while being careful.

зыфэгъэсакъ


дэхьащхын

head

дэхьащхын • (dɛḥaśxən)

ЗэкIэ ащ дэхьащхы

Zɛkʼɛ aś dɛḥaśxə

Укъыздэхьащха?

to ridicule, to mock, to make fun of; to make a fool of (someone)


дэхьыхын

дэхьыхын • (dɛḥəxən)


ебгын

ебгын • (jebɣən)

jebɣən (romanization)
бгэн (alternative)

Лӏыжьыр къыобгыгъ

Lˢʼəźər qəwobɣəğ

Лӏыр кӏалэм ыгъэчъыерэпи ебгыгъ

Lˢʼər kʼalɛm əğɛĉəjerɛpi jebɣəğ

The man is damned the boy because he does not let him sleep.

to curse someone; to damn someone; to wish something horrible for someone


къэгъэуцун

къэгъэуцун • (qɛğɛwucʷun)

Alternative form of гъэуцун (ğɛwucʷun)

Полисым укъигъэуцут

Полисым кӏалэр къигъэуцогъ


мэуцун

мэуцун • (mɛwucʷun)

уцун уцун#Adyghe


къэкӏохьын

къэкӏохьын • (qɛkʷʼoḥən)

къэкӏухьан къэкӏухьан#Adyghe

Alternative form of къэкӏухьан (qɛkʷʼuḥan)


къыдэкӏохьын

къыдэкӏохьын • (qədɛkʷʼoḥən)

ady-verb

къыдэкӏохьын • (qədɛkʷʼoḥən) (intransitive)

qədɛkʷʼoḥən (romanization)
къыдэкӏухьан (alternative)

къыдэкӏухьан къыдэкӏухьан#Adyghe

Alternative form of къыдэкӏухьан (qədɛkʷʼuḥan)


хэпкӏьэн

head

хэпкӏьэн • (xɛpkʲʼɛn)

Санэ псым хапкьэмэ егъэплъыжьыт

If you spill grape on water it will make it red.

Шхъуантӏэрэ гъожьырэ зэхапкьэхэмэ уцышъоу мэхъут

Šꭓʷantʼɛrɛ ğʷoźərɛ zɛxapkʲɛxɛmɛ wucəšʷowu mɛꭓʷut

If you spill yellow and blue into each other it will turn to green.

Псыхъ псым хапкьэмэ мэушӏоит

If you spill mud on water it will make it dirty.


хэгъэузыкӏын

хэгъэузыкӏын • (xɛğɛwuzəkʼən)

ady-verb

хэгъэузыкӏын • (xɛğɛwuzəkʼən) (transitive)

Къэсхэбгъэузыкӏы

Кӏалэм хэбэгъэузыкӏы

Лӏы лъэшым хэбгъэузыкӏышъутэп

Lˢʼə lˢɛšəm xɛbğɛwuzəkʼəšʷutɛp

to make someone feel pain or to hurt (In general)

хэгъэузыкӏьын

xɛğɛwuzəkʲʼən


хэгъэузыкӏьын

head

хэгъэузыкӏьын • (xɛğɛwuzəkʲʼən)

ady-verb

хэгъэузыкӏьын • (xɛğɛwuzəkʲʼən) (transitive)

хэгъэузыкӏын хэгъэузыкӏын#Adyghe

Alternative form of хэгъэузыкӏын (xɛğɛwuzəkʼən)

хэгъэузыкӏын

xɛğɛwuzəkʼən

хэгъэузыкӏын

xɛğɛwuzəkʼən


зэон

head

зэон • (zɛwon)

ady-verb

зэон • (zɛwon) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр Томым езао

Укъысэзэорагъуа?

Охэр къысэзэотых

Those will fight with me Tom. (transitive)

Кӏалэм уезэошъута

Дунай зао ятӏунэмкӏэ Джармынрэ Урысыемрэ зэзэуагъэх

In World War 2 Germany and Russian fought each other. (transitive)

Лӏыр заом шэзао

The man is fighting in the war. (intransitive)

Сикӏалэ мэзэонэу дэкӏэгъ

My son went out to fight. (intransitive)

Кӏалэхэр мэзэорагъох

Удэ кӏэлитӏу зэзаох

There two boys are fighting each other. (intransitive)


мэзэон

head

мэзэон • (mɛzɛwon)

зэон зэон#Adyghe


езэон

зэон зэон#Adyghe


мэбзэин

мэбзэин • (mɛbzɛjin)

бзэен бзэен#Adyghe


мэбыбын

мэбыбын • (mɛbəbən)

быбын быбын#Adyghe


мэбэнэн

мэбэнэн • (mɛbɛnɛn)

бэнэн бэнэн#Adyghe


гоуцон

гоуцон • (gʷowucʷon)

Шъукъэсгоуцуи заом тыхэхьэщт тызэгъусэу

Šʷuqɛsgʷowucʷuji zawom təxɛḥɛśt təzɛğʷusɛwu

Stand besides me and we will go to war together.

Нахьыкӏэр нахьыжъым исэмэгукӏэ гоуцоныр адыгэ хабз

Naḥəkʼɛr naḥəẑəm jisɛmɛgʷukʼɛ gʷowucʷonər adəɣɛ xabz

It is a Circassian custom for a younger to stand in the older's left.

to stand besides, to stand on the side of

Машинэм къыгоуцу


убэн

убэн • (wubɛn)

Кӏалэм ятӏэр еубэ


мэубэн

мэубэн • (mɛwubɛn)

убэн убэн#Adyghe


еубэн

убэн убэн#Adyghe


ушӏоин

ушӏоин • (wušʷʼojin)

ady-verb

ушӏоин • (wušʷʼojin) (^(???) please indicate transitivity!)


егъэзын

head

егъэзын • (jeğɛzən)

Ныом кӏалэр регъэзы ишхын ышхынэу

The old-woman forces the boy to eat her dinner.

Кӏалэр емыгъэз мэмыкӏорагъомэ

Don't force the boy if he doesn't want to go.

Сыкъырегъэзы ӏэшӏу сышхынэу

Səqəreğɛzə ʼɛšʷʼu səšxənɛwu

Кӏалэр рагъэзэгъ мэшӏкӏэенэу

Кӏалэр ебгъэсышъутэп ишӏэнэу зыфамыер

Kʼalɛr jebğɛsəšʷutɛp jišʼɛnɛwu zəfaməjer

You can't force the boy to do something he doesn't want to do.

to force someone do something (usually unwillingly)

Ешъоным сыкъырегъэзы

to have an irrational need or irresistible urge to perform some action, often despite negative consequences


егъэбэджын

егъэбэджын • (jeğɛbɛdžən)

Лӏым чъыгыхэр регъэбэджых

Lˢʼəm ĉəɣəxɛr reğɛbɛdžəx

Егъэбэдж чъыгыр

Jeğɛbɛdž ĉəɣər

Кӏалэм пхъэнтӏэкӏур ригъэбэджэгъ

Kʼalɛm pꭓɛntʼɛkʷʼur riğɛbɛdžɛğ

Кӏалэм сыригъэбэджэгъ

Kʼalɛm səriğɛbɛdžɛğ

Пхъэнтӏэкӏухэр ешъумыгъэбэджыхэу шъуаблэкӏ

Pꭓɛntʼɛkʷʼuxɛr ješʷuməğɛbɛdžəxɛwu šʷablɛkʼ

Pass the chairs without knocking them off. (Said to plural)

to knock off (To bump or hit so that something falls off)


егъэжьэн

егъэжьэн • (jeğɛźɛn)

Лӏым регъажьэ филмыр

Егъажь машинэр

Машинэр ебгъэжьэшъурэба?

