მიწა

Land

kein Plural: die nicht von Meer bedeckte Erdoberfläche

Land

abgrenzbares, historisch oder natürlich zusammengehöriges Gebiet

mits'a (transcription)
mica (transcription)
miza (transcription)

ზოგიერთი კუ მხოლოდ მიწაზე ცხოვრობს.

მიწა მთლიანად გამომშრალია, იქ აღარაფერი იზრდება.

Das Land ist ganz ausgetrocknet, dort wächst kaum noch etwas.

აქ ყველა მიწა ეკლესიას ეკუთვნის.

ტაო ისტორიულად ქართული მიწაა, მაგრამ დღეს თურქეთს ეკუთვნის.

Historisch war Tao georgisches Land, heute gehört es aber zur Türkei.


პური

Brot

aus hauptsächlich Mehl, Wasser und Salz gebackenes Nahrungsmittel

p'uri (transcription)
puri (transcription)
puri (transcription)

დღეს უფუარი პური გამოვაცხე.

Heute habe ich ein ungesäuertes Brot gebacken.

პური უმნიშვნელოვანესი მარცვლეულია.

Der Weizen ist das bedeutendste Getreide.


გვირაბი

gvirabi (transcription)
gvirabi (transcription)
gwirabi (transcription)

längere Unterführung, Durchbruch durch Bergmassive oder unter bebauten Flächen oder Gewässern für Verkehrswege

ალპების ჩრდილოეთით გერმანიაში რკინიგზის მშენებლობის ეპოქაში მხოლოდ ოთხი გვირაბი იყო.

Nördlich der Alpen gab es in Deutschland vor dem Zeitalter des Eisenbahnbaus nur vier Tunnel.


ხიდი

Brücke

künstlicher Weg zur Überquerung eines Hindernisses

Brücke

übertragen: die Verbindung über eine Trennung

Brücke

festsitzender Zahnersatz, der in einem Lückengebiss einen oder mehrere fehlende Zähne ersetzt

khidi (transcription)
xidi (transcription)
chidi (transcription)

ქალაქში არის ერთი ხიდი მდინარეზე.

In der Stadt gibt es eine Brücke über den Fluss.

იქნებ ჯერ კიდევ შეგვიძლია გადამტერებულ მხარეებს შორის ხიდის გადება.

Vielleicht können wir doch noch zwischen den verfeindeten Parteien eine Brücke schlagen.

საქართველო არის ხიდი ევროპულ და აზიურ კულტურას შორის.

Georgien ist eine Brüke zwischen den europäischen und asiatischen Kulturen.

თქვენ კბილი არ გაქვთ. თქვენ ხიდი გჭირდებათ.

Ihnen fehlt ein Zahn. Sie brauchen eine Brücke.


მგზავრი

Passagier

jemand, der ein Verkehrsmittel benutzt, ohne es selbst zu steuern

mgzavri (transcription)
mgzavri (transcription)
mgsawri (transcription)

ყოველმა მგზავრმა მგზავრობის დაწყებამდე უნდა აიღოს ბილეთი.

Jeder Passagier muss vor Beginn der Reise eine Fahrkarte lösen


ცეპელინი

tsep'elini (transcription)
cʼepelini (transcription)
zepelini (transcription)

პირველ მსოფლიო ომში ცეპელინები ინგლისელი სამოქალაქო მოსახლეობის დასაბომბად გამოიყენეს.

Im Ersten Weltkrieg wurden Zeppeline zur Bombardierung der englischen Zivilbevölkerung eingesetzt.


ატომი

Atom

kleinstes, nicht mehr chemisch weiter teilbares Teilchen mit ausgeglichener elektrischer Ladung

at'omi (transcription)
atomi (transcription)
atomi (transcription)

ძალიან მცირეს ზომის გამო ცალკეულ ატომთა აღქმა უძლიერესი სინათლის მიკროსკოპებითაც კი შეუძლებელია.

Aufgrund ihrer extrem geringen Größe sind einzelne Atome selbst mit den stärksten Lichtmikroskopen nicht zu erkennen


უნარი

Fähigkeit

der angeborene und erworbene Zustand, zu etwas imstande zu sein

Fertigkeit

(erworbene) Fähigkeit, etwas Bestimmtes zu können

Talent

die außerordentliche Begabung einer Person in einem bestimmten Gebiet

unari (transcription)
unari (transcription)
unari (transcription)

პროფესიულ ცხოვრებაში საჭიროა გარკვეული უნარების ფლობა.

Im Berufsleben muss man über bestimmte Fähigkeiten verfügen.

უნარის შეძენა მხოლოდ ნიჭზე კი არაა დამოკიდებული, არამედ ვარჯიშზეც.

Der Erwerb einer Fertigkeit ist nicht ausschließlich von Begabungen abhängig, sondern von Übung.

მე ყოველგვარი უნარების გარეშე მოვევინე ქვეყანას.


