фэшъуашэу

head

фэшъуашэу • (fɛšʷašɛwu)

ady-adv

фэшъуашэу • (fɛšʷašɛwu)

Къинэу мэлажьэрэм фэшъуашэу ахъщэ къыратыщт

One that works hard will get money appropriately

Кӏалэр фэшъуашэу къеожьыгъэх

They hit the boy accordingly as he deserves.

Уасэу утырэм фэшъуашэу къэпщэфырэр дэгъущт

The thing you buy will be good accordingly on the price you pay.

appropriately/accordingly as one deserves; deservingly

Пый дзэр зэрэзакӏорэм фэшъуашэу шъори шъухъый

You (pl.) move accordingly to how the enemy army behaves.


тэгъэпсэхьэн

head

тэгъэпсэхьэн • (tɛğɛpsɛḥɛn)

ady-verb

тэгъэпсэхьэн • (tɛğɛpsɛḥɛn) (transitive)

Сэхьатыр щым тэгъэпсахь


кӏоцӏылъхьэн

head

кӏоцӏылъхьэн • (kʷʼocʼəlˢḥɛn)

ady-verb

кӏоцӏылъхьэн • (kʷʼocʼəlˢḥɛn) (^(???) please indicate transitivity!)


ишӏуагъэ екӏьын

head

ишӏуагъэ екӏьын • (jišʷʼağɛ jekʲʼən)

ady-verb

ишӏуагъэ екӏьын • (jišʷʼağɛ jekʲʼən) (transitive)

[jəʃʷʼaːʁa jakʲʼən]

ишӏуагъэ екӏын
ишӏуагъэ екӏын#Adyghe

Alternative form of ишӏуагъэ екӏын (jišʷʼağɛ jekʼən)

ишӏуагъэ екӏын

jišʷʼağɛ jekʼən

ишӏуагъэ екӏын

jišʷʼağɛ jekʼən


ишӏуагъэ екӏын

head

ишӏуагъэ екӏын • (jišʷʼağɛ jekʼən)

ady-verb

ишӏуагъэ екӏын • (jišʷʼağɛ jekʼən) (transitive)

[jəʃʷʼaːʁa jat͡ʃʼən]

Кӏалэр ишӏуагъэ къигъэкӏыщтэп

Бэрэ уеджэмэ ишӏуагъэ къыигъэкӏыщт

Кӏалэм тхылъым ишӏуагъэ екӏы

ишӏуагъэ екӏьын

jišʷʼağɛ jekʲʼən


ридзын

head

ридзын • (ridzən)

едзын едзын#Adyghe


къозын

къозын • (qʷozən)

Кӏалэр къозыгъ

The boy appeared suddenly and surprisingly.


мэщтын

мэщтын • (mɛśtən)

щтын щтын#Adyghe


хэщтыхьын

хэщтыхьын • (xɛśtəḥən)

Иныжъэр осым хэщтыхьыгъ

Jinəẑɛr wosəm xɛśtəḥəğ


гъэщтын

гъэщтын • (ğɛśtən)

Псыр кӏалэм егъэщты

Хьэлэгъор гъэщты

Ḥɛlɛğʷor ğɛśtə

Кӏалэм хьэлэгъухэр егъэщтых

Kʼalɛm ḥɛlɛğʷuxɛr jeğɛśtəx


щтын

щтын • (śtən)

Хьэлэгъор мэкъы

Ḥɛlɛğʷor mɛqə

Чэщым сыкъэу сыхэт

Čɛśəm səqɛwu səxɛt

Кӏалэр мэкъы, чъыӏэм хэт

Хьэлэгъор мэкъыгъа?

Ḥɛlɛğʷor mɛqəğa?


тыкъын

тыкъын • (təqən)

ady-noun

тыкъын • (təqən)

təqən (romanization)
тыкъынэ (indefinite singular)
тыкъынэхэ (indefinite plural)
тыкъынэр (nominative singular)
тыкъынэхэр (nominative plural)
тыкъынэм (ergative singular)
тыкъынэхэмэ (ergative plural)
тыкъынэкӏэ (instrumental singular)
тыкъынэкӏэ (instrumental singular)
тыкъынэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
тыкъынэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
тыкъынэхэкӏэ (instrumental plural)
тыкъынэхэкӏэ (instrumental plural)
тыкъынэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
тыкъынэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
тыкъыныу (invertive singular)
тыкъынэхыу (invertive plural)


кӏэгъэгъожьын

head

кӏэгъэгъожьын • (kʼɛğɛğʷoźən)

ady-verb

кӏэгъэгъожьын • (kʼɛğɛğʷoźən) (intransitive)

[t͡ʃʼaʁaʁʷaʑən]

кӏалэм сыкӏигъэгъожьыгъ


иджы

head

иджы • (jidžə)

ady-adv

иджы • (jidžə)


кӏьэрыт

head

кӏьэрыт • (kʲʼɛrət)

ady-noun

кӏьэрыт • (kʲʼɛrət)

Мащинэ кӏьэрыт

Пчъэр кӏьэрытэу хъугъэ

Pĉɛr kʲʼɛrətɛwu χʷuğɛ

Цӏыф кӏьэрыт

Cʼəf kʲʼɛrət

Гонахьхэр умыгъэкӏьэрытых

Don't make sins worthless (Don't take sins lightly)


шӏугъэ

head

шӏугъэ • (šʷʼuğɛ)

ady-noun

шӏугъэ • (šʷʼuğɛ)


дэкӏоцэн

head

дэкӏоцэн • (dɛkʷʼocɛn)

Мы тхылъ кӏэр удэ тхылъ жъымэ ядэкӏуац

Put this new book there against the old books.

Дэпкъым сыдэбэкӏуацэ

Тхылъхэр зэдэкӏоцагъэх

to put or push someone or an object forcefully against something


джыхэон

джыхэон • (džəxɛwon)

жэхэон жэхэон#Adyghe


хэупсӏэн

хэупсӏэн • (xɛwupsʼɛn)

хэупцӏэн хэупцӏэн#Adyghe

Alternative form of хэупцӏэн (xɛwupcʼɛn)


джыхэупсӏэн

джыхэупсӏэн • (džəxɛwupsʼɛn)

ady-verb

джыхэупсӏэн • (džəxɛwupsʼɛn) (transitive)

жэхэупцӏэн жэхэупцӏэн#Adyghe

Alternative form of жэхэупцӏэн (žɛxɛwupcʼɛn)


джыхэхьэн

head

джыхэхьэн • (džəxɛḥɛn)

жэхэхьан жэхэхьан#Adyghe


дэигъэ

дэигъэ • (dɛjiğɛ)

ady-noun

дэигъэ • (dɛjiğɛ)


къутэн

head

къутэн • (qʷutɛn)

Кӏалэм ӏанэр ыкъутагъ

Ушхымэ уинэкӏы ыкъутэщт


хэупцӏэн

хэупцӏэн • (xɛwupcʼɛn)

Кӏалэм апчыр дэпкъым хиупцӏи икъутагъ

The boy smashed the glass against the wall and broke it to pieces.

to throw an object against something forcefully

Шъохэр фыжьы дэпкъым хэмыупцӏэх

Don't stain the colors on the white wall.

to stain forcefully, to make a mark on a surface or a piece of clothing forcefully


сапэм чӏыкӏын

сапэм чӏыкӏын • (sapɛm ĉʼəkʼən)

ady-verb

сапэм чӏыкӏын • (sapɛm ĉʼəkʼən) (transitive)

Кӏалэр ешӏагъэ купэр сапэм чӏыкӏыгъ

All the things the boy did gone to waste.

Узеджагъ купэ сапэм чӏыкӏыщт экзаменым укъимыкӏымэ

All your studies will go to waste if you don't pass the exam.

Wuzedžağ kʷupɛ sapɛm ĉʼəkʼəśt ɛkzamenəm wuqiməkʼəmɛ

Лӏым тхьэмафэм гонахьэу ылэжьыгъэхэмэ ипсапэ купэ сапэм чӏыгъэкӏыгъэх

The sins the man did in the week, wasted all the good deeds he done.

Lˢʼəm tḥɛmafɛm gʷonaḥɛwu əlɛźəğɛxɛmɛ jipsapɛ kʷupɛ sapɛm ĉʼəğɛkʼəğɛx


джыхэлъэдэн

head

джыхэлъэдэн • (džəxɛlˢɛdɛn)

ady-verb

джыхэлъэдэн • (džəxɛlˢɛdɛn) (transitive)

жэхэлъэдэн жэхэлъэдэн#Adyghe

Alternative form of жэхэлъэдэн (žɛxɛlˢɛdɛn)


джыхэкӏотэн

head

джыхэкӏотэн • (džəxɛkʷʼotɛn)

ady-verb

джыхэкӏотэн • (džəxɛkʷʼotɛn) (transitive)

жэхэкӏотэн жэхэкӏотэн#Adyghe

Alternative form of жэхэкӏотэн (žɛxɛkʷʼotɛn)


жэхэхьан

head

жэхэхьан • (žɛxɛḥan)

жэхэ- (žɛxɛ-) + хьан (ḥan)

prefix

жэхэ- (žɛxɛ-) + хьан (ḥan)

Кӏалэр дэпкъым жэхэхьагъ!


шъхьацышъо мэтэджын

ady-verb

шъхьацышъо мэтэджын • (ŝḥacəšʷo mɛtɛdžən) (intransitive)

Сишъхьацышъо огъэтэджы

en-шъхьацышъо_мэтэджын-ady-verb-F~GtY11V


дыин

head

дыин • (dəjin)

Сӏэ дыигъ


утэцэн

утэцэн • (wutɛcɛn)

Сӏэ утэцагъ
Sʼɛ wutɛcağ
My arm tingled.

to numb, to tingle (body-part); to feel a prickling or mildly stinging sensation


-кӏо

-кӏо • (-kʷʼo)

(added to verbs) A person that does an action indicated by the root verb; used to form an agent noun.


шэхьэтэу къытеуцон

ady-verb

шэхьэтэу къытеуцон • (šɛḥɛtɛwu qətewucʷon) (transitive)

шыхьатэу теуцон
шыхьатэу теуцон#Adyghe

Alternative form of шыхьатэу теуцон (šəḥatɛwu tewucʷon)


мыхъумыбз

head

мыхъумыбз • (məχʷuməbz)

ady-noun

мыхъумыбз • (məχʷuməbz)


шъхьэкӏэ къэӏон

head

шъхьэкӏэ къэӏон • (ŝḥɛkʼɛ qɛʼwon)

ady-verb

шъхьэкӏэ къэӏон • (ŝḥɛkʼɛ qɛʼwon) (transitive)

Literally "to say using one's own head".

Кӏалэм ышъхьэкӏэ къыӏуагъ джэгуалъэр зэрыубэтагъыр.

The boy clearly said that he broke the toy.

Kʼalɛm əŝḥɛkʼɛ qəʼwağ džɛgʷalˢɛr zɛrəwubɛtağər.

Сэ сышъхьэкӏэ къыосӏуагъ зэрэсыкъэмыкӏощтэр.

I explicitly told you that I won't come.

Sɛ səŝḥɛkʼɛ qəwosʼağ zɛrɛsəqɛməkʷʼośtɛr.

to say something clearly while being fully self aware


хьэлъэбакъу

head

хьэлъэбакъу • (ḥɛlˢɛbaqʷu)

ady-noun

хьэлъэбакъу • (ḥɛlˢɛbaqʷu)

лъэубакъу лъэубакъу#Adyghe

Alternative form of лъэубакъу (lˢɛwubaqʷu)


хьэлъэбакъо

head

хьэлъэбакъо • (ḥɛlˢɛbaqʷo)

ady-noun

хьэлъэбакъо • (ḥɛlˢɛbaqʷo)

лъэубакъу лъэубакъу#Adyghe


ӏукӏэхьан

head

ӏукӏэхьан • (ʼwukʼɛḥan)

[ʔʷət͡ʃʼaħaːn]

Кӏалэр лӏым ӏукӏэхьагъ

Нэхь псынчӏэу сычъэмэ усӏукӏэхьэщт

If I will run faster I will overtake you.

Кӏэлэцӏкӏур къысӏукӏэхьашъурэп

Ливилкӏэ Томэр къысӏукӏэхьагъ

Tom caught up and surpassed me with the level.

Ливилкӏэ Томым сыӏукӏэхьагъ

I caught up and surpassed Tom with the level.

кӏэхьан кӏэхьан#Adyghe


телӏэхьын

телӏэхьын • (telˢʼɛḥən)


тенэцӏэхьын

тенэцӏэхьын • (tenɛcʼɛḥən)


гъомэ ӏэшӏу

гъомэ ӏэшӏу • (ğʷomɛ ʼɛšʷʼu)

ady-noun

гъомэ ӏэшӏу • (ğʷomɛ ʼɛšʷʼu)

[ʁʷama ʔaʃʷʼ]


пыун

head

пыун • (pəwun)

Зыгъэпсыкӏи, мэ ӏэшӏу къызпыгъэу

Take a shower and make yourself smell good.

Zəğɛpsəkʼi, mɛ ʼɛšʷʼu qəzpəğɛwu

Кӏалэм шъумэ пэу

Кӏалэм гъомэ ӏэшӏу пэу

Kʼalɛm ğʷomɛ ʼɛšʷʼu pɛwu


ӏотэн

ӏотэн • (ʼwotɛn)

Хъулъфыгъэм тхыдэжъ къеӏуатэ

Мэмыхъущтыхэр джэгумкӏэ кӏалэм фэӏуатэх

Tell the boy about the forbidden stuff in the game.

Mɛməχʷuśtəxɛr džɛgʷumkʼɛ kʼalɛm fɛʼwatɛx

Кӏалэм къэбэр къэтфеӏуатэ

Кӏалэм и янэ риӏотагъ и джанэ зэрэиушӏоигъэ

The boy told his mother that he dirtied his shirt.

Kʼalɛm ji janɛ riʼwotağ ji džanɛ zɛrɛjiwušʷʼojiğɛ

Къысэӏуат, хэт шъхьэнгъупчъэ зиубэтагъыр?

Лӏым хъугъэр къеӏуатэ

Lˢʼəm χʷuğɛr qeʼwatɛ


тхьэ ӏон

тхьэ ӏон • (tḥɛ ʼwon)

From тхьэ (tḥɛ, “god”) + ӏон (ʼwon, “to say”); hence literally “To say god”.

compound

Тхьэ сэӏо сышӏэрэп

Тхьэ къаӏу зэрэумышӏэрэр

Делэкӏэ ар тхьэ пфэсӏон


дэхьащх

head

дэхьащх • (dɛḥaśx)

ady-noun

дэхьащх • (dɛḥaśx)


щхын

head

щхын • (śxən)

Кӏалэр мэщхы

О лъэшэу узэрэщхырэр' – арэущтэу лъэшыщэу умыщх!
Wo lˢɛšɛwu wuzɛrɛśxərɛr' – arɛwuśtɛwu lˢɛšəśɛwu wuməśx!
You laugh so loudly – don’t laugh so loudly!


гъэпхын

гъэпхын • (ğɛpxən)

егъэпхын егъэпхын#Adyghe


егъэпхын

егъэпхын • (jeğɛpxən)

From гъэ~ "to make someone" + пхын "to tie"; hence literally "to tie something/someone to something”.

Шъхьэнгъупчъыр зэрэубэтагъыр сиянэ къысегъэпхы

My mother is relates me to how the window was broken.

Ŝḥɛnğʷupĉər zɛrɛwubɛtağər sijanɛ qəseğɛpxə

Тыгъуасэ хъугъэмрэ непэ хъугъэмрэ зэбгъэпхышъущтыхэп

You can't relate what happened yesterday to what happened today.

Təğʷasɛ χʷuğɛmrɛ nepɛ χʷuğɛmrɛ zɛbğɛpxəšʷuśtəxɛp

Къапӏорэ тӏур зэгъэпхыгъэхэп

Матиматикэр физикам епгъэпхышъущт

Лӏыр зэрэгумэкӏырэ есэгъэпхы яунэ щыхъурэм

I tie the man's sadness to what happens in his house.

Lˢʼər zɛrɛgʷumɛkʼərɛ jesɛğɛpxə jawunɛ śəχʷurɛm

Уишъхьэ узы емыгъэпх хьабэу ущыхырэм, ар учъыерэпи ары.

Don't tie your headache to the pills you're eating, it is because you aren't sleeping.

Wujiŝḥɛ wuzə jeməğɛpx ḥabɛwu wuśəxərɛm, ar wuĉəjerɛpi arə.

Уцы бащэ ушхымэ, уесэни, уегъэпхыгъэу ухъущт

If you eat too much plants, you will get used to it, and you will get depends on it.

Wucə baśɛ wušxəmɛ, wujesɛni, wujeğɛpxəğɛwu wuχʷuśt

Кӏалэм ӏанэм кӏапсэкӏэ сыригъэпхыгъ

The boy tied me up to the table using a rope.

Хьэр пхъэм кӏапсэкӏэ егъэпхыгъ

Ḥɛr pχɛm kʼapsɛkʼɛ jeğɛpxəğ

to tie up something/someone to something


чэщтеу

чэщтеу • (čɛśtewu)

ady-noun

чэщтеу • (čɛśtewu)


чэщтао

head

чэщтао • (čɛśtawo)

ady-noun

чэщтао • (čɛśtawo)

чэщтеу чэщтеу#Adyghe


къихын

head

къихын • (qixən)

Кӏалэм 100 акзамыным къырихыгъ

Мэдале дышъэ къисхыгъ

to earn something in a contest / competition


къэгъэхъэн

къэгъэхъэн • (qɛğɛχɛn)

ady-verb

къэгъэхъэн • (qɛğɛχɛn) (transitive)

ӏофымкӏэ ахъщэ къагъахъэ

ʼwofəmkʼɛ aχśɛ qağaχɛ

ӏофымкӏэ ахъщэ бэ къэсэгъахъэ

ʼwofəmkʼɛ aχśɛ bɛ qɛsɛğaχɛ

Лӏым ахъщэ бэ къегъахъэ

Lˢʼəm aχśɛ bɛ qeğaχɛ

Ахъщэ къэсгъэхъагъ

Aχśɛ qɛsğɛχağ

Дышъэхэ сэгъахъэх

Dəŝɛxɛ sɛğaχɛx

Къэсфэгъахъ ӏэлъын дышъэ

Qɛsfɛğaχ ʼɛlˢən dəŝɛ

Ахъщэ къэсфэгъэхъагъэп

Aχśɛ qɛsfɛğɛχağɛp

Тхьэм игубжь угъэхъэщт гонахь улыжьымэ

If you do sin you will earn god's anger.

Кӏалэм гонахь егъахъэ

The boy is earning a sin (The boy is sinning).


къиухын

head

къиухын • (qiwuxən)

Фылымыр къиухыгъ


гуп

гуп • (gʷup)

ady-noun

гуп • (gʷup)

Унэ гупэм къэгъагъэхэр ӏутых

There are flowers in front of the house.

Унэм ыгупи ыкӏыби фыжьыбзэу гъэлагъэ

The house's front and back are colored in white.


цӏыфыгъэ

head

цӏыфыгъэ • (cʼəfəğɛ)

ady-noun

цӏыфыгъэ • (cʼəfəğɛ)

cʼəfəğɛ (romanization)
цӏыфыгъэ (indefinite singular)
цӏыфыгъэхэ (indefinite plural)
цӏыфыгъэр (nominative singular)
цӏыфыгъэхэр (nominative plural)
цӏыфыгъэм (ergative singular)
цӏыфыгъэхэмэ (ergative plural)
цӏыфыгъэкӏэ (instrumental singular)
цӏыфыгъэкӏэ (instrumental singular)
цӏыфыгъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
цӏыфыгъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
цӏыфыгъэхэкӏэ (instrumental plural)
цӏыфыгъэхэкӏэ (instrumental plural)
цӏыфыгъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
цӏыфыгъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
цӏыфыгъэу (invertive singular)
цӏыфыгъэхыу (invertive plural)


псэонгъэ

head

псэонгъэ • (psɛwonğɛ)

ady-noun

псэонгъэ • (psɛwonğɛ)

psɛwonğɛ (romanization)
псэонгъэ (indefinite singular)
псэонгъэхэ (indefinite plural)
псэонгъэр (nominative singular)
псэонгъэхэр (nominative plural)
псэонгъэм (ergative singular)
псэонгъэхэмэ (ergative plural)
псэонгъэкӏэ (instrumental singular)
псэонгъэкӏэ (instrumental singular)
псэонгъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
псэонгъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
псэонгъэхэкӏэ (instrumental plural)
псэонгъэхэкӏэ (instrumental plural)
псэонгъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
псэонгъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
псэонгъэу (invertive singular)
псэонгъэхыу (invertive plural)


кокӏ

head

кокӏ • (kʷokʼ)

ady-noun

кокӏ • (kʷokʼ)

kʷokʼ (romanization)
кокӏэ (indefinite singular)
кокӏэхэ (indefinite plural)
кокӏэр (nominative singular)
кокӏэхэр (nominative plural)
кокӏэм (ergative singular)
кокӏэхэмэ (ergative plural)
кокӏэкӏэ (instrumental singular)
кокӏэкӏэ (instrumental singular)
кокӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
кокӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
кокӏэхэкӏэ (instrumental plural)
кокӏэхэкӏэ (instrumental plural)
кокӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
кокӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
кокӏыу (invertive singular)
кокӏэхыу (invertive plural)

Кӏэлэцӏыкӏор и янэ и кокӏы исэгъ

The little boy was sitting in his mother's lap.