Кӏалэм чъэныр ригъэжьагъ

Kʼalɛm ĉɛnər riğɛźağ

Саусырыкъо заор ригъэжьагъ


зыщыдзыен

зыщыдзыен • (zəśədzəjen)

Кӏалэм зыщыдзыегъ дэпкъым

Сомпютэрым зыщыдзый

Машинэ уфымэ гъогум ибгъу зыщыдзый

When you drive a car move away from the road's side.


зыщыгъэгъупшын

зыщыгъэгъупшын • (zəśəğɛğʷupšən)

[zəɕəʁaʁʷəpʃən]

Кӏалэм зыщыгъэгъупшы епӏокӏупэрэ

Kʼalɛm zəśəğɛğʷupšə jepʷʼokʷʼupɛrɛ

The boy is trying to forget the thing you told him.


зыщыгъэзын

зыщыгъэзын • (zəśəğɛzən)

[zəɕəʁaʁʷəpʃən]

Кӏалэм иджанэ зыщыгъэзы


щыгъэзын

щыгъэзын • (śəğɛzən)

[ɕəʁaʁʷəpʃən]

Кӏалэм иджанэ щыгъэзы

Уицуакъэхэр щыгъэзых

Лӏыр унэм къехьэжьым ищыгъыныхэр щыгъэзыхи пӏэм хэгъолъхьагъэ

Lˢʼər wunɛm qeḥɛźəm jiśəğənəxɛr śəğɛzəxi pʼɛm xɛğʷolˢḥağɛ

When the man came back home he took off his clothes and lay on the bed


гъэпсыкӏьын

гъэпсыкӏьын • (ğɛpsəkʲʼən)

ady-verb

гъэпсыкӏьын • (ğɛpsəkʲʼən) (transitive)

гъэпсыкӏын гъэпсыкӏын#Adyghe

Alternative form of гъэпсыкӏын (ğɛpsəkʼən)

зыгъэпсыкӏьын

zəğɛpsəkʲʼən


гъэлъэпӏэн

head

гъэлъэпӏэн • (ğɛlˢɛpʼɛn)

ady-verb

гъэлъэпӏэн • (ğɛlˢɛpʼɛn) (transitive)

Лӏым джэгуалъэхэр егъэлъапӏэх

Lˢʼəm džɛgʷalˢɛxɛr jeğɛlˢapʼɛx

Лӏым и хьакӏэхэ егъэлъапӏэх


хэхын

head

хэхын • (xɛxən)

Мые хэх

Take an apple. (In case the apple is among other things like other fruits for example)

Кӏалэр хым хэӏаби хихэгъ мыжъо

The boy put his hands into the sea and took a rock.

Къэцым мыжъор хэпхышъурэба?

to take something/someone from among others

Уигъусэхэр къыхэхых

Ущ хэхкӏэ ешӏа?

Гъогу янахь дэер хэпхыгъэ

Сыфаекӏупэр кӏалэхэмэ къыхахых

Кӏалэм хихырагъоп сыд тышӏэтэ.

The boy doesn't want to pick what we gonna do.


хегъэхын

хегъэхын • (xeğɛxən)

Лӏым мые зналъи хэсигъэхрэп

The man is not allowing me to take a single apple.

Кӏалэм матэм хегъэх мые

Let the boy take an apple from the basket.

to allow/force/let/make someone (to) take something/someone

Лӏым лӏыгъэкӏэ хэсигъэхыт

Lˢʼəm lˢʼəğɛkʼɛ xɛsiğɛxət

The man with great difficulty is trying to make me pick.

Кӏалэмэ зафае хагъэх

Кӏалэм пшъашъэм хырегъэхы сыд яшхытэ.

The boy letting the girl choose what they gonna eat.

to allow/force/let/make someone (to) choose or pick


хихын

хихын • (xixən)

xixən (romanization)
хэхын (alternative)

хэхын хэхын#Adyghe


хэӏэбэн

хэӏэбэн • (xɛʼɛbɛn)

Кӏалэр псым хэӏабэ

The boy is putting his hands into the water.

Кӏалэр хым хэӏаби хихэгъ мыжъо

Шхыным ухэмӏаб

Улӏымэ къэцым хэӏаб

If you are a man put your hands into the thorn.

to put one self's hands into, to touch deeply


тэӏэн

тэӏэн • (tɛʼɛn)

Анэм уиӏэ шъоикӏэ утэмыӏ

Don't touch the table with your dirty hands.

Гъучӏы фабэм кӏалэр таӏэм иӏэ къистэгъ

When the boy touched the hot iron, it burned his hands.


щыщэн

щыщэн • (śəśɛn)

Томэр Адыгэмэ ящыщ.

Кӏалэр къашъохэмэ ящыщагъэ.

Кӏалэр къалэм щыщ.

Шъыпкъэу укъэтщыщэмэ къэтдакӏу.

If you are truly one of us come with us.

Мыер пхъэшъхьэмышъхьэхэмэ ящыщ.

Məjer pꭓɛŝḥɛməŝḥɛxɛmɛ jaśəś.

Зыщыщэми дэуахьыкӏэ фэлъаӏо.

Zəśəśɛmi dɛwaḥəkʼɛ fɛlˢaʼwo.

He prays for the ones that he belong to.

У кӏалэм ишэн зыгорэми щыщэп.

That boy's behavior doesn't belong to anything.

У кӏалэр къэтщыщ, ау у пшъашъэр къэтщыщэп.

Wu kʼalɛr qɛtśəś, awu wu pŝaŝɛr qɛtśəśɛp.

That boy is one of us, but that girl is not one of us.

У лӏыр шъуукӏ, Ор къытэзаохэмэ ящыщ.

Wu lˢʼər šʷuwukʼ, Wor qətɛzawoxɛmɛ jaśəś.

Kill that man (said to plural), he is one of the people that are attacking us.

Шъусщыщэнэу сыфе.

to be a part of a group of some kind, to be belong to a group


мэмэхъэшэн

мэмэхъэшэн • (mɛmɛꭓɛšɛn)

Пшъашъэр мэмэхъашэ.

Pŝaŝɛr mɛmɛꭓašɛ.


гъэмэхъэшэн

гъэмэхъэшэн • (ğɛmɛꭓɛšɛn)

ady-verb

гъэмэхъэшэн • (ğɛmɛꭓɛšɛn) (transitive)

Кӏалэм сегъэмэхъашэ.

Сэбэгъэмэхъашэ.

Sɛbɛğɛmɛꭓašɛ.

Кӏалэм пшъашъэр егъэмэхъашэ иджанэ шъоихэмкӏэ.

Kʼalɛm pŝaŝɛr jeğɛmɛꭓašɛ jidžanɛ šʷojixɛmkʼɛ.

The boy is disgusting the girl with his dirty clothes.


утӏэтӏэн

head

утӏэтӏэн • (wutʼɛtʼɛn)

wutʼɛtʼɛn (romanization)
мэутӏэтӏэн (alternative)

мэутӏэтӏэн мэутӏэтӏэн#Adyghe

Alternative form of мэутӏэтӏэн (mɛwutʼɛtʼɛn)


мэутӏэтӏэн

мэутӏэтӏэн • (mɛwutʼɛtʼɛn)

ady-verb

мэутӏэтӏэн • (mɛwutʼɛtʼɛn) (intransitive)

mɛwutʼɛtʼɛn (romanization)
мэутӏэтӏэн (alternative)

тӏэтӏэн тӏэтӏэн#Adyghe


мэтӏэтӏэн

head

мэтӏэтӏэн • (mɛtʼɛtʼɛn)

тӏэтӏэн тӏэтӏэн#Adyghe


мэтӏатӏэ

мэтӏатӏэ • (mɛtʼatʼɛ)

ady-verb

мэтӏатӏэ • (mɛtʼatʼɛ) (^(???) please indicate transitivity!)

Зыфэсакъ шъоур мэтӏатӏэ.


тетӏэтӏэн

head

тетӏэтӏэн • (tetʼɛtʼɛn)

Шъоур анэм тетӏатӏэ.

