λέγουσιν

Daitv Plural Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv (λέγων) des Verbs λέγω

Daitv Plural Neutrum des Partizips Präsens Aktiv (λέγον) des Verbs λέγω


λέγω

Präsens (active)
λέγω
λέγομαι (passive)
Futur (active)
λέξω
ἐρῶ
λέξομαι (passive)
λεχθήσομαι
ῥηθήσομαι
Aorist (active)
ἔλεξα
εἶπον
ἐλεξάμην (passive)
ἐλέχθην
ἐρρήθην
Perfekt (active)
εἴρηκα
λέλεγμαι (passive)
εἴρημαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:λέγω (active)

etwas mündlich äußern; sagen, sprechen, reden, nennen, erzählen, erwähnen, melden, heißen

„ἀλλ’ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἠ’ ἱερῆα, / ἢ καὶ ὀνειροπόλον, καὶ γάρ τ’ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν, / ὅς κ’ εἴποι ὅ τι τόσσον ἐχώσατο Φοῖβος Ἀπόλλων, / εἴ ταρ ὅ γ’ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται ἠδ’ ἑκατόμβης, / αἴ κέν πως ἀρνῶν κνίσης αἰγῶν τε τελείων / βούλητ’ ἀντιάσας ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι.“ (Hom. Il. 1,62–65)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 7–8.

episch: „τοὶ γὰρ ἐγὼν ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μοι ὄμοσσον / ἦ μέν μοι πρόφρων ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀρήξειν·“ (Hom. Il. 1,76–77)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 9.


λέγω

Präsens (active)
λέγω
λέγομαι (passive)
Futur (active)
λέξω
λέξομαι (passive)
λεγήσομαι
Aorist (active)
ἔλεξα
ἐλεξάμην (passive)
ἐλέγην
Perfekt (active)
εἴλοχα
εἴλεγμαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:λέγω (active)


ἀγωνίζομαι

abmühen

Für [4] siehe Übersetzungen zu anstrengen¹

Ableitung zu dem Substantiv ἀγών (agōn^☆) ^(→ grc)

Präsens (active)
ἀγωνίζομαι (passive)
Futur (active)
ἀγωνιοῦμαι (passive)
ἀγωνισθήσομαι
Aorist (active)
ἠγωνισάμην (passive)
ἠγωνίσθην
Perfekt (active)
ἠγώνισμαι (passive)

ἀ·γω·νί·ζο·μαι

an einem Wettkampf teilnehmen: wettkämpfen

„Οἱ δὲ Αἰγύπτιοι ἔφασάν σφεας οὕτω τιθέντας πάντως τοῦ δικαίου ἡμαρτηκέναι· οὐδεμίαν γὰρ εἶναι μηχανὴν ὅκως οὐ τῷ ἀστῷ ἀγωνιζομένῳ προσθήσονται, ἀδικέοντες τὸν ξεῖνον· ἀλλ’ εἰ δὴ βούλονται δικαίως τιθέναι καὶ τούτου εἵνεκα ἀπικοίατο ἐς Αἴγυπτον, ξείνοισι ἀγωνιστῇσι ἐκέλευον τὸν ἀγῶνα τιθέναι, Ἠλείων δὲ μηδενὶ εἶναι ἀγωνίζεσθαι.“

„Ἀλέξανδρος δὲ ἐπειδὴ ἀπέδεξε ὡς εἴη Ἀργεῖος, ἐκρίθη τε εἶναι Ἕλλην καὶ ἀγωνιζόμενος στάδιον συνεξέπιπτε τῷ πρώτῳ.“

„Κλεισθένης γὰρ Ἀργείοισι πολεμήσας τοῦτο μὲν ῥαψῳδοὺς ἔπαυσε ἐν Σικυῶνι ἀγωνίζεσθαι τῶν Ὁμηρείων ἐπέων εἵνεκα, ὅτι Ἀργεῖοί τε καὶ Ἄργος τὰ πολλὰ πάντα ὑμνέαται·“

„Ὁ δὲ ἐπείρετο ὅ τι τὸ ἄεθλον εἴη σφι κείμενον περὶ ὅτεο ἀγωνίζονται· οἱ δὲ εἶπον τῆς ἐλαίης τὸν διδόμενον στέφανον.“

„Χωρίς τε τούτου τοῦ ἀπηγημένου ἔργου ἀξιονικότεροί εἰμεν Ἀθηναίων ταύτην τὴν τάξιν ἔχειν· πολλοὶ μὲν γὰρ καὶ εὖ ἔχοντες πρὸς ὑμέας ἡμῖν, ἄνδρες Σπαρτιῆται, ἀγῶνες ἀγωνίδαται, πολλοὶ δὲ καὶ πρὸς ἄλλους.“

„Οὐκοῦν τοῖς τοιούτοις κακοῖς πλείω καρποῦται ἀνὴρ ὃς ἂν κακῶς ἐν ἑαυτῷ πολιτευόμενος, ὃν νυνδὴ σὺ ἀθλιώτατον ἔκρινας, τὸν τυραννικόν, ὡς μὴ ἰδιώτης καταβιῷ, ἀλλὰ ἀναγκασθῇ ὑπό τινος τύχης τυραννεῦσαι καὶ ἑαυτοῦ ὢν ἀκράτωρ ἄλλων ἐπιχειρήσῃ ἄρχειν, ὥσπερ εἴ τις κάμνοντι σώματι καὶ ἀκράτορι ἑαυτοῦ μὴ ἰδιωτεύων ἀλλ’ ἀγωνιζόμενος πρὸς ἄλλα σώματα καὶ μαχόμενος ἀναγκάζοιτο διάγειν τὸν βίον.“

„ἐξ οὗ γὰρ ἦργμαι Ὀλυμπίασιν ἀγωνίζεσθαι, οὐδενὶ πώποτε κρείττονι εἰς οὐδὲν ἐμαυτοῦ ἐνέτυχον.“

„τί οὖν; ἠγωνίζου τι ἡμῖν; καὶ πῶς τι ἠγωνίσω;“

„Τὸν οὖν Σωκράτη εἰπεῖν Καλῶς γὰρ αὐτὸς ἠγώνισαι, ὦ Ἐρυξίμαχε·“

„ἢ τί τὸν σύμβουλον ἔδει λέγειν ἢ γράφειν τὸν Ἀθήνησιν (καὶ γὰρ τοῦτο πλεῖστον διαφέρει), ὃς συνῄδειν μὲν ἐκ παντὸς τοῦ χρόνου μέχρι τῆς ἡμέρας ἀφ’ ἧς αὐτὸς ἐπὶ τὸ βῆμ’ ἀνέβην, ἀεὶ περὶ πρωτείων καὶ τιμῆς καὶ δόξης ἀγωνιζομένην τὴν πατρίδα, καὶ πλείω καὶ χρήματα καὶ σώματ’ ἀνηλωκυῖαν ὑπὲρ φιλοτιμίας καὶ τῶν πᾶσι συμφερόντων ἢ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων ὑπὲρ αὑτῶν ἀνηλώκασιν ἕκαστοι, ἑώρων δ’ αὐτὸν τὸν Φίλιππον, πρὸς ὃν ἦν ἡμῖν ὁ ἀγών, ὑπὲρ ἀρχῆς καὶ δυναστείας τὸν ὀφθαλμὸν ἐκκεκομμένον, τὴν κλεῖν κατεαγότα, τὴν χεῖρα, τὸ σκέλος πεπηρωμένον, πᾶν ὅ τι βουληθείη μέρος ἡ τύχη τοῦ σώματος παρελέσθαι, τοῦτο προϊέμενον, ὥστε τῷ λοιπῷ μετὰ τιμῆς καὶ δόξης ζῆν;“

„πολὺ γὰρ τῶν δεινῶν εἰσιν ἡμῶν ἐγγυτέρω, καὶ προτέροις αὐτοῖς ἐστιν ὁ κίνδυνος· ἔπειτ’ ἐξελθόντας Ἐλευσῖνάδε τοὺς ἐν ἡλικίᾳ καὶ τοὺς ἱππέας δεῖξαι πᾶσιν ὑμᾶς αὐτοὺς ἐν τοῖς ὅπλοις ὄντας, ἵνα τοῖς ἐν Θήβαις φρονοῦσι τὰ ὑμέτερα ἐξ ἴσου γένηται τὸ παρρησιάζεσθαι περὶ τῶν δικαίων, ἰδοῦσιν ὅτι, ὥσπερ τοῖς πωλοῦσι Φιλίππῳ τὴν πατρίδα πάρεσθ’ ἡ βοηθήσουσα δύναμις ἐν Ἐλατείᾳ, οὕτω τοῖς ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγωνίζεσθαι βουλομένοις ὑπάρχεθ’ ὑμεῖς ἕτοιμοι καὶ βοηθήσετε, ἐάν τις ἐπ’ αὐτοὺς ἴῃ.“

„ὡς δ’ ἀπηλλάγης ποτὲ καὶ τούτου, πάνθ’ ἃ τῶν ἄλλων κατηγορεῖς αὐτὸς ποιήσας, οὐ κατῄσχυνας μὰ Δί’ οὐδὲν τῶν προϋπηργμένων τῷ μετὰ ταῦτα βίῳ, ἀλλὰ μισθώσας σαυτὸν τοῖς βαρυστόνοις ἐπικαλουμένοις [ἐκείνοις] ὑποκριταῖς Σιμύκᾳ καὶ Σωκράτει, ἐτριταγωνίστεις, σῦκα καὶ βότρυς καὶ ἐλάας συλλέγων ὥσπερ ὀπωρώνης ἐκ τῶν ἀλλοτρίων χωρίων, πλείω λαμβάνων ἀπὸ τούτων ἢ τῶν ἀγώνων, οὓς ὑμεῖς περὶ τῆς ψυχῆς ἠγωνίζεσθε·“

„Καὶ τὰ μὲν στρατόπεδα ἀμφότερα οὕτως ἠγωνίσατο.“

„τὸ δὲ πλῆθος τοῦ στρατοῦ ἀπαλλάσσεσθαι ἑκάτερον ἐς τὴν ἑωυτοῦ μηδὲ παραμένειν ἀγωνιζομένων, τῶνδε εἵνεκεν ἵνα μή, παρεόντων τῶν στρατοπέδων, ὁρῶντες οἱ ἕτεροι ἑσσουμένους τοὺς σφετέρους ἐπαμύνοιεν.“

„Πελοποννήσου γὰρ τὰ δυνατώτατα ξυστήσας ἄνευ μεγάλου ὑμῖν κινδύνου καὶ δαπάνης Λακεδαιμονίους ἐς μίαν ἡμέραν κατέστησα ἐν Μαντινείᾳ περὶ τῶν ἁπάντων ἀγωνίσασθαι: ἐξ οὗ καὶ περιγενόμενοι τῇ μάχῃ οὐδέπω καὶ νῦν βεβαίως θαρσοῦσιν.“

„τούτων δὲ εἰ περιόψεσθε τὰ δύο ἐς ταὐτὸν ἐλθεῖν καὶ Κορίνθιοι ἡμᾶς προκαταλήψονται, Κερκυραίοις τε καὶ Πελοποννησίοις ἅμα ναυμαχήσετε, δεξάμενοι δὲ ἡμᾶς ἕξετε πρὸς αὐτοὺς πλείοσι ναυσὶ ταῖς ἡμετέραις ἀγωνίζεσθαι.“

„Ὁρῶ γὰρ ἔγωγε καὶ τοὺς πάνυ ἐμπείρους τοῦ ἀγωνίζεσθαι πολλῷ χεῖρον ἑαυτῶν λέγοντας, ὅταν ἔν τινι κινδύνῳ ὦσιν·“

„ὡς μὲν τοίνυν οὐ παρὰ πάντας τοὺς νόμους φανερῶς γέγραφεν τὸ ψήφισμ᾽ Ἀριστοκράτης, οὐκ οἶμαι λέγειν αὐτὸν ἕξειν: ἤδη δέ τιν᾽ εἶδον, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, γραφὴν ἀγωνιζόμενον παρανόμων τοῖς νόμοις μὲν ἁλισκόμενον, ὡς δὲ συμφέρονθ᾽ ὑμῖν γέγραφεν λέγειν ἐπιχειροῦντα καὶ ταύτῃ βιαζόμενον, εὐήθη μέν, οἶμαι, μᾶλλον δ᾽ ἀναιδῆ λόγον.“

„μὴ τοίνυν αὐτοὶ διδάσκετε, ἀλλὰ τιμωρεῖσθε. καὶ μὴ ἐᾶτ᾽ ἀγανακτεῖν εἰ δεθήσονται ἔχοντες τὰ ὑμέτερα ἀλλ᾽ ἄγετ᾽ αὐτοὺς ὑπὸ τοὺς νόμους. οὐδὲ γὰρ οἱ τῆς ξενίας ἁλισκόμενοι ἀγανακτοῦσιν ἐν τῷ οἰκήματι τούτῳ ὄντες, ἕως ἂν τῶν ψευδομαρτυριῶν ἀγωνίσωνται, ἀλλὰ μένουσιν καὶ οὐκ οἴονται δεῖν ἐγγυητὰς καταστήσαντες περιιέναι.“

„Σίμων δ’ οὑτοσί, ὁ πάντων τῶν κακῶν αἴτιος γενόμενος, τὸν μὲν ἄλλον χρόνον ἡσυχίαν ἦγε δεδιὼς περὶ αὑτοῦ, ἐπειδὴ δὲ δίκας ἰδίας ᾔσθετο κακῶς ἀγωνισάμενον ἐξ ἀντιδόσεως, καταφρονήσας μου οὑτωσὶ τολμηρῶς εἰς τοιοῦτον ἀγῶνά με κατέστησεν.“

„ἐν τοῖς δὲ πολλοῖς καὶ σὺ τόνδ᾽ ἀγωνιῇ
φόνον: τὸ συνδρῶν γάρ σ᾽ ἀναγκάσει χερός.“

einer Anstrengung ausgesetzt sein: sich anstrengen, sich abmühen, kämpfen

„πρὸς ταῦτα βουλεύεσθε εὖ, καὶ ἀγωνίσασθε τοῖς τε Ἕλλησιν ἄρξαι πρῶτοι ἐλευθερίας καὶ ἀίδιον δόξαν καταθέσθαι, καὶ αὐτοὶ τά τε ἴδια μὴ βλαφθῆναι καὶ ξυμπάσῃ τῇ πόλει τὸ κάλλιστον ὄνομα περιθεῖναι.“

„οὗτος δὲ ὑμῖν δίκην δέδωκεν, οὐδὲν ὑμᾶς ἀδικῶν, εὐθὺς μετὰ τὰ πράγματα, ὅτε ὑμεῖς τε μάλιστα ἐμέμνησθε τῶν γενομένων καὶ οὗτος ἐλεγχθήσεσθαι ἔμελλε, πιστεύων αὑτῷ μηδὲν ἡμαρτῆσθαι ἀλλ’ ἀγωνιεῖσθαι εὖ μετὰ τοῦ δικαίου.“


ὕπνος

Ὣς ὁ μὲν ἔνθα καθεῦδε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεὺς

Überwältigt von Schlaf und Arbeit. (Homer, Odyssee, 6. Gesang, Vers 1f )


ἀριστεῖον

Preis

Für [1] siehe Übersetzungen zu Siegespreis

abgeleitet von ἄριστος „bester, tüchtigster“

ἀριστεῖονἀριστεῖα

Belohnung für einen Sieg in einem Wettkampf oder Wettbewerb


ἐπί

durch

Für [5] siehe Übersetzungen zu auf Veranlassung von

gemäß

Für [6] siehe Übersetzungen zu entsprechend

gegen

Für [10] siehe Übersetzungen zu auf … zu

aus

Für [12] siehe Übersetzungen zu auf Grund von

mit Rücksicht auf

Für [14] siehe Übersetzungen zu in Beziehung auf

im Besitz von

Für [16] siehe Übersetzungen zu an der Spitze von

in der Macht von

Für [17] siehe Übersetzungen zu in der Hand von

auf … los

Für [18] siehe Übersetzungen zu auf … hinauf

auf, an, bei, in der Nähe von, in Gegenwart von, vor

während, zur Zeit von, unter (der Regierung, der Herrschaft)

auf … zu, nach, gegen (besonders im feindlichen Sinne)

während, in, an, bei, nach, gleich nach, auf … hin

in Beziehung auf, mit Rücksicht auf, um … willen, wegen, zu Ehren, zum Zweck

auf … hinauf, auf … los, zu … hin, nach, bis zu, zu, über … hin, durch, gegen (besonders im feindlichen Sinne),


εἷς

„εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης.“ (Ὁμήρου, Ἰλιάς, Ῥαψωδία Μ, 243)

„Ein Wahrzeichen nur gilt: das Vaterland zu erretten!“ (Homer, Ilias, 12. Gesang, Vers 243)


δύο

die Kardinalzahl zwischen εἷς „eins“ und τρεῖς „drei“

episch: „ὃ γὰρ ἦλθε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν / λυσόμενός τε θύγατρα φέρων τ’ ἀπερείσι’ ἄποινα, / στέμματ’ ἔχων ἐν χερσὶν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος / χρυσέωι ἀνὰ σκήπτρωι, καὶ λίσσετο πάντας Ἀχαιούς, / Ἀτρείδα δὲ μάλιστα δύω, κοσμήτορε λαῶν·“ (Hom. Il. 1,12–16)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 4.

„Δαρείου καὶ Παρυσάτιδος γίγνονται παῖδες δύο, πρεσβύτερος μὲν Ἀρταξέρξης, νεώτερος δὲ Κῦρος·“ (Xen. an. 1, 1, 1)

Xenophon: Expeditio Cyri. In: E. C. Marchant (Herausgeber): Xenophontis opera omnia. 1. Auflage. Tomus III, Clarington Press, Oxford 1904 (Internet Archive)


τρεῖς

abgeleitet von der maskulinen Form des indoeuropäischen Zahlwortes *treɪ̯es „drei“

die Kardinalzahl zwischen δύο „zwei“ und τέτταρες „vier“


πέντε

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *pénkʷe „fünf“, wobei sich der proto-griechische Labiovelar (Lippengaumenlaut) „kʷ“ im attischen Griechisch vor „e“ und „i“ zu „t“ wandelt

die Kardinalzahl zwischen τέτταρες „vier“ und ἕξ „sechs“


τέτταρες

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *kʷetu̯ores „vier“, wobei sich der proto-griechische Labiovelar (Lippengaumenlaut) „kʷ“ im attischen Griechisch vor „e“ und „i“ zu „t“ wandelt

die Kardinalzahl zwischen τρεῖς „drei“ und πέντε „fünf“


ἕξ

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *swéḱs „sechs“

die Kardinalzahl zwischen πέντε „fünf“ und ἑπτά „sieben“; sechs


ἑπτά

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *septḿ̥ „sieben“

die Kardinalzahl zwischen ἕξ „sechs“ und ὀκτώ „acht“


αʹ

Zahlzeichen Alpha' im milesischen System für die Grundzahl


ϟʹ

ἐνενήκοντα (enenēkonta^☆) ^(→ grc) „neunzig“

Zahlzeichen Qoppa' (auch Koppa) im milesischen System für die Grundzahl

ϟθʹ


βʹ

Zahlzeichen Beta' im milesischen System für die Grundzahl


γʹ

Zahlzeichen Gamma' im milesischen System für die Grundzahl


εʹ

Zahlzeichen Epsilon' im milesischen System für die Grundzahl


δʹ

Zahlzeichen Delta' im milesischen System für die Grundzahl


Καινὴ Διαθήκη

Testament

Für [2] siehe Übersetzungen zu Neues Testament

Wortverbindung aus dem Adjektiv καινή, der weiblichen Form des Adjektivs καινός „neu, was noch nicht dagewesen ist, ungewöhnlich, fremd, unerwartet“ und dem Substantiv ἡ διαθήκη "Testament, Bund, Bündnis, Vertrag"
:καινός ist abgeleitet vom indoeuropäischen *ken- „neu, frisch“; διαθήκη ist eine Ableitung aus dem Substantiv θήκη „Behälter, Kiste, Grab, Sarg, Scheide des Schwertes“ und dem Präfix δια- „durch“

Και·νὴ Δι·α·θή·κη

nach christlichem Glauben der Neue Bund, den Christus durch seinen Erlösertod mit der Menschheit geschlossen hat

ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυνόμενον.

Ebenso nahm er nach dem Mahl den Kelch und sagte: Dieser Kelch ist der Neue Bund in meinem Blut, das für euch vergossen wird.

Sammlung der kanonischen christlichen Schriften, die den neuen Bund Gottes mit den Menschen bezeugen

Ἡ καινὴ διαθήκη συνεγράφετο μεταξὺ 50 καὶ 100 μετὰ Χριστόν.

Das Neue Testament wurde zwischen 50 und 100 nach Christus redigiert.