Илъэсым икокӏыкӏэ уеджагъа?

Did you studied in the midst of the year?


гупцӏанэ

head

гупцӏанэ • (gʷupcʼanɛ)

ady-adj

гупцӏанэ • (gʷupcʼanɛ)

From гу (gʷu, “heart”) + пцӏанэ (pcʼanɛ, “naked”); hence literally “naked heart”.


тыгъуасэнахьыпэ

head

тыгъуасэнахьыпэ • (təğʷasɛnaḥəpɛ)

ady-adv

тыгъуасэнахьыпэ • (təğʷasɛnaḥəpɛ)

тыгъоснахьыпэ тыгъоснахьыпэ#Adyghe

Alternative form of тыгъоснахьыпэ (təğʷosnaḥəpɛ)

тыгъоснахьыпэ

təğʷosnaḥəpɛ


пыупкӏын

head

пыупкӏын • (pəwupkʼən)

Кӏалэм хьалыгъу такъыр пеупкӏы

Кӏалэм пеупкӏы чъыгыр

Сшъхьэц пысыукӏыщт тӏэкӏумашӏэмэ

Sŝḥɛc pəsəwukʼəśt tʼɛkʷʼumašʼɛmɛ

Слъэбжъанэхэр пысыупкӏын фаех


пшъэшъэжъый

пшъэшъэжъый • (pŝɛŝɛẑəj)


нэкьыхьытх

нэкьыхьытх • (nɛkʲəḥətx)

ady-noun

нэкьыхьытх • (nɛkʲəḥətx)

нэчыхьытх нэчыхьытх#Adyghe

Alternative form of нэчыхьытх (nɛčəḥətx)


нэчыхьытх

head

нэчыхьытх • (nɛčəḥətx)

ady-noun

нэчыхьытх • (nɛčəḥətx)

From нэчыхь (nɛčəḥ, “marriage contract”) + тхы (txə, “written”).

compound

нэчыхьытх непэ щыӏ

nakahitkh (marriage registration ceremony)


мэцыгъон

head

мэцыгъон • (mɛcəğʷon)

цыгъон цыгъон#Adyghe


ецыгъон

ецыгъон • (jecəğʷon)

цыгъон цыгъон#Adyghe


цыгъон

цыгъон • (cəğʷon)

ady-verb

цыгъон • (cəğʷon) (^(???) please indicate transitivity!)

цыгъоцӏыкӏор къысэцыгъо


щыгъэӏэн

head

щыгъэӏэн • (śəğɛʼɛn)

ady-noun

щыгъэӏэн • (śəğɛʼɛn)

Кӏалэм тыгъужъхэр ыукӏыхи яшыр цӏыкӏухэр щыгъэӏагъэх.

The boy killed the wolves, but let their little cubs live.

Kʼalɛm təğʷuẑxɛr əwukʼəxi jašər cʼəkʷʼuxɛr śəğɛʼağɛx.

Фылымымкӏэ лӏыр щагъаӏэрэп.

In the film, they did not let the man live.

Fələməmkʼɛ lˢʼər śağaʼɛrɛp.


лэжьын

head

лэжьын • (lɛźən)

to practice (To perform or observe in a habitual fashion)


дэкӏогъу

дэкӏогъу • (dɛkʷʼoğʷu)

ady-noun

дэкӏогъу • (dɛkʷʼoğʷu)

From дэкӏон (dɛkʷʼon, “to marry”) + -гъу (-ğʷu, “suffix time”); hence literally “time of marriage”.


къэщэгъу

head

къэщэгъу • (qɛśɛğʷu)

ady-noun

къэщэгъу • (qɛśɛğʷu)

къэщэн (qɛśɛn) + -гъу (-ğʷu)

suffix

къэщэн (qɛśɛn) + -гъу (-ğʷu)


дзапӏэ

head

дзапӏэ • (dzapʼɛ)

ady-noun

дзапӏэ • (dzapʼɛ)


къыӏэхын

head

къыӏэхын • (qəʼɛxən)

ӏэхын ӏэхын#Adyghe


пчэгу

пчэгу • (pčɛgʷu)

ady-noun

пчэгу • (pčɛgʷu)

Мэфэ пчэгу — Middle of the day.


гузэгу

head

гузэгу • (gʷuzɛgʷu)

ady-noun

гузэгу • (gʷuzɛgʷu)

Чылэ гузэгу

Мэфэ гузэгу — Middle of the day.

Сэ ыгузэгукӏэ сыщысынэу сыфай


унашъо шӏын

head

унашъо шӏын • (wunašʷo šʼən)

ady-verb

унашъо шӏын • (wunašʷo šʼən) (transitive)

[wənaːʃʷa ʃʼən]

иунашъо шӏын
иунашъо шӏын#Adyghe

Alternative form of иунашъо шӏын (jiwunašʷo šʼən)

to order, to make arrangements, to see to it (that)


унашъо фэшӏын

head

унашъо фэшӏын • (wunašʷo fɛšʼən)

ady-verb

унашъо фэшӏын • (wunašʷo fɛšʼən) (transitive)

Кӏалэм о уиунашъо къэсфишӏыгъ

Лӏыжъым иунашъо фэмышӏ кӏалэм

Кӏалэм иунашъо фэшӏ зэрэеджэн фаер

Mention to the boy that he needs to study.


щытхъун

head

щытхъун • (śətχʷun)

Кӏалэр пшъашъэм къыщэтхъу

Цӏыфыхэр къэсщэтхъух


къычӏэщын

къычӏэщын • (qəĉʼɛśən)

ady-verb

къычӏэщын • (qəĉʼɛśən) (transitive)

[qət͡ʂʼaɕən]

Лӏыр и ныбэ къычӏэщы

Lˢʼər ji nəbɛ qəĉʼɛśə


лъэкъопцӏанэ

head

лъэкъопцӏанэ • (lˢɛqʷopcʼanɛ)

ady-noun

лъэкъопцӏанэ • (lˢɛqʷopcʼanɛ)

From лъакъо (lˢaqʷo, “leg”) + пцӏанэ (pcʼanɛ, “naked”); hence literally “naked leg”.

compound

a kick for stumbling someone, a kick to trip over someone


къычӏэгъэщын

head

къычӏэгъэщын • (qəĉʼɛğɛśən)

ady-verb

къычӏэгъэщын • (qəĉʼɛğɛśən) (transitive)

[qət͡ʂʼaʁaɕən]

Лӏыр зэрэбзаджэр къычӏэзгъэщыгъ

Lˢʼər zɛrɛbzadžɛr qəĉʼɛzğɛśəğ

to reveal; to uncover; to show and display that which was hidden.

Лӏыр хэпцӏахьэу къычӏагъэщыгъ джэгумкӏэ

They exposed the man for cheating in the game.

Lˢʼər xɛpcʼaḥɛwu qəĉʼağɛśəğ džɛgʷumkʼɛ

Кӏалэм иӏэхэ къычӏегъэщых

Kʼalɛm jiʼɛxɛ qəĉʼeğɛśəx

Кӏалэм иятэ хэт къычӏэзгъэщыгъ

Kʼalɛm jijatɛ xɛt qəĉʼɛzğɛśəğ


ӏэпхъотэн

head

ӏэпхъотэн • (ʼɛpχʷotɛn)

къыӏэпхъотэн къыӏэпхъотэн#Adyghe

Alternative form of къыӏэпхъотэн (qəʼɛpχʷotɛn)


къыӏэпхъотэн

къыӏэпхъотэн • (qəʼɛpχʷotɛn)

ady-verb

къыӏэпхъотэн • (qəʼɛpχʷotɛn) (transitive)

Кӏалэм джэгуалъэр пшъашъэм къыӏипхъотагъ

Кӏалэм джэгуалъэр къэсӏепхъотэ


фегъэпэн

head

фегъэпэн • (feğɛpɛn)

Кӏалэм сыфегъапэ

Кӏалэр пшъашъэм фегъапэ

Кӏалэр иянэ тхьэмыкӏэм фегъапэ


лэгъунэ

лэгъунэ • (lɛğʷunɛ)

ady-noun

лэгъунэ • (lɛğʷunɛ)

lɛğʷunɛ (romanization)
лэгъунэ (indefinite singular)
лэгъунэхэ (indefinite plural)
лэгъунэр (nominative singular)
лэгъунэхэр (nominative plural)
лэгъунэм (ergative singular)
лэгъунэхэмэ (ergative plural)
лэгъунэкӏэ (instrumental singular)
лэгъунэкӏэ (instrumental singular)
лэгъунэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
лэгъунэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
лэгъунэхэкӏэ (instrumental plural)
лэгъунэхэкӏэ (instrumental plural)
лэгъунэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
лэгъунэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
лэгъунэу (invertive singular)
лэгъунэхыу (invertive plural)


ӏэ къэӏэтын

head

ӏэ къэӏэтын • (ʼɛ qɛʼɛtən)

ady-verb

ӏэ къэӏэтын • (ʼɛ qɛʼɛtən) (transitive)

Сиӏэ къэсэӏэты

Siʼɛ qɛsɛʼɛtə

Кӏалэр емыджэшъоу зэхъум иӏэ къиӏэтыгъ

When the boy couldn't study, he gave up.


кӏэрэон

head

кӏэрэон • (kʼɛrɛwon)


хъэдэн цӏынэ

хъэдэн цӏынэ • (χɛdɛn cʼənɛ)

ady-noun

хъэдэн цӏынэ • (χɛdɛn cʼənɛ)


къуапэ

head

къуапэ • (qʷapɛ)

ady-noun

къуапэ • (qʷapɛ)

qʷapɛ (romanization)
къуапэ (indefinite singular)
къуапэхэ (indefinite plural)
къуапэр (nominative singular)
къуапэхэр (nominative plural)
къуапэм (ergative singular)
къуапэхэмэ (ergative plural)
къуапэкӏэ (instrumental singular)
къуапэкӏэ (instrumental singular)
къуапэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
къуапэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
къуапэхэкӏэ (instrumental plural)
къуапэхэкӏэ (instrumental plural)
къуапэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
къуапэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
къуапэу (invertive singular)
къуапэхыу (invertive plural)


пакъ

head

пакъ • (paq)

ady-noun

пакъ • (paq)


гъэшӏэгъон

head

гъэшӏэгъон • (ğɛšʼɛğʷon)

ady-adj

гъэшӏэгъон • (ğɛšʼɛğʷon)

[ʁaʃʼaəʁʷan]

гъэшӏэгъоны гъэшӏэгъоны#Adyghe

Alternative form of гъэшӏэгъоны (ğɛšʼɛğʷonə)


сагъындакъ

head

сагъындакъ • (sağəndaq)

ady-noun

сагъындакъ • (sağəndaq)


еӏэзэн

head

еӏэзэн • (jeʼɛzɛn)

Докторыр цӏыфыхэмэ яӏазэ

Докторыр сэ къысэӏазэ


гущаӏэ

гущаӏэ • (gʷuśaʼɛ)

ady-noun

гущаӏэ • (gʷuśaʼɛ)

gʷuśaʼɛ (romanization)
гущаӏэ (indefinite singular)
гущаӏэхэ (indefinite plural)
гущаӏэр (nominative singular)
гущаӏэхэр (nominative plural)
гущаӏэм (ergative singular)
гущаӏэхэмэ (ergative plural)
гущаӏэкӏэ (instrumental singular)
гущаӏэкӏэ (instrumental singular)
гущаӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
гущаӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
гущаӏэхэкӏэ (instrumental plural)
гущаӏэхэкӏэ (instrumental plural)
гущаӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
гущаӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
гущаӏэу (invertive singular)
гущаӏэхыу (invertive plural)

гущыӏэ гущыӏэ#Adyghe


цӏэпапкӏ

head

цӏэпапкӏ • (cʼɛpapkʼ)

ady-noun

цӏэпапкӏ • (cʼɛpapkʼ)


пкъыгъуацӏэ

head

пкъыгъуацӏэ • (pqəğʷacʼɛ)

ady-noun

пкъыгъуацӏэ • (pqəğʷacʼɛ)


хэлъын

head

хэлъын • (xɛlˢən)

пӏэм хэлъын

to lie somewhere within a mass (gas, solid or liquid)


къулыкъу

къулыкъу • (qʷuləqʷu)

qʷuləqʷu (romanization)
къулыкъуэ (indefinite singular)
къулыкъуэхэ (indefinite plural)
къулыкъуэр (nominative singular)
къулыкъуэхэр (nominative plural)
къулыкъуэм (ergative singular)
къулыкъуэхэмэ (ergative plural)
къулыкъуэкӏэ (instrumental singular)
къулыкъуэкӏэ (instrumental singular)
къулыкъуэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
къулыкъуэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
къулыкъуэхэкӏэ (instrumental plural)
къулыкъуэхэкӏэ (instrumental plural)
къулыкъуэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
къулыкъуэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
къулыкъуыу (invertive singular)
къулыкъухыу (invertive plural)


кощын

кощын • (kʷośən)

Лӏыр мэкощы


гъэкощын

гъэкощын • (ğɛkʷośən)

Кӏалэм ӏанэр егъэкощы

The boy is moving the table (to somewhere else).


зэребылэу

зэребылэу • (zɛrebəlɛwu)

ady-adv

зэребылэу • (zɛrebəlɛwu)

Кӏалэм зэребылэу унэр ешӏы

The boy is building the house as he pleases.

Узэребылэу кӏо


пыкьын

head

пыкьын • (pəkʲən)

пычын пычын#Adyghe


укӏьэпхъэн

укӏьэпхъэн • (wukʲʼɛpχɛn)

укӏэпхъэн укӏэпхъэн#Adyghe

Alternative form of укӏэпхъэн (wukʼɛpχɛn)


ӏаплӏэ

ӏаплӏэ • (ʼaplˢʼɛ)

ady-noun

ӏаплӏэ • (ʼaplˢʼɛ)


жэхэкӏоцэн

head

жэхэкӏоцэн • (žɛxɛkʷʼocɛn)


щае

щае • (śaje)


шхъуатӏэ

шхъуатӏэ • (šχʷatʼɛ)

ady-noun

шхъуатӏэ • (šχʷatʼɛ)

šχʷatʼɛ (romanization)
шхъуатӏэ (indefinite singular)
шхъуатӏэхэ (indefinite plural)
шхъуатӏэр (nominative singular)
шхъуатӏэхэр (nominative plural)
шхъуатӏэм (ergative singular)
шхъуатӏэхэмэ (ergative plural)
шхъуатӏэкӏэ (instrumental singular)
шхъуатӏэкӏэ (instrumental singular)
шхъуатӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
шхъуатӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
шхъуатӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шхъуатӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шхъуатӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
шхъуатӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
шхъуатӏэу (invertive singular)
шхъуатӏэхыу (invertive plural)

шхъуантӏэ шхъуантӏэ#Adyghe

Alternative form of шхъуантӏэ (šχʷantʼɛ)

гъэушхъонтын

ğɛwušχʷontən


джыхашъо

head

джыхашъо • (džəxašʷo)

ady-noun

джыхашъо • (džəxašʷo)

[d͡ʒəxaːʃʷa]

джэхашъо джэхашъо#Adyghe


щызэу

head

щызэу • (śəzɛwu)

ady-adj

щызэу • (śəzɛwu)


ӏэпхъощ

head

ӏэпхъощ • (ʼɛpχʷoś)

ady-adj

ӏэпхъощ • (ʼɛpχʷoś)

Зэрэсыӏэпхъощыр

Сиянэ ӏэпхъощ, иӏыгъэ купэр къыӏэпэзы

My mother is clumsy, she drops everything she holds.

clumsy, a person that tend to drop stuff


гъэкъэркъэтэн

head

гъэкъэркъэтэн • (ğɛqɛrqɛtɛn)

ady-verb

гъэкъэркъэтэн • (ğɛqɛrqɛtɛn) (transitive)

Кӏалэр къэсыщти сыгъэкъэркъэтагъ


къэркъэтэн

head

къэркъэтэн • (qɛrqɛtɛn)

Чъыгор мэкъэркъатэ

Кӏалэр къэсыщти сыгъэкъэркъэтагъ


гущыӏэрые

гущыӏэрые • (gʷuśəʼɛrəje)

ady-adj

гущыӏэрые • (gʷuśəʼɛrəje)

[ɡʷəɕəʔarəja]

Сишы гущыӏэрые

talkative, a person that tend to talk a lot


чӏэӏотыкӏьын

head

чӏэӏотыкӏьын • (ĉʼɛʼwotəkʲʼən)

ady-verb

чӏэӏотыкӏьын • (ĉʼɛʼwotəkʲʼən) (intransitive)

[t͡ʂʼaʔʷatəkʲʼən]

чӏэӏотыкӏын чӏэӏотыкӏын#Adyghe

Alternative form of чӏэӏотыкӏын (ĉʼɛʼwotəkʼən)

чӏэӏотыкӏын

ĉʼɛʼwotəkʼən

чӏэӏотыкӏын

ĉʼɛʼwotəkʼən


чӏэӏотыкӏын

head

чӏэӏотыкӏын • (ĉʼɛʼwotəkʼən)

ady-verb

чӏэӏотыкӏын • (ĉʼɛʼwotəkʼən) (transitive)

[t͡ʂʼaʔʷatət͡ʃʼən]

Кӏалэм пшъашъэм ышӏагъэхэр къычӏиӏутыкӏыгъэх кӏэлэегъаджэм ыпашъхьэкӏэ

The boy revealed the girl's doings in front of the teacher.

Kʼalɛm pŝaŝɛm əšʼağɛxɛr qəĉʼiʼwutəkʼəğɛx kʼɛlɛjeğadžɛm əpaŝḥɛkʼɛ

to bewray, to reveal, to divulge, to make something known (especially a secret)

чӏэӏотыкӏьын

ĉʼɛʼwotəkʲʼən


къытэгъэзэн

head

къытэгъэзэн • (qətɛğɛzɛn)

Къэпӏуагъэм къытэгъэзэжь

Qɛpʷʼağɛm qətɛğɛzɛź

Фылымым бащэрэ къэзтегъэзэжьы

Fələməm baśɛrɛ qɛzteğɛzɛźə


къыхэущыкӏьын

къыхэущыкӏьын • (qəxɛwuśəkʲʼən)

ady-verb

къыхэущыкӏьын • (qəxɛwuśəkʲʼən) (transitive)

къыхэущыкӏын къыхэущыкӏын#Adyghe

Alternative form of къыхэущыкӏын (qəxɛwuśəkʼən)

къыхэущыкӏын

qəxɛwuśəkʼən

къыхэущыкӏын

qəxɛwuśəkʼən


къыхэущыкӏын

head

къыхэущыкӏын • (qəxɛwuśəkʼən)

ady-verb

къыхэущыкӏын • (qəxɛwuśəkʼən) (transitive)

Кӏалэр пщыхьым къыхэущыкӏыгъ

Kʼalɛr pśəḥəm qəxɛwuśəkʼəğ

to wake up from something (usually a dream)

къыхэущыкӏьын

qəxɛwuśəkʲʼən


ишъукӏын

head

ишъукӏын • (jišʷukʼən)

[jəʃʷət͡ʃʼn]

Махъщэм ришъукӏыгъ псынэр

to drink liquid from inside something fully


ришъун

ришъун • (rišʷun)

ишъун ишъун#Adyghe


ишъун

ишъун • (jišʷun)

Псы тас ишъун

to drink up liquid from inside something

Кӏалэм щэр решъу


хигъэгъощэн

хигъэгъощэн • (xiğɛğʷośɛn)

ady-verb

хигъэгъощэн • (xiğɛğʷośɛn) (transitive)


нэӏаплъэкӏ

head

нэӏаплъэкӏ • (nɛʼaplˢɛkʼ)

ady-noun

нэӏаплъэкӏ • (nɛʼaplˢɛkʼ)

нэӏаплъэкӏ уиӏа?