Кӏэлэцӏыкӏур шхэу иджанэ тетӏатӏэ шъоу.

Kʼɛlɛcʼəkʷʼur šxɛwu jidžanɛ tetʼatʼɛ šʷowu.

The boy drips honey on his shirt while eating.


гъэтӏэтӏэн

гъэтӏэтӏэн • (ğɛtʼɛtʼɛn)

ady-verb

гъэтӏэтӏэн • (ğɛtʼɛtʼɛn) (transitive)

Умыгъэтӏатӏ шхынэр.

to drip (sticky substances like honey, cake and color liquid)


тэгъэтӏэтӏэн

head

тэгъэтӏэтӏэн • (tɛğɛtʼɛtʼɛn)

ady-verb

тэгъэтӏэтӏэн • (tɛğɛtʼɛtʼɛn) (transitive)

тегъэтӏэтӏэн тегъэтӏэтӏэн#Adyghe

Alternative form of тегъэтӏэтӏэн (teğɛtʼɛtʼɛn)


пытхъын

head

пытхъын • (pətꭓən)

Лӏым чъыгым икъуамэхэр петхъых

IэкIэ шэкIым питхъын фае хъугъэ

(S)he had to tear off the cloth using his hands.

to tear off (forcefully) something from something


къудыин

къудыин • (qʷudəjin)

qʷudəjin (romanization)
екъудыин (alternative)

Кӏалэм кӏапсэр екъудыи

Кӏапсэр башэу укъудыимэ зэпытхъыт

Пчъэр къудыйи ихь


екъудыин

екъудыин • (jeqʷudəjin)

jeqʷudəjin (romanization)
къудыин (alternative)

къудыин къудыин#Adyghe


прэзэн

прэзэн • (prɛzɛn)

prɛzɛn (romanization)
мэпрэзэн (alternative)

мэпрэзэн мэпрэзэн#Adyghe


гъэпрэзэн

гъэпрэзэн • (ğɛprɛzɛn)

Кӏалэр сэгъэпразэ

Щэнаут уепэмымэ угъэпрэзэщт

If you smell the poison it will dizzy you.

Сэбэгъэпразэ


мэцӏэшъутэн

мэцӏэшъутэн • (mɛcʼɛšʷutɛn)

ady-verb

мэцӏэшъутэн • (mɛcʼɛšʷutɛn) (intransitive)

mɛcʼɛšʷutɛn (romanization)
цӏэшъутэн (alternative)

цӏэшъутэн цӏэшъутэн#Adyghe

Alternative form of цӏэшъутэн (cʼɛšʷutɛn)


щыхьэн

head

щыхьэн • (śəḥɛn)

щыхьан щыхьан#Adyghe


гъэкуон

гъэкуон • (ğɛkʷuwon)

Кӏалэм пшъашъэр егъэкуо

Сыкъэмгъэкуу


гукъэкӏын

гукъэкӏын • (gʷuqɛkʼən)

[ɡʷəqat͡ʃʼən]

From гу (gʷu, “heart”) + къэкӏын (qɛkʼən, “to come from”); hence literally “to come from the heart”.

compound

Зыгори сыгукъэкӏырэп

Сыгукъэкӏыгъ хым тыхэхьанэу

I suddenly thought about the idea of us entering the sea.

Сыд угукъэкӏыгъэ ори псы чъыӏэм ухэхьанэу

Səd wugʷuqɛkʼəğɛ wori psə ĉəʼɛm wuxɛḥanɛwu

What were you thinking entering the cold water.

Кӏалэм ыгукъэкӏыгъ игъусэ пшъашъэ шӏухьафтын фырищэфынэу

Kʼalɛm əgʷuqɛkʼəğ jiğʷusɛ pŝaŝɛ šʷʼuḥaftən fəriśɛfənɛwu

The boy suddenly thought about buying a present for his girlfriend.


гукъэкӏыжьын

head

гукъэкӏыжьын • (gʷuqɛkʼəźən)

ady-verb

гукъэкӏыжьын • (gʷuqɛkʼəźən) (transitive)

[ɡʷəqat͡ʃʼəʑən]

Кӏалэм ыгукъэкӏыжьыгъ машӏор зэримыгъэкӏосагъэр

Kʼalɛm əgʷuqɛkʼəźəğ mašʷʼor zɛriməğɛkʷʼosağɛr

The boy suddenly remembered he didn't extinguished the fire.

Мо кӏалэр угукъэкӏыжьа?

Кӏалэм пшъашъэр ыгукъэкӏыжьырэп

Kʼalɛm pŝaŝɛr əgʷuqɛkʼəźərɛp

Зыгори сыгукъэкӏыжьырэп

Чэщым угукъэкӏыжьыгъа хым тхэхьанэу?

Do you suddenly remembered in the night that we should enter the sea?

гукъэкӏьыжьын

gʷuqɛkʲʼəźən


игу хэкӏын

head

игу хэкӏын • (jigʷu xɛkʼən)

ady-verb

игу хэкӏын • (jigʷu xɛkʼən) (intransitive)

[jəɡʷə xat͡ʃən]

гухэкӏын гухэкӏын#Adyghe

Alternative form of гухэкӏын (gʷuxɛkʼən)


гъэзэжьын

head

гъэзэжьын • (ğɛzɛźən)

From гъэзэн /ʁazan/ "to rotate, to turn".

Уиунэ гъэзэжь

Лӏым елъэгъум зэрэблэмкӏышъущтэ зигъэзэжьыгъ

Lˢʼəm jelˢɛğʷum zɛrɛblɛmkʼəšʷuśtɛ ziğɛzɛźəğ

When the man saw that he can't pass,he returned.


мэкӏодын

мэкӏодын • (mɛkʷʼodən)

mɛkʷʼodən (romanization)
кӏодын (alternative)

кӏодын кӏодын#Adyghe


джыджэн

джыджэн • (džədžɛn)

Мыжъор мэджыджэ

Məžʷor mɛdžədžɛ


мэджыджэн

мэджыджэн • (mɛdžədžɛn)

джыджэн джыджэн#Adyghe


еджыджэхын

еджыджэхын • (jedžədžɛxən)

Мыжъор ӏуашъхьэм еджыджэхы

Məžʷor ʼwaŝḥɛm jedžədžɛxə

ӏэгуаор еджыджэхэгъ гъогум


гъэджыджэн

гъэджыджэн • (ğɛdžədžɛn)

ady-verb

гъэджыджэн • (ğɛdžədžɛn) (transitive)

