καρπός

Frucht

übertragen: Frucht, Nutzen, Vorteil, Erfolg

wahrscheinlich im mykenischen ka-po bezeugt; zudem besteht vermutlich eine Verwandtschaft zu lateinisch carpere ^(→ la), althochdeutsch herbist ^(→ goh) (neuhochdeutsch Herbst) und litauisch kerpti ^(→ lt)


ἄμπελος

Weinstock

Botanik: Weinstock, Wein, Weinrebe, Rebe

„Κυκλώπων δ’ ἐς γαῖαν ὑπερφιάλων ἀθεμίστων
ἱκόμεθ’, οἵ ῥα θεοῖσι πεποιθότες ἀθανάτοισιν
οὔτε φυτεύουσιν χερσὶν φυτὸν οὔτ’ ἀρόωσιν,
ἀλλὰ τά γ’ ἄσπαρτα καὶ ἀνήροτα πάντα φύονται,
πυροὶ καὶ κριθαὶ ἠδ’ ἄμπελοι, αἵ τε φέρουσιν
οἶνον ἐριστάφυλον, καί σφιν Διὸς ὄμβρος ἀέξει.“

„ἐν μὲν γὰρ λειμῶνες ἁλὸς πολιοῖο παρ’ ὄχθας
ὑδρηλοὶ μαλακοί· μάλα κ’ ἄφθιτοι ἄμπελοι εἶεν·“

„ὦ γέρον, οὐκ ἀδαημονίη σ’ ἔχει ἀμφιπολεύειν
ὄρχατον, ἀλλ’ εὖ τοι κομιδὴ ἔχει, οὐδέ τι πάμπαν,
οὐ φυτόν, οὐ συκῆ, οὐκ ἄμπελος, οὐ μὲν ἐλαίη,
οὐκ ὄγχνη, οὐ πρασιή τοι ἄνευ κομιδῆς κατὰ κῆπον.“

„Κατὰ τούτους δὲ λέγουσι Καρχηδόνιοι κεῖσθαι νῆσον τῇ οὔνομα εἶναι Κύραυιν, μῆκος μὲν διηκοσίων σταδίων, πλάτος δὲ στεινήν, διαβατὸν ἐκ τῆς ἠπείρου, ἐλαιέων τε μεστὴν καὶ ἀμπέλων· λίμνην δὲ ἐν αὐτῇ εἶναι, ἐκ τῆς αἱ παρθένοι τῶν ἐπιχωρίων πτεροῖσι ὀρνίθων κεχριμένοισι πίσσῃ ἐκ τῆς ἰλύος ψῆγμα ἀναφέρουσι χρυσοῦ.“

„Διαφέρει δὲ καὶ αὕτη ἡ χώρα τῷ τὴν μὲν φέρειν ἔνια τὴν δὲ μὴ φέρειν· ἡ γὰρ ὀρεινὴ καὶ ἄμπελον ἔχει καὶ ἐλάαν καὶ τὰ ἄλλα ἀκρόδρυα·“

Theophrastus, Histoira plantarum, 4,4,11

„τάφρον μὲν κύκλῳ περὶ τὸ ἱερὸν καὶ τὸν νεὼν ἔσκαπτον, ἐκ δὲ τοῦ ὀρύγματος ἀνέβαλλον ἀντὶ τείχους τὸν χοῦν, καὶ σταυροὺς παρακαταπηγνύντες, ἄμπελον κόπτοντες τὴν περὶ τὸ ἱερὸν ἐσέβαλλον καὶ λίθους ἅμα καὶ πλίνθον ἐκ τῶν οἰκοπέδων τῶν ἐγγὺς καθαιροῦντες, καὶ παντὶ τρόπῳ ἐμετεώριζον τὸ ἔρυμα. πύργους τε ξυλίνους κατέστησαν ᾗ καιρὸς ἦν καὶ τοῦ ἱεροῦ οἰκοδόμημα οὐδὲν ὑπῆρχεν·“

„Φιάλαν ὡς εἴ τις ἀφˈνειᾶς ἀπὸ χειρὸς ἑλών
ἔνδον ἀμπέλου καχλάζοισαν δρόσῳ
δωρήσεται
νεανίᾳ γαμβρῷ προπίνων
οἴκοθεν οἴκαδε, πάγχρυσον, κορυφὰν κτεάνων“

„ἀργυρέαισι δὲ νωμάτω φιάλαισι βιατάν
ἀμπέλου παῖδ’, ἅς ποθ’ ἵπποι κτησάμεναι Χρομίῳ
πέμψαν θεμιπˈλέκτοις ἁμᾶ
Λατοΐδα στεφάνοις
ἐκ τᾶς ἱερᾶς Σικυῶνος.“


λείριον

Entlehnung aus faijumisch koptisch hlēli, hlēri, neben standardsprachlich hrēre, aus (alt-)ägyptisch ḥrr-t ‚Blume‘.

