он

ady-verb

он • (won) (^(???) please indicate transitivity!)

won (romanization)
сызэо (first-person present singular)
усэо (first-person present singular)
сео (first-person present singular)
шъусэо (first-person present singular)
сао (first-person present singular)
сызэуагъ (first-person past singular)
усэуагъ (first-person past singular)
сеуагъ (first-person past singular)
шъусэуагъ (first-person past singular)
сауагъ (first-person past singular)
сызэощт (first-person future singular)
усэощт (first-person future singular)
сеощт (first-person future singular)
шъусэощт (first-person future singular)
саощт (first-person future singular)
укъысэо (present singular)
узэо (present singular)
уео (present singular)
укъытэо (plural present)
уао (plural present)
укъысэуагъ (past singular)
узэуагъ (past singular)
уеуагъ (past singular)
укъытэуагъ (past plural)
уауагъ (past plural)
укъысэощт (future singular)
узэощт (future singular)
уеощт (future singular)
укъытэощт (future plural)
уаощт (future plural)
къысэо (present singular)
къоо (present singular)
ео (present singular)
къытэо (plural present)
къышъоо (plural present)
яо (plural present)
къысэуагъ (past singular)
къоуагъ (past singular)
еуагъ (past singular)
къытэуагъ (past plural)
къышъоуагъ (past plural)
яуагъ (past plural)
къысэощт (future singular)
къоощт (future singular)
еощт (future singular)
къытэощт (future plural)
къышъоощт (future plural)
яощт (future plural)
утэо (first-person plural present)
тео (first-person plural present)
тызэо (first-person plural present)
шъутэо (first-person plural present)
тао (first-person plural present)
утэуагъ (first-person past plural)
теуагъ (first-person past plural)
тызэуагъ (first-person past plural)
шъутэуагъ (first-person past plural)
тауагъ (first-person past plural)
утэощт (first-person future plural)
теощт (first-person future plural)
тызэощт (first-person future plural)
шъутэощт (first-person future plural)
таощт (first-person future plural)
шъукъысэо (present singular)
шъео (present singular)
шъукъытэо (plural present)
шъузэо (plural present)
шъуао (plural present)
шъукъысэуагъ (past singular)
шъеуагъ (past singular)
шъукъытэуагъ (past plural)
шъузэуагъ (past plural)
шъуауагъ (past plural)
шъукъысэощт (future singular)
шъеощт (future singular)
шъукъытэощт (future plural)
шъузэощт (future plural)
шъуаощт (future plural)
къысэох (present singular)
къоох (present singular)
еох (present singular)
къытэох (plural present)
къышъоох (plural present)
яох (plural present)
къысэогъэх (past singular)
къоогъэх (past singular)
еогъэх (past singular)
къытэогъэх (past plural)
къышъоогъэх (past plural)
яогъэх (past plural)
къысэощтых (future singular)
къоощтых (future singular)
еощтых (future singular)
къытэощтых (future plural)
къышъоощтых (future plural)
яощтых (future plural)
сэо (first-person singular subjective)
оо (second-person singular subjective)
мао (singular subjective third-person)
тэо (first-person plural subjective)
шъоо (plural second-person subjective)
маох (plural subjective third-person)
сызэуажьы (first-person singular subjective)
укъысэуа (first-person second-person singular subjective)
къысэуа (first-person singular subjective third-person)
шъукъысэуа (first-person second-person singular subjective)
къысэуах (first-person singular subjective third-person)
усэуа (first-person second-person singular subjective)
узэуажьы (second-person singular subjective)
къыоуа (second-person singular subjective third-person)
утэуа (first-person second-person singular subjective)
къыоуах (second-person singular subjective third-person)
сеуа (first-person singular subjective third-person)
уеуа (second-person singular subjective third-person)
еуа (singular subjective third-person)
теуа (first-person singular subjective third-person)
шъуеуа (second-person singular subjective third-person)
еуах (singular subjective third-person)
укъытэуа (first-person plural second-person subjective)
къытэуа (first-person plural subjective third-person)
тызэуажьы (first-person plural subjective)
шъукъытэуа (first-person plural second-person subjective)
къытэуах (first-person plural subjective third-person)
шъусэуа (first-person plural second-person subjective)
къышъоуа (plural second-person subjective third-person)
шъутэуа (first-person plural second-person subjective)
шъузэуажьы (plural second-person subjective)
къышъоуах (plural second-person subjective third-person)
сауа (first-person plural subjective third-person)
уауа (plural second-person subjective third-person)
ауа (plural subjective third-person)
тауа (first-person plural subjective third-person)
шъуауа (plural second-person subjective third-person)
ауах (plural subjective third-person)
те
on
теон
чӏэ
under
чӏэон
дэ
inside another object
дэон
хэ
through
хэон
и
inside
ион
ӏу
around
ӏуон
пы
hanging
attached
пыон
къо
behind
къоон
го
besides
гоон
бгъодэ
бгъодэон
шъхьадэ
over
шъхьадэон
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырыон
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырыон
зэкӏэ
backward
зэкӏэон
зэбгыры
scatter
зэбгырыон
жэхэ
unto
жэхэон
жэдэ
toward mouth
жэдэон
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏыон
лъы
toward
лъыон
уэн (alternative)

ady-conj-tr-blank

шъукъысэуагъ

шъукъытэуагъ

кӏалэр дэпкъым ео

the boy is hitting the wall. (transitive)

усэоныу уфая?

Кӏалэм уемэу

А кӏалэхэр къуотых

Кӏалэр мао

to hit someone or something physically and directly (not by throwing for example)

нэкӏо пицэ ткъеот

Let's eat a pizza! (with gusto) (transitive)

пицэ укъеота?

Are you going to eat a pizza? (with gusto) (transitive)

кӏалэр пицэ ео

The boy is eating a pizza (with gusto) (transitive)

кIалэр гитарым къео

the boy is playing the guitar (transitive)

пяноуым шъукъеуа?

Do you (plural) play the piano? (transitive)

пшынэм еу

кӏалэр кӏэрахъомкӏэ ео тгъужъым

The boy is shooting the wolf with the gun. (transitive)

to shoot (кӏэрахъомкӏэ еон)

лӏэр хьащищ ео

The man is smoking hashish. (transitive)

щым плӏыкӏэ уеомэ пшӏыкӏутӏу къычӏэкьижьыт

śəm plˢʼəkʼɛ wujewomɛ pšʼəkʷʼutʷʼu qəĉʼɛkʲiźət

If you multiply three times four it will make twelve. (transitive)


сын

ady-verb

сын • (sən) (^(???) please indicate transitivity!)

Уцыр мэсы


стын

head

стын • (stən)

ady-verb

стын • (stən) (^(???) please indicate transitivity!)

Уцэр мэсты

Унэр мэстырэп

Сишхын дэстэхьагъ хьэкум

Пшэсэным сӏэ ыстыгъ

Pšɛsɛnəm sʼɛ əstəğ


тын

кӏалэр матэ

кӏалэм ахъшэ итын фай

кӏалэм ахъшэ итэгъ

утын фай

кӏалэм ахъшэ еты

ахъшэ ты


хэуӏэн

head

хэуӏэн • (xɛwuʼɛn)

xɛwuʼɛn (romanization)
хэуӏэнэ (indefinite singular)
хэуӏэнэхэ (indefinite plural)
хэуӏэнэр (nominative singular)
хэуӏэнэхэр (nominative plural)
хэуӏэнэм (ergative singular)
хэуӏэнэхэмэ (ergative plural)
хэуӏэнэкӏэ (instrumental singular)
хэуӏэнэкӏэ (instrumental singular)
хэуӏэнэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
хэуӏэнэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
хэуӏэнэхэкӏэ (instrumental plural)
хэуӏэнэхэкӏэ (instrumental plural)
хэуӏэнэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
хэуӏэнэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
хэуӏэныу (invertive singular)
хэуӏэнэхыу (invertive plural)

ady-decl-noun-table

хэуӏэнэ (xɛwuʼɛnɛ)

хэуӏэнэхэ (xɛwuʼɛnɛxɛ)

хэуӏэнэр (xɛwuʼɛnɛr)

хэуӏэнэхэр (xɛwuʼɛnɛxɛr)

хэуӏэнэм (xɛwuʼɛnɛm)

хэуӏэнэхэмэ (xɛwuʼɛnɛxɛmɛ)

хэуӏэнэ(м)кӏэ (xɛwuʼɛnɛ(m)kʼɛ)

хэуӏэнэхэ(м)кӏэ (xɛwuʼɛnɛxɛ(m)kʼɛ)

хэуӏэныу (xɛwuʼɛnəwu)

хэуӏэнэхыу (xɛwuʼɛnɛxəwu)


пкӏэн

head

пкӏэн • (pkʼɛn)

pkʼɛn (romanization)
пкӏьэн (alternative)
мэпкӏэн (alternative)

кӏалэр мапкӏэ

кӏалэр унэм ипкӏагъ

кӏалэр гъуанэм ипкӏэмэ зыгорэ зыришӏэжьыт

kʼalɛr ğʷanɛm jipkʼɛmɛ zəgʷorɛ zərišʼɛźət

If the boy will jump into the hole he will do something to his self.

сэпкӏэ

Пцантхьэр мапкӏэ


хэшъон

хэшъон • (xɛšʷon)

to drink directly from a container (such as a bottle or gallon), rather than from a glass


кӏон

кӏон • (kʷʼon)

kʷʼon (romanization)
сэкӏо (first-person singular subjective)
окӏо (second-person singular subjective)
макӏо (singular subjective third-person)
тэкӏо (first-person plural subjective)
шъокӏо (plural second-person subjective)
макӏох (plural subjective third-person)
сызэкӏужьы (first-person singular subjective)
укъысэкӏу (first-person second-person singular subjective)
къысэкӏу (first-person singular subjective third-person)
шъукъысэкӏу (first-person second-person singular subjective)
къысэкӏух (first-person singular subjective third-person)
усэкӏу (first-person second-person singular subjective)
узэкӏужьы (second-person singular subjective)
къыокӏу (second-person singular subjective third-person)
утэкӏу (first-person second-person singular subjective)
къыокӏух (second-person singular subjective third-person)
секӏу (first-person singular subjective third-person)
уекӏу (second-person singular subjective third-person)
екӏу (singular subjective third-person)
текӏу (first-person singular subjective third-person)
шъуекӏу (second-person singular subjective third-person)
екӏух (singular subjective third-person)
укъытэкӏу (first-person plural second-person subjective)
къытэкӏу (first-person plural subjective third-person)
тызэкӏужьы (first-person plural subjective)
шъукъытэкӏу (first-person plural second-person subjective)
къытэкӏух (first-person plural subjective third-person)
шъусэкӏу (first-person plural second-person subjective)
къышъокӏу (plural second-person subjective third-person)
шъутэкӏу (first-person plural second-person subjective)
шъузэкӏужьы (plural second-person subjective)
къышъокӏух (plural second-person subjective third-person)
сакӏу (first-person plural subjective third-person)
уакӏу (plural second-person subjective third-person)
акӏу (plural subjective third-person)
такӏу (first-person plural subjective third-person)
шъуакӏу (plural second-person subjective third-person)
акӏух (plural subjective third-person)
кӏуэн (alternative)

кӏалэр уиунэ макӏо

кӏалэр макӏо


пэӏухъон

пэӏухъон • (pɛʼwuꭓʷon)

ady-verb

пэӏухъон • (pɛʼwuꭓʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


плъэн

head

плъэн • (plˢɛn)

plˢɛn (romanization)
сэплъэ (first-person singular subjective)
оплъэ (second-person singular subjective)
маплъэ (singular subjective third-person)
тэплъэ (first-person plural subjective)
шъоплъэ (plural second-person subjective)
маплъэх (plural subjective third-person)
сызэплъыжьы (first-person singular subjective)
укъысэплъы (first-person second-person singular subjective)
къысэплъы (first-person singular subjective third-person)
шъукъысэплъы (first-person second-person singular subjective)
къысэплъых (first-person singular subjective third-person)
усэплъы (first-person second-person singular subjective)
узэплъыжьы (second-person singular subjective)
къыоплъы (second-person singular subjective third-person)
утэплъы (first-person second-person singular subjective)
къыоплъых (second-person singular subjective third-person)
сеплъы (first-person singular subjective third-person)
уеплъы (second-person singular subjective third-person)
еплъы (singular subjective third-person)
теплъы (first-person singular subjective third-person)
шъуеплъы (second-person singular subjective third-person)
еплъых (singular subjective third-person)
укъытэплъы (first-person plural second-person subjective)
къытэплъы (first-person plural subjective third-person)
тызэплъыжьы (first-person plural subjective)
шъукъытэплъы (first-person plural second-person subjective)
къытэплъых (first-person plural subjective third-person)
шъусэплъы (first-person plural second-person subjective)
къышъоплъы (plural second-person subjective third-person)
шъутэплъы (first-person plural second-person subjective)
шъузэплъыжьы (plural second-person subjective)
къышъоплъых (plural second-person subjective third-person)
саплъы (first-person plural subjective third-person)
уаплъы (plural second-person subjective third-person)
аплъы (plural subjective third-person)
таплъы (first-person plural subjective third-person)
шъуаплъы (plural second-person subjective third-person)
аплъых (plural subjective third-person)
те
on
теплъэн
чӏэ
under
чӏэплъэн
дэ
inside another object
дэплъэн
хэ
through
хэплъэн
и
inside
иплъэн
ӏу
around
ӏуплъэн
пы
hanging
attached
пыплъэн
къо
behind
къоплъэн
го
besides
гоплъэн
бгъодэ
бгъодэплъэн
шъхьадэ
over
шъхьадэплъэн
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырыплъэн
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырыплъэн
зэкӏэ
backward
зэкӏэплъэн
зэбгыры
scatter
зэбгырыплъэн
жэхэ
unto
жэхэплъэн
жэдэ
toward mouth
жэдэплъэн
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏыплъэн
лъы
toward
лъыплъэн

ady-conj-intr-blank

шъукъысэплъы

шъукъытэплъы

шъузэплъыжьы

ady-conj-dir-blank

шъхьадэплъэн

шъхьапырыплъэн

кӏэлъырыплъэн

зэбгырыплъэн

Кӏалэр пшъашъэм еплъы

Унэ плъыжьым еплъ

Зыкъэгъази къысэплъ

Ныор къэгъагъэхэм аплъынэ икӏас

The old-woman likes to look at the flowers.

Къэсфеплъ сиятэ къэсыгъэмэ


лъэгъун

head

лъэгъун • (lˢɛğʷun)

lˢɛğʷun (romanization)
те
on
телъэгъон
чӏэ
under
чӏэлъэгъон
дэ
inside another object
дэлъэгъон
хэ
through
хэлъэгъон
и
inside
илъэгъон
ӏу
around
ӏулъэгъон
пы
hanging
attached
пылъэгъон
къо
behind
къолъэгъон
го
besides
голъэгъон
бгъодэ
бгъодэлъэгъон
шъхьадэ
over
шъхьадэлъэгъон
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырылъэгъон
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырылъэгъон
зэкӏэ
backward
зэкӏэлъэгъон
зэбгыры
scatter
зэбгырылъэгъон
жэхэ
unto
жэхэлъэгъон
жэдэ
toward mouth
жэдэлъэгъон
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏылъэгъон
лъы
toward
лъылъэгъон

ady-conj-dir-blank

бгъодэлъэгъон

шъхьадэлъэгъон

шъхьапырылъэгъон

кӏэлъырылъэгъон

зэкӏэлъэгъон

зэбгырылъэгъон

кӏоцӏылъэгъон

мэр плъэгъун фай

кӏалэм пшъашъэр елъэгъу

кӏалэм пшъашъэр елъэгъогъ

слъэгъурэп пшъашъэр

slˢɛğʷurɛp pŝaŝɛr

слъэгъушъурэп пшъашъэр

slˢɛğʷušʷurɛp pŝaŝɛr


чъэн

head

чъэн • (ĉɛn)

кӏалэр мачъэ

кӏалэр къачъэ


лӏэн

лӏэн • (lˢʼɛn)

lˢʼɛn (romanization)
сэлӏэ (first-person singular subjective)
олӏэ (second-person singular subjective)
малӏэ (singular subjective third-person)
тэлӏэ (first-person plural subjective)
шъолӏэ (plural second-person subjective)
малӏэх (plural subjective third-person)
сызэлӏжьы (first-person singular subjective)
укъысэлӏ (first-person second-person singular subjective)
къысэлӏ (first-person singular subjective third-person)
шъукъысэлӏ (first-person second-person singular subjective)
къысэлӏх (first-person singular subjective third-person)
усэлӏ (first-person second-person singular subjective)
узэлӏжьы (second-person singular subjective)
къыолӏ (second-person singular subjective third-person)
утэлӏ (first-person second-person singular subjective)
къыолӏх (second-person singular subjective third-person)
селӏ (first-person singular subjective third-person)
уелӏ (second-person singular subjective third-person)
елӏ (singular subjective third-person)
телӏ (first-person singular subjective third-person)
шъуелӏ (second-person singular subjective third-person)
елӏх (singular subjective third-person)
укъытэлӏ (first-person plural second-person subjective)
къытэлӏ (first-person plural subjective third-person)
тызэлӏжьы (first-person plural subjective)
шъукъытэлӏ (first-person plural second-person subjective)
къытэлӏх (first-person plural subjective third-person)
шъусэлӏ (first-person plural second-person subjective)
къышъолӏ (plural second-person subjective third-person)
шъутэлӏ (first-person plural second-person subjective)
шъузэлӏжьы (plural second-person subjective)
къышъолӏх (plural second-person subjective third-person)
салӏ (first-person plural subjective third-person)
уалӏ (plural second-person subjective third-person)
алӏ (plural subjective third-person)
талӏ (first-person plural subjective third-person)
шъуалӏ (plural second-person subjective third-person)
алӏх (plural subjective third-person)

Лӏыжъэр малӏэ

Lˢʼəẑɛr malˢʼɛ

Лӏыжъэр мэлӏэт

Lˢʼəẑɛr mɛlˢʼɛt

Я улӏэн я улӏын

Улӏэнэу уфая?

Чэтыор уфызмэ мэлӏэщт

Лӏы бэу заом хэлӏагъэх


хъонэн

хъонэн • (ꭓʷonɛn)

ꭓʷonɛn (romanization)
ехъонын (alternative)

Кӏалэр бэрэ мэхъуанэ

Лӏыжъым хъонэныр ихабз

Лӏыр кӏалэм ехъоныгъ

Укъысэмыхъон


лэн

кӏалэм дэпкъэр елэ


джэжьын

джэжьын • (džɛźən)

ежьэжьын ежьэжьын#Adyghe


тэгъэфэн

тэгъэфэн • (tɛğɛfɛn)

топымкӏэ чъыгым тэгъаф

topəmkʼɛ ĉəɣəm tɛğaf

топэр уыздымэ апкӏым тэпгъэфэт

If you throw the ball you will hit the glass.

to make an object hit someone or something (usually by throwing)


тэфэн

тэфэн • (tɛfɛn)

ӏэгуаум уешъутырмэ ӏанэм тэфэт

If you kick the ball, it will hit the table.