ქაღალდი

Papier

veraltet: offizielles Dokument, Schriftsatz, Ausweis, Bescheinigung

Karte

veraltet: Spielkarte; Karte, die in einem Spiel eine bestimmte Information und/oder Bedeutung trägt

kaghaldi (transcription)
kʼaḡaldi (transcription)
kaghaldi (transcription)

dünnes, in Form von Blättern vorliegendes, organisches Material, das in der Regel aus einem geleimten Brei von Pflanzenfasern hergestellt wird und den verschiedensten Zwecken dient

როდის დამზადდა პირველი ქაღალდი არაბულ სამყაროში, სადავოა.

Wann genau das erste Papier in der arabischen Welt produziert wurde, ist umstritten.


კრამიტი

Dachziegel

Bauteil, meist aus gebranntem Ton, zum Eindecken von Dächern

k'ramit'i (transcription)
kramiti (transcription)
kramiti (transcription)

ზუსტად როდის და ვინ გამოიგონა თიხისგან გამომწვარი კრამიტი, უცნობია.

Wann genau und von wem der aus Ton gebrannte Dachziegel erfunden wurde, ist unbekannt.


ყავადანი

Kaffeekanne

Behälter, in dem Kaffee zubereitet, warmgehalten, transportiert und serviert werden kann

q'avadani (transcription)
qavadani (transcription)
qavadani (transcription)

ყავადანი ჩაისთვის არ უნდა გამოიყენო.

Man sollte eine Kaffeekanne nicht für Tee benutzen.


ჩაიდანი

chaidani (transcription)
č’aidani (transcription)
tschaidani (transcription)

Kanne, in der Tee oder Kräuteraufgüsse zubereitet und warmgehalten werden und die zum Servieren dieser Art von Aufgüssen dient

ჩაიდნები არსებობს სხვადასხვა ფერის, ფორმისა და ზომისა.

Teekannen gibt es in verschiedensten Farben, Formen und Größen.


კირქვა

k'irkva (transcription)
kirkʼva (transcription)
kirkwa (transcription)

äußerst variables, überwiegend aus Calciumcarbonat bestehendes Sedimentgestein mit großer Bedeutung für die Bauindustrie

კირქვა კონტინენტებსა და შელფებზე ძალიან ფართოდ გავრცეებული ქვაა.

Kalksteine sind auf den Kontinenten und Schelfen sehr weit verbreitete Gesteine


სითხე

sitkhe (transcription)
sitxe (transcription)
sitche (transcription)

Materie in einem Aggregatzustand, in dem die Anordnung der Moleküle verschiebbar (im Gegensatz zum Festkörper nicht starr), die Abstände einzelner Moleküle zueinander aber nur gering (im Gegensatz zum Gas nicht stark) veränderlich ist

წყალი სითხეა.

ზრდასრულმა ადამიანმა დღეში ორი ლიტრი სითხე უნდა დალიოს.

Ein erwachsener Mensch soll täglich zwei Liter Flüssigkeit trinken.


სანთელი

Kerze

Leuchtmittel mit offener Flamme; bestehend aus Wachs

Wachs

Wachs; Ester aus Fettsäuren und langkettigen Alkoholen

santeli (transcription)
santʼeli (transcription)
santeli (transcription)

სანთლის ანთება მნიშვნელოვანია არაერთი კულტურის რწმენა-წარმოდგენებში.

Das Anzünden einer Kerze ist in den Glaubensvorstellungen vieler Kulturen bedeutsam.

თქმულების მიხედვით, დედალოსმა, იკაროსის მამამ, თავისთვის და თავისი ვაჟისთვის მკლავებზე ფრთების დასამაგრებლად სანთელი გამოიყენა.

Nach der Sage verwendete Daidalos, der Vater des Ikaros, Wachs, um sich und seinem Sohn Federn an den Armen zu befestigen.


ცვილი

tsvili (transcription)
cʼvili (transcription)
zwili (transcription)

თქმულების მიხედვით, დედალოსმა, იკაროსის მამამ, თავისთვის და თავისი ვაჟისთვის მკლავებზე ფრთების დასამაგრებლად ცვილი გამოიყენა.


დედა

Mutter

weiblicher Elternteil; eine Frau, welche Kinder geboren hat

Mutter

Anfang, Quelle, Ursprung von etwas Bestimmten

Mutter

etwas heimisches oder geliebtes wie eine eigene Mutter

deda (transcription)
deda (transcription)
deda (transcription)
დედიკო (diminutive)
დედილო (diminutive)
დედი (diminutive)

weibliches Elternteil; eine Frau, welche Kinder geboren hat

იგი ორი შვილის დედაა.

erwachsener, weiblicher Mensch, eine Frau

კერვა დედათა საქმეა.

„დედის წინ მორბენალ კვიცს მგელი შეჭამსო.“

Ein vor Mutter laufendes Fohlen wird von einem Wolf gegessen. (Sprichwort)

სიზარმაცე და უსაქმურობა დედაა ყოველგვარი უბედურებისაო.

Faulheit und Langeweile sind die Mutter allen Unglücks.

გამეორება ცოდნის დედაა.