„μίγδα κρόκον τ’ ἀγανὸν καὶ ἀγαλλίδας ἠδ’ ὑάκινθον
καὶ ῥοδέας κάλυκας καὶ λείρια, θαῦμα ἰδέσθαι,
νάρκισσόν θ’ ὃν ἔφυσ’ ὥς περ κρόκον εὐρεῖα χθών.“

„τοῦτο δὲ φύλλον ὅμοιον ἔχειν τῷ ἐλλεβόρῳ ἢ τῷ λειρίῳ·“


τρίβολος

„ἐπεὶ οὐδὲ ὁ τρίβολος ἐν ἅπασιν οὐδὲ πανταχοῦ φύεται, ἀλλ’ ἐν τοῖς ἑλώδεσι τῶν ποταμῶν·“

Theophrastus, Historia plantarum, 4, 9, 1

„τρίβολος· ὁ μὲν χερσαῖος ἀνδράχνῃ τὰ φύλλα ἔοικε, λεπτότερα δέ, καὶ τὰ κλήματα μακρά, κατὰ γῆς ἐστρωμένα, καὶ πρὸς αὐτοῖς ἄκανθαι στρυφναί, σκληραί· φύεται παρὰ ποταμοῖς καὶ οἰκοπέδοις. ἔστι δέ τις καὶ ἔνυδρος ἐν ποταμοῖς φυόμενος, ὑπερέχων τὴν κόμην, τὴν δὲ ἄκανθαν κρύπτων· φύλλα πλατέα, μόσχον ἔχοντα μακρόν, καυλὸς δὲ ἐξ ἄκρου παχύτερος, μᾶλλον τοῦ ἐν βάθει· πρόσεστι δὲ καὶ τριχώδη τινὰ ἀποπεφυκότα, σταχυοειδῆ· καρπὸς σκληρὸς ὡς καὶ θἀτέρου.“

Dioscorides Pedanius, De materia medica, 4, 15

„Πρῶτον μὲν χρῆν, ὥσπερ πόκον, ἐν βαλανείῳ
ἐκπλύναντας τὴν οἰσπώτην ἐκ τῆς πόλεως, ἐπὶ κλίνης
ἐκραβδίζειν τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς τριβόλους ἀπολέξαι,
καὶ τούς γε συνισταμένους τούτους καὶ τοὺς πιλοῦντας ἑαυτοὺς
ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖσι διαξῆναι καὶ τὰς κεφαλὰς ἀποτῖλαι·“

„ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς· μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὰς ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Matthäusevangelium Kapitel 7, Vers 16 NA (online)

„ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Hebräerbrief Kapitel 6, Vers 8 NA (online)


παιωνία

Päonie

Für [1] siehe Übersetzungen zu Pfingstrose

„ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα ὥσπερ ἐπίθετα καὶ πόρρωθεν, οἷον τὴν παιωνίαν. οἱ δὲ γλυκυσίδην καλοῦσι, νύκτωρ κελεύουσιν ὀρύττειν· ἐὰν γὰρ ἡμέρας καὶ ὀφθῇ τις ὑπὸ δρυοκολάπτου τὸν μὲν καρπὸν ἀπολέγων κινδυνεύειν τοῖς ὀφθαλμοῖς, τὴν δὲ ῥίζαν τέμνων ἐκπίπτειν τὴν ἕδραν.“


κάστανον

Kastanienbaum

Für [1] siehe Übersetzungen zu Kastanie¹

die Etymologie ist nicht ganz geklärt, jedoch scheint es aus Kleinasien zu stammen, worauf auch das armenische կասկ (kask) ^(→ hy) und կասկենի (kaskeni) ^(→ hy) hinweisen