хэкӏон

head

хэкӏон • (xɛkʷʼon)

Кӏалэм хьацэр ятӏэм хекӏо

The boy is shoving the shovel into the dirt.


лӏэу

лӏэу • (lˢʼɛwu)

(archaic or dialectal) what (intangible)


шъыдэу

шъыдэу • (ŝədɛwu)

ady-adv

шъыдэу • (ŝədɛwu)

сыдэу сыдэу#Adyghe


шъыдигъо

head

шъыдигъо • (ŝədiğʷo)

ady-adv

шъыдигъо • (ŝədiğʷo)

сыдигъо сыдигъо#Adyghe


шъыд

head

шъыд • (ŝəd)


щтэ

шъыда шъыда#Adyghe


шъыда

шъыда • (ŝəda)

ady-adv

шъыда • (ŝəda)

сыда сыда#Adyghe


шъыдгъо

head

шъыдгъо • (ŝədğʷo)

ady-adv

шъыдгъо • (ŝədğʷo)

сыдигъо сыдигъо#Adyghe


сыдигъо

head

сыдигъо • (sədiğʷo)

ady-adv

сыдигъо • (sədiğʷo)

сыдигъо къэсыщт кӏалэр?


енэпэшъоон

head

енэпэшъоон • (jenɛpɛšʷowon)

ady-noun

енэпэшъоон • (jenɛpɛšʷowon)

нэпэшъоон нэпэшъоон#Adyghe

Alternative form of нэпэшъоон (nɛpɛšʷowon)


енэпэон

head

енэпэон • (jenɛpɛwon)

нэпэон нэпэон#Adyghe


нэпэон

нэпэон • (nɛpɛwon)

Къысэнэпаох

Кӏалэм енэпао


ишъхьэкӏэ къиӏон

ишъхьэкӏэ къиӏон • (jiŝḥɛkʼɛ qiʼwon)

ady-verb

ишъхьэкӏэ къиӏон • (jiŝḥɛkʼɛ qiʼwon) (transitive)

Literally means "to say using one's own head".

шъхьэкӏэ къэӏон
шъхьэкӏэ къэӏон#Adyghe

Alternative form of шъхьэкӏэ къэӏон (ŝḥɛkʼɛ qɛʼwon)

шъхьэкӏэ къэӏон

ŝḥɛkʼɛ qɛʼwon


ышъхьэкӏэ къыӏон

head

ышъхьэкӏэ къыӏон • (əŝḥɛkʼɛ qəʼwon)

ady-verb

ышъхьэкӏэ къыӏон • (əŝḥɛkʼɛ qəʼwon) (transitive)

шъхьэкӏэ къэӏон
шъхьэкӏэ къэӏон#Adyghe

шъхьэкӏэ къэӏон

ŝḥɛkʼɛ qɛʼwon


хэхъон

head

хэхъон • (xɛχʷon)


хэгъэхъон

хэгъэхъон • (xɛğɛχʷon)


къэраб

къэраб • (qɛrab)

ady-adj

къэраб • (qɛrab)


шӏыкӏэен

head

шӏыкӏэен • (šʼəkʼɛjen)

Умышӏыкӏай.

Кӏалэр мэшӏыкӏае.

Шъэожъыем шӏыкӏэеныр ишэн

It is the boy's behavior to get naughty.

get up to monkey tricks
get up to monkey tricks

to frolic, to play about, to fool around, to get up to monkey tricks


шъыпкъэмкӏэ

шъыпкъэмкӏэ • (ŝəpqɛmkʼɛ)

шъыпкъэмкӏэ, фылым кӏэр афэдизэу дэгъоп къысаӏуагъ

Actually, I was told that the new movie is not that good.

шъыпкъэмкӏэ, тиджагъа тимыджагъа, экзамыным тыблэкӏыщтыпи тыблэкӏыщтэп

In truth, either we study or not, we won't pass the exam.


модэ

модэ • (modɛ)

Модэ тыжъугъакӏу

Модэ плъэгъугъа ящэрэр?


модэ

модэ • (modɛ)

Модэ, сыунэ тыкӏожьымэ нахь шӏущтыба?

Say, wouldn't it be better to return to my house?

Модэ, фылым кӏэр плъэгъугъа?

(colloquial) Used to gain one's attention before making an inquiry or suggestion or when changing the topic of the conversation.


хэгъэдэн

хэгъэдэн • (xɛğɛdɛn)

to give someone the opportunity to choose


гъэбэдзэжьын

гъэбэдзэжьын • (ğɛbɛdzɛźən)

ady-verb

гъэбэдзэжьын • (ğɛbɛdzɛźən) (transitive)

Кӏалэм ыгъэбэдзэжьыгъ и экзамынымхэмкӏэ

Кӏалэм и джанэкӏэ ыгъэбэдзэжьэу чэщдэсым къэкӏуагъ

The boy came to the party exceeding with his shirt.

Kʼalɛm ji džanɛkʼɛ əğɛbɛdzɛźɛwu čɛśdɛsəm qɛkʷʼağ


мэзагъо

head

мэзагъо • (mɛzağʷo)

ady-noun

мэзагъо • (mɛzağʷo)

mɛzağʷo (romanization)
мэзагъо (indefinite singular)
мэзагъохэ (indefinite plural)
мэзагъор (nominative singular)
мэзагъохэр (nominative plural)
мэзагъом (ergative singular)
мэзагъохэмэ (ergative plural)
мэзагъокӏэ (instrumental singular)
мэзагъокӏэ (instrumental singular)
мэзагъомokʼɛ) (instrumental singular)
мэзагъомomkʼɛ) (instrumental singular)
мэзагъохэкӏэ (instrumental plural)
мэзагъохэкӏэ (instrumental plural)
мэзагъохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
мэзагъохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
мэзагъоу (invertive singular)
мэзагъохыу (invertive plural)


хэдэн

head

хэдэн • (xɛdɛn)


шъао

шъао • (ŝawo)

ady-noun

шъао • (ŝawo)

ŝawo (romanization)
шъао (indefinite singular)
шъаохэ (indefinite plural)
шъаор (nominative singular)
шъаохэр (nominative plural)
шъаом (ergative singular)
шъаохэмэ (ergative plural)
шъаокӏэ (instrumental singular)
шъаокӏэ (instrumental singular)
шъаомokʼɛ) (instrumental singular)
шъаомomkʼɛ) (instrumental singular)
шъаохэкӏэ (instrumental plural)
шъаохэкӏэ (instrumental plural)
шъаохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
шъаохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
шъаоу (invertive singular)
шъаохыу (invertive plural)


гъэпэн

head

гъэпэн • (ğɛpɛn)

ыгъэпэн ыгъэпэн#Adyghe


ыгъэпэн

ыгъэпэн • (əğɛpɛn)

Кӏалэр ыгъапэрэп экзамыным


зэкӏэхьан

зэкӏэхьан • (zɛkʼɛḥan)

zɛkʼɛḥan (romanization)
те
on
техьан
чӏэ
under
чӏэхьан
дэ
inside another object
дэхьан
хэ
through
хэхьан
и
inside
ихьан
ӏу
around
ӏухьан
пы
hanging
attached
пыхьан
къо
behind
къохьан
го
besides
гохьан
бгъодэ
бгъодэхьан
шъхьадэ
over
шъхьадэхьан
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырыхьан
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырыхьан
зэкӏэ
backward
зэкӏэхьан
зэбгыры
scatter
зэбгырыхьан
жэхэ
unto
жэхэхьан
жэдэ
toward mouth
жэдэхьан
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏыхьан
лъы
toward
лъыхьан

ady-conj-dir-blank

шъхьапырыхьан

кӏэлъырыхьан


зэкӏэхьэн

head

зэкӏэхьэн • (zɛkʼɛḥɛn)

From зэкӏэ- (zɛkʼɛ-, “backward prefix”) + хьэн (ḥɛn, “to enter”).

compound

зэкӏэхьан зэкӏэхьан#Adyghe

Alternative form of зэкӏэхьан (zɛkʼɛḥan)


зэкӏэчъэн

head

зэкӏэчъэн • (zɛkʼɛĉɛn)

From зэкӏэ- (zɛkʼɛ-, “backward prefix”) + чъэн (ĉɛn, “to run”).

compound

Кур зэкӏачъэ гъогум

Мащинэм мыжъо чӏалъхь зэкӏэмычъэн пае

Put rock under the car so it won't run backward.


лъэкӏапӏ

head

лъэкӏапӏ • (lˢɛkʼapʼ)

ady-noun

лъэкӏапӏ • (lˢɛkʼapʼ)

лъэкӏапӏэ лъэкӏапӏэ#Adyghe

Alternative form of лъэкӏапӏэ (lˢɛkʼapʼɛ)


шъхьакӏэ

head

шъхьакӏэ • (ŝḥakʼɛ)

Сыкӏомэ сшӏоигъу шъхьакӏэ, ӏофым сыхэкӏын слъэкӏырэп

I want to go, however I can't leave work.

Səkʷʼomɛ sšʷʼojiğʷu ŝḥakʼɛ, ʼwofəm səxɛkʼən slˢɛkʼərɛp

Хьакӏэр ежьэжьын ыӏуи шъхьакӏэм, бысымым ригъэжьэжьыгъэп

I guest tried to run away, however the host didn't allow him.

Ḥakʼɛr jeźɛźən əʼwuji ŝḥakʼɛm, bəsəməm riğɛźɛźəğɛp


лъэкӏьапӏэ

лъэкӏьапӏэ • (lˢɛkʲʼapʼɛ)

lˢɛkʲʼapʼɛ (romanization)
лъэкӏьапӏэ (indefinite singular)
лъэкӏьапӏэхэ (indefinite plural)
лъэкӏьапӏэр (nominative singular)
лъэкӏьапӏэхэр (nominative plural)
лъэкӏьапӏэм (ergative singular)
лъэкӏьапӏэхэмэ (ergative plural)
лъэкӏьапӏэкӏэ (instrumental singular)
лъэкӏьапӏэкӏэ (instrumental singular)
лъэкӏьапӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
лъэкӏьапӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
лъэкӏьапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэкӏьапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэкӏьапӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
лъэкӏьапӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
лъэкӏьапӏэу (invertive singular)
лъэкӏьапӏэхыу (invertive plural)

лъэкӏапӏэ лъэкӏапӏэ#Adyghe


фэшӏкӏэ

фэшӏкӏэ • (fɛšʼkʼɛ)

[faʃʼət͡ʃʼa]

Кӏалэм фэшӏыкӏэ пшъашъэр мэгъы

Kʼalɛm fɛšʼəkʼɛ pŝaŝɛr mɛğə

Узым фэшӏкӏэ лӏыжъыр ылӏыкӏыгъ

Because of the illness, the old man died.

Wuzəm fɛšʼkʼɛ lˢʼəẑər əlˢʼəkʼəğ

Сиянэ фэшӏкӏэ тучаным сэкӏо

Мэфэкӏым фэшӏкӏэ джэнэ кӏэхэр пщэфын фай

For the holiday, you must buy new clothes.

Mɛfɛkʼəm fɛšʼkʼɛ džɛnɛ kʼɛxɛr pśɛfən faj


зэдзэкӏакӏо

зэдзэкӏакӏо • (zɛdzɛkʼakʷʼo)

ady-noun

зэдзэкӏакӏо • (zɛdzɛkʼakʷʼo)

Сэ сызэдзэкӏакӏу.


къэи

head

къэи • (qɛji)

ady-noun

къэи • (qɛji)


къэин

head

къэин • (qɛjin)

къыин къыин#Adyghe


къыин

къыин • (qəjin)

Кӏалэр къэкъыегъ
Kʼalɛr qɛqəjeğ
The boy burped.

Укъэмыкъый


лъыӏэсын

лъыӏэсын • (lˢəʼɛsən)


щтапхэ

щтапхэ • (śtapxɛ)

ady-adj

щтапхэ • (śtapxɛ)


укӏытапхэ

head

укӏытапхэ • (wukʼətapxɛ)

ady-adj

укӏытапхэ • (wukʼətapxɛ)

укӏытапх укӏытапх#Adyghe

Alternative form of укӏытапх (wukʼətapx)


укӏьытапх

head

укӏьытапх • (wukʲʼətapx)

ady-adj

укӏьытапх • (wukʲʼətapx)

укӏытапх укӏытапх#Adyghe


укӏытапх

head

укӏытапх • (wukʼətapx)

ady-adj

укӏытапх • (wukʼətapx)

Кӏалэр укӏытапх


щынапхэ

head

щынапхэ • (śənapxɛ)

ady-adj

щынапхэ • (śənapxɛ)


щытапхэ

head

щытапхэ • (śətapxɛ)

ady-adj

щытапхэ • (śətapxɛ)

щтапхэ щтапхэ#Adyghe


къэрэбгъэ

head

къэрэбгъэ • (qɛrɛbğɛ)

ady-adj

къэрэбгъэ • (qɛrɛbğɛ)

къэрабгъэ къэрабгъэ#Adyghe


шэнычъэ

head

шэнычъэ • (šɛnəĉɛ)

ady-adj

шэнычъэ • (šɛnəĉɛ)

шэн (šɛn) + -нчъэ (-nĉɛ)

suffix

шэн (šɛn) + -нчъэ (-nĉɛ)

a naughty person; a person with a bad behavior


орэдыӏон

head

орэдыӏон • (worɛdəʼwon)

бзылъфыгъэр орэдыӏо


пцӏы усын

пцӏы усын • (pcʼə wusən)

бзылъфыгъэм пцӏы еусы


пцӏыус

пцӏыус • (pcʼəwus)

ady-noun

пцӏыус • (pcʼəwus)

pcʼəwus (romanization)
пцӏыусэ (indefinite singular)
пцӏыусэхэ (indefinite plural)
пцӏыусэр (nominative singular)
пцӏыусэхэр (nominative plural)
пцӏыусэм (ergative singular)
пцӏыусэхэмэ (ergative plural)
пцӏыусэкӏэ (instrumental singular)
пцӏыусэкӏэ (instrumental singular)
пцӏыусэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
пцӏыусэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
пцӏыусэхэкӏэ (instrumental plural)
пцӏыусэхэкӏэ (instrumental plural)
пцӏыусэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
пцӏыусэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
пцӏыусыу (invertive singular)
пцӏыусэхыу (invertive plural)

From пцӏы (pcʼə, “lie”) + усын (wusən, “to compose”).


орэдыӏу

head

орэдыӏу • (worɛdəʼwu)

ady-noun

орэдыӏу • (worɛdəʼwu)

worɛdəʼwu (romanization)
орэдыӏуэ (indefinite singular)
орэдыӏуэхэ (indefinite plural)
орэдыӏуэр (nominative singular)
орэдыӏуэхэр (nominative plural)
орэдыӏуэм (ergative singular)
орэдыӏуэхэмэ (ergative plural)
орэдыӏуэкӏэ (instrumental singular)
орэдыӏуэкӏэ (instrumental singular)
орэдыӏуэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
орэдыӏуэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
орэдыӏуэхэкӏэ (instrumental plural)
орэдыӏуэхэкӏэ (instrumental plural)
орэдыӏуэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
орэдыӏуэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
орэдыӏуыу (invertive singular)
орэдыӏухыу (invertive plural)

кӏалэр орэдыӏу


орэдус

head

орэдус • (worɛdus)

ady-noun

орэдус • (worɛdus)

worɛdus (romanization)
орэдусэ (indefinite singular)
орэдусэхэ (indefinite plural)
орэдусэр (nominative singular)
орэдусэхэр (nominative plural)
орэдусэм (ergative singular)
орэдусэхэмэ (ergative plural)
орэдусэкӏэ (instrumental singular)
орэдусэкӏэ (instrumental singular)
орэдусэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
орэдусэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
орэдусэхэкӏэ (instrumental plural)
орэдусэхэкӏэ (instrumental plural)
орэдусэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
орэдусэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
орэдусыу (invertive singular)
орэдусэхыу (invertive plural)

From орэд (worɛd, “song”) + усын (wusən, “to compose”).


гъэпщтын

head

гъэпщтын • (ğɛpśtən)

Кӏалэм щэр егъэпщты


пщтын

пщтын • (pśtən)

щэр мэпщты


зэхэгъэтэкъун

зэхэгъэтэкъун • (zɛxɛğɛtɛqʷun)

ady-verb

зэхэгъэтэкъун • (zɛxɛğɛtɛqʷun) (transitive)

Лэжьакӏохэмэ унэр зэхагъэтэкъогъ


зэпыгъэчъын

head

зэпыгъэчъын • (zɛpəğɛĉən)

ady-verb

зэпыгъэчъын • (zɛpəğɛĉən) (transitive)

Кӏалэм лыр ныкъо ныкъоу зэпегъэчъы

Гъучӏыр къинэ зэпыбгъэчъынэ

Ğʷuĉʼər qinɛ zɛpəbğɛĉənɛ


текьын

head

текьын • (tekʲən)

течын течын#Adyghe


зэхэгъэшъухъон

зэхэгъэшъухъон • (zɛxɛğɛšʷuχʷon)

ady-verb

зэхэгъэшъухъон • (zɛxɛğɛšʷuχʷon) (transitive)


течын

head

течын • (tečən)

Кӏалэм мыӏэрысэм ищъо зэтечы


зэпыутын

зэпыутын • (zɛpəwutən)

ady-verb

зэпыутын • (zɛpəwutən) (^(???) please indicate transitivity!)

Къупышъхэр зэпыутыгъ

ӏанэм ылъакъо кӏалэм зэпиутыгъ

Мыжъор адзи чӏыгум тефэм зэпыутыгъ

When the rock was thrown and hit the ground, it fractured.

to break (A part of something), to fracture


шъыпкъэу

head

шъыпкъэу • (ŝəpqɛwu)

ady-adv

шъыпкъэу • (ŝəpqɛwu)

Кӏалэр шъыпкъэу къэсдэгущыӏагъ

Шъыпкъэу къэсдэгущыӏ

Уишъыпкъэу лаж


тэдрэз

head

тэдрэз • (tɛdrɛz)

Тэдрэз лъэпкъым быракъ иӏ

Тэдрэз кӏалэм тӏэкӏу ахъщэ ет


ӏэгьэ

ӏэгьэ • (ʼɛgʲɛ)

ady-noun

ӏэгьэ • (ʼɛgʲɛ)

ӏаджэ ӏаджэ#Adyghe


ӏаджэ

head

ӏаджэ • (ʼadžɛ)

ady-adj

ӏаджэ • (ʼadžɛ)

ӏаджи шӏагъи, еджапӏэм макӏохэу щытыгъэхэп

Long time ago, they weren't going to school.

ʼadži šʼaği, jedžapʼɛm makʷʼoxɛwu śətəğɛxɛp

Цӏыф ӏаджи къызэӏукӏагъ

Ащ ӏаджи ылъэгъугъ

Aś ʼadži əlˢɛğʷuğ


щысэ

head

щысэ • (śəsɛ)

ady-noun

щысэ • (śəsɛ)

śəsɛ (romanization)
щысэ (indefinite singular)
щысэхэ (indefinite plural)
щысэр (nominative singular)
щысэхэр (nominative plural)
щысэм (ergative singular)
щысэхэмэ (ergative plural)
щысэкӏэ (instrumental singular)
щысэкӏэ (instrumental singular)
щысэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
щысэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
щысэхэкӏэ (instrumental plural)
щысэхэкӏэ (instrumental plural)
щысэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
щысэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
щысэу (invertive singular)
щысэхыу (invertive plural)

Щысэ техын

Щысэ егъэлъэгъун

Śəsɛ jeğɛlˢɛğʷun

Щысэ къэгъэхьын

Śəsɛ qɛğɛḥən


ушыгун

head

ушыгун • (wušəgʷun)

Кӏалэм нэшэбэгур еушыгу


псэори

псэори • (psɛwori)

ady-adv

псэори • (psɛwori)


пстэури

head

пстэури • (pstɛwuri)

ady-adv

пстэури • (pstɛwuri)


мэӏу

head

мэӏу • (mɛʼwu)

ady-adj

мэӏу • (mɛʼwu)

Ощхым фэшӏыкӏэ гъогур псы мэӏу

Duo to the rain the road is fully filled with water.

Тиунэ шхын мэӏу


мэӏу

head

мэӏу • (mɛʼwu)

ady-noun

мэӏу • (mɛʼwu)

Ашъор щыгъ, мэӏур ыӏыгъ

Ašʷor śəğ, mɛʼwur əʼəğ


гукӏае

head

гукӏае • (gʷukʼaje)

ady-adj

гукӏае • (gʷukʼaje)

[ɡʷət͡ʃʼaːja]


гукӏае

head

гукӏае • (gʷukʼaje)

ady-noun

гукӏае • (gʷukʼaje)

[ɡʷət͡ʃʼaːja]


ыгузэгу

head

ыгузэгу • (əgʷuzɛgʷu)

ady-noun

ыгузэгу • (əgʷuzɛgʷu)

гузэгу гузэгу#Adyghe


шӏэпэн

head

шӏэпэн • (šʼɛpɛn)

Сэ сэшӏапэ ар къызэрэкӏощтыр.