ϛʹ

Zahlzeichen Stigma' im milesischen System für die Grundzahl


ζʹ

Zahlzeichen Zeta' im milesischen System für die Grundzahl


ηʹ

Zahlzeichen Etaʹ im milesischen System für die Grundzahl


θʹ

Zahlzeichen Theta' im milesischen System für die Grundzahl


ιʹ

Zahlzeichen Iotaʹ im milesischen System für die Grundzahl


ὀκτώ

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *oḱtṓw „acht“

acht, die Kardinalzahl zwischen ἑπτά „sieben“ und ἐννέα „neun“


ἐννέα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *h₁néwn̥ „neun“

die Kardinalzahl zwischen ὀκτώ „acht“ und δέκα „zehn“


ιβʹ

Zahlzeichen Iota~Betaʹ im milesischen System für die Grundzahl


ιαʹ

Zahlzeichen Iota~Alphaʹ im milesischen System für die Grundzahl


ἕνδεκα

zusammengesetzt aus den Zahlworten ἕν (hen) „eins“ (indoeuropäisch *sḗm) und δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen δέκα „zehn“ und δώδεκα „zwölf“


δώδεκα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *dwodeḱm̥

die Kardinalzahl zwischen ἕνδεκα „elf“ und τρεῖς καὶ δέκα / τρία καὶ δέκα „dreizehn“


δέκα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *déḱm̥t „zehn“

die Kardinalzahl zwischen ἐννέα „neun“ und ἕνδεκα „elf“

Ο πόλεμος της Tροίας κράτησε δέκα χρόνια.

Ο πατέρας της Άννας αγόρασε δέκα κιλά πορτοκάλια και πλήρωσε κάτω από δέκα ευρώ.

Der Vater von Anna kaufte 10 Kilo Orangen und bezahlte weniger als 10 Euro.

Είναι δέκα χρονών.

»Το 10 (δέκα) είναι ο φυσικός αριθμός που βρίσκεται μετά από το 9 και πριν από το 11.«

Die 10 (Zehn) ist die natürliche Zahl, die sich hinter der 9 und vor der 11 befindet.

Neugriechischer Wikipedia-Artikel „10 (αριθμός)“

Πέντε και πέντε ίσον δέκα.


λʹ

τριάκοντα (triakonta^☆) ^(→ grc) = dreißig (30)

Zahlzeichen Lambda' im milesischen System für die Grundzahl

λαʹ


νʹ

πεντήκοντα (pentēkonta^☆) ^(→ grc) „fünfzig“

Zahlzeichen Ny' im milesischen System für die Grundzahl

νεʹ


Ϟ

Majuskel des vorklassischen griechischen Buchstabens „Koppa“, später Zahlzeichen 90 in Verbindung mit einer rechten oder linken κεραία (keraia^☆) ^(→ grc) „Häkchen“


κʹ

εἴκοσι (eikosi^☆) ^(→ grc) = zwanzig (20)

Zahlzeichen Kappa' im milesischen System für die Grundzahl

κηʹ


ξʹ

ἑξήκοντα (hexēkonta^☆) ^(→ grc) „sechzig“

Zahlzeichen Xi' im milesischen System für die Grundzahl

ξεʹ


οʹ

ἑβδομήκοντα (hebdomēkonta^☆) ^(→ grc) „siebzig“

Zahlzeichen Omikron' im milesischen System für die Grundzahl

οϛʹ


πʹ

ὀγδοήκοντα (ogdoēkonta^☆) ^(→ grc) „achtzig“

Zahlzeichen Pi' im milesischen System für die Grundzahl

πηʹ


μʹ

τετταράκοντα (tettarakonta^☆) ^(→ grc) = vierzig (40)

Zahlzeichen My' im milesischen System für die Grundzahl

μθʹ


ρʹ

Zahlzeichen Rho' im milesischen System für die Grundzahl

ριαʹ


υʹ

τετρακόσιοι (tetrakosioi^☆) ^(→ grc) „vierhundert“ (400)

Zahlzeichen Ypsilon' im milesischen System für die Grundzahl

υμδʹ


τʹ

τριακόσιοι (triakosioi^☆) ^(→ grc) „dreihundert“

Zahlzeichen Tau' im milesischen System für die Grundzahl

τλγʹ


ψʹ

ἑπτακόσιοι (heptakosioi^☆) ^(→ grc) „siebenhundert“

Zahlzeichen Psi' im milesischen System für die Grundzahl

ψοζʹ


σʹ

διακόσιοι (diakosioi^☆) ^(→ grc) „zweihundert“

Zahlzeichen Sigma' im milesischen System für die Grundzahl

σκβʹ


χʹ

ἑξἀκόσιοι (hexakosioi^☆) ^(→ grc) = „sechshundert“

Zahlzeichen Chi' im milesischen System für die Grundzahl

χξϛʹ


ωʹ

ὀκτακόσιοι (oktakosioi^☆) ^(→ grc) „achthundert“

Zahlzeichen Omega' im milesischen System für die Grundzahl

ωπηʹ


ϡʹ

ἐνακόσιοι (enakosioi^☆) ^(→ grc) „neunhundert“

Zahlzeichen Sampi' im milesischen System für die Grundzahl

ϡϟθʹ


φʹ

πεντακόσιοι (pentakosioi^☆) ^(→ grc) „fünfhundert“

Zahlzeichen Phi' im milesischen System für die Grundzahl

φνεʹ


͵α

Zahlzeichen ‚Alpha im milesischen System für die Grundzahl

͵αϡμδʹ


καί

teils … teils

Für [8] siehe Übersetzungen zu sowohl … als auch

seit der Ilias bezeugtes Erbwort aus dem indogermanischen *ḱm̥t- ‚zusammen mit, abwärts‘, das über *κατι – vergleiche hethitisch katti – und *κασι entstanden ist und sich in κασίγνητος (kasignētos^☆) ^(→ grc) findet

„Μῆνιν ἄειδε, θεά, Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος, / οὐλομένην, ἣ μυρί’ Ἀχαιοῖς ἄλγε’ ἔθηκεν, / πολλὰς δ’ ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν / ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν / οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δ’ ἐτελείετο βουλή, / ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε / Ἀτρείδης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς.“ (Hom. Il. 1,1–7)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 3–4.

„Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη.“ (1 Epist. Thess. 1,1)

„Paulus, Silvanus und Timotheus an die Kirche der Thessalonicher, die in Gott, dem Vater, und in Jesus Christus, dem Herrn, ist: Gnade sei mit euch und Friede!“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , 1. Thessalonicherbrief Kapitel 1, Vers 1 NA (online)

Einleitung bei Aufzählung von Elementen geringer Bedeutung

Einleitung einer Zusammenfassung oder Schlussfolgerung bei (umfangreichen) Aufzählungen

Verbindungsglied bei Abschätzung von Mengen

τρεῖς καὶ πέντε

χίλιοι καὶ δισχίλιοι

die Ähnlichkeit oder Gleichheit ausdrückend

ὁ αὐτὸς καὶ …

καὶ … καί / τέ … καί


καί

sogar, selbst, schon, auch nur, auch schon


͵β

δισχίλιοι (dischilioi^☆) ^(→ grc) „zweitausend“

Zahlzeichen ‚Beta im milesischen System für die Grundzahl

͵βθʹ


͵γ

τρισχίλιοι (trischilioi^☆) ^(→ grc) „dreitausend“

Zahlzeichen ‚Gamma im milesischen System für die Grundzahl

͵γτλγʹ


͵ι

μύριοι (myrioi^☆) ^(→ grc) „zehntausend“

Zahlzeichen ‚Iota im milesischen System für die Grundzahl

͵ιηθʹ


͵κ

δισμύριοι (dismyrioi^☆) ^(→ grc) „zwanzigtausend“

Zahlzeichen ‚Kappa im milesischen System für die Grundzahl

͵kεψπθʹ


͵ρ

δεκακισμύριοι (dekakismyrioi^☆) ^(→ grc) „hunderttausend“

Zahlzeichen ‚Rho im milesischen System für die Grundzahl

͵ρωλβʹ


τρεῖς καὶ δέκα

abgeleitet von der maskulinen Form des indoeuropäischen Zahlwortes *treɪ̯es „drei“, dem Bindewort καί und dem indoeuropäischen Zahlwort *déḱm̥t „zehn“

die Kardinalzahl zwischen δώδεκα „zwölf“ und τέτταρες καὶ δέκα / τέτταρα καὶ δέκα „vierzehn“


εἴκοσι

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *u̯ī-ḱm̥t-ī̆ "zwanzig", eigentlich zwei mal zehn

die Kardinalzahl zwischen ἐννεακαίδεκα „neunzehn“ und εἷς καὶ εἴκοσι / εἴκοσι καὶ εἷς „einundzwanzig“


ἑπτακαίδεκα

zusammengesetzt aus dem Zahlwort ἑπτά (hepta) „sieben“ (indoeuropäisch *septḿ̥), dem Bindewort καί und dem Zahlwort δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen ἑκκαίδεκα „sechzehn“ und ὀκτωκαίδεκα „achtzehn“


ὀκτωκαίδεκα

zusammengesetzt aus dem Zahlwort ὀκτώ (oktō) „acht“ (indoeuropäisch *oḱtṓw), dem Bindewort καί und dem Zahlwort δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen ἑπτακαίδεκα „siebzehn“ und ἐννεακαίδεκα „neunzehn“


ἑκκαίδεκα

zusammengesetzt aus dem abgeleiteten Zahlwort ἕξ (heks) „sechs“ (indoeuropäisch *swéḱs), dem Bindewort καί und dem Zahlwort δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen πεντεκαίδεκα „fünfzehn“ und ἑπτακαίδεκα „siebzehn“


πεντεκαίδεκα

zusammengesetzt aus den Zahlworten πέντε (pente) „fünf“ (indoeuropäisch *pénkʷe), dem Bindewort καί und δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen τέτταρες καὶ δέκα „vierzehn“ und ἑκκαίδεκα „sechzehn“


τριάκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *trīḱomt, zuvor *tri-dḱomt "dreißig", eigentlich drei mal zehn

die Kardinalzahl zwischen ἐννέα καὶ εἴκοσι / εἴκοσι καὶ ἐννέα „neunundzwanzig“ und εἷς καὶ τριάκοντα / τριάκοντα καὶ εἷς „einunddreißig“


ἐννεακαίδεκα

zusammengesetzt aus dem Zahlwort ἐννέα (ennea) „neun“ (indoeuropäisch *h₁néwn̥), dem Bindewort καί und dem Zahlwort δέκα (indoeuropäisch *déḱm̥t) „zehn“

die Kardinalzahl zwischen ὀκτωκαίδεκα „achtzehn“ und εἴκοσι „zwanzig“


τέτταρες καὶ δέκα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *kʷetu̯ores „vier“, dem Bindewort καί und dem indoeuropäischen Zahlwort *déḱm̥t „zehn“

die Kardinalzahl zwischen τρεῖς καὶ δέκα „dreizehn“ und πεντεκαίδεκα „fünfzehn“


πεντήκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *penkʷēḱomth₂, zuvor *pénkʷe-dḱomt-h₂"fünfzig", eigentlich fünf mal zehn

die Kardinalzahl zwischen ἐννέα καὶ τετταράκοντα / τετταράκοντα καὶ ἐννέα „neunundvierzig“ und εἷς καὶ πεντήκοντα / πεντήκοντα καὶ εἷς „einundfünfzig“


θεωρία

abgeleitet von θεωρός (theōros^☆) ^(→ grc) „Zuschauer“

ἡ θεωρίᾱ (nominative singular)
αἱ θεωρίαι (nominative plural)
τῆς θεωρίᾱς (genitive singular)
τῶν θεωριῶν (genitive plural)
τῇ θεωρίᾳ (dative singular)
ταῖς θεωρίαις (dative plural)
τὴν θεωρίᾱν (accusative singular)
τὰς θεωρίᾱς (accusative plural)
(ὦ) θεωρίᾱ (singular)
(ὦ) θεωρίαι (plural)

Gesandtschaften der griechischen Staaten zur Teilnahme an den allgemeinen Festspielen Griechenlands


τετταράκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *kʷetwr̥̄ḱomt, zuvor *kʷetwr̥-dḱomt "vierzig", eigentlich vier mal zehn

die Kardinalzahl zwischen ἐννέα καὶ τριάκοντα / τριάκοντα καὶ ἐννέα „neununddreißig“ und εἷς καὶ τετταράκοντα / τετταράκοντα καὶ εἷς „einundvierzig“


πόλις

ἡ πόλις (nominative singular)
αἱ πόλεις (nominative plural)
τῆς πόλεως (genitive singular)
τῶν πόλεων (genitive plural)
τῇ πόλει (dative singular)
ταῖς πόλεσι(ν) (dative plural)
τὴν πόλιν (accusative singular)
τὰς πόλεις (accusative plural)
(ὦ) πόλι (singular)
(ὦ) πόλεις (plural)

Oberstadt, Stadt(bereich) auf der Anhöhe

Kurzform für ἀκρόπολις (akropolis^☆) ^(→ grc)

„Ἀτρεῖδαί τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί, / ὑμῖν μὲν θεοὶ δοῖεν Ὀλύμπια δώματ’ ἔχοντες / ἐκπέρσαι Πριάμοιο πόλιν, εὖ δ’ οἴκαδ’ ἱκέσθαι·“ (Hom. Il. 1,17–19)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 5.

religiöser und kultureller Mittelpunkt eines (Stadt-)Staates


ἑξήκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *sweḱsḱomth₂, zuvor *swéḱs-dḱomt-h₂"sechzig", eigentlich sechs mal zehn

die Kardinalzahl zwischen ἐννέα καὶ πεντήκοντα / πεντήκοντα καὶ ἐννέα „neunundvierzig“ und εἷς καὶ ἑξήκοντα / ἑξήκοντα καὶ εἷς „einundfünfzig“


ἑβδομήκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *septm̥-ḱómt-h₂"siebzig", eigentlich siebenmal zehn

die dekadische Kardinalzahl zwischen den Dekaden ἑξήκοντα „sechzig“ und ὀγδοήκοντα „achtzig“


ὀγδοήκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *oktōḱomt, zuvor *oḱto(w)-dḱomt "achtzig", eigentlich achtmal zehn

die dekadische Kardinalzahl zwischen den Dekaden ἑβδομήκοντα „siebzig“ und ἐνενήκοντα / ἐννήκοντα „neunzig“


ἐνενήκοντα

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *h₁néwn̥̄ḱomt, zuvor *h₁néwn-dḱomt "neunzig", eigentlich neunmal zehn

die dekadische Kardinalzahl zwischen den Dekaden ὀγδοήκοντα „achtzig“ und ἑκατόν „hundert“


ἑκατόν

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort *(d)ḱm̥tóm „hundert“, abgeleitet von *déḱm̥t „zehn“

die dekadische Kardinalzahl zwischen den Dekaden ἐνενήκοντα „neunzig“ und δέκα καὶ ἑκατόν „hundertzehn“


χίλιοι

abgeleitet vom indoeuropäischen Zahlwort sm̥ -g^héslom „tausend“ zu sem- „eins“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von δέκα „zehn“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


τριακόσιοι

abgeleitet von der ursprünglichen Form des Suffixes -κάτιοι durch Assibilation von „τ“ zu „σ“, woraus -κόσιοι entsteht

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von τρεῖς „drei“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


ὀκτακόσιοι

abgeleitet von der ursprünglichen Form des Suffixes -κάτιοι durch Assibilierung von „τ“ zu „σ“, woraus -κόσιοι entsteht

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ὀκτώ „acht“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


διακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von δύο „zwei“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


ἑξακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἕξ „sechs“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


πεντακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von πέντε „fünf“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


δισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb δίς (dis) „zweimal, doppelt“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von δύο „zwei“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ἐνακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἐννέα „neun“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


τετρακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von τέτταρες „vier“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


ἑπτακόσιοι

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἑπτά „sieben“ mit ἑκατόν „hundert“ ergibt


τρισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb τρίς (tris) „dreimal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von τρεῖς „drei“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


τετρακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb τετράκις (tetrakis) „viermal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von τέτταρες „vier“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ἑξακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb ἑξάκις (heksakis) „sechsmal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἕξ „sechs“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ἑπτακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb ἑπτάκις (heptakis) „siebenmal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἑπτά „sieben“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ἐνακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb ἐνάκις (enakis) „neunmal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἐννέα „neun“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


πεντακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb πεντάκις (pentakis) „fünfmal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von πέντε „fünf“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ναῦλον

Fracht

Güter, die auf deinem Schiff transportiert werden: Fracht, Frachtgut

abgeleitet von ναῦς (naus^☆) ^(→ grc) „das Schiff“

Fährgeld, Fahrgeld, Fährlohn, Schiffsgebühr, Frachtgeld

die für die Überfahrt mit einem Schiff entrichtet werden muss

„ἐννοήσατε δ᾽, ἔφη, εἰ εἰκὸς καὶ τρέφειν ἀπὸ κοινοῦ οὓς ἂν καταγάγωμεν ὅσον ἂν χρόνον ἡμῶν ἕνεκεν μένωσι, καὶ ναῦλον ξυνθέσθαι, ὅπως ὠφελοῦντες καὶ ὠφελῶνται.“


ὀκτακισχίλιοι

zusammengesetzt aus dem Adverb ὀκτάκις (heptakis) „achtmal“ und dem Zahlwort χίλιοι (chilioi) „tausend“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ὀκτώ „acht“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


μύριοι

abgeleitet vom Plural des Adjektivs μυρίος (myrios^☆) ^(→ grc) „tausendfältig“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von δέκα „zehn“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


ζέφυρος

„Καὶ οἱ μὲν ἀπὸ ἀνατολῆς συνεχεῖς εὖροι κέκληνται, βορέαι δὲ οἱ ἀπὸ ἄρκτου, ζέφυροι δὲ οἱ ἀπὸ δύσεως, νότοι δὲ οἱ ἀπὸ μεσημβρίας.“


μύριοι καὶ χίλιοι

Wortverbindung der Numeralen μύριοι (myrioi^☆) ^(→ grc) „zehntausend“ und χίλιοι (chilioi^☆) ^(→ grc) „tausend“ sowie dem Bindewort καί (kai^☆) ^(→ grc) „und“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἕνδεκα „elf“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


δισμύριοι

Kompositum (Zusammensetzung) des Adverbs δίς „zweimal“ und dem Zahlwort μύριοι „zehntausend“, abgeleitet vom Plural des Adjektivs μυρίος (myrios^☆) ^(→ grc) „tausendfältig“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von εἴκοσι „zwanzig“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


δεκακισμύριοι

Kompositum (Zusammensetzung) des Adverbs δεκάκις „zehnmal“ und dem Zahlwort μύριοι „zehntausend“, abgeleitet vom Plural des Adjektivs μυρίος (myrios^☆) ^(→ grc) „tausendfältig“

die Kardinalzahl, die sich aus der Multiplikation von ἑκατόν „hundert“ mit χίλιοι „tausend“ ergibt


τρίβολος

„ἐπεὶ δὲ τῆς ὑστεραίας Ἔκφαντος ὁ Συρακουσίων ἵππαρχος προήγαγε τοὺς ἱππεῖς, ἦν αὐτῶν αἰσχρὰ φυγὴ τῶν τριβόλων ἐμπηγνυμένων ἐν τοῖς ποσὶ τῶν ἵππων·“

„τοῦ Πολυβίου συμβουλεύοντος αὐτῷ κατασπεῖραι τριβόλους σιδηροῦς ἢ σανίδας ἐμβαλεῖν κεντρωτάς, ὅπως μὴ διαβαίνοντες οἱ πολέμιοι προσμάχωνται τοῖς χώμασιν, ἔφη γελοῖον εἶναι κατειληφότας τὰ τείχη καὶ τῆς πόλεως ἐντὸς ὄντας εἶτα πράττειν ὅπως οὐ μαχοῦνται τοῖς πολεμίοις.“

Plutarchus, Regum et imperatorum apophthegmata, 200 A

„ἐπεὶ οὐδὲ ὁ τρίβολος ἐν ἅπασιν οὐδὲ πανταχοῦ φύεται, ἀλλ’ ἐν τοῖς ἑλώδεσι τῶν ποταμῶν·“

Theophrastus, Historia plantarum, 4, 9, 1

„τρίβολος· ὁ μὲν χερσαῖος ἀνδράχνῃ τὰ φύλλα ἔοικε, λεπτότερα δέ, καὶ τὰ κλήματα μακρά, κατὰ γῆς ἐστρωμένα, καὶ πρὸς αὐτοῖς ἄκανθαι στρυφναί, σκληραί· φύεται παρὰ ποταμοῖς καὶ οἰκοπέδοις. ἔστι δέ τις καὶ ἔνυδρος ἐν ποταμοῖς φυόμενος, ὑπερέχων τὴν κόμην, τὴν δὲ ἄκανθαν κρύπτων· φύλλα πλατέα, μόσχον ἔχοντα μακρόν, καυλὸς δὲ ἐξ ἄκρου παχύτερος, μᾶλλον τοῦ ἐν βάθει· πρόσεστι δὲ καὶ τριχώδη τινὰ ἀποπεφυκότα, σταχυοειδῆ· καρπὸς σκληρὸς ὡς καὶ θἀτέρου.“