„Τῶν Εὐβοικῶν, φησί, καρύων ἢ καστάνων (ἀμφοτέρως γὰρ καλεῖται) δύσπεπτος μὲν ἡ κατεργασία τῇ κοιλίᾳ καὶ φυσώδης ἡ πέψις γίνεται, παχύνει δὲ τὰς ἕξεις, ἐάν τις αὐτῶν κρατήσῃ.“

„Ὁ δὲ Δίφιλος τὰ κάστανα καὶ Σαρδιανὰς βαλάνους καλεῖ, εἶναι λέγων αὐτὰς καὶ πολυτρόφους καὶ εὐχύλους, δυσοικονομήτους δὲ διὰ τὸ ἐπιμένειν τῷ στομάχῳ·“

„ Ἀπὸ μὲν οὖν σπέρματος φυτεύεται πιστάκιον, λεπτοκάρυον, ἀμύγδαλον, κάστανον, δωρακινόν, δαμασκηνόν, στρόβιλος, φοῖνιξ, κυπάρισσος, δάφνη, μηλέα, σφένδαμνος, ἐλάτη, πίτυς. ταῦτα δὲ μεταφυτευόμενα βελτίονα ἔσται.“

„Τὸ κάστανον, ὅ τινες Διὸς βάλανον καλοῦσι, ψαμμώδει γῇ καὶ ψυχροῖς τόποις χαίρει.“


καστάνεια

τὰ καστάνεια (nominative plural)
τῶν καστανείων (genitive plural)
τοῖς καστανείοις (dative plural)
τὰ καστάνεια (accusative plural)
(ὦ) καστάνεια (plural)

„Ἡρακλέων δέ φησιν ὁ Ἐφέσιος· ‘κάρυα ἐκάλουν καὶ τὰς ἀμυγδάλας καὶ τὰ νῦν καστάνεια.‘“

„ Ἀγέλοχος δὲ ἄμωτα καλεῖ τὰ καστάνεια· ‘ὅπου δὲ γίνεται τὰ κάρυα τὰ Σινωπικά, ταῦτα δένδρα ἐκάλουν ἄμωτα.’“


ἀλθαία

vermutlich etymologisch verwandt mit dem Verb ἀλθαίνομαι (althainomai^☆) ^(→ grc)

„Φύεται δὲ παρ’ αὐτοῖς ὅ τε ἐλλέβορος ἀμφότερος καὶ ὁ λευκὸς καὶ ὁ μέλας· ἔτι δὲ δαῦκον δαφνοειδὲς κροκόεν, καὶ ἣν ἐκεῖνοι μὲν ῥάφανον ἀγρίαν καλοῦσι τῶν δ’ ἰατρῶν τινες κεράϊν, καὶ ἣν οἱ μὲν ἀλθαίαν ἐκεῖνοι δὲ μαλάχην ἀγρίαν, καὶ ἡ ἀριστολοχία καὶ τὸ σέσελι καὶ τὸ ἱπποσέλινον καὶ τὸ πευκέδανον καὶ ἡ Ἡράκλεια καὶ ὁ στρύχνος ἀμφότερος ὅ τε φοινικοῦν ἔχων τὸν καρπὸν καὶ ὁ μέλανα.“

„ἔϲτω ὦν λιβανωτοῦ τῆϲ μάννηϲ καὶ πολίου τῆϲ κόμηϲ καὶ ῥητίνηϲ ἀπὸ τερμίνθου καὶ πίτυοϲ τῶν δενδρέων καὶ ἀλθαίηϲ ῥίζηϲ καὶ πηγάνου καὶ κονύζηϲ τῆϲ βοτάνηϲ. τάδε χρὴ ξυμμίϲγειν τοῖϲι ἐπιπλάϲμαϲι, τὰ μὲν τήκοντα, τὰ δὲ ἐμπάϲϲοντα, τὰ δὲ ξὺν ἐλαίῳ προλεαίνοντα, ἐν μελικρήτῳ δὲ τὴν ἀλθαίην κεκομμένην προεψεῖν.“

Aretaeus, De curatione acutorum morborum libri duo, 1,6,7–8


ἰβίσκος

Eibisch

Für [1] siehe Übersetzungen zu Hibiskus¹

vermutlich Entlehnung aus dem lateinischen hibiscus ^(→ la) (auch ibiscus ^(→ la))