ğɛdžədžɛn (romanization)
зэсэгъэджыджэ (first-person present singular)
осэгъэджыджэ (first-person present singular)
сэгъэджыджэ (first-person present singular)
шъосэгъэджыджэ (first-person present singular)
сэгъэджыджэх (first-person present singular)
зэсэгъэджыджагъ (first-person past singular)
усгъэджыджагъ (first-person past singular)
сыгъэджыджагъ (first-person past singular)
шъусгъэджыджагъ (first-person past singular)
сыгъэджыджэгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэджыджэщт (first-person future singular)
усгъэджыджэщт (first-person future singular)
сыгъэджыджэщт (first-person future singular)
шъусгъэджыджэщт (first-person future singular)
сыгъэджыджэщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэджыджэ (present singular)
зэбэгъэджыджэ (present singular)
огъэджыджэ (present singular)
ткъэбэгъэджыджэ (plural present)
огъэджыджэх (plural present)
скъэбгъэджыджагъ (past singular)
зэбгъэджыджагъ (past singular)
угъэджыджагъ (past singular)
ткъэбгъэджыджагъ (past plural)
угъэджыджэгъ (past plural)
скъэбгъэджыджэщт (future singular)
зэбгъэджыджэщт (future singular)
угъэджыджэщт (future singular)
ткъэбгъэджыджэщт (future plural)
угъэджыджэщтых (future plural)
сегъэджыджэ (present singular)
уегъэджыджэ (present singular)
егъэджыджэ (present singular)
тегъэджыджэ (plural present)
шъуегъэджыджэ (plural present)
егъэджыджэх (plural present)
сигъэджыджагъ (past singular)
уигъэджыджагъ (past singular)
игъэджыджагъ (past singular)
тигъэджыджагъ (past plural)
шъуигъэджыджагъ (past plural)
игъэджыджэгъэх (past plural)
сигъэджыджэщт (future singular)
уигъэджыджэщт (future singular)
игъэджыджэщт (future singular)
тигъэджыджэщт (future plural)
шъуигъэджыджэщт (future plural)
игъэджыджэщт (future plural)
отэгъэджыджэ (first-person plural present)
тэгъэджыджэ (first-person plural present)
зэтэгъэджыджэ (first-person plural present)
шъотэгъэджыджэ (first-person plural present)
тэгъэджыджэх (first-person plural present)
утгъэджыджагъ (first-person past plural)
тыгъэджыджагъ (first-person past plural)
тзгъэджыджагъ (first-person past plural)
шъутгъэджыджагъ (first-person past plural)
тыгъэджыджэгъэх (first-person past plural)
утгъэджыджэщт (first-person future plural)
тыгъэджыджэщт (first-person future plural)
тзгъэджыджэщт (first-person future plural)
шъутгъэджыджэщт (first-person future plural)
тыгъэджыджэщтых (first-person future plural)
сэшъогъэджыджэ (present singular)
шъогъэджыджэ (present singular)
тэшъогъэджыджэ (plural present)
зэшъогъэджыджэ (plural present)
шъогъэджыджэх (plural present)
сышъугъэджыджагъ (past singular)
шъугъэджыджагъ (past singular)
тышъугъэджыджагъ (past plural)
зэшъогъэджыджагъ (past plural)
шъугъэджыджэгъэх (past plural)
сышъугъэджыджэщт (future singular)
шъугъэджыджэщт (future singular)
тышъугъэджыджэщт (future plural)
зэшъогъэджыджэщт (future plural)
шъугъэджыджэщт (future plural)
сагъэджыджэ (present singular)
уагъэджыджэ (present singular)
ягъэджыджэ (present singular)
тагъэджыджэ (plural present)
шъугъэджыджэ (plural present)
ягъэджыджэх (plural present)
сагъэджыджагъ (past singular)
уагъэджыджагъ (past singular)
ягъэджыджагъ (past singular)
тагъэджыджагъ (past plural)
шъугъэджыджагъ (past plural)
ягъэджыджэгъэх (past plural)
сагъэджыджэщт (future singular)
уагъэджыджэщт (future singular)
ягъэджыджэщт (future singular)
тагъэджыджэщт (future plural)
шъуагъэджыджэщт (future plural)
ягъэджыджэщтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэджыджэ

осэгъэджыджэ

шъосэгъэджыджэ

сэгъэджыджэх

зэсэгъэджыджагъ

усгъэджыджагъ

сыгъэджыджагъ

шъусгъэджыджагъ

сыгъэджыджэгъэх

зэсэгъэджыджэщт

усгъэджыджэщт

сыгъэджыджэщт

шъусгъэджыджэщт

сыгъэджыджэщтых

скъэбэгъэджыджэ

зэбэгъэджыджэ

ткъэбэгъэджыджэ

скъэбгъэджыджагъ

зэбгъэджыджагъ

угъэджыджагъ

ткъэбгъэджыджагъ

угъэджыджэгъ

скъэбгъэджыджэщт

зэбгъэджыджэщт

угъэджыджэщт

ткъэбгъэджыджэщт

угъэджыджэщтых

шъуегъэджыджэ

сигъэджыджагъ

уигъэджыджагъ

игъэджыджагъ

тигъэджыджагъ

шъуигъэджыджагъ

игъэджыджэгъэх

сигъэджыджэщт

уигъэджыджэщт

игъэджыджэщт

тигъэджыджэщт

шъуигъэджыджэщт

игъэджыджэщт

отэгъэджыджэ

зэтэгъэджыджэ

шъотэгъэджыджэ

тэгъэджыджэх

утгъэджыджагъ

тыгъэджыджагъ

тзгъэджыджагъ

шъутгъэджыджагъ

тыгъэджыджэгъэх

утгъэджыджэщт

тыгъэджыджэщт

тзгъэджыджэщт

шъутгъэджыджэщт

тыгъэджыджэщтых

сэшъогъэджыджэ

шъогъэджыджэ

тэшъогъэджыджэ

зэшъогъэджыджэ

шъогъэджыджэх

сышъугъэджыджагъ

шъугъэджыджагъ

тышъугъэджыджагъ

зэшъогъэджыджагъ

шъугъэджыджэгъэх

сышъугъэджыджэщт

шъугъэджыджэщт

тышъугъэджыджэщт

зэшъогъэджыджэщт

шъугъэджыджэщт

шъугъэджыджэ

сагъэджыджагъ

уагъэджыджагъ

ягъэджыджагъ

тагъэджыджагъ

шъугъэджыджагъ

ягъэджыджэгъэх

сагъэджыджэщт

уагъэджыджэщт

ягъэджыджэщт

тагъэджыджэщт

шъуагъэджыджэщт

ягъэджыджэщтых

ӏэгуаор къэгъэджыдж

ʼɛgʷawor qɛğɛdžədž

ӏэгуаор гъэджыдж

ʼɛgʷawor ğɛdžədž

Мыжъо джадэр умгъэджыдж


стыгъэ

head

стыгъэ • (stəğɛ)

ady-verb

стыгъэ • (stəğɛ) (^(???) please indicate transitivity!)

Шхынэр стыгъэу къысэбэта?


хьын

head

хьын • (ḥən)

Кӏалэм пхъэр ехьы

Кӏалэм мыжъохэр хым ехьых

Мыер сиятэ фэсахьы

Мыер хьы

Хьабыхэр ухьын фаех

Кӏалэм ӏанэ иныр фэхьырэп

Иусыфыр Мысыр яхьыгъ

Къэсыфэхь псы, уишы фэхь шхын

Bring me water and bring food to your brother.

Шыдым бэу фэхьыт

Šədəm bɛwu fɛḥət


плъэкӏун

плъэкӏун • (plˢɛkʷʼun)

Мыер плъэкӏу ӏэшӏумэ

Məjer plˢɛkʷʼu ʼɛšʷʼumɛ

Бэнанэ сыплъэкӏунэу сыфай

Кӏалэм кӏэхэр ыплъэкӏун фаех

Машинэу къэсхьыгъэр плъэкӏу

Тыкъауплъэкӏу тыхьазырмэ

Ауплъэкӏущт мащинэ мэлажьэмэ

Кӏалэм еплъэкӏу мащинэр мэлажьэмэ

The boy is testing of the car is working.

Мы дунаемкӏэ тхьэм пстэумкӏи теплъэкӏу

Mə dunajemkʼɛ tḥɛm pstɛwumkʼi teplˢɛkʷʼu


джыхэпкӏьэн

джыхэпкӏьэн • (džəxɛpkʲʼɛn)

ady-verb

джыхэпкӏьэн • (džəxɛpkʲʼɛn) (transitive)

džəxɛpkʲʼɛn (romanization)
жэхэпкӏэн (alternative)

жэхэпкӏэн жэхэпкӏэн#Adyghe

Alternative form of жэхэпкӏэн (žɛxɛpkʼɛn)


къэсшъхьэпкӏьэтын

head

къэсшъхьэпкӏьэтын • (qɛsŝḥɛpkʲʼɛtən)

ady-verb

къэсшъхьэпкӏьэтын • (qɛsŝḥɛpkʲʼɛtən) (intransitive)

qɛsŝḥɛpkʲʼɛtən (romanization)
къэсшъхьэпкӏэтын (alternative)

къэсшъхьэпкӏэтын къэсшъхьэпкӏэтын#Adyghe

Alternative form of къэсшъхьэпкӏэтын (qɛsŝḥɛpkʼɛtən)

къэсшъхьэпкӏэтын

qɛsŝḥɛpkʼɛtən


гъэлӏэн

head

гъэлӏэн • (ğɛlˢʼɛn)

Чэтыор уфызмэ угъэлӏэщт

If you squeeze the cat you will kill it.