Ошӏэпа кӏалэр зэрэкъэкӏощтыр?


ышӏэпэн

ышӏэпэн • (əšʼɛpɛn)

шӏэпэн шӏэпэн#Adyghe


гъо

ğʷo (romanization)
гъо (indefinite singular)
гъохэ (indefinite plural)
гъор (nominative singular)
гъохэр (nominative plural)
гъом (ergative singular)
гъохэмэ (ergative plural)
гъокӏэ (instrumental singular)
гъокӏэ (instrumental singular)
гъомokʼɛ) (instrumental singular)
гъомomkʼɛ) (instrumental singular)
гъохэкӏэ (instrumental plural)
гъохэкӏэ (instrumental plural)
гъохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
гъохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
гъоу (invertive singular)
гъохыу (invertive plural)

Ар игъом къэкӏуагъа? Ар игъом къэкӏошъугъэп.

Did he come on time? He could not come on time.

Ar jiğʷom qɛkʷʼağa? Ar jiğʷom qɛkʷʼošʷuğɛp.

Сыда о игъом укъызыкӏэмыкӏошъугъэр?

Игъом сыкъызыкӏэмыкӏошъугъэр автобусхэр зекӏощтыгъэхэпышъ ары.

I could not come on time because there were no buses.

Jiğʷom səqəzəkʼɛməkʷʼošʷuğɛr avtobusxɛr zekʷʼośtəğɛxɛpəŝ arə.

Шыгъо

Чэмыгъо

Гъом тесэу блэкӏыгъ.

(of an animal that has hair) red-haired, red-headed


къэцӏыон

къэцӏыон • (qɛcʼəwon)

ady-noun

къэцӏыон • (qɛcʼəwon)

мэцӏыон мэцӏыон#Adyghe


ӏэмал

head

ӏэмал • (ʼɛmal)

ady-noun

ӏэмал • (ʼɛmal)

ӏэмал гъотын

ӏэмал етын


мыгъэ

head

мыгъэ • (məğɛ)

ady-adv

мыгъэ • (məğɛ)


тэщгъум

head

тэщгъум • (tɛśğʷum)

ady-adv

тэщгъум • (tɛśğʷum)

Тэщгъум тыдэкӏыщт?


мыдэ

head

мыдэ • (mədɛ)

Мыдэ къакӏу


къэкӏорэ гъэ

къэкӏорэ гъэ • (qɛkʷʼorɛ ğɛ)

ady-adv

къэкӏорэ гъэ • (qɛkʷʼorɛ ğɛ)

къэкӏорэ гъэм ткӏот йуропа

къэкӏорэ гъэм пшӏы синыбжьыт

къэкӏорэ гъэм томэр къэкӏот


амэрми

head

амэрми • (amɛrmi)

From а "that" + -мы "if suffix" + -ми "even suffix".

амырми амырми#Adyghe


умыармэ

умыармэ • (wuməarmɛ)

From у "generic you" + -мы- "negative (not)" + армэ "if it's that". Literally means “if it is not that”.

Нахь псынкӏэу тыгъачъ, умыармэ тучанэ ригъэсэжьыщт тынэмысыгъэу

Let us run faster, if not we will reach the shop when it's closed.


амырмэ

амырмэ • (amərmɛ)

From а "that" + -мы- "negative (not)" + -мэ "if suffix". Literally means “if not”.

Нахь псынкӏэу тыгъачъ, амэрмэ тучанэ къыфишъыжьыгъэу тынэсыщт

Let us run faster, if not we will reach the shop when it's closed already.

Едж дэгъоу, амэрмэ тестыр къыпфэшӏыщтэп

Study good, if not you will not be capable of doing the test.


арыми

арыми • (arəmi)

арми арми#Adyghe


ар нахьыеу

ар нахьыеу • (ar naḥəjewu)

ady-adv

ар нахьыеу • (ar naḥəjewu)

From ар "that/him/her/it" + нахьыеу "more likely".

Кӏалэр кӏуагъэп, ар нахьыеу чъагъэ


а нахь

head

а нахь • (a naḥ)

ady-adv

а нахь • (a naḥ)

From а (a, “that”) + нахь (naḥ, “more”), literally “more than that”.

af

Мы пшъашъэм а нахь дахэ щыӏа?

Is there a girl more beautiful than her?

Кӏалэр кӏуагъэп, а нахь чъагъэ


иджыри

head

иджыри • (jidžəri)

ady-adv

иджыри • (jidžəri)


армэ

head

армэ • (armɛ)

From ар (ar, “that”) + -мэ (-mɛ, “if suffix”); hence literally “if that”.

compound

Армэ лӏым ышӏагъэр, хьапсым чӏагъэтӏысхьэн фай

If that what the man did, they need to put him in jail.

Armɛ lˢʼəm əšʼağɛr, ḥapsəm ĉʼağɛtʼəsḥɛn faj

Армэ пӏорэр, шъофым къещхыщти тыхэшъущтэп

If that what you say, we can't enter the field duo to the rail.

Armɛ pʷʼorɛr, šʷofəm qeśxəśti təxɛšʷuśtɛp


шӏокӏон

head

шӏокӏон • (šʷʼokʷʼon)

Кӏалэр ахъщэ бэ шӏокӏуагъ

Kʼalɛr aχśɛ bɛ šʷʼokʷʼağ

Сикӏалэ чэщдэсым къэсшӏокӏуагъ

My boy went to the party against my will.

Sikʼalɛ čɛśdɛsəm qɛsšʷʼokʷʼağ

to go against someone's will or interest


гъойщай

гъойщай • (ğʷojśaj)

Кӏалэр гъойщай


ӏэдэб

ӏэдэб • (ʼɛdɛb)

ady-adj

ӏэдэб • (ʼɛdɛb)


гъэпсэфыгъо

head

гъэпсэфыгъо • (ğɛpsɛfəğʷo)

ady-noun

гъэпсэфыгъо • (ğɛpsɛfəğʷo)


еӏорышӏэн

head

еӏорышӏэн • (jeʼworəšʼɛn)

ady-verb

еӏорышӏэн • (jeʼworəšʼɛn) (intransitive)

ӏорышӏэн ӏорышӏэн#Adyghe

Alternative form of ӏорышӏэн (ʼworəšʼɛn)


ӏорышӏэн

head

ӏорышӏэн • (ʼworəšʼɛn)

From ӏор (ʼwor, “what was said”) + шӏэн (šʼɛn, “to do”); hence literally “to do what was said”.

compound

Кӏалэр щъузым еӏуарышӏэ


нэгуихыгъэу

head

нэгуихыгъэу • (nɛgʷujixəğɛwu)

ady-adj

нэгуихыгъэу • (nɛgʷujixəğɛwu)


щыгъозэн

head

щыгъозэн • (śəğʷozɛn)

Сызэрэщыгъуазэмкӏэ, ар мыщ щэпсэу.


къычӏэхын

къычӏэхын • (qəĉʼɛxən)

Literally means "make something get out from under something".

Ньютон физика къычӏихыгъ

to invent or come up with an idea or concept.


ныӏэ

ныӏэ • (nəʼɛ)

ныӏэп ныӏэп#Adyghe


иупкӏын

иупкӏын • (jiwupkʼən)

Кӏалэм чъыгыр риупкӏыгъ

Чъыгыр сэрэ орэ итыупкӏыщт

Чъыгыр иупкӏын

Чъыгышхор имыупкӏ


жьэжьын

жьэжьын • (źɛźən)

ежьэжьын ежьэжьын#Adyghe


еджэжьын

еджэжьын • (jedžɛźən)

ежьэжьын ежьэжьын#Adyghe


шъойцый

шъойцый • (šʷojcəj)

ady-adj

шъойцый • (šʷojcəj)

Ар джы шъойцыежьэп, зифэпэжьыгъ

Now, he is not poorly dressed anymore, he dressed up.


гъозадж

head

гъозадж • (ğʷozadž)

ady-adj

гъозадж • (ğʷozadž)


зифэпэжьыгъ

head

зифэпэжьыгъ • (zifɛpɛźəğ)

ady-verb

зифэпэжьыгъ • (zifɛpɛźəğ) (intransitive)

Лӏэу зызгъэпскӏыгъэм зифэпэжьыгъ

Lˢʼɛwu zəzğɛpskʼəğɛm zifɛpɛźəğ

Ар джы шъойцыежьэп, зифэпэжьыгъ


фэпэн

head

фэпэн • (fɛpɛn)

Сабыир фэпэн

Пшъашъэм сабыир ефапэ

Лӏэу зызгъэпскӏыгъэм зифэпэжьыгъ

The man that showered, dressed himself up.

Lˢʼɛwu zəzğɛpskʼəğɛm zifɛpɛźəğ


шӏуежьэжьын

шӏуежьэжьын • (šʷʼujeźɛźən)

ady-verb

шӏуежьэжьын • (šʷʼujeźɛźən) (transitive)

[ʃʷʼajʑaʑən]

Бланэр тыгъужъым шӏуежьэжьы

Blanɛr təğʷuẑəm šʷʼujeźɛźə

Бланэр тыгъужъымэ ашӏуежьэжьышъугъ

The deer successfully ran away from the wolves.

Blanɛr təğʷuẑəmɛ ašʷʼujeźɛźəšʷuğ

Кӏалэр къэсшӏуежьэжьын еӏо


шӏэхэу

head

шӏэхэу • (šʼɛxɛwu)

ady-adv

шӏэхэу • (šʼɛxɛwu)

Шӏэхэу ӏофыр зэшӏокӏыгъэ

Šʼɛxɛwu ʼwofər zɛšʷʼokʼəğɛ

Шӏэхэу кӏуагъэ

Šʼɛxɛwu kʷʼağɛ

Ащ иӏоф шӏэхэу зэшӏокӏынкӏэ гугъэн фае, ау шӏэхэу зэшӏокӏыщтэп

He hope for his job to be solved quickly, but it won't be solved quickly.

Aś jiʼwof šʼɛxɛwu zɛšʷʼokʼənkʼɛ gʷuğɛn faje, awu šʼɛxɛwu zɛšʷʼokʼəśtɛp


мыкӏэ

head

мыкӏэ • (məkʼɛ)

Ар зыдэщыӏэр мыкӏэ нахь акӏэп

Ar zədɛśəʼɛr məkʼɛ naḥ akʼɛp

Мыкӏэ мамыр, зи уаий щыӏэп

It is peaceful here, there is no bad weathers.


ежьэжьын

ежьэжьын • (jeźɛźən)

Кӏалэр пшъашъэм фежьэжьы

Kʼalɛr pŝaŝɛm feźɛźə

Зэкӏэм сыкъелъэгъум, сежьэжьыгъ псынкӏэу

When everyone say me, I ran away quickly.

Because the guest tried to run away, the owner didn't let him.

Лӏыр хьапсым ежьэжьыгъ

Lˢʼər ḥapsəm jeźɛźəğ

Филымым егъэжьэжь

Filəməm jeğɛźɛź

ӏофшӏэныр ежьэжьыгъ

ʼwofšʼɛnər jeźɛźəğ


щэрыу

щэрыу • (śɛrəwu)

ady-noun

щэрыу • (śɛrəwu)

шэкӏо щэрыу

šɛkʷʼo śɛrəwu

гущыӏэ щэрыу

gʷuśəʼɛ śɛrəwu

graphic, picturesque, vivid (image-bearing)


ныӏэп

head

ныӏэп • (nəʼɛp)

Зы маф ныӏэп сызеджагъэр

Зы чъыгы исыпкӏыгъэ ныӏэп

Zə ĉəɣə jisəpkʼəğɛ nəʼɛp

Оры ныӏэп ащ цыхьэ зыфишӏырэр

Worə nəʼɛp aś cəḥɛ zəfišʼərɛr

Зы илъэс ныӏэп тешӏагъэр


шъо течъын

шъо течъын • (šʷo teĉən)

Цуакъэм ишъо течъыгъ


течъын

течъын • (teĉən)

Кӏалэр джэгумкӏэ къэстечъыгъ

Руслъан Асхьадэ течъыгъ
Ruslˢan Asḥadɛ teĉəğ
Ruslan outran Askhad in the race.


зэпырыкӏын

зэпырыкӏын • (zɛpərəkʼən)

Кӏалэм гъогур зэпырекӏы


пхэндж

пхэндж • (pxɛndž)

ady-adj

пхэндж • (pxɛndž)

Тэ гъогу пхэндж тызытехьагъэр.


пцыкъо

head

пцыкъо • (pcəqʷo)

ady-noun

пцыкъо • (pcəqʷo)

Пцыкъомэ уатетышъуа?

Мыщ пцыкъохэр бэджэндэу пштэнхэ плъэкӏыщта?

Удэкӏоен хъумэ пцыкъорыкӏо лифтым уетӏысхьа?


лъэтэн

head

лъэтэн • (lˢɛtɛn)


лъэрычъ

лъэрычъ • (lˢɛrəĉ)

ady-noun

лъэрычъ • (lˢɛrəĉ)

lˢɛrəĉ (romanization)
лъэрычъэ (indefinite singular)
лъэрычъэхэ (indefinite plural)
лъэрычъэр (nominative singular)
лъэрычъэхэр (nominative plural)
лъэрычъэм (ergative singular)
лъэрычъэхэмэ (ergative plural)
лъэрычъэкӏэ (instrumental singular)
лъэрычъэкӏэ (instrumental singular)
лъэрычъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
лъэрычъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
лъэрычъэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэрычъэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэрычъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
лъэрычъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
лъэрычъыу (invertive singular)
лъэрычъэхыу (invertive plural)


хъугъэ

head

хъугъэ • (χʷuğɛ)

Хъугъэ, ыуж икӏ

Хъугъэ, некӏо тыкӏожьыщт

that's enough, leave it be, oh well (An expression of mild disappointment or resignation)


зэгьэм

зэгьэм • (zɛgʲɛm)

ady-adv

зэгьэм • (zɛgʲɛm)

зэгьэм кӏо

зэгьэм еу пхъэм


джэн

head

джэн • (džɛn)

еджэн еджэн#Adyghe


уцэкун

уцэкун • (wucɛkʷun)

Щэмэджыр мэуцэку

Шъэжъыер зэуцэкукӏэ, нэмкӏыр шъэжъый къэхь

When the knife becomes dull, bring a different knife.

Ŝɛẑəjer zɛwucɛkʷukʼɛ, nɛmkʼər ŝɛẑəj qɛḥ

to become dull, to dull (lose a sharp edge)


чэфыныпхъ

чэфыныпхъ • (čɛfənəpχ)

ady-noun

чэфыныпхъ • (čɛfənəpχ)

shroud (the dress for the dead; a winding sheet.)


щыгугъын

head

щыгугъын • (śəgʷuğən)

ишъэогъу щыгугъын

jiŝɛwoğʷu śəgʷuğən

ӏэпыӏэгъум щыгугъын

ʼɛpəʼɛğʷum śəgʷuğən


цӏыун

цӏыун • (cʼəwun)

Дышъэр мэцӏыо

Dəŝɛr mɛcʼəwo

Жъуагъохэр мэцӏыох

Цӏыурэ пстэури дышъэп

to shine, to glitter, to sparkle, to flash


машэ

машэ • (mašɛ)

ady-noun

машэ • (mašɛ)

mašɛ (romanization)
машэ (indefinite singular)
машэхэ (indefinite plural)
машэр (nominative singular)
машэхэр (nominative plural)
машэм (ergative singular)
машэхэмэ (ergative plural)
машэкӏэ (instrumental singular)
машэкӏэ (instrumental singular)
машэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
машэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
машэхэкӏэ (instrumental plural)
машэхэкӏэ (instrumental plural)
машэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
машэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
машэу (invertive singular)
машэхыу (invertive plural)


гугъын

head

гугъын • (gʷuğən)

ady-verb

гугъын • (gʷuğən) (^(???) please indicate transitivity!)

гугъэн гугъэн#Adyghe


шӏошӏын

head

шӏошӏын • (šʷʼošʼən)

егупсэн

to think to find a solution to a problem

Кӏалэм чъыӏагъ ешӏошӏы

Сышӏошӏырэмкӏэ мэзым тхэхьан фае

Ар сышӏошӏырэп

А кӏалэм сынахь кӏуачӏ сышӏошӏэгъ

Кӏалэм тестыр къыныщт ишӏошӏэгъ, ау ӏэшӏэхэу къычӏэкӏыжьэгъ

The boy thought the test gonna be hard, but it was easy.

to think that, to suppose; to hypothesize; to reckon

Сабыеу къыпшӏошӏы


утхъоен

утхъоен • (wutχʷojen)

to mold; to become moldy; mold to grow upon


джын

джын • (džən)


шӏэхын

шӏэхын • (šʼɛxən)


тхъытхъын

тхъытхъын • (tχətχən)

ӏофыр шӏэхэу ыгъэцэкӏэным пае тхъытхъын фэягъэ

He had to hurry in order to do the work quickly.


гуӏэн

гуӏэн • (gʷuʼɛn)

Сиянэ мэгуӏэ

Лъыжъым ыкъо заом макӏом, гуӏэу шысыгъ

When the old-man's son went to war, he was sitting worried.

Lˢəẑəm əqʷo zawom makʷʼom, gʷuʼɛwu šəsəğ

Умыгуаӏ, экзамыныр ӏэшӏэхэу къычӏэкӏыжьын

Don't worry, the exam will [probably] turn out to be easy.

Wuməgʷaʼ, ɛkzamənər ʼɛšʼɛxɛwu qəĉʼɛkʼəźən

Цӏыкӏу цӏыкӏу, сэбэгъэгуӏэ

Cʼəkʷʼu cʼəkʷʼu, sɛbɛğɛgʷuʼɛ


нэмкӏ

нэмкӏ • (nɛmkʼ)

ady-adj

нэмкӏ • (nɛmkʼ)

нэмыкӏ нэмыкӏ#Adyghe


самбырын

head

самбырын • (sambərən)


самбыр

самбыр • (sambər)

ady-noun

самбыр • (sambər)

сабый самбыр


пшэсэн

head

пшэсэн • (pšɛsɛn)

ady-noun

пшэсэн • (pšɛsɛn)


естылӏэн

head

естылӏэн • (jestəlˢʼɛn)

Шхыныр естылӏагъ

Щыуан нэзым естылӏагъ

It stuck (from burning) on edge of the pot.

to stick to the (hot) surface as a result of burning


тегъэкӏэн

тегъэкӏэн • (teğɛkʼɛn)

зытегъэкӏэн зытегъэкӏэн#Adyghe

Alternative form of зытегъэкӏэн (zəteğɛkʼɛn)


пхэкӏ

пхэкӏ • (pxɛkʼ)

ady-noun

пхэкӏ • (pxɛkʼ)


зытегъэкӏэн

head

зытегъэкӏэн • (zəteğɛkʼɛn)

Дэпкъым кӏалэм зытегъакӏэ


ыгупэн

ыгупэн • (əgʷupɛn)

гупэн гупэн#Adyghe


гупэн

гупэн • (gʷupɛn)

гопэн гопэн#Adyghe


ӏэкӏэукӏэн

ӏэкӏэукӏэн • (ʼɛkʼɛwukʼɛn)

Зыфэсакъ, усӏукӏэмэ укъысӏэкӏэукӏэхьащт

Be careful!, if we meet I might kill you inadvertently".


ӏэкӏэзын

ӏэкӏэзын • (ʼɛkʼɛzən)

Мыӏэрысхэр къыпӏэкӏэзых
Məʼɛrəsxɛr qəpʼɛkʼɛzəx
You are dropping the apples.

literally, “The apples are dropping from you.”

to drop something unintentionally (from one's hand)


ӏэкӏэкӏын

ӏэкӏэкӏын • (ʼɛkʼɛkʼən)

[ʔat͡ʃʼat͡ʃʼən]

From Proto-Circassian /ʔat͡ʃʼakʲʼən/. Literally means "to break out of somebody's hands".

Кӏалэр хьэмэ аӏэкӏэкӏыгъ

Kʼalɛr ḥɛmɛ aʼɛkʼɛkʼəğ

Шъукъэсыубытмэ шъукъысӏэкӏэкӏыщтып

If I caught you (pl.) you won't get away from me.

Šʷuqɛsəwubətmɛ šʷuqəsʼɛkʼɛkʼəśtəp

Пцӏы кӏалэм ӏэкӏэкӏыгъ.

