adieu

adieu

Abschiedsgruß: adieu, ade, auf Wiedersehen

Entlehnung aus dem französischenadieu ^(→ fr)

„Adieu, mój panie — mówiła, śmiejąc się, Ada — i wiedz o tem, że masz do czynienia z kobietami samodzielnemi.“

Adieu, mein Herr — sagte Ada lächelnd - und wisse, dass du es mit selbstständigen Frauen zu tun hast.

Bolesław Prus: Emancypantki. In: Pisma Bolesława Prusa. Tom XV, Gebethner i Wolff, Warszawa 1935 (Wikisource) , Seite 158.

Emancypantki


Republika Federalna Niemiec

Wortverbindung aus republika ^(→ pl) „die Republik“ und federalny ^(→ pl) „föderal“ in KNG-Kongruenz sowie dem ToponymNiemcy ^(→ pl) „Deutschland“ im Genitiv; wörtlich: Föderale Republik von Deutschland

Republiki Federalnej Niemiec (genitive singular)
Republice Federalnej Niemiec (dative singular)
Republikę Federalną Niemiec (accusative singular)
Republiką Federalną Niemiec (instrumental singular)
Republice Federalnej Niemiec (locative singular)
Republiko Federalna Niemiec (vocative singular)

offizielle Bezeichnung eines Staates in Mitteleuropa

Stolicą Republiki Federalnej Niemiec jest Berlin.

Die Hauptstadt der Bundesrepublik Deutschland ist Berlin.


Unia Europejska

Wortverbindung aus dem Substantivunia ^(→ pl) „die Union“ und dem Adjektiveuropejski ^(→ pl) „europäisch“ in KNG-Kongruenz

Unii Europejskiej (genitive singular)
Unii Europejskiej (dative singular)
Unię Europejską (accusative singular)
Unią Europejską (instrumental singular)
Unii Europejskiej (locative singular)
Unio Europejska! (vocative singular)

Polska wstąpiła do Unii Europejskiej w 2004 roku.

Polen trat 2004 der Europäischen Union bei.


San Marino

San Marino nie ma dostępu do morza. → San Marino hat keinen Zugang zum Meer.


à propos

aus dem gleichbedeutenden französischen à propos ^(→ fr)

leitet einen neuen Aspekt ein: apropos, übrigens, nebenbei


a cappella

A-cappella-

Musik: ohne Instrumentalbegleitung; A-cappella-

seit dem 20. Jahrhundert bezeugte Entlehnung aus dem italienischena cappella ^(→ it)

a capella (obsolete)
a cappella (positive)

Brat śpiewa w chórze a capella.

Mein Bruder singt in einem A-cappella-Chor.


a cappella

a cappella

Musik: ohne Instrumentalbegleitung; a cappella

Entlehnung aus dem italienischena cappella ^(→ it)

Chór zaśpiewał swój najnowszy utwór a cappella.

Der Chor sang sein neuestes Stück a cappella.


à la

aus dem gleichbedeutendem französischen à la ^(→ fr)


widzieć coś przez różowe okulary

Ona zawsze widzi wszystko przez różowe okulary.

Sie sieht alles durch die rosarote Brille.


kocham cię

[1] Wortverbindung, zusammengesetzt aus kochać (lieben) und cię (dich).

Chciałabym ci powiedzieć, jak bardzo cię kocham.

Ich möchte dir sagen, wie sehr ich dich liebe.


dzień dobry

guten Morgen

Für [1] siehe Übersetzungen zu guten Tag¹

d͡ʑɛɲ ˈdɔbrɨ

Dzień dobry, panie Kowalski!


Bośnia i Hercegowina

Bosnien und Herzegowina

Staat in Südosteuropa: Bosnien und Herzegowina

ˈbɔɕɲa i xɛrt͡sɛɡɔˈvʲina

Wortverbindung aus den ToponymenBośnia ^(→ pl) „Bosnien“ und Hercegowina ^(→ pl) „Herzegowina“ verbunden durch die Konjunktioni ^(→ pl) „und“

Bośni i Hercegowiny (genitive singular)
Bośni i Hercegowinie (dative singular)
Bośnię i Hercegowinę (accusative singular)
Bośnią i Hercegowiną (instrumental singular)
Bośni i Hercegowinie (locative singular)
Bośnio i Hercegowino (vocative singular)

In dieser Wortverbindung ist sowohl Bośnia als auch Hercegowinaweiblich.

Stolicą Bośni i Hercegowiny jest Sarajewo.

Die Hauptstadt Bosnien und Herzegownias ist Sarajevo.


Porto Novo

Porto-Novo

Für [1] siehe Übersetzungen zu Porto Novo¹

ˈpɔrtɔ ˈnɔvɔ

Porto Novo jest stolicą Beninu.

Porto Novo ist die Hauptstadt von Benin.


aktywny wypoczynek

akˈtɨvnɨ vɨpɔˈt͡ʃɨnɛk

Wortverbindung aus dem Adjektivaktywny ^(→ pl) „aktiv“ und dem Substantivwypoczynek ^(→ pl) „Erholung, Urlaub“ in KNG-Kongruenz

aktywnego wypoczynku (genitive singular)
aktywnemu wypoczynkowi (dative singular)
aktywnym wypoczynkiem (instrumental singular)
aktywnym wypoczynku (locative singular)


à la carte

Entlehnung aus dem französischenà la carte ^(→ fr)


al dente

Entlehnung aus dem italienischenal dente ^(→ it)

Moja matka ugotowała makaron al dente.

Meine Mutter hat Nudeln al dente gekocht.


all inclusive

[1] aus dem englischen all-inclusive ^(→ en) „alles enthalten“


przez aklamację

einstimmig

ohne eine Gegenstimme; einstimmig, einmütig, einhellig


a linea

a linea

Druckwesen: auf einer neuen Zeile, von vorn; a linea

Entlehnung aus dem lateinischena ^(→ la) linea ^(→ la) ‚von der Zeile‘


anno currente

im laufenden Jahr

Für [1] siehe Übersetzungen zu anno currente

im gegenwärtigen Jahr: anno currente, im laufenden Jahr


era archaiczna

Wortverbindung aus dem Substantivera ^(→ pl) „die Ära“ und dem Adjektivarchaiczny ^(→ pl) „archaisch“ in KNG-Kongruenz; wörtlich: archaische Ära

ery archaicznej (genitive singular)
erze archaicznej (dative singular)
erę archaiczną (accusative singular)
erą archaiczną (instrumental singular)
erze archaicznej (locative singular)
ero archaiczna (vocative singular)


od a do zet

ɔt ˈa dɔ ˈzɛt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-od a do zet.wav

Wortverbindung aus der Präpositionod ^(→ pl) „von“, dem Substantiva ^(→ pl) „das a“, der Präpositiondo ^(→ pl) „bis“ und dem Substantivzet ^(→ pl) „das z“

vom Anfang bis zum Ende; von A bis Z, von vorn bis hinten, von vorne bis hinten


od A do Z

von A bis Z

vom Anfang bis zum Ende; von A bis Z, von vorn bis hinten, von vorne bis hinten

ɔt ˈa dɔ ˈzɛt

Wortverbindung aus der Präpositionod ^(→ pl) „von“, dem SubstantivA ^(→ pl) „das A“, der Präpositiondo ^(→ pl) „bis“ und dem SubstantivZ ^(→ pl) „das Z“

„Idalka trochę z gniewem, trochę ze śmiechem, opowiedziała, że wczoraj, ten szaleniec Staś, przyniósłszy jej jakąś książkę, której żądała, od a do z wypaplał przed nią całą naszą rozmowę w restauracji, a ona znowu, od a do z powtórzyła ją pannie Zdrojowskiej, w kształcie lekcji, dla pokazania: co to jest nie zachowywać się w świecie tak jak wszyscy.“

Eliza Orzeszkowa: Dwa bieguny. Powieść. Księgarnia Br. Rynowicz, Petersburg 1893 (Wikisource) , Seite 85–86.

Dwa bieguny


jam session

Jam-Session

Für [1] siehe Übersetzungen zu Jamsession¹

ˈd͡ʒɛm ˌsɛʃɨn

ˈd͡ʒɛm ˌsɛʃɨn

Entlehnung aus dem englischenjam session ^(→ en)

Treffen, bei dem mehrere Personen frei musizieren; Jamsession


od Adama i Ewy

seit Adam und Eva

seit sehr langer Zeit; seit Adam und Eva, seit eh und je

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-od Adama i Ewy.ogg

„Od Adama i Ewy do nas przynależał […].“

Seit Adam und Eva gehörte er zu uns […].

Eliza Orzeszkowa: Nad Niemnem. Tom I, Gebethner i Wolff, Warszawa 1938 (Wikisource) , Seite 166.

Nad Niemnem


w stroju Adama

im

scherzhaft: als Mann unbekleidet; im Adamskostüm, nackt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-w stroju Adama.wav


w stroju adamowym

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-w stroju adamowym.wav

„Rzeczy, buty, bieliznę zostawiało się w czółnie, ażeby w stroju adamowym wdzierać się na łańcuchy gór z litego piasku, z piasku tak czystego, iż, prawdziwie, miał w sobie nieskalaność złota.“

Kleidung, Schuhe, Unterwäsche ließ man im Kahn, um im Adamskostüm auf die Gebirgsketten aus massivem Sand zu klettern, aus so reinem Sand, dass es wahrlich in sich die Makellosigkeit von Gold hatte.

Stefan Żeromski: O Adamie Żeromskim wspomnienie. Warschau 1919 (Wikisource) , Seite 39.

O Adamie Żeromskim wspomnienie


Anno Domini

im Jahre des Herrn

Für [1] siehe Übersetzungen zu Anno Domini


au courant

auf dem Laufenden

Für [1] siehe Übersetzungen zu au courant


automatyczna sekretarka

Anrufbeantworter

Für [1] siehe Übersetzungen zu Telefonanrufbeantworter

Wortverbindung aus dem Adjektivautomatyczny ^(→ pl) „automatisch“ und dem Substantivsekretarka ^(→ pl) „die Sekretärin“ in KNG-Kongruenz

automatyczne sekretarki (nominative plural)
automatycznej sekretarki (genitive singular)
automatycznych sekretarek (genitive plural)
automatycznej sekretarce (dative singular)
automatycznym sekretarkom (dative plural)
automatyczną sekretarkę (accusative singular)
automatyczne sekretarki (accusative plural)
automatyczną sekretarką (instrumental singular)
automatycznymi sekretarkami (instrumental plural)
automatycznej sekretarce (locative singular)
automatycznych sekretarkach (locative plural)
automatyczna sekretarko (vocative singular)
automatyczne sekretarki (vocative plural)


Saint Vincent i Grenadyny

Saint Vincent i Grenadyn (genitive plural)
Saint Vincent i Grenadynów (genitive plural)
Saint Vincent i Grenadynom (dative plural)
Saint Vincent i Grenadynami (instrumental plural)
Saint Vincent i Grenadynach (locative plural)

Inselstaat in Mittelamerika; St. Vincent und die Grenadinen

Kingstown jest stolicą Saint Vincent i Grenadyn/Saint Vincent i Grenadynów.