Dioscorides Pedanius, De materia medica, 4, 15

„Πρῶτον μὲν χρῆν, ὥσπερ πόκον, ἐν βαλανείῳ
ἐκπλύναντας τὴν οἰσπώτην ἐκ τῆς πόλεως, ἐπὶ κλίνης
ἐκραβδίζειν τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς τριβόλους ἀπολέξαι,
καὶ τούς γε συνισταμένους τούτους καὶ τοὺς πιλοῦντας ἑαυτοὺς
ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖσι διαξῆναι καὶ τὰς κεφαλὰς ἀποτῖλαι·“

„ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς· μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὰς ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Matthäusevangelium Kapitel 7, Vers 16 NA (online)

„ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Hebräerbrief Kapitel 6, Vers 8 NA (online)


ῥινόκερως

Kompositum (Zusammensetzung) der Substantive ῥίς (rhis^☆) ^(→ grc) „Nase“ und κέρας (keras^☆) ^(→ grc) „Horn“

ὁ ῥινόκερως (nominative singular)
οἱ ῥινοκέρωτες (nominative plural)
τοῦ ῥινοκέρωτος (genitive singular)
τῶν ῥινοκερώτων (genitive plural)
τῷ ῥινοκέρωτι (dative singular)
τοῖς ῥινοκέρωσι(ν) (dative plural)
τὸν ῥινοκέρωτα (accusative singular)
τοὺς ῥινοκέρωτας (accusative plural)
(ὦ) ῥινόκερως (singular)
(ὦ) ῥινοκέρωτες (plural)

ῥι·νό·κε·ρως


ἥρως

seit der Ilias und im mykenischen ti-ri-se-ro-e (tris-ērōʰes) bezeugt; aufgrund der mykenischen Form ist die ältere Annahme der Grundform ἡρωϝ- nicht möglich; zwar ist eine Verwandtschaft mit Ἥρα (Hēra^☆) ^(→ grc) weiterhin denkbar, jedoch handelt es sich wahrscheinlich um eine Entlehnung aus dem Vorgriechischen

ὁ ἥρως (nominative singular)
οἱ ἥρωες (nominative plural)
τοῦ ἥρωος (genitive singular)
τῶν ἡρώων (genitive plural)
τῷ ἥρωϊ (dative singular)
τοῖς ἥρωσι(ν) (dative plural)
τὸν ἥρωα (accusative singular)
τοὺς ἥρωας (accusative plural)
(ὦ) ἥρως (singular)
(ὦ) ἥρωες (plural)

Besinge, o Göttin, den verderbenbringenden Zorn des Peleïaden Achilles, / der unzähligen Achaiern Schmerz bereitete, / viele Seelen tapferer Helden dem Hades vorwarf, …


βάπτισμα

Ableitung zu dem Verb βαπτίζειν (baptizein^☆) ^(→ grc) „untertauchen, eintauchen; taufen“

„Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς·“

„ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι, ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν.“


βαπτισμός

Ableitung zu βαπτίζειν (baptizein^☆) ^(→ grc) „untertauchen, eintauchen; taufen“

„καὶ ἀπ’ ἀγορᾶς, ἐὰν μὴ βαπτίσωνται, οὐκ ἐσθίουσι, καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκίων καὶ κλινῶν·“

„ἥτις παραβολὴ εἰς τὸν καιρὸν τὸν ἐνεστηκότα, καθ’ ἥν δῶρά τε καὶ θυσίαι προσφέρονται μὴ δυνάμεναι κατὰ συνείδησιν τελειῶσαι τὸν λατρεύοντα, μόνον ἐπὶ βρώμασι καὶ πόμασιν καὶ διαφόροις βαπτισμοῖς καὶ δικαιώμασι σαρκὸς, μέχρι καιροῦ διορθώσεως ἐπικείμενα.“

„κτείνει γὰρ δὴ τοῦτον Ἡρώδης ἀγαθὸν ἄνδρα καὶ τοῖς Ἰουδαίοις κελεύοντα ἀρετὴν ἐπασκοῦσιν καὶ τὰ πρὸς ἀλλήλους δικαιοσύνῃ καὶ πρὸς τὸν θεὸν εὐσεβείᾳ χρωμένοις βαπτισμῷ συνιέναι:“

Flavius Josephus, Antiquitates Judaicae, 18, 117


βαπτιστής

Ableitung zu βαπτίζω (baptizō^☆) ^(→ grc) ‚untertauchen, eintauchen; taufen‘

Person, die eine Taufe durchführt; Täufer

„Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας“ (Ev. Mt 3,1)

„In jenen Tagen trat Johannes der Täufer auf und verkündete in der Wüste von Judäa:“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Matthäusevangelium Kapitel 3, Vers 1 NA (online)

„θέλω ἵνα μοι δῷς ἐξαυτῆς ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ.“ (Ev. Mk 6,25)

„Da lief das Mädchen zum König hinein und verlangte: Ich will, dass du mir sofort auf einer Schale den Kopf Johannes des Täufers bringen lässt.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Markusevangelium Kapitel 6, Vers 25 NA (online)


βαβαί

„Οδ. εἶδες γὰρ αὐτήν; Σι. οὐ μὰ Δί’, ἀλλ’ ὀσφραίνομαι.
Οδ. γεῦσαί νυν, ὡς ἂν μὴ λόγωι ’παινῆις μόνον.
Σι. βαβαί· χορεῦσαι παρακαλεῖ μ’ ὁ Βάκχιος.“

„ΠΙ. Οὗτος αὐτὸς νῷν φράσει. Τίς ἐστιν ὄρνις οὑτοσί;
ΕΠ. Οὗτος οὐ τῶν ἠθάδων τῶνδ’ ὧν ὁρᾶθ’ ὑμεῖς ἀεί,
ἀλλὰ λιμναῖος.
ΕΥ. Βαβαῖ, καλός γε καὶ φοινικιοῦς.“

„οὐχὶ τῶν μετρίων, ἀλλὰ τῶν βαβαὶ βαβαί.“

„Βαβαῖ, ὦ μιαρέ, ὡς εὖ ἀνηῦρες τὴν ἀνάγκην ἀνδρὶ φιλολόγῳ ποιεῖν ὃ ἂν κελεύῃς.“

„Καὶ ὃς ἀκούσας ἐγέλασέν τε ἠρέμα καί φησιν· Βαβαί, ὦ Σιμμία·“

„Βαβαῖ ἄρα, ὦ Πρώταρχε, συχνοῦ μὲν λόγου τοῦ λοιποῦ, σχεδὸν δὲ οὐδὲ ῥᾳδίου πάνυ τι νῦν.“


ὀσφύς

Hüfte

ὀσφῦς (variant)
ἡ ὀσφύς (nominative singular)
αἱ ὀσφύες (nominative plural)
τῆς ὀσφύος (genitive singular)
τῶν ὀσφύων (genitive plural)
τῇ ὀσφυΐ (dative singular)
ταῖς ὀσφύσι(ν) (dative plural)
τὴν ὀσφύν (accusative singular)
τὰς ὀσφύας (accusative plural)
(ὦ) ὀσφύ (singular)
(ὦ) ὀσφύες (plural)

Bereich des Körpers unterhalb der Taille; Hüfte

„κνίσῃ τε κῶλα συγκαλυπτὰ καὶ μακρὰν
ὀσφὺν πυρώσας δυστέκμαρτον εἰς τέχνην
 ὥδωσα θνητούς,“

Aischylos, Προμηθεὺς Δεσμώτης, 496–498

„Νώτου δὲ μέρη ὠμοπλάται δύο καὶ ῥάχις, ὑποκάτωθεν δὲ κατὰ τὴν γαστέρα ὀσφύς.“

„σκέλεα δὲ ἀποτάμνουσι καὶ τὴν ὀσφὺν ἄκρην καὶ τοὺς ὤμους τε καὶ τὸν τράχηλον.“

„αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωάννης εἶχεν τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, ἡ δὲ τροφὴ ἦν αὐτοῦ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον.“ (Ev. Mt 3,4)

„Johannes trug ein Gewand aus Kamelhaaren und einen ledernen Gürtel um seine Hüften; Heuschrecken und wilder Honig waren seine Nahrung.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Matthäusevangelium Kapitel 3, Vers 4 NA (online)


κατακλυσμός

Sintflut

Für [1] siehe Übersetzungen zu Überschwemmung¹

Vernichtung

Für [2] siehe Übersetzungen zu Wegspülen

Ableitung zu dem Verb κατακλύζειν (kataklyzein^☆) ^(→ grc) „überspülen, überfluten; wegspülen“

κα·τα·κλυσ·μός

„Τὸ πολλὰς ἀνθρώπων φθορὰς γεγονέναι κατακλυσμοῖς τε καὶ νόσοις καὶ ἄλλοις πολλοῖς, ἐν οἷς βραχύ τι τῶν ἀνθρώπων λείπεσθαι γένος.“

„καί ποτε προαγαγεῖν βουληθεὶς αὐτοὺς περὶ τῶν ἀρχαίων εἰς λόγους, τῶν τῇδε τὰ ἀρχαιότατα λέγειν ἐπιχειρεῖν, περὶ Φορωνέως τε τοῦ πρώτου λεχθέντος καὶ Νιόβης, καὶ μετὰ τὸν κατακλυσμὸν αὖ περὶ Δευκαλίωνος καὶ Πύρρας ὡς διεγένοντο μυθολογεῖν, καὶ τοὺς ἐξ αὐτῶν γενεαλογεῖν, καὶ τὰ τῶν ἐτῶν ὅσα ἦν οἷς ἔλεγεν πειρᾶσθαι διαμνημονεύων τοὺς χρόνους ἀριθμεῖν· καί τινα εἰπεῖν τῶν ἱερέων εὖ μάλα παλαιόν·“

„ὑστέρῳ δὲ χρόνῳ σεισμῶν ἐξαισίων καὶ κατακλυσμῶν γενομένων, μιᾶς ἡμέρας καὶ νυκτὸς χαλεπῆς ἐπελθούσης, τό τε παρ’ ὑμῖν μάχιμον πᾶν ἁθρόον ἔδυ κατὰ γῆς, ἥ τε Ἀτλαντὶς νῆσος ὡσαύτως κατὰ τῆς θαλάττης δῦσα ἠφανίσθη·“

„Θεσπρωτῶν καὶ Μολοσσῶν μετὰ τὸν κατακλυσμὸν ἱστοροῦσι Φαέθοντα βασιλεῦσαι πρῶτον, ἕνα τῶν μετὰ Πελασγοῦ παραγενομένων εἰς τὴν Ἤπειρον·“

„ἃ δ’ ἡμεῖς πρὸς ταῦτα, τὰ μὲν καθ’ ἕκαστ’ ἐγὼ μὲν ἀντὶ παντὸς ἂν τιμησαίμην εἰπεῖν τοῦ βίου, ὑμᾶς δὲ δέδοικα, μὴ παρεληλυθότων τῶν καιρῶν, ὥσπερ ἂν εἰ καὶ κατακλυσμὸν γεγενῆσθαι τῶν πραγμάτων ἡγούμενοι, μάταιον ὄχλον τοὺς περὶ τούτων λόγους νομίσητε·“


ἐλέφας

ὁ ἐλέφας (nominative singular)
οἱ ἐλέφαντες (nominative plural)
τοῦ ἐλέφαντος (genitive singular)
τῶν ἐλεφάντων (genitive plural)
τῷ ἐλέφαντι (dative singular)
τοῖς ἐλέφασι(ν) (dative plural)
τὸν ἐλέφαντα (accusative singular)
τοὺς ἐλέφαντας (accusative plural)
(ὦ) ἐλέφαν (singular)
(ὦ) ἐλέφαντες (plural)

„Ἀποκλινομένης δὲ μεσαμβρίης παρήκει πρὸς δύνοντα ἥλιον ἡ Αἰθιοπίη χώρη ἐσχάτη τῶν οἰκεομένων· αὕτη δὲ χρυσόν τε φέρει πολλὸν καὶ ἐλέφαντας ἀμφιλαφέας καὶ δένδρεα παντοῖα ἄγρια καὶ ἔβενον καὶ ἄνδρας μεγίστους καὶ καλλίστους καὶ μακροβιωτάτους.“

„Καὶ γὰρ οἱ ὄφιες οἱ ὑπερμεγάθεες καὶ οἱ λέοντες κατὰ τούτους εἰσὶ καὶ οἱ ἐλέφαντές τε καὶ ἄρκτοι καὶ ἀσπίδες τε καὶ ὄνοι οἱ τὰ κέρεα ἔχοντες καὶ οἱ κυνοκέφαλοι καὶ οἱ ἀκέφαλοι οἱ ἐν τοῖσι στήθεσι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντες, ὡς δὴ λέγονταί γε ὑπὸ Λιβύων, καὶ οἱ ἄγριοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες ἄγριαι καὶ ἄλλα πλήθεϊ πολλὰ θηρία κατάψευστα.“

„Τὸν δ’ ἐλέφαντα ζῆν οἱ μὲν περὶ ἔτη διακόσιά φασιν, οἱ δὲ τριακόσια.“

„χερμαδίῳ ἀγκῶνα τυχὼν μέσον· ἐκ δ’ ἄρα χειρῶν
ἡνία λεύκ’ ἐλέφαντι χαμαὶ πέσον ἐν κονίῃσιν.“

„φράζεο, Νεστορίδη, τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ,
χαλκοῦ τε στεροπὴν κατὰ δώματα ἠχήεντα
χρυσοῦ τ’ ἠλέκτρου τε καὶ ἀργύρου ἠδ’ ἐλέφαντος.“

„δώσω οἱ τόδ’ ἄορ παγχάλκεον, ᾧ ἔπι κώπη
ἀργυρέη, κολεὸν δὲ νεοπρίστου ἐλέφαντος
ἀμφιδεδίνηται· πολέος δέ οἱ ἄξιον ἔσται.“

„πᾶν μὲν γὰρ κύκλῳ τιτάνῳ λευκῷ τ’ ἐλέφαντι
ἠλέκτρῳ θ’ ὑπολαμπὲς ἔην χρυσῷ τε φαεινῷ“

„τοῦ μεγασθενὴς ἐράσσατο Γαιάοχος / Ποσειδάν, ἐπεί νιν καθαροῦ λέβη- / τος ἔξελε Κλωθώ, / ἐλέφαντι φαίδιμον ὦμον κεκαδμένον.“ (Pind. Ol. 1, 25–28)

Pindar; Herwig Maehler, Bruno Snell (Herausgeber): Carmina cum fragmentis. 6. Auflage. Pars I: Epinicia, BSB B. G. Teubner Verlagsgesellschaft, Leipzig 1980 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana) , Seite 3.


ἐλεφαντίασις

ἡ ἐλεφαντίασις (nominative singular)
αἱ ἐλεφαντιάσεις (nominative plural)
τῆς ἐλεφαντιάσεως (genitive singular)
τῶν ἐλεφαντιάσεων (genitive plural)
τῇ ἐλεφαντίασει (dative singular)
ταῖς ἐλεφαντιάσεσι(ν) (dative plural)
τὴν ἐλεφαντίασιν (accusative singular)
τὰς ἐλεφαντιάσεις (accusative plural)
(ὦ) ἐλεφαντίασι (singular)
(ὦ) ἐλεφαντιάσεις (plural)

ἐ·λε·φαν·τί·α·σις

Hautkrankheit (Aussatz), die der Haut von Elefanten ähnelt

„Φίλων ὁ ἰατρὸς διεβεβαιοῦτο τὴν καλουμένην ἐλεφαντίασιν οὐ πρὸ πολλοῦ πάνυ χρόνου γνώριμον γεγονέναι· μηδένα γὰρ τῶν παλαιῶν ἰατρῶν τοῦ πάθους τούτου πεποιῆσθαι λόγον, εἰς ἕτερα μικρὰ καὶ γλίσχρα καὶ δυσθεώρητα τοῖς πολλοῖς ἐνταθέντας. ἐγὼ δὲ καὶ μάρτυν αὐτῷ παρεῖχον ἐκ φιλοσοφίας Ἀθηνόδωρον, ἐν τῷ προτέρῳ τῶν Ἐπιδημιῶν ἱστοροῦντα πρῶτον ἐν τοῖς κατ’ Ἀσκληπιάδην χρόνοις οὐ μόνον τὴν ἐλεφαντίασιν ἀλλὰ καὶ τὸν ὑδροφόβαν ἐκφανῆ γενέσθαι.“

„ἔχει δὲ πᾶν γάλα παρεμπεπλεγμένον τὸν ὀρρόν, ὃς σχιζόμενος πρὸς κάθαρσιν εὐτονωτέραν ἁρμόζει, διδόμενος ἐφ’ ὧν δίχα δριμύτητος ἔκκρισιν βουλόμεθα ποιήσασθαι, ὡς ἐπὶ μελαγχολικῶν, ἐπιλημπτικῶν, λεπριώντων, ἐλεφαντιάσεως, ἐξανθημάτων τῶν περὶ ὅλον τὸ σῶμα.“

Pedanius Dioscorides, De materia medica, 2, 70, 3


ἄνθρωπε

Vokativ Singular des Substantivs ἄνθρωπος


ἀνθρώπων

Gentitiv Plural des Substantivs ἄνθρωπος


ἄνθρωπον

Akkusativ Singular des Substantivs ἄνθρωπος


ἄνθρωποι

Nominativ Plural des Substantivs ἄνθρωπος


ἀνθρώπου

Genitiv Singular des Substantivs ἄνθρωπος


ἀνθρώπους

Akkusativ Plural des Substantivs ἄνθρωπος


ὕαινα

ursprünglich das Femininum zu ὗς (hys^☆) ^(→ grc) „Schwein“

„Κατὰ τοὺς νομάδας δέ ἐστι τούτων οὐδέν, ἀλλ’ ἄλλα τοιάδε, πύγαργοι καὶ ζορκάδες καὶ βουβάλιες καὶ ὄνοι, οὐκ οἱ τὰ κέρεα ἔχοντες ἀλλ’ ἄλλοι ἄποτοι (οὐ γὰρ δὴ πίνουσι), καὶ ὄρυ<γ>ες, τῶν τὰ κέρεα τοῖσι φοίνιξι οἱ πήχεες ποιεῦνται (μέγαθος δὲ τὸ θηρίον τοῦτο κατὰ βοῦν ἐστι), καὶ βασσάρια καὶ ὕαιναι καὶ ὕστριχες καὶ κριοὶ ἄγριοι καὶ δίκτυες καὶ θῶες καὶ πάνθηρες καὶ βόρυες, καὶ κροκόδειλοι ὅσον τε τριπήχεες χερσαῖοι, τῇσι σαύρῃσι ἐμφερέστατοι, καὶ στρουθοὶ κατάγαιοι καὶ ὄφιες μικροί, κέρας ἓν ἕκαστος ἔχοντες.“

„Ἔχει δ’ ἡ ὕαινα ἡ θήλεια καὶ ὑστέραν, ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα ζῷα τὰ θήλεα, ὅσα ἐστὶ τοιαῦτα.“

„Ὃν δὲ καλοῦσιν οἱ μὲν γλάνον οἱ δ’ ὕαιναν, ἔστι μὲν τὸ μέγεθος οὐκ ἐλάττων λύκου, χαίτην δ’ ἔχει ὥσπερ ἵππος, καὶ ἔτι σκληροτέρας καὶ βαθυτέρας τὰς τρίχας, καὶ καθ’ ὅλης τῆς ῥάχεως·“

„Ἡ δ’ ὕαινα τῷ μὲν χρώματι λυκώδης ἐστί, δασυτέρα δέ, καὶ λοφιὰν ἔχει δι’ ὅλης τῆς ῥάχεως· περὶ δὲ τῶν αἰδοίων ὃ λέγεται, ὡς ἔχει ἄρρενος καὶ θηλείας, ψεῦδός ἐστιν.“


ὀρέων

unkontrahierter Genitiv Plural des Substantivs ὄρος


θυμόν

Akkusativ Singular des Substantivs θυμός


γαίης

ionisch: Genitiv Singular des Substantivs γαῖα


ἀνιών

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs ἄνειμι


πόντον

Akkusativ Singular des Substantivs πόντος


ἴδεν

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ὁράω


ἐόντος

Genitiv Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs εἰμί

Genitiv Singular Neutrum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs εἰμί