The boy let a lie slip away inadvertently

Pcʼə kʼalɛm ʼɛkʼɛkʼəğ.

to let someone get away or run away (inadvertently)

Кӏалэм фылымыр ӏэкӏэкӏыгъ

The boy missed out the film incidentally.

Kʼalɛm fələmər ʼɛkʼɛkʼəğ

Кӏалэм уахътэр ӏэкӏэкӏыгъ

Kʼalɛm waχtɛr ʼɛkʼɛkʼəğ


нэмыкӏ

нэмыкӏ • (nɛməkʼ)

ady-adj

нэмыкӏ • (nɛməkʼ)

Нэмыкӏ ӏоф иӏ

Нэмыкӏ кӏал

Нэмыкӏыр джэмышх къысэт

Nɛməkʼər džɛməšx qəsɛt

Къакӏорэм нэмыкӏыр пакӏэ тыкъакӏу

Let us go to a different place next time.


тегъэнэн

head

тегъэнэн • (teğɛnɛn)

Кӏалэм и ахъщэ ӏанэм къытыгъэнагъ

to leave an object or someone on somewhere


тенэн

тенэн • (tenɛn)

Унашъхьэм сыкъытенагъ

кӏалэр чъыгым тенагъ

кӏалэхэр унашъхьэм тенагъэх

ӏэгуаор унашъхьэм таздзэм тенагъ

When I threw the ball on the roof it got stuck.

to become stuck (trapped and unable to move)

кӏалэр чъыгым къытенагъ

кӏалэхэр сиунашъхьэм къытанэх

to stay, remain (should have the prefix къы- /qə-/)


шӏэнгъэ

шӏэнгъэ • (šʼɛnğɛ)

ady-noun

шӏэнгъэ • (šʼɛnğɛ)

шӏэныгъэ шӏэныгъэ#Adyghe


сэлам ехын

head

сэлам ехын • (sɛlam jexən)


къорылъф

къорылъф • (qʷorəlˢf)


зэхэщын

зэхэщын • (zɛxɛśən)


нэчыхь

нэчыхь • (nɛčəḥ)

ady-noun

нэчыхь • (nɛčəḥ)


нысэпхъапэ

head

нысэпхъапэ • (nəsɛpχapɛ)

ady-noun

нысэпхъапэ • (nəsɛpχapɛ)

nəsɛpχapɛ (romanization)
нысэпхъапэ (indefinite singular)
нысэпхъапэхэ (indefinite plural)
нысэпхъапэр (nominative singular)
нысэпхъапэхэр (nominative plural)
нысэпхъапэм (ergative singular)
нысэпхъапэхэмэ (ergative plural)
нысэпхъапэкӏэ (instrumental singular)
нысэпхъапэкӏэ (instrumental singular)
нысэпхъапэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
нысэпхъапэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
нысэпхъапэхэкӏэ (instrumental plural)
нысэпхъапэхэкӏэ (instrumental plural)
нысэпхъапэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
нысэпхъапэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
нысэпхъапэу (invertive singular)
нысэпхъапэхыу (invertive plural)

нысхъапэ нысхъапэ#Adyghe


стылӏэн

head

стылӏэн • (stəlˢʼɛn)

ady-noun

стылӏэн • (stəlˢʼɛn)

естылӏэн естылӏэн#Adyghe

Alternative form of естылӏэн (jestəlˢʼɛn)


нэкӏышъо

head

нэкӏышъо • (nɛkʼəšʷo)

ady-noun

нэкӏышъо • (nɛkʼəšʷo)

нэгушъо нэгушъо#Adyghe


ошъолъапсэ

head

ошъолъапсэ • (wošʷolˢapsɛ)

ady-noun

ошъолъапсэ • (wošʷolˢapsɛ)

Лӏыр ошъолъапсэм кӏуагъэ


нэкӏьышъо

head

нэкӏьышъо • (nɛkʲʼəšʷo)

ady-noun

нэкӏьышъо • (nɛkʲʼəšʷo)

нэкӏышъо нэкӏышъо#Adyghe


нэкӏышъо етын

head

нэкӏышъо етын • (nɛkʼəšʷo jetən)

ady-noun

нэкӏышъо етын • (nɛkʼəšʷo jetən)

нэгушъо етын
нэгушъо етын#Adyghe

Alternative form of нэгушъо етын (nɛgʷušʷo jetən)


нэгушъоутын

head

нэгушъоутын • (nɛgʷušʷowutən)

ady-noun

нэгушъоутын • (nɛgʷušʷowutən)

From нэгушъо (nɛgʷušʷo, “cheek”) + етын (jetən, “to give”).

compound

нэгушъоутын уфая?


нэгушъо

head

нэгушъо • (nɛgʷušʷo)

ady-noun

нэгушъо • (nɛgʷušʷo)

From нэгу (nɛgʷu, “cheek”) + шъо (šʷo, “skin”); hence literally “cheek skin”.


нэгушъо етын

head

нэгушъо етын • (nɛgʷušʷo jetən)

ady-verb

нэгушъо етын • (nɛgʷušʷo jetən) (transitive)

From нэгушъо (nɛgʷušʷo, “slap to the cheek”) + етын (jetən, “to give”).

compound

Пшъашъэм нэгушъо кӏалэм ритыгъ

The girl slapped the boy; literary: the girl give a slap to the boy.


къэутхын

head

къэутхын • (qɛwutxən)


теутхын

теутхын • (tewutxən)

теутхэн теутхэн#Adyghe


емын

емын • (jemən)

ady-noun

емын • (jemən)

jemən (romanization)
емын (indefinite singular)
емынхэ (indefinite plural)
емынр (nominative singular)
емынхэр (nominative plural)
емынм (ergative singular)
емынхэмэ (ergative plural)
емынкӏэ (instrumental singular)
емынкӏэ (instrumental singular)
емынмnkʼɛ) (instrumental singular)
емынмnmkʼɛ) (instrumental singular)
емынхэкӏэ (instrumental plural)
емынхэкӏэ (instrumental plural)
емынхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
емынхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
емыну (invertive singular)
емынхыу (invertive plural)

емынэ емынэ#Adyghe


пэӏоӏожьын

head

пэӏоӏожьын • (pɛʼwoʼwoźən)

Кӏалэр кӏэлэегъаджэм пэӏоӏожьы

Укъыспэмыӏоӏожь


егъэлыен

егъэлыен • (jeğɛləjen)


гъэлыгъон

гъэлыгъон • (ğɛləğʷon)

Чэтыр гъэлыгъон

Мэлышъхьэр гъэлыгъон фае

Лъакъохэр гъэлыгъонхэ фае


гъэӏортӏэн

гъэӏортӏэн • (ğɛʼwortʼɛn)

Къины гъучӏы пгъэӏортӏэныр


гъэӏонтӏэн

гъэӏонтӏэн • (ğɛʼwontʼɛn)

Къины гъучӏы пгъэӏонтӏэныр


теупӏэпӏэн

теупӏэпӏэн • (tewupʼɛpʼɛn)

ady-verb

теупӏэпӏэн • (tewupʼɛpʼɛn) (intransitive)


теутэн

head

теутэн • (tewutɛn)

хьаджыгъэр ӏанэм теутэн

to sprinkle, To cause (a substance) to fall in fine drops (for a liquid substance) or small pieces (for a solid substance)


пэщэн

пэщэн • (pɛśɛn)

ady-noun

пэщэн • (pɛśɛn)


теутхэн

head

теутхэн • (tewutxɛn)

Псы къэстемыутх

Псы къэстебэутхэ

Джэхашъом псы теутхэн

Кӏэлэцӏыкӏум ӏанэм псы теутхагъ

The little boy splashed water on the table.


фэдэ къэгъэчъыгъ

фэдэ къэгъэчъыгъ • (fɛdɛ qɛğɛĉəğ)

ady-adj

фэдэ къэгъэчъыгъ • (fɛdɛ qɛğɛĉəğ)

Сишы мощ фэдэ къэгъэчъыгъ

Sišə moś fɛdɛ qɛğɛĉəğ


теутын

head

теутын • (tewutən)

Чэмым бжъакъор теутын

Кӏэрахъокӏэ умышӏахэу цӏыфым тебыутыщт

You will hit the person by mistake with the gun.

Kʼɛraχʷokʼɛ wuməšʼaxɛwu cʼəfəm tebəwutəśt

Мыжъор дзи, теутын ӏо чъыгым

to hit with a projectile (bow, rock, bullet)


тхьэм емыд

тхьэм емыд • (tḥɛm jeməd)

Тхьэм емыд, кӏалэр мэмысмэджэнэу

may god not allow it
may god not allow it


сыунэхъугъ

сыунэхъугъ • (səwunɛχʷuğ)

I am ruined (beset with unfortunate circumstances that seem difficult or impossible to overcome)


ыунэхъун

ыунэхъун • (əwunɛχʷun)

Пшъашъэм кӏалэр еунэхъу

Кӏалэм мащинэр еунэхъогъ

Уунэхъогъ

Алкохолкӏэ уунэхъушт


фэдэ къэгъэчъыгъэу

фэдэ къэгъэчъыгъэу • (fɛdɛ qɛğɛĉəğɛwu)

ady-adv

фэдэ къэгъэчъыгъэу • (fɛdɛ qɛğɛĉəğɛwu)

Сишы мощ фэдэ къэгъэчъыгъэу макӏо

Sišə moś fɛdɛ qɛğɛĉəğɛwu makʷʼo


теунэхъухьан

head

теунэхъухьан • (tewunɛχʷuḥan)

ady-verb

теунэхъухьан • (tewunɛχʷuḥan) (transitive)

Кӏалэр алкохолым теунэхъухьагъ

Лӏыр къумарым теунэхъухьагъ

Пачъыхьыр и былым теунэхъухьагъ

to be ruined due to (beset with unfortunate circumstances that seem difficult or impossible to overcome)


пэкӏэрэплъын

head

пэкӏэрэплъын • (pɛkʼɛrɛplˢən)

ady-verb

пэкӏэрэплъын • (pɛkʼɛrɛplˢən) (transitive)

пыкӏэрэплъын пыкӏэрэплъын#Adyghe

Alternative form of пыкӏэрэплъын (pəkʼɛrɛplˢən)

пыкӏэрэплъын

pəkʼɛrɛplˢən


пыкӏэрэплъын

head

пыкӏэрэплъын • (pəkʼɛrɛplˢən)

ady-verb

пыкӏэрэплъын • (pəkʼɛrɛplˢən) (transitive)

Кӏалэр и шыпхъу пыкӏэрэплъы

Кӏалэцӏыкӏум пыкӏэрэплъ


текӏутэн

head

текӏутэн • (tekʷʼutɛn)

Анэм псы тэбэкӏутэ!

to drip on (To let fall in drops), to spill small amount of liquid on


шъхьэӏужъу

шъхьэӏужъу • (ŝḥɛʼwužʷu)

ady-adj

шъхьэӏужъу • (ŝḥɛʼwužʷu)

From шъхьэ (ŝḥɛ, “head”) + ӏужъу (ʼwužʷu, “wide”); hence literally “wide head”.


уиӏоф шӏоп

head

уиӏоф шӏоп • (wujiʼwof šʷʼop)

From уи-ӏоф "your work" + шӏу-п "not well".

Къакӏорэ экзамыным ублэмыкӏымэ, уиӏоф шӏоп

If you don't pass the upcoming exam, your work is not well.

Qakʷʼorɛ ɛkzamənəm wublɛməkʼəmɛ, wujiʼwof šʷʼop

your work is not well (Used to express: You will be in a really problematic situation)


ӏоф хэдзэн

ӏоф хэдзэн • (ʼwof xɛdzɛn)

From ӏоф "work" + хэдзэн "to throw into".

to put someone in a troublesome situation


егъэтыгъ

егъэтыгъ • (jeğɛtəğ)

Пчъэр егъэтыгъ

Pĉɛr jeğɛtəğ


нао

ӏелэм шхын нао ышхыгъэ


зэхэшӏыкӏын

зэхэшӏыкӏын • (zɛxɛšʼəkʼən)

Хъурэр джэгумкӏэ зэхэсышӏыкӏырэп

I can't make out what happening in the game.

Кӏалэм ытхыгъэр кӏэлэегъаджэм зэхышӏыкӏырэп

The teacher can't make out what the boy wrote.

Кӏалэм итхакӏэ зэхэсэшӏыкӏышъу


гъэкьэрэгъун

гъэкьэрэгъун • (ğɛkʲɛrɛğʷun)

ady-verb

гъэкьэрэгъун • (ğɛkʲɛrɛğʷun) (transitive)

гъэчэрэгъун гъэчэрэгъун#Adyghe

Alternative form of гъэчэрэгъун (ğɛčɛrɛğʷun)


гъэчэрэгъун

head

гъэчэрэгъун • (ğɛčɛrɛğʷun)

ady-verb

гъэчэрэгъун • (ğɛčɛrɛğʷun) (transitive)


лые

head

лые • (ləje)

ady-adj

лые • (ləje)

билет лые горэ шъуиӏэба?.

Ар лые хъугъэ

Цӏыф лые щыӏэп

Cʼəf ləje śəʼɛp

extra (beyond what is due, usual, expected, or necessary); superfluous, excess, spare


чэщыбзыу

head

чэщыбзыу • (čɛśəbzəwu)

ady-noun

чэщыбзыу • (čɛśəbzəwu)


ӏушъэшъэн

head

ӏушъэшъэн • (ʼwuŝɛŝɛn)

Cognate with Kabardian ӏущэщэн (ʼwuśɛśɛn).

Ащ ӏушъэшъэныр икӏас.


нацэӏуцэ

нацэӏуцэ • (nacɛʼwucɛ)

ady-adj

нацэӏуцэ • (nacɛʼwucɛ)


ӏэпс-лъэпс

head

ӏэпс-лъэпс • (ʼɛps-lˢɛps)

ady-adj

ӏэпс-лъэпс • (ʼɛps-lˢɛps)

Бгырыпх ӏэпс-лъэпс ыбгы илъ


тхъурыжъ

head

тхъурыжъ • (tχʷurəẑ)

ady-noun

тхъурыжъ • (tχʷurəẑ)

tχʷurəẑ (romanization)
тхъурыжъэ (indefinite singular)
тхъурыжъэхэ (indefinite plural)
тхъурыжъэр (nominative singular)
тхъурыжъэхэр (nominative plural)
тхъурыжъэм (ergative singular)
тхъурыжъэхэмэ (ergative plural)
тхъурыжъэкӏэ (instrumental singular)
тхъурыжъэкӏэ (instrumental singular)
тхъурыжъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
тхъурыжъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
тхъурыжъэхэкӏэ (instrumental plural)
тхъурыжъэхэкӏэ (instrumental plural)
тхъурыжъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
тхъурыжъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
тхъурыжъыу (invertive singular)
тхъурыжъэхыу (invertive plural)


къэхын

head

къэхын • (qɛxən)

Сыкъэхы

Кӏалэр къэхы


къэгъэхын

къэгъэхын • (qɛğɛxən)

Сыкъэбэгъэхы

Кӏалэм сыкъегъэхы

Уиӏоф жъажъэу зэрапшӏэрэм сыкъегъэхы

The slow way you're doing your work is irritating me.

Кӏалэм пшъашъэр упчӏыхэмкӏэ егъэхы

The boy is irritating the girl with the questions.


кӏошъэн

кӏошъэн • (kʷʼoŝɛn)

мэкӏошъэн мэкӏошъэн#Adyghe

Alternative form of мэкӏошъэн (mɛkʷʼoŝɛn)


мэкӏошъэн

мэкӏошъэн • (mɛkʷʼoŝɛn)

Шакӏор мэкӏуашъэ

Šakʷʼor mɛkʷʼaŝɛ


ошӏэ дэмышӏэу

ошӏэ дэмышӏэу • (wošʼɛ dɛməšʼɛwu)

ady-adv

ошӏэ дэмышӏэу • (wošʼɛ dɛməšʼɛwu)

Кӏалэр ошӏэ-дэмышӏэу унэм къихьагъ


екӏошъэн

head

екӏошъэн • (jekʷʼoŝɛn)

Шакӏор бланэм екӏуашъэ

Кӏалэр къысэкӏуашъэ сымышӏэу

The boy is sneaking me without me knowing.

Kʼalɛr qəsɛkʷʼaŝɛ səməšʼɛwu

Уиӏоф жъажъэу зэрапшӏэрэм сыкъегъэхы


ошӏэдэмышӏэу

ошӏэдэмышӏэу • (wošʼɛdɛməšʼɛwu)

ady-adv

ошӏэдэмышӏэу • (wošʼɛdɛməšʼɛwu)

ошӏэ дэмышӏэу
ошӏэ дэмышӏэу#Adyghe

Alternative form of ошӏэ дэмышӏэу (wošʼɛ dɛməšʼɛwu)

ошӏэ дэмышӏэу

wošʼɛ dɛməšʼɛwu


тхьэтын

head

тхьэтын • (tḥɛtən)

ady-noun

тхьэтын • (tḥɛtən)

tḥɛtən (romanization)
тхьэтынэ (indefinite singular)
тхьэтынэхэ (indefinite plural)
тхьэтынэр (nominative singular)
тхьэтынэхэр (nominative plural)
тхьэтынэм (ergative singular)
тхьэтынэхэмэ (ergative plural)
тхьэтынэкӏэ (instrumental singular)
тхьэтынэкӏэ (instrumental singular)
тхьэтынэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
тхьэтынэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
тхьэтынэхэкӏэ (instrumental plural)
тхьэтынэхэкӏэ (instrumental plural)
тхьэтынэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
тхьэтынэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
тхьэтыныу (invertive singular)
тхьэтынэхыу (invertive plural)

тхьэет тхьэет#Adyghe


тхьэет

head

тхьэет • (tḥɛjet)

ady-noun

тхьэет • (tḥɛjet)

tḥɛjet (romanization)
тхьэетэ (indefinite singular)
тхьэетэхэ (indefinite plural)
тхьэетэр (nominative singular)
тхьэетэхэр (nominative plural)
тхьэетэм (ergative singular)
тхьэетэхэмэ (ergative plural)
тхьэетэкӏэ (instrumental singular)
тхьэетэкӏэ (instrumental singular)
тхьэетэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
тхьэетэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
тхьэетэхэкӏэ (instrumental plural)
тхьэетэхэкӏэ (instrumental plural)
тхьэетэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
тхьэетэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
тхьэетыу (invertive singular)
тхьэетэхыу (invertive plural)


гъолагъ

head

гъолагъ • (ğʷolağ)

ady-noun

гъолагъ • (ğʷolağ)

гъолагъу гъолагъу#Adyghe


ышӏэу ышӏэн

head

ышӏэу ышӏэн • (əšʼɛwu əšʼɛn)

ady-verb

ышӏэу ышӏэн • (əšʼɛwu əšʼɛn) (transitive)

[əʃʼaw əʃʼan]


хьайнап

head

хьайнап • (ḥajnap)

ady-noun

хьайнап • (ḥajnap)

хьайнапэ хьайнапэ#Adyghe


напэр тепхын

head

напэр тепхын • (napɛr tepxən)

ady-verb

напэр тепхын • (napɛr tepxən) (transitive)

О уиятэ и папэр темыхы


хьайнапэу шӏын

head

хьайнапэу шӏын • (ḥajnapɛwu šʼən)

ady-verb

хьайнапэу шӏын • (ḥajnapɛwu šʼən) (transitive)

О уиятэ хьайнапэу умышӏ


хьайнапэ

head

хьайнапэ • (ḥajnapɛ)

ady-noun

хьайнапэ • (ḥajnapɛ)

Хьаинап ушӏэрэба

Хьаинап пцӏанэу удэкӏнэ

Хьаинапэ къэхьын

Хьаинапэ шӏын


тецӏэцӏэн

head

тецӏэцӏэн • (tecʼɛcʼɛn)

Лӏыр кӏалэм тэцӏацӏэ

Тхьэматэр къэтэцӏацӏэу ӏут

The leader is standing there yelling at us.

Укъэстэмыцӏацӏ

Лӏыжъыр зигъэгуабжьырым тэцӏацӏэ

The old-man is yelling at anybody that makes him angry.

Lˢʼəẑər ziğɛgʷabźərəm tɛcʼacʼɛ

Шъустэцӏэцӏэнэу шъуфая?

Do you (plural) want me to yell at you (plural).