Kingstown ist die Hauptstadt von St. Vincent und die Grenadinen.


São Tomé

Hauptstadt von São Tomé und Príncipe; São Tomé

São Tomé jest stolicą Wysp Świętego Tomasza i Książęcej.

São Tomé ist die Hauptstadt São Tomé und Príncipes.


Buenos Aires

Buenos Aires jest stolicą Argentyny.

Buenos Aires ist die Hauptstadt Argentiniens.


jałowiec wirginijski

Wortverbindung aus dem Substantivjałowiec ^(→ pl) „der Wacholder“ und dem Adjektivwirginijski ^(→ pl) „virginisch“ in KNG-Kongruenz

jałowce wirginijskie (nominative plural)
jałowca wirginijskiego (genitive singular)
jałowców wirginijskich (genitive plural)
jałowcowi wirginijskiemu (dative singular)
jałowcom wirginijskim (dative plural)
jałowce wirginijskie (accusative plural)
jałowcem wirginijskim (instrumental singular)
jałowcami wirginijskimi (instrumental plural)
jałowcu wirginijskim (locative singular)
jałowcach wirginijskich (locative plural)
jałowcu wirginijski (vocative singular)
jałowce wirginijskie (vocative plural)

Rotzeder, Virginischer Wacholder (Juniperus virginiana)


La Paz

La Paz jest siedzibą rządu i centrum administracyjnym Boliwii.

La Paz ist der Regierungssitz und das administrative Zentrum Boliviens.


wiąz górski

ˈvʲɔw̃zɨ ˈɡurscɛ

Wortverbindung aus dem Substantivwiąz ^(→ pl) „die Ulme“ und dem Adjektivgórski ^(→ pl) „Berg-“ in KNG-Kongruenz

wiązy górskie (nominative plural)
wiązu górskiego (genitive singular)
wiązów górskich (genitive plural)
wiązowi górskiemu (dative singular)
wiązom górskim (dative plural)
wiązy górskie (accusative plural)
wiązem górskim (instrumental singular)
wiązami górskimi (instrumental plural)
wiązie górskim (locative singular)
wiązach górskich (locative plural)
wiązie górski (vocative singular)
wiązy górskie (vocative plural)


sokół norweski

sɔˈkɔwɨ nɔrˈvɛscɛ

Wortverbindung aus dem Substantivsokół ^(→ pl) „der Falke“ und dem Adjektivnorweski ^(→ pl) „norwegisch“ in KNG-Kongruenz

sokoły norweskie (nominative plural)
sokoła norweskiego (genitive singular)
sokołów norweskich (genitive plural)
sokołowi norweskiemu (dative singular)
sokołom norweskim (dative plural)
sokoła norweskiego (accusative singular)
sokoły norweskie (accusative plural)
sokołem norweskim (instrumental singular)
sokołami norweskimi (instrumental plural)
sokole norweskim (locative singular)
sokołach norweskich (locative plural)
sokole norweski (vocative singular)
sokoły norweskie (vocative plural)


w krótkich abcugach

schnell

umgangssprachlich: schnell, sofort, sogleich, unverzüglich, umgehend

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-w krótkich abcugach.wav

„To mię naprowadza na dokończenie w krótkich abcugach tego szkicu historyi Japonii, który zacząłem.“

Paweł Sapieha: Podróż na wschód Azyi. 1888-1889. 2. Auflage. Księgarnia Gubrynowicza i Schmidta, Lwów 1899 (Wikisource) , Seite 224.

Podróż na wschód Azyi


Wybrzeże Kości Słoniowej

vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕt͡ɕi swɔˈɲɔvɛj

Wybrzeża Kości Słoniowej (genitive singular)
Wybrzeżu Kości Słoniowej (dative singular)
Wybrzeżem Kości Słoniowej (instrumental singular)
Wybrzeżu Kości Słoniowej (locative singular)

Staat in Afrika; Elfenbeinküste, Republik Côte d’Ivoire

Jamusukro jest stolicą, a Abidżan siedzibą rządu Wybrzeża Kości Słoniowej.

Yamoussoukro ist die Hauptstadt und Abidjan der Regierungssitz der Elfenbeinküste.


a capite

a linea

Verlagswesen: auf einer neuen Zeile, vom nächsten Absatz an, von vorn, a linea

Entlehnung aus dem lateinischena ^(→ la) capite ^(→ la)

„Czytał... Wtem chłopak wpadł z kawą i postawił ją przed zaczytanym. Młodzieniec z pośpiechem jednakże zaczął pisać w dalszym ciągu swych ośmnastu wierszy, zacząwszy a capite i od słów ‚Straszny skandal‘, które dwa razy podkreślił.“

Dziennikarz. In: Upominek. Książka zbiorowa na cześć Elizy Orzeszkowej (1866-1891). G. Gebethner i Spółka, Br. Rymowicz, Kraków/Petersburg 1893 (Wikisource) , Seite 380.

Dziennikarz

„Oblicza się w rękopisie ilość liter w wierszu pełnym, to jest nie kończącym się w środku stronicy, ani nie zaczynającym się wcięciem (a capite).“

Michał Arct: Jak powstaje książka. M. Arct, Warszawa 1929 (Wikisource) , Seite 12.

Jak powstaje książka


Boże Narodzenie

ˈbɔʒɛ narɔˈd͡zɛɲɛ

Wortverbindung aus dem Adjektivboży ^(→ pl) ‚göttlich‘ und dem Substantivnarodzenie ^(→ pl) ‚Geburt‘ in KNG-Kongruenz

Bożego Narodzenia (genitive singular)
Bożemu Narodzeniu (dative singular)
Bożym Narodzeniem (instrumental singular)
Bożym Narodzeniu (locative singular)

Boże Narodzenie spędzam z rodziną.

Weihnachten verbringe ich mit meiner Familie.

Życzę wszystkim wesołych świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego Nowego Roku!

Ich wünsche allen fröhliche Weihnachten und ein frohes neues Jahr!


przenieść się na łono Abrahama

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-przenieść się na łono Abrahama.wav

seit dem 16. Jahrhundert bezeugte Redewendung, die auf der Stelle im Lukasevangelium „I stało się, że umarł żebrak, a poniesion był od Aniołów na łono Abrahamowe.“ (Lukas 16,22 EU) beruht

odejść na łono Abrahama (variant)
pójść do Abrahama na piwo (variant colloquial)

sich in Abrahams Schoß begeben, über den Jordan gehen, das Zeitliche segnen, in die ewigen Jagdgründe eingehen, von uns gehen, sterben


odejść na łono Abrahama

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-odejść na łono Abrahama.wav

przenieść się na łono Abrahama (variant)
pójść do Abrahama na piwo (variant colloquial)


pójść do Abrahama na piwo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-pójść do Abrahama na piwo.ogg

odejść na łono Abrahama (variant)
przenieść się na łono Abrahama (variant)

sich in Abrahams Schoß begeben, über den Jordan gehen, das Zeitliche segnen, in die ewigen Jagdgründe eingehen, von uns gehen, sterben; zu Abraham auf ein Bier gehen


agawa amerykańska

Amerikanische Agave

Botanik: Amerikanische Agave, Maguey (Agave americana)

Wortverbindung aus dem Substantivagawa ^(→ pl) ‚Agave‘ und dem Adjektivamerykański ^(→ pl) ‚amerikanisch‘ in KNG-Kongruenz

agawy amerykańskie (nominative plural)
agawy amerykańskiej (genitive singular)
agaw amerykańskich (genitive plural)
agawie amerykańskiej (dative singular)
agawom amerykańskim (dative plural)
agawę amerykańską (accusative singular)
agawy amerykańskie (accusative plural)
agawą amerykańską (instrumental singular)
agawami amerykańskimi (instrumental plural)
agawie amerykańskiej (locative singular)
agawach amerykańskich (locative plural)
agawo amerykańska (vocative singular)
agawy amerykańskie (vocative plural)


a conto

a conto

mit Genitiv, Finanzen, Bankwesen: a conto

Entlehnung aus dem italienischena conto ^(→ it)

„Juno potrzebuje sukni i kapelusza, trzeba dać a conto w handelku, szewca zapłacić, sobie kupić szlafrok i tabakierkę, zapłacić długi tego hultaja, Dianie kupić prezencik — może się uda dojść z nią do ładu.“

„Do tego dochodzą pożyczki na dom, samochód i kupno luksusowych towarów, a część Amerykanów zdecydowała się zadłużyć a conto własnej emerytury.“

Agnieszka Filas, Rafał Boruc: Prestiż na kredyt. In: Wprost. Nummer 47, 21. November 1999, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 30. März 2018) .