Wiederholung ist die Mutter des Wissens.

ein von den Spielteilnehmern gewählter Leiter oder Leiterin eines Kinderspieles

ბავშვებო, მოდით, მე ვიქნები დედა!

Kinder, lasst mich eine Mutter (Leiter des Spieles) sein!

ქართული ენა ქართველთა დედა ენაა.

Die georgische Sprache ist die Muttersprache der Georgier.

Anrede von Würdenträgerinnen in Religionen

დედა ტერეზა დედათა ორდენის წევრი და მშვიდობის ნობელიანტი იყო.

Mutter Theresa war Ordensschwester und Friedensnobelpreisträgerin.

ახალი შუამთა ქართული დედათა მონასტერია.

Das Neue Schuamta ist ein georgisches Nonnenkloster.


დედიკო

dedik'o (transcription)
dediko (transcription)
dediko (transcription)

მე მიყვარს ჩემი დედიკო.


გიტარა

Gitarre

ein populäres Zupfinstrument mit vier bis zwölf Saiten

git'ara (transcription)
gitara (transcription)
gitara (transcription)

გიტარა სამი სხვადასხვა ნაწილისაგან შედგება: ყელი, თავი და სხეული.

Eine Gitarre ist in drei verschiedene Teile untergliedert: Hals, Kopf und Korpus.


შესავალი

Einleitung

am Beginn befindlicher, in der Regel eigenständiger Teil eines Schriftstückes oder Werkes

shesavali (transcription)
šesavali (transcription)
schessawali (transcription)

მკითხველი შესავალშივე ეჯახება დარგობრივ ცნებებს.

Schon in der Einleitung wird der Leser mit Fachbegriffen konfrontiert.

Öffnung zum Betreten eines begrenzten Bereiches, z. B. eines Gebäudes

„ეს უთხრა ერთ ბერს სახლთუხუცესმა და შესავალი უჩვენა კარი“.

Dies sagte der Haushälter zu einem der Mönche und zeigte ihm den Eingang.

das Geld, das jemand in einem bestimmten Zeitraum bekommt, meist als Lohn, Gehalt oder als Gewinn aus Geschäften

შესავალი ხშირად განათლებაზეა დამოკიდებული.

Das Einkommen hängt oft von der Ausbildung ab.


შესასვლელი

shesasvleli (transcription)
šesasvleli (transcription)
schessaswleli (transcription)

შე·სასვ·ლე·ლი

Öffnung zum Betreten eines begrenzten Bereiches (z. B. eines Gebäudes), insbesondere aus der Perspektive derjenigen Person, die sich außerhalb dieses Bereiches befindet

შესასვლელი მარცხნივაა.

მე შესასვლელში ვიდექი და მას ვუყურებდი.


შემოსასვლელი

ʃɛmɔsɑsvlɛlɪ

shemosasvleli (transcription)
šemosasvleli (transcription)
schemossaswleli (transcription)

შე·მო·სასვ·ლე·ლი

Öffnung zum Betreten eines begrenzten Bereiches (zum Beispiel eines Gebäudes) aus der Perspektive derjenigen Person, die sich innerhalb dieses Bereiches befindet

შემოსასვლელი მარცხნივაა.

მე შემოსასვლელში ვიდექი და მას ვუყურებდი.


გოგო

gogo (transcription)
gogo (transcription)
gogo (transcription)
გოგონა (affective)

ჩემს ნაცნობს პატარა გოგო შეეძინა.

Meine Bekannte hat ein kleines Mädchen bekommen.

არც ერთ გოგოს არ აწყენინო და გახსოვდეს, რომ დედაშენიც გოგო იყო.

„Thue keinem Mädchen Leides, und denke, daß deine Mutter auch ein Mädchen gewesen ist“

გოგო ახლა ოთახს ალაგებს.


გოგონა

gogona (transcription)
gogona (transcription)
gogona (transcription)

Koseform zu გოგო; kleines Mädchen oder junge Frau

ჩემს ნაცნობს პატარა გოგონა შეეძინა.


ენა

Sprache

Art der Sprachverwendung: Rede, Sprechweise, Schreibweise, Stil

Zunge

bewegliche Lasche in der Mitte des Schuhs

ena (transcription)
ena (transcription)
ena (transcription)

das bewegliche Organ im Mund, mit dem man schmeckt, schleckt, leckt, die Nahrung hin und her schiebt und spricht

ჭამისას ენაზე იკბინა.

Beim Essen hat er sich auf die Zunge gebissen.

das Vermögen, die allgemeine Fähigkeit zu sprechen, sich zu verständigen; der Informationsträger mündlicher oder schriftlicher Kommunikation

მან მხოლოდ სამი წლისამ აიდგა ენა.

Er begann erst mit 3 Jahren zu sprechen. (im genauen Wortlaut: Er ließ die seine Zunge/Sprache erst mit 3 Jahren aufstehen).

ჩემი ენის შესაძლებლობის საზღვრები ჩემი სამყაროს საზღვრებს ნიშნავს.

Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt.

ein System von Einheiten und Regeln, das den Mitgliedern einer Sprachgemeinschaft als Mittel der Verständigung dient

მე ბევრ ენაზე ვსაუბრობ.

eine Varietät von [3], fachlich, regional, sozial, … bedingt

სხვადასხვა სოციალური ჯგუფებსა თუ ფენებს თავიანთი საკუთარი ენა აქვთ.

Die verschiedenen sozialen Gruppen oder Schichten haben ihre jeweils eigene Sprache.

რადგან იურიდიული ენა პრაქტიკის ანდა ინსტიტუციების ენაა, მისთვის დამახასიათებელია დარგობრივი სიტყვების დიდი ოდენობა.

Da die juristische Sprache eine Praxis- bzw. Institutionensprache ist, ist sie gekennzeichnet durch einen erhöhten Anteil an Fachwörtern.

ამ წიგნის ენა ჩემთვის ძალიან უხეშია.

Die Sprache in diesem Buch ist mir zu deftig.

კომპიუტერული პროგრამის დასაწერად ენები გამოიყენება.

(Programmier)sprachen werden verwendet, um Computerprogramme zu schreiben.

in eine Glocke gehängter am Ende verdickter Eisenstab, der beim Schwingen den Schlagring in der Glocke berührt

ზარის ენა უნდა შეკეთებულიყო.

Der Klöppel der Glocke musste repariert werden.

ჩემს ფეხსაცმელს ენა არ აქვს.

eine helle, gelb-rote oder bläuliche Lichterscheinung, die bei Verbrennungsvorgängen entsteht

პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი ცეცხლის ენებში იყო გახვეული.

Kathedrale Notre-Dame de Paris stand in Flammen.


ენა

ენას დეპარტამენტს სახელი მდინარე ენას მიხედვით ეწოდა.

Das Département Aisne ist nach dem Fluss Aisne benannt.

Département in Frankreich; Aisne, Département Aisne


მჟავა

Säure

Chemie: chemische Verbindung, die im Zuge einer Säure-Base-Reaktion Protonen abgeben kann

mzhava (transcription)
mžava (transcription)
mshava (transcription)

უძველესი ცნობილი მჟავა ძმარია.


მამა

Mann

veraltet: erwachsener, männlicher Mensch

Vater

Biologie: Partner der Muttertier bei der Zeugung von Nachwuchs

mama (transcription)
mama (transcription)
mama (transcription)

დავითი დემეტრეს მამაა.

ძველად მამები და დედები ერთად არ ჭამდნენ პურს.

Früher aßen Männer und Frauen nicht zusammen.

ეს ულაყი მრავალი წარმატებული დოღის ცხენის მამაა.

Dieser Hengst ist der Vater dutzender erfolgreicher Rennpferde.

ამას ვფიცავარ ჩვენი მამების ფერფლთან.

Das schwöre ich bei der Asche unserer Väter.

მამაო ჩვენო, რომელი ხარ ცათა შინა, წმინდა იყოს სახელი შენი.

Vater unser im Himmel, geheiligt werde Dein Name.

მამა გიორგი მარჯვენა გასასვლელთან იცდის.

Der Vater Giorgi wartet am rechten Ausgang.


ზვიგენი

Haifisch

im Meer lebender Raubfisch (Überordnung Selachii) aus der Klasse der Knorpelfische

zvigeni (transcription)
zvigeni (transcription)
swigeni (transcription)

ბევრი ზვიგენი ცოცხლადმშობია.


ხელი

Hand

Anatomie: Greiforgan bei Menschen und Affen

Arm

Anatomie: obere Extremität, Arm und Hand zusammen

Satz

Satz mehrerer zusammengehöriger Gegenstände

Partie

Durchlauf eines Spiels oder Sportwettkampfes

Handschrift

spezielle Ausprägung der handgeschrieben Schrift einer bestimmten Person

kheli (transcription)
xeli (transcription)
cheli (transcription)

ისე ბნელოდა, რომ თვალის წინ ხელს ვერ დაინახავდი.

Es war so dunkel, dass man die Hand nicht vor den Augen sehen konnte.

მას ასეთი გრძელი ხელები არ აქვს.

derjenige Teil eines Gegenstandes, der dafür vorgesehen ist, dass man ihn ergreift, wenn man den Gegenstand benutzt

ქვაბის ხელი მოტეხილია.

Der Griff des Kochtopfes ist abgebrochen.

ერთი ხელი ჭურჭელი ვიყიდე.

Ich habe einen Satz Geschirre eingekauft.

მათ ერთი ხელი ჭადრაკი ითამაშეს.

ჩემს საკუთარ ხელს ვერ ვკითხულობ.

Ich kann meine eigene Handschrift nicht lesen.


ლაქა

Fleck

Stelle, die verschmutzt (und schlecht) ist

laka (transcription)
lakʼa (transcription)
laka (transcription)

მისი უახლესი ნამუშევარი არის ლურჯად დაზოლილი წვიმის წყლის რეზერვუარი სამი ვარდისფერი ლაქით.

Sein neuestes Kunstwerk ist eine blau gestrichene Regentonne mit drei rosafarbenen Flecken.