тафыу рэхъутэп апкӏым

кӏарахъомкӏэ тагъаф апкӏым

мыжъор апкӏым тэфагъ

кӏалэр чӏыгум тэфагъ

къэцхэмэ кӏалэр я хэфагъ

мыжъо уишъхьэ тафэмэ уишъхьэ иубэтэт

If a rock hit your head, your head will break.

Исаак Ньютоным ишъхьэ мые тэфагъ

кӏалэр къэстэфэгъагъ скъэкӏожьыу

лӏыжъыр къуптафэмэ еджэжь

томым джонэр тэфагъ еджэжь


тӏэрэхын

тӏэрэхын • (tʼɛrɛxən)

етӏэрэхын етӏэрэхын#Adyghe

Alternative form of етӏэрэхын (jetʼɛrɛxən)


фэусын

фэусын • (fɛwusən)

усын усын#Adyghe


мэлакӏэ лӏэн

мэлакӏэ лӏэн • (mɛlakʼɛ lˢʼɛn)

ady-verb

мэлакӏэ лӏэн • (mɛlakʼɛ lˢʼɛn) (intransitive)

From мэлэкӏэн (mɛlɛkʼɛn, “to be hungry”) + лӏэн (lˢʼɛn, “to die”); hence literally “to starve to death”. Many Circassians use this verb to describe hungry instead of мэлэкӏэн.

compound

to starve (To be very hungry, to die from hunger).

псыфалӏэ лӏэн

psəfalˢʼɛ lˢʼɛn


псыфалӏэ лӏэн

head

псыфалӏэ лӏэн • (psəfalˢʼɛ lˢʼɛn)

ady-verb

псыфалӏэ лӏэн • (psəfalˢʼɛ lˢʼɛn) (intransitive)

From псы фэлӏэн (psə fɛlˢʼɛn, “to be thirsty”) + лӏэн (lˢʼɛn, “to die”); hence literally “to be dying of thirst”. Many Circassians use this verb to describe thirst instead of псы фэлӏэн.

compound

мэлакӏэ лӏэн

mɛlakʼɛ lˢʼɛn


фабэ пэн

head

фабэ пэн • (fabɛ pɛn)


лӏыкӏын

лӏыкӏын • (lˢʼəkʼən)

уысым кӏалэр илӏыкӏэгъ


щэн

Кӏалэм ещэ бэнанэ

Кӏалэм ищэрэп мыр

Кӏалэм ешэ пшъашъэр еджапӏэм

Сыщ машинэмкӏэ хым

Томэр еджапӏэм щэ

Кӏалэр сэшэ еджапӏэм

Кӏэлэцӏыкӏухэр уашэха еджапӏэм?

Are you taking the little kids to school?

to take someone to, to bring someone somewhere

тхьаматым тэ заом тещэ


зэгожъын

зэгожъын • (zɛgʷoẑən)

Кӏалэм и ныбджэгъу лӏагъи зэгожъы

Кӏэлэцӏыкӏум и джэгуалъэр ыутэтагъи зэгожъыгъ

Kʼɛlɛcʼəkʷʼum ji džɛgʷalˢɛr əwutɛtaği zɛgʷoẑəğ

The boy got sad because he broke his toy.

Узэгомыжъ, сэ джэгуалъэ кӏэ къыпфэсщэфыщт

Wuzɛgʷoməẑ, sɛ džɛgʷalˢɛ kʼɛ qəpfɛsśɛfəśt

Don't get sad, I will buy you a new toy.


лъэӏон

лъэӏон • (lˢɛʼwon)

тхьэм елъэӏу нэхь ӏэшӏэхыу къупфишӏныу

кӏалэр тхьэм елъэӏо псэоныу

The boy is preying/begging god to stay healthy.

кӏалэр иятэ елъэӏо джэгуалъэ къыфищэфныу

kʼalɛr jijatɛ jelˢɛʼwo džɛgʷalˢɛ qəfiśɛfnəwu

The boy is begging his father to buy him a toy.

усэлъэӏу ащтыу умышӏ


мэбагъо

мэбагъо • (mɛbağʷo)


ебгъэчэхын

ебгъэчэхын • (jebğɛčɛxən)

псым кӏалэр регъэчэхы

to slide someone or something, to made something or someone slide

кӏалэр нэпэ епгъэчэхэгъ

kʼalɛr nɛpɛ jepğɛčɛxɛğ

сэ ахэмэ срагъэчэхы

sɛ axɛmɛ srağɛčɛxə


зэблэхъун

зэблэхъун • (zɛblɛꭓʷun)

Илъэс къэсы мэлажэхэрэ зэблэхъух

Every year the people that are working are changing.

Кӏалэм имащинэ зиблыхъогъ

Зэблэхъу мы ӏанэ убэтагъэ

Пхъэнтӏэкӏоу узисэ зэблэпхъурагъуа?

Do you wanna replace the chair you are sitting in?

Къэгъагъэм ишъо зэблэхъу

Qɛğağɛm jišʷo zɛblɛꭓʷu

to replace, to change something with something else


ахын

ахын • (axən)

ӏэхын ӏэхын#Adyghe


ебэнын

ебэнын • (jebɛnən)

бэнэн бэнэн#Adyghe


мэгъын

мэгъын • (mɛğən)

гъын гъын#Adyghe


бгъодэкӏын

бгъодэкӏын • (bğʷodɛkʼən)

ady-verb

бгъодэкӏын • (bğʷodɛkʼən) (intransitive)

From бгъу (bğʷu, “side”) + дэкӏын (dɛkʼən, “to go out/away”); hence literally “to go away from side”.

compound

Къысбгъодэкӏ.

Унэм къыбгъодэкӏи къакӏу.

Get away from the side of the house and come.


бгынэн

head

бгынэн • (bɣənɛn)

Лӏым иунагъо ыбгынагъ

Лӏым ичылэ ыбгыни, къалэм кӏуагъэ

The man left his village and moved to the city.


гъэшъуен

гъэшъуен • (ğɛšʷujen)

Кӏалэм лӏыр ыгъэшъуягъ

Kʼalɛm lˢʼər əğɛšʷujağ

Нэбгитӏу сыгъэшъуягъэх

Nɛbɣitʷʼu səğɛšʷujağɛx


кӏошын

кӏошын • (kʷʼošən)

кӏалэр мэкӏошэгъ

kʼalɛr mɛkʷʼošɛğ


чэкӏошъыкӏын

чэкӏошъыкӏын • (čɛkʷʼoŝəkʼən)

ady-verb

чэкӏошъыкӏын • (čɛkʷʼoŝəkʼən) (transitive)

[t͡ʃakʷʼaʂəkʲən]

пшъашъэр ячэкӏошъыкӏэгъ

pŝaŝɛr jačɛkʷʼoŝəkʼɛğ

to steal a girl in order to merry her (Adyghe culture)


мэрсысын

head

мэрсысын • (mɛrsəsən)

сысын сысын#Adyghe


гъэрсысын

гъэрсысын • (ğɛrsəsən)

ğɛrsəsən (romanization)
гъэсысын (alternative)

гъэсысын гъэсысын#Adyghe


мэзэзэн

мэзэзэн • (mɛzɛzɛn)

Кӏалэр ешъуагъи алкохьол мэзазы

Because the boy drank alcohol, he is shaking.

Чӏыгор мэзазы


гъэзэзэн

гъэзэзэн • (ğɛzɛzɛn)

ğɛzɛzɛn (romanization)
зэсэгъэзэзэ (first-person present singular)
осэгъэзэзэ (first-person present singular)
сэгъэзэзэ (first-person present singular)
шъосэгъэзэзэ (first-person present singular)
сэгъэзэзэх (first-person present singular)
зэсэгъэзэзагъ (first-person past singular)
усгъэзэзагъ (first-person past singular)
сыгъэзэзагъ (first-person past singular)
шъусгъэзэзагъ (first-person past singular)
сыгъэзэзэгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэзэзэщт (first-person future singular)
усгъэзэзэщт (first-person future singular)
сыгъэзэзэщт (first-person future singular)
шъусгъэзэзэщт (first-person future singular)
сыгъэзэзэщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэзэзэ (present singular)
зэбэгъэзэзэ (present singular)
огъэзэзэ (present singular)
ткъэбэгъэзэзэ (plural present)
огъэзэзэх (plural present)
скъэбгъэзэзагъ (past singular)
зэбгъэзэзагъ (past singular)
угъэзэзагъ (past singular)
ткъэбгъэзэзагъ (past plural)
угъэзэзэгъ (past plural)
скъэбгъэзэзэщт (future singular)
зэбгъэзэзэщт (future singular)
угъэзэзэщт (future singular)
ткъэбгъэзэзэщт (future plural)
угъэзэзэщтых (future plural)
сегъэзэзэ (present singular)
уегъэзэзэ (present singular)
егъэзэзэ (present singular)
тегъэзэзэ (plural present)
шъуегъэзэзэ (plural present)
егъэзэзэх (plural present)
сигъэзэзагъ (past singular)
уигъэзэзагъ (past singular)
игъэзэзагъ (past singular)
тигъэзэзагъ (past plural)
шъуигъэзэзагъ (past plural)
игъэзэзэгъэх (past plural)
сигъэзэзэщт (future singular)
уигъэзэзэщт (future singular)
игъэзэзэщт (future singular)
тигъэзэзэщт (future plural)
шъуигъэзэзэщт (future plural)
игъэзэзэщт (future plural)
отэгъэзэзэ (first-person plural present)
тэгъэзэзэ (first-person plural present)
зэтэгъэзэзэ (first-person plural present)
шъотэгъэзэзэ (first-person plural present)
тэгъэзэзэх (first-person plural present)
утгъэзэзагъ (first-person past plural)
тыгъэзэзагъ (first-person past plural)
тзгъэзэзагъ (first-person past plural)
шъутгъэзэзагъ (first-person past plural)
тыгъэзэзэгъэх (first-person past plural)
утгъэзэзэщт (first-person future plural)
тыгъэзэзэщт (first-person future plural)
тзгъэзэзэщт (first-person future plural)
шъутгъэзэзэщт (first-person future plural)
тыгъэзэзэщтых (first-person future plural)
сэшъогъэзэзэ (present singular)
шъогъэзэзэ (present singular)
тэшъогъэзэзэ (plural present)
зэшъогъэзэзэ (plural present)
шъогъэзэзэх (plural present)
сышъугъэзэзагъ (past singular)
шъугъэзэзагъ (past singular)
тышъугъэзэзагъ (past plural)
зэшъогъэзэзагъ (past plural)
шъугъэзэзэгъэх (past plural)
сышъугъэзэзэщт (future singular)
шъугъэзэзэщт (future singular)
тышъугъэзэзэщт (future plural)
зэшъогъэзэзэщт (future plural)
шъугъэзэзэщт (future plural)
сагъэзэзэ (present singular)
уагъэзэзэ (present singular)
ягъэзэзэ (present singular)
тагъэзэзэ (plural present)
шъугъэзэзэ (plural present)
ягъэзэзэх (plural present)
сагъэзэзагъ (past singular)
уагъэзэзагъ (past singular)
ягъэзэзагъ (past singular)
тагъэзэзагъ (past plural)
шъугъэзэзагъ (past plural)
ягъэзэзэгъэх (past plural)
сагъэзэзэщт (future singular)
уагъэзэзэщт (future singular)
ягъэзэзэщт (future singular)
тагъэзэзэщт (future plural)
шъуагъэзэзэщт (future plural)
ягъэзэзэщтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

шъосэгъэзэзэ

зэсэгъэзэзагъ

шъусгъэзэзагъ

сыгъэзэзэгъэх

зэсэгъэзэзэщт

шъусгъэзэзэщт

сыгъэзэзэщтых

скъэбэгъэзэзэ

ткъэбэгъэзэзэ

скъэбгъэзэзагъ

зэбгъэзэзагъ

ткъэбгъэзэзагъ

скъэбгъэзэзэщт

зэбгъэзэзэщт

ткъэбгъэзэзэщт

угъэзэзэщтых

шъуигъэзэзагъ

игъэзэзэгъэх

шъуигъэзэзэщт

шъотэгъэзэзэ

шъутгъэзэзагъ

тыгъэзэзэгъэх

шъутгъэзэзэщт

тыгъэзэзэщтых

сэшъогъэзэзэ

тэшъогъэзэзэ

зэшъогъэзэзэ

сышъугъэзэзагъ

шъугъэзэзагъ

тышъугъэзэзагъ

зэшъогъэзэзагъ

шъугъэзэзэгъэх

сышъугъэзэзэщт

шъугъэзэзэщт

тышъугъэзэзэщт

зэшъогъэзэзэщт

шъугъэзэзэщт

шъугъэзэзагъ

ягъэзэзэгъэх

шъуагъэзэзэщт

ягъэзэзэщтых

Кӏалэм ӏанэр егъэзазэ

Иныжъэр чӏыгум къытаом къигъэзэзагъ

When the giant hit the ground it shook it.

to shake, to make someone or something to shake


мэкъэркъэтэн

head

мэкъэркъэтэн • (mɛqɛrqɛtɛn)

ady-verb

мэкъэркъэтэн • (mɛqɛrqɛtɛn) (intransitive)

Чъыгор мэкъэркъатэ


зэгокӏын

head

зэгокӏын • (zɛgʷokʼən)

Чӏыгур тӏу зэгокӏыгъ

Ĉʼəgʷur tʷʼu zɛgʷokʼəğ

to be split (caused by something or someone)

Кӏалэр зэгокӏыгъ


зэгогъэкӏын

зэгогъэкӏын • (zɛgʷoğɛkʼən)

ady-verb

зэгогъэкӏын • (zɛgʷoğɛkʼən) (transitive)

кӏалэр анэр зэгуигъэкӏэгъ тӏу

лӏэм кӏалитӏу зэзауэхэрэ зэгуигъэкӏыжьгъэх

lˢʼɛm kʼalitʷʼu zɛzawɛxɛrɛ zɛgʷujiğɛkʼəźğɛx

The man separated the two boys that were fighting.

to split something or something, to separate

мэ кӏалэцыкухэмэ зэгуагъэкӏы

mɛ kʼalɛcəkʷuxɛmɛ zɛgʷağɛkʼə

кӏалэм лӏэр зэгуегъэкӏы

to make someone to go mad, to make someone to go crazy


гъунэфын

head

гъунэфын • (ğʷunɛfən)

to ask a girl's parent for permission to merry her


лъэкӏын

лъэкӏын • (lˢɛkʼən)

Cognate with Kabardian лъэщӏын (lˢɛśʼən).

Бзылъфыгъэр мэлъакӏэ

Bzəlˢfəğɛr mɛlˢakʼɛ

Бзылъфыгъэм елъэкӏы джэхашъо джанэкӏэ

Bzəlˢfəğɛm jelˢɛkʼə džɛxašʷo džanɛkʼɛ

The woman is brushing the floor with a shirt.

Кӏалэм ицэхэр елъэкӏых

Уицэхэр лъэкӏых

Псым ухэкӏыжьмэ ӏэплъэкӏыкӏэ зылъэкӏыжь

Psəm wuxɛkʼəźmɛ ʼɛplˢɛkʼəkʼɛ zəlˢɛkʼəź

When you will come out from the water brush yourself with a towel.

Кӏалэм ыӏэхэр ӏаплъэкӏымкӏэ елъэкӏых

Kʼalɛm əʼɛxɛr ʼaplˢɛkʼəmkʼɛ jelˢɛkʼəx


лъэкӏын

лъэкӏын • (lˢɛkʼən)

lˢɛkʼən (romanization)
лъэкӏьын (alternative Shapsug)

Бзылъфыгъэр къеджэн ылъэкӏын

Bzəlˢfəğɛr qedžɛn əlˢɛkʼən

Лӏым шымкӏэ кӏэхьан ылъэкӏыгъэп

Lˢʼəm šəmkʼɛ kʼɛḥan əlˢɛkʼəğɛp

The man was not able to catch up with him.

Лӏыжъыр псынкӏэу кӏонэу фэлъэкӏы

Lˢʼəẑər psənkʼɛwu kʷʼonɛwu fɛlˢɛkʼə

to be able to, to manage to do, to be capable of doing


зэуэн

зэуэн • (zɛwɛn)

кӏалэр мэзауэ зауымкӏэ

адыгэхэмрэ урысхэмрэ зэзэуэгъагъэх

the Circassians and the Russian had fought each other once.

кӏалэр лӏым езауэ


бжьэхъон

бжьэхъон • (bźɛꭓʷon)

Сиятэ мэбжьахъо

Ар бжьэхъо ӏаз, ау бжьэхъон ӏэнатӏэм фаеп

Ar bźɛꭓʷo ʼaz, awu bźɛꭓʷon ʼɛnatʼɛm fajep

He is a beekeeper expert, but he does not want to be in a beekeeping job.

to beekeep; to maintain hives and keep bees, especially for the production of honey


шӏу лъэгъун

шӏу лъэгъун • (šʷʼu lˢɛğʷun)

ady-verb

шӏу лъэгъун • (šʷʼu lˢɛğʷun) (intransitive)

[ʃʷʼə ɬaʁʷən]

From шӏу (šʷʼu, “well, good”) + лъэгъун (lˢɛğʷun, “to see”); hence literally “to see in a positive way”.

compound

пшъашъэр шӏу сэлъэгъу

pŝaŝɛr šʷʼu sɛlˢɛğʷu

шӏу осэлъэгъу

šʷʼu wosɛlˢɛğʷu

ущ ишӏэрэ шӏу сэлъэгъу

wuś jišʼɛrɛ šʷʼu sɛlˢɛğʷu

in see in a positive way the thing that person doing.

to see someone or something in a positive way, to like


идзэн

head

идзэн • (jidzɛn)

jidzɛn (romanization)
идзэнэ (indefinite singular)
идзэнэхэ (indefinite plural)
идзэнэр (nominative singular)
идзэнэхэр (nominative plural)
идзэнэм (ergative singular)
идзэнэхэмэ (ergative plural)
идзэнэкӏэ (instrumental singular)
идзэнэкӏэ (instrumental singular)
идзэнэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
идзэнэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
идзэнэхэкӏэ (instrumental plural)
идзэнэхэкӏэ (instrumental plural)
идзэнэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
идзэнэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
идзэныу (invertive singular)
идзэнэхыу (invertive plural)

ady-decl-noun-table

идзэнэ (jidzɛnɛ)

идзэнэхэ (jidzɛnɛxɛ)

идзэнэр (jidzɛnɛr)

идзэнэхэр (jidzɛnɛxɛr)

идзэнэм (jidzɛnɛm)

идзэнэхэмэ (jidzɛnɛxɛmɛ)

идзэнэ(м)кӏэ (jidzɛnɛ(m)kʼɛ)

идзэнэхэ(м)кӏэ (jidzɛnɛxɛ(m)kʼɛ)

идзэныу (jidzɛnəwu)

идзэнэхыу (jidzɛnɛxəwu)


дзын

head

дзын • (dzən)

Кӏалэм едзы мыжъор

Кӏалэм мыжъор къэстедзэ

Мы мыжъор умыдз

Кӏалэм мыжъор хым хедзэ

The boy is throwing the stone across the sea.

Кӏалэм мыжъор щагум дедзэ

The boy is throwing the stone at the yard.


къэхъун

къэхъун • (qɛꭓʷun)

пшъашъэм кӏалэ къыфэхъогъ

The boy was born for the girl (The girl gave a birth to a boy).

нэкъгъэхэр шауым къыдахъох

The flowers are born (growing) in the yard.