Лӏым ипыйхэр егъалӏэх


мэпӏэркӏьын

мэпӏэркӏьын • (mɛpʼɛrkʲʼən)

ady-verb

мэпӏэркӏьын • (mɛpʼɛrkʲʼən) (intransitive)

пӏэркӏьын пӏэркӏьын#Adyghe

Alternative form of пӏэркӏьын (pʼɛrkʲʼən)


гъэпӏэркӏьын

head

гъэпӏэркӏьын • (ğɛpʼɛrkʲʼən)

ady-verb

гъэпӏэркӏьын • (ğɛpʼɛrkʲʼən) (transitive)

гъэпӏоркӏын гъэпӏоркӏын#Adyghe

Alternative form of гъэпӏоркӏын (ğɛpʷʼorkʼən)


уфын

head

уфын • (wufən)

Кӏалэм чатэр еуфы


гъэзалъэ

гъэзалъэ • (ğɛzalˢɛ)

ady-noun

гъэзалъэ • (ğɛzalˢɛ)


мэдэӏон

head

мэдэӏон • (mɛdɛʼwon)

mɛdɛʼwon (romanization)
дэӏон (alternative)

дэӏон дэӏон#Adyghe


едэӏун

едэӏун • (jedɛʼwun)

Кӏалэр лӏым едэӏу

Кӏалэр музикэ едэӏурэп

Къасӏорэм къедэӏу

У лӏым уемыдэӏу

Моу зэ къэдаӏу

Цӏыфыхэр ощхым едэӏух

Дзэмкӏэ дзэлӏыхэмэ ятхьэматэ едэӏух

In the military, the soldiers are obeying their caption.

Кӏалэр къысэдэӏурэп

Уанахьыжъымэ уадэӏун фае


гъэдэӏон

гъэдэӏон • (ğɛdɛʼwon)

ğɛdɛʼwon (romanization)
зэсэгъэдаӏо (first-person present singular)
осэгъэдаӏо (first-person present singular)
сэгъэдаӏо (first-person present singular)
шъосэгъэдаӏо (first-person present singular)
сэгъэдаӏох (first-person present singular)
зэсэгъэдэӏуагъ (first-person past singular)
усгъэдэӏуагъ (first-person past singular)
сыгъэдэӏуагъ (first-person past singular)
шъусгъэдэӏуагъ (first-person past singular)
сыгъэдаӏогъэх (first-person past singular)
зэсэгъэдаӏощт (first-person future singular)
усгъэдаӏощт (first-person future singular)
сыгъэдаӏощт (first-person future singular)
шъусгъэдаӏощт (first-person future singular)
сыгъэдаӏощтых (first-person future singular)
скъэбэгъэдаӏо (present singular)
зэбэгъэдаӏо (present singular)
огъэдаӏо (present singular)
ткъэбэгъэдаӏо (plural present)
огъэдаӏох (plural present)
скъэбгъэдэӏуагъ (past singular)
зэбгъэдэӏуагъ (past singular)
угъэдэӏуагъ (past singular)
ткъэбгъэдэӏуагъ (past plural)
угъэдаӏогъ (past plural)
скъэбгъэдаӏощт (future singular)
зэбгъэдаӏощт (future singular)
угъэдаӏощт (future singular)
ткъэбгъэдаӏощт (future plural)
угъэдаӏощтых (future plural)
сегъэдаӏо (present singular)
уегъэдаӏо (present singular)
егъэдаӏо (present singular)
тегъэдаӏо (plural present)
шъуегъэдаӏо (plural present)
егъэдаӏох (plural present)
сигъэдэӏуагъ (past singular)
уигъэдэӏуагъ (past singular)
игъэдэӏуагъ (past singular)
тигъэдэӏуагъ (past plural)
шъуигъэдэӏуагъ (past plural)
игъэдаӏогъэх (past plural)
сигъэдаӏощт (future singular)
уигъэдаӏощт (future singular)
игъэдаӏощт (future singular)
тигъэдаӏощт (future plural)
шъуигъэдаӏощт (future plural)
игъэдаӏощт (future plural)
отэгъэдаӏо (first-person plural present)
тэгъэдаӏо (first-person plural present)
зэтэгъэдаӏо (first-person plural present)
шъотэгъэдаӏо (first-person plural present)
тэгъэдаӏох (first-person plural present)
утгъэдэӏуагъ (first-person past plural)
тыгъэдэӏуагъ (first-person past plural)
тзгъэдэӏуагъ (first-person past plural)
шъутгъэдэӏуагъ (first-person past plural)
тыгъэдаӏогъэх (first-person past plural)
утгъэдаӏощт (first-person future plural)
тыгъэдаӏощт (first-person future plural)
тзгъэдаӏощт (first-person future plural)
шъутгъэдаӏощт (first-person future plural)
тыгъэдаӏощтых (first-person future plural)
сэшъогъэдаӏо (present singular)
шъогъэдаӏо (present singular)
тэшъогъэдаӏо (plural present)
зэшъогъэдаӏо (plural present)
шъогъэдаӏох (plural present)
сышъугъэдэӏуагъ (past singular)
шъугъэдэӏуагъ (past singular)
тышъугъэдэӏуагъ (past plural)
зэшъогъэдэӏуагъ (past plural)
шъугъэдаӏогъэх (past plural)
сышъугъэдаӏощт (future singular)
шъугъэдаӏощт (future singular)
тышъугъэдаӏощт (future plural)
зэшъогъэдаӏощт (future plural)
шъугъэдаӏощт (future plural)
сагъэдаӏо (present singular)
уагъэдаӏо (present singular)
ягъэдаӏо (present singular)
тагъэдаӏо (plural present)
шъугъэдаӏо (plural present)
ягъэдаӏох (plural present)
сагъэдэӏуагъ (past singular)
уагъэдэӏуагъ (past singular)
ягъэдэӏуагъ (past singular)
тагъэдэӏуагъ (past plural)
шъугъэдэӏуагъ (past plural)
ягъэдаӏогъэх (past plural)
сагъэдаӏощт (future singular)
уагъэдаӏощт (future singular)
ягъэдаӏощт (future singular)
тагъэдаӏощт (future plural)
шъуагъэдаӏощт (future plural)
ягъэдаӏощтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

шъосэгъэдаӏо

зэсэгъэдэӏуагъ

усгъэдэӏуагъ

сыгъэдэӏуагъ

шъусгъэдэӏуагъ

сыгъэдаӏогъэх

зэсэгъэдаӏощт

шъусгъэдаӏощт

сыгъэдаӏощтых

скъэбэгъэдаӏо

ткъэбэгъэдаӏо

скъэбгъэдэӏуагъ

зэбгъэдэӏуагъ

ткъэбгъэдэӏуагъ

скъэбгъэдаӏощт

зэбгъэдаӏощт

ткъэбгъэдаӏощт

угъэдаӏощтых

сигъэдэӏуагъ

уигъэдэӏуагъ

тигъэдэӏуагъ

шъуигъэдэӏуагъ

игъэдаӏогъэх

шъуигъэдаӏощт

шъотэгъэдаӏо

утгъэдэӏуагъ

тыгъэдэӏуагъ

тзгъэдэӏуагъ

шъутгъэдэӏуагъ

тыгъэдаӏогъэх

шъутгъэдаӏощт

тыгъэдаӏощтых

сэшъогъэдаӏо

тэшъогъэдаӏо

зэшъогъэдаӏо

сышъугъэдэӏуагъ

шъугъэдэӏуагъ

тышъугъэдэӏуагъ

зэшъогъэдэӏуагъ

шъугъэдаӏогъэх

сышъугъэдаӏощт

шъугъэдаӏощт

тышъугъэдаӏощт

зэшъогъэдаӏощт

шъугъэдаӏощт

сагъэдэӏуагъ

уагъэдэӏуагъ

тагъэдэӏуагъ

шъугъэдэӏуагъ

ягъэдаӏогъэх

шъуагъэдаӏощт

ягъэдаӏощтых

Кӏалэр къысэгъэдэӏу

Сикӏалэхэр музикэм есэгъэдэӏух

Кӏалэр лӏым егъэдэӏу сыкъэкӏожьыфэ

Kʼalɛr lˢʼəm jeğɛdɛʼwu səqɛkʷʼoźəfɛ

Make the boy listen to the man until I return.