ჩემს კაბას ლაქა აქვს და უნდა გაირეცხოს.

Mein Kleid hat einen Fleck und muss gewaschen werden.


ჭუჭყი

Schmutz

Schmutz, Unsauberkeit, feuchter Dreck, Staub

t͡ʃʼʊt͡ʃʼqʼɪ

ch'uch'q'i (transcription)
čučqi (transcription)
tschutschqi (transcription)

თუ რა არის ჭუჭყი, კონტექსტზეა დამოკიდებული. მაგალითად, მიწა ან ქვიშა ხალიჩაზე, როგორც წესი, ჭუჭყად ითვლება, მიწა ყვავილების ბაღში ანდა ქვიშა სანაპიროზე კი — არა.

Was Schmutz ist, hängt vom Kontext ab. So wird Erde oder Sand auf einem Teppich in der Regel als Schmutz angesehen, Erde im Blumenbeet oder Sand am Sandstrand aber nicht.


ლუდი

Bier

Gastronomie: aus Hopfen, Malz und Wasser gebrautes (meistens) alkoholisches Getränk

ludi (transcription)
ludi (transcription)
ludi (transcription)

გერმანული სიწმინდის კანონი გერმანული ლუდის ხარისხის საფუძველია.

Das deutsche Reinheitsgebot ist die Basis für die Qualität der deutschen Biere.


ცხვირი

Nase

ein Geruchs- und Atmungsorgan in der Mitte des Gesichts

tskhviri (transcription)
cʼxviri (transcription)
zchwiri (transcription)

მე ცხვირით ვსუნთქავ.

ein hervorstehender, herausragender Teil von etwas (zum Beispiel eines Berges)

ჩვენს წინაპრებს ყოველი მთის ცხვირზე ციხეები აუშენებიათ.

Unsere Ahnen haben auf den „Nasen“ jedes Berges die Burgen erbaut.


კოშკი

Turm

Architektur: hohes, schlankes, freistehendes Gebäude

k'oshk'i (transcription)
koški (transcription)
koschki (transcription)

სვანური კოშკები ეწოდება თავდაცვით ნაგებობებს, რომლებიც საქართველოს ისტორიულ მხარეში, სვანეთშია გავრცელებული.

Als Swanetischer Turm werden die Verteidigungsgebäude bezeichnet, die in der georgischen historischen Region Swanetien verbreitet sind.

ამ ეკლესიის კოშკი ძალიან მაღალია.


ლექსი

leksi (transcription)
lekʼsi (transcription)
leksi (transcription)

lyrisches sprachliches Kunstwerk, das meist schriftlich und in Strophen- und Versform vorliegt

ზოგიერთი ადამიანი შვებას ლექსებში პოულობს.

Manche Menschen finden Trost in Gedichten.


წიგნი

Brief

veraltet: geschriebene, verschlossene Mitteilung, die per Post oder Boten verschickt wird

ts'igni (transcription)
cigni (transcription)
zigni (transcription)

eine Sammlung von bedruckten, beschriebenen, bemalten oder auch leeren Blättern aus Papier oder anderen geeigneten Materialien, die mit einer Bindung und meistens auch mit einem Bucheinband (Umschlag) versehen ist

წიგნის უძველესი წინამორბედია ეგვიპტელთა პაპირუსის გრაგნილები.

Die ältesten Vorläufer des Buches waren die Papyrusrollen der Ägypter.

ერთი წიგნის დაწერა ხშირად წლობით გრძელდება.

Ein Buch zu schreiben dauert oft mehrere Jahre.

Gliederungseinheit eines literarischen Werkes, auch bei umfangreichen Gesetzbüchern (z. B. im Bürgerlichen Gesetzbuch)

ძველი აღთქმა სხვებთან ერთად მოიცავს მოსეს ხუთ წიგნს.

Das Alte Testament enthält unter anderem fünf Bücher Moses.

იგი იჯდა და წიგნს სწერდა თავის სატრფოს.

Er saß und schrieb einen Brief an seiner Geliebten.

„გლეხს არასდროს არ შეიძლება დავუძახოთ უმეცარი, თუნდა წიგნიც არ იცოდეს.“

Ein Bauer kann niemals als unwissend bezeichnet werden, selbst wenn er lesen und schreiben nicht kann.

ხელშეკრულების ნამდვილობის დასამტკიცებლად დაუწერა და გაატანა ნასყიდობის წიგნი.

Um die Wirksamkeit des Vertrages zu beweisen, schrieb er einen Kaufvertrag (wörtlich: Buch des Kaufes).


მსხალი

mskhali (transcription)
msxali (transcription)
mschali (transcription)

მსხალი ვაშლზე ადრე ყვავილობს.

მე მსხალს უფრო სიამოვნებით მივირთმევ, ვიდრე ვაშლს.