щэхьын

щэхьын • (śɛḥən)

Шхыныр щэхь

Кӏалэм и шхын ещэхьы


зэӏунэн

зэӏунэн • (zɛʼwunɛn)

Зэӏун

Сабыир зэӏунэжьи быяугъэ


щыгъэтын

щыгъэтын • (śəğɛtən)

Кӏалэм щегъэты

Kʼalɛm śeğɛtə

Щыгъэт

Кӏалэм щигъэтырэп

Сэ щэсэгъэты


чӏэщыкӏьын

чӏэщыкӏьын • (ĉʼɛśəkʲʼən)

ady-verb

чӏэщыкӏьын • (ĉʼɛśəkʲʼən) (transitive)

Пшъашъэр чӏэбэщыкӏьы

Дэхэосыр чӏащыкӏьыгъ

to elope; to steal a girl for engagement (Circassian tradition)


хэшӏэн

head

хэшӏэн • (xɛšʼɛn)


хэшӏагъ

хэшӏагъ • (xɛšʼağ)

ady-adj

хэшӏагъ • (xɛšʼağ)

физикарэ математикэрэ зэхэшӏагъэх

Physics and mathematics are related to each other.

ар тызеджэрэм хэшӏагъэп

That is not related to the thing we are studying.

мо кӏалэр сэ унагъокӏэ къэсхэшӏагъэп

That boy is not related to me by family.

related (Standing in relation or connection)


егъэпхыгъ

head

егъэпхыгъ • (jeğɛpxəğ)

ady-adj

егъэпхыгъ • (jeğɛpxəğ)

From гъэ~ "to make someone" + пхын "to tie"; hence literally "to tie something/someone to something”.

О къапӏорэр егъэпхыгъэп тэ тикъэбэрэу тыкъыстегущыӏэрэр

What you are saying is not related to our conversation.

Wo qapʷʼorɛr jeğɛpxəğɛp tɛ tiqɛbɛrɛwu təqəstegʷuśəʼɛrɛr

Кӏалэр зэрэзакӏорэр иныбджэгъумэ яхэпхыгъ

The way the boy acts is related to his friends.

Kʼalɛr zɛrɛzakʷʼorɛr jinəbdžɛğʷumɛ jaxɛpxəğ

Мо кӏалэр сэ къысэгъэпхыгъэп зыгорэкӏи

That boy is not related to me in any way.

А пшъашъэр о къыогъэпхыгъэп

Физикарэ математикэрэ зэгъэпхыгъэх

Машинэм и фэбагъэ и шъо егъэпхыгъ

Лӏыр зэрэгумэкӏырэ егъэпхыгъ яунэ щыхъурэм

The man's sadness is tied to what happens in his house.

Lˢʼər zɛrɛgʷumɛkʼərɛ jeğɛpxəğ jawunɛ śəχʷurɛm

физикар Матиматикэм егъэпхыгъ

Уишъхьэ узы егъэпхыгъэп хьабэу ущыхырэм, ар учъыерэпи ары.

Your headache is not tied to the pills you're eating, it is because you aren't sleeping.

Wujiŝḥɛ wuzə jeğɛpxəğɛp ḥabɛwu wuśəxərɛm, ar wuĉəjerɛpi arə.

Университетэу узыкӏошъущтэр егъэпхыгъ еджапӏэм итестыхэу ушӏыхэрэмэ

The university you're going to go depends on the tests you do in school.

Wuniversitetɛwu wuzəkʷʼošʷuśtɛr jeğɛpxəğ jedžapʼɛm jitestəxɛwu wušʼəxɛrɛmɛ

Ахъщэу ӏофымкӏэ къыуатыщтэр егъэпхыгъ шъыд фэдиз сыхьат узылажьэрэр

The money they gonna give you in work depends how many hours you work.

Aχśɛwu ʼwofəmkʼɛ qəwatəśtɛr jeğɛpxəğ ŝəd fɛdiz səḥat wuzəlaźɛrɛr


нэхай

head

нэхай • (nɛxaj)

ady-adj

нэхай • (nɛxaj)

Лӏы нэхай


мыщыгъу

head

мыщыгъу • (məśəğʷu)


упэпцӏын

упэпцӏын • (wupɛpcʼən)

Кӏалэм къэлэмыр еупэпцӏы


гъэупэпцӏын

гъэупэпцӏын • (ğɛwupɛpcʼən)

ady-verb

гъэупэпцӏын • (ğɛwupɛpcʼən) (transitive)

Кӏалэм къэлэмыр егъэупэпцӏы


ифын

head

ифын • (jifən)

Сиянэрэ сиятэрэ унэм сыкъырафыгъ

My mother and father kicked me out of the house.

Лӏым кӏалэр унэм рифыгъ ӏаеу мэзакӏоу щытыгъи ары

The man ejected the boy from the house because he was behaving inappropriately.

Lˢʼəm kʼalɛr wunɛm rifəğ ʼajewu mɛzakʷʼowu śətəği arə

Унэм усфыщт умыуцумэ

I will kick you out of the house if you don't stop.

to banish/kick out/eject/expel someone out from inside something

Джэгумкӏэ исфыгъ сишы

In the game, I won against my brother dominantly

(slang) to win against someone dominantly or overwhelmingly


зыгокӏэ

зыгокӏэ • (zəgʷokʼɛ)

Кӏалэм мыжъор ыдзыгъ зыгокӏэ


зыгокӏэ

зыгокӏэ • (zəgʷokʼɛ)

Зыгорэкӏэ плъэгъугъа сишы?

Zəgʷorɛkʼɛ plˢɛğʷuğa sišə?


фикъун

фикъун • (fiqʷun)

Кӏалэр мыӏэрыс тӏу фэпхьымэ фикъущт

Непэ тызэрэуагъэр къэсфекъу

The amount we fought today is enough for me.

Шхынэу сышхыгъэр къэсфикъурэп, джыри сэлакӏэ

The amount of food I ate is not enough for me, I am still hungry.

Šxənɛwu səšxəğɛr qɛsfiqʷurɛp, džəri sɛlakʼɛ

Пачъыхьым зыгори фикъужьрэп

Экзамыным къисхыгъэр сэ къэсфекъу

Ахъщэу къыостыгъэр зыфигъэкъужь

to suffice, to be sufficient / enough; to last out

Лӏыр ипый фикъурэп

The man can't prevail against his enemy.


нэмыӏэкӏэ

нэмыӏэкӏэ • (nɛməʼɛkʼɛ)

ady-adv

нэмыӏэкӏэ • (nɛməʼɛkʼɛ)

Бэрэ сычъагъэ нэмыӏэкӏэ сыкъэмэхы пэтыгъ

Bɛrɛ səĉağɛ nɛməʼɛkʼɛ səqɛmɛxə pɛtəğ

Сысмэджэгъагъэ нэмыӏэкӏэ гъолъыпӏэм мэфищэ сыкъыхэкӏыгъэп

I was sick so much that I didn't get up from bed for three days.

Səsmɛdžɛğağɛ nɛməʼɛkʼɛ ğʷolˢəpʼɛm mɛfiśɛ səqəxɛkʼəğɛp


къэмэхын

head

къэмэхын • (qɛmɛxən)

Bɛrɛ səĉağɛ nɛməʼɛkʼɛ səqɛmɛxə pɛtəğ

Мы мафэм джыри такъэ сыхэтымэ, сыкъэмэхыщт

If I stay one more minute in this heat, I will pass out.

Mə mafɛm džəri taqɛ səxɛtəmɛ, səqɛmɛxəśt

Лӏыр ащ инахэ хауи ыгъэмэхыгъ

The man hit him in the face and made him pass out.


-гъошӏу

-гъошӏу • (-ğʷošʷʼu)


кӏодыжьыгъошӏу

кӏодыжьыгъошӏу • (kʷʼodəźəğʷošʷʼu)

ady-adj

кӏодыжьыгъошӏу • (kʷʼodəźəğʷošʷʼu)

[kʷʼadəʑəʁʷaʃʷʼ]

кӏодын (kʷʼodən) + -гъошӏу (-ğʷošʷʼu)

suffix

кӏодын (kʷʼodən) + -гъошӏу (-ğʷošʷʼu)

кӏодыгъошӏу кӏодыгъошӏу#Adyghe

Alternative form of кӏодыгъошӏу (kʷʼodəğʷošʷʼu)

кӏодыгъошӏу

kʷʼodəğʷošʷʼu

кӏодыгъошӏу

kʷʼodəğʷošʷʼu


кӏодыгъошӏу

head

кӏодыгъошӏу • (kʷʼodəğʷošʷʼu)

ady-adj

кӏодыгъошӏу • (kʷʼodəğʷošʷʼu)

[kʷʼadəʁʷaʃʷʼ]

кӏодын (kʷʼodən) + -гъошӏу (-ğʷošʷʼu)

suffix

кӏодын (kʷʼodən) + -гъошӏу (-ğʷošʷʼu)

кӏодыжьыгъошӏу

kʷʼodəźəğʷošʷʼu

something or someone that is easy to lose

something or someone that is easy to extinc


ишъо икӏын

head

ишъо икӏын • (jišʷo jikʼən)

ady-verb

ишъо икӏын • (jišʷo jikʼən) (transitive)

[jəʃʷa jət͡ʃʼən]

уишъо уикӏыгъа?

кӏалэр ишъо икӏыгъ

to lost one's mind; to become mad; to go crazy; to lose it

шъхьэ къыӏэпыкӏын

ŝḥɛ qəʼɛpəkʼən


шъхьэ къыӏэпыкӏын

head

шъхьэ къыӏэпыкӏын • (ŝḥɛ qəʼɛpəkʼən)

ady-verb

шъхьэ къыӏэпыкӏын • (ŝḥɛ qəʼɛpəkʼən) (transitive)

[ʂħa qəʔapət͡ʃʼən]

шъхьэ къыпӏэпыкӏыгъа?

ŝḥɛ qəpʼɛpəkʼəğa?

кӏалэм ышъхьэ къыӏэпыкӏыгъ

kʼalɛm əŝḥɛ qəʼɛpəkʼəğ


шъхьэкӏэ трехын

head

шъхьэкӏэ трехын • (ŝḥɛkʼɛ trexən)

ady-verb

шъхьэкӏэ трехын • (ŝḥɛkʼɛ trexən) (transitive)

шъхьэкӏэ утреха?.

кӏалэр шъхьэкӏэ трехы.


шъуатэ

head

шъуатэ • (šʷatɛ)

ady-noun

шъуатэ • (šʷatɛ)


енэгуягъо

head

енэгуягъо • (jenɛgʷujağʷo)

ady-noun

енэгуягъо • (jenɛgʷujağʷo)

Непэ къещхынкӏэ енэгуягъо

А ӏофыр кӏыхьэ-лыхьэ хъункӏэ енэгуягъо

That work will become really long probably.

Енэгуягъо, сэ ситӏысыпӏэ утес

Ар неущы къэкӏонкӏэ енэгуягъо


енэгуй

head

енэгуй • (jenɛgʷuj)

ady-noun

енэгуй • (jenɛgʷuj)

Непэ къещхынкӏэ енэгуй

А ӏофыр кӏыхьэ-лыхьэ хъункӏэ енэгуй

Енэгуй, сэ ситӏысыпӏэ утес

Ар неущы къэкӏонкӏэ енэгуй


енэгуен

head

енэгуен • (jenɛgʷujen)

Непэ къещхынкӏэ сенэгуй


фигъэпэн

фигъэпэн • (fiğɛpɛn)

фегъэпэн фегъэпэн#Adyghe


къегъэсын

къегъэсын • (qeğɛsən)

Тхьэм къырегъэсы

Кӏалэм къырегъэсы


къэучъыӏын

къэучъыӏын • (qɛwuĉəʼən)

Чэщым къэучъыӏы


къэгъэучъыӏын

къэгъэучъыӏын • (qɛğɛwuĉəʼən)

Тхьэм дунаер къегъэучъыӏы

Кӏалэм къыгъэучъыӏы


пыцӏэн

пыцӏэн • (pəcʼɛn) (t)

кӏалэм пэцӏэх

to talk shit about someone, to speak ill of someone


хэкӏэн

хэкӏэн • (xɛkʼɛn)

Кӏалэм чъыгым псы хекӏэ

Уишхын ешъон хэмыкӏ.

Машӏом газ хапкӏэмэ, нахь къызчӏэстыщт.

If you pour gas into fire, it will blaze more.


хэкӏьэн

хэкӏьэн • (xɛkʲʼɛn)

хэкӏэн хэкӏэн#Adyghe


къэбэр иӏэн

къэбэр иӏэн • (qɛbɛr jiʼɛn)

ady-verb

къэбэр иӏэн • (qɛbɛr jiʼɛn) (transitive)

Кӏалэр унэм ихьагъ унэр зием къэбэр имыӏэу

The entered the house without the owner of the house being aware.

Kʼalɛr wunɛm jiḥağ wunɛr zijem qɛbɛr jiməʼɛwu

Чылэмкӏэ лӏагъэмкӏэ къэбэр уиӏа?

Are you aware of the person that died in the village.


мэфэкӏ

head

мэфэкӏ • (mɛfɛkʼ)

ady-noun

мэфэкӏ • (mɛfɛkʼ)


зыгъэгусэн

head

зыгъэгусэн • (zəğɛgʷusɛn)

[zəʁəɡʷəsan]

Кӏэлэцӏыкӏум зегъэгусэ иянэ ӏэшӏухэр къыритрэхэпи ары

The little boys resented because his mother doesn't give him sweets.

Kʼɛlɛcʼəkʷʼum zeğɛgʷusɛ jijanɛ ʼɛšʷʼuxɛr qəritrɛxɛpi arə

Кӏалэм сехъоным зигъэгусагъ

Зымыгъэгус, ори уисырэ къэсыщт

to take offense, to be offended, to feel hurt, to resent


зэшӏожьын

зэшӏожьын • (zɛšʷʼoźən)

Сэ о усэшӏужьы

Sɛ wo wusɛšʷʼuźə

Кӏалэм пшъашъэм ешӏужьыгъ

Kʼalɛm pŝaŝɛm ješʷʼuźəğ

Кӏалэр тэ къытэшӏужьыщтэп етшӏагъэм фэшӏыкӏэ

The boy won't reconcile with us because of what we did to him.

Kʼalɛr tɛ qətɛšʷʼuźəśtɛp jetšʼağɛm fɛšʼəkʼɛ

Мэфэкӏым шъузэшӏужьын фай

In the holiday you need to reconcile with each other.

Mɛfɛkʼəm šʷuzɛšʷʼuźən faj

to reconcile oneself with, to restore a friendly relationship between oneself with someone else, to forgive or smooth over an argument or fight


шъэджашъ

шъэджашъ • (ŝɛdžaŝ)

ady-adj

шъэджашъ • (ŝɛdžaŝ)

Хьэ шъэджашъ

Цӏыфы шъэджашъэр


зегъэшӏужьын

head

зегъэшӏужьын • (zeğɛšʷʼuźən)

ady-verb

зегъэшӏужьын • (zeğɛšʷʼuźən) (transitive)

[zajʁaʃʷʼəʑən]

Сэ кӏалэмрэ пшъашъэмрэ зэсгъэшӏужьыгъэх

I reconciled between the boy and the girl.

Sɛ kʼalɛmrɛ pŝaŝɛmrɛ zɛsğɛšʷʼuźəğɛx

Сиянэ сэрэ сишырэ тызигъэшӏужьыгъ

My mother reconciled between me with my brother.

Sijanɛ sɛrɛ sišərɛ təziğɛšʷʼuźəğ

Кӏалэм зэныджэгъухэр зегъэшӏужьых

Kʼalɛm zɛnədžɛğʷuxɛr zeğɛšʷʼuźəx

to reconcile between, to restore a friendly relationship


чӏэкӏьын

head

чӏэкӏьын • (ĉʼɛkʲʼən)

чӏэкӏын чӏэкӏын#Adyghe


дэхэт

дэхэт • (dɛxɛt)

Кӏалэр дучаным кӏуагъэу дэхэт


чӏэкӏын

чӏэкӏын • (ĉʼɛkʼən)

[t͡ʂʼat͡ʃʼən]

Кӏалэр дучаным кӏуагъэу чӏэкӏын


ӏекӏын

ӏекӏын • (ʼekʼən)

чӏэкӏын чӏэкӏын#Adyghe

(Abzakh) Alternative form of чӏэкӏын (ĉʼɛkʼən)


теон

Уатэкӏэ кӏалэр ӏанэм тео

The boy is hitting the top of the table with a hammer.

Кӏалэр пчъэм теуагъ

Сиянэ сишъхьэ къытео


шхакӏо

шхакӏо • (šxakʷʼo)

ady-adj

шхакӏо • (šxakʷʼo)

From шхын (šxən, “to eat”) + -кӏо (-kʷʼo, “-er”); hence literally “eater”.


шхакӏо

head

шхакӏо • (šxakʷʼo)

ady-noun

шхакӏо • (šxakʷʼo)

šxakʷʼo (romanization)
шхакӏо (indefinite singular)
шхакӏохэ (indefinite plural)
шхакӏор (nominative singular)
шхакӏохэр (nominative plural)
шхакӏом (ergative singular)
шхакӏохэмэ (ergative plural)
шхакӏокӏэ (instrumental singular)
шхакӏокӏэ (instrumental singular)
шхакӏомokʼɛ) (instrumental singular)
шхакӏомomkʼɛ) (instrumental singular)
шхакӏохэкӏэ (instrumental plural)
шхакӏохэкӏэ (instrumental plural)
шхакӏохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
шхакӏохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
шхакӏоу (invertive singular)
шхакӏохыу (invertive plural)


дежъыун

head

дежъыун • (deẑəwun)

дежъыон дежъыон#Adyghe


хьалы

хьалы • (ḥalə)

ady-noun

хьалы • (ḥalə)

ḥalə (romanization)
хьалыр (nominative singular)
хьалыхэр (nominative plural)
хьалым (ergative singular)
хьалыхэмэ (ergative plural)
хьалыкӏэ (instrumental singular)
хьалыкӏэ (instrumental singular)
хьалымəkʼɛ) (instrumental singular)
хьалымəmkʼɛ) (instrumental singular)
хьалыхэкӏэ (instrumental plural)
хьалыхэкӏэ (instrumental plural)
хьалыхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
хьалыхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
хьалыу (invertive singular)
хьалыхыу (invertive plural)

Пхъэ хьал

Гъучӏ хьал
Ğʷuĉʼ ḥal
Iron wedge.


чэн

ӏанэр мэчагъ

Апчыр мачэ


зэпыкьын

head

зэпыкьын • (zɛpəkʲən)

зэпычын зэпычын#Adyghe


мэчэн

мэчэн • (mɛčɛn)


гъэчэн

гъэчэн • (ğɛčɛn)

Апчыр кӏалэм ыгъэчагъ


кьэн

кьэн • (kʲɛn)


пыдэн

пыдэн • (pədɛn)

Бзылъфыгъэм ӏуданыр джанэм педэ


нэмысыпэу

нэмысыпэу • (nɛməsəpɛwu)

ady-adv

нэмысыпэу • (nɛməsəpɛwu)

Бзылъфыгъэр унэм къэмысыпэу, унэр шъугъэкъабз

Before the women arrives, clear (pl.) the house.


пыукӏын

head

пыукӏын • (pəwukʼən)

ady-verb

пыукӏын • (pəwukʼən) (^(???) please indicate transitivity!)