κινήσας

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs κινέω

Vokativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs κινέω


μυθήσατο

3. Person Singular Indikativ Aortist Medium des Verbs μυθέομαι


ἐπιπλώων

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs ἐπιπλέω


ἐχώσατο

3. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs χώομαι


παίζων

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs παίζω


κατιδών

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs καθοράω


ἐκάλεσε

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs καλέω


ἐτύγχανον

ἐ·τύγ·χα·νον

1. Person Singular Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs τυγχάνω

3. Person Singular Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs τυγχάνω


πυνθάνεσθε

πυν·θά·νεσ·θε

2. Person Singular Indikativ Präsens Medium des Verbs πυνθάνομαι

2. Person Singular Imperativ Präsens Medium des Verbs πυνθάνομαι


μετεβούλευσαν

με·τε·βού·λευ·σαν

3. Person Plural Indikativ Aorist Aktiv des Verbs μεταβουλεύω


πάθεν

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs πάσχω


ἄλγεα

episch: Nominativ Plural des Substantivs ἄλγος

episch: Akkusativ Plural des Substantivs ἄλγος

episch: Vokativ Plural des Substantivs ἄλγος


πολλῶν

Genitiv Plural Maskulinum des Adjektivs πολύς

Genitiv Plural Femininum des Adjektivs πολύς

Genitiv Plural Neutrum des Adjektivs πολύς


ἔγνω

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs γιγνώσκω


ἔννεπε

2. Person Singular Imperativ Präsens Aktiv des Verbs ἐννέπω


νόστον

Akkusativ Singular des Substantivs νόστος


εἰπέ

2. Person Singular Imperativ Aorist Aktiv des Verbs εἶπον/λέγω/φημί


ἔπερσε

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs πέρθω


πλάγχθη

3. Person Singular Indikativ Aorist Passiv des Verbs πλάζω


ὄλοντο

3. Person Plural Indikativ Aorist Medium des Verbs ὄλλυμι


νήπιοι

Nominativ Plural Maskulinum des Adjektivs νήπιος

Vokativ Plural Maskulinum des Adjektivs νήπιος


ἐρρύσατο

3. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ῥύομαι


ἱέμενος

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἵημι


ἤσθιον

1. Person Singular Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs ἐσθίω

3. Person Plural Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs ἐσθίω


ἀφείλετο

3. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀφαιρέω


πολύτροπον

πο·λύ·τρο·πον

Akkusativ Singular Maskulinum des Adjektivs πολύτροπος

Akkusativ Singular Femininum des Adjektivs πολύτροπος

Nominativ Singular Neutrum des Adjektivs πολύτροπος

Akkusativ Singular Neutrum des Adjektivs πολύτροπος

Vokativ Singular Neutrum des Adjektivs πολύτροπος


θύγατερ

Vokativ Singular des Substantivs θυγάτηρ


ἀρνύμενος

ἀρ·νύ·με·νος

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Medium/Passiv des Verbs ἄρνυμαι


νόστιμον

Akkusativ Singular Maskulinum des Adjektivs νόστιμος

Akkusativ Singular Femininum des Adjektivs νόστιμος

Nomantiv Singular Neutrum des Adjektivs νόστιμος

Akkusativ Singular Neutrum des Adjektivs νόστιμος

Vokativ Singular Neutrum des Adjektivs νόστιμος


πτολίεθρον

ursprünglich der Diminutiv zu dem Substantiv πτόλις, der im arkadisch-kyprischen, kretischen und thessalischen Dialekt bezeugt ist; siehe πόλις (polis^☆) ^(→ grc)

πτο·λί·ε·θρον

„ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μoῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ
πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν·“


ἀτασθαλίῃσιν

ἀ·τασ·θα·λί·ῃ·σιν


παιωνία

Päonie

Für [1] siehe Übersetzungen zu Pfingstrose

„ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα ὥσπερ ἐπίθετα καὶ πόρρωθεν, οἷον τὴν παιωνίαν. οἱ δὲ γλυκυσίδην καλοῦσι, νύκτωρ κελεύουσιν ὀρύττειν· ἐὰν γὰρ ἡμέρας καὶ ὀφθῇ τις ὑπὸ δρυοκολάπτου τὸν μὲν καρπὸν ἀπολέγων κινδυνεύειν τοῖς ὀφθαλμοῖς, τὴν δὲ ῥίζαν τέμνων ἐκπίπτειν τὴν ἕδραν.“


φύγον

1. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs φεύγω

3. Person Plural Indikativ Aorist Aktiv des Verbs φεύγω


ἀχέων

dorisch: Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Vers ἀχέω (ἠχέω)


ἄχος

Unmut

Für [1] siehe Übersetzungen zu Betrübnis

etymologisch verwandt mit ἄχνυμαι (achnymai^☆) ^(→ grc) sowie ferner mit gotisch 𐌰𐌲𐌹𐍃 (agis) ^(→ got) ‚Angst‘

sowohlpsychisch als auch körperlich: Betrübnis, Unmut, Schmerz, Leid, Trauer

„ἐπεί μιν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἵκανεν·“

„δεινὰ δειμάτων ἄχη,“

„λύσαις ἄλλον ἀλλοίων ἀχέων
ἔξαγεν,“

„ἴυξεν δ’ ἀφωνήτῳ περ ἔμπας ἄχει
δύνασιν Αἰήτας ἀγασθείς.“

„ἐμοὶ δ᾽ ἄχε᾽ ἄχεα κατέλιπε,“

„Οἱ δέ τινες λέγουσι περὶ τῆς βοὸς ταύτης καὶ τῶν κολοσσῶν τόνδε τὸν λόγον, ὡς Μυκερῖνος ἠράσθη τῆς ἑωυτοῦ θυγατρὸς καὶ ἔπειτα ἐμίγη οἱ ἀεκούσῃ· μετὰ δὲ λέγουσι ὡς ἡ παῖς ἀπήγξατο ὑπὸ ἄχεος, ὁ δέ μιν ἔθαψε ἐν τῇ βοῒ ταύτῃ, ἡ δὲ μήτηρ αὐτῆς τῶν ἀμφιπόλων τῶν προδουσέων τὴν θυγατέρα τῷ πατρὶ ἀπέταμε τὰς χεῖρας, καὶ νῦν τὰς εἰκόνας αὐτέων εἶναι πεπονθυίας τά περ αἱ ζωαὶ ἔπαθον.“

„ὁ δὲ Κυαξάρης ἐπεὶ εἶδε σὺν μὲν τῷ Κύρῳ πολλούς τε καὶ καλοὺς καὶ ἀγαθοὺς ἑπομένους, σὺν αὐτῷ δὲ ὀλίγην τε καὶ ὀλίγου ἀξίαν θεραπείαν, ἄτιμόν τι αὐτῷ ἔδοξεν εἶναι καὶ ἄχος αὐτὸν ἔλαβεν.“


ἄφαρ

Etymologie nicht ganz geklärt, aber wahrscheinlich mit dem Adverb ἄφνω (aphnō^☆) ^(→ grc) verwandt

schnell, sogleich, sofort, augenblicklich

„ἵνα τ’ ἄρνες ἄφαρ κεραοὶ τελέθουσι.“

„τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη· ἵππον δέ τοι αὐτὸς
δώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλο
μεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναι
βουλοίμην ἢ σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάντα
ἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός.“

„ἀλλὰ θεῶν βασιλέα
σπερχθεῖσα θυμῷ πέμπε δράκοντας ἄφαρ.“

„αὐτίκα δ’ ἐσσυμένως, νεφέλης ἐπιβᾶσα πόδεσσι
κούφης, ἥ κε φέροι μιν ἄφαρ βριαρήν περ ἐοῦσαν,
σεύατ’ ἴμεν Πόντονδε, φίλα φρονέουσ’ ἐρέτῃσιν.“

Apollonios Rhodios, Argonautika, 538–540

„Τὸν δ’ ἄρ’ ὑπὸ ζυγόφι προσέφη πόδας αἰόλος ἵππος
Ξάνθος, ἄφαρ δ’ ἤμυσε καρήατι·“

„ὡς δ’ ὅτε κάπριον ἀμφὶ κύνες θαλεροί τ’ αἰζηοὶ
σεύωνται, ὃ δέ τ’ εἶσι βαθείης ἐκ ξυλόχοιο
θήγων λευκὸν ὀδόντα μετὰ γναμπτῇσι γένυσσιν,
ἀμφὶ δέ τ’ ἀΐσσονται, ὑπαὶ δέ τε κόμπος ὀδόντων
γίγνεται, οἳ δὲ μένουσιν ἄφαρ δεινόν περ ἐόντα,
ὥς ῥα τότ’ ἀμφ’ Ὀδυσῆα Διῒ φίλον ἐσσεύοντο
Τρῶες· ὃ δὲ πρῶτον μὲν ἀμύμονα Δηϊοπίτην
οὔτασεν ὦμον ὕπερθεν ἐπάλμενος ὀξέϊ δουρί,
αὐτὰρ ἔπειτα Θόωνα καὶ Ἔννομον ἐξενάριξε.“

„στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,
λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δ’ ἡμῖν μετέειπε·“

„τό κεν ἧμιν ἄφαρ πολὺ κέρδιον εἴη
εἰ τοῦτον Τρώεσσι μεθήσομεν ἱπποδάμοισιν
ἄστυ πότι σφέτερον ἐρύσαι καὶ κῦδος ἀρέσθαι.“

„καὶ γάρ σφιν ἄφαρ τόδε λώϊόν ἐστιν.“


καταλωφέω

ionische Form zu καταλωφάω (katalōphaō^☆) ^(→ grc)

unkontrahierte Form
καταλωφέω
Präsens (active)
καταλωφῶ
καταλωφοῦμαι (passive)
Futur (active)
καταλωφήσω
καταλωφηθήσομαι
Aorist (active)
κατελώφησα
κατελωφήθην
Perfekt (active)
καταλελώφηκα
καταλελώφημαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:καταλωφέω (active)

κα·τα·λω·φέ·ω

„Κούρην δ᾽ ἐξ ἀχέων ἀδινὸς κατελώφεεν ὕπνος
λέκτρῳ ἀνακλινθεῖσαν.“

Apollonios Rhodios, Argonautika, 3,616–617


κατελώφεεν

κα·τε·λώ·φε·εν

3. Person Singular Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs καταλωφέω


καταλωφάω

Ableitung zu dem Verb λωφάω (lōphaō^☆) ^(→ grc) mit dem Präfix κατα- (kata-^☆) ^(→ grc)

καταλωφέω (variant)
unkontrahierte Form
καταλωφάω
Präsens (active)
καταλωφῶ
καταλωφῶμαι (passive)
Futur (active)
καταλωφήσω
καταλωφήσομαι (passive)
καταλωφηθήσομαι
Aorist (active)
κατελώφησα
κατελωφησάμην (passive)
κατελωφήθην
Perfekt (active)
καταλελώφηκα
καταλελώφημαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:καταλωφάω (active)

κα·τα·λω·φά·ω

„κὰδ δέ κ᾽ ἐμὸν κῆρ
λωφήσειε κακῶν, τά μοι οὐτιδανὸς πόρεν Οὖτις.“

„Wie würde mein Herz von dem Jammer
Sich erlaben, den mir der Taugenicht machte, der Niemand!“ (Homer, Odyssee: Der Kyklop sinnt auf Rache an Odysseus)


γιγνώσκω

γινώσκω (variant)
Präsens (active)
γιγνώσκω
γιγνώσκομαι (passive)
Futur (active)
γνῶσομαι (passive)
γνωσθήσομαι
Aorist (active)
ἔγνων
ἐγνώσθην
Perfekt (active)
ἔγνωκα
ἔγνωσμαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:γιγνώσκω (active)

γνῶθι σεαυτόν.


ἄδυτον

Allerheiligstes

Für [1] siehe Übersetzungen zu Unbetretbares

Konversion des Adjektivs ἄδυτος (adytos^☆) ^(→ grc) „unbetretbar“ im Neutrum

Innenraum eines Tempels, der von Laien nicht betreten werden darf: Unbetretbares, Allerheiligstes

„ἤτοι τὸν Λητώ τε καὶ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα
ἐν μεγάλῳ ἀδύτῳ ἀκέοντό τε κύδαινόν τε·“

„αὐτὸς δ’ Αἰνείαν μάλα πίονος ἐξ ἀδύτοιο
ἧκε, καὶ ἐν στήθεσσι μένος βάλε ποιμένι λαῶν.“

„Ὡς γὰρ ἀνέβη ἐς τὴν ἀκρόπολιν μέλλων δὴ αὐτὴν κατασχήσειν, ἤιε ἐς τὸ ἄδυτον τῆς θεοῦ ὡς προσερέων·“

„οἶδ’, ἔνθα Πανὸς ἄδυτα καὶ βωμοὶ πέλας.“

„τῷ μὲν ὁ χρυσοκόμας εὐ-
 ώδεος ἐξ ἀδύτου ναῶν πλόον
εἶπε Λερναίας ἀπ’ ἀκτᾶς
εὐθὺν ἐς ἀμφιθάλασσον νομόν,“


ἔπλεξε

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs πλέκω


πλέκεις

2. Person Singular Indikativ Präsens Aktiv des Verbs πλέκω


πλεκέτω

3. Person Singular Imperativ Präsens Aktiv des Verbs πλέκω


πλέκων

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Aktiv des Verbs πλέκω


πλέκω

anzetteln

übertragen: anzetteln, schmieden, einfädeln

zusammenstellen

übertragen, Kunst: zusammenstellen, anfertigen, verfertigen

etymologisch verwandt mit lateinisch plicare ^(→ la), dem Intensivum zu dem nur in Ableitungen bezeugten *plecere, sowie wahrscheinlich auch mit lateinisch plectere ^(→ la), althochdeutsch flehtan (neuhochdeutsch flechten) und altkirchenslawisch plesti (russisch плести (plesti^☆) ^(→ ru), polnisch pleść ^(→ pl)), die alle eine t-Erweiterung aufweisen; ferner auch mit sanskrit प्रश्न (praśna-) ^(→ sa) „Turban“

Präsens (active)
πλέκω
πλέκομαι (passive)
Futur (active)
πλέξω
πλέξομαι (passive)
πλεχθήσομαι
Aorist (active)
ἔπλεξα
ἐπλεξάμην (passive)
ἐπλέχθην
ἐπλάκην
Perfekt (active)
πέπλοχα
πέπλεγμαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:πλέκω (active)

„τῷ ῥ’ ἥ γε χρόα καλὸν ἀλειψαμένη ἰδὲ χαίτας
πεξαμένη χερσὶ πλοκάμους ἔπλεξε φαεινοὺς
καλοὺς ἀμβροσίους ἐκ κράατος ἀθανάτοιο.“

„αὐτὰρ ἐγὼ σπασάμην ῥῶπάς τε λύγους τε,
πεῖσμα δ’ ὅσον τ’ ὄργυιαν ἐϋστρεφὲς ἀμφοτέρωθεν
πλεξάμενος συνέδησα πόδας δεινοῖο πελώρου,
βῆν δὲ καταλλοφάδια φέρων ἐπὶ νῆα μέλαιναν,
ἔγχει ἐρειδόμενος, ἐπεὶ οὔ πως ἦεν ἐπ’ ὤμου
χειρὶ φέρειν ἑτέρῃ· μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν.“

„τὸν μὲν οὐ κατελέγχει κριτοῦ γενεά
πατˈραδελφεοῦ· ἁλίκων τῶ τις ἁβˈρόν
ἀμφὶ παγκρατίου Κλεάνδρῳ πλεκέτω
μυρσίνας στέφανον, ἐ-
πεί νιν Ἀλκαθόου τ’ ἀγὼν σὺν τύχᾳ
ἐν Ἐπιδαύρῳ τε νεότας δέκετο πρίν·“

„κᾆτ’ ἐλαγοθήρει
πλεξάμενος ἄρκυς,“

„ἀλλ’ ἦ δόλον τιν’, ὦ ξέν’, ἀμφί μοι πλέκεις;“

„δεῖ δέ σε παντοίας πλέκειν
εἰς ἀπόφευξιν παλάμας
τὴν γὰρ ἐμὴν ὀργὴν πεπᾶναι χαλεπὸν
μὴ πρὸς ἐμοῦ λέγοντι.“

„κἆιθ’ ὁ θεὸς οὐκ ἐψεύσαθ’, ὅδε δ’ ἐψεύσατο
πάλαι τρέφων τὸν παῖδα, κἄπλεκεν πλοκὰς
τοιάσδ’·“

„ἴδεσθε τὴν πανοῦργον, ἐκ τέχνης τέχνην
οἵαν ἔπλεξε·“

„τοία γὰρ αὐτῶι μηχανὴ πεπλεγμένη
βρόχοις ἀκινήτοισιν ἕστηκεν φόνου
πρὸς τῆσδε χειρός·“

„ματρομάτωρ ἐμὰ Στυμ-
φαλίς, εὐανθὴς Μετώπα,
πλάξιππον ἃ Θήβαν ἔτι-
κτεν, τᾶς ἐρατεινὸν ὕδωρ
πίομαι, ἀνδράσιν αἰχματαῖσι πλέκων
ποικίλον ὕμνον.“

„οἷον αἰνέων κε Μελησίαν ἔριδα στρέφοι,
ῥήματα πˈλέκων, ἀπάλαιστος ἐν λόγῳ ἕλκειν,“

„δίκαιον δὲ καὶ τραγῳδίαν ἄλλην καὶ τὴν αὐτὴν λέγειν οὐδενὶ ὡς τῷ μύθῳ· τοῦτο δέ, ὧν ἡ αὐτὴ πλοκὴ καὶ λύσις. πολλοὶ δὲ πλέξαντες εὖ λύουσι κακῶς· δεῖ δὲ ἀμφότερα ἀρτικροτεῖσθαι.“

„Εἰσὶ δὲ τῶν μύθων οἱ μὲν ἁπλοῖ οἱ δὲ πεπλεγμένοι·“


πλέξαντες

Nominativ Plural Maskulinum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs πλέκω

Vokativ Plural Maskulinum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs πλέκω


πλεξάμενος

πλε·ξά·με·νος

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Medium des Verbs πλέκω


πεπλεγμένη

πε·πλεγ·μέ·νη

Nominativ Singular Femininum des Partizips Perfekt Mediopassiv des Verbs πλέκω

Vokativ Singular Femininum des Partizips Perfekt Mediopassiv des Verbs πλέκω


πεπλεγμένοι

πε·πλεγ·μέ·νοι

Nominativ Plural Maskulinum des Partizips Perfekt Mediopassiv des Verbs πλέκω

Vokativ Plural Maskulinum des Partizips Perfekt Mediopassiv des Verbs πλέκω


ἀαγής

unzerbrochen

Für [1] siehe Übersetzungen zu unzerbrechlich

aus *ἀϝαγής entstanden, das vermutlich von ἄγνυμι (agnymi^☆) ^(→ grc) „biegen, brechen“ mit dem Alpha privativum α- (a-^☆) ^(→ grc) abgeleitet ist

Positiv
ἀαγής
ἀαγής (masculine)
ἀαγές (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀαγής

„τὸν δὲ μέτ’ Ὠρίωνα πελώριον εἰσενόησα
θῆρας ὁμοῦ εἰλεῦντα κατ’ ἀσφοδελὸν λειμῶνα,
τοὺς αὐτὸς κατέπεφνεν ἐν οἰοπόλοισιν ὄρεσσι,
χερσὶν ἔχων ῥόπαλον παγχάλκεον, αἰὲν ἀαγές.“

„καί οἱ ἀαγεῖς
δίφροι ἐφ’ ὧν ἐπέβαινε χρόνῳ διέλυσαν ἱμάντας.“

„Τόφρα δὲ Μηδείης ὑποθημοσύνῃσιν Ἰήσων
φάρμακα μυδήνας ἠμὲν σάκος ἀμφεπάλυνεν
ἠδὲ δόρυ βριαρόν, περὶ δὲ ξίφος: ἀμφὶ δ᾽ ἑταῖροι
πείρησαν τευχέων βεβιημένοι, οὐδ᾽ ἐδύναντο
κεῖνο δόρυ γνάμψαι τυτθόν γέ περ, ἀλλὰ μάλ᾽ αὔτως
ἀαγὲς κρατερῇσιν ἐνεσκλήκει παλάμῃσιν.“

Apollonios Rhodios, Argonautica, 3,1246–1251


ἄαπτος

unnahbar

Für [1] siehe Übersetzungen zu unberührt

Ableitung zu dem Verbaladjektiv ἅπτος (haptos) des Verbs ἅπτομαι (haptomai^☆) ^(→ grc) „anfassen, berühren“ mit Alpha privativum α- (a-^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἄαπτος
ἄαπτος (masculine)
ἄαπτον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄαπτος

„ἀλλ’ ἀκέουσα κάθησο, ἐμῷ δ’ ἐπιπείθεο μύθῳ,
μή νύ τοι οὐ χραίσμωσιν ὅσοι θεοί εἰσ’ ἐν Ὀλύμπῳ
ἆσσον ἰόνθ’, ὅτε κέν τοι ἀάπτους χεῖρας ἐφείω.“

„τὼ δὲ διακρινθέντε ὃ μὲν μετὰ λαὸν Ἀχαιῶν
ἤϊ’, ὃ δ’ ἐς Τρώων ὅμαδον κίε· τοὶ δὲ χάρησαν,
ὡς εἶδον ζωόν τε καὶ ἀρτεμέα προσιόντα,
Αἴαντος προφυγόντα μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους·“

„πάντως, οἷον ἐμόν γε μένος καὶ χεῖρες ἄαπτοι,
οὐκ ἄν με τρέψειαν ὅσοι θεοί εἰσ’ ἐν Ὀλύμπῳ.“