„Umawiał się ze znajomymi z urzędów centralnych, chcąc załatwić sprawy, a conto których wziął pieniądze.“

Grzegorz Pawelczyk: Śmierć załatwiacza. In: Wprost. Nummer 16, 22. April 2001, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 30. März 2018) .


agawa pospolita

Wortverbindung aus dem Substantivagawa ^(→ pl) ‚Agave‘ und dem Adjektivpospolity ^(→ pl) ‚gewöhnlich, gemein‘ in KNG-Kongruenz

agawy pospolite (nominative plural)
agawy pospolitej (genitive singular)
agaw pospolitych (genitive plural)
agawie pospolitej (dative singular)
agawom pospolitym (dative plural)
agawę pospolitą (accusative singular)
agawy pospolite (accusative plural)
agawą pospolitą (instrumental singular)
agawami pospolitymi (instrumental plural)
agawie pospolitej (locative singular)
agawach pospolitych (locative plural)
agawo pospolita (vocative singular)
agawy pospolite (vocative plural)


agawa zwyczajna

Wortverbindung aus dem Substantivagawa ^(→ pl) ‚Agave‘ und dem Adjektivzwyczajny ^(→ pl) ‚gewöhnlich‘ in KNG-Kongruenz

agawy zwyczajne (nominative plural)
agawy zwyczajnej (genitive singular)
agaw zwyczajnych (genitive plural)
agawie zwyczajnej (dative singular)
agawom zwyczajnym (dative plural)
agawę zwyczajną (accusative singular)
agawy zwyczajne (accusative plural)
agawą zwyczajną (instrumental singular)
agawami zwyczajnymi (instrumental plural)
agawie zwyczajnej (locative singular)
agawach zwyczajnych (locative plural)
agawo zwyczajna (vocative singular)
agawy zwyczajne (vocative plural)


aloes pałacowy

Wortverbindung aus dem Substantivaloes ^(→ pl) ‚Aloe‘ und dem Adjektivpałacowy ^(→ pl) ‚Palast-, Schloss-‘ in KNG-Kongruenz

aloesy pałacowe (nominative plural)
aloesu pałacowego (genitive singular)
aloesów pałacowych (genitive plural)
aloesowi pałacowemu (dative singular)
aloesom pałacowym (dative plural)
aloesy pałacowe (accusative plural)
aloesem pałacowym (instrumental singular)
aloesami pałacowymi (instrumental plural)
aloesie pałacowym (locative singular)
aloesach pałacowych (locative plural)
aloesie pałacowy (vocative singular)
aloesy pałacowe (vocative plural)


aloes stuletni

alɔˈɛsɨ stuˈlɛtɲɛ

Wortverbindung aus dem Substantivaloes ^(→ pl) ‚Aloe‘ und dem Adjektivstuletni ^(→ pl) ‚hundertjährig‘ in KNG-Kongruenz

aloesy stuletnie (nominative plural)
aloesu stuletniego (genitive singular)
aloesów stuletnich (genitive plural)
aloesowi stuletniemu (dative singular)
aloesom stuletnim (dative plural)
aloesy stuletnie (accusative plural)
aloesem stuletnim (instrumental singular)
aloesami stuletnimi (instrumental plural)
aloesie stuletnim (locative singular)
aloesach stuletnich (locative plural)
aloesie stuletni (vocative singular)
aloesy stuletnie (vocative plural)


aloes wielki

alɔˈɛsɨ ˈvʲɛlcɛ

Wortverbindung aus dem Substantivaloes ^(→ pl) ‚Aloe‘ und dem Adjektivwielki ^(→ pl) ‚groß, riesig‘ in KNG-Kongruenz

aloesy wielkie (nominative plural)
aloesu wielkiego (genitive singular)
aloesów wielkich (genitive plural)
aloesowi wielkiemu (dative singular)
aloesom wielkim (dative plural)
aloesy wielkie (accusative plural)
aloesem wielkim (instrumental singular)
aloesami wielkimi (instrumental plural)
aloesie wielkim (locative singular)
aloesach wielkich (locative plural)
aloesie wielki (vocative singular)
aloesy wielkie (vocative plural)


Port Vila

Port Vila jest stolicą Vanuatu.

Port Vila ist die Hauptstadt von Vanuatu.


na abarot

umgekehrt

umgangssprachlich: umgekehrt, im Gegenteil

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-na abarot.wav

Entlehnung aus dem russischenнаоборот (naoborot^☆) ^(→ ru)


odłożyć coś ad Kalendas Graecas

etwas ad calendas graecas verschieben

etwas auf einen Zeitpunkt verschieben, der niemals eintreten wird

etwas auf den Sankt-Nimmerleins-Tag verschieben


widzieć źdźbło w oku bliźniego, a nie widzieć belki w swoim oku

jemandes kleine Makel sehen, aber nicht seinen eigenen schweren Fehler wahrnehmen

den Splitter im fremden Auge, aber nicht den Balken im eigenen sehen

ˈvʲid͡ʑɛd͡ʑ ʑd͡ʑbwɔ v‿ˈɔku blʲiʑˈɲɛɡɔ a ɲɛ ˈvʲid͡ʑɛd͡ʑ ˈbɛlci f‿ˈsfɔim ˈɔku


Zielone Świątki

Pfingsten

Religion, speziell Christentum: Pfingsten

ʑɛˈlɔnɛ ˈɕfʲɔntci

Wortverbindung aus dem Adjektivzielony ^(→ pl) ‚grün‘ und dem Substantivświątek ^(→ pl) ‚Feiertag‘ im Plural und KNG-Kongruenz

Zielonych Świątków (genitive plural)
Zielonym Świątkom (dative plural)
Zielonymi Świątkami (instrumental plural)
Zielonych Świątkach (locative plural)

Kościół katolicki obchodził w niedzielę 19 maja Zielone Świątki.


ab initio

ab initio

veraltet, gehoben: ab initio, von Anfang an, vom Beginn an

Entlehnung aus dem lateinischenab ^(→ la) initio ^(→ la)


jak nie potrafisz, nie pchaj się na afisz

jak ɲɛ pɔˈtrafʲiʃ ɲɛ pxaj ɕɛ(w̃) na ˈafʲiʃ

wenn man nicht in der Lage ist, etwas zu tun, dann sollte man sich nicht in den Vordergrund drängen


każda potwora znajdzie swego amatora

ˈkaʒda pɔˈtfɔra ˈznajd͡ʑɛ ˈsfɛɡɔ amaˈtɔra

każ·da po·two·ra znaj·dzie swe·go a·ma·to·ra

selbst die hässlichste Person findet jemanden, dem sie gefällt; jeder Hans findet sein Gretchen, auf jeden Topf passt ein Deckel


baba swoje, chłop swoje

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-ThineCupOverfloweth-baba swoje, chłop swoje.wav

baba swoje, czart swoje (variant)
baba swoje, czort swoje (variant)
baba swoje, dziad swoje (variant)

über zwei Personen, die stur ihre Meinung wiederholen, ohne sich einigen zu können; jeder redet seins, jeder macht seins


baba z wozu, koniom lżej

Situation, sich einer Person oder Sache zu entledigen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-baba z wozu, koniom lżej.ogg

in manchen Situation ist es hilfreich/vorteilhaft, sich einer Person oder Sache zu entledigen; ist das Weib vom Wagen, haben die Pferde leichter zu tragen, ist das Weib vom Wagen, haben die Räder leichter zu tragen


nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

ɲɛ ˈmʲawa ˈbaba kwɔˈpɔtu kuˈpʲiwa ˈsɔbʲɛ ˈprɔɕɛ(w̃)

über eine Situation, in der sich jemand den Ärger selbst verursacht hat


moja babka jego babce podawała gruszki w czapce

ˈmɔja ˈbapka ˈjɛɡɔ ˈbapt͡sɛ pɔdaˈvawa ˈɡruʃci f‿ˈt͡ʃapt͡sɛ

mo·ja bab·ka je·go bab·ce po·da·wa·ła grusz·ki w czap·ce

über eine entfernte oder nicht bestehende Verwandtschaft


na bezrybiu i rak ryba

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-na bezrybiu i rak ryba.wav

wenn Mangel an etwas Gewünschtem besteht, muss man sich auch mit dem zufrieden stellen, was vorhanden ist; in der Not frisst der Teufel Fliegen, in der Not schmeckt jedes Brot


bieda z dziećmi, bieda i bez dzieci

ˈbʲɛda z‿ˈd͡ʑɛt͡ɕmʲi ˈbʲɛda i bɛz ˈd͡ʑɛt͡ɕi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-bieda z dziećmi, bieda i bez dzieci.wav

es ist schwer, wenn man Kinder hat, aber auch wenn man keine hat


biednemu zawsze wiatr w oczy wieje

bʲɛdˈnɛmu ˈzafʃɛ wʲatr w‿ˈɔt͡ʃɨ ˈvʲɛjɛ

eine arme Person muss immer mit schwierigen Schicksalsschlägen rechnen; den Armen bläst immer der Wind ins Gesicht, armen Mannes Glück ist dünn gesät


biednemu zawsze wiatr w oczy

bʲɛdˈnɛmu ˈzafʃɛ wʲatr w‿ˈɔt͡ʃɨ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-biednemu zawsze wiatr w oczy.wav

biednemu zawsze wiatr w oczy wieje (variant)


na biednego zawsze psy szczekają

armen Mannes Glück ist dünn gesät

eine arme Person trifft immer ein Unglück; armen Mannes Glück ist dünn gesät

na bʲɛdˈnɛɡɔ ˈzafʃɛ psɨ ʃt͡ʃɛˈkajɔw̃

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-na biednego zawsze psy szczekają.wav

na biednego i psy głośniej szczekają (variant)


na biednego i psy głośniej szczekają

na bʲɛdˈnɛɡɔ i psɨ ˈɡwɔɕɲɛj ʃt͡ʃɛˈkajɔw̃

na biednego zawsze psy szczekają (variant)

na bied·ne·go i psy głoś·niej szcze·ka·ją

eine arme Person trifft ein größeres Unglück als andere Menschen; armen Mannes Glück ist dünn gesät


oszczędnością i pracą ludzie się bogacą

sich regen bringt Segen

durch Sparsamkeit und Arbeit wird man reich; sich regen bringt Segen

ɔʃt͡ʃɛndˈnɔɕt͡ɕɔw̃ i ˈprat͡sɔw̃ ˈlud͡ʑɛ ɕɛ(w̃) bɔˈɡat͡sɔw̃

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-oszczędnością i pracą ludzie się bogacą.wav

o·szczęd·no·ścią i pra·cą lu·dzie się bo·ga·cą


bogatemu to i diabeł dziecko kołysze

bɔɡaˈtɛmu tɔ i ˈdjabɛw ˈd͡ʑɛt͡skɔ kɔˈwɨʃɛ

bogatemu diabeł dziecko kołysze (variant)

bo·ga·te·mu to i dia·beł dziec·ko ko·ły·sze

einem reichen Menschen nützen selbst die Umstände, die anderen schaden; dem Reichen wiegt der Teufel die Kinder


bogatemu diabeł dziecko kołysze

bɔɡaˈtɛmu ˈdjabɛw ˈd͡ʑɛt͡skɔ kɔˈwɨʃɛ

bogatemu to i diabeł dziecko kołysze (variant)