„Τίτανος, σανδαράχη καὶ ἀρσενικὸν ποθέντα, τὰ αὐτὰ ἀλγήματα κοιλίας καὶ ἐντέρων ἐπιφέρει μετὰ δηγμοῦ σφοδροῦ· ὅθεν προςφέρειν δεῖ ἅπαντα, ὅσα μετὰ τοῦ κιρνάναι, δύναται τὸ εὐμενὲς, καὶ πρὸς τὴν κοιλίαν ὀλισθηρὸν παρέχειν· οἷός ἐστιν ὁ τοῦ ἰβίσκου καὶ τῆς μαλάχης χυλὸς, λίαν ὀλισθηρὸς ὑπάρχων· παρέχειν δὲ δεῖ καὶ ἀφέψημα λινοσπέρμου, ἢ τράγου, ἢ ὀρύζης· καὶ γάλα πολὺ σὺν μελικράτῳ καὶ ζωμοὺς λιπαροὺς καὶ εὐχύμους.“

Pseudo-Dioscorides, De venenis eorumque praecautione et medicatione, 29

„ῥίζη ἀλθαίης· τῆς ἀγρίας δηλονότι μαλάχης. ἣν Ῥωμαῖοι ἰβίσκον καλοῦσι.“

Erotanius, Vocum Hippocraticarum collectio, 113


ἐβίσκος

„Ἐβίσκος ἢ ἀλθαία. ἔστι δὲ μαλάχη ἡ ἀγρία διαφορητικὴ, χαλαστικὴ, ἀφλέγμαντος, πραϋντικὴ, πεπτικὴ φυμάτων δυσπέπτων.“

Galenus, De simplicium medicamentorum temperamentis ac facultatibus libri XI, 11,867


γαστραία

Ableitung zu dem Substantiv γαστήρ (gastēr^☆) ^(→ grc); bezeichnet nach dessen Form

„γαστραία· ἡ γογγυλίς. Λάκωνες“


ζιγγίβερι

τὸ ζιγγίβερι (nominative singular)
τοῦ ζιγγιβέρεως (genitive singular)
τῷ ζιγγιβέρει (dative singular)
τὸ ζιγγίβερι (accusative singular)
(ὦ) ζιγγίβερι (singular)

arabische Gewürzpflanze, wahrscheinlich Ingwer

„διὰ ταῦτά γε καὶ τὸ μελίκρατον ἐπιτήδειόν ἐϲτιν αὐτοῖϲ, ὀξύμελί τε καὶ ἀπόμελι καὶ πέπερι καὶ ζιγγίβερι καὶ πάνθ’ ὅϲα τέμνει τε καὶ διαλύει τὰ παχέα χωρὶϲ τοῦ κακοχυμίαν ἐργάζεϲθαι.“

„εἰϲ πεντήκοντα δραχμὰϲ ἑκάϲτου τῶν τριῶν πεπέρεων ἀρκεῖ μιγνύειν ἀνίϲου τε καὶ θύμου καὶ ζιγγιβέρεωϲ ἑκάϲτου δραχμὰϲ ὀκτώ. τὸ μὲν ἁπλούϲταϲτον τοῦτο, καὶ τούτου μᾶλλον ἔτι τὸ χωρὶϲ ζιγγιβέρεωϲ. ἕτερον δὲ τὸ διὰ τῶν αὐτῶν ϲυγκείμενον, ἀλλ’ εἰϲ τὰϲ πεντήκοντα δραχμὰϲ ἑκάϲτου τῶν τριῶν πεπέρεων ἑκκαίδεκα δραχμῶν ἐμβαλλομένων ἑκάϲτου τῶν τριῶν, ἀνίϲου καὶ θύμου καὶ ζιγγιβέρεωϲ, ᾧ καὶ μάλιϲτα χρώμεθα πρὸϲ τὰ παρόντα.“


ζιγγίβερις

Ingwer

Botanik: arabische Gewürzpflanze, wahrscheinlich Ingwer

Entlehnung aus dem Pali siṅgivera-, das seinerseits auf das sanskritische शृङ्गवेर (śṛṅgavera-) ^(→ sa) zurückgeht

ἡ ζιγγίβερις (nominative singular)
αἱ ζιγγιβέρεις (nominative plural)
τῆς ζιγγιβέρεως (genitive singular)
τῶν ζιγγιβέρεων (genitive plural)
τῇ ζιγγιβέρει (dative singular)
ταῖς ζιγγιβέρεσι(ν) (dative plural)
τὴν ζιγγίβεριν (accusative singular)
τὰς ζιγγιβέρεις (accusative plural)
(ὦ) ζιγγίβερις (singular)
(ὦ) ζιγγιβέρεις (plural)