пыупкӏын пыупкӏын#Adyghe

Alternative form of пыупкӏын (pəwupkʼən)


щыгъын пылъапӏэ

head

щыгъын пылъапӏэ • (śəğən pəlˢapʼɛ)

ady-noun

щыгъын пылъапӏэ • (śəğən pəlˢapʼɛ)

[ɕəʁən pəɬaːpʼa]

Щыгъын пылъапӏэм къыпых джанэр

coat hanger, peg (device used to hang up coats, shirts, etc)


щэгьэгъоуж

head

щэгьэгъоуж • (śɛgʲɛğʷowuž)

ady-noun

щэгьэгъоуж • (śɛgʲɛğʷowuž)

śɛgʲɛğʷowuž (romanization)
щэгьэгъоужэ (indefinite singular)
щэгьэгъоужэхэ (indefinite plural)
щэгьэгъоужэр (nominative singular)
щэгьэгъоужэхэр (nominative plural)
щэгьэгъоужэм (ergative singular)
щэгьэгъоужэхэмэ (ergative plural)
щэгьэгъоужэкӏэ (instrumental singular)
щэгьэгъоужэкӏэ (instrumental singular)
щэгьэгъоужэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
щэгьэгъоужэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
щэгьэгъоужэхэкӏэ (instrumental plural)
щэгьэгъоужэхэкӏэ (instrumental plural)
щэгьэгъоужэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
щэгьэгъоужэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
щэгьэгъоужыу (invertive singular)
щэгьэгъоужэхыу (invertive plural)

щэджэгъоуж щэджэгъоуж#Adyghe

Alternative form of щэджэгъоуж (śɛdžɛğʷowuž)


пылъапӏэ

head

пылъапӏэ • (pəlˢapʼɛ)

ady-noun

пылъапӏэ • (pəlˢapʼɛ)

pəlˢapʼɛ (romanization)
пылъапӏэ (indefinite singular)
пылъапӏэхэ (indefinite plural)
пылъапӏэр (nominative singular)
пылъапӏэхэр (nominative plural)
пылъапӏэм (ergative singular)
пылъапӏэхэмэ (ergative plural)
пылъапӏэкӏэ (instrumental singular)
пылъапӏэкӏэ (instrumental singular)
пылъапӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
пылъапӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
пылъапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
пылъапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
пылъапӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
пылъапӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
пылъапӏэу (invertive singular)
пылъапӏэхыу (invertive plural)

пылъын (pəlˢən) + -пӏэ (-pʼɛ)

suffix

пылъын (pəlˢən) + -пӏэ (-pʼɛ)

пылъапӏ пылъапӏ#Adyghe


лъыфыгъэ

head

лъыфыгъэ • (lˢəfəğɛ)

ady-noun

лъыфыгъэ • (lˢəfəğɛ)

лъфыгъэ лъфыгъэ#Adyghe


лъфыгъэ

head

лъфыгъэ • (lˢfəğɛ)

ady-adj

лъфыгъэ • (lˢfəğɛ)


лъфыгъэ

head

лъфыгъэ • (lˢfəğɛ)

ady-noun

лъфыгъэ • (lˢfəğɛ)


кӏэлэ-гъуал

head

кӏэлэ-гъуал • (kʼɛlɛ-ğʷal)

ady-noun

кӏэлэ-гъуал • (kʼɛlɛ-ğʷal)

kʼɛlɛ-ğʷal (romanization)
кӏэлэ-гъуал (indefinite singular)
кӏэлэ-гъуалхэ (indefinite plural)
кӏэлэ-гъуалр (nominative singular)
кӏэлэ-гъуалхэр (nominative plural)
кӏэлэ-гъуалм (ergative singular)
кӏэлэ-гъуалхэмэ (ergative plural)
кӏэлэ-гъуалкӏэ (instrumental singular)
кӏэлэ-гъуалкӏэ (instrumental singular)
кӏэлэ-гъуалмlkʼɛ) (instrumental singular)
кӏэлэ-гъуалмlmkʼɛ) (instrumental singular)
кӏэлэ-гъуалхэкӏэ (instrumental plural)
кӏэлэ-гъуалхэкӏэ (instrumental plural)
кӏэлэ-гъуалхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
кӏэлэ-гъуалхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
кӏэлэ-гъуалу (invertive singular)
кӏэлэ-гъуалхыу (invertive plural)


мылъфыкъо

head

мылъфыкъо • (məlˢfəqʷo)

ady-noun

мылъфыкъо • (məlˢfəqʷo)

məlˢfəqʷo (romanization)
мылъфыкъо (indefinite singular)
мылъфыкъохэ (indefinite plural)
мылъфыкъор (nominative singular)
мылъфыкъохэр (nominative plural)
мылъфыкъом (ergative singular)
мылъфыкъохэмэ (ergative plural)
мылъфыкъокӏэ (instrumental singular)
мылъфыкъокӏэ (instrumental singular)
мылъфыкъомokʼɛ) (instrumental singular)
мылъфыкъомomkʼɛ) (instrumental singular)
мылъфыкъохэкӏэ (instrumental plural)
мылъфыкъохэкӏэ (instrumental plural)
мылъфыкъохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
мылъфыкъохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
мылъфыкъоу (invertive singular)
мылъфыкъохыу (invertive plural)

From мы- (negative prefix) + лъыфын (begotten) + къо (child).


папкӏэ

head

папкӏэ • (papkʼɛ)


ичӏыпӏэкӏэ

ичӏыпӏэкӏэ • (jiĉʼəpʼɛkʼɛ)

ady-adv

ичӏыпӏэкӏэ • (jiĉʼəpʼɛkʼɛ)

[jət͡ʂʼəpʼat͡ʃʼa]

кӏалэр макӏо пшъашъэм ичӏыпӏэкӏэ

Мощ ичӏыпӏэкӏэ мыӏэрыпс къэхь


къэгъэгъунэн

head

къэгъэгъунэн • (qɛğɛğʷunɛn)

ady-verb

къэгъэгъунэн • (qɛğɛğʷunɛn) (transitive)


гъэунэн

head

гъэунэн • (ğɛwunɛn)

Дэӏэпыӏагъэу гъэунэн фае


кӏэегъулъын

кӏэегъулъын • (kʼɛjeğʷulˢən)

ady-verb

кӏэегъулъын • (kʼɛjeğʷulˢən) (transitive)

[t͡ʃʼajaʁʷəɬən]


адэкӏо

head

адэкӏо • (adɛkʷʼo)

ady-adv

адэкӏо • (adɛkʷʼo)

Цӏыфыхэм адэкӏом кӏуагъэх


еин

кӏэен кӏэен#Adyghe


кӏэен

head

кӏэен • (kʼɛjen)

кӏашъор кӏэен


кӏэух

кӏэух • (kʼɛwux)

ady-noun

кӏэух • (kʼɛwux)

From кӏэ (kʼɛ, “tail”) + ухын (wuxən, “to end”); hence literally “tail end”.

compound

Мазэм икӏэух

Кӏэух псалъэ

(literally) tail end (the last part of a period of time, event, or situation; the concluding or final part)


нэӏэ тегъэтын

head

нэӏэ тегъэтын • (nɛʼɛ teğɛtən)

ady-verb

нэӏэ тегъэтын • (nɛʼɛ teğɛtən) (transitive)

нэӏэ зтэгъэтын

nɛʼɛ ztɛğɛtən

Уинэӏэ къыптэзгъэтыщт

Шыумэ нэӏэ къэстагъэты

Šəwumɛ nɛʼɛ qɛstağɛtə

Кӏалэр ишы инэӏэ тегъэты


къыӏэкӏэхьэн

head

къыӏэкӏэхьэн • (qəʼɛkʼɛḥɛn)

ady-verb

къыӏэкӏэхьэн • (qəʼɛkʼɛḥɛn) (transitive)

ӏэкӏэхьан ӏэкӏэхьан#Adyghe

Alternative form of ӏэкӏэхьан (ʼɛkʼɛḥan)


ӏэкӏэхьан

head

ӏэкӏэхьан • (ʼɛkʼɛḥan)

[ʔət͡ʃʼaħaːn]

Кӏалэм шхын бэ ӏэкӏэхьан фай

Видио-джэгумкӏэ къэсӏэкӏэхьагъ чатэ

In the video game, I got a hold of a sword.

Лӏым ахъщ ӏэкӏахьэрэп

to receive, to gain, to take possession of, to get ahold of


кӏэхьан

кӏэхьан • (kʼɛḥan)

Кӏалэр ыпэ итым кӏэхьан

The boy to catch up with the one in front of him.

ӏофышӏэ пэрытым кӏэхьан

Шыр адрэ шым кӏэхьанкӏэ тӏэкӏу нахь иӏэжьэп

to overtake someone and surpass him, to catch up with someone


ӏэчӏэхьан

ӏэчӏэхьан • (ʼɛĉʼɛḥan)

ady-verb

ӏэчӏэхьан • (ʼɛĉʼɛḥan) (transitive)

ӏэкӏэхьан ӏэкӏэхьан#Adyghe


ӏэкӏэгъэхьан

head

ӏэкӏэгъэхьан • (ʼɛkʼɛğɛḥan)

ady-verb

ӏэкӏэгъэхьан • (ʼɛkʼɛğɛḥan) (transitive)

[ʔət͡ʃʼaħaːn]

Кӏалэм ар къызыӏэкӏегъэхьан фай

to make someone get ahold of something, to make someone receive something

цӏыфмэ товархэр аӏэкӏэгъэхьаных

заводым оборудованиякӏэ ӏэкӏэгъэхьан


тегощэн

head

тегощэн • (tegʷośɛn)

Лӏым ичӏыгу икӏалэхэм ятегощагъ

Нанэм чоколадэр исабыймэ зэфэдизэу ятегощагъ

The mother distribute the chocolate equally between her children.

ӏофшӏэныр ӏофышӏэмэ атегощэн

Некӏо ӏофыр тэ тытӏумкӏэ зэтэтегощэщт

Псэу уӏыгъыр тэрэзэу къэгъагъэхэм атепыгощэн фай

You need to distribute the water you have between the flowers.

to distribute between, to divide between, to split between


чӏэхьан

чӏэхьан • (ĉʼɛḥan)

ĉʼɛḥan (romanization)
те
on
техьан
чӏэ
under
чӏэхьан
дэ
inside another object
дэхьан
хэ
through
хэхьан
и
inside
ихьан
ӏу
around
ӏухьан
пы
hanging
attached
пыхьан
къо
behind
къохьан
го
besides
гохьан
бгъодэ
бгъодэхьан
шъхьадэ
over
шъхьадэхьан
шъхьапыры
over beyond
шъхьапырыхьан
кӏэлъыры
adjutant
кӏэлъырыхьан
зэкӏэ
backward
зэкӏэхьан
зэбгыры
scatter
зэбгырыхьан
жэхэ
unto
жэхэхьан
жэдэ
toward mouth
жэдэхьан
кӏоцӏы
within inside
кӏоцӏыхьан
лъы
toward
лъыхьан

ady-conj-dir-blank

шъхьапырыхьан

кӏэлъырыхьан

чӏэ- (ĉʼɛ-) + хьан (ḥan)

prefix

чӏэ- (ĉʼɛ-) + хьан (ḥan)

Кӏалэцӏыкӏур ӏанэ чӏэгъым чӏахьэ

Kʼalɛcʼəkʷʼur ʼanɛ ĉʼɛğəm ĉʼaḥɛ


кӏэлэхъу

head

кӏэлэхъу • (kʼɛlɛχʷu)

ady-noun

кӏэлэхъу • (kʼɛlɛχʷu)


гъолагъэ

head

гъолагъэ • (ğʷolağɛ)

ady-adj

гъолагъэ • (ğʷolağɛ)

гъонлагъэ гъонлагъэ#Adyghe

Alternative form of гъонлагъэ (ğʷonlağɛ)


кӏэлэхъуцӏыкӏу

head

кӏэлэхъуцӏыкӏу • (kʼɛlɛχʷucʼəkʷʼu)

ady-noun

кӏэлэхъуцӏыкӏу • (kʼɛlɛχʷucʼəkʷʼu)

[t͡ʃʼaɮaχʷt͡sʼəkʷʼ]


хьамлашкӏу

head

хьамлашкӏу • (ḥamlaškʷʼu)

ady-noun

хьамлашкӏу • (ḥamlaškʷʼu)

[ħaːmɮaːʃkʷʼ]


гъонлагъэ

head

гъонлагъэ • (ğʷonlağɛ)

ady-adj

гъонлагъэ • (ğʷonlağɛ)

Цӏыф гъонлагъу

гъонлагъужъэр

skinny, slim (generally beyond what looks beautiful)


пчъэ иӏэп

head

пчъэ иӏэп • (pĉɛ jiʼɛp)

ady-adv

пчъэ иӏэп • (pĉɛ jiʼɛp)


гущыӏанчъэ

head

гущыӏанчъэ • (gʷuśəʼanĉɛ)

ady-noun

гущыӏанчъэ • (gʷuśəʼanĉɛ)

[ɡʷəɕəʔant͡ʂʼa]

From гущыӏэ (gʷuśəʼɛ, “word”) + -нчъэ (-nĉɛ, “less”); hence literally “wordless”.


шъутыпцӏэ

head

шъутыпцӏэ • (šʷutəpcʼɛ)

ady-adj

шъутыпцӏэ • (šʷutəpcʼɛ)

From шъуты (šʷutə, “butt”) + пцӏанэ (pcʼanɛ, “naked”); hence literally “naked butt”.

compound

Кӏалэр шъутыпцӏэ

Шъутыпцӏэу къэпкӏохьымэ укъагъэуцут

If you go around half naked they gonna arrest you.

bare naked, bare-assed, bare-bottomed, a person that his buttock/butt is visible


игъу

head

игъу • (jiğʷu)

ady-noun

игъу • (jiğʷu)

щэджэгъуашхэм игъу

śɛdžɛğʷašxɛm jiğʷu

игъо ифэн

цӏыфым игъоуи игъуаджэуи къыхэкӏы


-пӏэ

head

-пӏэ • (-pʼɛ)


чэзыу

чэзыу • (čɛzəwu)

ady-noun

чэзыу • (čɛzəwu)

Нэшэ-хъырбыдзым ичэзыу

Сыдрэ ӏофыми чэзыу иӏ

Ащ ичэзыу ыхьыгъах

Aś jičɛzəwu əḥəğax


дэлъын

head

дэлъын • (dɛlˢən)

къэлэмыр дэлъ тхылъым


тхьамыкӏагъу

тхьамыкӏагъу • (tḥaməkʼağʷu)

ady-noun

тхьамыкӏагъу • (tḥaməkʼağʷu)

[tħaːmət͡ʃʼaːʁʷ]

тхьамыкӏ (tḥaməkʼ) + -гъу (-ğʷu)

suffix

тхьамыкӏ (tḥaməkʼ) + -гъу (-ğʷu)

Тхьамыкӏагъо къыщышӏыгъ

Tḥaməkʼağʷo qəśəšʼəğ


гьэш

head

гьэш • (gʲɛš)

ady-noun

гьэш • (gʲɛš)

джэнчы джэнчы#Adyghe


щагум икӏын

head

щагум икӏын • (śagʷum jikʼən)

ady-verb

щагум икӏын • (śagʷum jikʼən) (intransitive)

[ɕaːɡʷəm jət͡ʃʼən]


гъутхьан

head

гъутхьан • (ğʷutḥan)

мэгъутхьэ кӏалэр

mɛğʷutḥɛ kʼalɛr

Хьэр щэгъутхьэ щагум

Ḥɛr śɛğʷutḥɛ śagʷum


игъуадж

игъуадж • (jiğʷadž)

ady-noun

игъуадж • (jiğʷadž)

Игъуаджэ къехъулӏагъ

Jiğʷadžɛ qeχʷulˢʼağ

Игъуаджэ хъугъэ

Jiğʷadžɛ χʷuğɛ


зэӏукӏэн

head

зэӏукӏэн • (zɛʼwukʼɛn)


цӏэнлъэн

цӏэнлъэн • (cʼɛnlˢɛn)

Дзакӏор мэцӏалъэ

Дзакӏор хъагъэм чӏэцӏэлъагъ

Dzakʷʼor χağɛm ĉʼɛcʼɛlˢağ

Бэджыр дэпкъым цӏэлъэн еӏуагъ

кӏалэр мэцӏалъэ

уцӏалъыу рэхъутэп

кӏалэр анэ чӏэгъым чӏэцӏэлъагъ

kʼalɛr anɛ ĉʼɛğəm ĉʼɛcʼɛlˢağ

Ар ягъунэгъумэ адэжь цӏэнлъэным есагъ ― Ar jağʷunɛğʷumɛ adɛź cʼɛnlˢɛnəm jesağ


гьэч

гьэч • (gʲɛč)

ady-noun

гьэч • (gʲɛč)

джэнчы джэнчы#Adyghe


закӏэ

head

закӏэ • (zakʼɛ)

ady-adj

закӏэ • (zakʼɛ)

занкӏэ занкӏэ#Adyghe


етӏапцӏэ

head

етӏапцӏэ • (jetʼapcʼɛ)

ady-noun

етӏапцӏэ • (jetʼapcʼɛ)

jetʼapcʼɛ (romanization)
етӏапцӏэ (indefinite singular)
етӏапцӏэхэ (indefinite plural)
етӏапцӏэр (nominative singular)
етӏапцӏэхэр (nominative plural)
етӏапцӏэм (ergative singular)
етӏапцӏэхэмэ (ergative plural)
етӏапцӏэкӏэ (instrumental singular)
етӏапцӏэкӏэ (instrumental singular)
етӏапцӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
етӏапцӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
етӏапцӏэхэкӏэ (instrumental plural)
етӏапцӏэхэкӏэ (instrumental plural)
етӏапцӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
етӏапцӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
етӏапцӏэу (invertive singular)
етӏапцӏэхыу (invertive plural)


шъхьапсӏэ

head

шъхьапсӏэ • (ŝḥapsʼɛ)

ady-noun

шъхьапсӏэ • (ŝḥapsʼɛ)

ŝḥapsʼɛ (romanization)
шъхьапсӏэ (indefinite singular)
шъхьапсӏэхэ (indefinite plural)
шъхьапсӏэр (nominative singular)
шъхьапсӏэхэр (nominative plural)
шъхьапсӏэм (ergative singular)
шъхьапсӏэхэмэ (ergative plural)
шъхьапсӏэкӏэ (instrumental singular)
шъхьапсӏэкӏэ (instrumental singular)
шъхьапсӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
шъхьапсӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
шъхьапсӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шъхьапсӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шъхьапсӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
шъхьапсӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
шъхьапсӏэу (invertive singular)
шъхьапсӏэхыу (invertive plural)

шъхьапцӏэ шъхьапцӏэ#Adyghe


етӏапсӏэ

head

етӏапсӏэ • (jetʼapsʼɛ)

ady-noun

етӏапсӏэ • (jetʼapsʼɛ)

jetʼapsʼɛ (romanization)
етӏапсӏэ (indefinite singular)
етӏапсӏэхэ (indefinite plural)
етӏапсӏэр (nominative singular)
етӏапсӏэхэр (nominative plural)
етӏапсӏэм (ergative singular)
етӏапсӏэхэмэ (ergative plural)
етӏапсӏэкӏэ (instrumental singular)
етӏапсӏэкӏэ (instrumental singular)
етӏапсӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
етӏапсӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
етӏапсӏэхэкӏэ (instrumental plural)
етӏапсӏэхэкӏэ (instrumental plural)
етӏапсӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
етӏапсӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
етӏапсӏэу (invertive singular)
етӏапсӏэхыу (invertive plural)

етӏапцӏэ етӏапцӏэ#Adyghe

Alternative form of етӏапцӏэ (jetʼapcʼɛ)


псӏашъухъо

head

псӏашъухъо • (psʼašʷuχʷo)

ady-noun

псӏашъухъо • (psʼašʷuχʷo)

psʼašʷuχʷo (romanization)
псӏашъухъо (indefinite singular)
псӏашъухъохэ (indefinite plural)
псӏашъухъор (nominative singular)
псӏашъухъохэр (nominative plural)
псӏашъухъом (ergative singular)
псӏашъухъохэмэ (ergative plural)
псӏашъухъокӏэ (instrumental singular)
псӏашъухъокӏэ (instrumental singular)
псӏашъухъомokʼɛ) (instrumental singular)
псӏашъухъомomkʼɛ) (instrumental singular)
псӏашъухъохэкӏэ (instrumental plural)
псӏашъухъохэкӏэ (instrumental plural)
псӏашъухъохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
псӏашъухъохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
псӏашъухъоу (invertive singular)
псӏашъухъохыу (invertive plural)

[psˤʼaːʃʷχʷa]

пцӏашхъо пцӏашхъо#Adyghe


тхакӏо

head

тхакӏо • (txakʷʼo)

ady-noun

тхакӏо • (txakʷʼo)

txakʷʼo (romanization)
тхакӏо (indefinite singular)
тхакӏохэ (indefinite plural)
тхакӏор (nominative singular)
тхакӏохэр (nominative plural)
тхакӏом (ergative singular)
тхакӏохэмэ (ergative plural)
тхакӏокӏэ (instrumental singular)
тхакӏокӏэ (instrumental singular)
тхакӏомokʼɛ) (instrumental singular)
тхакӏомomkʼɛ) (instrumental singular)
тхакӏохэкӏэ (instrumental plural)
тхакӏохэкӏэ (instrumental plural)
тхакӏохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
тхакӏохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
тхакӏоу (invertive singular)
тхакӏохыу (invertive plural)


шъхьапцӏэ

head

шъхьапцӏэ • (ŝḥapcʼɛ)

ady-noun

шъхьапцӏэ • (ŝḥapcʼɛ)

ŝḥapcʼɛ (romanization)
шъхьапцӏэ (indefinite singular)
шъхьапцӏэхэ (indefinite plural)
шъхьапцӏэр (nominative singular)
шъхьапцӏэхэр (nominative plural)
шъхьапцӏэм (ergative singular)
шъхьапцӏэхэмэ (ergative plural)
шъхьапцӏэкӏэ (instrumental singular)
шъхьапцӏэкӏэ (instrumental singular)
шъхьапцӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
шъхьапцӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
шъхьапцӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шъхьапцӏэхэкӏэ (instrumental plural)
шъхьапцӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
шъхьапцӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
шъхьапцӏэу (invertive singular)
шъхьапцӏэхыу (invertive plural)

bareheaded, a person without any cover on the head like headgear, hat and veil.