Bóg dał, Bóg wziął

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-Bóg dał, Bóg wziął.wav

aufmunternde Worte nach dem Verlust einer nahestehenden Person; Gott gibt es, Gott nimmt es


jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.ogg

wenn man jemandem etwas Böses getan hat, dann kann man dasselbe von ihm erwarten; wie du mir, so ich dir


jak Pan Bóg dopuści, to i z kija wypuści

jak pan buɡ dɔˈpuɕt͡ɕi tɔ i s‿ˈcija vɨˈpuɕt͡ɕi

gdy Bóg dopuści, to i z kija wypuści (variant)

selbst das, was unmöglich erscheint, kann eintreten


Święty Boże nie pomoże

es gibt keine Rettung mehr

da kann man nichts machen, die Lage ist aussichtslos, es gibt keine Rettung mehr

ˈɕfʲɛntɨ ˈbɔʒɛ ɲɛ pɔˈmɔʒɛ


Panu Bogu świeczkę i diabłu ogarek

ˈpanu ˈbɔɡu ˈɕfʲɛt͡ʃkɛ(w̃) i ˈdjabwu ɔˈɡarɛk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-Panu Bogu świeczkę i diabłu ogarek.wav

Pa·nu Bo·gu świecz·kę i dia·błu o·ga·rek

zwei gegenüberstehenden Parteien zufriedenstellen wollen; den Himmel möchte mancher erben, aber er wills auch nicht mit dem Teufel verderben, zwei Herren dienen, es mit Freund und Feind halten


Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy.wav

Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy (variant)

der Gerechtigkeit wird am Ende immer genüge getan; Gottes Mühlen mahlen langsam, aber trefflich klein, Gottes Mühlen mahlen langsam, aber trefflich fein, Gottes Mühlen mahlen langsam, aber stetig, Gottes Mühlen mahlen langsam


Polak, Węgier - dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki

ˈpɔlaɡ ˈvɛŋɟɛr dva braˈtanci i dɔ ˈʃablʲi i dɔ ˈʃklanci

über die historisch begründete polnisch-ungarische Freundschaft; Pole, Ungar, zwei Brüderlein


kogo Pan Bóg chce ukarać, temu rozum odbiera

ˈkɔɡɔ pan buk xt͡sɛ uˈkarat͡ɕ ˈtɛmu ˈrɔzum ɔdˈbʲɛra

kogo Bóg chce ukrać, temu rozum odbiera (variant)

die größte Strafe für den Menschen ist es, seinen Verstand zu verlieren; wenn Gott jemanden strafen will, nimmt er ihm seinen Verstand


cel uświęca środki

selbst ethisch fragliche Mittel sind gut, um das gewünschte Ergebnis zu erreichen; der Zweck heiligt die Mittel


dla chcącego nie ma nic trudnego

wenn man etwas wirklich will, kann man es auch erreichen; wo ein Wille ist, ist auch ein Weg


czym chata bogata, tym rada

Aufforderung an die Gäste bei Tisch zu essen; was Küche und Kammer erfasst, erwartet den Gast


moja chata z kraja

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-moja chata z kraja.wav

das interessiert mich nicht, das geht mich nichts an, das betrifft mich nicht


chcieć to móc

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-chcieć to móc.wav

wenn man etwas wirklich will, kann man es erreichen; wollen heißt können, man muss nur wollen, wo ein Wille ist, ist auch ein Weg


musztarda po obiedzie

muʃˈtarda pɔ ɔˈbʲɛd͡ʑɛ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-musztarda po obiedzie.wav

über etwas, das verspätet oder nicht mehr aktuell ist und somit nicht mehr benötigt wird; das kommt zu spät, das trifft zu spät ein, das würde jetzt zu spät eintreffen, es ist dafür zu spät, es wäre jetzt dafür zu spät


za Chiny ludowe

um nichts auf der Welt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-za Chiny ludowe.wav

um nichts auf der Welt, nicht um alles auf der Welt, um keinen Preis, unter (gar) keinen Umständen, auf (gar) keinen Fall, keinesfalls, niemals, nie

Nie pójdę tam za Chiny ludowe!


za Chiny

Za Chiny tego nie zrobię!

Das mache ich nicht um alles auf der Welt!


Saint John’s

St. John’s

Für [1] siehe Übersetzungen zu Saint John’s¹

Hauptstadt von Antigua und Barbuda; Saint John’s, St. John’s

Saint John’s jest stolicą Antigui i Barbudy.

Saint John’s ist die Hauptstadt von Antigua und Barbuda.

Urodził się w Saint John’s.


chciwego nie nasycisz

xt͡ɕiˈvɛɡɔ ɲɛ naˈsɨt͡ɕit͡ʃ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-chciwego nie nasycisz.wav

einen Geizhalz kann man nie sättigen, ein Geizhals kann nie genug bekommen


chciwemu nigdy dosyć

xt͡ɕiˈvɛmu ˈɲiɡdɨ ˈdɔsɨt͡ɕ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-chciwemu nigdy dosyć.wav


dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane

dɔˈbrɨmʲi xɛɲˈt͡ɕamʲi ˈpʲɛkwɔ jɛzd vɨbrukɔˈvanɛ

dobrymi chęciami jest wybrukowany przedsionek piekła

dobrymi chęciami piekło brukowane (variant)
dobrymi chęciami piekło wybrukowane (variant)

do·bry·mi chę·cia·mi pie·kło jest wy·bru·ko·wa·ne

gute Vorsätze genügen nicht, es müssen auch Taten folgen; der Weg zur Hölle ist mit guten Vorsätzen gepflastert


dɔˈbrɨmʲi xɛɲˈt͡ɕamʲi jɛzd vɨbrukɔˈvanɨ pʃɛtˈɕɔnɛk ˈpʲɛkwa

do·bry·mi chę·cia·mi jest wy·bru·ko·wa·ny przed·sio·nek pie·kła


nie samym chlebem człowiek żyje

ɲɛ ˈsamɨm ˈxlɛbɛm ˈt͡ʃwɔvʲɛɡ ˈʒɨjɛ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-nie samym chlebem człowiek żyje.wav

der Mensch benötigt nicht nur Nahrung/materielle Güter, sondern auch geistige Werte; der Mensch lebt nicht von Brot allein


chłodno, głodno i do domu daleko

über eine sehr unvorteilhafte Situation, in der alles schlecht läuft; ein Unglück kommt selten allein


od świętej Anki chłodne wieczory i poranki

ɔt ˈɕfʲɛntɛj ˈanci ˈxwɔdnɛ vʲɛˈt͡ʃɔrɨ i pɔˈranci

od świę·tej An·ki chłod·ne wie·czo·ry i po·ran·ki

ab dem Annentag am 26. Juli wird es gewöhnlich kühler; ist Sankt Anna erst vorbei, kommt der Morgen kühl herbei


xwɔp ˈmɔvnɨ a kɔt ˈwɔvnɨ z‿ˈɡwɔdu ɲɛ ˈzɛmrɔw̃

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-chłop mowny a kot łowny z głodu nie zemrą.wav

chłop mow·ny a kot łow·ny z gło·du nie ze·mrą

wenn ein Mann beredt ist und eine Katze jagen kann, werden sie nicht an Hunger sterben


jak xwɔb ˈbabɨ ɲɛ ˈbʲijɛ tɔ jɛj vɔnˈtrɔba ˈɡɲijɛ

ein Mann hat das Recht, seine Frau mit Gewalt zu Gehorsam zu bringen; wenn ein Mann sein Weib nicht schlägt, dann wird ihre Leber faul

„Dzieje się tak dlatego, że w wielu środowiskach w Polsce wciąż panuje przekonanie, że „jak chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije“ i że „jak bije, to kocha“. Te katastrofalne stereotypy utrudniają walkę z przemocą wobec kobiet – kończy Senyszyn.“

Es geschieht so deswegen, weil in vielen Milieus in Polen weiterhin die Überzeugung herrscht, dass „wenn ein Mann sein Weib nicht schlägt, dann wird ihre Leber faul“ und dass „wenn er schlägt, er liebt“. Diese katastrophalen Stereotype erschweren den Kampf gegen die Gewalt gegenüber Frauen – schließt Senyszyn.

mp, onet.pl: Miliard kobiet wyjdzie na ulice? Senyszyn: bo mężczyźni biją kobiety. In: Wprost. 10. Februar 2013, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 26. Dezember 2017) .


jak chłop żony nie bije, to jej wątroba gnije

jak xwɔb ˈʒɔnɨ ɲɛ ˈbʲijɛ tɔ jɛj vɔnˈtrɔba ˈɡɲijɛ

ein Mann hat das Recht, seine Frau mit Gewalt zu Gehorsam zu bringen


Frankfurt nad Menem

Frankfurt

Für [1] siehe Übersetzungen zu Frankfurt am Main¹

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-Frankfurt nad Menem.wav

Frankfurtu nad Menem (genitive singular)
Frankfurtowi nad Menem (dative singular)
Frankfurtem nad Menem (instrumental singular)
Frankfurcie nad Menem (locative singular)
Frankfurcie nad Menem (vocative singular)

Stadt im deutschen Bundesland Hessen; Frankfurt am Main, Frankfurt

Kiedy większość ludzi myśli "Frankfurt", ma na myśli większe miasto Frankfurt nad Menem.

Wenn die meisten Menschen an Frankfurt denken, denken sie an die größere Stadt Frankfurt am Main.


Frankfurt nad Odrą

Frankfurt (Oder)

Für [1] siehe Übersetzungen zu Frankfurt²

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-Frankfurt nad Odrą.wav

Frankfurtu nad Odrą (genitive singular)
Frankfurtowi nad Odrą (dative singular)
Frankfurtem nad Odrą (instrumental singular)
Frankfurcie nad Odrą (locative singular)
Frankfurcie nad Odrą (vocative singular)

Stadt im deutschen Bundesland Brandenburg; Frankfurt, Frankfurt (Oder)

Frankfurt graniczący z Polską jest Frankfurtem nad Odrą.