„ὃ δὲ κεκλήγων ἕπετ’ αἰεὶ
Ἀτρεΐδης, λύθρῳ δὲ παλάσσετο χεῖρας ἀάπτους.“

„οὐ γὰρ ἔγωγ’ ἐφάμην ἥρωας Ἀχαιοὺς
σχήσειν ἡμέτερόν γε μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους“

„αἰπύ οἱ ἐσσεῖται μάλα περ μεμαῶτι μάχεσθαι
κείνων νικήσαντι μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους
νῆας ἐνιπρῆσαι, ὅτε μὴ αὐτός γε Κρονίων
ἐμβάλοι αἰθόμενον δαλὸν νήεσσι θοῇσιν.“

„εἰ τοιόσδ’ ἔλθοιμι μίνυνθά περ ἐς πατέρος δῶ,
τῶ κέ τεῳ στύξαιμι μένος καὶ χεῖρας ἀάπτους,
οἳ κεῖνον βιόωνται ἐέργουσίν τ’ ἀπὸ τιμῆς.“

„ὦ φίλοι, οὐ γὰρ σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους,“


ἆσε

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ἀάω


ἄασας

2. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ἀάω


ἀᾶται

3. Person Singular Indikativ Präsens Mediopassiv des Verbs ἀάω

3. Person Singular Konjunktiv Präsens Mediopassiv des Verbs ἀάω


ἀάω

schaden

Für [1] siehe Übersetzungen zu verletzen²

wahrscheinlich aus *ἀϝάω entstanden, dessen weitere Etymologie nicht ganz geklärt ist; vermutlich stellt ἄτη (atē^☆) ^(→ grc) eine Ableitung dar

Präsens (active)
ἀάω
ἀᾶμαι (passive)
Futur (active)
Aorist (active)
ἄασα
ἆσα
ἀασάμην (passive)
ἀσάμην (passive)
ἀάσθην
Perfekt (active)
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀάω (active)

verletzen, schaden, betören, verblenden, verführen

transitiv: im Aktiv und Medium: negativen Einfluss auf den Geist/Sinn haben

„Ζεῦ πάτερ, ἦ ῥά τιν’ ἤδη ὑπερμενέων βασιλήων
τῇδ’ ἄτῃ ἄασας καί μιν μέγα κῦδος ἀπηύρας;“

„πρέσβα Διὸς θυγάτηρ Ἄτη, ἣ πάντας ἀᾶται,
οὐλομένη·“

„αὐτίκα δ’ εἷλ’ Ἄτην κεφαλῆς λιπαροπλοκάμοιο
χωόμενος φρεσὶν ᾗσι, καὶ ὤμοσε καρτερὸν ὅρκον
μή ποτ’ ἐς Οὔλυμπόν τε καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα
αὖτις ἐλεύσεσθαι Ἄτην, ἣ πάντας ἀᾶται.“

„ὣς καὶ ἐγών, ὅτε δ’ αὖτε μέγας κορυθαίολος Ἕκτωρ
Ἀργείους ὀλέκεσκεν ἐπὶ πρυμνῇσι νέεσσιν,
οὐ δυνάμην λελαθέσθ’ Ἄτης ᾗ πρῶτον ἀάσθην.“

„ἄασάν μ’ ἕταροί τε κακοὶ πρὸς τοῖσί τε ὕπνος
σχέτλιος. ἀλλ’ ἀκέσασθε, φίλοι· δύναμις γὰρ ἐν ὑμῖν.“

„ἆσέ με δαίμονος αἶσα κακὴ καὶ ἀθέσφατος οἶνος·“

„οἶνος καὶ Κένταυρον, ἀγακλυτὸν Εὐρυτίωνα,
ἄασ’ ἐνὶ μεγάρῳ μεγαθύμου Πειριθόοιο,
ἐς Λαπίθας ἐλθόνθ’· ὁ δ’ ἐπεὶ φρένας ἄασεν οἴνῳ,
μαινόμενος κάκ’ ἔρεξε δόμον κάτα Πειριθόοιο.“

„ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσιν ἀασθεὶς
ἤϊεν ἣν ἄτην ὀχέων ἀεσίφρονι θυμῷ.“

sich betören lassen, sich vergehen, freveln, töricht handeln

„ἀασάμην, οὐδ’ αὐτὸς ἀναίνομαι. ἀντί νυ πολλῶν
λαῶν ἐστὶν ἀνὴρ ὅν τε Ζεὺς κῆρι φιλήσῃ,
ὡς νῦν τοῦτον ἔτισε, δάμασσε δὲ λαὸν Ἀχαιῶν.
ἀλλ’ ἐπεὶ ἀασάμην φρεσὶ λευγαλέῃσι πιθήσας,
ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι δόμεναί τ’ ἀπερείσι’ ἄποινα.“

„ἢ λάθετ’ ἢ οὐκ ἐνόησεν· ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ.“

„ἤτοι Τυδέος υἱὸς Ἀγάστροφον οὔτασε δουρὶ
Παιονίδην ἥρωα κατ’ ἰσχίον· οὐ δέ οἱ ἵπποι
ἐγγὺς ἔσαν προφυγεῖν, ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ.“

„ἀλλ’ ἐπεὶ ἀασάμην καί μευ φρένας ἐξέλετο Ζεύς,
ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι, δόμεναί τ’ ἀπερείσι’ ἄποινα·“


ἀάσθην

1. Person Singular Indikativ Aorist Passiv des Verbs ἀάω

3. Person Plural Indikativ Aorist Passiv des Verbs ἀάω


ἀάσατο

3. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀάω


ἄασαν

3. Person Plural Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ἀάω


ἀασάμην

1. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀάω


ἀάσχετος

Ableitung zu ἀνσχετός (anschetos^☆) ^(→ grc) mit Alpha privativum α- (a-^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἀάσχετος
ἀάσχετος (masculine)
ἀάσχετον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀάσχετος

„μητρός τοι μένος ἐστὶν ἀάσχετον οὐκ ἐπιεικτὸν
Ἥρης·“

„ Ὣς ἔφατ’, οὐδέ τις αὐτόθ’ ἐνὶ πτόλεϊ λίπετ’ ἀνὴρ
οὐδὲ γυνή· πάντας γὰρ ἀάσχετον ἵκετο πένθος·
ἀγχοῦ δὲ ξύμβληντο πυλάων νεκρὸν ἄγοντι.“


ἀάατος

unverletzt

Für [1] siehe Übersetzungen zu unversehrt

Ableitung zu dem Verb ἀάω (aaō^☆) ^(→ grc) „verletzen, schaden“

Positiv
ἀάατος
ἀάατος (masculine)
ἀάατον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀάατος

„ἄγρει νῦν μοι ὄμοσσον ἀάατον Στυγὸς ὕδωρ,“

„ἀλλ’ ἀκέων δαίνυσθε καθήμενοι, ἠὲ θύραζε
κλαίετον ἐξελθόντε κατ’ αὐτόθι τόξα λιπόντε,
μνηστήρεσσιν ἄεθλον ἀάατον·“

„οὗτος μὲν δὴ ἄεθλος ἀάατος ἐκτετέλεσται·“

„ὁ δ᾽ ἄρ᾽ αἰὲν ἀνούτατος ἣν διὰ μῆτιν
ἀίσσοντ᾽ ἀλέεινεν: ἀπηνέα δ᾽ αἶψα νοήσας
πυγμαχίην, ᾗ κάρτος ἀάατος, ᾗ τε χερείων,
στῆ ῤ̔ ἄμοτον καὶ χερσὶν ἐναντία χεῖρας ἔμιξεν.“

Apollonios Rhodios, Argonatuica, 2,75–78


ἀασθείς

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Passiv des Verbs ἀάω

Vokativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Passiv des Verbs ἀάω


ἄσχετος

Ableitung zu der Wurzel *σεχ (siehe ἔχω (echō^☆) ^(→ grc)) mit dem Alpha privativum α- (a-^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἄσχετος
ἄσχετος (masculine)
ἄσχετον (feminine)
ἀσχέτως (neuter)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄσχετος

„Ὣς ἔφατο, Τρῶας δὲ κατὰ κρῆθεν λάβε πένθος
ἄσχετον, οὐκ ἐπιεικτόν, ἐπεί σφισιν ἕρμα πόληος
ἔσκε καὶ ἀλλοδαπός περ ἐών· πολέες γὰρ ἅμ’ αὐτῷ
λαοὶ ἕποντ’, ἐν δ’ αὐτὸς ἀριστεύεσκε μάχεσθαι·“

„Τηλέμαχ’ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες
ἡμέας αἰσχύνων, ἐθέλοις δέ κε μῶμον ἀνάψαι.“

„Τηλέμαχ’ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι ἄλλο
ἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,
ἀλλὰ μάλ’ ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.“

„ὦ φίλ’, ἐπεί μ’ ἔμνησας ὀϊζύος, ἣν ἐν ἐκείνῳ
δήμῳ ἀνέτλημεν μένος ἄσχετοι υἷες Ἀχαιῶν,“

„Τηλέμαχ’ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες.“

„τέτλαθι δή, κραδίη· καὶ κύντερον ἄλλο ποτ’ ἔτλης,
ἤματι τῷ, ὅτε μοι μένος ἄσχετος ἤσθιε Κύκλωψ
ἰφθίμους ἑτάρους· σὺ δ’ ἐτόλμας, ὄφρα σε μῆτις
ἐξάγαγ’ ἐξ ἄντροιο ὀϊόμενον θανέεσθαι.“


κάστανον

Kastanienbaum

Für [1] siehe Übersetzungen zu Kastanie¹

die Etymologie ist nicht ganz geklärt, jedoch scheint es aus Kleinasien zu stammen, worauf auch das armenische կասկ (kask) ^(→ hy) und կասկենի (kaskeni) ^(→ hy) hinweisen

„Τῶν Εὐβοικῶν, φησί, καρύων ἢ καστάνων (ἀμφοτέρως γὰρ καλεῖται) δύσπεπτος μὲν ἡ κατεργασία τῇ κοιλίᾳ καὶ φυσώδης ἡ πέψις γίνεται, παχύνει δὲ τὰς ἕξεις, ἐάν τις αὐτῶν κρατήσῃ.“

„Ὁ δὲ Δίφιλος τὰ κάστανα καὶ Σαρδιανὰς βαλάνους καλεῖ, εἶναι λέγων αὐτὰς καὶ πολυτρόφους καὶ εὐχύλους, δυσοικονομήτους δὲ διὰ τὸ ἐπιμένειν τῷ στομάχῳ·“

„ Ἀπὸ μὲν οὖν σπέρματος φυτεύεται πιστάκιον, λεπτοκάρυον, ἀμύγδαλον, κάστανον, δωρακινόν, δαμασκηνόν, στρόβιλος, φοῖνιξ, κυπάρισσος, δάφνη, μηλέα, σφένδαμνος, ἐλάτη, πίτυς. ταῦτα δὲ μεταφυτευόμενα βελτίονα ἔσται.“

„Τὸ κάστανον, ὅ τινες Διὸς βάλανον καλοῦσι, ψαμμώδει γῇ καὶ ψυχροῖς τόποις χαίρει.“


καστάνεια

τὰ καστάνεια (nominative plural)
τῶν καστανείων (genitive plural)
τοῖς καστανείοις (dative plural)
τὰ καστάνεια (accusative plural)
(ὦ) καστάνεια (plural)

„Ἡρακλέων δέ φησιν ὁ Ἐφέσιος· ‘κάρυα ἐκάλουν καὶ τὰς ἀμυγδάλας καὶ τὰ νῦν καστάνεια.‘“

„ Ἀγέλοχος δὲ ἄμωτα καλεῖ τὰ καστάνεια· ‘ὅπου δὲ γίνεται τὰ κάρυα τὰ Σινωπικά, ταῦτα δένδρα ἐκάλουν ἄμωτα.’“


Κύκλωψ

seit Hesiod als Kompositum aus den Substantiven κύκλος (kyklos^☆) ^(→ grc) „Kreis“ und ὤψ (ōps^☆) ^(→ grc) „Auge“ erklärt und somit „Rundauge“ bedeute; dieses wird jedoch in Frage gestellt und als Alternative die hypothetische Form *πκυ-κλωψ (pky-klōps) angesetzt, die sich aus der Schwundstufe zu dem hypothetischen *πεκυ (peky) (siehe lateinisch pecu ^(→ la)) „Vieh“ und dem Substantiv κλώψ (klōps^☆) ^(→ grc) „Dieb“ zusammensetzt und somit „Viehdieb“ bedeute, der Akzent auf der ersten Silbe ließe dadurch erklären, dass es sich ursprünglich um den Vokativ handelte, der dann den Nominativ ersetzte; das lateinische Cocles ^(→ la) ist vermutlich eine Entlehnung über das Etruskische

Κυκλωπίς (feminine)
ὁ Κύκλωψ (nominative singular)
οἱ Κύκλωπες (nominative plural)
τοῦ Κύκλωπος (genitive singular)
τῶν Κυκλώπων (genitive plural)
τῷ Κύκλωπι (dative singular)
τοῖς Κύκλωψι(ν) (dative plural)
τὸν Κύκλωπα (accusative singular)
τοὺς Κύκλωπας (accusative plural)
(ὦ) Κύκλωψ (singular)
(ὦ) Κύκλωπες (plural)

„γείνατο δ’ αὖ Κύκλωπας ὑπέρβιον ἦτορ ἔχοντας,
Βρόντην τε Στερόπην τε καὶ Ἄργην ὀβριμόθυμον,
οἳ Ζηνὶ βροντήν τ’ ἔδοσαν τεῦξάν τε κεραυνόν.
οἱ δ’ ἤτοι τὰ μὲν ἄλλα θεοῖς ἐναλίγκιοι ἦσαν,
μοῦνος δ’ ὀφθαλμὸς μέσσῳ ἐνέκειτο μετώπῳ·
Κύκλωπες δ’ ὄνομ’ ἦσαν ἐπώνυμον, οὕνεκ’ ἄρά σφεων
κυκλοτερὴς ὀφθαλμὸς ἕεις ἐνέκειτο μετώπῳ·
ἰσχὺς δ’ ἠδὲ βίη καὶ μηχαναὶ ἦσαν ἐπ’ ἔργοις.“

„ἀλλὰ Ποσειδάων γαιήοχος ἀσκελὲς αἰὲν
Κύκλωπος κεχόλωται, ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν,
ἀντίθεον Πολύφημον, ὅου κράτος ἐστὶ μέγιστον
πᾶσιν Κυκλώπεσσι·“

„Κυκλώπων δ’ ἐς γαῖαν ὑπερφιάλων ἀθεμίστων
ἱκόμεθ’, οἵ ῥα θεοῖσι πεποιθότες ἀθανάτοισιν
οὔτε φυτεύουσιν χερσὶν φυτὸν οὔτ’ ἀρόωσιν,
ἀλλὰ τά γ’ ἄσπαρτα καὶ ἀνήροτα πάντα φύονται,
πυροὶ καὶ κριθαὶ ἠδ’ ἄμπελοι, αἵ τε φέρουσιν
οἶνον ἐριστάφυλον, καί σφιν Διὸς ὄμβρος ἀέξει.“


μῆνις

Zorn

meist dauernde Gefühlsregung vorwiegend der Götter; Zorn, Groll

seit der Ilias bezeugt; die Etymologie ist nicht geklärt; zwar wurde aufgrund der semantischen Verwandtschaft mit μένος (menos^☆) ^(→ grc) ‚Eifer, Zorn‘ auf eine etymologische Verwandtschaft geschlossen, dieses lässt sich jedoch nicht mit dem ᾱ-Vokal (attisch/ionisch η-Vokal) vereinbaren; auch eine Verwandtschaft mit lateinisch manes ^(→ la) ‚die Seelen der Toten, die Manen‘ ist fragwürdig

μᾶνις (variant)
ἡ μῆνις (nominative singular)
αἱ μήνιες (nominative plural)
αἱ μήνιδες (nominative plural)
τῆς μήνιος (genitive singular)
τῆς μήνιδος (genitive singular)
τῶν μηνίων (genitive plural)
τῶν μηνίδων (genitive plural)
τῇ μήνιδι (dative singular)
ταῖς μήνισι(ν) (dative plural)
τὴν μῆνιν (accusative singular)
τὴν μήνιδα (accusative singular)
τὰς μήνιδας (accusative plural)
(ὦ) μῆνι (singular)
(ὦ) μήνιδες (plural)

„Μῆνιν ἄειδε, θεά, Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος, / οὐλομένην, ἣ μυρί’ Ἀχαιοῖς ἄλγε’ ἔθηκεν, / πολλὰς δ’ ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν / ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν / οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δ’ ἐτελείετο βουλή, / ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε / Ἀτρείδης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς.“ (Hom. Il. 1,1–7)

Zorn besinge, Göttin, — (den) des Peleïaden Achilleus.

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 3–4.

„Ἆρες Ἄρες βροτολοιγέ, μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα / οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν καὶ Ἀχαιοὺς / μάρνασθ’, ὁπποτέροισι πατὴρ Ζεὺς κῦδος ὀρέξῃ; / νῶϊ δὲ χαζώμεσθα, Διὸς δ’ ἀλεώμεθα μῆνιν.“ (Hom. Il. 5,31–34)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 139.

„εἰ μή τις θεός ἐστι κοτεσσάμενος Τρώεσσιν, / ἱρῶν μηνίσας· χαλεπὴ δὲ θεοῦ ἔπι μῆνις.“ (Hom. Il. 5,177–178)

Homerus; Martin L. West (Herausgeber): Ilias. stereotype 1. Auflage. Volumen prius Rhapsodias I–XII continens, K. G. Saur, München/Leipzig 2006, ISBN 978-3-598-71430-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1998) , Seite 146.

„Ἰλίῳ δὲ κῆδος ὀρθ- / ώνυμον τελεσσίφρων / μῆνις ἤλασεν, τραπέζας ἀτί- / μωσιν ὑστέρῳ χρόνῳ / καὶ ξυνεστίου Διὸς / πρασσομένα τὸ νυμφότι- / μον μέλος ἐκφάτως τίοντας, / ὑμέναιον, ὃς τότ᾽ ἐπέρ- / ρεπεν γαμβροῖσιν ἀείδειν:“

„Οὐδ’ ᾀστέον αὐτοῖς ὅτι— / δῶρα θεοὺς πείθει, δῶρ’ αἰδοίους βασιλῆας· / οὐδὲ τὸν τοῦ Ἀχιλλέως παιδαγωγὸν Φοίνικα ἐπαινετέον ὡς μετρίως ἔλεγε συμβουλεύων αὐτῷ δῶρα μὲν λαβόντι ἐπαμύνειν τοῖς Ἀχαιοῖς, ἄνευ δὲ δώρων μὴ ἀπαλλάττεσθαι τῆς μήνιος.“

„πατρὸς γὰρ ἢ μητρὸς ἢ τούτων ἔτι προγόνων ὅστις τολμήσει ἅψασθαί ποτε βιαζόμενος αἰκίᾳ τινί, μήτε τῶν ἄνω δείσας θεῶν μῆνιν μήτε τῶν ὑπὸ γῆς τιμωριῶν λεγομένων, ἀλλὰ ὡς εἰδὼς ἃ μηδαμῶς οἶδεν, καταφρονῶν τῶν παλαιῶν καὶ ὑπὸ πάντων εἰρημένων, παρανομεῖ, τούτῳ δεῖ τινος ἀποτροπῆς ἐσχάτης.“

„Ἔστι μὲν ταῦτα, ὦ Σώκρατες, οὕτως ὡς σὺ λέγεις· εἴωθα μέντοι ἔγωγε τοὺς παλαιούς τε καὶ προτέρους ἡμῶν προτέρους τε καὶ μᾶλλον ἐγκωμιάζειν ἢ τοὺς νῦν, εὐλαβούμενος μὲν φθόνον τῶν ζώντων, φοβούμενος δὲ μῆνιν τῶν τετελευτηκότων.“

„Τοῖσι δὲ ὦν Λακεδαιμονίοισι μῆνις κατέσκηψε Ταλθυβίου τοῦ Ἀγαμέμνονος κήρυκος.“

„αὐτὰρ ὅγ᾽ ὡς τὰ πρῶτα δίκης ἀνὰ πείρατ᾽ ἔειπεν / ἰθείης, ἤδη δὲ γάμου τέλος ἐκλήιστο, / ἔμπεδον ὧς ἀλέγυνε διαμπερές: οὐδέ ἑ τάρβος / οὐλοόν, οὐδὲ βαρεῖαι ἐπήλυθον Αἰήταο / μήνιες, ἀρρήκτοισι δ᾽ ἐνιζεύξας ἔχεν ὅρκοις.“

Apollonios Rhodios, Argonautica, 4,1201–1205


ἀλθαία

vermutlich etymologisch verwandt mit dem Verb ἀλθαίνομαι (althainomai^☆) ^(→ grc)