хьэм ишыр къэхъу

пцӏэжъйэр хы чӏэгъым къычӏахъо

The fish is born (present) under the sea.

хьэм ишыр къэхъу

to born (Humans, Plants, Animals, Fish, Birds, etc.)


мэхъут

мэхъут • (mɛꭓʷut)

ady-verb

мэхъут • (mɛꭓʷut) (^(???) please indicate transitivity!)

рэхъута сыдэкӏыу?

Can i go out? - Is it permitted for me to go out.

кӏалэр мащхыу рэхъта?

Can the boy eat? - Is the boy permitted to eat?

кӏалэр мащхыу рэхъут

The boy can eat - The boy is permitted to eat.

мащинэр чӏыкӏайыу угъачӏэу рэхъута?

мащинэр чӏыкӏайыу угъачӏэу рэхъутэп

Is it not allowed (forbidden) to run the car fast.

ар мэхъут, мэр мэхъутэп

That is permitted, this is not permitted (forbidden).


мэхъун

head

мэхъун • (mɛꭓʷun)

хъун хъун#Adyghe


цэхь тэлъхьэн

цэхь тэлъхьэн • (cɛḥ tɛlˢḥɛn)

ady-verb

цэхь тэлъхьэн • (cɛḥ tɛlˢḥɛn) (transitive)

цыхьэ шӏын
цыхьэ шӏын#Adyghe

Alternative form of цыхьэ шӏын (cəḥɛ šʼən)


ебэджын

head

ебэджын • (jebɛdžən)

Кӏалэр ебэджэгъ

Кӏалэцыкӏор ебэджы

The little boy is falling on the ground.

Джыхашъо цӏашъутэм утэбэджэт


чъыен

чъыен • (ĉəjen)

ĉəjen (romanization)
мэчъыен (alternative)

From Proto-Circassian *t͡ʂəjan (“to sleep”).

Кӏалэп мэчъые

Мыщ ущычъые пшIоигъуа?

Məś wuśəĉəje pšʷʼojiğʷa?

Сэ сычъые сшIоигъу

Sɛ səĉəje sšʷʼojiğʷu

Кӏалэп мэчъыеп

Кӏалэп мэчъыешъурэп

сычъагъ

Пӏэм стэчъыехьэгъ

Pʼɛm stɛĉəjeḥɛğ


кӏосэн

кӏосэн • (kʷʼosɛn)

ady-verb

кӏосэн • (kʷʼosɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


бзын

head

бзын • (bzən)

Кӏалэм ебзы тхылъыпӏэр

Кӏалэм псынкӏэу лыр ебзы

Мы къуаер бзы

to cut (with scissors, knife or sword), to slice


убытын

убытын • (wubətən)

зыӏэкӏэубытэн

zəʼɛkʼɛwubətɛn

къэубыт кӏалэр!

ахэр тыгъэделэхи якӏыбкӏэ къэтыубытгъэх

We fooled them, and we caught them behind.

кӏалэм ишынэхьыжъ къышъоубытэгъ, ишынэхьыкӏ къышъоубытгъэп

kʼalɛm jišənɛḥəẑ qəšʷowubətɛğ, jišənɛḥəkʼ qəšʷowubətğɛp

The boy could catch his older brother but couldn't catch his younger brother.

кӏалэм къеубыты лӏэр

кӏалэм къиубытыт лӏэр

кӏалэм къиубытэгъ лӏэр

къэубыт мыжъор

къэубытыгу хьанцэ

джэгуалъэхэр къэсыубытрагъох

ныпыр къэубытын

къэбэртайхэмэ мы кӏыпэ яубытэгъ

яунэ сыубытыт

to capture, to make something yours (Like a room, house, territory, vehicle, animal, any object)


бзыхьан

бзыхьан • (bzəḥan)

Лӏым чъыгыхэр ебзыхьэх

Lˢʼəm ĉəɣəxɛr jebzəḥɛx


бзэбзэн

бзэбзэн • (bzɛbzɛn)


бзэджэн

бзэджэн • (bzɛdžɛn)

Кӏалэр мэбзаджэ.

Шъэожъыем бзэджэныр ишэн

It is the boy's behavior to get naughty.

get up to monkey tricks
get up to monkey tricks

to frolic, to play about, to fool around, to get up to monkey tricks


гъэлъэжъон

гъэлъэжъон • (ğɛlˢɛžʷon)

ady-verb

гъэлъэжъон • (ğɛlˢɛžʷon) (transitive)

кӏалэм пшъашъэр егъэлъажъо

кӏалэм сегъэлъэжъуагъ

kʼalɛm seğɛlˢɛžʷağ

to make someone or something late, to delay


хъопсэн

head

хъопсэн • (ꭓʷopsɛn)

ꭓʷopsɛn (romanization)
ехъопсэн (alternative)

ехьагъушъугъун

jeḥağʷušʷuğʷun


енэцӏын

енэцӏын • (jenɛcʼən)

jenɛcʼən (romanization)
енэсӏын (alternative)

Тигъунэгъум ыпшъашъэ сенэцIы

Tiğʷunɛğʷum əpŝaŝɛ senɛcʼə

I am lusting for my neighbor's daughter.

КIалэм иджанэхэм санэцIы

Гонахьхэм уамынэцӏ


нэсын

нэсын • (nɛsən)

Дэпкъым нэс

Анэм уиӏэ шъоикӏэ унэмыс

Don't touch the table with your dirty hands.

Кӏалэр анэм нэсы

Кӏалэр къэцым нэсрэп

Къалэм унэсыгъа?

Уиунэ сыкъынэсымэ къикӏ

Кӏуи унэ плъыжьым унэсымэ къэуцу

Go and when you reach the red house stop.

Левил 4-м сыкънэсышъурэп


мэстын

мэстын • (mɛstən)

стын стын#Adyghe


гъэстын

гъэстын • (ğɛstən)

ğɛstən (romanization)
те
on
тегъэстын
чӏэ
under
чӏэгъэстын
дэ
inside another object
дэгъэстын
хэ
through
хэгъэстын
и
inside
игъэстын
ӏу
around
ӏугъэстын
пы
hanging
attached
пыгъэстын
къо
behind
къогъэстын
го
besides
гогъэстын
бгъодэ
бгъодэгъэстын
шъхьадэ
over
шъхьадэгъэстын
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырыгъэстын
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырыгъэстын
зэкӏэ
backward
зэкӏэгъэстын
зэбгыры
scatter
зэбгырыгъэстын
жэхэ
unto
жэхэгъэстын
жэдэ
toward mouth
жэдэгъэстын
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏыгъэстын
лъы
toward
лъыгъэстын

ady-conj-dir-blank

бгъодэгъэстын

шъхьадэгъэстын

шъхьапырыгъэстын

кӏэлъырыгъэстын

зэкӏэгъэстын

зэбгырыгъэстын

кӏоцӏыгъэстын

Кӏалэм уцыр ыгъэсты

Кӏалэм уцыр ыгъэстырэп

Кӏалэм тхьапэхэр ыгъэстынэу фае


гъэпсыкӏын

head

гъэпсыкӏын • (ğɛpsəkʼən)

ğɛpsəkʼən (romanization)
гъэпскӏын (alternative)

гъэпскӏын гъэпскӏын#Adyghe

Alternative form of гъэпскӏын (ğɛpskʼən)


ягъэ егъэкӏын

ягъэ егъэкӏын • (jağɛ jeğɛkʼən)

ady-verb

ягъэ егъэкӏын • (jağɛ jeğɛkʼən) (transitive)

кӏалэм ягъэ пшъашъэм регъэкӏы

кӏалэм ягъэ ебэгъэкӏы

кӏалэм ягъэ езгъэкӏрэп

ягъэ кӏалэхэмэ ямгъкӏ

to harm someone, to disturb someone, to get in someone's way, to annoy someone


ягъэ къэгъэкӏон

head

ягъэ къэгъэкӏон • (jağɛ qɛğɛkʷʼon)

ady-verb

ягъэ къэгъэкӏон • (jağɛ qɛğɛkʷʼon) (intransitive)

кӏалэм ягъэ къегъэкӏо

ягъэ къэмгъакӏу, кӏалэр еджэн еӏуэ

do not disturb, the boy is trying to learn.

to interrupt, to interfere with, to annoy


еупчын

head

еупчын • (jewupčən)

кӏалэр пшъашъэм еупчэгъ дэкӏрагъомэ

the boy asked the girl if she wanted to go out.

уысэупчы сыд уицӏэ

уыкъчэмыупч тэдэ такӏо


пчын

пчын • (pčən)

пчъын пчъын#Adyghe

(dialectal) Alternative spelling of пчъын (pĉən)


гъэпсын

гъэпсын • (ğɛpsən)

Кӏалэм егъэпсы зэонэу

Къэкӏорэ илъэсым Америкэ сыкӏонэу сэгъэпсы

Qɛkʷʼorɛ jilˢɛsəm Amerikɛ səkʷʼonɛwu sɛğɛpsə

I am planning to go to America next year.

Кӏалэм кӏэрахъо егъэпсы

Кӏалэм мыжъор чъыгым фегъэпсы

Kʼalɛm məžʷor ĉəɣəm feğɛpsə


зэӏэхын

зэӏэхын • (zɛʼɛxən)

кӏалэм иунэ зэӏехы

кӏалэм унэр зэӏихэгъ

уиунэ зэӏэх


зэгъэпэшын

зэгъэпэшын • (zɛğɛpɛšən)

ady-verb

зэгъэпэшын • (zɛğɛpɛšən) (transitive)


зэгъэфэгъэн

head

зэгъэфэгъэн • (zɛğɛfɛğɛn)

ady-verb

зэгъэфэгъэн • (zɛğɛfɛğɛn) (transitive)


зэгъэфэн

head

зэгъэфэн • (zɛğɛfɛn)

Кӏалэм зегъафэ тиунэ къэкӏоти

The boy was dressed smartly because he will come to my house.

to pretty up (to make oneself or someone else look better by dressing up, for example)

Кӏалэм унэр зегъафэ

Мы блокхэр зэгъафэх

Сиянэ сиджанэхэр зигъэфагъэх


еузэпкъын

еузэпкъын • (jewuzɛpqən)


еузэнкӏын

еузэнкӏын • (jewuzɛnkʼən)


егъэкӏун

егъэкӏун • (jeğɛkʷʼun)

to make something or someone fit (Can be in some group or place)


екӏун

екӏун • (jekʷʼun)

jekʷʼun (romanization)
кӏун (alternative)

щэгьагъо ремыхъугъэу шэхьарым текӏугъ - We arrived to city befre ӏunch.

Кӏалэр тхьэматэм екӏугъ еупчӏынэу

The boy came up to the leader to ask him.

Ныом узы ӏае къекӏугъ

A horrible illness came to the old woman.

to come up to, to come towards, to approach

Кӏалэм джанэр екӏу

Костюмэр сэ къысэкIурэп, сшӏоин

The suit does not fit me, it's too large for me.

ӏофымкӏэ ухъонэныр екӏурэп

Кӏалэм унэр екӏурэп

Кӏалэм унэр екӏу

Кӏалэмрэ пшъашъэмрэ зэкӏух

The boy and the girl are suitable for each other.

Ешъонэ алкохол нысашэм екӏурэп тихабзэ

Ješʷonɛ alkʷoxʷol nəsašɛm jekʷʼurɛp tixabzɛ

Drinking alcohol in weddings is not suitable for our traditions.

Уцышъор машинэм екӏурэп

The color green is not suitable for cars.


бзэхын

бзэхын • (bzɛxən)

Кӏалэр уфае зыхъукIэ мэбзэхы


мэмэхын

мэмэхын • (mɛmɛxən)

кӏалэр мэмахы

кӏалэр мэмэхэгъ

укъэмэхыт уэр уыщхымэ

to faint, to pass out, to swoon, to keel over


къэжьын

къэжьын • (qɛźən)

кӏалэр къэжьы

кӏалэр къэжьэгъ

kʼalɛr qɛźɛğ

укъэжьыт уэр уыщхымэ


къешхын

къешхын • (qešxən)

къешхы

нэушы къешхыт

унэм къешхэ

It is raining in the house (The rain is entering the house).


укӏэпхъэн

укӏэпхъэн • (wukʼɛpꭓɛn)

wukʼɛpꭓɛn (romanization)
укӏьэпхъэн (alternative)

Сэ чъыгыр сэукӏапхъэ

Sɛ ĉəɣər sɛwukʼapꭓɛ

Лӏыхэр мэзым хахьэх чъыгыхэряукӏэпхъэнхэу

Lˢʼəxɛr mɛzəm xaḥɛx ĉəɣəxɛrjawukʼɛpꭓɛnxɛwu

The men are entering the forest to trim the trees.


мэтэн

мэтэн • (mɛtɛn)

кӏалэр матэ


еблэгъэн

еблэгъэн • (jeblɛğɛn)

кӏалэр пшъашъэм еблагъэ

кӏалэр къэблагъэ

тиунэ къеблагъ

Come near my house (You are welcome to come to my house).

кӏалэр пшъашъэм еблэгъагъэп


блегъэзыкӏын

блегъэзыкӏын • (bleğɛzəkʼən)

ady-verb

блегъэзыкӏын • (bleğɛzəkʼən) (transitive)

bleğɛzəkʼən (romanization)
блэгъэзыкӏын (alternative)

блэгъэзыкӏын блэгъэзыкӏын#Adyghe

Alternative form of блэгъэзыкӏын (blɛğɛzəkʼən)


блегъэкӏын

head

блегъэкӏын • (bleğɛkʼən)

блэгъэкӏын блэгъэкӏын#Adyghe

Alternative form of блэгъэкӏын (blɛğɛkʼən)


бледзын

бледзын • (bledzən)

блэдзын блэдзын#Adyghe


гъэлэлэн

гъэлэлэн • (ğɛlɛlɛn)

Кӏалэм хьэр ыгъэлэлагъ

Kʼalɛm ḥɛr əğɛlɛlağ

Кӏалэр гъэлал

Кӏалэм лӏыр егъэлалэ


тӏупщын

тӏупщын • (tʷʼupśən)

топыр тӏупщ

дзакӏохэр атӏупщыгъэх

торпеда тӏупщын

пщылӏыхэр тӏупщыных

pśəlˢʼəxɛr tʷʼupśənəx

кӏалэр тӏупщ

кӏалэм пшъашъэр ытӏупщырэп

сытӏупщыба!

to leave someone (from harm or annoyance)


блефын

блефын • (blefən)

блэфын блэфын#Adyghe


блехын

блехын • (blexən)

Кӏарахъор къысблихыгъ

Мыжъор кӏалэм блихыгъ

to pass quickly and unnoticed, to slip by

Дзыо ушъагъэ ытамэ телъэу блихыгъ

He passed trotting while carrying a bag on his shoulder.


блещын

блещын • (bleśən)

ady-verb

блещын • (bleśən) (^(???) please indicate transitivity!)

блэщын блэщын#Adyghe


мэгъушъыжъын

head

мэгъушъыжъын • (mɛğʷuŝəẑən)

ady-verb

мэгъушъыжъын • (mɛğʷuŝəẑən) (intransitive)


мэплъын

head

мэплъын • (mɛplˢən)

Гъучӏэр мэплъы

Ğʷuĉʼɛr mɛplˢə

Шхынэр мэплъыгъа?


гъэплъын

гъэплъын • (ğɛplˢən)

Кӏалэм гъучӏэр егъэплъы машӏокӏэ

Kʼalɛm ğʷuĉʼɛr jeğɛplˢə mašʷʼokʼɛ

Шхынэр угъэплъыгъа?


зэпедзын

зэпедзын • (zɛpedzən)

кӏалэхэр зэпысдзыгъэх

лӏым кӏалэхэр зэпидзыгъэх


итын

итын • (jitən)

кӏалэм еты


лэжьэн

лэжьэн • (lɛźɛn)

Кӏалэр мафэм мэлажьэ

Кӏалэр лӏым фэлажьэ

Кӏалэр къэсфэлажьэ

Кӏалэр мэлэжьэрагъоп нэпэ

Лӏыхэмэ сафэлажьэ

Lˢʼəxɛmɛ safɛlaźɛ

Сафэлажьэ

Уысфэлажьэ

Уыкъэсфэлажьэ

Мащинэр къэлажьа?


ебэун

jebɛwun (romanization)
бэон (alternative)

бэон бэон#Adyghe


укӏын

укӏын • (wukʼən)

кӏалэм еукӏы

кӏалэр еукӏы

кӏалэм лӏэр еукӏы

саукӏыт

кӏалэр яукӏы

кӏалэр къеукӏы

заум ухахьэмэ уаукӏыт

If you enter the war they will kill you.

дзэлӏымэ саукӏы


чӏэбын

чӏэбын • (ĉʼɛbən)

Кӏалэр чӏэбы

Kʼalɛr ĉʼɛbə

Къохьэ чӏэбы

Къохьэр псы мэӏэу мэхъуи чӏэбэгъ

Qʷoḥɛr psə mɛʼɛwu mɛꭓʷuji ĉʼɛbɛğ

The ship became full of water and it sank.


хэукӏэхьэн

хэукӏэхьэн • (xɛwukʼɛḥɛn)

ady-verb

хэукӏэхьэн • (xɛwukʼɛḥɛn) (intransitive)

кӏалэр зауэм хэукӏэхьагъ

to die (among other people) (For example in a car accident, war, etc).