Das Frankfurt, das an Polen grenzt, ist Frankfurt an der Oder.


nieszczęścia chodzą po ludziach

ɲɛˈʃt͡ʃɛw̃ɕt͡ɕa ˈxɔd͡zɔw̃ pɔ ˈlud͡ʑax

przypadki chodzą po ludziach (variant)
wypadki chodzą po ludziach (variant)

jedem kann ein Unglück zustoßen, Unglücke passieren, Unglücke geschehen


przypadki chodzą po ludziach

nieszczęścia chodzą po ludziach (variant)
wypadki chodzą po ludziach (variant)

alles kann passieren, jedem kann ein Unglück zustoßen, Unglücke passieren, Unglücke geschehen


wypadki chodzą po ludziach

nieszczęścia chodzą po ludziach (variant)
przypadki chodzą po ludziach (variant)


znać pana po cholewach

Verhalten und Aussehen zeugen vom Status einer Person; man kennt den Herrn an seinem Stiefelschaft


poznać pana po cholewach

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-poznać pana po cholewach.wav


ab hinc

von

veraltet, gehoben, zeitlich: von nun an, ab jetzt, von hier an

von

veraltet, gehoben, räumlich: von hier an, von da an

Entlehnung aus dem lateinischenab ^(→ la) hinc ^(→ la)


ab hodierno

ab

veraltet, gehoben: ab heute, von dem heutigen Tag an

Entlehnung aus dem lateinischenab ^(→ la) hodierno ^(→ la)


pójść w sołdaty

Soldat werden

veraltet, Militär: Soldat werden, einberufen werden

„Pomsta na was! Czekajcie! pójdzie Rzepa w sołdaty.“

Henryk Sienkiewicz: Szkice węglem. In: Nowele. Band 4, Gebethner i Wolff, Warszawa 1931 (Wikisource) , Seite 45.

Szkice węglem


wolnoć Tomku w swoim domku

Aussage einer Person, die der Meinung ist, dass man in seinem eigenen Haus ohne Rücksichtnahme auf seine Umgebung alles tun kann, was man will; man ist Herr im eigenen Haus

„Pan Godlewski dochodzi do takiej buty, iż głosi, że nikomu nie wolno się wtrącać do Komitetu kasy, bo „wolnoć Tomku w swoim domku!“ Przysłowie to jest do pewnej granicy słuszne, ale gdy ten „domek“ jest zbudowany za pieniądze społeczne, wtedy zbyt rozpierającego się „Tomka“ bierze się za kark i wyrzuca za drzwi, przy zastosowaniu znanego środka przyśpieszającego…“

Wacław Nałkowski: Ewoe! Jak ci bogowie na sposoby biorą się!. In: Jednostka i ogół. Szkice i krytyki psycho-społeczne. Ursyn Czatowicz, Kraków 1904 (Wikisource) , Seite 184.


Gorzów Wielkopolski

Gorzowa Wielkopolskiego (genitive singular)
Gorzowowi Wielkopolskiemu (dative singular)
Gorzowem Wielkopolskim (instrumental singular)
Gorzowie Wielkopolskim (locative singular)
Gorzowie Wielkopolski (vocative singular)

Stadt in der Woiwodschaft Lebus; Landsberg an der Warthe, Gorzów Wielkopolski

Jego matka urodziła się w Gorzowie Wielkopolskim.

Seine Mutter wurde in Landsberg an der Warthe geboren.


Ruda Śląska

Rudy Śląskiej (genitive singular)
Rudzie Śląskiej (dative singular)
Rudę Śląską (accusative singular)
Rudą Śląską (instrumental singular)
Rudzie Śląskiej (locative singular)
Rudo Śląska (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Schlesien; Ruda Śląska, Ruda

Jego matka urodziła się w Rudzie Śląskiej.

Seine Mutter wurde in Ruda Śląska geboren.


Aleksandrów Kujawski

seit 1867 als Aleksandrów ^(→ pl) und seit 1952 als Aleksandrów Kujawski bezeugt

Aleksandrowa Kujawskiego (genitive singular)
Aleksandrowowi Kujawskiemu (dative singular)
Aleksandrowem Kujawskim (instrumental singular)
Aleksandrowie Kujawskim (locative singular)
Aleksandrowie Kujawski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Aleksandrów Kujawski

Jego żona pochodzi z Aleksandrowa Kujawskiego.

Seine Frau stammt aus Aleksandrów Kujawski.


Aleksandrów Łódzki

seit 1827 als Alexandrow und seit 1980 als Aleksandrów Łódzki bezeugt

Aleksandrowa Łódzkiego (genitive singular)
Aleksandrowowi Łódzkiemu (dative singular)
Aleksandrowem Łódzkim (instrumental singular)
Aleksandrowie Łódzkim (locative singular)
Aleksandrowie Łódzki (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Łódź; Aleksandrów Łódzki

Jej matka pochodzi z Aleksandrowa Łódzkiego.

Ihre Mutter stammt aus Aleksandrów Łódzki.


województwo dolnośląskie

województwa dolnośląskiego (genitive singular)
województwu dolnośląskiemu (dative singular)
województwem dolnośląskim (instrumental singular)
województwie dolnośląskim (locative singular)

Woiwodschaft im Südwesten von Polen; Woiwodschaft Niederschlesien

Jelenia Góra i Żmigród leżą w województwie dolnośląskim.

Jelenia Góra und Żmigród liegen in der Woiwodschaft Niederschlesien.


województwo kujawsko-pomorskie

województwa kujawsko-pomorskiego (genitive singular)
województwu kujawsko-pomorskiemu (dative singular)
województwem kujawsko-pomorskim (instrumental singular)
województwie kujawsko-pomorskim (locative singular)

Woiwodschaft im Norden von Polen; Woiwodschaft Kujawien-Pommern

Grudziądz i Toruń leżą w województwie kujawsko-pomorskim.

Graudenz und Thorn liegen in der Woiwodschaft Kujawien-Pommern.


województwo łódzkie

województwa łódzkiego (genitive singular)
województwu łódzkiemu (dative singular)
województwem łódzkim (instrumental singular)
województwie łódzkim (locative singular)

Woiwodschaft im Zentrum von Polen; Woiwodschaft Łódź

Jego siostra mieszka w województwie łódzkim.

Seine Schwester wohnt in der Woiwodschaft Łódź.


województwo małopolskie

województwa małopolskiego (genitive singular)
województwu małopolskiemu (dative singular)
województwem małopolskim (instrumental singular)
województwie małopolskim (locative singular)

Woiwodschaft im Süden von Polen; Woiwodschaft Kleinpolen

Kraków leży w województwie małopolskim.

Krakau liegt in der Woiwodschaft Kleinpolen.


Brześć Kujawski

Brześcia Kujawskiego (genitive singular)
Brześciowi Kujawskiemu (dative singular)
Brześciem Kujawskim (instrumental singular)
Brześciu Kujawskim (locative singular)
Brześciu Kujawski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Brześć Kujawski

Jej matka urodziła się w Brześciu Kujawskim.

Ihre Mutter wurde in Brześć Kujawski geboren.


Dobrzyń nad Wisłą

ˈdɔbʒɨɲ nad‿ˈvʲiswɔw̃

Dobrzynia nad Wisłą (genitive singular)
Dobrzyniowi nad Wisłą (dative singular)
Dobrzyniem nad Wisłą (instrumental singular)
Dobrzyniu nad Wisłą (locative singular)
Dobrzyniu nad Wisłą (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Dobrzyń nad Wisłą

Jej ojciec urodził się w Dobrzyniu nad Wisłą.

Ihr Vater wurde in Dobrzyń nad Wisłą geboren.


Izbica Kujawska

Izbicy Kujawskiej (genitive singular)
Izbicy Kujawskiej (dative singular)
Izbicę Kujawską (accusative singular)
Izbicą Kujawską (instrumental singular)
Izbicy Kujawskiej (locative singular)
Izbico Kujawska (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Izbica Kujawska

Jej mąż urodził się w Izbicy Kujawskiej.

Ihr Mann wurde in Izbica Kujawska geboren.


Jabłonowo Pomorskie

Jabłonowa Pomorskiego (genitive singular)
Jabłonowu Pomorskiemu (dative singular)
Jabłonowem Pomorskim (instrumental singular)
Jabłonowie Pomorskim (locative singular)

Stadt in der Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Jabłonowo Pomorskie, Jablonowo

Jej rodzice mieszkają w Jabłonowie Pomorskim.

Ihre Eltern wohnen in Jabłonowo Pomorskie.


Janowiec Wielkopolski

Janowca Wielkopolskiego (genitive singular)
Janowcowi Wielkopolskiemu (dative singular)
Janowcem Wielkopolskim (instrumental singular)
Janowcu Wielkopolskim (locative singular)
Janowcu Wielkopolski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Janowiec Wielkopolski, Janowitz

Jej kuzyn mieszka w Janowcu Wielkopolskim.

Ihr Cousin wohnt in Janowiec Wielkopolski.


Kamień Krajeński

Kamienia Krajeńskiego (genitive singular)
Kamieniowi Krajeńskiemu (dative singular)
Kamieniem Krajeńskim (instrumental singular)
Kamieniu Krajeńskim (locative singular)
Kamieniu Krajeński (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Kamień Krajeński

Jego kuzynka mieszka w Kamieniu Krajeńskim.

Seine Cousine wohnt in Kamień Krajeński.


Kowalewo Pomorskie

Kowalewa Pomorskiego (genitive singular)
Kowalewu Pomorskiemu (dative singular)
Kowalewem Pomorskim (instrumental singular)
Kowalewie Pomorskim (locative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Kowalewo Pomorskie, Schönsee

Jego ojciec pochodzi z Kowalewa Pomorskiego.

Sein Vater stammt aus Kowalewo Pomorskie.


Nakło nad Notecią

Nakła nad Notecią (genitive singular)
Nakłu nad Notecią (dative singular)
Nakłem nad Notecią (instrumental singular)
Nakle nad Notecią (locative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Kujawien-Pommern; Nakło nad Notecią, Nakel

Jego rodzice pochodzą z Nakła nad Notecią.

Seine Eltern stammen aus Nakło nad Notecią.


Stargard Szczeciński

Stargardu Szczecińskiego (genitive singular)
Stargardowi Szczecińskiemu (dative singular)
Stargardem Szczecińskim (instrumental singular)
Stargardzie Szczecińskim (locative singular)
Stargardzie Szczeciński (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Westpommern; Stargard Szczeciński, Stargard in Pommern

Jej rodzice mieszkają w Stargardzie Szczecińskim.

Ihre Eltern wohnen in Stargard Szczeciński.


Piotrków Trybunalski

Piotrkowa Trybunalskiego (genitive singular)
Piotrkowowi Trybunalskiemu (dative singular)
Piotrkowem Trybunalskim (instrumental singular)
Piotrkowie Trybunalskim (locative singular)
Piotrkowie Trybunalski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Łódź; Piotrków Trybunalski

Jej kuzyn mieszka w Piotrkowie Trybunalskim.

Ihr Cousin wohnt in Piotrków Trybunalski.