„Φύεται δὲ παρ’ αὐτοῖς ὅ τε ἐλλέβορος ἀμφότερος καὶ ὁ λευκὸς καὶ ὁ μέλας· ἔτι δὲ δαῦκον δαφνοειδὲς κροκόεν, καὶ ἣν ἐκεῖνοι μὲν ῥάφανον ἀγρίαν καλοῦσι τῶν δ’ ἰατρῶν τινες κεράϊν, καὶ ἣν οἱ μὲν ἀλθαίαν ἐκεῖνοι δὲ μαλάχην ἀγρίαν, καὶ ἡ ἀριστολοχία καὶ τὸ σέσελι καὶ τὸ ἱπποσέλινον καὶ τὸ πευκέδανον καὶ ἡ Ἡράκλεια καὶ ὁ στρύχνος ἀμφότερος ὅ τε φοινικοῦν ἔχων τὸν καρπὸν καὶ ὁ μέλανα.“

„ἔϲτω ὦν λιβανωτοῦ τῆϲ μάννηϲ καὶ πολίου τῆϲ κόμηϲ καὶ ῥητίνηϲ ἀπὸ τερμίνθου καὶ πίτυοϲ τῶν δενδρέων καὶ ἀλθαίηϲ ῥίζηϲ καὶ πηγάνου καὶ κονύζηϲ τῆϲ βοτάνηϲ. τάδε χρὴ ξυμμίϲγειν τοῖϲι ἐπιπλάϲμαϲι, τὰ μὲν τήκοντα, τὰ δὲ ἐμπάϲϲοντα, τὰ δὲ ξὺν ἐλαίῳ προλεαίνοντα, ἐν μελικρήτῳ δὲ τὴν ἀλθαίην κεκομμένην προεψεῖν.“

Aretaeus, De curatione acutorum morborum libri duo, 1,6,7–8


ἰβίσκος

Eibisch

Für [1] siehe Übersetzungen zu Hibiskus¹

vermutlich Entlehnung aus dem lateinischen hibiscus ^(→ la) (auch ibiscus ^(→ la))

„Τίτανος, σανδαράχη καὶ ἀρσενικὸν ποθέντα, τὰ αὐτὰ ἀλγήματα κοιλίας καὶ ἐντέρων ἐπιφέρει μετὰ δηγμοῦ σφοδροῦ· ὅθεν προςφέρειν δεῖ ἅπαντα, ὅσα μετὰ τοῦ κιρνάναι, δύναται τὸ εὐμενὲς, καὶ πρὸς τὴν κοιλίαν ὀλισθηρὸν παρέχειν· οἷός ἐστιν ὁ τοῦ ἰβίσκου καὶ τῆς μαλάχης χυλὸς, λίαν ὀλισθηρὸς ὑπάρχων· παρέχειν δὲ δεῖ καὶ ἀφέψημα λινοσπέρμου, ἢ τράγου, ἢ ὀρύζης· καὶ γάλα πολὺ σὺν μελικράτῳ καὶ ζωμοὺς λιπαροὺς καὶ εὐχύμους.“

Pseudo-Dioscorides, De venenis eorumque praecautione et medicatione, 29

„ῥίζη ἀλθαίης· τῆς ἀγρίας δηλονότι μαλάχης. ἣν Ῥωμαῖοι ἰβίσκον καλοῦσι.“

Erotanius, Vocum Hippocraticarum collectio, 113


ἐβίσκος

„Ἐβίσκος ἢ ἀλθαία. ἔστι δὲ μαλάχη ἡ ἀγρία διαφορητικὴ, χαλαστικὴ, ἀφλέγμαντος, πραϋντικὴ, πεπτικὴ φυμάτων δυσπέπτων.“

Galenus, De simplicium medicamentorum temperamentis ac facultatibus libri XI, 11,867


μάρμαρος

Fels

Für [1] siehe Übersetzungen zu Felsblock

vermutlich etymologisch mit dem Verb μάρναμαι (marnamai^☆) ^(→ grc) „streiten, kämpfen“ verwandt; die spätere Bedeutung „Marmor“ ist wahrscheinlich durch eine volksetymologische Beziehung auf μαρμαίρω (marmairō^☆) ^(→ grc) „glänzen, funkeln“ entstanden

„Αἴας δὲ πρῶτος Τελαμώνιος ἄνδρα κατέκτα
Σαρπήδοντος ἑταῖρον Ἐπικλῆα μεγάθυμον
μαρμάρῳ ὀκριόεντι βαλών, ὅ ῥα τείχεος ἐντὸς
κεῖτο μέγας παρ’ ἔπαλξιν ὑπέρτατος·“

„εἰ δὲ φθεγξαμένου τευ ἢ αὐδήσαντος ἄκουσε,
σύν κεν ἄραξ’ ἡμέων κεφαλὰς καὶ νήϊα δοῦρα
μαρμάρῳ ὀκριόεντι βαλών· τόσσον γὰρ ἵησιν.“

„Πάτροκλος δ’ ἑτέρωθεν ἀφ’ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε
σκαιῇ ἔγχος ἔχων· ἑτέρηφι δὲ λάζετο πέτρον
μάρμαρον ὀκριόεντα τόν οἱ περὶ χεὶρ ἐκάλυψεν,
ἧκε δ’ ἐρεισάμενος, οὐδὲ δὴν χάζετο φωτός,
οὐδ’ ἁλίωσε βέλος, βάλε δ’ Ἕκτορος ἡνιοχῆα
Κεβριόνην νόθον υἱὸν ἀγακλῆος Πριάμοιο
ἵππων ἡνί’ ἔχοντα μετώπιον ὀξέϊ λᾶϊ.“

„Τοῦτο μὲν αὐτῷ κακὸν ἕν, κᾆθ’ ἕτερον νυκτερινὸν γένοιτο.
Ἠπιαλῶν γὰρ οἴκαδ’ ἐξ ἱππασίας βαδίζων,
εἶτα πατάξειέ τις αὐτοῦ μεθύων τὴν κεφαλὴν Ὀρέστης
μαινόμενος· ὁ δὲ λίθον λαβεῖν
βουλόμενος ἐν σκότῳ λάβοι
τῇ χειρὶ πέλεθον ἀρτίως κεχεσμένον·
ἐπᾴξειεν δ’ ἔχων τὸν μάρμαρον,
κἄπειθ’ ἁμαρτὼν βάλοι Κρατῖνον.“

„καὶ ἐν θυίῃ λιθίνῃ τρίβειν μάρμαρον ἢ λίθον λευκὴν, καὶ διασῆσαι·“

Hippocrates, De mulierum affectibus, 2,185

„Κατὰ δὴ τὴν πύρωσιν οἱ μὲν τήκονται καὶ ῥέουσιν ὥσπερ οἱ μεταλλευτοί. ῥεῖ γὰρ ἅμα τῷ ἀργύρῳ καὶ τῷ χαλκῷ καὶ σιδήρῳ καὶ ἡ λίθος ἡ ἐκ τούτων, εἴτ’ οὖν διὰ τὴν ὑγρότητα τῶν ἐνυπαρχόντων εἴτε καὶ δι’αὐτούς· ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ πυρομάχοι καὶ οἱ μυλίαι συρρέουσιν οἷς ἐπιτιθέασιν οἱ καίοντες. οἱ δὲ καὶ ὅλως λέγουσι πάντας τήκεσθαι πλὴν τοῦ μαρμάρου, τοῦτον δὲ κατακαίεσθαι καὶ κονίαν ἐξ αὐτοῦ γίνεσθαι.“

„ἄσφαλτον δ’ ἐξίησιν εἰς τὴν θάλασσαν, καθ’ ὃν τόπον ἡ Προκόννησος ἐγγυτάτω τῆς γῆς ἐστι ἀπὸ ἑκατὸν εἴκοσι σταδίων, τὸ μέταλλον ἔχουσα τῆς λευκῆς μαρμάρου πολύ τε καὶ σπουδαῖον.“

„ Τῶν δ’ ὀρῶν τὰ μὲν ἐν ὀνόματι μάλιστά ἐστιν ὅ τε Ὑμηττὸς καὶ Βριλησσὸς καὶ Λυκαβηττός, ἔτι δὲ Πάρνης καὶ Κορυδαλλός. μαρμάρου δ’ ἐστὶ τῆς τε Ὑμηττίας καὶ τῆς Πεντελικῆς κάλλιστα μέταλλα πλησίον τῆς πόλεως· ὁ δ’ Ὑμηττὸς καὶ μέλι ἄριστον ποιεῖ.“

„ἔχει δ’ ἡ νῆσος καὶ λατόμιον μαρμάρου λίθου.“

„ ἀλλὰ Ζεὺς ἐπάμυνε, χερῶν δέ οἱ ἔκβαλε τυκτήν
μάρμαρον, αὐτὸν δὲ φλογέῳ συνέφλεξε κεραυνῷ.“


γραφεῖον

Griffel

Für [1] siehe Übersetzungen zu Schreibgriffel

Ableitung zu dem Verb γράφω (graphō^☆) ^(→ grc) beziehungsweise dem Substantiv γραφή (graphē^☆) ^(→ grc)

„οἷον διὰ τί οὐ συμβλητὸν πότερον ὀξύτερον τὸ γραφεῖον ἢ ὁ οἶνος ἢ ἡ νήτη;“

„Οὐ μὴν ἀλλὰ Λακεδαιμονίους μὲν ἁμωσγέπως ὑποπεσόντας αὐτοῦ τῷ γραφείῳ προσέχρωσε·“

Plutarchus, De Herodoti malignitate, 859e

„φασὶ γὰρ ὅτι ἐκεῖνος ἵππον γράφων καὶ τὸν ἀφρὸν τοῦ ἵππου μιμήσασθαι τῇ γραφῇ βουληθεὶς οὕτως ἀπετύγχανεν ὡς ἀπειπεῖν καὶ τὴν σπογγιὰν εἰς ἣν ἀπέμασσε τὰ ἀπὸ τοῦ γραφείου χρώματα προσρῖψαι τῇ εἰκόνι· τὴν δὲ προσαψαμένην ἵππου ἀφροῦ ποιῆσαι μίμημα.“

Sextus Empiricus, Pyrrhoniae hypotyposes, 1,28–29


ἐπίσκοπος

Aufseher

Person, die auf über etwas wacht: Aufseher, Hüter, Schützer

Späher

Person, die versucht Informationen zu gewinnen: Späher

Ableitung zu dem Verb ἐπισκέπτομαι (episkeptomai^☆) ^(→ grc) oder zu dem Substantiv σκοπός (skopos^☆) ^(→ grc) mit dem Präfix ἐπι- (epi-^☆) ^(→ grc)

ἐ·πί·σκο·πος

„ἀλλ’ ἄγε δεῦρο θεοὺς ἐπιδώμεθα· τοὶ γὰρ ἄριστοι
μάρτυροι ἔσσονται καὶ ἐπίσκοποι ἁρμονιάων·“

„πρὶν γὰρ πόλις ἧδε κατ’ ἄκρης
πέρσεται· ἦ γὰρ ὄλωλας ἐπίσκοπος, ὅς τέ μιν αὐτὴν
ῥύσκευ,“

„φόρτου τε μνήμων καὶ ἐπίσκοπος ᾖσιν ὁδαίων
κερδέων θ’ ἁρπαλέων· οὐδ’ ἀθλητῆρι ἔοικας.“

„ἀλλ’ εἴσ’ ἑτοῖμοι τοῦ νεκροῦ γ’ ἐπίσκοποι.“

„ἰὼ πῦρ πνεόντων
χοράγ’ ἄστρων, νυχίων
φθεγμάτων ἐπίσκοπε,
Ζηνὸς γένεθλον, προφάνηθ’,
ὦναξ, σαῖς ἅμα περιπόλοις
Θυίασιν, αἵ σε μαινόμεναι πάννυχοι
χορεύουσι τὸν ταμίαν Ἴακχον.“

„σίγα. πορεύονται γὰρ οἵδε δή τινες
χρόνῳ παλαιοί, σῆς ἕδρας ἐπίσκοποι.“

„Χάριτες Ἐρχομενοῦ, παλαιγόνων Μινυᾶν ἐπίσκοποι,“

„ Τοῖς δὲ δὴ ἀγορανόμοις τὰ περὶ ἀγοράν που δεῖ ἕκαστα μέλειν· ἡ δ’ ἐπιμέλεια, μετὰ τὴν τῶν ἱερῶν ἐπίσκεψιν τῶν κατ’ ἀγορὰν μή τις ἀδικῇ τι, τῆς τῶν ἀνθρώπων χρείας τὸ δεύτερον ἂν εἴη, σωφροσύνης τε καὶ ὕβρεως ἐπισκόπους ὄντας κολάζειν τὸν δεόμενον κολάσεως.“

„πᾶσι γὰρ ἐπίσκοπος τοῖς περὶ τὰ τοιαῦτα ἐτάχθη Δίκης Νέμεσις ἄγγελος“

„ἐγὼ δὲ χώρας τοῖς πολισσούχοις θεοῖς,
πεδιονόμοις τε κἀγορᾶς ἐπισκόποις,
Δίρκης τε πηγαῖς ὕδατί τ’ Ἰσμηνοῦ λέγω,“

Aeschylos, Septem contra Thebas, 271–273

„Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
εὐχάς, πατρώιων δωμάτων ἐπισκόπους,
καὶ γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται
θρέψασά τ’ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει.“

„Τοῖαι συνθεσίαι Ζηνὸς μεγάλοιο θυγατρός.
ἔκλυον, ἀείδω· βάλλοιμι δ’ ἐπίσκοπον ἠχήν.“

„Χο. τί οὖν μ’ ἄνωγας τῆιδ’ ἐφυμνῆσαι χθονί;
Αθ. ὁποῖα νίκης μὴ κακῆς ἐπίσκοπα,
καὶ ταῦτα γῆθεν ἔκ τε ποντίας δρόσου
ἐξ οὐρανοῦ τε, κἀνέμων ἀήματα
εὐηλίως πνέοντ’ ἐπιστείχειν χθόνα,
καρπόν τε γαίας καὶ βοτῶν ἐπίρρυτον
ἀστοῖσιν εὐθενοῦντα μὴ κάμνειν χρόνωι,
καὶ τῶν βροτείων σπερμάτων σωτηρίαν·“

„σίγησον· αὐδὴν γὰρ δοκῶ Τεύκρου κλύειν
βοῶντος ἄτης τῆσδ’ ἐπίσκοπον μέλος.“

„τίφθ’ οὕτως ἠθεῖε κορύσσεαι; ἦ τιν’ ἑταίρων
ὀτρυνέεις Τρώεσσιν ἐπίσκοπον;“

„οὗτός τις Διόμηδες ἀπὸ στρατοῦ ἔρχεται ἀνήρ,
οὐκ οἶδ’ ἢ νήεσσιν ἐπίσκοπος ἡμετέρῃσιν,
ἦ τινα συλήσων νεκύων κατατεθνηώτων.“

„Παῦλος καὶ Τιμόθεος δοῦλοι Χριστοῦ Ἰησοῦ πᾶσιν τοῖς ἁγίοις ἐν Χριστῶ Ἰησοῦ τοῖς οὔσιν ἐν Φιλίπποις σὺν ἐπισκόποις και διακόνοις, χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.“


ἐπίσκοπος

Ableitung zu dem Substantiv σκοπός (skopos^☆) ^(→ grc) „Ziel“

Positiv
ἐπίσκοπος
ἐπίσκοπος (masculine)
ἐπίσκοπον (feminine)
ἐπισκόπως (neuter)
ἐπίσκοπα (neuter)
Komparativ
ἐπισκoπώτερα (neuter)
Superlativ
ἐπισκoπώτατα (neuter)
Alle weiteren Formen: Flexion:ἐπίσκοπος

ἐ·πί·σκο·πος


ἀγωνιῇ

2. Person Singular Indikativ Futur I Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνιῇ

3. Person Singular Indikativ Präsens Aktiv des Verbs ἀγωνιάω

2. Person Singular Indikativ Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνιάω

3. Person Singular Konjunktiv Präsens Aktiv des Verbs ἀγωνιάω

2. Person Singular Konjunktiv Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνιάω


ἠγωνίζου

2. Person Singular Indikativ Imperfekt Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ἠγώνισαι

2. Person Singular Indikativ Perfekt Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ἠγωνίζεσθε

ἠ·γω·νί·ζεσ·θε

2. Person Plural Indikativ Imperfekt Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ἠγωνίσατο

ἠ·γω·νί·σα·το

3. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἠγωνίσω

2. Person Singular Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνισάμενον

ἀ·γω·νι·σά·με·νον

Akkusativ Singular Maskulinum des Partizips Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Nominativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Akkusativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Vokativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνιζόμενον

ἀ·γω·νι·ζό·με·νον

Akkusativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Nominativ Singular Neutrum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Akkusativ Singular Neutrum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Vokativ Singular Neutrum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνιζομένων

ἀ·γω·νι·ζο·μέ·νων

Genitiv Plural Maskulinum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Genitiv Plural Femininum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

Genitiv Plural Neutrum des Partizips Präsens Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνιζόμενος

ἀ·γω·νι·ζό·με·νος

Nominativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ὦσα

1. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω


ὦσε

3. Person Singular Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω


ἀγωνίσασθε

ἀ·γω·νί·σασ·θε

2. Person Plural Indikativ Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι

2. Person Plural Imperativ Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνίζονται

ἀ·γω·νί·ζον·ται

3. Person Plural Indikativ Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνίδαται

ἀ·γω·νί·δα·ται

3. Person Plural Indikativ Perfekt Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ὠθεῖ

3. Person Singular Indikativ Präsens Aktiv des Verbs ὠθέω

2. Person Singular Indikativ Präsens Mediopassiv des Verbs ὠθέω


ἀγωνίσωνται

ἀ·γω·νί·σων·ται

3. Person Plural Konjunktiv Aorist Medium des Verbs ἀγωνίζομαι


ὦσαν

3. Person Plural Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω


ὦσαν

Nominativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω

Akkusativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω

Vokativ Singular Neutrum des Partizips Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω


ὤσαιμεν

1. Person Plural Optativ Aorist Aktiv des Verbs ὠθέω


ἀγωνιζομένῳ

ἀ·γω·νι·ζο·μέ·νῳ

Dativ Singular Maskulinum des Partizips Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι

Dativ Singular Neutrum des Partizips Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ἀγωνιζομένην

ἀ·γω·νι·ζο·μέ·νην

Akkusativ Singular Femininum des Partizips Präsens Mediopassiv des Verbs ἀγωνίζομαι


ὤθεσκε

Iterativ: 3. Person Singular Indikativ Imperfekt Aktiv des Verbs ὠθέω


ὤσαντο

3. Person Plural Indikativ Aorist Medium des Verbs ὠθέω


ὠσάμενοι

Nominativ Plural Maskulinum des Partizips Aorist Medium des Verbs ὠθέω

Vokativ Plural Maskulinum des Partizips Aorist Medium des Verbs ὠθέω


ὠθέω

zurückstoßen

speziell: Militär: zurückstoßen, verdrängen, vertreiben, verjagen

wegstoßen

von sich wegbewegen: von sich wegstoßen, vor sich her stoßen, zurückstoßen

vermutlich aus *ϝωθέjω entstanden, mit dem das Partizip ἔθων (ethōn^☆) ^(→ grc) verwandt ist; etymologisch verwandt mit sanskrit वध् (vadh-) ^(→ sa) (Aorist: अवधीत् (avadhīt) ^(→ sa) „er schlug“) „schlagen“ und litauisch vedega ^(→ lt) „Axt“

Präsens (active)
ὠθέω
ὠθοῦμαι (passive)
Futur (active)
ὤσω
ὠθήσω
ὤσομαι (passive)
ὠσθήσομαι
Aorist (active)
ἔωσα
ὦσα
ὤθησα
ἐωσάμην (passive)
ἐώσθην
Perfekt (active)
ἔωκα
ἔωσμαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:ὠθέω (active)

stoßen, drängen, treiben, zurückstoßen, verdrängen, vertreiben

transitiv, auch absolut, im Aktiv und Passiv

„ἦ καὶ ἐπ᾽ ἀργυρέῃ κώπῃ σχέθε χεῖρα βαρεῖαν,
ἂψ δ᾽ ἐς κουλεὸν ὦσε μέγα ξίφος, οὐδ᾽ ἀπίθησε
μύθῳ Ἀθηναίης:“

„τοῦ δ᾽ οὐχ ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,
ἀλλ᾽ ἔβαλε στῆθος μεταμάζιον, ὦσε δ᾽ ἀφ᾽ ἵππων.“

„τοῖσι δ᾽ ἀπ᾽ ὀφθαλμῶν νέφος ἀχλύος ὦσεν Ἀθήνη
θεσπέσιον:“

„τὸν δὲ Ζεὺς ὦσεν ὄπισθε
χειρὶ μάλα μεγάλῃ, ὄτρυνε δὲ λαὸν ἅμ᾽ αὐτῷ.“

„ἔνθα Νότος μέγα κῦμα ποτὶ σκαιὸν ῥίον ὠθεῖ,
ἐς Φαιστόν, μικρὸς δὲ λίθος μέγα κῦμ᾽ ἀποέργει.“