ხელშეკრულება

Vertrag

Recht: rechtlich bindende Vereinbarung zwischen mindestens zwei verschiedenen Partnern

χɛlʃɛkʼrʊlɛbɑ

xelšeḳruleba (transcription)
khelshek'ruleba (transcription)
xelšekruleba (transcription)
chelschekruleba (transcription)

ხელ·შეკ·რუ·ლე·ბა

ნასყიდობა ეკონომიკურად უმნიშვნელოვანესი ხელშეკრულების ტიპია ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

Der Kaufvertrag ist der wirtschaftlich bedeutendste Vertragstyp des Alltags.


მიზეზი

Grund

vorhergehender Sachverhalt, der einen momentanen Sachverhalt wesentlich bestimmt hat

Ausrede

eine Erklärung oder Angabe eines Grundes zur Rechtfertigung eines Fehlers oder Vergehenes

mizezi (transcription)
mizezi (transcription)
mizezi (transcription)
misesi (transcription)

მისი ავადმყოფობის მიზეზი გაფუჭებული კბილი იყო.

Die Ursache ihrer Krankheit war ein schlechter Zahn.

მისი ავად ყოფნა მხოლოდ საბაბი იყო, რათა მას არ შეხვედროდა.

Dass er krank gewesen sei, war nur eine Ausrede, um sich nicht mit ihr treffen zu müssen.


ფიჭვი

pič̣vi (transcription)
pich'vi (transcription)
pʼičvi (transcription)
pitschwi (transcription)

ფიჭვი წიწვოვან ხეებს მიეკუთვნება.


ბებია

bebia (transcription)
bebia (transcription)
bebia (transcription)
bebia (transcription)

გუშინ ჩემს ბებიასთან ვიყავი.


დიდედა

dideda (transcription)
dideda (transcription)
dideda (transcription)
dideda (transcription)

გუშინ ჩემს დიდედასთან ვიყავი.


ბაბუა

babua (transcription)
babua (transcription)
babua (transcription)
babua (transcription)

ჩემი ბაბუა ისევ ცოცხალია.


შვილიშვილი

Enkel

männliches oder weibliches Kind des eigenen Sohnes oder der eigenen Tochter

švilišvili (transcription)
shvilishvili (transcription)
švilišvili (transcription)
schwilischwili (transcription)

შვი·ლი·შვი·ლი

ჩემი შვილიშვილი ჯერ კიდევ სკოლაში დადის.


პაპა

ṗaṗa (transcription)
p'ap'a (transcription)
papa (transcription)
papa (transcription)

ჩემი პაპა ისევ ცოცხალია.


შვილთაშვილი

Urenkel

männliches oder weibliches Kind von Enkel / Enkelin

ʃvɪltʰɑʃvɪlɪ

šviltašvili (transcription)
shviltashvili (transcription)
šviltʼašvili (transcription)
schwiltaschwili (transcription)

შვილ·თა·შვი·ლი

ნიკ ვალენდამ, გერმანელი ცირკის აკრობატის შვილთაშვილმა, პირველმა გადაკვეთა ნიაგარას ჩანჩქერი მის ყველაზე ლამაზ და საშიშ ადგილში.

Nik Wallenda, Urenkel eines deutschen Zirkusakrobaten, hat als erster Mensch die Niagarafälle an ihrer schönsten und gefährlichsten Stelle überquert.


მდინარე

Fluss

ein natürliches, linienhaft fließendes Gewässer auf Landoberflächen

mdinare (transcription)
mdinare (transcription)
mdinare (transcription)
mdinare (transcription)

საქართველოს უდიდესი მდინარეებია მტკვარი, რიონი და ალაზანი.

Die größten Flüsse Georgiens sind Kura, Rioni und Alasani.


მტერი

Feind

Person oder Gruppe mit negativer Beziehung zu einer anderen

Feind

Gegner in einem Krieg oder in einer Schlacht

Feind

Etwas, was allgemein schädlich ist; eine als Bedrohung wahrgenommene natürliche Erscheinung

mṭeri (transcription)
mt'eri (transcription)
mteri (transcription)
mteri (transcription)

ვეღარ ვხვდები, ვინ მტერია და ვინ მოყვარე.

Ich kann nicht mehr erraten, wer der Feind und wer der freund ist.

„სიკეთით სძლიე შენს მტერსა!“ — ილია ჭავჭავაძე

Besiege deinen Feind mit Freundlichkeit — Ilia Tschawtschawadse

მეფე დავით აღმაშენებლის ლაშქარმა ერთი შეხედვით დაუმარცხებელი მტერი დაამარცხა.

Die Armee von König David dem Erbauer besiegte einen scheinbar unbesiegbaren Feind.

ალკოჰოლი და ნარკოტიკები ჯანმრთელობის მტერია.

Alkohol und Drogen sind der Feind der Gesundheit.


თაფლი

ṭaṗli (transcription)
tapli (transcription)
tʼapʼli (transcription)
tapli (transcription)

von Honigbienen hergestelltes Produkt aus Nektar oder Pflanzenlaussekreten und Speichel, das der Nahrungsversorgung dient

ადამიანი თაფლს ქვის ხანიდანვე იყენებდა საკვებად.