Ostrów Wielkopolski

Ostrowa Wielkopolskiego (genitive singular)
Ostrowowi Wielkopolskiemu (dative singular)
Ostrowem Wielkopolskim (instrumental singular)
Ostrowie Wielkopolskim (locative singular)
Ostrowie Wielkopolski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Großpolen; Ostrów Wielkopolski

Jej ojciec urodził się w Ostrowie Wielkopolskim.

Ihr Vater wurde in Ostrów Wielkopolski geboren.


Ostrowiec Świętokrzyski

ɔˈstrɔvʲɛt͡s ɕfʲɛntɔˈkʃɨsci

Ostrowca Świętokrzyskiego (genitive singular)
Ostrowcowi Świętokrzyskiemu (dative singular)
Ostrowcem Świętokrzyskim (instrumental singular)
Ostrowcu Świętokrzyskim (locative singular)
Ostrowcu Świętokrzyski (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Heiligkreuz; Ostrowiec Świętokrzyski

Jego ciocia mieszka w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Seine Tante wohnt in Ostrowiec Świętokrzyski.


Siemianowice Śląskie

ɕɛmʲanɔˈvʲit͡sɛ ˈɕlɔw̃scɛ

Siemianowic Śląskich (genitive plural)
Siemianowicom Śląskim (dative plural)
Siemianowicami Śląskimi (instrumental plural)
Siemianowicach Śląskich (locative plural)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Schlesien; Siemianowice Śląskie

Jej rodzice pochodzą z Siemianowic Śląskich.

Ihre Eltern stammen aus Siemianowice Śląskie.


Tomaszów Mazowiecki

Tomaszowa Mazowieckiego (genitive singular)
Tomaszowowi Mazowieckiemu (dative singular)
Tomaszowem Mazowieckim (instrumental singular)
Tomaszowie Mazowieckim (locative singular)
Tomaszowie Mazowiecki (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Łódź; Tomaszów Mazowiecki

Jej brat mieszka w Tomaszowie Mazowieckim.

Ihr Bruder wohnt in Tomaszów Mazowiecki.


Kędzierzyn-Koźle

kɛɲˈd͡ʑɛʒɨn ˈkɔʑlɛ

Kędzierzyna-Koźla (genitive singular)
Kędzierzynowi-Koźlu (dative singular)
Kędzierzynem-Koźlem (instrumental singular)
Kędzierzynie-Koźlu (locative singular)
Kędzierzynie-Koźle (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Oppeln; Kędzierzyn-Koźle, Kandrzin-Cosel

Jego rodzice mieszkają w Kędzierzynie-Koźlu.

Seine Eltern wohnen in Kędzierzyn-Koźle.


Stalowa Wola

Stalowej Woli (genitive singular)
Stalowej Woli (dative singular)
Stalową Wolę (accusative singular)
Stalową Wolą (instrumental singular)
Stalowej Woli (locative singular)
Stalowa Wolo (vocative singular)

Stadt in der polnischen Woiwodschaft Vorkapatenland; Stalowa Wola

Jego kuzyn mieszka w Stalowej Woli.


na wschód od

adverbialer Ausdruck, der das Verhältnis zweier Örtlichkeiten bezogen auf die Himmelsrichtung angibt

Warszawa leży na wschód od Poznania.


mniej więcej

mehr oder weniger

mehr oder weniger, mehr oder minder, annäherungsweise, ungefähr, etwa, zirka

mɲɛj ˈvʲɛnt͡sɛj

Zaczęła się ostatnia epoka lodowcowa mniej więcej 12.000 lat temu.

Die letzte Eiszeit begann vor ungefähr 12.000 Jahren.

Przyjdę mniej więcej za godzinę.

To się wydarzyło mniej więcej o której godzinie?

Das ereignete sich etwa um wie viel Uhr?

in größerem oder geringerem Grad/Ausmaß, stärker oder schwächer, mehr oder weniger


cześć

hallo

umgangssprachlich: Begrüßung in inoffiziellen Situationen; hallo

tschüs

umgangssprachlich: Abschiedsgruß in inoffiziellen Situationen; tschüs, tschüss, ciao

Cześć, jak się masz?

Cześć wam wszytkim i do następnego razu!

Tschüss euch allen und bis zum nächsten Mal!


czołem

offizielle Begrüßung in der polnischen Armee


w sobotę

Mistrz świata Sebastian Vettel był w sobotę najszybszy podczas testów Formuły 1 w hiszpańskiej Barcelonie.

Weltmeister Sebastian Vettel war am Samstag im spanischen Barcelona der schnellste während des Formel 1 Tests.

Co można robić w sobotę w Warszawie?

Was kann man samstags in Warschau machen?


Abramowice Prywatne

seit dem 14. Jahrhundert bezeugte Ableitung zu dem PersonennamenAbram zunächst in den Formen Abramowicze / Abrahamowicze / Habramowicze / Abramowycze / Jabramowycze und Abrahamowice und seit dem 18. Jahrhundert in der heutigen Form Abramowice; seit dem Mittelalter gehörte ein Teil des Dorfes zur Pfarrei und der andere zu privaten Eigentümern, woher die seit dem 20. Jahrhundert bezeugten Bezeichnungen Abramowice Kościelne und Abramowice Prywatne herrühren

Abramowic Prywatnych (genitive plural)
Abramowicom Prywatnym (dative plural)
Abramowicami Prywatnymi (instrumental plural)
Abramowicach Prywatnych (locative plural)


Abramowice Kościelne

Abramowic Kościelnych (genitive plural)
Abramowicom Kościelnym (dative plural)
Abramowicami Kościelnymi (instrumental plural)
Abramowicach Kościelnych (locative plural)


Ocean Indyjski

Indik

Für [1] siehe Übersetzungen zu Indischer Ozean¹

Oceanu Indyjskiego (genitive singular)
Oceanowi Indyjskiemu (dative singular)
Oceanem Indyjskim (instrumental singular)
Oceanie Indyjskim (locative singular)
Oceanie Indyjski (vocative singular)


Adżarska Republika Autonomiczna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-Adżarska Republika Autonomiczna.wav

Adżarskiej Republiki Autonomicznej (genitive singular)
Adżarskiej Republice Autonomicznej (dative singular)
Adżarską Republikę Autonomiczną (accusative singular)
Adżarską Republiką Autonomiczną (instrumental singular)
Adżarskiej Republice Autonomicznej (locative singular)
Adżarska Republiko Autonomiczna (vocative singular)

offizielle Bezeichnung von Adscharien; Autonome Republik Adscharien

Batumi jest stolicą Adżarskiej Republiki Autonomicznej.

Batumi ist die Hauptstadt der Autonomen Republik Adscharien.


Adamowa Góra

seit 1827 bezeugt; zugrunde liegen das AdjektivAdamowy ^(→ pl) zu dem PersonennamenAdam ^(→ pl) und das Substantivgóra ^(→ pl)

Adamowej Góry (genitive singular)
Adamowej Górze (dative singular)
Adamową Górę (accusative singular)
Adamową Górą (instrumental singular)
Adamowej Górze (locative singular)
Adamowa Góro (vocative singular)

Dorf in der polnischen Woiwodschaft Masowien; Adamowa Góra

Jej brat mieszka w Adamowej Górze.


milczeć jak głaz

wie ein Grab schweigen

intransitiv: vollkommen schweigen, nichts sagen; wie ein Grab schweigen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-milczeć jak głaz.wav

milczeć jak grób (variant)
milczeć jak kamień (variant)
milczeć jak zaklęty (variant)
milczeć jak zamurowany (variant)


pić bruderszaft

Brüderschaft trinken

mit einem Glas Alkohol die Duzfreundschaft besiegeln; Brüderschaft trinken

„Urządziło się dla oblania nominacji wspaniałą bibkę, piliśmy bruderszaft, całowaliśmy się z dubeltówki, później mówiliśmy z kolegami sobie ty, jednem słowem w moim oddziale panował raj, bywało u nas weselej, niż na maskaradzie.“

Władysław Staninsław Reymont: Fermenty. Powieść. 4. Auflage. Warszawa 1928 (Wikisource) , Seite 216.

Fermenty


całować się z dubeltówki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-całować się z dubeltówki.ogg

sich gegenseitig laut auf beide Wangen küssen

Fermenty


to dla mnie chińszczyzna

es kommt mir spanisch vor

das ist chinesisch für mich, es kommt mir spanisch vor, ich verstehe nur Bahnhof


Alpy Australijskie

Alp Australijskich (genitive plural)
Alpom Australijskim (dative plural)
Alpami Australijskimi (instrumental plural)
Alpach Australijskich (locative plural)

Gebirge in Australien; Australische Alpen


Alpy Południowe

Neuseeländische Alpen

Für [1] siehe Übersetzungen zu Südliche Alpen

Alp Południowych (genitive plural)
Alpom Południowym (dative plural)
Alpami Południowymi (instrumental plural)
Alpach Południowych (locative plural)

Gebirge in Neuseeland; Südliche Alpen, Neuseeländische Alpen


na amen

vollkommen

umgangssprachlich: vollkommen, ganz, vollständig, definitiv, endgültig


jak amen w pacierzu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-jak amen w pacierzu.ogg

ganz gewiss, ganz sicher, ohne Zweifel, so sicher wie das Amen in der Kirche, so sicher wie das Amen im Gebet


dobry wieczór

guten Abend

Gruß zur Begrüßung am Abend; guten Abend

ˈdɔbrɨ ˈvʲɛt͡ʃur

Dobry wieczór!

Dobry wieczór wam wszystkim!

Dobry wiczór, pani dyrektor!


do widzenia

dɔ vʲiˈd͡zɛɲa

Grußformel zum Abschied; auf Wiedersehen, Wiedersehen, auf Wiederschauen, Wiederschauen

Do widzenia!

Do widzenia pani!


do zobaczenia

dɔ zɔbaˈt͡ʃɛɲa

do miłego zobaczenia (variant)
do rychłego zobaczenia (variant)

Do zobaczenia!


co tu się dzieje

die Gesprächsformel dient der Eröffnung von Dialogen zwischen alten Bekannten


ktɔ pɔt cim ˈdɔwci ˈkɔpʲɛ sam v‿ɲɛ ˈfpada

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada.wav

wenn man jemandem schaden möchte, kann man selbst der Leidtragende werden; wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein


Addis Abeby

Genitiv Singular des Substantivs Addis Abeba


Addis Abebie

Dativ Singular des Substantivs Addis Abeba

Lokativ Singular des Substantivs Addis Abeba


Addis Abebę

Akkusativ Singular des Substantivs Addis Abeba


Addis Abebą

Instrumental Singular des Substantivs Addis Abeba


Addis Abebo

Vokativ Singular des Substantivs Addis Abeba


wesołego alleluja

frohe Ostern

Gruß zu Ostern; frohe Ostern, fröhliche Ostern


narobić bigosu

Ärger bereiten, Ärger machen, Mist bauen, Mist machen, Mist verzapfen, Mist produzieren, ein Durcheinander verursachen


przepraszam

Verzeihung

Floskel, mit der man höflich Protest ausdrückt; Verzeihung, Entschuldigung

Höflichkeitsfloskel, mit der man sich an eine Person wendet, die man stört, etwas fragt und/oder etwas bittet; Verzeihung, Entschuldigung, Pardon

Przepraszam, która jest godzina?