„ἱστορεῖται δὲ καὶ ἕτερον εἶδος κυπέρου ἐν Ἰνδίᾳ γεννώμενον, προσεοικὸς ζιγγιβέρει, ὃ διαμασηθὲν κροκῶδες, πικρὸν εὑρίσκεται, καταχρισθὲν δὲ παραχρῆμα ψιλοῖ τὰς τρίχας.“

Dioscorides Pedanius, De materia medica, 1,5,1


ἐρείκη

vermutlich verwandt mit altirisch froech ^(→ sga), walisisch grug ^(→ cy), russisch верес (veres^☆) ^(→ ru) und вереск (veresk^☆) ^(→ ru), polnisch wrzos ^(→ pl), litauisch viržis ^(→ lt) und lettisch virsis ^(→ lv) und virzis ^(→ lv)

„οἱ δ᾽ ἀντέλαμψαν καὶ παρήγγειλαν πρόσω
γραίας ἐρείκης θωμὸν ἅψαντες πυρί.“

„βοσκόμεθ’ ὕλης ἀπὸ παντοδαπῆς, ἐλάτης, πρίνου κομάρου τε
πτόρθους ἁπαλοὺς ἀποτρώγουσαι, καὶ πρὸς τούτοισί γε θαλλόν,
κύτισόν τ’ ἠδὲ σφάκον εὐώδη, καὶ σμίλακα τὴν πολύφυλλον,
κότινον, σχῖνον, μελίαν, λεύκην, ἀρίαν, δρῦν, κιττόν, ἐρίκην,
πρόμαλον, ῥάμνον, φλόμον, ἀνθέρικον, φηγόν, κισθόν, θύμα,
θύμβραν.“

„οὐδὲν ἐγὼ τήνω ποτιδεύομαι· ἀλλὰ τὸν ἄνδρα,
αἰ λῇς, τὸν δρυτόμον βωστρήσομες, ὃς τὰς ἐρείκας
τήνας τὰς παρὰ τὶν ξυλοχίζεται· ἔστι δὲ Μόρσων.“

„πλείω δ’ ἀκρόκαρπα τῶν ἄλλων ἢ τῶν δένδρων, οἷον τῶν τε σιτηρῶν τὰ σταχυώδη καὶ τῶν θαμνωδῶν ἐρείκη καὶ σπειραία καὶ ἄγνος καὶ ἄλλ’ ἄττα καὶ τῶν λαχανωδῶν τὰ κεφαλόρριζα.“


κέδρος

die Etymologie ist unklar; es wird eine Verwandtschaft mit litauisch kadagys ^(→ lt) ‚Wacholder‘ vermutet, wobei nur die erste Silbe dem Griechischen entspricht

„πῦρ μὲν ἐπ’ ἐσχαρόφιν μέγα καίετο, τηλόσε δ’ ὀδμὴ
κέδρου τ’ εὐκεάτοιο θύου τ’ ἀνὰ νῆσον ὀδώδει
δαιομένων·“

„Ἐπεὰν [τοὺς] κλυστῆρας πλήσωνται τοῦ ἀπὸ κέδρου ἀλείφατος γινομένου, ἐν ὦν ἔπλησαν τοῦ νεκροῦ τὴν κοιλίην, οὔτε ἀναταμόντες αὐτὸν οὔτε ἐξελόντες τὴν νηδύν, κατὰ δὲ τὴν ἕδρην ἐσηθήσαντες καὶ ἐπιλαβόντες τὸ κλύσμα τῆς ὀπίσω ὁδοῦ ταριχεύουσι τὰς προκειμένας ἡμέρας.“


μύρρα

Süßdolde

Botanik: Süßdolde, Myrrhenkerbel (Myrrhis odorata)

Entlehnung aus einer westsemitischen Sprache; siehe ugaritisch mr, kananäisch muura, hebräisch מֹר (mōr) ^(→ he) und aramäisch mūrā, die sich vielleicht auf die Wurzel מרר (mrr) ‚bitter sein‘ zurückführen lassen