пӏысакӏо

head

пӏысакӏо • (pʼəsakʷʼo)

ady-noun

пӏысакӏо • (pʼəsakʷʼo)

pʼəsakʷʼo (romanization)
пӏысакӏо (indefinite singular)
пӏысакӏохэ (indefinite plural)
пӏысакӏор (nominative singular)
пӏысакӏохэр (nominative plural)
пӏысакӏом (ergative singular)
пӏысакӏохэмэ (ergative plural)
пӏысакӏокӏэ (instrumental singular)
пӏысакӏокӏэ (instrumental singular)
пӏысакӏомokʼɛ) (instrumental singular)
пӏысакӏомomkʼɛ) (instrumental singular)
пӏысакӏохэкӏэ (instrumental plural)
пӏысакӏохэкӏэ (instrumental plural)
пӏысакӏохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
пӏысакӏохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
пӏысакӏоу (invertive singular)
пӏысакӏохыу (invertive plural)

пӏысын (pʼəsən) + -кӏо (-kʷʼo)

suffix

пӏысын (pʼəsən) + -кӏо (-kʷʼo)


лачэ

head

лачэ • (lačɛ)

ady-noun

лачэ • (lačɛ)

lačɛ (romanization)
лачэ (indefinite singular)
лачэхэ (indefinite plural)
лачэр (nominative singular)
лачэхэр (nominative plural)
лачэм (ergative singular)
лачэхэмэ (ergative plural)
лачэкӏэ (instrumental singular)
лачэкӏэ (instrumental singular)
лачэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
лачэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
лачэхэкӏэ (instrumental plural)
лачэхэкӏэ (instrumental plural)
лачэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
лачэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
лачэу (invertive singular)
лачэхыу (invertive plural)

ланчъэ ланчъэ#Adyghe


жьыдзакӏо

head

жьыдзакӏо • (źədzakʷʼo)

ady-noun

жьыдзакӏо • (źədzakʷʼo)

źədzakʷʼo (romanization)
жьыдзакӏо (indefinite singular)
жьыдзакӏохэ (indefinite plural)
жьыдзакӏор (nominative singular)
жьыдзакӏохэр (nominative plural)
жьыдзакӏом (ergative singular)
жьыдзакӏохэмэ (ergative plural)
жьыдзакӏокӏэ (instrumental singular)
жьыдзакӏокӏэ (instrumental singular)
жьыдзакӏомokʼɛ) (instrumental singular)
жьыдзакӏомomkʼɛ) (instrumental singular)
жьыдзакӏохэкӏэ (instrumental plural)
жьыдзакӏохэкӏэ (instrumental plural)
жьыдзакӏохэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
жьыдзакӏохэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
жьыдзакӏоу (invertive singular)
жьыдзакӏохыу (invertive plural)

жьыдзэ (źədzɛ) + -кӏо (-kʷʼo)

suffix

жьыдзэ (źədzɛ) + -кӏо (-kʷʼo)


лъэой

head

лъэой • (lˢɛwoj)

ady-noun

лъэой • (lˢɛwoj)

lˢɛwoj (romanization)
лъэойэ (indefinite singular)
лъэойэхэ (indefinite plural)
лъэойэр (nominative singular)
лъэойэхэр (nominative plural)
лъэойэм (ergative singular)
лъэойэхэмэ (ergative plural)
лъэойэкӏэ (instrumental singular)
лъэойэкӏэ (instrumental singular)
лъэойэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
лъэойэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
лъэойэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэойэхэкӏэ (instrumental plural)
лъэойэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
лъэойэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
лъэойыу (invertive singular)
лъэойэхыу (invertive plural)


а тӏэкӏум

head

а тӏэкӏум • (a tʼɛkʷʼum)

ady-adv

а тӏэкӏум • (a tʼɛkʷʼum)

А тӏэкӏум къыщещхы

A tʼɛkʷʼum qəśeśxə

Лӏыр а тӏэкӏум рэкӏуагъ

Lˢʼər a tʼɛkʷʼum rɛkʷʼağ

А тӏэкӏум умыкӏу


гырзын

head

гырзын • (ɣərzən)


щэӏун

щэӏун • (śɛʼwun)

Сымаджэм щэӏуныр ихабз


зэӏукӏапӏэ

зэӏукӏапӏэ • (zɛʼwukʼapʼɛ)

ady-noun

зэӏукӏапӏэ • (zɛʼwukʼapʼɛ)

zɛʼwukʼapʼɛ (romanization)
зэӏукӏапӏэ (indefinite singular)
зэӏукӏапӏэхэ (indefinite plural)
зэӏукӏапӏэр (nominative singular)
зэӏукӏапӏэхэр (nominative plural)
зэӏукӏапӏэм (ergative singular)
зэӏукӏапӏэхэмэ (ergative plural)
зэӏукӏапӏэкӏэ (instrumental singular)
зэӏукӏапӏэкӏэ (instrumental singular)
зэӏукӏапӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
зэӏукӏапӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
зэӏукӏапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
зэӏукӏапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
зэӏукӏапӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
зэӏукӏапӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
зэӏукӏапӏэу (invertive singular)
зэӏукӏапӏэхыу (invertive plural)

[zaʔʷət͡ʃʼaːpʼa]

зэӏукӏэн (zɛʼwukʼɛn) + -пӏэ (-pʼɛ)

suffix

зэӏукӏэн (zɛʼwukʼɛn) + -пӏэ (-pʼɛ)


зэужэу

head

зэужэу • (zɛwužɛwu)

Пшъашъэ зэужэуым уанахьы дах

You are the most beautiful among all the girls.

Синыбджэгъу зэужэум сыкъеджэщт непчыхьэ


гъозыпс

гъозыпс • (ğʷozəps)

ady-noun

гъозыпс • (ğʷozəps)


гъозышъу

head

гъозышъу • (ğʷozəšʷu)

ady-adj

гъозышъу • (ğʷozəšʷu)


уцолъын

head

уцолъын • (wucʷolˢən)

[wət͡ʃʷaɬən]

Кӏалэм шэкэрхафэр ецолъы

Кӏалэцӏыкӏум иянэ ибыдз еуцолъы

The little boy sucks from his mother's breast.

(Shapsug dialect) to suck, to suckle (in the only sense of: To work the lips and tongue on (an object) to extract moisture or nourishment; to absorb (something) in the mouth.)

Къэсцолъ


унэгъуацӏэ

унэгъуацӏэ • (wunɛğʷacʼɛ)

ady-noun

унэгъуацӏэ • (wunɛğʷacʼɛ)

wunɛğʷacʼɛ (romanization)
унэгъуацӏэ (indefinite singular)
унэгъуацӏэхэ (indefinite plural)
унэгъуацӏэр (nominative singular)
унэгъуацӏэхэр (nominative plural)
унэгъуацӏэм (ergative singular)
унэгъуацӏэхэмэ (ergative plural)
унэгъуацӏэкӏэ (instrumental singular)
унэгъуацӏэкӏэ (instrumental singular)
унэгъуацӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
унэгъуацӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
унэгъуацӏэхэкӏэ (instrumental plural)
унэгъуацӏэхэкӏэ (instrumental plural)
унэгъуацӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
унэгъуацӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
унэгъуацӏэу (invertive singular)
унэгъуацӏэхыу (invertive plural)

From унагъо (wunağʷo, “family”) + цӏэ (cʼɛ, “name”); hence literally “family name”.


пихын

head

пихын • (pixən)

къэгъагъэм гъомэ ӏэшӏу къыпехы


пыпсыкӏын

пыпсыкӏын • (pəpsəkʼən)


ныбачъ

ныбачъ • (nəbaĉ)

ady-adj

ныбачъ • (nəbaĉ)

Кӏалэр ныбачъ

Сыныбачъ

Уныбачъа?


мэшӏуач

head

мэшӏуач • (mɛšʷʼač)

ady-noun

мэшӏуач • (mɛšʷʼač)

[maʃʷʼaːt͡ʃ]


мэшӏощыхъу

head

мэшӏощыхъу • (mɛšʷʼośəχʷu)

ady-noun

мэшӏощыхъу • (mɛšʷʼośəχʷu)


тетхыкӏын

head

тетхыкӏын • (tetxəkʼən)

кӏалэм тетхыкӏы пшъашъэм

мэу тэтхыкӏ

тестымкӏэ титхыкӏрэ чӏагъэкӏыжьыт

In the test, the one that copies will leave.

тестымкӏэ къэстэтхыкӏ

тэсыхыкӏышъурэп


пылэлын

пылэлын • (pəlɛlən)


къыпылэлын

къыпылэлын • (qəpəlɛlən)

пылэлын пылэлын#Adyghe


лыдын

лыдын • (lədən)

Жъуагъор мэлыды

Žʷağʷor mɛlədə

Цӏыурэ пстэури дышъэп


лэлэн

лэлэн • (lɛlɛn)

мэлэлэн мэлэлэн#Adyghe


сырныч

сырныч • (sərnəč)

ady-noun

сырныч • (sərnəč)


къыпыщын

head

къыпыщын • (qəpəśən)

латыр кӏыхьащэшъ, къьшэщы

latər kʼəḥaśɛŝ, qʲšɛśə


зыпэгъотхьажьын

зыпэгъотхьажьын • (zəpɛğʷotḥaźən)

ady-verb

зыпэгъотхьажьын • (zəpɛğʷotḥaźən) (intransitive)

зыпэгъутхьажьын зыпэгъутхьажьын#Adyghe

Alternative form of зыпэгъутхьажьын (zəpɛğʷutḥaźən)

зыпэгъутхьажьын

zəpɛğʷutḥaźən


-хы

(added to verbs) designates action done downward


пхыр

head

пхыр • (pxər)

ady-noun

пхыр • (pxər)


пэшын

head

пэшын • (pɛšən)

ady-noun

пэшын • (pɛšən)


къелэлэхын

head

къелэлэхын • (qelɛlɛxən)


пхъэчыпэ

пхъэчыпэ • (pχɛčəpɛ)

ady-noun

пхъэчыпэ • (pχɛčəpɛ)


пхъэжъые

head

пхъэжъые • (pχɛẑəje)

ady-noun

пхъэжъые • (pχɛẑəje)


зыпэгъэплъэн

head

зыпэгъэплъэн • (zəpɛğɛplˢɛn)

ady-verb

зыпэгъэплъэн • (zəpɛğɛplˢɛn) (transitive)

Кӏалэм джанэ щылъэфэ тызыпыгъэплъагъ

The boy made us wait for him until he wore clothes.

Kʼalɛm džanɛ śəlˢɛfɛ təzəpəğɛplˢağ


кӏэн

head

кӏэн • (kʼɛn)

ady-noun

кӏэн • (kʼɛn)


къеулэлэхын

head

къеулэлэхын • (qewulɛlɛxən)

ady-verb

къеулэлэхын • (qewulɛlɛxən) (intransitive)

къелэлэхын къелэлэхын#Adyghe

Alternative form of къелэлэхын (qelɛlɛxən)


ӏаплӏэ ещэкӏын

head

ӏаплӏэ ещэкӏын • (ʼaplˢʼɛ jeśɛkʼən)

ady-verb

ӏаплӏэ ещэкӏын • (ʼaplˢʼɛ jeśɛkʼən) (intransitive)

ӏаплӏэ фэшӏын

ʼaplˢʼɛ fɛšʼən


ӏаплӏэ фэшӏын

head

ӏаплӏэ фэшӏын • (ʼaplˢʼɛ fɛšʼən)

ady-verb

ӏаплӏэ фэшӏын • (ʼaplˢʼɛ fɛšʼən) (transitive)

ӏаплӏэ ещэкӏын

ʼaplˢʼɛ jeśɛkʼən


ӏапӏэ

head

ӏапӏэ • (ʼapʼɛ)

ady-adv

ӏапӏэ • (ʼapʼɛ)

Мые ӏапӏэ матэм къих

Take a handful of apples from the basket.

Кӏалэм былым ӏапӏэ иӏ


ӏапӏэ

head

ӏапӏэ • (ʼapʼɛ)

ady-noun

ӏапӏэ • (ʼapʼɛ)


пэпсы

head

пэпсы • (pɛpsə)

ady-noun

пэпсы • (pɛpsə)

pɛpsə (romanization)
пэпсыр (nominative singular)
пэпсыхэр (nominative plural)
пэпсым (ergative singular)
пэпсыхэмэ (ergative plural)
пэпсыкӏэ (instrumental singular)
пэпсыкӏэ (instrumental singular)
пэпсымəkʼɛ) (instrumental singular)
пэпсымəmkʼɛ) (instrumental singular)
пэпсыхэкӏэ (instrumental plural)
пэпсыхэкӏэ (instrumental plural)
пэпсыхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
пэпсыхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
пэпсыу (invertive singular)
пэпсыхыу (invertive plural)

From пэ (pɛ, “nose”) + псы (psə, “water”).


псышъуалъэ

head

псышъуалъэ • (psəšʷalˢɛ)

ady-noun

псышъуалъэ • (psəšʷalˢɛ)

a tool to store drinkable liquid in (such as jug, glass, cup, mug and bowl)


цыз

cəz (romanization)
цызэ (indefinite singular)
цызэхэ (indefinite plural)
цызэр (nominative singular)
цызэхэр (nominative plural)
цызэм (ergative singular)
цызэхэмэ (ergative plural)
цызэкӏэ (instrumental singular)
цызэкӏэ (instrumental singular)
цызэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
цызэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
цызэхэкӏэ (instrumental plural)
цызэхэкӏэ (instrumental plural)
цызэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
цызэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
цызыу (invertive singular)
цызэхыу (invertive plural)


хэстыхьан

head

хэстыхьан • (xɛstəḥan)

Лавэм хэстыхьан

Газым хэстыхьан

Машӏом хэстыхьан


чъыгышъхьэцыз

чъыгышъхьэцыз • (ĉəɣəŝḥɛcəz)

ady-noun

чъыгышъхьэцыз • (ĉəɣəŝḥɛcəz)

ĉəɣəŝḥɛcəz (romanization)
чъыгышъхьэцызэ (indefinite singular)
чъыгышъхьэцызэхэ (indefinite plural)
чъыгышъхьэцызэр (nominative singular)
чъыгышъхьэцызэхэр (nominative plural)
чъыгышъхьэцызэм (ergative singular)
чъыгышъхьэцызэхэмэ (ergative plural)
чъыгышъхьэцызэкӏэ (instrumental singular)
чъыгышъхьэцызэкӏэ (instrumental singular)
чъыгышъхьэцызэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
чъыгышъхьэцызэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
чъыгышъхьэцызэхэкӏэ (instrumental plural)
чъыгышъхьэцызэхэкӏэ (instrumental plural)
чъыгышъхьэцызэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
чъыгышъхьэцызэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
чъыгышъхьэцызыу (invertive singular)
чъыгышъхьэцызэхыу (invertive plural)

[t͡ʂəɣəʂħat͡səz]


пэлэлэжъ

head

пэлэлэжъ • (pɛlɛlɛẑ)

ady-noun

пэлэлэжъ • (pɛlɛlɛẑ)

pɛlɛlɛẑ (romanization)
пэлэлэжъэ (indefinite singular)
пэлэлэжъэхэ (indefinite plural)
пэлэлэжъэр (nominative singular)
пэлэлэжъэхэр (nominative plural)
пэлэлэжъэм (ergative singular)
пэлэлэжъэхэмэ (ergative plural)
пэлэлэжъэкӏэ (instrumental singular)
пэлэлэжъэкӏэ (instrumental singular)
пэлэлэжъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
пэлэлэжъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
пэлэлэжъэхэкӏэ (instrumental plural)
пэлэлэжъэхэкӏэ (instrumental plural)
пэлэлэжъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
пэлэлэжъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
пэлэлэжъыу (invertive singular)
пэлэлэжъэхыу (invertive plural)


мэхын

head

мэхын • (mɛxən)

къэмэхын къэмэхын#Adyghe


мыпытэ

мыпытэ • (məpətɛ)

ady-adj

мыпытэ • (məpətɛ)

псэолъэ мыпыт


шэкӏ

head

шэкӏ • (šɛkʼ)

ady-noun

шэкӏ • (šɛkʼ)


псэуалъэ

head

псэуалъэ • (psɛwalˢɛ)

ady-noun

псэуалъэ • (psɛwalˢɛ)

пхъэм хэшӏыкӏыгъэ псэуалъ

pχɛm xɛšʼəkʼəğɛ psɛwalˢ


мыхъатэ

head

мыхъатэ • (məχatɛ)

ady-adj

мыхъатэ • (məχatɛ)


псэолъэшӏ

head

псэолъэшӏ • (psɛwolˢɛšʼ)

ady-noun

псэолъэшӏ • (psɛwolˢɛšʼ)

псэолъэшӏ куп


псэолъэшӏыпӏ

head

псэолъэшӏыпӏ • (psɛwolˢɛšʼəpʼ)

ady-noun

псэолъэшӏыпӏ • (psɛwolˢɛšʼəpʼ)

псэолъэшӏ (psɛwolˢɛšʼ) + -пӏэ (-pʼɛ)

suffix

псэолъэшӏ (psɛwolˢɛšʼ) + -пӏэ (-pʼɛ)

псэолъэшӏыпӏэм ӏоф щышӏэн

psɛwolˢɛšʼəpʼɛm ʼwof śəšʼɛn


хъатэ

head

хъатэ • (χatɛ)

ady-adj

хъатэ • (χatɛ)

А ӏофым хъатэ къикӏыщтэп

хъатэ пэмыхьын

χatɛ pɛməḥən

Ар ӏоф хъатэп


мэхьанэ

head

мэхьанэ • (mɛḥanɛ)

ady-noun

мэхьанэ • (mɛḥanɛ)

Мыщ мыхьэнэ иӏэп.

Məś məḥɛnɛ jiʼɛp.

Сыд мыщ ымыхьэнэ ошӏа?

Do you know what is the meaning of this?

Səd məś əməḥɛnɛ wošʼa?


копкъ

head

копкъ • (kʷopq)

ady-noun

копкъ • (kʷopq)

kʷopq (romanization)
копкъ (indefinite singular)
копкъхэ (indefinite plural)
копкър (nominative singular)
копкъхэр (nominative plural)
копкъм (ergative singular)
копкъхэмэ (ergative plural)
копкъкӏэ (instrumental singular)
копкъкӏэ (instrumental singular)
копкъмqkʼɛ) (instrumental singular)
копкъмqmkʼɛ) (instrumental singular)
копкъхэкӏэ (instrumental plural)
копкъхэкӏэ (instrumental plural)
копкъхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
копкъхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
копкъу (invertive singular)
копкъхыу (invertive plural)

From ко (kʷo, “thigh”) + пкъы (pqə, “body”); hence literally “thigh body”.


мэхагъ

head

мэхагъ • (mɛxağ)

mɛxağ (romanization)
мэхагъэ (indefinite singular)
мэхагъэхэ (indefinite plural)
мэхагъэр (nominative singular)
мэхагъэхэр (nominative plural)
мэхагъэм (ergative singular)
мэхагъэхэмэ (ergative plural)
мэхагъэкӏэ (instrumental singular)
мэхагъэкӏэ (instrumental singular)
мэхагъэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
мэхагъэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
мэхагъэхэкӏэ (instrumental plural)
мэхагъэхэкӏэ (instrumental plural)
мэхагъэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
мэхагъэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
мэхагъыу (invertive singular)
мэхагъэхыу (invertive plural)


мэхапӏэ

мэхапӏэ • (mɛxapʼɛ)

mɛxapʼɛ (romanization)
мэхапӏэ (indefinite singular)
мэхапӏэхэ (indefinite plural)
мэхапӏэр (nominative singular)
мэхапӏэхэр (nominative plural)
мэхапӏэм (ergative singular)
мэхапӏэхэмэ (ergative plural)
мэхапӏэкӏэ (instrumental singular)
мэхапӏэкӏэ (instrumental singular)
мэхапӏэмɛkʼɛ) (instrumental singular)
мэхапӏэмɛmkʼɛ) (instrumental singular)
мэхапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
мэхапӏэхэкӏэ (instrumental plural)
мэхапӏэхэмɛkʼɛ) (instrumental plural)
мэхапӏэхэмɛmkʼɛ) (instrumental plural)
мэхапӏэу (invertive singular)
мэхапӏэхыу (invertive plural)

place of weakness, location that has weakness

Зэуакӏом имэхапӏэ еон

Саусырыкъо икопкъитӏу ары имэхапӏэр
Sawusərəqʷo jikʷopqitʷʼu arə jimɛxapʼɛr
Sosruko's two thighbone's are his weak spot.