мэлӏэн

head

мэлӏэн • (mɛlˢʼɛn)

лӏэн лӏэн#Adyghe


мэунэзэн

мэунэзэн • (mɛwunɛzɛn)

mɛwunɛzɛn (romanization)
унэзэн (alternative)

унэзэн унэзэн#Adyghe


мэпрэзэн

мэпрэзэн • (mɛprɛzɛn)

Кӏалэр мэпразэ

Сэпразэ


ешъон

ешъон • (ješʷon)

ješʷon (romanization)
сызэешъо (first-person present singular)
усэешъо (first-person present singular)
сеешъо (first-person present singular)
шъусэешъо (first-person present singular)
саешъо (first-person present singular)
сызэешъуагъ (first-person past singular)
усэешъуагъ (first-person past singular)
сеешъуагъ (first-person past singular)
шъусэешъуагъ (first-person past singular)
саешъуагъ (first-person past singular)
сызэешъощт (first-person future singular)
усэешъощт (first-person future singular)
сеешъощт (first-person future singular)
шъусэешъощт (first-person future singular)
саешъощт (first-person future singular)
укъысэешъо (present singular)
узэешъо (present singular)
уеешъо (present singular)
укъытэешъо (plural present)
уаешъо (plural present)
укъысэешъуагъ (past singular)
узэешъуагъ (past singular)
уеешъуагъ (past singular)
укъытэешъуагъ (past plural)
уаешъуагъ (past plural)
укъысэешъощт (future singular)
узэешъощт (future singular)
уеешъощт (future singular)
укъытэешъощт (future plural)
уаешъощт (future plural)
къысэешъо (present singular)
къоешъо (present singular)
еешъо (present singular)
къытэешъо (plural present)
къышъоешъо (plural present)
яешъо (plural present)
къысэешъуагъ (past singular)
къоешъуагъ (past singular)
еешъуагъ (past singular)
къытэешъуагъ (past plural)
къышъоешъуагъ (past plural)
яешъуагъ (past plural)
къысэешъощт (future singular)
къоешъощт (future singular)
еешъощт (future singular)
къытэешъощт (future plural)
къышъоешъощт (future plural)
яешъощт (future plural)
утэешъо (first-person plural present)
теешъо (first-person plural present)
тызэешъо (first-person plural present)
шъутэешъо (first-person plural present)
таешъо (first-person plural present)
утэешъуагъ (first-person past plural)
теешъуагъ (first-person past plural)
тызэешъуагъ (first-person past plural)
шъутэешъуагъ (first-person past plural)
таешъуагъ (first-person past plural)
утэешъощт (first-person future plural)
теешъощт (first-person future plural)
тызэешъощт (first-person future plural)
шъутэешъощт (first-person future plural)
таешъощт (first-person future plural)
шъукъысэешъо (present singular)
шъеешъо (present singular)
шъукъытэешъо (plural present)
шъузэешъо (plural present)
шъуаешъо (plural present)
шъукъысэешъуагъ (past singular)
шъеешъуагъ (past singular)
шъукъытэешъуагъ (past plural)
шъузэешъуагъ (past plural)
шъуаешъуагъ (past plural)
шъукъысэешъощт (future singular)
шъеешъощт (future singular)
шъукъытэешъощт (future plural)
шъузэешъощт (future plural)
шъуаешъощт (future plural)
къысэешъох (present singular)
къоешъох (present singular)
еешъох (present singular)
къытэешъох (plural present)
къышъоешъох (plural present)
яешъох (plural present)
къысэешъогъэх (past singular)
къоешъогъэх (past singular)
еешъогъэх (past singular)
къытэешъогъэх (past plural)
къышъоешъогъэх (past plural)
яешъогъэх (past plural)
къысэешъощтых (future singular)
къоешъощтых (future singular)
еешъощтых (future singular)
къытэешъощтых (future plural)
къышъоешъощтых (future plural)
яешъощтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

шъусэешъуагъ

укъысэешъуагъ

укъытэешъуагъ

укъысэешъощт

укъытэешъощт

къысэешъуагъ

къытэешъуагъ

къышъоешъуагъ

къышъоешъощт

шъутэешъуагъ

шъукъысэешъо

шъукъытэешъо

шъукъысэешъуагъ

шъукъытэешъуагъ

шъузэешъуагъ

шъукъысэешъощт

шъукъытэешъощт

къысэешъогъэх

къытэешъогъэх

къышъоешъогъэх

къысэешъощтых

къытэешъощтых

къышъоешъощтых

From Proto-Circassian *jaʃʷa, compare Kabardian ефэн (jefɛn).

Кӏалэр рсы ешъо

Сэ щай сешъо

Сыда узэшъонэу уикӏасэр?


мэчэрэзын

head

мэчэрэзын • (mɛčɛrɛzən)

чэрэзын чэрэзын#Adyghe


мэгушӏон

мэгушӏон • (mɛgʷušʷʼon)

mɛgʷušʷʼon (romanization)
гушӏон (alternative)

[maɡʷəʃʷʼan]

гушӏон гушӏон#Adyghe


щыгушӏукӏьын

щыгушӏукӏьын • (śəgʷušʷʼukʲʼən)

ady-verb

щыгушӏукӏьын • (śəgʷušʷʼukʲʼən) (transitive)

śəgʷušʷʼukʲʼən (romanization)
щыгушӏукӏын (alternative)

[ʃəɡʷəʃʷʼkʲʼən]

щыгушӏукӏын щыгушӏукӏын#Adyghe

Alternative form of щыгушӏукӏын (śəgʷušʷʼukʼən)

щыгушӏукӏын

śəgʷušʷʼukʼən


штэн

head

штэн • (štɛn)

къашт уатэ

кӏалэм мыер къештэ


мэщынэн

мэщынэн • (mɛśənɛn)

щынэн щынэн#Adyghe


мэлыгьын

мэлыгьын • (mɛləgʲən)

mɛləgʲən (romanization)
мэлыджын (alternative)

мэлыджын мэлыджын#Adyghe


гъэлыгьын

гъэлыгьын • (ğɛləgʲən)

ğɛləgʲən (romanization)
гъэлыджын (alternative)

гъэлыджын гъэлыджын#Adyghe

Alternative form of гъэлыджын (ğɛlədžən)


гопкӏэн

гопкӏэн • (gʷopkʼɛn)


гьэгун

гьэгун • (gʲɛgʷun)

gʲɛgʷun (romanization)
джэгун (alternative)

джэгун джэгун#Adyghe


шыфэн

шыфэн • (šəfɛn)

ady-verb

шыфэн • (šəfɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

кӏалэр джанэр шэфэ

псы фабэ уилъакъо шыф

кӏалэм ипкъы шефэ


шифэн

head

шифэн • (šifɛn)

тхьэмгъупчъэм рсы шэсафэ

tḥɛmğʷupĉɛm rsə šɛsafɛ


тифэхьын

тифэхьын • (tifɛḥən)

кӏалэм псыжъ иджанэ тифэхьэгъ


тикӏэн

тикӏэн • (tikʼɛn)

кӏалэм нэкъгъэм рсы текӏэ

The boy is spilling water on the flower.

кӏалэм къолэн унэм тикӏэт

пшъашъэм рсымфабэ кӏалэм тикӏагъ къигъэушыжьын фэшкӏэ

pŝaŝɛm rsəmfabɛ kʼalɛm tikʼağ qiğɛwušəźən fɛškʼɛ

The girl spilled water on the boy to wake him up.


кӏэгъожьын

кӏэгъожьын • (kʼɛğʷoźən)

[t͡ʃaʁʷaʑən]

кӏалэр кӏэгъожьы

kʼalɛr kʼɛğʷoźə

скӏэгъожьы зэрэ-уысэуагъэ

skʼɛğʷoźə zɛrɛ-wəsɛwağɛ

укӏэмгъожь уызэрэкъэкӏуагъэм фэшкӏэ

wukʼɛmğʷoź wəzɛrɛqɛkʷʼağɛm fɛškʼɛ


гъэтэрэзын

гъэтэрэзын • (ğɛtɛrɛzən)

Кӏэлэегъаджэм калэм иджэуапхэр егъэтэрэзых

Kʼɛlɛjeğadžɛm kalɛm jidžɛwapxɛr jeğɛtɛrɛzəx

Кӏалэм мащинэр егъэтэрэзы


мэуэн

мэуэн • (mɛwɛn)

кӏалэр мауэ

унэр мауэ

кIалэр гитарым къеуэ

пяноуым шъукъеуа

кӏалэр кӏэрахъомкӏэ мауэ


феуэн

феуэн • (fewɛn)

Only the Circassians in Israel use this verb as to call someone using a phone.

кӏалэр пшъашъэм феуагъ

кӏалэр пшъашъэм феуэ тэлефонымкӏэ

the boy calling the girl with the telephone.

къэсфеу телефонкӏэ


гъэуэн

гъэуэн • (ğɛwɛn)

гъэон гъэон#Adyghe


мэунэхъун

мэунэхъун • (mɛwunɛꭓʷun)

mɛwunɛꭓʷun (romanization)
унэхъун (alternative)

кӏалэм мэунэхъогъ

мащинэр мэунэхъу


гъэунэхъун

гъэунэхъун • (ğɛwunɛꭓʷun)

Пшъашъэм кӏалэр егъэунэхъу

Кӏалэм мащинэр егъэунэхъугъ

Алкохолым угъэунэхъущт

to ruin; to make someone/something ruined


чӏэн

чӏэн • (ĉʼɛn)

чъэн чъэн#Adyghe


зэпычын

зэпычын • (zɛpəčən)

zɛpəčən (romanization)
зэпыкьын (alternative Shapsug)

Кӏалэм пхъэр зэпычыгъ

Kʼalɛm pꭓɛr zɛpəčəğ

Гъучӏыр къинэ зэпыпчыныр

Ğʷuĉʼər qinɛ zɛpəpčənər


зэпычын

зэпычын • (zɛpəčən)

Гъогур кӏалэм зэпычыгъ

Ğʷogʷur kʼalɛm zɛpəčəğ

Гъогу къин зэпычын

Гъинхэр зэпычыных


уыбэтэн

уыбэтэн • (wəbɛtɛn)

кӏалэм анэр еубэтагъ

кӏалэм анэр еубатэ

to completely break, to destroy, to shatter,


мэубэтэн

мэубэтэн • (mɛwubɛtɛn)

анэр мэубэтагъ

анэр мэубатэ

to be completely broken, to be destroyed, to be shattered,


зэпытхъын

зэпытхъын • (zɛpətꭓən)

ady-verb

зэпытхъын • (zɛpətꭓən) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏапсэр зэпытхъэгъ

Кӏалэм кӏапсэр зэпетхъы

Уиджанэ зэпымытхъ


зэпитхъын

head

зэпитхъын • (zɛpitꭓən)

кӏалэм кӏапсэр зэпитхъэгъ

кӏалэм кӏапсэр зэпетхъы


мэкӏэтхъэн

мэкӏэтхъэн • (mɛkʼɛtꭓɛn)

кӏэтхъэн кӏэтхъэн#Adyghe


чэтхъэн

чэтхъэн • (čɛtꭓɛn)

ady-verb

чэтхъэн • (čɛtꭓɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

Тхылъыпӏэр мэкӏатхъэ

Txəlˢəpʼɛr mɛkʼatꭓɛ

Кӏалэм тхьапэр екӏатхъэ

Кӏалэм иджынэ мэкӏэтхъагъ

Кӏэлэцӏыкӏум джанэхэр ыкӏатхъэх

The little boy is ripping the shirts apart.


уӏэн

head

уӏэн • (wuʼɛn)

Кӏалэм лӏЫр ыуӏагъ

Кӏалэм лӏЫр еуӏэ

Апч ыубытагъ чаным укъеуӏэщт

Ууӏагъа?

Шъэжъыем сыкъиуӏагъэ


мэуӏэн

мэуӏэн • (mɛwuʼɛn)

Кӏалэр мэуӏагъ

Кӏалэр мауӏэ

Сиӏэ мэуӏагъ


блэкӏын

блэкӏын • (blɛkʼən)

Кӏалэр унэм блэкӏыгъ

Кӏалэр лъэмыджым псынкӏэу блэкӏыгъ

Мэзитӏу блэкӏымэ хым тыкӏощт

Псыхъом псынкӏэу къэблэкӏ

Пщэрэр пчъэм блэкӏышъурэп

Pśɛrɛr pĉɛm blɛkʼəšʷurɛp


хэкӏын

хэкӏын • (xɛkʼən)

xɛkʼən (romanization)
хэкӏьын (alternative)

Кӏалэр псым хэкӏыгъ

Лӏэр дэпкъым хэкӏы

Lˢʼɛr dɛpqəm xɛkʼə

Кӏалэр цӏыфхэмэ яхэкӏы

Мы ливылым ухэкӏышъурэба

Кӏалэр псым хэкӏыгъ

Кӏалэр машӏом хэкӏыгъ

to get out within a mass (liquid, gas or solid)

Томэр кӏалэхэмэ къахэкӏэгъ

to leave a group, to come out from a group.


хэкӏын

хэкӏын • (xɛkʼən)

Температурэр хэкӏэгъ

Кӏэлэ пщэрым хэкӏэгъ къишэкӏырэ

Kʼɛlɛ pśɛrəm xɛkʼɛğ qišɛkʼərɛ

Хым иӏэтгъакӏэ хэкӏы къемыщхэу

The sea's height is decreasing when it doesn't rain.


блэбыбыкӏын

блэбыбыкӏын • (blɛbəbəkʼən)

ady-verb

блэбыбыкӏын • (blɛbəbəkʼən) (transitive)

Унэм бзыур къэблэбыбыкӏыгъ


блэлъэтын

head

блэлъэтын • (blɛlˢɛtən)

шъэожъыер унэм блэлъэтыгъ

to cross quickly, to pass quickly; to rush past


блэн

блэн • (blɛn)

Ламбэр дэгъоу къаблэ

Пшъашъэм ышъхьэц еблэ

Pŝaŝɛm əŝḥɛc jeblɛ

Кӏапсэр блэ

to braid, to weave together, intertwine (strands of fibers, ribbons, hair, etc.)


блэплъын

блэплъын • (blɛplˢən)

Кӏалэр унэм блэплъы

Кӏэлэ кӏакор дэпкъым блэплъышъурэп

Хэукъоныгъэм блэплъын


блэун

блэун • (blɛwun)

Кӏалэр кӏэрахъомкӏэ блэогъ тхьэкӏумэкӏэхьым

Kʼalɛr kʼɛraꭓʷomkʼɛ blɛwoğ tḥɛkʷʼumɛkʼɛḥəm

The boy is missed the rabbit with the gun.

Кӏалэр къэсблэуы

Мыжъо сэдзым сыблэуи апчым тэзгъэфагъэ

When I threw a rock, I missed and hit the glass.

Ублэмыу

Укъэсблэуы

Блэу

Кӏалэхэр блэуытых


блэхъушъутын

блэхъушъутын • (blɛꭓʷušʷutən)

ady-verb

блэхъушъутын • (blɛꭓʷušʷutən) (intransitive)

конторам блэхъушъутын


ехъушъутэон

head

ехъушъутэон • (jeꭓʷušʷutɛwon)

ady-verb

ехъушъутэон • (jeꭓʷušʷutɛwon) (transitive)

Кӏалэр лӏым ехъушъутао

Тихабзэ уехъушъутао

to despise, to underrate, to disregard, to look down on


быбыжьын

head

быбыжьын • (bəbəźən)

Бзыурмэбыбжьы

Бжьэр унэм ӏубыбжьы


быбын

быбын • (bəbən)

Бжьэр мэбыбы

Бжьэр унэм ибыбагъ

Цӏыфэр быбышъутэп

Cʼəfɛr bəbəšʷutɛp

Къухьэбыбыр Америкэм щыбыбыщт


тыгъун

тыгъун • (təğʷun)

кӏалэм ахъчэ етыгъу

кӏалэм ахъчэр итыгъутэп


тыгъон

тыгъон • (təğʷon)

təğʷon (romanization)
дыгъуэн (alternative)

кӏалэр мэтыгъо

умтыгъу

шъоптыгъумэ къушъуатыгъут

šʷoptəğʷumɛ qʷušʷatəğʷut

If you steal from him, they will steal from you.


бырсырын

бырсырын • (bərsərən)

мыхъо-мышӏагъэ зехьан

məꭓʷo-məšʼağɛ zeḥan


быяужьын

быяужьын • (bəjawuźən)

быяун быяун#Adyghe


бэгъон

бэгъон • (bɛğʷon)

to reproduce, to breed, to spawn, to propagate

Цыгъохэр мэбагъох

Шӏухэр шъугъэбагъох, дэихэр шъугъэмакӏэх

Šʷʼuxɛr šʷuğɛbağʷox, dɛjixɛr šʷuğɛmakʼɛx

Multiply the goods and decrease the bad.


бэгын

бэгын • (bɛɣən)

Мыжъор инэу бэгыгъэ

Məžʷor jinɛwu bɛɣəğɛ

Мыжъор мэбэгы

Məžʷor mɛbɛɣə

Слъакъо бэгыгъ

Slˢaqʷo bɛɣəğ


бэджыджэн

бэджыджэн • (bɛdžədžɛn)

Ешъуагъэр мэбэджыджэ.

Ješʷağɛr mɛbɛdžədžɛ.

to stagger, to reel, to sway on one's feet


бэджэндэутын

бэджэндэутын • (bɛdžɛndɛwutən)

ady-verb

бэджэндэутын • (bɛdžɛndɛwutən) (intransitive)


бэдзэжьын

head

бэдзэжьын • (bɛdzɛźən)


бэкъон

бэкъон • (bɛqʷon)

Псы лъэбанэмэ занэскӏэ, бэкъон фае хъущтыгъэ

Psə lˢɛbanɛmɛ zanɛskʼɛ, bɛqʷon faje ꭓʷuśtəğɛ

When he reached puddles, he used to have to stride.


бэнэкӏын

бэнэкӏын • (bɛnɛkʼən)


бэнэн

бэнэн • (bɛnɛn)

Кӏалэм себэны

Кӏалэм мэбанэ

Кӏалитӏор зэбэныжьых

Кӏалэмрэ Томымрэ зэбэных

Уишъыпкъэу лӏыжъым уебэныщта?

Are you seriously gonna brawl an old-man?.

to fight (with fists and kicks), to wrestle, to brawl, to tussle

Кӏалэр узым ебэны

The boy is fighting (struggling) the disease.


бэон

бэон • (bɛwon)

bɛwon (romanization)
ебэун (alternative)

Мыгъакӏо, усэгъэбэу

Кӏалэр игъусэ пшъашъэ ебэу

Кӏалэмрэ пшъашъэмрэ зэбэух

Сӏэ къебыу


бэскъэн

бэскъэн • (bɛsqɛn)


пӏун

пӏун • (pʷʼun)

сэ мы кӏалэ сыпӏут

томэр аслъаным ипӏогъ

мы кӏалэр япӏогъ

They adopted/raised this boy - this boy was adopted.


пӏэстхъэн

пӏэстхъэн • (pʼɛstꭓɛn)

pʼɛstꭓɛn (romanization)
пӏэсхъэн (alternative)

чэтыур мэпӏастхъэ

to scratch (With fingernails or foot-nails)


пӏэсхъэн

пӏэсхъэн • (pʼɛsꭓɛn)

pʼɛsꭓɛn (romanization)
пӏэстхъэн (alternative)

пӏэстхъэн пӏэстхъэн#Adyghe

Alternative form of пӏэстхъэн (pʼɛstꭓɛn)


мэткӏун

мэткӏун • (mɛtkʷʼun)

ткӏун ткӏун#Adyghe


мэсэн

мэсэн • (mɛsɛn)

кIалэр мэсагъ

кIалэр мэсагъэп

кIалэр мэсэрагъоп

The boy does not want to learn how to behave-well.

кIалэр мэсагъ


мэшӏыкӏэен

мэшӏыкӏэен • (mɛšʼəkʼɛjen)

ady-verb

мэшӏыкӏэен • (mɛšʼəkʼɛjen) (intransitive)

шӏыкӏэен шӏыкӏэен#Adyghe

Alternative form of шӏыкӏэен (šʼəkʼɛjen)

мэшӏыкӏьэен

mɛšʼəkʲʼɛjen


шӏэн

head

шӏэн • (šʼɛn)

Сэшӏэ ар

Урысыбзэ сшӏэрэп

Сэшӏэ къысэпӏуагъэ

Sɛšʼɛ qəsɛpʷʼağɛ

Сымышӏэрэ а кӏалэм къуиӏуагъэхэр

I don't know the thing that boy told you.

Сэ дзэмкӏэ сышӏыхэрэр яшӏэу хъутыхэп

Sɛ dzɛmkʼɛ səšʼəxɛrɛr jašʼɛwu ꭓʷutəxɛp

They are not allowed to know what I am doing in the army.

Тхьапщ ошӏа плӏым щы хэбгъахъомэ?

Do you know how much if you add three to four.

Сэлам, сыд джы пшӏэрэр?

Лӏым зи ышӏэрэп

Lˢʼəm zi əšʼɛrɛp

Джы сыд мыщ епшӏэщтыр?

Džə səd məś jepšʼɛśtər?

Сыд шъушӏэрэр?

Səd šʷušʼɛrɛr?