„μυρρίς, οἱ δὲ μύρραν καλοῦσι· τῷ καυλῷ καὶ τοῖς φύλλοις ἔοικε κωνείῳ, ῥίζαν δὲ ἔχει ὑπομήκη, ἁπαλήν, περιφερῆ, εὐώδη, ἡδεῖαν βρωθῆναι, ἥτις πινομένη σὺν οἴνῳ φαλαγγιοδήκτοις βοηθεῖ.“

Dioscorides Pedanius, De materia medica, 4,115,1


ἀκακία

Nil-Akazie

Nil-Akazie, Ägyptischer Schotendorn (Acacia arabica)

seit Pedanios Dioskurides bezeugt; wahrscheinlich ein vorgriechisches Substratwort, vergleiche mit ἀκακαλίς (akakalis^☆) ^(→ grc); die Annahme, dass es sich um ein Entlehnung aus einer orientalischen Sprache handele, wird in Frage gestellt

ἡ ἀκακία (nominative singular)
αἱ ἀκακῖαι (nominative plural)
τῆς ἀκακίας (genitive singular)
τῶν ἀκακιῶν (genitive plural)
τῇ ἀκακίᾳ (dative singular)
ταῖς ἀκακίαις (dative plural)
τὴν ἀκακίαν (accusative singular)
τὰς ἀκακίας (accusative plural)
(ὦ) ἀκακία (singular)
(ὦ) ἀκακῖαι (plural)

„ἀκακία φύεται ἐν Αἰγύπτῳ.“ (Diosk., mat. med. 1, 101, 1)

Pedanius Dioscurides Anazarbeus; Max Wellmann (Herausgeber): De materia medica. 1. Auflage. Volumen I quo continentur libri I et II, Weidmann Verlag, Berlin 1907 (Internet Archive) , Seite 92.

„φύεται δὲ καὶ ἑτέρα ἀκακία ἐν Καππαδοκίᾳ καὶ ἐν Πόντῳ παρεμφέρουσα τῇ Αἰγυπτία, ἐλάττων μέντοις παρὰ πολὺ καὶ χαμαίζηλος καὶ τρυφερωτέρα, περίπλεως δὲ ἀκάνθης σκολοποειδοῦς, φύλλα ἔχουσα ὅμοια πηγάνῳ.“ (Diosk., mat. med. 1, 101, 4)

Pedanius Dioscurides Anazarbeus; Max Wellmann (Herausgeber): De materia medica. 1. Auflage. Volumen I quo continentur libri I et II, Weidmann Verlag, Berlin 1907 (Internet Archive) , Seite 94.


ἀβρότονον

die Etymologie ist unbekannt; vielleicht eine Entlehnung aus einem griechischen Substrat; eine Verbindung mit ἁβρός (habros^☆) ^(→ grc) ist volksetymologisch

τὸ ἀβρότονον (nominative singular)
τὰ ἀβρότονα (nominative plural)
τοῦ ἀβροτόνου (genitive singular)
τῶν ἀβροτόνων (genitive plural)
τῷ ἀβροτόνῳ (dative singular)
τοῖς ἀβροτόνοις (dative plural)
τὸ ἀβρότονον (accusative singular)
τὰ ἀβρότονα (accusative plural)
(ὦ) ἀβρότονον (singular)
(ὦ) ἀβρότονα (plural)


ἀψίνθιον

Einsamiger Wermut

Einsamiger Wermut (Artemisia monosperma)

Entlehnung aus dem Vorgriechischen, worauf das Element –νθ– deutet

τὸ ἀψίνθιον (nominative singular)
τὰ ἀψίνθια (nominative plural)
τοῦ ἀψινθίου (genitive singular)
τῶν ἀψινθίων (genitive plural)
τῷ ἀψινθίῳ (dative singular)
τοῖς ἀψινθίοις (dative plural)
τὸ ἀψίνθιον (accusative singular)
τὰ ἀψίνθια (accusative plural)
(ὦ) ἀψίνθιον (singular)
(ὦ) ἀψίνθια (plural)

„ἐν τούτῳ δὲ τῷ τόπῳ ἦν μὲν ἡ γῆ πεδίον ἅπαν ὁμαλὲς ὥσπερ θάλαττα, ἀψινθίου δὲ πλῆρες“ (Xen. an. 1, 5, 1)

Xenophon: Expeditio Cyri. In: E. C. Marchant (Herausgeber): Xenophontis opera omnia. 1. Auflage. Tomus III, Clarington Press, Oxford 1904 (Internet Archive)