„αὐτὰρ ἐγὼ χείρεσσι λαβὼν περιμήκεα κοντὸν
ὦσα παρέξ,“

„ἦ τοι ὁ μὲν σκηριπτόμενος χερσίν τε ποσίν τε
λᾶαν ἄνω ὤθεσκε ποτὶ λόφον:“

„θοῶς δ᾽ ἀπὸ εἷο τράπεζαν
ὦσε ποδὶ πλήξας, ἀπὸ δ᾽ εἴδατα χεῦεν ἔραζε:“

„Ὤθεε τὸ ξίφος καὶ δι’ ἀμφοτέρων.“

„ἰδὼν δέ γε, ὦ φίλε, ταῦτα καὶ παθὼν καὶ ἀπολέσας τὰ ὄντα, δείσας οἶμαι εὐθὺς ἐπὶ κεφαλὴν ὠθεῖ ἐκ τοῦ θρόνου τοῦ ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ φιλοτιμίαν τε καὶ τὸ θυμοειδὲς ἐκεῖνο, καὶ ταπεινωθεὶς ὑπὸ πενίας πρὸς χρηματισμὸν τραπόμενος γλίσχρως καὶ κατὰ σμικρὸν φειδόμενος καὶ ἐργαζόμενος χρήματα συλλέγεται.“

„οἳ δ᾽ ἰθὺς τάφροιο βαθείης ὦσαν Ἀχαιούς:“

„ὃ δ᾽ ἄρ᾽ ἀσπίδος ὀμφαλὸν οὖτα,
ὦσε δέ μιν σθένεϊ μεγάλῳ:“

„ῥεῖα δέ κ᾽ ἀκμῆτες κεκμηότας ἄνδρας ἀϋτῇ
ὤσαιμεν προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων.“

„Κῶς γὰρ ἂν γινώσκοι ὃς οὔτ’ ἐδιδάχθη οὔτε εἶδε καλὸν οὐδὲν [οὐδ’] οἰκήιον, ὠθέει τε ἐμπεσὼν τὰ πρήγματα ἄνευ νόου, χειμάρρῳ ποταμῷ ἴκελος;“

„ὣς φάτο, τὸν δ᾽ οὔ τι προσέφη κορυθαίολος Ἕκτωρ,
ἀλλὰ παρήϊξεν λελιημένος ὄφρα τάχιστα
ὤσαιτ᾽ Ἀργείους, πολέων δ᾽ ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.“

„οὐ μέν τοι ὅση δύναμίς γε πάρεστι
παύομαι, ἀλλ᾽ ἐξ οὗ προτὶ Ἴλιον ὠσάμεθ᾽ αὐτοὺς
ἐκ τοῦ δὴ τόξοισι δεδεγμένος ἄνδρας ἐναίρω.“

„οὔτέ ποτ᾽ αἰχμηταὶ Δαναοὶ Λυκίους ἐδύναντο
τείχεος ἂψ ὤσασθαι, ἐπεὶ τὰ πρῶτα πέλασθεν.“

„Οἱ μέν νυν βάρβαροι τρόπῳ τῷ σφετέρῳ ἐτίμων ἀποθανόντα Μασίστιον· οἱ δὲ Ἕλληνες, ὡς τὴν ἵππον ἐδέξαντο προσβάλλουσαν καὶ δεξάμενοι ὤσαντο, ἐθάρσησαν πολλῷ μᾶλλον.“

„καὶ οἱ μὲν Ἀθηναῖοι ἀμφοτέρωθεν ἔκ τε γῆς καὶ ἐκ θαλάσσης ἠμύνοντο: οἱ δὲ κατ᾽ ὀλίγας ναῦς διελόμενοι, διότι οὐκ ἦν πλέοσι προσσχεῖν, καὶ ἀναπαύοντες ἐν τῷ μέρει τοὺς ἐπίπλους ἐποιοῦντο, προθυμίᾳ τε πάσῃ χρώμενοι καὶ παρακελευσμῷ, εἴ πως ὠσάμενοι ἕλοιεν τὸ τείχισμα.“

„τοιγαροῦν ἐκ τούτων πάντων οὕτω πολὺ μένος καὶ θάρρος τοῖς στρατιώταις φασὶν ἐμπεσεῖν ὥστ’ ἔργον εἶναι τοῖς ἡγεμόσιν ἀνείργειν τοὺς στρατιώτας ὠθουμένους εἰς τὸ πρόσθεν.“


ὠθουμένους

ὠ·θου·μέ·νους

Akkusativ Plural Maskulinum des Partizips Präsens Mediopassiv des Verbs ὠθέω


ἄλκη

Entlehnung aus dem Germanischen; siehe auch lateinisch alces ^(→ la)

„ὅσοι δὲ ἀνθρώπων τὰ διὰ τοῦ στόματος ἐς τὸ ἐκτὸς ἐλέφασιν ἐξίσχοντα ὀδόντας τῶν θηρίων εἶναι καὶ οὐ κέρατα ἥγηνται, τούτοις ἔστιν ἀπιδεῖν μὲν ἐς τὰς ἄλκας, τὸ ἐν Κελτικῇ θηρίον, ἀπιδεῖν δὲ ἐς τοὺς Αἰθιοπικοὺς ταύρους: ἄλκαι μὲν γὰρ κέρατα ἐπὶ ταῖς ὀφρύσιν ἔχουσιν οἱ ἄρρενες, τὸ δὲ θῆλυ οὐ φύει τὸ παράπαν: οἱ δὲ Αἰθιοπικοὶ ταῦροι τὰ κέρατα φύουσιν ἐπὶ τῇ ῥινί.“

„ἔστι δὲ ἄλκη καλούμενον θηρίον, εἶδος μὲν ἐλάφου καὶ καμήλου μεταξύ, γίνεται δὲ ἐν τῇ Κελτῶν γῇ.“


ἐλλός

vermutlich aus *ἐλνός entstanden, das etymologisch mit ἔλαφος (elaphos^☆) ^(→ grc) sowie ferner mit litauisch elnis ^(→ lt) und altkirchenslawisch ' (siehe auch polnisch jeleń ^(→ pl)) verwandt ist

„ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον ἐλλόν,“

„ἐν δ’ αὐτῆι πλωτοὶ χρυσώπιδες ἰχθύες ἐλλοὶ
νήχοντες παίζουσι δι’ ὕδατος ἀμβροσίοιο.“

„αὐτὸς δὲ μητρὸς ἐξέφυς Κρήσσης, ἐφ’ ᾗ
λαβὼν ἐπακτὸν ἄνδρ’ ὁ φιτύσας πατὴρ
ἐφῆκεν ἐλλοῖς ἰχθύσιν διαφθοράν.“


ἐλλός

vermutlich eine Kurzform von ἔλλοψ (ellops^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἐλλός
ἐλλή (masculine)
ἐλλόν (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἐλλός


βάρβιτον

„ἠκολούθουν δὲ τοῖς ἀγωνισταῖς ὀρχηστῶν χοροὶ πολλοὶ τριχῇ νενεμημένοι, πρῶτοι μὲν ἀνδρῶν, δεύτεροι δ’ ἀγενείων, τελευταῖοι δὲ παίδων, οἷς παρηκολούθουν αὐληταί τ’ ἀρχαϊκοῖς ἐμφυσῶντες αὐλίσκοις βραχέσιν, ὡς καὶ εἰς τόδε χρόνου γίνεται, καὶ κιθαρισταὶ λύρας ἑπταχόρδους ἐλεφαντίνας καὶ τὰ καλούμενα βάρβιτα κρέκοντες.“

Dionysius Halicarnassensis, Antiquitates Romanae, 7,72,5


βάρβιτος

Fremdwort unbekannter – vielleicht phrygischer – Herkunft

„ἄμναστοι δὲ τὰ πολλὰ καὶ ὄλβια τῆνα λιπόντες
δειλοῖς ἐν νεκύεσσι μακροὺς αἰῶνας ἔκειντο,
εἰ μὴ θεῖος ἀοιδὸς ὁ Κήιος αἰόλα φωνέων
βάρβιτον ἐς πολύχορδον ἐν ἀνδράσι θῆκ’ ὀνομαστούς
ὁπλοτέροις·“

„οὐ γάρ ποτ’ οὔτ’ ἂν βαρβίτου θίγοιμ’ ἔτι
οὔτ’ ἂν φρέν’ ἐξάραιμι πρὸς Λίβυν λακεῖν
αὐλόν· σὺ γάρ μου τέρψιν ἐξείλου βίου.“

„μῶν κρότος σικινίδων
ὁμοῖος ὑμῖν νῦν τε χὤτε Βακχίῳ
κῶμος συνασπίζοντες Ἀλθαίας δόμους
40προσῇτ᾽ ἀοιδαῖς βαρβίτων σαυλούμενοι;“

„τίς ἡ τάραξις τοῦ βίου; τί βάρβιτος
λαλεῖ κροκωτῷ; τί δὲ λύρα κεκρυφάλῳ;“

„καὶ τῶν ὀργάνων ἔνια βαρβάρως ὠνόμασται νάβλας καὶ σαμβύκη καὶ βάρβιτος καὶ μαγάδις καὶ ἄλλα πλείω.“


ἄκμων

Meteorit

Für [1] siehe Übersetzungen zu Meteorstein

etymologisch verwandt mit sanskritisch अश्मन् (aśman-) ^(→ sa), litauisch ašmenys ^(→ lt) und akmuo ^(→ lt), lettisch asmens ^(→ lv) und akmens ^(→ lv)

„ἐννέα γὰρ νύκτας τε καὶ ἤματα χάλκεος ἄκμων
οὐρανόθεν κατιών, δεκάτῃ κ’ ἐς γαῖαν ἵκοιτο·“

„χαλκὸν δ’ ἐν πυρὶ βάλλεν ἀτειρέα κασσίτερόν τε
καὶ χρυσὸν τιμῆντα καὶ ἄργυρον· αὐτὰρ ἔπειτα
θῆκεν ἐν ἀκμοθέτῳ μέγαν ἄκμονα, γέντο δὲ χειρὶ
ῥαιστῆρα κρατερήν, ἑτέρηφι δὲ γέντο πυράγρην.“

„Ἥφαιστος δ’ ὡς οὖν θυμαλγέα μῦθον ἄκουσε,
βῆ ῥ’ ἴμεν ἐς χαλκεῶνα, κακὰ φρεσὶ βυσσοδομεύων·
ἐν δ’ ἔθετ’ ἀκμοθέτῳ μέγαν ἄκμονα, κόπτε δὲ δεσμοὺς
ἀρρήκτους ἀλύτους, ὄφρ’ ἔμπεδον αὖθι μένοιεν.“

„Ὁ μὲν δή οἱ ἔλεγε τά περ ὀπώπεε, ὁ δὲ ἐννώσας τὰ λεγόμενα συνεβάλλετο τὸν Ὀρέστην κατὰ τὸ θεοπρόπιον τοῦτον εἶναι, τῇδε συμβαλλόμενος· τοῦ χαλκέος δύο ὁρέων φύσας τοὺς ἀνέμους εὕρισκε ἐόντας, τὸν δὲ ἄκμονα καὶ τὴν σφῦραν τόν τε τύπον καὶ τὸν ἀντίτυπον, τὸν δὲ ἐξελαυνόμενον σίδηρον τὸ πῆμα ἐπὶ πήματι κείμενον, κατὰ τοιόνδε τι εἰκάζων, ὡς ἐπὶ κακῷ ἀνθρώπου σίδηρος ἀνεύρηται.“

„ἀλλ’ ὅμως, κρέσσον γὰρ οἰκτιρμοῦ φθόνος,
μὴ παρίει καλά. νώμα δικαίῳ
πηδαλίῳ στρατόν· ἀψευ-
δεῖ δὲ πρὸς ἄκμονι χάλκευε γλῶσσαν.“

„στεῦται δ᾽ ἱεροῦ Τμώλου πελάται
υγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,
Μάρδων, Θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,
καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί:“


φιλοσοφία

Liebe zur Wissenschaft

Liebe zur Wissenschaft, Liebe zur Gelehrsamkeit; Beschäftigung mit Wissenschaft

Ableitung zu dem Adjektiv φιλόσοφος (philosophos^☆) ^(→ grc)

φι·λο·σο·φί·α

„ὧν Λακεδαιμόνιοι πλέον ἀπέχουσι τῶν βαρβάρων: οἱ μὲν γὰρ ἂν φανεῖεν πολλῶν εὑρημάτων καὶ μαθηταὶ καὶ διδάσκαλοι γεγονότες, οὗτοι δὲ τοσοῦτον ἀπολελειμμένοι τῆς κοινῆς παιδείας καὶ φιλοσοφίας εἰσὶν ὥστ᾽ οὐδὲ γράμματα μανθάνουσιν, ἃ τηλικαύτην ἔχει δύναμιν ὥστε τοὺς ἐπισταμένους καὶ χρωμένους αὐτοῖς μὴ μόνον ἐμπείρους γίγνεσθαι τῶν ἐπὶ τῆς ἡλικίας τῆς αὑτῶν πραχθέντων ἀλλὰ καὶ τῶν πώποτε γενομένων.“

„καὶ ἐπικελεύειν, ὥσπερ οἱ τοῖς θέουσι διακελευόμενοι, καὶ ἐμοὶ οὕτω τὸ ἐνύπνιον ὅπερ ἔπραττον τοῦτο ἐπικελεύειν, μουσικὴν ποιεῖν, ὡς φιλοσοφίας μὲν οὔσης μεγίστης μουσικῆς, ἐμοῦ δὲ τοῦτο πράττοντος.“

„Τὸ μὲν οὖν ἀληθὲς οὕτως ἔχει, γνώσῃ δέ, ἂν ἐπὶ τὰ μείζω ἔλθῃς ἐάσας ἤδη φιλοσοφίαν. φιλοσοφία γάρ τοί ἐστιν, ὦ Σώκρατες, χαρίεν, ἄν τις αὐτοῦ μετρίως ἅψηται ἐν τῇ ἡλικίᾳ· ἐὰν δὲ περαιτέρω τοῦ δέοντος ἐνδιατρίψῃ, διαφθορὰ τῶν ἀνθρώπων. ἐὰν γὰρ καὶ πάνυ εὐφυὴς ᾖ καὶ πόρρω τῆς ἡλικίας φιλοσοφῇ, ἀνάγκη πάντων ἄπειρον γεγονέναι ἐστὶν ὧν χρὴ ἔμπειρον εἶναι τὸν μέλλοντα καλὸν κἀγαθὸν καὶ εὐδόκιμον ἔσεσθαι ἄνδρα.“

„Ἡ δέ γε φιλοσοφία κτῆσις ἐπιστήμης·“

wissenschaftliche Behandlung, wissenschaftliche Untersuchung, wissenschaftliches Studium, Forschung

„Ὅ τι ἂν ἀκριβῶσαι βουληθῇς ὧν ἐπίστασθαι προσήκει τοὺς βασιλέας, ἐμπειρίᾳ μέτιθι καὶ φιλοσοφίᾳ· τὸ μὲν γὰρ φιλοσοφεῖν τὰς ὁδούς σοι δείξει, τὸ δ’ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων γυμνάζεσθαι δύνασθαί σε χρῆσθαι τοῖς πράγμασιν ποιήσει.“

„Ἔστιν δ’ ἡ περὶ τὰς ἔριδας φιλοσοφία δυναμένη τοῦτο ποιεῖν· οἱ γὰρ μήτε τῶν ἰδίων πω μήτε τῶν κοινῶν φροντίζοντες τούτοις μάλιστα χαίρουσιν τῶν λόγων οἳ μηδὲ πρὸς ἓν χρήσιμοι τυγχάνουσιν ὄντες.“

„Ἡγοῦμαι δ’ οὕτως ἂν μεγίστην ἐπίδοσιν λαμβάνειν καὶ τὰς ἄλλας τέχνας καὶ τὴν περὶ τοὺς λόγους φιλοσοφίαν, εἴ τις θαυμάζοι καὶ τιμῴη μὴ τοὺς πρώτους τῶν ἔργων ἀρχομένους, ἀλλὰ τοὺς ἄρισθ’ἕκαστον αὐτῶν ἐξεργαζομένους, μηδὲ τοὺς περὶ τούτων ζητοῦντας λέγειν, περὶ ὧν μηδεὶς πρότερον εἴρηκεν, ἀλλὰ τοὺς οὕτως ἐπισταμένους εἰπεῖν ὡς οὐδεὶς ἂν ἄλλος δύναιτο.“

„Χωρὶς γὰρ τεχνῶν καὶ φιλοσοφιῶν καὶ τῶν ἄλλων ὠφελειῶν, ἃς ἔχοι τις ἂν εἰς ἐκείνην καὶ τὸν πόλεμον τὸν Τρωϊκὸν ἀνενεγκεῖν, δικαίως ἂν καὶ τοῦ μὴ δουλεύειν ἡμᾶς τοῖς βαρβάροις Ἑλένην αἰτίαν εἶναι νομίζοιμεν.“

„Κινδυνεύουσιν οἱ ἐν δικαστηρίοις καὶ τοῖς τοιούτοις ἐκ νέων κυλινδούμενοι πρὸς τοὺς ἐν φιλοσοφίᾳ καὶ τῇ τοιᾷδε διατριβῇ τεθραμμένους ὡς οἰκέται πρὸς ἐλευθέρους τεθράφθαι.“

„μεθ’ ὧν ἐκεῖνοι βιοτεύοντες τοῖς μὲν σώμασιν ἰατρικὴν ἐξεῦρον ἐπικουρίαν, οὐ διακεκινδυνευμένοις φαρμάκοις χρωμένην ἀλλὰ τοιούτοις ἃ τὴν μὲν ἀσφάλειαν ὁμοίαν ἔχει τῇ τροφῇ τῇ καθ’ ἡμέραν, τὰς δ’ὠφελείας τηλικαύτας ὥστ’ ἐκείνους ὁμολογουμένως ὑγιεινοτάτους εἶναι καὶ μακροβιωτάτους, ταῖς δὲ ψυχαῖς φιλοσοφίας ἄσκησιν κατέδειξαν ἣ καὶ νομοθετῆσαι καὶ τὴν φύσιν τῶν ὄντων ζητῆσαι δύναται.“

„Φιλοσοφία τῆς τῶν ὄντων ἀεὶ ἐπιστήμης ὄρεξις· ἕξις θεωρητικὴ τοῦ ἀληθοῦς, πῶς ἀληθές· ἐπιμέλεια ψυχῆς μετὰ λόγου ὀρθοῦ.“

„Οὐκοῦν καὶ ἡ σωφροσύνη, ἣν καὶ οἱ πολλοὶ ὀνομάζουσι σωφροσύνην, τὸ περὶ τὰς ἐπιθυμίας μὴ ἐπτοῆσθαι ἀλλ’ὀλιγώρως ἔχειν καὶ κοσμίως, ἆρ’ οὐ τούτοις μόνοις προσήκει, τοῖς μάλιστα τοῦ σώματος ὀλιγωροῦσίν τε καὶ ἐν φιλοσοφίᾳ ζῶσιν;“

„παραλιπόντων οὖν τῶν προτέρων ἀνερεύνητον τὸ περὶ τῆς νομοθεσίας, αὐτοὺς ἐπισκέψασθαι μᾶλλον βέλτιον ἴσως, καὶ ὅλως δὴ περὶ πολιτείας, ὅπως εἰς δύναμιν ἡ περὶ τὰ ἀνθρώπεια φιλοσοφία τελειωθῇ.“

„Μετὰ δὲ τὰς εἰρημένας φιλοσοφίας ἡ Πλάτωνος ἐπεγένετο πραγματεία, τὰ μὲν πολλὰ τούτοις ἀκολουθοῦσα, τὰ δὲ καὶ ἴδια παρὰ τὴν τῶν Ἰταλικῶν ἔχουσα φιλοσοφίαν.“

„ὁ δ’Ἐμπεδοκλῆς ἐν ἀρχῇ τῆς φιλοσοφίας προαναφωνήσας“


κολάζω

einschränken

einschränken, mäßigen, bändigen, im Zaum halten

Präsens (active)
κολάζω
κολάζομαι (passive)
Futur (active)
κολάσω
κολάσομαι (passive)
κολασθήσομαι
Aorist (active)
ἐκόλασα
ἐκολασάμην (passive)
ἐκολάσθην
Perfekt (active)
κεκόλασμαι (passive)
Alle weiteren Formen: Flexion:κολάζω (active)


Γαῖα

die Muttergottheit Erde, die aus dem Chaos entstand und selbsttätig den Himmel, Gebirge und das Meer erzeugte

Γαῖα Οὐρανὸν καὶ Πόντοv γεννάει.