Мыщтэу умышӏ

Лӏымэ ӏофы ашӏэрэр

Lˢʼəmɛ ʼwofə ašʼɛrɛr

ӏофы мы щэджагъом сышӏагъ.

ʼwofə mə śɛdžağʷom səšʼağ.

Кӏалэм ӏофы дэгъу ышӏэрэр.

Kʼalɛm ʼwofə dɛğʷu əšʼɛrɛr.

Джырэкӏэ зыгорэ сэшӏэ.

Džərɛkʼɛ zəgʷorɛ sɛšʼɛ.


кӏэлъыун

кӏэлъыун • (kʼɛlˢəwun)

[t͡ʃʼaɬəwən]

кӏэлъыон кӏэлъыон#Adyghe

Alternative form of кӏэлъыон (kʼɛlˢəwon)


ехъункӏын

ехъункӏын • (jeꭓʷunkʼən)

ady-verb

ехъункӏын • (jeꭓʷunkʼən) (^(???) please indicate transitivity!)


игъо хъун

head

игъо хъун • (jiğʷo ꭓʷun)

ady-verb

игъо хъун • (jiğʷo ꭓʷun) (^(???) please indicate transitivity!)

[jəʁʷa χʷən]


пкӏьэн

head

пкӏьэн • (pkʲʼɛn)

pkʲʼɛn (romanization)
пкӏэн (alternative)

пкӏэн пкӏэн#Adyghe


гъэхъун

гъэхъун • (ğɛꭓʷun)

Тхьэматэу узгъэхъущт

Cэ кӏалэр лӏэу сыгъэхъугъ

Cɛ kʼalɛr lˢʼɛwu səğɛꭓʷuğ

Дахэу узгъэхъущт

Бзылъфыгъэм къэгъагъэхэр дахэу егъэхъух

The woman is turning the flowers into beautiful flowers.

Гъожьырэ шхъуантӏэрэ зэхэбгъахьэхэмэ уцышъоу хъущтых

Ğʷoźərɛ šꭓʷantʼɛrɛ zɛxɛbğaḥɛxɛmɛ wucəšʷowu ꭓʷuśtəx

If you mix yellow and blue, they will become green.

to turn someone/something to; to make someone/something become

Кӏалэм къэгъагъэхэр егъэхъух

to grow plants (to make plants "appear")

Чэмыр гъэхъун фае

Шыр дэщыгъэу гъэхъун фае

Šər dɛśəğɛwu ğɛꭓʷun faje

The horse must be herded while being led.

Чэм ӏэхъогъур гъэхъун

Čɛm ʼɛꭓʷoğʷur ğɛꭓʷun

Тхьэм дунаир мэфихыкӏэ къыгъэхъугъ

Удым лӏыр унэм къыригъэхъуагъ

The sorcerer made the man appear inside the house.

to make someone/something appear from nowhere


жъон

жъон • (žʷon)

→⇒ Svan: ლი-ჟუ̂მ-ე (li-žûm-e)

Чӏыгур жъон

Ĉʼəgʷur žʷon

Псыр мажъо

(slang) to grind (to repeat a task a large number of times in a row to achieve a specific goal)


жъотын

жъотын • (žʷotən)

ady-verb

жъотын • (žʷotən) (^(???) please indicate transitivity!)


жъун

head

жъун • (žʷun)

Мыжъо жъун


гъэткӏун

гъэткӏун • (ğɛtkʷʼun)

Гъучӏыр гъэткӏу

Ğʷuĉʼər ğɛtkʷʼu

Удэхагъэм сыгу егъэткӏу

Лавэм ухахьэмэ угъэткӏущт


жъэн

жъэн • (ẑɛn)

ady-verb

жъэн • (ẑɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


жьэн

head

жьэн • (źɛn)

ежьэн ежьэн#Adyghe


жъын

жъын • (ẑən)

ady-verb

жъын • (ẑən) (^(???) please indicate transitivity!)

анэр мэжъы

мые мэжъыгъэ уымышх

məje mɛẑəğɛ wəməšx

псыкӏэу шхы бэнанэр мэмжъыгъуу

Eat the banana fast before it becomes obsolete.


жъыун

head

жъыун • (ẑəwun)

Дышъэр мэжъыу

Dəŝɛr mɛẑəwu

Жъуагъохэр мэжъыух

Žʷağʷoxɛr mɛẑəwux

to shine, to glitter, to sparkle, to flash


жъэжъэн

жъэжъэн • (ẑɛẑɛn)

ady-verb

жъэжъэн • (ẑɛẑɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


енэсӏын

head

енэсӏын • (jenɛsʼən)

jenɛsʼən (romanization)
енэцӏын (alternative)

енэцӏын енэцӏын#Adyghe


екӏолӏэн

екӏолӏэн • (jekʷʼolˢʼɛn)

jekʷʼolˢʼɛn (romanization)
кӏолӏэн (alternative)

Кӏалэр псым екӏуалӏэ

Машӏом уемыкӏуалӏ

Нэфнэм бадзэхэ къекӏуалӏэх


хэлъхьан

хэлъхьан • (xɛlˢḥan)

to lie/put somewhere within a mass (gas, solid or liquid)

пIэм хэлъын

to lie/put somewhere among other objects or people

to be screwed; to beset with unfortunate circumstances that seem difficult or impossible to overcome


мэгънэнэн

мэгънэнэн • (mɛğnɛnɛn)

ady-verb

мэгънэнэн • (mɛğnɛnɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

гъынэнэн гъынэнэн#Adyghe


ебгъэн

head

ебгъэн • (jebğɛn)

ady-verb

ебгъэн • (jebğɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


дэн

Ода 50$ къыостынэу?

Сыдэрэп мо кӏалэм уригъусэу.

Уиянэ еда укъыдэкӏынэу?

Тихатэ шъушыджэгоу сыдэрэп.

I forbid you (plural) to play in our garden.

Сидоктор ыдэрэп бэнанэ сышхэу.

Уиянэ ебгъадэшъущта уиунэ тыкъэкӏонэу.

Wujijanɛ jebğadɛšʷuśta wujiwunɛ təqɛkʷʼonɛwu.

Can you get your mother to permit us to come to your house.

to permit, to accept, to consent, to assent


къэшъон

head

къэшъон • (qɛšʷon)

Кӏалэр дахэу къашъо

Укъэшъонэу ушӏа?

Синыбджэгъухэр сичӏылэ къэшъотых

My friends are gonna dance in our village.


нэкъокъон

нэкъокъон • (nɛqʷoqʷon)

Кӏалэр мэнэкъуакъо

Умынэкъуакъу

Умынэкъуакъуу къасӏорэ шӏэ

Уш икӏалэ бэрэ мэнэкъуакъо

Зымафэгорэм тыгъэмрэ мазэмрэ зэнэкъокъугъэх

Zəmafɛgʷorɛm təğɛmrɛ mazɛmrɛ zɛnɛqʷoqʷuğɛx


тӏысын

тӏысын • (tʼəsən)

тӏыс

кӏалэр мэтӏысы

умытӏыс


шъхьащэ фэшӏын

шъхьащэ фэшӏын • (ŝḥaśɛ fɛšʼən)

ady-verb

шъхьащэ фэшӏын • (ŝḥaśɛ fɛšʼən) (^(???) please indicate transitivity!)

[ʂħaːɕa faʃʼən]

шъо шъхьащэ зыфэшъушӏырэм сэ шъхьащэ фэсшӏыщтэп

I do not bow what you bow (I do not worship what you worship) (Said to plural).


жэхэон

head

жэхэон • (žɛxɛwon)

žɛxɛwon (romanization)
джыхэон (alternative)

кӏалэр лӏым жэхэуагъ

kʼalɛr lˢʼəm žɛxɛwağ

усжэхэот


хэон

хэон • (xɛwon)

ady-verb

хэон • (xɛwon) (^(???) please indicate transitivity!)

кӏалэр лӏым хэуагъ

усхэот


жын

къэж

Кӏалэр къэжы.

укъэжырагъомэ псыунэм ихь

If you want to throw up, go to the toilet.

псыунэм иж

Къэжырэ мэшхэн фай.

xым хаж

чъыг чӏэгъым чӏаж

ĉəɣ ĉʼɛğəm ĉʼaž

to disgorge, to vomit, to puke, to throw up


пхын

head

пхын • (pxən)

Кӏапсэкӏэ пхы

Кӏалэм ицуакъэ лъапсэхэр епхых

Зэпхыкӏэ зэгъашӏ

Zɛpxəkʼɛ zɛğašʼ

Кӏалэм хьэр ипхэгъ


жьыкъыдэгъэкӏын

жьыкъыдэгъэкӏын • (źəqədɛğɛkʼən)

ady-verb

жьыкъыдэгъэкӏын • (źəqədɛğɛkʼən) (intransitive)


икъун

head

икъун • (jiqʷun)

Икъущт ахъщэ сиӏэр

Икъугъ непэ шъузэрэчъагъэр

Икъурэп цӏыфэу зэрэтикъурэр джэгум тихьэн фэшӏыкӏэ

Jiqʷurɛp cʼəfɛwu zɛrɛtiqʷurɛr džɛgʷum tiḥɛn fɛšʼəkʼɛ

We are not enough people to enter the game.

Мыӏэрысэу къэпхьыгъэр Икъущт цӏыфыхэм яфэшӏыкӏэ

Məʼɛrəsɛwu qɛpḥəğɛr Jiqʷuśt cʼəfəxɛm jafɛšʼəkʼɛ

The apples you brought will be enough for the people.

Ахъщэу уӏыгъэр екъу

Ахъщэу сыӏыгъэр Икъущт мащинэ кӏэ фэшӏыкӏэ

Aꭓśɛwu səʼəğɛr Jiqʷuśt maśinɛ kʼɛ fɛšʼəkʼɛ

The money I have will be enough for a new car.

Псэу къуаом къибгъэхъуагъэр екъу

The water you poured into the bucket is enough.

Цӏыфэу къэпщагъэр икъущтэп

The amount of people you brought will not be enough.

Ахъщэу къысэптыгъэр икъугъэп мащинэ кӏэм фэшӏыкӏэ

Aꭓśɛwu qəsɛptəğɛr jiqʷuğɛp maśinɛ kʼɛm fɛšʼəkʼɛ

The amount of money you gave me was not enough for the new car.

Ады, шхынэу къэтхьыгъэр икъущта мы пщэрымэ яфэшӏыкӏэ

Adə, šxənɛwu qɛtḥəğɛr jiqʷuśta mə pśɛrəmɛ jafɛšʼəkʼɛ

Of course, will the amount of food we brought be enough for these fat ones.

Икъунэ экзамыным уфеджагъэп, ащ фэшӏыкӏэ икъун къипхыгъэп

Jiqʷunɛ ɛkzamənəm wufedžağɛp, aś fɛšʼəkʼɛ jiqʷun qipxəğɛp

Cэ зы пцэжъые къэсфекъу

Тэ плӏэу текъу, шъо тӏоу шъуекъу

Тиунэ къэкӏощтыхэр тфэу екъух

The ones that will come to my house are five.

Цӏыфэхэу экзамэным ихьэщтыхэр пшӏэу екъух

Cʼəfɛxɛwu ɛkzamɛnəm jiḥɛśtəxɛr pšʼɛwu jeqʷux

The people that will enter the exam are ten.

Цӏыфэхэу экзамэным имыхьэщтыхэр щэу екъущтых

Cʼəfɛxɛwu ɛkzamɛnəm jiməḥɛśtəxɛr śɛwu jeqʷuśtəx

The people that will not enter the exam will be three.

Умыгуаӏ, тэ мащинэмкӏэ тфэу тикъоу тисыщтэп, плӏы ныӏэп зэрэтикъущтыр

Wuməgʷaʼ, tɛ maśinɛmkʼɛ tfɛwu tiqʷowu tisəśtɛp, plˢʼə nəʼɛp zɛrɛtiqʷuśtər

Don't worry, we won't be sitting as five people in the car, we will be only four people.

Тиунэ къэкӏощтыхэр тфэу екъух


жьыкъэщэн

жьыкъэщэн • (źəqɛśɛn)

ady-verb

жьыкъэщэн • (źəqɛśɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


мэтӏыгъон

head

мэтӏыгъон • (mɛtʼəğʷon)

ady-verb

мэтӏыгъон • (mɛtʼəğʷon) (^(???) please indicate transitivity!)

бэнанэр мэтӏыгъо


жьын

head

жьын • (źən)

ady-verb

жьын • (źən) (^(???) please indicate transitivity!)


пӏын

head

пӏын • (pʼən)

пӏун пӏун#Adyghe


мэузын

мэузын • (mɛwuzən)

Сэ сиӏи силъакъуи мэузых

Синыбэ мэузы

Машӏом унэсымэ уиӏэ къистыни мэузыт

If you touch the fire, it will burn your hand and it will hurt.

to feel pain or to ache in a specific part of the body

хэгъэузыкӏын

xɛğɛwuzəkʼən


хэузыкӏын

хэузыкӏын • (xɛwuzəkʼən)

xɛwuzəkʼən (romanization)
хэузыкӏьын (alternative Shapsug)

Лӏым зыгори хэузыкӏырэп

Къэсхэузыкӏы

Къэцым унэсымэ къупхэузыкӏыт

If you touch the thorn you will get hurt.

хэгъэузыкӏын

xɛğɛwuzəkʼən


хэузыкӏьын

хэузыкӏьын • (xɛwuzəkʲʼən)

ady-verb

хэузыкӏьын • (xɛwuzəkʲʼən) (intransitive)

хэузыкӏын хэузыкӏын#Adyghe

Alternative form of хэузыкӏын (xɛwuzəkʼən)

хэгъэузыкӏьын

xɛğɛwuzəkʲʼən


гъэузын

head

гъэузын • (ğɛwuzən)

Къэцым егъэузы унэсымэ

Кӏалэм егъэузы сӏэ

Лӏы лъэшым ыӏэ сыгъэузышъурэп

Lˢʼə lˢɛšəm əʼɛ səğɛwuzəšʷurɛp

to make someone feel pain or to hurt someone (in a specific part in his body)

хэгъэузыкӏын

xɛğɛwuzəkʼən


шхэн

шхэн • (šxɛn)

ady-verb

шхэн • (šxɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр машхэ

Кӏалэм бананэ ешхы

Кӏалэм лы фэшхырэп

Кӏалэ тхьамышкӏэм шхын игъотрэп ишхынэу

Kʼalɛ tḥaməškʼɛm šxən jiğʷotrɛp jišxənɛwu

Шхынэр шхы

Якъубэм раӏуагъ Иусыфэр тыгъужъмэ яшхэгъ

Jaqʷubɛm raʼwağ Jiwusəfɛr təğʷuẑmɛ jašxɛğ


хэпкӏэн

head

хэпкӏэн • (xɛpkʼɛn)

Санэ псым хапкӏэмэ егъэплъыжьыт

If you spill grape on water it will make it red.

Шхъуантӏэрэ гъожьырэ зэхапкӏэхэмэ уцышъоу мэхъут

Šꭓʷantʼɛrɛ ğʷoźərɛ zɛxapkʼɛxɛmɛ wucəšʷowu mɛꭓʷut

If you spill yellow and blue into each other it will turn to green.

Псыхъ псым хапкӏэмэ мэушӏоит

If you spill mud on water it will make it dirty.

Футболистым голэу ригъэкӏыгъэр хапкӏэрэп

Futbolistəm gʷolɛwu riğɛkʼəğɛr xapkʼɛrɛp

The goal that the football-player scored doesn't count.

Ар хапкӏэрэп

Футболымкӏэ шъхьэкӏэ гол ибгъахьэмэ хапкӏэ голэр

Futboləmkʼɛ ŝḥɛkʼɛ gʷol jibğaḥɛmɛ xapkʼɛ gʷolɛr

In football if you score a goal using your head, it counts as a goal.


мэушӏоин

мэушӏоин • (mɛwušʷʼojin)

псыжъым ухахьэмэ уыушъоит

If you go into the mud, you will become dirty.

лъым джанэ еушӏои

псыжъым укъиушӏоит

псыжъ псым хапкӏэмэ мэушӏоит

If you spill mud on water it will become dirty.

Фаилэр мэушӏоегъ

Тхыгъэр мэушӏои


дэнэн

дэнэн • (dɛnɛn)

пхъэр мыжъохэмэ ядэнагъ

пхъэ щэрыхъым дэнагъ

pꭓɛ śɛrəꭓəm dɛnağ

to become stuck (trapped and unable to move)

цыгъор къэфэсым дэнагъ

кӏалэр хатэм къыдэнагъ

кӏалэхэр сищау къыданэх

to stay, remain (should have the prefix къы- /qə-/)


тэнэн

тэнэн • (tɛnɛn)

тенэн тенэн#Adyghe


чӏэнэн

чӏэнэн • (ĉʼɛnɛn)

кӏалэр унэ чӏэгъым чӏэнагъ

kʼalɛr wunɛ ĉʼɛğəm ĉʼɛnağ

кӏалэхэр ӏанэм ичӏэгъ чӏэнагъэх

kʼalɛxɛr ʼanɛm jiĉʼɛğ ĉʼɛnağɛx

кӏалэр унэ чӏэгъым къычӏэнагъ

kʼalɛr wunɛ ĉʼɛğəm qəĉʼɛnağ

чъыг чӏэгъым укъычӏэcнагъ

ĉəɣ ĉʼɛğəm wuqəĉʼɛcnağ

чъыг чӏэгъым укъычӏэнагъ

ĉəɣ ĉʼɛğəm wuqəĉʼɛnağ


ӏунэн

ӏунэн • (ʼwunɛn)

Чъыгы чӏэгъым укъыӏунагъ

Ĉəɣə ĉʼɛğəm wuqəʼwunağ

Кӏалэр чъыгым къыӏунагъ

to stay, remain (usually the prefix къы- /qə-/ is added)

Чъыгы чӏэгъым укъыӏуcнагъ

Ĉəɣə ĉʼɛğəm wuqəʼwucnağ

Кӏалэм пшъашъэр гъогум ӏуринагъэ


хэнэн

хэнэн • (xɛnɛn)

кӏалэр хым хэнэщт

кӏалэр мэзымхэнагъ

кӏалэр дыу цӏыфхэмэ къахэнагъ

кӏалэр хым къыхэнагъ


машӏо хэнэн

машӏо хэнэн • (mašʷʼo xɛnɛn)

ady-verb

машӏо хэнэн • (mašʷʼo xɛnɛn) (intransitive)

машӏо хэнагъ

чъыгым машӏо хэнагъ

ĉəɣəm mašʷʼo xɛnağ

газ пхъэхэмэ яхэпкӏэмэ машӏо хэнэт

If you spell gas on the woods they will get on fire.

машӏо хэгъан!


пынэн

head

пынэн • (pənɛn)

мыер чъыгым пынагъ

кӏалэр чъыгым пынагъ

kʼalɛr ĉəɣəm pənağ

кӏалэр чъыгым къыпынагъ

kʼalɛr ĉəɣəm qəpənağ

мыер чъыгым къыпынагъ


сысын

сысын • (səsən)

səsən (romanization)
рсысын (alternative)

Жьыбгъэр къепщэмэ чъыг тхьапэхэр сысынэу рагъажьэ.

Źəbğɛr qepśɛmɛ ĉəɣ tḥapɛxɛr səsənɛwu rağaźɛ.

When the wind blows, the tree leaves start to shake.