Джаз семыгъэдэӏу

Зыгорэм мо кӏэлэцӏыкӏур ыгъэдэӏон фае

Zəgʷorɛm mo kʼɛlɛcʼəkʷʼur əğɛdɛʼwon faje

Лӏым ыкӏалэхэр ыгъэдэӏошъухэрэп

Lˢʼəm əkʼalɛxɛr əğɛdɛʼwošʷuxɛrɛp

The man cant' make his children obey him.

Кӏалэр къысэгъэдэӏу


егъэӏун

head

егъэӏун • (jeğɛʼwun)

Кӏалэм ишы регъэдэӏу музикэ

Сикӏалэхэр музикэм есэгъэдаӏух

Уимакъэ сэмыгъэӏу

Уиныбджэгъумэ уиорэд ягъэӏу


кӏэхъопсын

кӏэхъопсын • (kʼɛꭓʷopsən)

Пшъашъэр иянэ кӏэхъопсы

Пшъашъэм кӏалэр кӏэхъопсы

Сиянэ сыкӏэхъопсыжьы

Уиныбджэгъухэмэ уакӏэхъопса?

Гонахьыхэмэ уакӏэмыхъопс

Шъускӏэхъопсыжьэгъ

Šʷuskʼɛꭓʷopsəźɛğ

Ащ ишхын сыкӏэхъопсырэп

Ускӏэхъопсыщт

Икӏалэхэр кӏэхъопсыгъэх

to long for, to miss someone (To feel the absence of someone or something)

Летчикы хъуным ар кIэхъопсы


къыкъокӏын

къыкъокӏын • (qəqʷokʼən)

qəqʷokʼən (romanization)
къокӏын (alternative)

къокӏын къокӏын#Adyghe


къокӏын

къокӏын • (qʷokʼən)

Пшъашъэр къурнэм къокӏэгъ

Шъукъыкъокӏыжь

Šʷuqəqʷokʼəź

Ау къыкъокӏы

Кӏалэм зигъэбылъи къокӏыжьэгъ

Kʼalɛm ziğɛbəlˢi qʷokʼəźɛğ

to come out (from a corner or from a hidden spot)


къокӏьын

къокӏьын • (qʷokʲʼən)

къокӏын къокӏын#Adyghe


ӏукӏын

ӏукӏын • (ʼwukʼən)

ӏукӏы ӏукӏы мыу

Пшъашъэр чъыгым ӏукӏыжьэгъ

Pŝaŝɛr ĉəɣəm ʼwukʼəźɛğ

Мыу шъуӏукӏы

Кӏалэр анэм ӏукӏыщтэп

The boy will not go away from the table.

Лӏыжъыхэр ӏукӏых

Lˢʼəẑəxɛr ʼwukʼəx


ӏукьын

ӏукьын • (ʼwukʲən)

ӏукьы ӏукьы мыу

Пшъашъэр чъыгым ӏукьыжьэгъ

Pŝaŝɛr ĉəɣəm ʼwukʲəźɛğ

Мыу шъуӏукьы

Кӏалэр анэм ӏукьыщтэп

Лӏыжъыхэр ӏукьых

Lˢʼəẑəxɛr ʼwukʲəx


ӏугъэкӏын

ӏугъэкӏын • (ʼwuğɛkʼən)

[ʔʷaʁat͡ʃʼən]

Пшъашъэр кӏалэр ӏуегъэкӏы чъыгым

Pŝaŝɛr kʼalɛr ʼwujeğɛkʼə ĉəɣəm

The girl makes the boy go away from the tree.

Сыӏушъугъэкӏышъутэп

Səʼwušʷuğɛkʼəšʷutɛp

You can't make me go away (said to plural).

Кӏалэр анэм ӏуагъэкӏыну фаех лӏыжъыхэр

The old men want to make the boy go away from the table.

Лӏыгъэкӏэ уӏузгъэкӏыну уфая?

Do you want me to make you go away by force?

сыӏубгъэкӏымэ анэм

Бэрэ укуомэ лӏыжъыхэр ӏубгъэкӏыжьтых

If you scream a lot, you will make the old men leave.


зупсын

зупсын • (zupsən)

Кӏалэм зеупсы

Зыупсы


гушӏуагъэ

гушӏуагъэ • (gʷušʷʼağɛ)

[ɡʷəʃʷʼaːʁa]

гушӏуагъо гушӏуагъо#Adyghe

Alternative form of гушӏуагъо (gʷušʷʼağʷo)


мэцӏэцӏэн

мэцӏэцӏэн • (mɛcʼɛcʼɛn)

цӏэцӏэн цӏэцӏэн#Adyghe


тэцӏэцӏэн

тэцӏэцӏэн • (tɛcʼɛcʼɛn)

тецӏэцӏэн тецӏэцӏэн#Adyghe

Alternative form of тецӏэцӏэн (tecʼɛcʼɛn)


мэсӏэсӏэн

мэсӏэсӏэн • (mɛsʼɛsʼɛn)

сӏэсӏэн сӏэсӏэн#Adyghe


тэсӏэсӏэн

тэсӏэсӏэн • (tɛsʼɛsʼɛn)

тэцӏэцӏэн тэцӏэцӏэн#Adyghe

Alternative form of тэцӏэцӏэн (tɛcʼɛcʼɛn)


цӏэцӏэн

цӏэцӏэн • (cʼɛcʼɛn)

Лӏыр мэцӏацӏэ

Lˢʼər mɛcʼacʼɛ

Тхьэматэр мэцӏацӏэу ӏут


сӏэсӏэн

сӏэсӏэн • (sʼɛsʼɛn)

цӏэцӏэн цӏэцӏэн#Adyghe


гъэпцӏэн

гъэпцӏэн • (ğɛpcʼɛn)

Пшъашъэм кӏалэр егъэпцӏы

Кӏалэм уегъэпцӏы

Пшъашъэм земыгъэпцӏ

Кӏалэр къагъэпцӏагъ

Уагъэпцӏэщт кӏалэхэмэ

Кӏалэр угъэпцӏэшъущтэп


пцӏын

пцӏын • (pcʼən)

Пшъашъэр мэпцӏы

Pŝaŝɛr mɛpcʼə

Кӏалэр иянэ фэпцӏыгъ

Кӏалэр бэрэ мэпцӏы


мэпцӏын

мэпцӏын • (mɛpcʼən)

пцӏын пцӏын#Adyghe


фэпцӏын

фэпцӏын • (fɛpcʼən)

Пшъашъэм кӏалэр фэпцӏы

Кӏалэм уфэпцӏы

Пшъашъэр зыфэпцӏыжьы

Pŝaŝɛr zəfɛpcʼəźə

Кӏалэр къафэпцӏы лӏымэ

Уафэпцӏы


псӏын

псӏын • (psʼən)

пцӏын пцӏын#Adyghe


гъэпсӏэн

гъэпсӏэн • (ğɛpsʼɛn)

гъэпцӏэн гъэпцӏэн#Adyghe


фэпсӏын

фэпсӏын • (fɛpsʼən)

фэпцӏын фэпцӏын#Adyghe


мэнэкъокъон

мэнэкъокъон • (mɛnɛqʷoqʷon)

ady-verb

мэнэкъокъон • (mɛnɛqʷoqʷon) (intransitive)

нэкъокъон нэкъокъон#Adyghe

Alternative form of нэкъокъон (nɛqʷoqʷon)


енэкъокъун

head

енэкъокъун • (jenɛqʷoqʷun)

Кӏалэр пшъашъэм енэкъокъу

Кӏалэр сэ къысэнэкъокъу

Кӏалэр бэрэ сишымэ ян къасӏорэ шӏэ

Кӏалэр пшъашъэм емынэкъокъоу блэкӏыгъэ

The boy without arguing with the girl passed.