ἄωρος

unzeitig

nicht zur richtigen Zeit; unzeitig, zu früh

ungestaltet

übertragen: ohne jugendliche Frische; ungestaltet, unförmlich, hässlich

Ableitung zu dem Substantiv ὥρα (hōra^☆) ^(→ grc) mit Alpha privativum ἀ- (a-^☆) ^(→ grc)

Positiv
ἄωρος
ἄωρα (masculine)
ἄωρον (feminine)
ἄωρως (neuter)
Komparativ
ἀωρότερος
ἀωρότερα (masculine)
ἀωρότερον (feminine)
ἀωρότερον (neuter)
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄωρος


ἀγγούριον

τὸ ἀγγούριον (nominative singular)
τὰ ἀγγούρια (nominative plural)
τοῦ ἀγγουρίου (genitive singular)
τῶν ἀγγουρίων (genitive plural)
τῷ ἀγγουρίῳ (dative singular)
τοῖς ἀγγουρίοις (dative plural)
τὸ ἀγγούριον (accusative singular)
τὰ ἀγγούρια (accusative plural)
(ὦ) ἀγγούριον (singular)
(ὦ) ἀγγούρια (plural)


ἄγουρος

Positiv
ἄγουρος
ἄγουρα (masculine)
ἄγουρον (feminine)
Komparativ
ἀγουρότερος
ἀγουρότερα (masculine)
ἀγουρότερον (feminine)
Superlativ
Alle weiteren Formen: Flexion:ἄγουρος


ἄβιν

seit Hesychios bezeugt; eine Verwandtschaft mit lateinisch abies ^(→ la) ist annehmbar, jedoch handelt es sich wahrscheinlich um eine Entlehnung aus einer nichtindogermanischen Sprache


ἄκαρνα

seit Hesychius bezeugt; vielleicht besteht eine etymologische Verwandtschaft mit ἄκαστος (akastos^☆) ^(→ grc); jedoch handelt es sich wahrscheinlich um eine Entlehnung, vielleicht aus dem Vorgriechischen, worauf auch die Lautfolge -rn- deutet

„ἄκαρνα· δάφνη“ (Hesych. Α 2282)

Hesychius Alexandrinus; Kurt Latte, Ian C. Cunningham (Herausgeber): Lexicon. 2. Auflage. Volumen I : Α–Δ, Walter de Gruyter, Berlin/Boston 2018, ISBN 978-3-11-054281-3 (Sammlung griechischer und lateinischer Grammatiker (SGLG), Band 11/1) , Seite 109.


ἄκαστος

seit Hesychius bezeugt; es kann *ἄκαρ-στος (akar-stos) als Vorform und somit eine etymologische Verwandtschaft mit ἄκαρνα (akarna^☆) ^(→ grc) sowie mit lateinisch acer ^(→ la) und althochdeutsch ahorn ^(→ goh) angenommen, jedoch kann hier (wie bei vielen Pflanzennamen) eine Entlehnung aus dem Vorgriechischen vorliegen

„ἄκαστος· ἡ σφένδαμνος“ (Hesych. Α 2289)


ἄψινθος

ἡ ἄψινθος (nominative singular)
αἱ ἄψινθοι (nominative plural)
τῆς ἀψίνθου (genitive singular)
τῶν ἀψίνθων (genitive plural)
τῇ ἀψίνθῳ (dative singular)
ταῖς ἀψίνθοις (dative plural)
τὴν ἄψινθον (accusative singular)
τὰς ἀψίνθους (accusative plural)
(ὦ) ἄψινθε (singular)
(ὦ) ἄψινθοι (plural)

bitter schmeckende Pflanze; Wermut, Absinth

„καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀστέρος λέγεται ὁ Ἄψινθος, καὶ ἐγένετο τὸ τρίτον τῶν ὑδάτων εἰς ἄψινθον καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπέθανον ἐκ τῶν ὑδάτων ὅτι ἐπικράνθησαν.“ (Apoc. 8,11)

„Der Name des Sterns ist Absinth - Wermut -. Ein Drittel des Wassers wurde Absinth und viele Menschen starben durch das Wasser, weil es bitter geworden war.“

Eberhard Nestle, Kurt Aland (Herausgeber): Novum Testamentum Graece. 28. Auflage. Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2012 , Offenbarung des Johannes Kapitel 8, Vers 11 NA (online)