Schon in der Steinzeit nutzte der Mensch Honig als Nahrungsmittel


ფიჭა

Bienenwabe

sechseckiges Gebilde aus Bienenwachs, in dem die Bienenlarve lebt oder Pollen und Honig gelagert werden

pič̣a (transcription)
pich'a (transcription)
pʼiča (transcription)
pitscha (transcription)

ფიჭა სავსეა თაფლით.


ნაგებობა

Gebäude

von Menschen gebauter, ortsfester Gegenstand

nageboba (transcription)
nageboba (transcription)
nageboba (transcription)
nageboba (transcription)

ეს ნაგებობა გასულ საუკუნეში აიგო.

Dieses Gebäude wurde im letzten Jahrhundert erbaut.


ყვავილი

Blume

Reproduktionsorgan der Blütenpflanzen, Blüte

Blume

Pflanzen, die als Fortpflanzungsorgan echte Blüten ausbilden

q̇vavili (transcription)
q'vavili (transcription)
qvavili (transcription)
qwawili (transcription)

ვაშლს თეთრი ყვავილი აქვს.

მინდორში ნაირფერი ყვავილები ამოსულა.

Auf dem Feld wuchsen verschiedene Blumen.

eine für den Menschen gefährliche und lebensbedrohliche Infektionskrankheit, die von Pockenviren verursacht wird

ყვავილის წინააღმდეგ არ არსებობს მედიკამენტი.


ნაპრალი

Kluft

tiefer Gesteinsriss, Spalt im Fels oder Erdboden

naṗrali (transcription)
nap'rali (transcription)
naprali (transcription)
naprali (transcription)

საჭირო იყო დიდი სიფრთხილე, რომ ნაპრალში არ გადაჩეხილიყვნენ.

Es war große Sorgfalt erforderlich, um nicht in die Kluft zu rutschen.


აზროვნება

Denken

Denkfähigkeit oder Gehirnfunktion: Der Prozess des Denkens und des Ziehens von Schlussfolgerungen

azrovneba (transcription)
azrovneba (transcription)
azrovneba (transcription)
asrowneba (transcription)

აზ·როვ·ნე·ბა

აზროვნება ადამიანის უნარია, ცხოველებს აზროვნება არ შეუძლიათ.

Denken ist eine menschliche Fähigkeit, Tiere können nicht denken.

ასეთი აზროვნებით ბევრს ვერაფერს მიაღწევ.

Mit solcher Denkweise kann man nicht viel erreichen.


ათასწლეული

ɑtʰɑst͡sʼlɛʊlɪ

atasc̣leuli (transcription)
atasts'leuli (transcription)
atascleuli (transcription)
ataszleuli (transcription)

ა·თას·წლე·უ·ლი

უკვე ოც წელზე მეტია, რაც ქრისტეს შობიდან მესამე ათასწლეულში ვცხოვრობთ.

Wir leben seit über zwanzig Jahren im dritten Jahrtausend nach Christus.


ათაშანგი

atašangi (transcription)
atashangi (transcription)
atʼašangi (transcription)
ataschangi (transcription)

eine ansteckende Geschlechtskrankheit, die von Bakterien (Treponema pallidum) verursacht und zwischen Menschen über die Schleimhäute übertragen wird

სავარაუდოდ იგი ათაშანგით არის დაავადებული.


ათწლედი

atc̣ledi (transcription)
atts'ledi (transcription)
atʼcledi (transcription)
atzledi (transcription)

Zehn-Klassen-Schule; insbesondere eine Musikschule mit zehn Klassen

მე მუსიკალური ათწლედი მაქვს დამთავრებული.

Ich habe die musikalische Zehn-Klassen-Schule abgeschlossen.

ბოლო ათწლედში მსოფლიოში ბევრი რამ შეიცვალა.

In den letzten zehn Jahren hat sich auf der Welt viel verändert.

მოვლენებით აღსავსე ათწლედი იყო.

Zehnjahresplan für die Entwicklung der Volkswirtschaft in sozialistischen Ländern

მოვლენებით აღსავსე ათწლედი იყო.


აიათოლა

Ajatollah

Islam: Ehrentitel für geistliche Würdenträger

aiatola (transcription)
aiatola (transcription)
aiatʼola (transcription)
aiatola (transcription)

სუნიტები აიათოლას ტიტულს არ იყენებენ.

Sunniten benutzen den Titel des Ajatollah nicht.


აირი

Gas

Materie im gasförmigen Aggregatzustand, nicht Festkörper oder Flüssigkeit

airi (transcription)
airi (transcription)
airi (transcription)
airi (transcription)

მეთანი ადვილად აალებადი აირია.

Methan ist ein leicht entflammbares Gas.


აირსადენი

Determinativkompositum aus den Substantiven აირი und სადენი

airsadeni (transcription)
airsadeni (transcription)
airsadeni (transcription)
airsadeni (transcription)

ა·ირ·სა·დე·ნი

აირსადენის უსაფრთხოება უნდა გაიზარდოს.

Die Sicherheit der Gaspipeline muss erhöht werden.