Ахэр енэу къэнэкъуакъохэнахь


дзуцон

дзуцон • (dzʷucʷon)

ady-verb

дзуцон • (dzʷucʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


бгэн

head

бгэн • (bɣɛn)

ебгын ебгын#Adyghe


гъэупӏэпӏэн

гъэупӏэпӏэн • (ğɛwupʼɛpʼɛn)

ady-verb

гъэупӏэпӏэн • (ğɛwupʼɛpʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэм ынэхэр бэрэ егъэупӏэпӏых


упӏэпӏэн

head

упӏэпӏэн • (wupʼɛpʼɛn)

ady-verb

упӏэпӏэн • (wupʼɛpʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


гопэн

head

гопэн • (gʷopɛn)

Мы кӏалэр сигуап

Сигуапэп хъурэр

I am not pleased with what is happening.

Томым ишхын кӏалэм ыгуапэп

The boy is not pleased with Tom's dinner.

Пшъашъэм ыгопагъ фэсщэфыгъэр

Pŝaŝɛm əgʷopağ fɛsśɛfəğɛr

The girl was pleased with what I bought for her.

Кӏалэм ыгопагъэба зыдэкӏуагъэр?

Wasn't the boy pleased with where he went?

А лӏыжъыхэмэ агуапэп ядэжьыкӏэ макъэ къэбгъэӏунэ

A lˢʼəẑəxɛmɛ agʷapɛp jadɛźəkʼɛ maqɛ qɛbğɛʼwunɛ

Those old-men are not pleased with people making noise near them.


мэкъын

мэкъын • (mɛqən)

къын къын#Adyghe


хэкъэхьын

хэкъэхьын • (xɛqɛḥən)

Иныжъэр осым хэкъэхьэгъ

to be totally frozen (Kfar Kama dialect)


къын

къын • (qən)

Медузэ еплъырэ къыщт

Whoever looks at Medusa will turn into a stone.

Хьэлыгъур мэкъы

Ḥɛləğʷur mɛqə

Чэщым сыкъэу сыхэт

Čɛśəm səqɛwu səxɛt

Кӏалэр мэкъы, чъыӏэм хэт

Хьэлэгъор къыгъа?

Ḥɛlɛğʷor qəğa?


гъэкъын

гъэкъын • (ğɛqən)

Медузэ уеплъымэ уигъэкъыщт

If you look at Medusa, she will make you a stone.

to make someone or something into a stone

Хьэлэгъор рифрыджыреторым егъэкъы

Хьэлэгъор гъэкъы

Ḥɛlɛğʷor ğɛqə

Кӏалэм хьэлэгъухэр егъэкъых


цэхь Фэшӏын

цэхь Фэшӏын • (cɛḥ Fɛšʼən)

ady-verb

цэхь Фэшӏын • (cɛḥ Fɛšʼən) (transitive)

From цэхь (cɛḥ, “trust”) + Фэшӏын (Fɛšʼən, “to do for someone”).

compound

цыхьэ шӏын
цыхьэ шӏын#Adyghe

Alternative form of цыхьэ шӏын (cəḥɛ šʼən)


цыхьэ фэшӏын

head

цыхьэ фэшӏын • (cəḥɛ fɛšʼən)

ady-verb

цыхьэ фэшӏын • (cəḥɛ fɛšʼən) (transitive)

Цыхьэ къупФэсэшӏы

Cəḥɛ qʷupFɛsɛšʼə

Пшъашъэм цыхьэ Фырешӏы кӏалэм ахъчэ къыфихьнэу

Pŝaŝɛm cəḥɛ Fərešʼə kʼalɛm aꭓčɛ qəfiḥnɛwu

The girl trusts the boy to bring money for her.

Цыхьэ къэсфэшӏ уикӏалэ нэӏэ тэсгъэтныу

Цыхьэ фашӏырэп кӏалэм

Cəḥɛ fašʼərɛp kʼalɛm

Кӏалэм цыхьэ пшъашъэм фишӏэгъ

Kʼalɛm cəḥɛ pŝaŝɛm fišʼɛğ


нэӏэ тэгъэтын

head

нэӏэ тэгъэтын • (nɛʼɛ tɛğɛtən)

ady-verb

нэӏэ тэгъэтын • (nɛʼɛ tɛğɛtən) (transitive)

нэӏэ тегъэтын
нэӏэ тегъэтын#Adyghe

Alternative form of нэӏэ тегъэтын (nɛʼɛ teğɛtən)

нэӏэ тегъэтын

nɛʼɛ teğɛtən

нэӏэ зтэгъэтын

nɛʼɛ ztɛğɛtən


къычӏэгъэкӏьын

head

къычӏэгъэкӏьын • (qəĉʼɛğɛkʲʼən)

ady-verb

къычӏэгъэкӏьын • (qəĉʼɛğɛkʲʼən) (transitive)

qəĉʼɛğɛkʲʼən (romanization)
къычӏэгъэкӏын (alternative)

[qət͡ʃʼaʁakʲʼən]

Literally means "make someone get out from under something".

къычӏэгъэкӏын къычӏэгъэкӏын#Adyghe

Alternative form of къычӏэгъэкӏын (qəĉʼɛğɛkʼən)


мэпсэлъэн

head

мэпсэлъэн • (mɛpsɛlˢɛn)

mɛpsɛlˢɛn (romanization)
псэлъэн (alternative)

псэлъэн псэлъэн#Adyghe

мэпсэлъыхъон

mɛpsɛlˢəꭓʷon


къэнэн

къэнэн • (qɛnɛn)

Кӏалэр изакъоу къэнагъ

Бэнанэхэр къэнагъэх

Мые къэнагъ

Псы къупфэнагъа?

Ары псы къэсфэнагъ

Пицэр къанэ

Мыщ укъэнэнэу пшIоигъуа?

Сизакъоу сыкъэнэнэу сшIоигъу


къэгъэнэн

къэгъэнэн • (qɛğɛnɛn)

Кӏалэм псы къегъанэ

Кӏалэм псы къегъэнагъ

Бэнанэхэр къэгъанэх

Пицэр къэшъугъан

Leave some of (said to plural) the pizza.

Кӏалэхэмэ пицэр къагъанэрэп

The boys are not leaving some of the pizza.

Ары псы къэсгъэнагъ

Цӏыфы зы къэшъумыгъан

Cʼəfə zə qɛšʷuməğan

Пицэр къэмыгъанэу щхэ

Eat the banana without leaving some of it.