„αἱ δ’ ἄμβροτον ὄσσαν ἱεῖσαι

οἵ τ’ ἐκ τῶν ἐγένοντο, θεοὶ δωτῆρες ἐάων·“

„πρῶτον μὲν εὐχῇ τῇδε πρεσβεύω θεῶν

τὴν πρωτόμαντιν Γαῖαν·“


φθινόπωρον

zugrunde liegt das Verb φθίνω (phthinō^☆) ^(→ grc) und das Substantiv ὀπώρα (opōra^☆) ^(→ grc)

φθιν·όπ·ω·ρον

„Ὁρμηθέντες ὦν οἱ Φοίνικες ἐκ τῆς Ἐρυθρῆς θαλάσσης ἔπλεον τὴν νοτίην θάλασσαν· ὅκως δὲ γίνοιτο φθινόπωρον, προσσχόντες ἂν σπείρεσκον τὴν γῆν, ἵνα ἑκάστοτε τῆς Λιβύης πλέοντες γινοίατο, καὶ μένεσκον τὸν ἄμητον· θερίσαντες δ’ ἂν τὸν σῖτον ἔπλεον, ὥστε δύο ἐτέων διεξελθόντων τρίτῳ ἔτεϊ κάμψαντες Ἡρακλέας στήλας ἀπίκοντο ἐς Αἴγυπτον.“

„Ἐπεὶ δὲ πολιορκεομένοισί σφι φθινόπωρον ἐπεγίνετο, καὶ ἤσχαλλον οἱ Ἀθηναῖοι ἀπό τε τῆς ἑωυτῶν ἀποδημέοντες καὶ οὐ δυνάμενοι ἐξελεῖν τὸ τεῖχος, ἐδέοντο [τε] τῶν στρατηγῶν ὅκως ἀπάγοιεν σφέας ὀπίσω·“

„Θέρεος καὶ φθινοπώρου σιτία δυσφορώτατα φέρουσι, χειμῶνος ῥήϊστα, ἦρος δεύτερον.“

„ Περὶ δὲ τὸ φθινόπωρον τοῦ θέρους τούτου Ἀθηναῖοι πανδημεί, αὐτοὶ καὶ οἱ μέτοικοι, ἐσέβαλον ἐς τὴν Μεγαρίδα Περικλέους τοῦ Ξανθίππου στρατηγοῦντος.“

„Αὐτῶν δὲ τῶν ὑδάτων οἱ θερινοὶ ὄμβροι μᾶλλον συμφέρουσι τοῖς πλείστοις ἰχθύσι, καὶ ὅταν τὸ ἔαρ καὶ τὸ θέρος καὶ τὸ φθινόπωρον γένηται ἐπόμβριον, ὁ δὲ χειμὼν εὐδιεινός.“


ἄνοιξις

Öffnen

Vorgang, bei dem etwas geöffnet wird: Öffnen, Öffnung

Ableitung zu dem Verb ἀνοίγνυμι (anoignymi^☆) ^(→ grc)

ἡ ἄνοιξις (nominative singular)
αἱ ἀνοίξεις (nominative plural)
τῆς ἀνοίξεως (genitive singular)
τῶν ἀνοίξεων (genitive plural)
τῇ ἀνοίξει (dative singular)
ταῖς ἀνοίξεσι(ν) (dative plural)
τὴν ἄνοιξιν (accusative singular)
τὰς ἀνοίξεις (accusative plural)
(ὦ) ἄνοιξι (singular)
(ὦ) ἀνοίξεις (plural)

„ἀκάτιον ἀμφηρικὸν ὡς λῃσταί, ἐκ πολλοῦ τεθεραπευκότες τὴν ἄνοιξιν τῶν πυλῶν, εἰώθεσαν ἐπὶ ἁμάξῃ, πείθοντες τὸν ἄρχοντα, διὰ τῆς τάφρου κατακομίζειν τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν θάλασσαν καὶ ἐκπλεῖν·“

„οἶμαι δὲ καὶ τὸ ‘αἴρειν’ καὶ τὸ ‘ἀνοίγειν’ οὐκ ἀπὸ τρόπου τῇ τῶν χειλῶν ἀνοίξει καὶ ἄρσει, καθ’ ἣν οὗτος ἐκπίπτει τοῦ στόματος ὁ φθόγγος, ὠνομάσθαι.“

„οἶδε δὲ καὶ πύλας οὐρανοῦ, ἃς αἱ Ὧραι ἐπιστεύθησαν, ἀρχὰς ἐχούσας τῶν νεφουμένων τόπων, ὧν αἱ ἀνοίξεις καὶ τὰ κλεῖθρα διὰ νεφῶν,“


πελαργός

die Etymologie ist nicht sicher geklärt; vielleicht aus *πελαϝ-αργός (pelaw-argos) entstanden, dem ἀργός (argos^☆) ^(→ grc) „weiß“ und *πελαϝός (pelawos) „schwärzlich“ (siehe πελιός (pelios^☆) ^(→ grc) und litauisch palvas ^(→ lt)) zugrunde liegen, und somit mit der Grundbedeutung „der Schwarzweiße“ nach der Farbe seines Gefieders

„ἀλλ’ ἔστιν ἡμῖν τοῖσιν ὄρνισιν νόμος
παλαιὸς ἐν ταῖς τῶν πελαργῶν κύρβεσιν·“

„Ὦ γενναῖε, πελαργοῦ ἄρα ὁ ἐμὸς ἔρως οὐδὲν διοίσει, εἰ παρὰ σοὶ ἐννεοττεύσας ἔρωτα ὑπόπτερον ὑπὸ τούτου πάλιν θεραπεύσεται.“

„Περὶ μὲν οὖν τῶν πελαργῶν, ὅτι ἀντεκτρέφονται, θρυλεῖται παρὰ πολλοῖς· φασὶ δέ τινες καὶ τοὺς μέροπας ταὐτὸ τοῦτο ποιεῖν, καὶ ἀντεκτρέφεσθαι ὑπὸ τῶν ἐκγόνων οὐ μόνον γηράσκοντας ἀλλὰ καὶ εὐθύς, ὅταν οἷοί τ’ ὦσιν· τὸν δὲ πατέρα καὶ τὴν μητέρα μένειν ἔνδον.“

Aristoteles, Historia animalium, 615b23–27

„Περὶ Θετταλίαν μνημονεύουσιν ὄφεις ζῳογονηθῆναι τοσούτους ὥστε, εἰ μὴ ὑπὸ τῶν πελαργῶν ἀνῃροῦντο, ἐκχωρῆσαι ἂν αὐτούς.“

Aristoteles, Mirabilium auscultationes, 832a14–16

Η λέξη πελαργός είναι σύνθετη από τις λέξεις "πελός" (που σημαίνει μαύρος) και "αργός" (πού σημαίνει λευκός) και ανταποκρίνεται τελείως στο ασπρόμαυρο χρώμα αυτού του πουλιού.

Das Wort pelargós ist zusammengesetzt aus den Wörtern "pelós", das schwarz bedeutet, und "argós", das weiß bedeutet, und korrespondiert vollkommen mit der schwarzweißen Farbe dieses Vogels.

Private Website eines Schülers, der sich auf eine Seite der Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία bezieht.

Το ψηλότερο μέρος στην Ελλάδα, όπου οι πελαργοί έχουν χτίσει τη φωλιά τους, είναι το χωριό Λευκώνας στην Μικρή Πρέσπα.

Der höchste Ort in Griechenland, an dem Störche ihr Nest gebaut haben, ist das Dorf Lefkonas am Kleinen Prespasee.


ἄζυγος

unvermählt

nicht durch eine Ehe verbunden: unvermählt

Positiv
ἄζυγος
ἄζυγος (masculine)
ἄζυγον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄζυγος

„ὄρθριος ἀναστὰς ἐκ τῆς ἀζύγου κοίτης τὸν ἐπὶ τῶν ὀμμάτων ἔτι λοιπὸν ὕπνον ἀπονιψάμενος ὕδατι λιτῷ καὶ χιτωνίσκον <καὶ> χλαμύδα ταῖς ἐπωμίοις περόναις συρράψας ἀπὸ τῆς πατρῴας ἑστίας ἐξέρχεται κάτω κεκυφὼς καὶ μηδένα τῶν ἀπαντώντων ἐξ ἐναντίου προσβλέπων·“

„Πρῶτοι δὲ νόμοις ἐγγράπτοις χρήσασθαι πεπιστευμένοι εἰσί· καὶ πλεῖστον χρόνον εὐνομηθέντας Διονύσιος ἐκπεσὼν ἐκ τῆς Συρακουσσίων ἀνομώτατα πάντων διεχρήσατο, ὅς γε προεγάμει μὲν παρεισιὼν εἰς τὸ δωμάτιον τὰς νυμφοστοληθείσας, συναγαγὼν δὲ τὰς ὡραίας παρθένους περιστερὰς κολοπτέρους ἐν τοῖς συμποσίοις ἠφίει, κἀκείνας ἐκέλευσε θηρεύειν γυμνάς, τινὰς δὲ καὶ σανδάλια ὑποδουμένας ἄζυγα, τὸ μὲν ὑψηλὸν τὸ δὲ ταπεινόν, περιδιώκειν * ἔφασαν τοῦ ἀπρεποῦς χάριν.“

„ἀποφύϲειϲ δ’ αὐτῆϲ <γίνονται> πρὶν ἐπὶ τὴν καρδίαν ἀφικέϲθαι, μεγάλων μὲν φλεβῶν εἰϲ τὸ διάφραγμα, ϲμικρῶν δ’ εἰϲ τὸ τοῦ θώρακοϲ αὐτοῦ κάτω μέροϲ τῶν ὀκτὼ πλευρῶν, ὃ ὑπὸ μιᾶϲ ἀζύγου τρέφεται φλεβόϲ, ἐπὶ μὲν ἐνίων ζῴων ἀνωτέρω τῆϲ καρδίαϲ ἀποφυομένηϲ, ἐπ’ ἐνίων δ’, ὥϲπερ καὶ ἐπ’ ἀνθρώπων, καθ’ ὃ μέροϲ ἤδη ψαύει τοῦ τῆϲ καρδίαϲ ὠτὸϲ ἡ κοίλη φλέψ.“

Galenus, In Hippocratis de victu acutorum commentaria IV, 15,529–530


ἄζυγος

Genitiv Singular Maskulinum des Adjektivs ἄζυξ

Genitiv Singular Femininum des Adjektivs ἄζυξ

Genitiv Singular Neutrum des Adjektivs ἄζυξ


ἆτος

kontrahierte Form des Adjektivs ἄατος (aatos^☆) ^(→ grc)

ἄατος (variant)
Positiv
ἆτος
ἆτος (masculine)
ἆτον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἆτος

„καί νύ κεν ἔνθ’ ἀπόλοιτο Ἄρης ἆτος πολέμοιο,
εἰ μὴ μητρυιὴ περικαλλὴς Ἠερίβοια
Ἑρμέᾳ ἐξήγγειλεν· ὃ δ’ ἐξέκλεψεν Ἄρηα
ἤδη τειρόμενον, χαλεπὸς δέ ἑ δεσμὸς ἐδάμνα.“

„νῦν δὴ νῶι ἔολπα Διῒ φίλε φαίδιμ’ Ἀχιλλεῦ
οἴσεσθαι μέγα κῦδος Ἀχαιοῖσι προτὶ νῆας
Ἕκτορα δῃώσαντε μάχης ἆτόν περ ἐόντα.“


ἄατος

unersättlich

Für [1] siehe Übersetzungen zu ungesättigt

negiertes Verbaladjektiv zu dem Verb ἄω (aō^☆) ^(→ grc) „sättigen“

ἆτος (variant)
Positiv
ἄατος
ἄατος (masculine)
ἄατον (feminine)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄατος

„οἱ δ’ ἄρ’ ἐνὶ πρώτοισι μάχην δριμεῖαν ἔγειραν,
Κόττος τε Βριάρεώς τε Γύγης τ’ ἄατος πολέμοιο·“

„μετέπειτα δ’ ἀμοιβαδὶς ἀλλήλοισιν
μυθεῦνθ’ οἷά τε πολλὰ νέοι παρὰ δαιτὶ καὶ οἴνῳ
τερπνῶς ἑψιόωνται, ὅτ’ ἄατος ὕβρις ἀπείη.“

Apollonius Rhodus, Argonautica, 1,457–459


ἀβακής

ruhig

Für [1] siehe Übersetzungen zu sprachlos²

vermutlich eine Ableitung zu dem Verb βάζω (bazō^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἀβακής
ἀβακής (masculine)
ἀβακές (feminine)
ἀβακέως (neuter)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀβακής

„ἀλλά τις οὐκ ἔμμι παλιγκότων
ὄργαν, ἀλλ’ ἀβάκην τὰν φρέν’ ἔχω“


ἀβακέω

Ableitung zu dem Adjektiv ἀβακής (abakēs^☆) ^(→ grc)

Präsens (active)
ἀβακέω
Futur (active)
Aorist (active)
ἀβάκησα
Perfekt (active)
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀβακέω (active)

sprachlos sein, nicht sprechen; nicht verstehen, nicht merken

„ἄλλῳ δ’ αὐτὸν φωτὶ κατακρύπτων ἤϊσκε
Δέκτῃ, ὃς οὐδὲν τοῖος ἔην ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν·
τῷ ἴκελος κατέδυ Τρώων πόλιν, οἱ δ’ ἀβάκησαν
πάντες· ἐγὼ δέ μιν οἴη ἀνέγνων τοῖον ἐόντα,
καί μιν ἀνειρώτευν· ὁ δὲ κερδοσύνῃ ἀλέεινεν.“


ἀβάκησαν

3. Person Plural Indikativ Aorist Aktiv des Verbs ἀβακέω


ἀβακίσκος

Deminutiv von dem Substantiv ἄβαξ (abax^☆) ^(→ grc)

ἀ·βα·κίσ·κος

„ταῦτα δὲ πάντα δάπεδον εἶχεν ἐν ἀβακίσκοις συγκείμενον ἐκ παντοίων λίθων, ἐν οἷς ἦν κατεσκευασμένος πᾶς ὁ περὶ τὴν Ἰλιάδα μῦθος θαυμασίως· ταῖς τε κατασκευαῖς καὶ ταῖς ὀροφαῖς, καὶ θυρώμασι δὲ πάντα ἦν ταῦτα πεπονημένα.“


ἀβάπτιστος

ungetauft

Religion, speziell Christentum: ungetauft

Ableitung zu dem Verb βαπτίζω (baptizō^☆) ^(→ grc) „eintauchen, benetzen, taufen“

Positiv
ἀβάπτιστος
ἀβάπτιστος (masculine)
ἀβάπτιστον (feminine)
Komparativ
Superlativ

ἀ·βάπ·τισ·τος

„ἅτε γὰρ ἐννάλιον πόνον ἐχοίσας βαθύν
σκευᾶς ἑτέρας, ἀβάπτιστος εἶμι φελ-
λὸς ὣς ὑπὲρ ἕρκος ἅλμας.“

nicht mit Alkohol durchnässt, nicht von Alkohol benommen

„ἡ δ’ ἀλκυὼν ἓν ὄργανον ἁπλοῦν ἓν ὅπλον ἓν ἐργαλεῖον ἔχουσα, τὸ στόμα, καὶ μηδὲν ἄλλο τοῦ φιλοπόνου καὶ φιλοτέχνου συνεργόν, οἷα μηχανᾶται καὶ δημιουργεῖ χαλεπόν ἐστι πεισθῆναι μὴ καταμαθόντας ὄψει τὸ πλαττόμενον ὑπ’ αὐτῆς μᾶλλον δὲ ναυπηγούμενον, σχημάτων πολλῶν μόνον ἀπερίτρεπτον καὶ ἀβάπτιστον·“

Plutarch, De sollertia animalium, 2,686b


ἀβάκχευτος

Ableitung zu dem Verb βακχεύω (bakcheuō^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἀβάκχευτος
ἀβάκχευτος (masculine)
ἀβάκχευτον (feminine)
Komparativ
Superlativ

ἀ·βάκ·χευ·τος

nicht in die bakchischen Mysterien eingeweiht

„ἄρρητ’ ἀβακχεύτοισιν εἰδέναι βροτῶν.“

„αἰαῖ,
δρομάδες ὦ πτεροφόροι
ποτνιάδες θεαί,
ἀβάκχευτον αἳ θίασον ἐλάχετ’ ἐν
δάκρυσι καὶ γόοις,
μελάγχρωτες Εὐμενίδες, αἵτε τὸν
 ταναὸν αἰθέρ’ ἀμπάλλεσθ’, αἵματος
τινύμεναι δίκαν, τινύμεναι φόνου,
καθικετεύομαι καθικετεύομαι,
τὸν Ἀγαμέμνονος γόνον ἐάσατ’ ἐκ-
λαθέσθαι λύσσας μανιάδος φοιτα-
λέου. φεῦ μόχθων οἵων, ὦ τάλας,
ὀρεχθεὶς ἔρρεις,
τρίποδος ἄπο φάτιν ἃν ὁ Φοῖ-
βος ἔλακεν ἔλακε δεξάμενος ἀνὰ δάπεδον
ἵνα μεσόμφαλοι λέγονται μυχοί.“


ἀβαρής

Ableitung zu dem Substantiv βάρος (baros^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἀβαρής
ἀβαρής (masculine)
ἀβαρές (feminine)
ἀβαρῶς (neuter)
Komparativ
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἀβαρής

von geringem Gewicht; nicht schwer, leicht

„Τὸ μὲν γὰρ ἀβαρὲς τὸ δ’ ἔχον βάρος, κατωτέρω δὲ ὁ τοῦ βάρος ἔχοντος σώματος τόπος, εἴπερ ὁ πρὸς τῷ μέσῳ τοῦ βαρέος.“

„οὐ πάντως δὲ σῶμα βάρος ἔχειν, ἀλλ’ ἀβαρῆ εἶναι ἀέρα καὶ πῦρ·“

„τὸ γὰρ ὑστέρημά μου προσανεπλήρωσαν οἱ ἀδελφοὶ ἐλθόντες ἀπὸ Μακεδονίας, καὶ ἐν παντὶ ἀβαρῆ ἐμαυτὸν ὑμῖν ἐτήρησα καὶ τηρήσω.“ (2 Epist. Cor., 11,9)

„was ich zu wenig hatte, ergänzten die Brüder, die aus Mazedonien kamen. Ich habe also darauf Wert gelegt, euch in keiner Weise zur Last zu fallen, und werde auch weiterhin darauf Wert legen.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , 2. Korintherbrief Kapitel 11, Vers 9 NA (online)


ἀβασάνιστος

Ableitung zu dem Verb βασανίζω (basanizō^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἀβασάνιστος
ἀβασάνιστος (masculine)
ἀβασάνιστον (feminine)
ἀβασανίστως (neuter)
Komparativ
Superlativ

ἀ·βα·σά·νισ·τος

nicht durch Folter untersucht, nicht gefoltert

„εἰ γὰρ εἰμὶ πατροκτόνος, οὐκ ὀφείλω θνήσκειν ἀβασάνιστος.“

Flavius Iosephus, De bello Iudaico, 1,635–636

„κημοῖς δὲ ἄρα κεντρωτοῖς· ἀκόλαστον γὰρ ἔχουσι τὴν γλῶτταν καὶ τὴν ὑπερῴαν ἀβασάνιστον· ἀναγκάζουσι δὲ αὐτοὺς ὅμως οἵδε οἱ τὴν ἱππείαν σοφισταὶ περικυκλεῖν καὶ περιδινεῖσθαι ἐς ταὐτὸν στρεφομένους.“

Claudius Aelianus, De natura animalium, 13,9

„Περὶ μὲν οὖν τούτων οὐκ ἄδηλον ὅτι αὐτοὶ ἔφευγον τῶν πραχθέντων τὴν σαφήνειαν πυθέσθαι· ᾔδεσαν γὰρ οἰκεῖον σφίσι τὸ κακὸν ἀναφανησόμενον, ὥστε σιωπώμενον καὶ ἀβασάνιστον αὐτὸ ἐᾶσαι ἐβουλήθησαν.“

„ἀκούων δ’ ὁ βασιλεὺς τὸ πλῆθος τῶν συμπεφευγότων εἰς τὸν προειρημένον τόπον, καὶ κρίνας μηδὲν ἀβασάνιστον μηδ’ ἀπέραντον ἀπολιπεῖν, τοῖς μὲν μισθοφόροις προκατελάβετο τοὺς ἐπὶ τῆς εἰσβολῆς εὐφυῶς κειμένους τόπους, αὐτὸς δὲ τὴν ἀποσκευὴν καταλιπὼν ἐν τῷ χάρακι καὶ τὸ πλεῖον μέρος τῆς δυνάμεως, ἀναλαβὼν τοὺς πελταστὰς καὶ (τοὺς) εὐζώνους προῆγε διὰ τῶν στενῶν· οὐδενὸς δὲ κωλύοντος ἧκε πρὸς τὸ χωρίον.“

„ἐπεὶ δὲ φεύγοντες τὸν ἐν γέλωτι καὶ ἀκράτῳ καὶ σκώμμασι καὶ παιδιαῖς ἔλεγχον εἰς ὀφρῦν αἴρουσιν ἤδη τὸ πρᾶγμα καὶ κολακεύουσιν ἐσκυθρωπακότες καὶ ψόγον τινὰ καὶ νουθεσίαν παραμιγνύουσι, φέρε μηδὲ τοῦτο παραλίπωμεν ἀβασάνιστον.“