Przepraszam, czy to pana pies?

Przepraszam, tego nigdy nie powiedziałam.

Verzeihung, das habe ich niemals gesagt.


dobrego syna nigdy Bóg nie zapomina

dɔˈbrɛɡɔ ˈsɨ̃na ˈɲiɡdɨ ˈbuc ˌɲɛ‿zapɔ̃ˈmʲĩna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-dobrego syna nigdy Bóg nie zapomina.ogg

kto szanuje rodziców, ten ma zapewnioną bożą opiekę

do·bre·go sy·na ni·gdy Bóg nie za·po·mi·na

Gott vergisst keine Person, die sich gut verhält


ale dżez

das ist ja ein Ding

Ausruf der Überraschung, des Erstaunens und/oder der Neugier; das ist ja ein Ding, mein lieber Mann, mein lieber Scholli, krass


ale dżezy

ˈalɛ ˈd͡ʒɛzɨ


bez dżemu

bez dżezu (variant)
bez seksu (variant)
bez sera (variant)

Ona zawsze gada bez dżemu.


bez dżezu

bez dżemu (variant)
bez seksu (variant)
bez sera (variant)

Ona zawsze gada bez dżezu.


dawać dżezu

sich betrinken

umgangssprachlich: große Mengen an Alkohol trinken; sich betrinken, sich besaufen

rasen

umgangssprachlich: sich schnell fortbewegen, rasen

Gas geben

umgangssprachlich: stark beschleunigen, Gas geben

Rauschmittel konsumieren; dröhnen, sich zudröhnen, sich volldröhnen, sich bekiffen


dać dżezu

dad͡ʑ ˈd͡ʒɛzu


agresor komuś się włącza

aˈɡrɛsɔr ˈkɔmuɕ‿ɕɛ ˈvwɔnt͡ʃa

jemand wird aggressiv, jemand wird bereit für eine Schlägerei

„Ludzie mówią: Od początku imprezy awantury szukali. Siedzieli, pili, bawić się spokojnie ludziom nie dali. Wypili za dużo i agresor im się włączył. Ochroniarze im się nie podobali. Zadymę robili. Jednego ochroniarza tak poturbowali, że trafił do szpitala.“

Die Leute sagen: Vom Anfang der Party an haben sie Streit gesucht. Sie haben gesessen, getrunken, sie haben die Leute nicht in Ruhe feiern lassen. Sie haben zu viel getrunken und sie sind aggressiv geworden. Die Türsteher haben ihnen nicht gefallen. Sie haben eine Schlägerei angezettelt. Einen der Türsteher haben sie dermaßen zugerichtet, dass er im Krankenhaus gelandet ist.

Maciej Stańczyk: Chcieli się wyżyć, skatowali na śmierć. In: onet.wiadomości. 10. September 2010, abgerufen am 9. April 2016.


burza w szklance wody

Sturm im Wasserglas

große Aufregung um eine nichtige Angelegenheit; Sturm im Wasserglas

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-burza w szklance wody.ogg

„Tak dalekim dotąd był zawsze p. Narutowicz od wszystkich burz w szklance wody, które szalały i szaleją u nas przy każdem dotknięciu kwestyj międzynarodowych; tak dalekim wydawał mi się on od tego licznego u nas grona zawodowych autorytetów w tej dziedzinie, która należała zawsze do najdrażliwszych i do najbardziej delikatnych spraw dla każdego z rządów Rzeczypospolitej.“

Józef Piłsudski: Wspomnienia o Gabrjelu Narutowiczu. Towarzystwo Wydawnicze „Ignis“, Warszawa 1923 (Wikisource) , Seite 15.

Wspomnienia o Gabrjelu Narutowiczu


czyjeś akcje idą w górę

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈidɔw̃ ˈv‿ɡurɛw̃

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈidɔw̃ ˈv‿ɡurɛ

jemand wird immer mehr geschätzt, jemand hat immer größeres gesellschaftliches Ansehen, jemandem geht es immer besser; jemandes Aktien steigen


czyjeś akcje idą w dół

jemand wird immer weniger geschätzt, jemand hat immer schlechteres gesellschaftliches Ansehen; jemandes Aktien fallen


czyjeś akcje stoją dobrze

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈstɔjɔw̃ ˈdɔbʒɛ

jemand wird geschätzt, jemand genießt gesellschaftliches Ansehen, jemandem geht es gut; jemandes Aktien stehen gut


czyjeś akcje stoją wysoko

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈstɔjɔw̃ vɨˈsɔkɔ


czyjeś akcje stoją nisko

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈstɔjɔw̃ ˈɲiskɔ

jemand wird nicht geschätzt, jemand genießt kein gesellschaftliches Ansehen, jemandem geht es schlecht; jemandes Aktien stehen schlecht


czyjeś akcje stoją źle

ˈt͡ʃɨjɛɕ ˈakt͡sjɛ ˈstɔjɔw̃ ʑlɛ


cicho jak makiem siał

cicho jak makiem posiał (variant)
cicho jak makiem zasiał (variant)
cisza jak makiem siał (variant)
cisza jak makiem posiał (variant)
cisza jak makiem zasiał (variant)

„We wsi Barania-Głowa, w kancelaryi wójta gminy, cicho było jak makiem siał.“

Henryk Sienkiewicz: Szkice węglem. In: Pisma Henryka Sienkiewicza. 3. Auflage. Tom I, Gebethner i Wolff, Warszawa 1884 (Wikisource) , Seite 193.

Szkice węglem


podładować akumulatory

naładować akumulatory (variant)
ładować akumulatory (variant)

sich ausruhen und/oder wieder Lust zur Tätigkeit bekommen; Energie tanken, Kraft tanken, seinen Akku wieder aufladen, seine Batterie aufladen


naładować akumulatory

ładować akumulatory (variant)
podładować akumulatory (variant)

Muszę naładować akumulatory, zanim znowu wrócę do pracy.

Ich muss erst Kraft tanken, ehe ich wieder zur Arbeit gehe.


ładować akumulatory

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-ładować akumulatory.wav

naładować akumulatory (variant)
podładować akumulatory (variant)


w dwójnasób

powiększyć w dwójnasób - um das [o. aufs] Doppelte vergrößern

przyspieszaćw dwójnasób - um das Doppelte beschleunigen

A kiedy gwiazda dnia ukazywała swe ostatnie promienie, przyspieszył jeszcze w dwójnasób, żeby zyskać kilka mórg ziemi więcej. - Und als der Stern des Tages seine letzten Strahlen zeigte, beschleunigte er um das Doppelte, um mehr Land zu gewinnen.

aus der Übersetzung "Bajki filozoficzne" von Helena Sobieraj des Buches "Les Philo-Fables" von Michel Piquemal

W Austrii mamy takie powiedzenie: kto pomaga szybko, pomaga w dwójnasób. - Wir haben in Österreich einen klaren Spruch: Wer rasch hilft, hilft doppelt.

Temat tego sprawozdania jest drażliwy w dwójnasób, tzn. zarówno z politycznego, jak i gospodarczego punktu widzenia. - Das Thema des Berichts ist in zweifacher Hinsicht heikel, sowohl politisch als auch wirtschaftlich.

W czasach kryzysu jest to w dwójnasób prawdziwe. - Dies trifft besonders in Krisenzeiten zu.


przepuścić coś przez alembik

kritisieren

veraltet: etwas der Kritik oder Zensur aussetzen; kritisieren, zensieren

pʃɛˈpuɕt͡ɕit͡ɕ t͡sɔɕ pʃɛz aˈlɛmbʲik


puścić coś na alembik

etwas der Kritik oder Zensur aussetzen; kritiseren, zensieren


alfa i omega

Autorität

übertragen: Person, die sehr viel in einem Fachgebiet weiß; Autorität

das A und O

übertragen: etwas Grundlegendes in einem Gebiet; das A und O

alfy i omegi (nominative plural)
alfy i omegi (genitive singular)
alf i omeg (genitive plural)
alfie i omedze (dative singular)
alfom i omegom (dative plural)
alfę i omegę (accusative singular)
alfy i omegi (accusative plural)
alfą i omegą (instrumental singular)
alfami i omegami (instrumental plural)
alfie i omedze (locative singular)
alfach i omegach (locative plural)
alfo i omego (vocative singular)
alfy i omegi (vocative plural)

Symbol für Christus als der Anfang und das Ende; das Alpha und das Omega


kto żyw

jeder

jede Person, jeder, alle, alles, was Beine hat; wörtlich: wer am Leben ist

jede Person, jeder, alle, alles, was Beine hat; wer am Leben ist

„Burzliwa będzie elekcya — dodał Bajbuza — dlatego kto żyw, a Boga w sercu ma, jechać na nią powinien i stawać w szeregach, bo warchoły nie zaśpią.“

Józef Ignacy Kraszewski: Bajbuza. Powieść historyczna. Czasy Zygmunta III. Tom I, Spółka wydawnicza księgarzy w Warszawie, Kraków 1885 (Wikisource) , Seite 27.

Bajbuza

„Wieczorem zaś, po kolacji, zrobili muzykę w karczmie, na którą, kto żyw i ruchał nogami, pośpieszył, nie bacząc na deszcz ze śniegiem, jaki zaraz o zmierzchu padał.“

Władysław Stanisław Reymont: Chłopi. 6. Auflage. Tom II, Gebethner i Wolff, Warszawa 1925 (Wikisource) , Seite 291.