აირწინაღი

Gasmaske

Maske, die vor dem Gesicht getragen wird und vor giftigen Gasen schützen soll

ɑɪrt͡sʼɪnɑɣɪ

airc̣inaɣi (transcription)
airtsinaghi (transcription)
aircinaḡi (transcription)
airzinaghi (transcription)

ა·ირ·წი·ნა·ღი

უჰ, იმ სუნს მართლაც როგორ უძლებდით?.. რომ შემოვედი, აირწინაღი ვინატრე.

Äh, wie konntet ihr diesen Geruch wirklich ertragen?.. Als ich hereinkam, wollte ich eine Gasmaske.


აიწონა-დაიწონა

ɑɪt͡sʼonɑ-dɑɪt͡sʼɔnɑ

Kompositum aus den Verben აიწონა und დაიწონა

aic̣ona-daic̣ona (transcription)
aitsona-daitsona (transcription)
aicona-daicona (transcription)
aizona-daizona (transcription)

ა·ი·წო·ნა-და·ი·წო·ნა

Kinderspielgerät, bei dem sich auf einem senkrechten Ständer ein kippbarer Balken oder Brett zum Wippen befindet

ბავშვებს სათამაშო მოედანზე ჯერ აიწონა-დაიწონას მოსინჯვა სურდათ.

Die Kinder wollten auf dem Spielplatz zuerst die Wippe ausprobieren.


აკაკი

aḳaḳi (transcription)
akaki (transcription)
akaki (transcription)
akaki (transcription)

ein früher zu den Ulmengewächsen und heute zu den Hanfgewächsen gestellter Baum der Mittelmeerländer mit süßen kirschenähnlichen Früchten

აკაკი და ცაცხვი კარგად იტანენ ჩრდილს.

Zürgelbaum und Linde vertragen Schatten gut.


აკაკი

ექვს წლამდე აკაკი წერეთელი ტრადიციის დაცვით გლეხის ოჯახში იზრდებოდა.

Bis zu seinem sechsten Lebensjahr wuchs Akaki Zereteli entsprechend der Tradition in einer Bauernfamilie auf.


აკვანი

Wiege

übertragen: Ort, an dem etwas entsteht, sich entwickelt; Ort, von dem etwas ausgeht, entspringt

aḳvani (transcription)
akvani (transcription)
akvani (transcription)
akwani (transcription)

Holzbettchen für Kleinkinder, mithilfe dessen der Säugling gewiegt beziehungsweise geschaukelt werden kann

„იქნებ აკვანში ის ყრმა წევს, ვისაც დღედაღამ ნატრულობს ქართველი!“

Vielleicht liegt in der Wiege das Kind, nach dem sich die georgische Nation Tag und Nacht sehnt.

საქართველო ღვინის აკვანია.


აკვანმა

Narrativ Singular des Substantivs აკვანი


აკვნით

Instrumental Singular des Substantivs აკვანი


აკვნად

Adverbial Singular des Substantivs აკვანი


აკვნების

აკვნებისა (variant)


აკვნებით

აკვნებითა (variant)

Instrumental Plural des Substantivs აკვანი


აკვნებად

აკვნებადა (variant)


აკვნებისა

აკვ·ნე·ბი·სა


აკვნებითა

აკვ·ნე·ბი·თა


აკვნებადა

აკვ·ნე·ბა·და


აკვატორია

aḳvaṭoria (transcription)
akvatoria (transcription)
akvatoria (transcription)
akwatoria (transcription)

აკ·ვა·ტო·რი·ა

Der Raum eines Reservoirs (Meer, Ozean usw.) innerhalb bestimmter Grenzen

საქართველოს შავი ზღვის აკვატორიის ერთადერთი ქვეყანაა, რომელსაც სამხედრო საზღვაო ძალები არ ჰყავს.

Georgien ist das einzige Land im Aquatorium des schwarzen Meers, das keine Marine hat.


ამება

Amöbe

Biologie: eukaryotischer Einzeller, der durch ständige Änderung seiner Gestalt ausgezeichnet ist

ameba (transcription)
ameba (transcription)
ameba (transcription)
ameba (transcription)

ზოგიერთ ამებას დაავადებების გამოწვევა შეუძლია.

Einige Amöben können Krankheiten verursachen.


ამეთვისტო

ametvisṭo (transcription)
ametvisto (transcription)
amet̕visto (transcription)
ametwisto (transcription)

ა·მეთ·ვის·ტო

Mineral, Varietät des Quarz, durchsichtiger Halbedelstein von violetter Farbe, der als Schmuckstein getragen wird

ამეთვისტო ძალიან იშვიათი იყო ანტიკურ ხანაში.


ამერიკა

Amerika

ein Doppelkontinent der Erde, der aus Nordamerika und Südamerika besteht

ameriḳa (transcription)
amerika (transcription)
amerika (transcription)
amerika (transcription)

მთელი ამერიკა მოვიარეთ, ალასკიდან ცეცხლოვან მიწამდე.

Wir sind durch ganz Amerika gereist, von Alaska bis Feuerland.

ამერიკა ირანის მიმართ მტრულადაა განწყობილი.

Amerika steht dem Iran feindselig gegenüber.