Бэнанэхэр къэшъумыгъанэхэу шъущх

Eat the bananas without leaving some of them.

to leave something (To cause or allow (something) to remain as available)

to leave someone, to leave alone someone


щыкӏэгъэн

щыкӏэгъэн • (śəkʼɛğɛn)

ady-verb

щыкӏэгъэн • (śəkʼɛğɛn) (transitive)

[ɕət͡ʃʼaʁan]

Лӏым уфэгоӏэн ищыкӏагъэп

Кӏалэм псы ищыкӏагъэ

Кӏалэм псы ищыкӏэгъагъ

Зыгори сыщыкӏагъэп

Лӏы тхьамыкӏыхэмэ ахъышэ ящыкӏагъ

Lˢʼə tḥaməkʼəxɛmɛ aꭓəšɛ jaśəkʼağ

Ищыкӏагъэп

Усищыкӏагъ себгъэджэнэу

Ахэмэ ахъышэ ящыкӏагъэп

Axɛmɛ aꭓəšɛ jaśəkʼağɛp


зегъэкӏын

head

зегъэкӏын • (zeğɛkʼən)

zeğɛkʼən (romanization)
зытегъэкӏэн (alternative)

Кӏалэр чъыгым зырегъэкӏы

Kʼalɛr ĉəɣəm zəreğɛkʼə

Лӏыжъыр пхъэнтӏэкӏум зырегъэкӏы

Lˢʼəẑər pꭓɛntʼɛkʷʼum zəreğɛkʼə

Дэпкъы шъоим земыгъэкӏ, укъиушӏоищт

Don't lean on the dirty wall, it will make you dirty.

ӏанэм земыгъэкӏ, зэхэпкӏыщт

Don't lean on the table, you will crash it.


къаблэу шӏын

къаблэу шӏын • (qablɛwu šʼən)

ady-verb

къаблэу шӏын • (qablɛwu šʼən) (transitive)

From къаблэ (qablɛ, “approval”) (from Arabic قبل) + шӏын (šʼən, “to do”); hence literally “to do approval”.

Янэрэ ятэрэ къаблэу уашӏытэп.

Her father and mother won't approve you.

Тэбытхыкӏмэ уитест къаблэу яшӏытэп.

If you copy they won't approve your test.

ӏофым къаблэу уашӏымэ уӏуагъэхьэт.

If you get approved for the work they will hire you.


шӏын

head

шӏын • (šʼən)

Лӏым унэ шӏы

Lˢʼəm wunɛ šʼə

сэшӏы ар

шӏы мыщтэу

Кӏалэм ешӏы шхын

Джырэкӏэ зыгорэ сэшӏы.

Džərɛkʼɛ zəgʷorɛ sɛšʼə.

ӏофымкӏэ гъучӏыхэр ашӏых

ʼwofəmkʼɛ ğʷuĉʼəxɛr ašʼəx

Джэгъогъум нахь бэ Джэгъогъу къешӏы

Džɛğʷoğʷum naḥ bɛ Džɛğʷoğʷu qešʼə


пхъэн

пхъэн • (pꭓɛn)

ady-verb

пхъэн • (pꭓɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


цӏэлъэн

head

цӏэлъэн • (cʼɛlˢɛn)

cʼɛlˢɛn (romanization)
мэцӏэлъэн (alternative)

цӏэнлъэн цӏэнлъэн#Adyghe


мэцӏэлъэн

мэцӏэлъэн • (mɛcʼɛlˢɛn)

mɛcʼɛlˢɛn (romanization)
цӏэлъэн (alternative)

цӏэлъэн цӏэлъэн#Adyghe


ецӏэшъутэхын

ецӏэшъутэхын • (jecʼɛšʷutɛxən)

ady-verb

ецӏэшъутэхын • (jecʼɛšʷutɛxən) (transitive)

Кӏалэр сылайдым ецӏэшъутэхы


цохъон

head

цохъон • (cʷoꭓʷon)

cʷoꭓʷon (romanization)
мэцохъон (alternative)

Мащинэ мэцуахъо

Джипэ ятӏэм хэтэу мэцуахъо

The jeep while being on the dirt is slipping.

to slip/slide (on a surface that have a fraction like dirt, mud, wooden table and etc.) (Usually objects)


мэцохъон

мэцохъон • (mɛcʷoꭓʷon)

mɛcʷoꭓʷon (romanization)
цохъон (alternative)

цохъон цохъон#Adyghe


чъохъон

чъохъон • (ćʷoꭓʷon)

цохъон цохъон#Adyghe


фитын

фитын • (fitən)

О уфита мы фылымым теплъэу?

Мы узы ӏаем сфитыжьрэп

Иджы тызэонэу тфитэп

to be up for, to be willing to participate in

Сэ сыкъызыкӏэмыкӏуагъэр сыфитыгъэпышъ ары.

Sɛ səqəzəkʼɛməkʷʼağɛr səfitəğɛpəŝ arə.

I didn’t come because I was not allowed to.

Ар машинэм ичъыихьан фитэп.

He is not allowed to sleep in the car. .


къефэхын

къефэхын • (qefɛxən)

Зфэсакъ, чъыгым укъефэхыт

Be careful, you will fall down from the tree.

Ахэр перэшут япылъэу уашъом къефэхых

They are falling from the sky with a parachute.


къетӏэрэхын

къетӏэрэхын • (qetʼɛrɛxən)

Зфэсакъ, чъыгым укъетӏэрэхыт

Кӏалэм лъэгъуем къетӏэрэхэгъ


къеткӏухын

къеткӏухын • (qetkʷʼuxən)

Псэр къеткӏухы

Псэр анэм къеткӏухы


тэкӏутэн

тэкӏутэн • (tɛkʷʼutɛn)

текӏутэн текӏутэн#Adyghe

Alternative form of текӏутэн (tekʷʼutɛn)


текӏэн

текӏэн • (tekʼɛn)

Псы къуптескӏэт

Кӏалэм мащинэм псы текӏэ

Кӏалэхэмэ псы зтакӏэжьы

The boys are spilling water on each other.


текӏьэн

текӏьэн • (tekʲʼɛn)

текӏэн текӏэн#Adyghe


гухэкӏын

гухэкӏын • (gʷuxɛkʼən)

gʷuxɛkʼən (romanization)
гу хэкӏын (alternative)
гум хэкӏын (alternative)

[ɡʷəxat͡ʃʼən]

From гу (gʷu, “heart”) + хэкӏын (xɛkʼən, “to get decreased”); hence literally “to decrease the heart”.

compound

Сыгу хэбгъэкӏыгъ

Səgʷu xɛbğɛkʼəğ

Кӏалэр ыгу хэкӏы

Кӏалэр ыгу хэкӏыгъ сехъоным

Кӏалэм джэгуалъэр убэтагъэу ылъэгъумэ ыгу хэкӏыщт

Kʼalɛm džɛgʷalˢɛr wubɛtağɛwu əlˢɛğʷumɛ əgʷu xɛkʼəśt

If the boy sees the broken toy he will get hurt.


гухэгъэкӏын

head

гухэгъэкӏын • (gʷuxɛğɛkʼən)

ady-verb

гухэгъэкӏын • (gʷuxɛğɛkʼən) (transitive)

gʷuxɛğɛkʼən (romanization)
гу хэгъэкӏын (alternative)
гум хэгъэкӏын (alternative)

[ɡʷəxaʁat͡ʃʼən]

From гу (gʷu, “heart”) + хэгъэкӏын (xɛğɛkʼən, “to decreased”); hence literally “to decrease the heart”.

compound

Кӏалэр игу хэсэгъэкӏы

Кӏалэм игу хэмыгъэкӏ

Сигу хэбэгъэкӏы

Sigʷu xɛbɛğɛkʼə

to make someone upset, to make someone sad


гъушъын

head

гъушъын • (ğʷuŝən)

ğʷuŝən (romanization)
мэгъушъын (alternative)

Джанэр гъушъыгъ

Džanɛr ğʷuŝəğ

Джанэр мэгъушъы

Džanɛr mɛğʷuŝə

Сыгъушъыгъ

Гыкӏыгъэхэр гъушъынэу ежьагъэх

Ɣəkʼəğɛxɛr ğʷuŝənɛwu jeźağɛx

to dry (something that should not be wet such as clothes, roads, body parts); to dry up