Chłopi


na żywca

bei lebendigem Leib

umgangssprachlich: ohne Betäubung oder Narkose; bei lebendigem Leib


nigdy nie jest tak źle, żeby nie mogło być gorzej

ˈɲiɡdɨ ɲɛ jɛst taɡ ʑlɛ ˈʒɛbɨ ɲɛ ˈmɔɡwɔ bɨd͡ʑ ˈɡɔʒɛj

in einer schwierigen Situation kann man sich damit trösten, dass es noch schlimmer kommen könnte; es ist niemals so schlecht, dass es nicht schlechter sein könnte


wrócić na łono ojczyzny

ˈvrut͡ɕit͡ɕ na ˈwɔnɔ ɔjˈt͡ʃɨznɨ

„Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem, / (Gdy od płaczącéj matki, pod Twoję opiekę / Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę; / I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu / Iść za wrócone życie podziękować Bogu;) / Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono.“

Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz. Czyli ostatni zajazd na Litwie. Historja szlachecka z r. 1811 i 1812, we dwunastu księgach, wierszem. Alexander Jełowicki, Paris 1834 (Wikisource) , Seite 8.


kłamstwo ma krótkie nogi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-kłamstwo ma krótkie nogi.ogg

Lügen lohnt sich nicht, weil die Wahrheit irgendwann doch herauskommt (wortwörtlich: „eine Lüge hat kurze Beine“)

„Okazuje się, że kłamać można także udając, że wierzymy łgarzom. Jedyna szansa, że na dłuższą metę kłamstwo będzie jednak miało krótkie nogi.“

Es zeigt sich, dass man auch lügen kann, wenn man vorgibt, den Lügnern zu glauben. Die einzige Chance besteht darin, dass auf längere Sicht Lügen dennoch kurze Beine haben werden.

Piotr Nowina-Konopka: Cytat dyplomatyczny - Potęga kłamstwa. In: Wprost. Nummer 7, 16. Februar 2003, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 17. Januar 2020) .

„Jeśli kłamstwo ma krótkie nogi, to propaganda PRL doprawdy zasługuje na miano karzełka.“

Wenn Lügen kurze Beine haben, dann verdient die Propaganda der Volksrepublik Polen wahrlich die Bezeichnung eines Winzlings.

Wiesław Chełminiak: Kiosk uczciwości. In: Wprost. Nummer 37, 15. Dezember 2006, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 17. Januar 2020) .

„Przestrzega jednak, że kłamstwo ma krótkie nogi. Bo na ogół związek zbudowany na oszustwie prędzej czy później musi się skończyć.“

Er warnt jedoch, dass Lügen kurze Beine haben. Denn im Allgemeinen muss eine Beziehung, die auf Betrug errichtet ist, früher oder später enden.

Agata Jankowska: Złapani na dziecko. In: Wprost. Nummer 34, 18. August 2014, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 17. Januar 2020) .


jak kota nie ma, myszy biegają

wenn die Katze aus dem Haus ist, tanzen die Mäuse auf dem Tisch

gdy kota nie ma, myszy biegają (variant)
jak kota nie ma, to myszy biegają (variant)

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, laufen die Mäuse herum“)


jak kota nie ma, to myszy biegają

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, dann laufen die Mäuse herum“)


jak kota nie ma, myszy harcują

gdy kota nie ma, myszy harcują (variant)
jak kota nie ma, to myszy harcują (variant)

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, toben/tollen die Mäuse herum“)


jak kota nie ma, to myszy harcują

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, dann toben/tollen die Mäuse herum“)


jak kota nie ma, myszy tańcują

gdy kota nie ma, myszy tańcują (variant)
jak kota nie ma, to myszy tańcują (variant)

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, tanzen die Mäuse“)


jak kota nie ma, to myszy tańcują

bei fehlender Aufsicht nutzen manche die Situation aus, indem sie sich unbekümmert Dinge erlauben, die sonst nicht geduldet würden, indem sie sich Freiheiten herausnehmen, die ihnen sonst nicht zustehen (wortwörtlich: „wenn die Katze nicht da ist, dann tanzen die Mäuse“)


kropla w morzu

kropla w morzu potrzeb (variant)
kropli w morzu (genitive singular)
kropli w morzu (dative singular)
kroplę w morzu (accusative singular)
kroplą w morzu (instrumental singular)
kropli w morzu (locative singular)
kroplo w morzu (vocative singular)

eine verschwindend geringe Menge, etwas, das nicht ausreichend; ein Tropfen auf den heißen Stein

„— Dziesięć tysięcy rubli — ciągnął Wokulski — jest to fundament dobrobytu dla dwudziestu rodzin, conajmniej...  — Kropla w morzu — mruknął jeden z kupców.“

Bolesław Prus: Lalka. Tom I, Gebethner i Wolff, Warszawa 1890 (Wikisource) , Seite 304.

Lalka

„Rozłucki i Wolski nie byli nędzarzami, zaoszczędziwszy nieco w Ameryce, Bezmian zarabiał na podróż i życie swemi korektami, lecz było to wszystko kroplą w morzu.“

Stefan Żeromski: Uroda życia. 2. Auflage. Tom II, Spółka Nakładowa „Książka”, Kraków 1920 (Wikisource) , Seite 206.

Uroda życia


uderzać w konkury

umwerben

veraltet: jemanden umwerben, jemandem den Hof machen, auf die Freite gehen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-uderzać w konkury.wav

Marcin uderza w konkury do pięknej Madlen.

Marcin macht der schönen Madlen den Hof.


króla Popiela myszy zjadły

das Sprichwort resultiert aus einer polnischen Legende über den König Popiel

Króla Popiela myszy zjadły – żarówka się przepaliła.


witaj

sei gegrüßt

Begrüßung einer bekannten Person; sei gegrüßt, grüß dich, hallo, willkommen


chwała Bogu

„Chwała Bogu, że teraz jeśli nasza młodzież / Wyjeżdża za granicę, to już nie po odzież, / Nie szukać prawodawstwa w drukarskich kramarniach, / Lub wymowy uczyć się w paryskich kawiarniach.“

Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz. Czyli ostatni zajazd na Litwie. Historja szlachecka z r. 1811 i 1812, we dwunastu księgach, wierszem. Alexander Jełowicki, Paris 1834 (Wikisource) , Seite 30.


w całej ozdobie

f‿ˈt͡sawɛj ɔzˈdɔbʲɛ

„Dziś piękność twą w całéj ozdobie / Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.“

Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz. Czyli ostatni zajazd na Litwie. Historja szlachecka z r. 1811 i 1812, we dwunastu księgach, wierszem. Alexander Jełowicki, Paris 1834 (Wikisource) , Seite 7.


trafiło się ślepej kurze ziarno

Auch ein erfolgloser Mensch kann durch Zufall Erfolg haben

auch ein blindes Huhn findet mal ein Korn

even a blind pig can find an acorn once in a while

också en blind höna finner ibland ett korn

traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ

trafiło się jak ślepej kurze ziarno (variant)

„Nasza drużyna piłkarska zdobyła bramkę!.“ — „Pierwszy raz w historii. Trafiło się ślepej kurze ziarno.“

„Unsere Fußballmannschaft hat ein Tor geschossen!“. — „Das erste Mal überhaupt. Auch ein blindes Huhn findet mal ein Korn.“


wszystkie drogi prowadzą do Rzymu

lahat ng daan ay magdadala sa'yo sa Roma

ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvad͡zɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu

es gibt mehrere Möglichkeiten, eine Aufgabe zu erledigen – nicht nur eine

„Kolega obliczył pole trójkąta wykorzystując wzór Herona“ — „Jak widzisz, wszystkie drogi prowadzą do Rzymu.“

„Ein Kollege berechnete die Fläche eines Dreiecks mit Hilfe der Heron-Formel“ - "Wie du siehst, alle Wege führen nach Rom“.


wszystko jedno

ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ

es macht keinen Unterschied; gleichviel, ganz egal, völlig egal, ganz gleich, das ist Jacke wie Hose

„Oblały ją, napełniły całą, taka wzgarda dla wszystkiego, taka niewiara we wszystko, takie uczucie lekceważącego pomiatania wszystkiem i samą sobą, że u końca rozmyślań mówiła sobie: ›Wszystko jedno!‹ Splotła i silnie zacisnęła u piersi ręce, głowę nieco pochyliła i myślała: ›Wszystko jedno, wszystko jedno!‹“

Eliza Orzeszkowa: Argonauci. Tom II, Gebethner i Wolff, Warszawa 1900 (Wikisource) , Seite 17.

Argonauci


jeden diabeł

gleichviel

es macht keinen Unterschied, da beides schlecht ist; gleichviel, ganz egal, völlig egal, ganz gleich, das ist Jacke wie Hose

„I głupcy, i mądrale — jeden diabeł! — twardo powiedział Mikołaj.“

Maksim Gorki: Matka. Spółdzielnia Wydawnicza »Książka«, Łódź 1946 (Originaltitel: Мать, übersetzt von Halina Górska) (Wikisource) , Seite 122.

Matka


wsio ryba

es macht keinen Unterschied; schnurzegal, schnurzpiepe, schnurzpiepegal, Jacke wie Hose sein

„Mnie tak naprawdę wsio ryba“

Magdalena Rigamonti: Mnie tak naprawdę wsio ryba. In: Wprost. 22. April 2012, ISSN 0209-1747 (URL, abgerufen am 4. Juni 2024) .


pal licho

pal diabli (variant)
pal sześć (variant)

„Tylko prosiłbym pięknie o parę bułek i o cokolwiek do bułek. Tak skromne żądanie losy prędzej czy później niezawodnie spełnić raczą, ale dziś to już nic z tego nie będzie. Pal licho! Gorsza sprawa, że wczoraj wszyściuteńką naftę wypaliłem, a nie jestem przecie rysiem, abym w ciemnościach...“

Eliza Orzeszkowa: Daleko. In: Iskry. Tom I, Warszawa 1907 (Wikisource) , Seite 18–19.

Daleko


pal sześć

pal diabli (variant)
pal licho (variant)

„Nie chce pani? dobrze! To pal sześć,.. niech się dzieje co chce, ale ja się jutro wynoszę i będzie mnie pani widziała tak, jak swoje ucho.“

Gabriela Zapolska: Ich czworo. In: Utwory dramatyczne. Tom IV, Lwów/Warszawa/Poznań/Kraków/Lublin 1923 (Wikisource) , Seite 227.

Ich czworo


pal diabli

„Lazło się, skakało, ślizgało, zapadało, darło odzienie, kaleczyło nogi i ręce, póki było można, — ale nec Hercules contra plures: pal diabli, pani Eugenio, smarujemy do lasu z tego wąwozu!“

Jan Rzewnicki: Moje przygody w Tatrach. Księgarnia F. Hoesicka, Warszawa 1938 (Wikisource) , Seite 229.

Moje przygody w Tatrach