пыкӏын

пыкӏын • (pəkʼən)

pəkʼən (romanization)
зэпыкӏьын (alternative)

Кӏалэм зэзаохэрэ зэпигъэкӏыжьгъэх

Ду кӏэлитӏу зэзаохэрэр зэпигъэкӏыжьхэба

Separate those two boys that are fighting each other already.

Узпыкӏыжьыт

Кӏалэр пшъашъэм пыкӏыжьыгъ

Kʼalɛr pŝaŝɛm pəkʼəźəğ

USB-эр сомпыютэрым къыпыкӏырэп

to leave someone, to refrain from, to separate from

Мо лӏыр ишъуз пыкӏыжьыгъ

Mo lˢʼər jišʷuz pəkʼəźəğ


пыкӏын

пыкӏын • (pəkʼən)

pəkʼən (romanization)
зэпыкӏын (alternative)
зэпыкӏьын (alternative)

зэпыкӏын зэпыкӏын#Adyghe


пыкӏьын

пыкӏьын • (pəkʲʼən)

ady-verb

пыкӏьын • (pəkʲʼən) (^(???) please indicate transitivity!)

пыкӏын пыкӏын#Adyghe


егьэн

head

егьэн • (jegʲɛn)

jegʲɛn (romanization)
еджэн (alternative)

еджэн еджэн#Adyghe


еджэн

еджэн • (jedžɛn)

jedžɛn (romanization)
егьэн (alternative)

кӏалэр пшъашъэм къеджэ

пшъашъэр къоджэ

pŝaŝɛr qʷodžɛ

кӏалэхэмэ шъукъадж

тикӏалэ Томкӏэ теджэт

делэкӏэ едж

кӏалэр тхылъым еджэ

тхылъым cеджэ

къедж

къедж тхылъым

едж

едж дэгъу

кӏалэр тхылъыкӏэ еджэ

The boy is studying with (using) the book.


тэджын

тэджын • (tɛdžən)

tɛdžən (romanization)
тэгьын (alternative)

кӏэлэр мэтэджы

kʼɛlɛr mɛtɛdžə

къэтэдж

лӏыжъэрмэтэджышъурэп

lˢʼəẑɛrmɛtɛdžəšʷurɛp


тэгьын

тэгьын • (tɛgʲən)

tɛgʲən (romanization)
тэджын (alternative)

тэджын тэджын#Adyghe


угьын

угьын • (wugʲən)

уджын уджын#Adyghe


уджын

уджын • (wudžən)

wudžən (romanization)
угьын (alternative)

Кӏалэр къэуджы

Кӏалэр дахэу уджы

Уджынэу ушӏа?

Синыбджэгъухэр сичӏылэ шыуджытых

My friends are gonna dance in our village.


гъогъон

гъогъон • (ğʷoğʷon)

to thunder (to make a noise like thunder)

Хьэр мэгъуагъо

Ḥɛr mɛğʷağʷo


гъун

гъун • (ğʷun)

ğʷun (romanization)
мэгъун (alternative)

Уцым псы емытымэ гъущт

If you don't give water to the plant, it will dry.

Къэгъагъхэр мэгъух

Qɛğağxɛr mɛğʷux


мэкьэрэзын

мэкьэрэзын • (mɛkʲɛrɛzən)

ady-verb

мэкьэрэзын • (mɛkʲɛrɛzən) (intransitive)

мэчэрэзын мэчэрэзын#Adyghe

Alternative form of мэчэрэзын (mɛčɛrɛzən)


укӏьын

head

укӏьын • (wukʲʼən)

укӏын укӏын#Adyghe


укӏорэин

укӏорэин • (wukʷʼorɛjin)

ady-verb

укӏорэин • (wukʷʼorɛjin) (^(???) please indicate transitivity!)


лъэн

head

лъэн • (lˢɛn)

ady-verb

лъэн • (lˢɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

КIалэр лъэнкIэ Iазэ


зэхэхын

head

зэхэхын • (zɛxɛxən)

Макъэ башэ шыӏ уимакъэ зэхэсхышъурэп

There is too much noise, I can't understand you.

Тэлэфонымкӏэ къапӏорэ зэхэсэхы

Чыжьэу кӏалэу ӏутхымэ симакъэ зэхахрэп

The boys that are far can't hear my voice well.

Мэзым лӏыгорэ мэкуоу зэхэсыхэгъ

I heard some man screaming on the forest.

to understand clearly (To perceive sounds through the ear clearly), to hear well, to make out sound clearly

Сомпыютэрэр зэхэх

to disassemble, To take to pieces; to reverse the process of assembly.


фын

ady-verb

фын • (fən) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэм ефы.

Машинэр фын.

Iэхъогъур псыхъом фын.

ʼɛꭓʷoğʷur psəꭓʷom fən.

to drive off, to drive away (To force someone to leave or go away.)


ехын

head

ехын • (jexən)

ady-verb

ехын • (jexən) (^(???) please indicate transitivity!)

ех

кӏалэр ехы

лъэгъуаем къех


лъфэн

head

лъфэн • (lˢfɛn)

ady-verb

лъфэн • (lˢfɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

lˢfɛn (romanization)
лъфын (alternative)
къэлъфын (alternative)

Бзылъфыгъэр малъфэ

Бзылъфыгъэм кӏалэ къылъфыгъ

Bzəlˢfəğɛm kʼalɛ qəlˢfəğ

Шъэожъые цӏыкӏу шӏагъо къылъфыгъ

Ŝɛwoẑəje cʼəkʷʼu šʼağʷo qəlˢfəğ

Чэмыр лъфагъэ

Čɛmər lˢfağɛ

to calve; to lamb; to farrow; to give birth to an animal


гъэӏулэн

head

гъэӏулэн • (ğɛʼwulɛn)

ady-verb

гъэӏулэн • (ğɛʼwulɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


гъэделэн

head

гъэделэн • (ğɛdelɛn)

ğɛdelɛn (romanization)
зэсэгъэделэ (first-person present singular)
осэгъэделэ (first-person present singular)
сэгъэделэ (first-person present singular)
шъосэгъэделэ (first-person present singular)
сэгъэделэх (first-person present singular)
зэсэгъэделагъ (first-person past singular)
усгъэделагъ (first-person past singular)
сыгъэделагъ (first-person past singular)
шъусгъэделагъ (first-person past singular)
сыгъэделэгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэделэщт (first-person future singular)
усгъэделэщт (first-person future singular)
сыгъэделэщт (first-person future singular)
шъусгъэделэщт (first-person future singular)
сыгъэделэщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэделэ (present singular)
зэбэгъэделэ (present singular)
огъэделэ (present singular)
ткъэбэгъэделэ (plural present)
огъэделэх (plural present)
скъэбгъэделагъ (past singular)
зэбгъэделагъ (past singular)
угъэделагъ (past singular)
ткъэбгъэделагъ (past plural)
угъэделэгъ (past plural)
скъэбгъэделэщт (future singular)
зэбгъэделэщт (future singular)
угъэделэщт (future singular)
ткъэбгъэделэщт (future plural)
угъэделэщтых (future plural)
сегъэделэ (present singular)
уегъэделэ (present singular)
егъэделэ (present singular)
тегъэделэ (plural present)
шъуегъэделэ (plural present)
егъэделэх (plural present)
сигъэделагъ (past singular)
уигъэделагъ (past singular)
игъэделагъ (past singular)
тигъэделагъ (past plural)
шъуигъэделагъ (past plural)
игъэделэгъэх (past plural)
сигъэделэщт (future singular)
уигъэделэщт (future singular)
игъэделэщт (future singular)
тигъэделэщт (future plural)
шъуигъэделэщт (future plural)
игъэделэщт (future plural)
отэгъэделэ (first-person plural present)
тэгъэделэ (first-person plural present)
зэтэгъэделэ (first-person plural present)
шъотэгъэделэ (first-person plural present)
тэгъэделэх (first-person plural present)
утгъэделагъ (first-person past plural)
тыгъэделагъ (first-person past plural)
тзгъэделагъ (first-person past plural)
шъутгъэделагъ (first-person past plural)
тыгъэделэгъэх (first-person past plural)
утгъэделэщт (first-person future plural)
тыгъэделэщт (first-person future plural)
тзгъэделэщт (first-person future plural)
шъутгъэделэщт (first-person future plural)
тыгъэделэщтых (first-person future plural)
сэшъогъэделэ (present singular)
шъогъэделэ (present singular)
тэшъогъэделэ (plural present)
зэшъогъэделэ (plural present)
шъогъэделэх (plural present)
сышъугъэделагъ (past singular)
шъугъэделагъ (past singular)
тышъугъэделагъ (past plural)
зэшъогъэделагъ (past plural)
шъугъэделэгъэх (past plural)
сышъугъэделэщт (future singular)
шъугъэделэщт (future singular)
тышъугъэделэщт (future plural)
зэшъогъэделэщт (future plural)
шъугъэделэщт (future plural)
сагъэделэ (present singular)
уагъэделэ (present singular)
ягъэделэ (present singular)
тагъэделэ (plural present)
шъугъэделэ (plural present)
ягъэделэх (plural present)
сагъэделагъ (past singular)
уагъэделагъ (past singular)
ягъэделагъ (past singular)
тагъэделагъ (past plural)
шъугъэделагъ (past plural)
ягъэделэгъэх (past plural)
сагъэделэщт (future singular)
уагъэделэщт (future singular)
ягъэделэщт (future singular)
тагъэделэщт (future plural)
шъуагъэделэщт (future plural)
ягъэделэщтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

шъосэгъэделэ

зэсэгъэделагъ

шъусгъэделагъ

сыгъэделэгъэх

зэсэгъэделэщт

шъусгъэделэщт

сыгъэделэщтых

скъэбэгъэделэ

ткъэбэгъэделэ

скъэбгъэделагъ

зэбгъэделагъ

ткъэбгъэделагъ

скъэбгъэделэщт

зэбгъэделэщт

ткъэбгъэделэщт

угъэделэщтых

шъуигъэделагъ

игъэделэгъэх

шъуигъэделэщт

шъотэгъэделэ

шъутгъэделагъ

тыгъэделэгъэх

шъутгъэделэщт

тыгъэделэщтых

сэшъогъэделэ

тэшъогъэделэ

зэшъогъэделэ

сышъугъэделагъ

шъугъэделагъ

тышъугъэделагъ

зэшъогъэделагъ

шъугъэделэгъэх

сышъугъэделэщт

шъугъэделэщт

тышъугъэделэщт

зэшъогъэделэщт

шъугъэделэщт

шъугъэделагъ

ягъэделэгъэх

шъуагъэделэщт

ягъэделэщтых

Кӏалэм лӏыр ыгъэделагъ

Ащ сигъэдели телефон убэтагъэ къысишагъ

He fooled me and sold me a broken mobile phone.

ӏанэм иуасэмкӏэ сыгъэделэшъугъэп

I couldn't fool him with the table's price.

Мо кӏалэхэмкӏэ нэӏэ тегъэт, уагъэделэни уи ахъщэ зэкӏэр къыпӏахыщт

Mo kʼalɛxɛmkʼɛ nɛʼɛ teğɛt, wağɛdelɛni wuji aꭓśɛ zɛkʼɛr qəpʼaxəśt

Take care from those boys over there, they will deceive you and take all your money.

Футболистым ипэ итэ къигъэдели блэкӏыгъ

The soccer player fooled the one that was in front of him and he passed him.

Ахэр тыгъэделэхи якӏыбкӏэ къэтыубытгъэх

We fooled them, and we caught them behind.


пчъын

head

пчъын • (pĉən)

pĉən (romanization)
пчын (alternative dialectal)
пчъэн (alternative)

From Proto-Circassian *pč:ǝ- (Nikolayev / Starostin) or *bč:ǝ- (Šagirov). Cognate with Kabardian бжын (bžən). Šagirov following Rogava remarks that the initial consonant may be a frozen grammatical class marker and compares the stem with several Northeast Caucasian words. The comparison is accepted by Nikolayev / Starostin who reconstruct Proto-Northwest Caucasian *p-č́:ʷǝ (“to count”) and propose a connection with Proto-Northeast Caucasian [Term?] (“to count; to understand”).

cog

Кӏалэм епчъы.

Сэ Адыгэбзэкӏэ сэпчъы.

Sɛ Adəɣɛbzɛkʼɛ sɛpĉə.

Кӏалэм бэнанэхэр епчъых.

Хьэпщ бэнанэу тиӏэ пчъы.

Кӏэлэцыкӏум шъэ нэс къипчъышъут.

to enumerate, to list (to specify each member of a sequence individually in incrementing order)


мэпщэн

head

мэпщэн • (mɛpśɛn)

кӏалэр мэпщэт

cэпщэ


гъэпщэн

гъэпщэн • (ğɛpśɛn)

Кӏалэм егъапщэ

Сыгъэпщэщт

Кӏалэхэмэ укъагъэпщэщт


пхъон

пхъон • (pꭓʷon)

ady-verb

пхъон • (pꭓʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


ӏэтын

head

ӏэтын • (ʼɛtən)

Лӏым ыкӏалэ лъагэу еӏэты

Lˢʼəm əkʼalɛ lˢaɣɛwu jeʼɛtə

Тэ адыгэхэмкӏэ зыкъэтӏэтыжьын фай

Tɛ adəɣɛxɛmkʼɛ zəqɛtʼɛtəźən faj

We Circassians need to lift ourselves up.

Къэӏэт ӏанэр

(Kfar Kama dialect, slang, vulgar) to have sexual intercourse; to fuck


хьакъун

хьакъун • (ḥaqʷun)

ady-verb

хьакъун • (ḥaqʷun) (^(???) please indicate transitivity!)


пцӏэун

head

пцӏэун • (pcʼɛwun)

ady-verb

пцӏэун • (pcʼɛwun) (^(???) please indicate transitivity!)


цэкъэн

head

цэкъэн • (cɛqɛn)

бэнанэм ецакъ

хьэр мэцакъэ

хьэм уеблагъэмэ къоцэкъэт

If you get close to the dog he will bite you.

мыжъом уецакъэмэ уицэхэ ӏуигъэтэкъут

məžʷom wujecaqɛmɛ wujicɛxɛ ʼwujiğɛtɛqʷut

If you bite the rock, it will break your tooth.


ӏон

ӏон • (ʼwon)

кӏалэм еӏо ар

шъукӏу ыӏуагъ

šʷukʷʼu əʼwağ

кӏалэм зыгорэ пшъашъэм реӏо

The boy is saying something to the girl.

лӏым къыуиӏуагъэба оу умыкӏонэу?

Didn't the man tell you not to go there?

къыуасӏорэ оӏурэба?

Cышхэн сэӏо

Лӏыр къэтэджыжьын еӏо

Lˢʼər qɛtɛdžəźən jeʼwo

Акзамэр шӏын ӏогу

Къэзӏэмпыгъэтӏэрын ӏо

Qɛzʼɛmpəğɛtʼɛrən ʼwo


тхъун

тхъун • (tꭓʷun)

тхъу ятӏэр

кӏалэм чӏыгор етхъу

to shovel out, to rake out, to remove by shoveling or raking


тӏын

тӏын • (tʼən)

Къазгъырымкӏэ матӏэх


щэфын

щэфын • (śɛfən)

кӏалэм бэнанэ ещэфы

бэ зиуасэр сщэфтэп

къэсфэщэф мые


хъэн

хъэн • (ꭓɛn)


етӏэхъун

етӏэхъун • (jetʼɛꭓʷun)

Сныбэ мэхъурэм сетӏэхъу

Уемытӏэхъу ащ хъуми


лъыхъун

лъыхъун • (lˢəꭓʷun)

Лӏым лъэхъух

Lˢʼəm lˢɛꭓʷux

Кӏалэр ихьэ лъэхъу

Kʼalɛr jiḥɛ lˢɛꭓʷu

Унэмкӏэ лъыхъу ӏэгуаум

Зыгъэбылъи услъыхъут

Къусигъусэу былым къуздэлъыхъута?

Will you search accompanying me for the treasure?.


гъэбылъын

гъэбылъын • (ğɛbəlˢən)

ğɛbəlˢən (romanization)
зэсэгъэбылъы (first-person present singular)
осэгъэбылъы (first-person present singular)
сэгъэбылъы (first-person present singular)
шъосэгъэбылъы (first-person present singular)
сэгъэбылъых (first-person present singular)
зэсэгъэбылъэгъ (first-person past singular)
усгъэбылъэгъ (first-person past singular)
сыгъэбылъэгъ (first-person past singular)
шъусгъэбылъэгъ (first-person past singular)
сыгъэбылъыгъэх (first-person past singular)
зэсэгъэбылъыщт (first-person future singular)
усгъэбылъыщт (first-person future singular)
сыгъэбылъыщт (first-person future singular)
шъусгъэбылъыщт (first-person future singular)
сыгъэбылъыщтых (first-person future singular)
скъэбэгъэбылъы (present singular)
зэбэгъэбылъы (present singular)
огъэбылъы (present singular)
ткъэбэгъэбылъы (plural present)
огъэбылъых (plural present)
скъэбгъэбылъэгъ (past singular)
зэбгъэбылъэгъ (past singular)
угъэбылъэгъ (past singular)
ткъэбгъэбылъэгъ (past plural)
угъэбылъыгъ (past plural)
скъэбгъэбылъыщт (future singular)
зэбгъэбылъыщт (future singular)
угъэбылъыщт (future singular)
ткъэбгъэбылъыщт (future plural)
угъэбылъыщтых (future plural)
сегъэбылъы (present singular)
уегъэбылъы (present singular)
егъэбылъы (present singular)
тегъэбылъы (plural present)
шъуегъэбылъы (plural present)
егъэбылъых (plural present)
сигъэбылъэгъ (past singular)
уигъэбылъэгъ (past singular)
игъэбылъэгъ (past singular)
тигъэбылъэгъ (past plural)
шъуигъэбылъэгъ (past plural)
игъэбылъыгъэх (past plural)
сигъэбылъыщт (future singular)
уигъэбылъыщт (future singular)
игъэбылъыщт (future singular)
тигъэбылъыщт (future plural)
шъуигъэбылъыщт (future plural)
игъэбылъыщт (future plural)
отэгъэбылъы (first-person plural present)
тэгъэбылъы (first-person plural present)
зэтэгъэбылъы (first-person plural present)
шъотэгъэбылъы (first-person plural present)
тэгъэбылъых (first-person plural present)
утгъэбылъэгъ (first-person past plural)
тыгъэбылъэгъ (first-person past plural)
тзгъэбылъэгъ (first-person past plural)
шъутгъэбылъэгъ (first-person past plural)
тыгъэбылъыгъэх (first-person past plural)
утгъэбылъыщт (first-person future plural)
тыгъэбылъыщт (first-person future plural)
тзгъэбылъыщт (first-person future plural)
шъутгъэбылъыщт (first-person future plural)
тыгъэбылъыщтых (first-person future plural)
сэшъогъэбылъы (present singular)
шъогъэбылъы (present singular)
тэшъогъэбылъы (plural present)
зэшъогъэбылъы (plural present)
шъогъэбылъых (plural present)
сышъугъэбылъэгъ (past singular)
шъугъэбылъэгъ (past singular)
тышъугъэбылъэгъ (past plural)
зэшъогъэбылъэгъ (past plural)
шъугъэбылъыгъэх (past plural)
сышъугъэбылъыщт (future singular)
шъугъэбылъыщт (future singular)
тышъугъэбылъыщт (future plural)
зэшъогъэбылъыщт (future plural)
шъугъэбылъыщт (future plural)
сагъэбылъы (present singular)
уагъэбылъы (present singular)
ягъэбылъы (present singular)
тагъэбылъы (plural present)
шъугъэбылъы (plural present)
ягъэбылъых (plural present)
сагъэбылъэгъ (past singular)
уагъэбылъэгъ (past singular)
ягъэбылъэгъ (past singular)
тагъэбылъэгъ (past plural)
шъугъэбылъэгъ (past plural)
ягъэбылъыгъэх (past plural)
сагъэбылъыщт (future singular)
уагъэбылъыщт (future singular)
ягъэбылъыщт (future singular)
тагъэбылъыщт (future plural)
шъуагъэбылъыщт (future plural)
ягъэбылъыщтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэбылъы

шъосэгъэбылъы

зэсэгъэбылъэгъ

усгъэбылъэгъ

сыгъэбылъэгъ

шъусгъэбылъэгъ

сыгъэбылъыгъэх

зэсэгъэбылъыщт

усгъэбылъыщт

сыгъэбылъыщт

шъусгъэбылъыщт

сыгъэбылъыщтых

скъэбэгъэбылъы

зэбэгъэбылъы

ткъэбэгъэбылъы

скъэбгъэбылъэгъ

зэбгъэбылъэгъ

ткъэбгъэбылъэгъ

скъэбгъэбылъыщт

зэбгъэбылъыщт

ткъэбгъэбылъыщт

угъэбылъыщтых

шъуегъэбылъы

сигъэбылъэгъ

уигъэбылъэгъ

тигъэбылъэгъ

шъуигъэбылъэгъ

игъэбылъыгъэх

сигъэбылъыщт

уигъэбылъыщт

тигъэбылъыщт

шъуигъэбылъыщт

зэтэгъэбылъы

шъотэгъэбылъы

утгъэбылъэгъ

тыгъэбылъэгъ

тзгъэбылъэгъ

шъутгъэбылъэгъ

тыгъэбылъыгъэх

утгъэбылъыщт

тыгъэбылъыщт

тзгъэбылъыщт

шъутгъэбылъыщт

тыгъэбылъыщтых

сэшъогъэбылъы

тэшъогъэбылъы

зэшъогъэбылъы

шъогъэбылъых

сышъугъэбылъэгъ

шъугъэбылъэгъ

тышъугъэбылъэгъ

зэшъогъэбылъэгъ

шъугъэбылъыгъэх

сышъугъэбылъыщт

шъугъэбылъыщт

тышъугъэбылъыщт

зэшъогъэбылъыщт

шъугъэбылъыщт

сагъэбылъэгъ

уагъэбылъэгъ

тагъэбылъэгъ

шъугъэбылъэгъ

ягъэбылъыгъэх

сагъэбылъыщт

уагъэбылъыщт

тагъэбылъыщт

шъуагъэбылъыщт

ягъэбылъыщтых

From prefix гъэ- /ʁa-/ ("to make/force something to do") + бы ("nest") + лъы- ("to lay").

Кӏалэм джэгуалъэр егъэбылъы

Сабыим джэгуалъэр егъэбылъышъурэп

Джэгуалъэр гъэбылъыгъ

Džɛgʷalˢɛr ğɛbəlˢəğ

Зыгъэбылъ псынкӏэу

Кӏалэхэмэ загъэбылъыгъ

Kʼalɛxɛmɛ zağɛbəlˢəğ

Зышъугъэбылъ


хъожьын

head

хъожьын • (ꭓʷoźən)


псэлъэн

псэлъэн • (psɛlˢɛn)

psɛlˢɛn (romanization)
мэпсэлъэн (alternative)

Кӏалэр мэпсалъэ

Адыгэбзэкӏэ опсалъа?

Ары Адыгэбзэкӏэ сэпсалъэ

Кӏалэм сыдэпсалъэ

Телефонымкӏэ сыпсалъэу укъэсдэмыпсалъ

While I am talking in the phone, don't talk with me.

Кӏалэр телефонымкӏэ мэпсалъэ непенэу

The boy is talking in the phone the whole day.

Усдэпсалъэмэ синэ къычӏаплъ

When I am talking to you look into my eye.

Кӏалэр мэукӏытэу пшъашъэм дэпсалъэшъурэп

Kʼalɛr mɛwukʼətɛwu pŝaŝɛm dɛpsalˢɛšʷurɛp

The boy while being shy can't talk to the girl.

Умыукӏытэу къэсдэпсалъ

Кӏалэм мэпсалъэнэ икӏас

мэпсэлъыхъон

mɛpsɛlˢəꭓʷon


гыкӏэн

гыкӏэн • (ɣəkʼɛn)

Cognate with Kabardian жьыщӏэн (źəśʼɛn).

cog

Kabardian жьыщӏэн (źəśʼɛn)


гыкӏын

head

гыкӏын • (ɣəkʼən)

cog

Kabardian жьыщӏэн (źəśʼɛn)

Джанэхэр бзылъфыгъэм егыкӏых

Джанэр гыкӏ


гъэцэкӏэн

head

гъэцэкӏэн • (ğɛcɛkʼɛn)

ğɛcɛkʼɛn (romanization)
гъэсэкӏэн (alternative)

Кӏалэм егъэцакӏэ къэсӏорэ

Сымыджэгугъэу сиянэ ӏофэу къыстелъхьагъэхэр сыгъэцэкӏэн фаех

Səmədžɛgʷuğɛwu sijanɛ ʼwofɛwu qəstelˢḥağɛxɛr səğɛcɛkʼɛn fajex

Before I play, I must do the tasks my mother gave me.

Тхьэматэм еӏорэ зимгъэцакӏэрэ хьапсым чӏадзэщт

Tḥɛmatɛm jeʼworɛ zimğɛcakʼɛrɛ ḥapsəm ĉʼadzɛśt

A person that doesn't obey as the commands of the captain will be thrown to jail.

Уиянэ еӏорэ угъэцэкӏэн фай

You need to do what your mother tells you.


гъэсэкӏэн

гъэсэкӏэн • (ğɛsɛkʼɛn)

ady-verb

гъэсэкӏэн • (ğɛsɛkʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

ğɛsɛkʼɛn (romanization)
гъэцэкӏэн (alternative)

гъэцэкӏэн гъэцэкӏэн#Adyghe

Alternative form of гъэцэкӏэн (ğɛcɛkʼɛn)


гъэджэн

head

гъэджэн • (ğɛdžɛn)

ğɛdžɛn (romanization)
гъэгьэн (alternative)
егъэджэн (alternative)

егъэджэн егъэджэн#Adyghe


гъэгьэн

гъэгьэн • (ğɛgʲɛn)

ğɛgʲɛn (romanization)
гъэджэн (alternative)

гъэджэн гъэджэн#Adyghe


мэгущыӏэн

мэгущыӏэн • (mɛgʷuśəʼɛn)

гущыӏэн гущыӏэн#Adyghe


блэкӏьын

блэкӏьын • (blɛkʲʼən)

блэкӏын блэкӏын#Adyghe


лъытэн

лъытэн • (lˢətɛn)

ady-verb

лъытэн • (lˢətɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

Сэ къэсэлъытэ

Sɛ qɛsɛlˢətɛ

Пшӏым нэс лъытэн

Pšʼəm nɛs lˢətɛn

Сэ лъыкӏотагъэу къэсэлъытэ

Sɛ lˢəkʷʼotağɛwu qɛsɛlˢətɛ

Ащ ахъщэ къелъытэ

Кӏалэм иянэ елъытэ

Ахэм кӏэлэеджэкӏо дэгъоу алъытэ

Тэ нахыжъхэр тэлъытэ


гулъытэн

head

гулъытэн • (gʷulˢətɛn)

Сэ гулъэсэтэ

Sɛ gʷulˢɛsɛtɛ

Сэ гулъыстэрэп тызрагъаджэрэ

I don't understand what they are teaching us.

О гулъыптагъэ къасӏорэ?

Кӏэлэцыкӏум епӏорэ гулъитэтэп

The little boy won't understand what you are telling him.

Лӏым къариӏуагъэ лъатагъ

гурыӏон гурыӏон

to understand (Shapsug and Natukhai dialects) (See гурыӏон)

Гулъэсэтэ сишхын узэрэхэӏабэрэ

Гулъышъутагъэ чэтыор зэрэмэкӏодыгъэ?

Gʷulˢəšʷutağɛ čɛtəwor zɛrɛmɛkʷʼodəğɛ?

Did you (plural) notinec that the cat gone (Disappear).

Кӏалэм гулъитагъ иунэ зэрэихьагъхэ

The boy noticed they entered into house - The boy noticed they broke into his house.


жэдэзын

жэдэзын • (žɛdɛzən)

ady-verb

жэдэзын • (žɛdɛzən) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэкӏэн

head

жэдэкӏэн • (žɛdɛkʼɛn)

ady-verb

жэдэкӏэн • (žɛdɛkʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэкон

head

жэдэкон • (žɛdɛkʷon)

ady-verb

жэдэкон • (žɛdɛkʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэлъын

head

жэдэлъын • (žɛdɛlˢən)

ady-verb

жэдэлъын • (žɛdɛlˢən) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэлъхьажьын

head

жэдэлъхьажьын • (žɛdɛlˢḥaźən)

ady-verb

жэдэлъхьажьын • (žɛdɛlˢḥaźən) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэон

head

жэдэон • (žɛdɛwon)

ady-verb

жэдэон • (žɛdɛwon) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэплъыхьан

head

жэдэплъыхьан • (žɛdɛplˢəḥan)

ady-verb

жэдэплъыхьан • (žɛdɛplˢəḥan) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэтэкъон

head

жэдэтэкъон • (žɛdɛtɛqʷon)

ady-verb

жэдэтэкъон • (žɛdɛtɛqʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


жэдэфэн

head

жэдэфэн • (žɛdɛfɛn)

ady-verb

жэдэфэн • (žɛdɛfɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


упэшӏын

head

упэшӏын • (wupɛšʼən)

Дэшхынэр сэупэшӏы

Dɛšxənɛr sɛwupɛšʼə

Шэкэрхафэ дахэу упышӏ

гъэунэшкӏун

ğɛwunɛškʷʼun


жэкъун

жэкъун • (žɛqʷun)

ady-verb

жэкъун • (žɛqʷun) (^(???) please indicate transitivity!)


жэхэбэнэн

head

жэхэбэнэн • (žɛxɛbɛnɛn)

ady-verb

жэхэбэнэн • (žɛxɛbɛnɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

žɛxɛbɛnɛn (romanization)
джыхэбэнэн (alternative)


жэхэзыхьан

head

жэхэзыхьан • (žɛxɛzəḥan)

ady-verb

жэхэзыхьан • (žɛxɛzəḥan) (^(???) please indicate transitivity!)


жэхэкӏотэн

head

жэхэкӏотэн • (žɛxɛkʷʼotɛn)

žɛxɛkʷʼotɛn (romanization)
джыхэкӏотэн (alternative)


жэхэлъэдэн

жэхэлъэдэн • (žɛxɛlˢɛdɛn)

žɛxɛlˢɛdɛn (romanization)
джыхэлъэдэн (alternative)


жэхэпкӏэн

жэхэпкӏэн • (žɛxɛpkʼɛn)

ady-verb

жэхэпкӏэн • (žɛxɛpkʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

žɛxɛpkʼɛn (romanization)
джыхэпкӏьэн (alternative)

Аслъанэ къачъи пчэным жэхэпкӏагъ

The lion came running and jumped on the goat

Кӏалэр сымылъэгъоу къэсжэхэпкӏагъ

The boy jumped on me without me seeing him.


жэхэплъэн

head

жэхэплъэн • (žɛxɛplˢɛn)

ady-verb

жэхэплъэн • (žɛxɛplˢɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

žɛxɛplˢɛn (romanization)
джыхэплъэн (alternative)


жэхэпхъэнкӏэн

head

жэхэпхъэнкӏэн • (žɛxɛpꭓɛnkʼɛn)

ady-verb

жэхэпхъэнкӏэн • (žɛxɛpꭓɛnkʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


жэхэтхъон

head

жэхэтхъон • (žɛxɛtꭓʷon)

ady-verb

жэхэтхъон • (žɛxɛtꭓʷon) (^(???) please indicate transitivity!)


жэхэупцӏэн

head

жэхэупцӏэн • (žɛxɛwupcʼɛn)

ady-verb

жэхэупцӏэн • (žɛxɛwupcʼɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

žɛxɛwupcʼɛn (romanization)
джыхэупсӏэн (alternative)

to splash forcefully onto someone or something


гъэжъон

head

гъэжъон • (ğɛžʷon)

ğɛžʷon (romanization)
зэсэгъажъо (first-person present singular)
осэгъажъо (first-person present singular)
сэгъажъо (first-person present singular)
шъосэгъажъо (first-person present singular)
сэгъажъох (first-person present singular)
зэсэгъэжъуагъ (first-person past singular)
усгъэжъуагъ (first-person past singular)
сыгъэжъуагъ (first-person past singular)
шъусгъэжъуагъ (first-person past singular)
сыгъажъогъэх (first-person past singular)
зэсэгъажъощт (first-person future singular)
усгъажъощт (first-person future singular)
сыгъажъощт (first-person future singular)
шъусгъажъощт (first-person future singular)
сыгъажъощтых (first-person future singular)
скъэбэгъажъо (present singular)
зэбэгъажъо (present singular)
огъажъо (present singular)
ткъэбэгъажъо (plural present)
огъажъох (plural present)
скъэбгъэжъуагъ (past singular)
зэбгъэжъуагъ (past singular)
угъэжъуагъ (past singular)
ткъэбгъэжъуагъ (past plural)
угъажъогъ (past plural)
скъэбгъажъощт (future singular)
зэбгъажъощт (future singular)
угъажъощт (future singular)
ткъэбгъажъощт (future plural)
угъажъощтых (future plural)
сегъажъо (present singular)
уегъажъо (present singular)
егъажъо (present singular)
тегъажъо (plural present)
шъуегъажъо (plural present)
егъажъох (plural present)
сигъэжъуагъ (past singular)
уигъэжъуагъ (past singular)
игъэжъуагъ (past singular)
тигъэжъуагъ (past plural)
шъуигъэжъуагъ (past plural)
игъажъогъэх (past plural)
сигъажъощт (future singular)
уигъажъощт (future singular)
игъажъощт (future singular)
тигъажъощт (future plural)
шъуигъажъощт (future plural)
игъажъощт (future plural)
отэгъажъо (first-person plural present)
тэгъажъо (first-person plural present)
зэтэгъажъо (first-person plural present)
шъотэгъажъо (first-person plural present)
тэгъажъох (first-person plural present)
утгъэжъуагъ (first-person past plural)
тыгъэжъуагъ (first-person past plural)
тзгъэжъуагъ (first-person past plural)
шъутгъэжъуагъ (first-person past plural)
тыгъажъогъэх (first-person past plural)
утгъажъощт (first-person future plural)
тыгъажъощт (first-person future plural)
тзгъажъощт (first-person future plural)
шъутгъажъощт (first-person future plural)
тыгъажъощтых (first-person future plural)
сэшъогъажъо (present singular)
шъогъажъо (present singular)
тэшъогъажъо (plural present)
зэшъогъажъо (plural present)
шъогъажъох (plural present)
сышъугъэжъуагъ (past singular)
шъугъэжъуагъ (past singular)
тышъугъэжъуагъ (past plural)
зэшъогъэжъуагъ (past plural)
шъугъажъогъэх (past plural)
сышъугъажъощт (future singular)
шъугъажъощт (future singular)
тышъугъажъощт (future plural)
зэшъогъажъощт (future plural)
шъугъажъощт (future plural)
сагъажъо (present singular)
уагъажъо (present singular)
ягъажъо (present singular)
тагъажъо (plural present)
шъугъажъо (plural present)
ягъажъох (plural present)
сагъэжъуагъ (past singular)
уагъэжъуагъ (past singular)
ягъэжъуагъ (past singular)
тагъэжъуагъ (past plural)
шъугъэжъуагъ (past plural)
ягъажъогъэх (past plural)
сагъажъощт (future singular)
уагъажъощт (future singular)
ягъажъощт (future singular)
тагъажъощт (future plural)
шъуагъажъощт (future plural)
ягъажъощтых (future plural)

ady-conj-tr-blank

зэсэгъэжъуагъ

шъусгъэжъуагъ

сыгъажъогъэх

зэсэгъажъощт

шъусгъажъощт

сыгъажъощтых

скъэбэгъажъо

ткъэбэгъажъо

скъэбгъэжъуагъ

зэбгъэжъуагъ

ткъэбгъэжъуагъ

скъэбгъажъощт

ткъэбгъажъощт

шъуигъэжъуагъ

шъуигъажъощт

шъутгъэжъуагъ

тыгъажъогъэх

шъутгъажъощт

тыгъажъощтых

сышъугъэжъуагъ

шъугъэжъуагъ

тышъугъэжъуагъ

зэшъогъэжъуагъ

шъугъажъогъэх

сышъугъажъощт

тышъугъажъощт

зэшъогъажъощт

шъугъэжъуагъ

шъуагъажъощт

бзылъфыгъэм псыр егъажъо

гъажъу мыр

Чӏыгур гъэжъон

Ĉʼəgʷur ğɛžʷon


джэгун

head

джэгун • (džɛgʷun)

džɛgʷun (romanization)
гьэгун (alternative Shapsug)

Кӏалэр мэджэгу

Кӏалэр джэгуалъэм реджэгу

Кӏалэмрэ пшъашъэмрэ зэдэджэгух

The boy and the girl are playing together.

Кӏалэр къэсдэджэгу

Кӏалэр джэгунэу фаеп

Хатэм щыджэгу

Лӏыр филмымкӏэ докторэу къэджэгу

The man is playing as a doctor in the film.

to play, to act (To act as the indicated role, especially in a performance)

Кӏалэр мэджэгу

(rare) to dance in a Djagu (a Circassian dance party)


хъумэн

хъумэн • (ꭓʷumɛn)


пычын

пычын • (pəčən)

Кӏалэм мыӏэрысыр чъыгым къыпречы

Kʼalɛm məʼɛrəsər ĉəɣəm qəprečə

The boy is picking the apple from the tree.

Пхъэшъхьэмышъхьэхэр чъыгым къыпымычых

Pꭓɛŝḥɛməŝḥɛxɛr ĉəɣəm qəpəməčəx


кӏодын

кӏодын • (kʷʼodən)

kʷʼodən (romanization)
мэкӏодын (alternative)

Кӏалэр уфае зыхъукIэ мэкӏоды

кӏалэр кӏодыгъэ, къагъотыжьырэп

Кӏалэр мэзым хэкӏодагъ

Кӏэлэцӏыкӏум нэӏэ тэтымыгъэтымэ къэтшӏокӏодыщт

Kʼɛlɛcʼəkʷʼum nɛʼɛ tɛtəməğɛtəmɛ qɛtšʷʼokʷʼodəśt

If we don't protest the little boy he will get lost from us.

Cи къэлэм дахэ кӏодыгъэ


хэкӏодэхьын

хэкӏодэхьын • (xɛkʷʼodɛḥən)

ady-verb

хэкӏодэхьын • (xɛkʷʼodɛḥən) (^(???) please indicate transitivity!)

Кӏалэр мэзым хэкӏодэхьыгъ

Kʼalɛr mɛzəm xɛkʷʼodɛḥəğ

Уинэӏэ зтегъэт, мэзым ухэкӏодэхьыщт

Take care of yourself, you will get lost in the forest.

хэкӏодыкӏын

xɛkʷʼodəkʼən


дэон

head

дэон • (dɛwon)


кӏэупкӏэн

кӏэупкӏэн • (kʼɛwupkʼɛn)

кӏалэр пшъашъэм еупкӏы сыд ыцӏэ

The boy is asking the girl what her name is?

кӏалэр лӏыхэмэ яупкӏы рсы фаехэмэ

The boy is asking the men of they want water.

кӏэупкӏ сыд кӏалэм ыцӏэ

уcэупкӏы тэдэ окӏо

къыкӏэупкӏ лӏыхэр рсы фаехэмэ

укъсэмыупкӏ тэщтэу шытэгъ тестэр


усын

усын • (wusən)

бзылъфыгъэм и кӏалэ Том фиусэгъ.

ахэмэ я пшъашъэхэмэ афаусыгъэхэр цӏэ дахэх.

axɛmɛ ja pŝaŝɛxɛmɛ afawusəğɛxɛr cʼɛ daxɛx.

The names they gave their daughters are beautiful.

лӏыхъужъым орэд фаусы.

They compose a song about the brave person.


гу тэпсэфэн

гу тэпсэфэн • (gʷu tɛpsɛfɛn)

ady-verb

гу тэпсэфэн • (gʷu tɛpsɛfɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

гу тепсэфэн
гу тепсэфэн#Adyghe

Alternative form of гу тепсэфэн (gʷu tepsɛfɛn)


гъолъын

head

гъолъын • (ğʷolˢən)

ğʷolˢən (romanization)
мэгъолъын (alternative)

Лӏыр пӏэм хэгъолъыхьагъ

Lˢʼər pʼɛm xɛğʷolˢəḥağ

Кӏалэр гъолъыгъ

Kʼalɛr ğʷolˢəğ

Кӏалэр мэгъолъырэп

Гъолъ


гъэкӏэрэкӏэн

гъэкӏэрэкӏэн • (ğɛkʼɛrɛkʼɛn)

Классыр дахэу бгъэкӏэрэкӏэн фае

You need to decorate the classroom beautifully.


щынэн

щынэн • (śənɛn)

сэ сэщынэ

сэ сыщынэрэп

sɛ səśənɛrɛp

кӏалэр лӏым шэщынэ

kʼalɛr lˢʼəm šɛśənɛ

кӏалэр мэщынэ

kʼalɛr mɛśənɛ

укъагъэщынагъа?

кӏалэр мэз мэзахым хэхьэнэ мэщынэ

The boy is scared to enter the dark forest.

умщын ары мы блэр къоцэкъэтэп

сэ тыгъужъым сегъэщынэ

sɛ təğʷuẑəm seğɛśənɛ


щтэн

щтэн • (śtɛn)

кӏалэр мащтэ

кӏалэр лӏым шэщтэ

kʼalɛr lˢʼəm šɛśtɛ

укъагъэщтагъа?

кӏалэр мэз мэзахым хэхьэнэ мэщтэ

умыщт ары мы блэр къоцэкъэтэп

сэ тыгъужъым сегъэщтэ

sɛ təğʷuẑəm seğɛśtɛ

to be frightened (of), to be startled (of), to take fright (at); to shy (at)


пыскӏьэн

пыскӏьэн • (pəskʲʼɛn) (i)

pəskʲʼɛn (romanization)
i (romanization)
пыскӏэн (alternative)

пыскӏэн пыскӏэн#Adyghe


хэплъын

хэплъын • (xɛplˢən)

ady-verb

хэплъын • (xɛplˢən) (^(???) please indicate transitivity!)

кӏалэр дэпкъым хэплъы

хъагъэм схэплъы

ꭓağɛm sxɛplˢə


хэплъэн

head

хэплъэн • (xɛplˢɛn)

ady-verb

хэплъэн • (xɛplˢɛn) (^(???) please indicate transitivity!)

кӏалэр мазым хаплъэ

кӏалэр цӏыфхэмэ къахэплъы

псым хаплъ

яхаплъи къысаӏу томэр яхэтмэ

Look at them and tell me if Tom among them.


дэкӏон

head

дэкӏон • (dɛkʷʼon)

In Circassian marriage, the word "marrying" used by the Circassians is къэщэн for the man which means "to bring", and дэкӏон for the woman which means "to go alongside with".

пшъашъэр кӏалым дэкӏот

укъэсдэкӏота?

лӏитӏор мэзым зэдэкӏуагъэх

The two men went to to the forest together.

иропым уиунагъо удэкӏота?

томыр нартым дакӏо

to go with him/her, to go alongside him/her

пшъашъэр кӏалым дэкӏот

укъэсдэкӏота?

Will you marry me? (Can only said to women)

нартым ыпшъашъэ дэкӏот

томым ыпшъашъитӏу дэкӏуагъэх

дэянэ томым дакӏо


къэщэн

къэщэн • (qɛśɛn)

кӏалым пшъашъэр къищагъ

сыкъэпщэта?

тиунэ укъакӏомэ уишы къэздащ

When you come to my house, bring your brother.

томэр къащэба

нартым томыр къещэ

кӏалым пшъашъэр къищагъ

сыкъэпщэта?

Will you marry me? (Can only said to men).

нартым ыпшъашъэ къэсщэт

томым ыпшъашъитӏу къэщагъэх

томым дэянэр къещэ


деӏэн

деӏэн • (deʼɛn)

Заомкӏэ адыгэмэ садеӏэ

In war I am in favor of the Circassians.

Усдеӏэт

Джанэ плъыжь щыгъэхэмэ садеӏэ

Džanɛ plˢəź śəğɛxɛmɛ sadeʼɛ

I am in favor of those that wear red shirts.

Футболкӏэ хэт уздеӏэра?

Мыгъакӏуи мащинэм къэсдеӏ

Кӏалэм удеӏэми мащинэ шъугъэхъыешъутэп

Even if you push with the boy you couldn't move the car.


гъэнэфэн

гъэнэфэн • (ğɛnɛfɛn)

Зыщызэӏукӏэщтхэ чӏыпӏэр гъэнэфэн

Zəśəzɛʼwukʼɛśtxɛ ĉʼəpʼɛr ğɛnɛfɛn

Хьасэм игъунапкъэ угъэнэфэн фае

You need to determine the field's borders.

Шъхьадж иӏофшӏэн гъэнэфэн фае

Evey one's assignment should be determined.

Лӏым унэр къегъэнэфы


гощын

гощын • (gʷośən)

Гъомылапхъэр гощын

Сиянэ мыехэр къетфеугощы

Кӏалэм ахъщэ еугощы

Картыхэр къэугощых

Лӏым ичӏыгу икӏалэхэм ауфиугощыгъ

Пчъагъэр пчъагъэкIэ гощыныр

Pĉağɛr pĉağɛkʼɛ gʷośənər

Мыер тӏу гощ

Уӏэкӏэ уугощышъущта пхъэр?

Томым пхъэр еугощы

Мыер тӏу угощи кӏалитӏум ет

Split the apple into two and give them to the two boys.


дебзыкӏэн

дебзыкӏэн • (debzəkʼɛn)


гупшысэн

гупшысэн • (gʷupšəsɛn)

gʷupšəsɛn (romanization)
егупшысэн (alternative)
гупсэн (alternative)

Кӏалэр егупшысэ

Кӏалэр егупшысэ пшъашъэм

Кӏалэр чъыгы чӏэгъым чӏегупшысэ

Kʼalɛr ĉəɣə ĉʼɛğəm ĉʼegʷupšəsɛ

Сегъэгупшыс

Мэкъэшхом сыригъэгупшысэрэп

Матэматыкамкӏэ дэгъу уегупшысэн фай

О ехъурэм сегупшысэрэп

Кӏалэр егупшысэ сыд ышӏэщтыр

Егупшыс

Аш cегупшысагъ

Томым тӏурэ емыгупшысэу епӏорэ ешӏэ

Toməm tʷʼurɛ jeməgʷupšəsɛwu jepʷʼorɛ ješʼɛ

Tom does that you tell him without thinking twice.


гукӏэн

гукӏэн • (gʷukʼɛn)

gʷukʼɛn (romanization)
егукӏэн (alternative)

егукӏэн егукӏэн#Adyghe


гъэон

гъэон • (ğɛwon)

Кӏалэм машинэр егъао

Унэр къэгъау

Мощ уикомпыютер ыгъэощт

Унэр къэгъау

Къумбыл гъочӏэгъым чӏадзи къагъэуагъ

They threw a bomb under the cave and made it explode.

Кӏалэр чъыгым есэгъао

Лӏым кӏалэр егъао

Лӏым кӏалэр чъыгым регъао отычкӏэ

The man is allowing/making the boy hit the tree


гъэзэн

гъэзэн • (ğɛzɛn)

Моу къэгъаз

ӏанэр къыопшъогъэзэщтэп

ӏанэр гъэз

Кӏалэм ӏанэр къегъазэ


гъэжъэн

гъэжъэн • (ğɛẑɛn)

сиянэ пцӏэжъыехэр егъэжъэх

томым кӏэнкӏэ егъажъэ

кӏэнкӏэ гъажъ

Пцэжъые зэрыбгъажъэрэр мы табэр ара?

to make food by heat, for example : to bake, to grill, to fry.


матхъэжьын

матхъэжьын • (matꭓɛźən)

кӏалэр матхъажьы

кӏалэр мэчтхъэжьэгъ, пшъашъэр мэтхъэжьыт

kʼalɛr mɛčtꭓɛźɛğ, pŝaŝɛr mɛtꭓɛźət

The boy was happy, the girl will be happy.

Иропым ушытхъэжьыт

утхъэжьрэба?


гъэтхъэжьын

гъэтхъэжьын • (ğɛtꭓɛźən)

ady-verb

гъэтхъэжьын • (ğɛtꭓɛźən) (transitive)

Кӏалэм пшъашъэр егъэтхъэжьы

Kʼalɛm pŝaŝɛr jeğɛtꭓɛźə

Кӏалэцӏыкӏор гъэтхъэжь

Kʼalɛcʼəkʷʼor ğɛtꭓɛź

Усгъэтхъэжьыщт

Wusğɛtꭓɛźəśt

А кӏалэр угъэтхъэжьышъущтэп

A kʼalɛr wuğɛtꭓɛźəšʷuśtɛp


дигъэткӏон

head

дигъэткӏон • (diğɛtkʷʼon)

дэгъэткӏон дэгъэткӏон#Adyghe

Alternative form of дэгъэткӏон (dɛğɛtkʷʼon)


дэптӏэн

дэптӏэн • (dɛptʼɛn)

сиӏэпхъабэхэр анэм дэптӏагъэх

кӏалэм иӏэ дэптӏагъ чъыгым

kʼalɛm jiʼɛ dɛptʼağ ĉəɣəm


дэгъэптӏэн

дэгъэптӏэн • (dɛğɛptʼɛn)

сиӏэпхъабэхэр анэм дэпгъаптӏагъэх

кӏалэм иӏэ дэсгъэптӏагъ чъыгым

kʼalɛm jiʼɛ dɛsğɛptʼağ ĉəɣəm

I made the boy's arm to stuck in the tree.


тӏэн

тӏэн • (tʼɛn)

кӏалэм къэгъагъэхэ етӏэх


дэгъэфэн

дэгъэфэн • (dɛğɛfɛn)

кӏалэм анэм тигъэфэт тхылъыр

The boy will fit the book above the table.


дегъэбзыхыкӏэн

дегъэбзыхыкӏэн • (değɛbzəxəkʼɛn)

ady-verb

дегъэбзыхыкӏэн • (değɛbzəxəkʼɛn) (transitive)


гъотын

head

гъотын • (ğʷotən)

Къэгъот сиӏанэ

Кӏалэм мыехэр егъотых

Томым иунэ къэсдэгъот

Томым иунэ къэсдэпгъотэгъ

Томым ихьэ къагъотышъурэп

Кӏалэм зыфае ыгъотрэп


хэгъощэн

хэгъощэн • (xɛğʷośɛn)

хэ- (xɛ-) + гъощэн (ğʷośɛn)

prefix

хэ- (xɛ-) + гъощэн (ğʷośɛn)

Кӏалэр мэзым хэгъощагъ

to lose one's way, to go astray, to get lost (by going the wrong way)


гъэпсэн

head

гъэпсэн • (ğɛpsɛn)

Унэр къэгъапс

Томым тигъогу къегъапсэ нэфнэкӏэ

Tom is illuminating our road with light.


дэгъэбылъхьэн

дэгъэбылъхьэн • (dɛğɛbəlˢḥɛn)

дэгъэбылъхьан дэгъэбылъхьан#Adyghe

Alternative form of дэгъэбылъхьан (dɛğɛbəlˢḥan)


дэгъэбыбыкӏын

дэгъэбыбыкӏын • (dɛğɛbəbəkʼən)


дэгъэбыбэен

дэгъэбыбэен • (dɛğɛbəbɛjen)

кӏалэм мыжъор дигъэбыбэягъ


дэбыбэен

дэбыбэен • (dɛbəbɛjen)

бадзэ дэбыбыягъ


дэгъэкӏоен

дэгъэкӏоен • (dɛğɛkʷʼojen)

лӏым ыкӏалэ дигъэкӏоягъ

lˢʼəm əkʼalɛ diğɛkʷʼojağ

радиюум имакъэ дэгъэкӏуай

лӏым икӏалэ унэм дигъэкӏоягъ

The man made the boy to go up to the house.


фэгъэгъун

фэгъэгъун • (fɛğɛğʷun)

Къэсфэгъэгъу

О укӏэлэ дэгъумэ къупфагъэгъут

If you are a good boy they gonna forgive you.

Улъаӏомэ тхьэм къупфигъэгъут

Томым фэгъэгъу

Toməm fɛğɛğʷu

Томым яфигъэгъурэп


гъэгъушъын

гъэгъушъын • (ğɛğʷuŝən)

Джанэр гъэгъушъ

Džanɛr ğɛğʷuŝ

Кӏалэм джанэр егъэгъушъы

Джанэр япэу гъэгъушъ

Хьапшэрэ дезертымкӏэ тыкӏот? тыпгъэгъушъыта?

Ḥapšɛrɛ dezertəmkʼɛ təkʷʼot? təpğɛğʷuŝəta?

How much are we gonna walk in the desert? are you gonna dry us out?

to make something dry (something that should not be wet such as clothes, roads, body parts).


дэгъэдыдыкӏын

дэгъэдыдыкӏын • (dɛğɛdədəkʼən)

кӏалэм лӏыр дигъэдыдыкӏыгъ

kʼalɛm lˢʼər diğɛdədəkʼəğ


дэгъэзын

дэгъэзын • (dɛğɛzən)

to make something fall out of another object


дэгъэзен

дэгъэзен • (dɛğɛzen)


дэгъэтын

дэгъэтын • (dɛğɛtən)

кӏалэм ищау анэ дегъэты

The boy is keeping the table in his yard.

to make/allow someone or something to stay (In some area)


дэгъэтӏысхьэн

дэгъэтӏысхьэн • (dɛğɛtʼəsḥɛn)

to make/allow someone or something to sit (In some area)


дэгъэтӏытӏэн

дэгъэтӏытӏэн • (dɛğɛtʼətʼɛn)

кӏалэм мащинэм дегъэтӏатӏэ псы

кӏалэм ихьэлэгъу дегъэтӏатӏэ кетчуп

The boy is spilling ketchup into his bread.


гъэгожъын

гъэгожъын • (ğɛgʷoẑən)

сэбэгъэгужъы

кӏалэм пшъашъэр егъэгожъы


дэгъэчъыхьэн

дэгъэчъыхьэн • (dɛğɛĉəḥɛn)


дэхьын

дэхьын • (dɛḥən)

томым хым дихьэгъ бэнанэрэ мыерэ

Tom took with him an apple and a banana to the sea.

сиунэ укъакӏомэ къэздахь сидиск

When you come to my house bring with you the disk.

дезэртым псы дахь

томым дехьы псы дезэртым

Tom is taking water with him in the desert.


дэщэн

дэщэн • (dɛśɛn)

томэр хым дэпщэрагъоба?

Don't you want to bring Tom with you to the sea?

томым дищагъ хым икӏалитӏу

сиунэ укъакӏомэ къыздащ кӏалэр

When you come to my house bring the boy with you.

дезэртым кӏалэр дащ

томым дещэ махъкӏэхэр дезэртым

Tom is taking the camels with him in the desert.


дэгъэуцон

дэгъэуцон • (dɛğɛwucʷon)

томым псы дигъэуцуагъ фриджым

томым анэ дегъэуцо сишау


гъэуцун

гъэуцун • (ğɛwucʷun)

[ʁawət͡ʃʷən]

Томым псы егъэуцу

Томым шъхьэхъор егъэуцу

Томым ӏанэм псы тегъэуцо

Псы гъэуцу

Гъэуцу

Гъэуцуба

Кӏалэм пшъашъэр къегъэуцу

Кӏэлэр къэпгъэуцугъ

Мащинэр къэсэгъэуцу

Кӏалэр гъогум темыхьагъэу къэгъэуцу

stop the boy before he goes on the road.

Мэшӏокур къэсгъэуцушъущтэп

I will not be capable to stop the train.

Кӏалэм пшъашъэр къыгъэуцугъ

Кӏалэм сомпыютэрэр къегъэуцу

Полисым укъигъэуцущт


дэщтэн

дэщтэн • (dɛśtɛn)

Томым къэсдещтэ

Томэр кӏалым дещтэ

Кӏалэр пшъашъэм дрищтагъ

Къыпдэсыщтэнэу сыфаеп


ежьэн

ежьэн • (jeźɛn)

Кӏалэр ежьэ

Кӏалэр ежьэ макӏо

Уемыжь

Кӏалэхэр мэджэгухэу ежьагъэх

Лӏыр мэлажэу ежьагъэ

Филымыр ежьагъ


дежьыен

дежьыен • (deźəjen)


дежъыон

дежъыон • (deẑəwon)

deẑəwon (romanization)
дежъыун (alternative)

тхьэматэм дежъыун

орэдым дежъыун


декъыен

декъыен • (deqəjen)


декъузэн

декъузэн • (deqʷuzɛn)


дэкьэн

дэкьэн • (dɛkʲɛn)


делъэшъоен

делъэшъоен • (delˢɛšʷojen)


делъэсыкӏын

делъэсыкӏын • (delˢɛsəkʼən)


делъэсэен

делъэсэен • (delˢɛsɛjen)


дэлъхьэн

дэлъхьэн • (dɛlˢḥɛn)

Сэ гыкӏэлъэ машинэм гыкӏынхэр дэсэлъхьэх.

Sɛ ɣəkʼɛlˢɛ mašinɛm ɣəkʼənxɛr dɛsɛlˢḥɛx.

I am putting the laundry in the washing machine.


деокӏын

деокӏын • (dewokʼən)


тэтхыкӏьын

тэтхыкӏьын • (tɛtxəkʲʼən)

тэтхыкӏын тэтхыкӏын#Adyghe

Alternative form of тэтхыкӏын (tɛtxəkʼən)